Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері туралы

Мемлекет әлеуметтік институт, ұйым ретінде үнемі өмір сүріп келген жоқ, олар белгілері күрделене түсу арқылы біртіндеп қалыптасты (1-кесте). Ғылыми болжам бойынша, жер шары бұдан 4-5 миллиард, алғашқы адамдар мөлшермен 2 млн. жыл бұрын қалыптасқан. Қазақстанның аумағын ең ежелгі адамдар бұдан 1 млн.жыл бұрын қоныстана бастаған деген деректер бар. Біздің заманымыздан 40 мың жыл бұрын қазіргі замандағы адамдардың, яғни біздің ата-бабамыз деп болжанатын «ақылды адам» (хама сапиенс-homo sapiens) қалыптасуы аяқталды. Адамзат тарихындағы алғашқы мемлекеттер біздің заманымыздан бұрынғы 4-5 мың жылдықтарда Ежелгі Египетте, Вавилонда, Үндістанда, Қытайда дүниеге келді. Сонда 35 мың жыл аралықта адамдар мемлекетсіз өмір сүрді деген болжам айтуға болады. Бұл дәуір ғылымда адамдардың қандық туысқандық белгілері мен бірігіп еңбек ету, өмір сүру әрекетінің негізінде, тобыр, топ болып өмір сүрген, мемлекеттің пайда болуына дейінгі аралық алғашқы қауымдық не рулық құрылыс кезеңі деп аталды. Бұл кезеңде мемлекет әлі қалыптаса қойған жоқ. Сондықтан алғашқы қауымдық не рулық құрылыс кезеңінде адамдар арасындағы қоғамдық қатынас жасы үлкендердің, туысқандардың, көсемдердің, ру, тайпа басшыларының, ақсақалдар кеңесінің беделімен, ықпалымен реттеліп отырды.
Мемлекеттің пайда болу үрдісінің негізінде адамдардың қажеттіліктерді қанағаттандырудан туындайтын іс-әрекеттерінің сан түрге бөліну және көбею заңы жатыр. Еңбекті не іс-әрекеттің осындай сан-салаға таралуы қоғамдағы адамдар арасындағы еңбек бөлінісіне, кәсіптің қалыптасуына, мамандықтың тууына, біліктіліктің, дағдының, әдеттің нәтижесінде еңбектің белгілі бір түрімен айналысатын адамдардың үлкен топтары қалыптаса бастады. Адамдар арасында әлеуметтік теңсіздік біртіндеп ұлғая түсіп, қоғам барынша күрделеніп, оны басқаруды қалыптастырудың қажеттілігі туды. Сөйтіп, қоғамық еңбек бөлінісінің, жеке меншіктің, бай мен кедей сияқты таптардың қалыптасуы, көшпеліліктен отырықшылыққа ауысу, аумақтың анықталуы сияқты құбылыстар мемлекеттің пайда болу қажеттілігін туғызды. Жоғарыда айтылған әлеуметтік факторлармен қоса мемлекеттің пайда болуының демографиялық, психологиялық, геосаяси, жағрапиялық, этникалық т.б. сияқты факторлары бар.жер шарындағы елдердің табиғи-жағрапиялық, мәдени, діни, салт пен сана, дәстүрлерінің ерекшеліктеріне байланысты мемлекеттің қалыптасуы бірнеше жолдармен жүзеге асырылды. Осындай мемлекеттің қалыптасуының үш жолы қалыптасты: 1) шығыстық жол; 2) батыстық жол және 3) аралас жол.
1. Мемлекеттік басқарудың теорилық негіздері//Ихданов, Мемлекеттік басқару теориясы, Алматы,-2009.
2. Мемлекет: мәні, белгілері, негіздері // Баққұлов., Құқық негіздері Оқулық,-Алматы,2004.-248 бет;
3. Қазақстан Республикасы мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру// Оспанов., Құқық негіздері.2бас.,-Алматы: Жеті Жарғы,2007.-304 бет;
4. Қазіргі мемлекеттік басқарудың адам дамуындағы ролі// Адам дамуы,-Алматы,2003;
        
        Мемлекеттің  жалпы түсінігі, мәні, белгілері
Мемлекет әлеуметтік институт, ұйым ретінде үнемі өмір сүріп келген жоқ, олар ... ... түсу ... ... қалыптасты (1-кесте). Ғылыми болжам бойынша, жер шары бұдан 4-5 миллиард, алғашқы адамдар мөлшермен 2 млн. жыл бұрын қалыптасқан. Қазақстанның аумағын ең ... ... ... 1 ... ... қоныстана бастаған деген деректер бар. Біздің заманымыздан 40 мың жыл бұрын қазіргі замандағы адамдардың, яғни біздің ата-бабамыз деп ... ... ... sapiens) ... ... ... ... алғашқы мемлекеттер біздің заманымыздан бұрынғы 4-5 мың жылдықтарда Ежелгі Египетте, Вавилонда, Үндістанда, Қытайда дүниеге келді. Сонда 35 мың жыл ... ... ... өмір ... ... ... ... болады. Бұл дәуір ғылымда адамдардың қандық туысқандық белгілері мен бірігіп еңбек ету, өмір сүру әрекетінің ... ... топ ... өмір ... ... пайда болуына дейінгі аралық алғашқы қауымдық не рулық құрылыс кезеңі деп ... Бұл ... ... әлі қалыптаса қойған жоқ. Сондықтан алғашқы қауымдық не рулық ... ... ... ... ... қатынас жасы үлкендердің, туысқандардың, көсемдердің, ру, тайпа басшыларының, ... ... ... ... ... отырды.
Мемлекеттің пайда болу үрдісінің негізінде адамдардың қажеттіліктерді қанағаттандырудан туындайтын іс-әрекеттерінің сан түрге бөліну және көбею заңы ... ... не ... ... ... таралуы қоғамдағы адамдар арасындағы еңбек бөлінісіне, кәсіптің қалыптасуына, мамандықтың тууына, біліктіліктің, дағдының, әдеттің нәтижесінде еңбектің белгілі бір ... ... ... ... ... қалыптаса бастады. Адамдар арасында әлеуметтік теңсіздік біртіндеп ұлғая түсіп, қоғам барынша күрделеніп, оны басқаруды қалыптастырудың қажеттілігі туды. Сөйтіп, қоғамық еңбек ... жеке ... бай мен ... ... ... ... көшпеліліктен отырықшылыққа ауысу, аумақтың анықталуы сияқты құбылыстар мемлекеттің пайда болу қажеттілігін туғызды. Жоғарыда ... ... ... қоса ... пайда болуының демографиялық, психологиялық, геосаяси, жағрапиялық, этникалық т.б. сияқты факторлары бар.жер ... ... ... ... ... салт пен ... ... ерекшеліктеріне байланысты мемлекеттің қалыптасуы бірнеше жолдармен жүзеге асырылды. Осындай мемлекеттің қалыптасуының үш жолы қалыптасты: 1) ... жол; 2) ... жол және 3) ... ... Шығыста мемлекеттің пайда болуы қауымдастық мүшелерін, тұрғындарды сумен қамтамасыз ... ... ... ... бағытталған қажеттіліктен туындады. Шығыс елдерінде алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырау кезеңінде ірі су каналдарын қазу, ... ... ... ... құрғақшылықпен күресу, дамбалар салу, суармалы егістікті жетілдіру сияқты ірі де ... ... ... ... ... болды. Бұндай аса ауыр жұмысты іске асыру жекелеген отбасы немесе бір қауымдастықтың қолынан келмейтін еді. Міне осы ... ... ... ... үшін ... ... аппараты қажет болды. Ол аппарат жетіле келе мемлекетке айналды. ... ... ... ... ... ... ірі ирригациялық жүйелерді салу;
* оны іске асыру үшін құралдаржы, жұмысшыларды жүйелі топтастыру, ұйымдастыру;
* атқарылатын жұмыстарды бір орталықтан басқару ... ... ... ... қауымдық қоғамның ыдырап, жеке меншіктің, мүлікті теңсіздіктің және таптардың қалыптасуы нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... жолы рулық, тайпалық құрылыстан ерте феодалдық мемлекетке бірден ... ... тән. ... ... болу ... теориялар. Мемлекеттің пайда болуы жайындағы теориялардың ең ежелгілерінің бірі теологиялық (құдайтанушылық) теория. Теология дегеніміз ... ... ... ғылым, лім. Аталған теорияның негізін қалаушылардың бірі ортағасырлық Тертулиан, Аврелий ... Фома ... ... ... ... ... ... мемлекетті мақсаты мен мәні жер бетінде тәртіп пен үйлесімділік, ... ... ... орнату болып табылатын құдайлық кәсіп танылды. Биліктің барлығы құдайдан тарайды. Құдай барлық жер бетіндегі барлық тіршілік атаулының, оның ішінде мемлекеттің де ... Ал ... ... ... сыры секілді мемлекеттің де мәнін түсіну мүмкін емес. Сондықтан құдай жаратқан дүниеге, мемлекетке және ... шүбә ... ... ... ... қараған дұрыс. Теократиялық теория өзінен-өзі қялдың барысында пайда бола ... жоқ. Оның ... ... ... бар. ... ... пайда болған ең алғашқы мемлекеттер діни сипатта болып оны басқаруға діни қызметкерлер - ... ... ... ... ... негізі оның беделін нығайтып, шешіміне міндеттілік берді. Мысалы ежелгі Вавилон патшасы Хаммурапидің ... ... ... ... ... патша билігі құдайдан деп көрсетілген. Жалпы, биліктің құдайдан таралғаны жайындағы пікірлер ... ... ... ... болу ... ... бір теория ол патриархалдық теория деп аталады. ... ... ... ру ... ... тайпа одағына , ал тайпалар одағы белгілі бір ... ... ... ... пайда болады деп түсіндіреді. Сондықтан мемлекет үлкен отбасы сияқты. ... ... ... ... қол ... ... ... отағасының отбасы мүшелерімен қатынасына ұқсас деп дәлелдейді. Патриархалдық ... ... ... ... ... және ХVІІІ ғасырда өмір сүрген ағылшын ойшылы Р.Фильмерді жатқызуға болады.
ХІІ-ХVІІІ ғасырларда мемлекеттің пайда ... ... ... ... ... ... негізін қалаушылар Т.Гоббс, Дж.Локк, Ж.Ж. Руссо, Д.Дидро болды. Аталған теорияның жақтаушылары ... ... ... пен оны басқарушылардың арасындағы адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, меншігін, қауіпсіздігін қорғау, бірлікте, татулықта, ... тұру ... ... ... ... пайда болды.
Маркстік теория бойынша мемлекет қоғамдық еңбек бөлінісінің, отбасының, жеке меншіктің және бір-біріне қарама-қайшылықтағы таптардың шығуынан ... ... ... Маркстік теория негізін қалаған неміс ойшылдары К.Маркстің, Ф. ... ... табы ... ... В.И. ... И.В. ... есімдерімен байланысты.
Зорлық, күштеу теориясы бойынша мемлекет өзінің ішінде руларды, тайпаларды, халықты, ұлтты, тұрғындарды бір орталыққа ... ... ... ... ... қолданады, сөйтіп күштеудің, зорлаудың нәтижесінде мемлекет қалыптасады. Бұнымен қоса мемлекеттің сыртқы жаулап алушылығының барысында, яғни күшті бір ... ... еіші бір ... ... немесе ұйымды өзіне күштеп бағындырудың барысында мемлекет пайда болды деген пікірде осы ... ... бір ... ... ... теорияның көрнекті өкілдері Е. Дюринг, К. Каутский, Л. Гумплович. [5,9]
Мемлекет: ұғымы, мәні, белгілері, нысандары, механизмі, атқаратын қызметтері. Ғылымға ... ... ... рет ... ... ... ... (1469-1527) енгізген. Оған дейін мемлекет деген ұғымның орнына , , , , , , сияқты әр ... ... ... ... ... мәні ... ... оның ұғымының, белгілерінің, нысандарының, атқаратын қызметінің мазмұны да сонда болады. Демек, осы тұрғыдан қарағанда мемлекетті оқып ... оның ... ашып ... бастау дұрыс әдіс. Мемлекеттің мәні дегеніміз оның табиғатын, мазмұнын, қызмет ету мақсатын, қоғамдағы қажеттілігін анықтайтын барынша маңызды, тұрақты ішкі және ... ... мен ... ... ... ... ашып ... екі жолы қалыптасқан: таптық (маркстік-лениндік) және жалпыәлеуметтік.
Маркстік-лениндік ағым мемлекеттің мәні жиынтығы ... ... ... ... ... ... сипатымен анықталады дейді. Өндірісті қатынастардың сипаты осы қатынастарға тікелей араласатын таптардың алатын орны мен атқаратын ролінен байқалады. ... ... ... ... ... ... ... аша отырып, таптық қоғамда оның үстем етуші таптың мүддесін қорғайтынын көрсетеді. Сонымен марксизм мемлекет қоғам бір-біріне ... ... ... ... ... ... деп ... Адамзат қоғамындағы алғашқы таптық мемлекет ол құл иеленушілердің үстемдігіне негізделген құл иеленуші мемлекет болды. Бұл мемлекеттің мәні ... ... рет ... - құл ... мен құлдарға бөлінгенін көрсетті. Осы тұрғыдан қарағанда мемлекет дегеніміз бір таптың екінші тапқа өзінің үстемдігін жүргізудің ... ... ... ... ... адамзат қоғамына ортақ, әмбебап, жалпы ұйым болғандықтан ол халықтың барлық ... ... ... ... ... ... ... керек деген пікір айтады.
Солардың барлығын ескере келе, бүгінгі таңда мемлекет дегеніміз - ... ие, ... ... ... аппараттың көмегімен елді басқаруды іске асыратын, заңдандырылған мәжбүрлеу мен ... ... құқы бар, ... ... ... ... ерекше түрпішіні деп айтуға болады.
Мемлекеттің мәні оның ... мен ... ... ... тұратын мазмұнынан көрінеді. Мемлекеттің қоғамдағы саяси партиялар, қоғамдық бірлестіктер, ұйымдар мен институттардан ерекшеленетін өзіндік бірнеше белгілері бар. ... ... ... аумағының болуы, мемлекеттің халқының болуы, мемлекеттік (бұқаралық) билік, мемлекеттің егемендігі, құқық пен заңдардың барлығы, салық пен салықтық жүйенің болуы ... ... ... ... ... белгілі бір аумағы болады. Аталған аумақта сол мемлекеттің тұрғындары, халқы ... және осы ... ... ... билігі таралып, іске асырылады. Тек елшілік аясында немесе басқа да халықаралық келісім арқылы көрсетілген шеңберде болмаса, бір мемлекеттің ... ... ... ... жүрмейді.
Мемлекеттің екінші бір белгісі ол мемлекеттік (бұқаралық) биліктің болуы. Биліктің бұқаралық болуы себебі ол, сол ... ... ... оның ... ... ... ... барлығына бірдей таратылады. Бұқаралық билікке мемлекеттік билік пен басқару органдары, мәжбүр ету аппараттары жатады. Тек мемлекет қана сот, ... ішкі ... ... ... ... ... органдар мен мекемелердің көмегімен мемлекеттік билікті іске асырады.
Халықаралық құқық теориясына сәйкес мемлекеттің ең негізгі белгілерінің бірі сол ... ... ... ... ... ... билік өзінің аумағында тұратын адамдардың арасындағы қоғамдық қатынастарды құқық, заң арқылы реттеу үшін, сол ... ... ... ... актілерді қабылдайды. Қабылданған құқықтық нормативтік актілер халықтың ... ... ... және ... ... ... сақталуға және іске асырылуға тиіс.
Мемлекеттің келесі бір белгісі ол мемлекеттің егемендігі. Егемендік мемлекеттің ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... ... және оның жіктелімі
Мемлекет нысандары - саяси өкіметті ... ... ... ... мемлекеттік ұйымдастыру нысандарын және саяси режимді қосып алады.
Егер санаты мемлекеттегі басты, ... неге ... ... ... санаты - қоғамда кім және қалай басқарады, қалай ұйымдасқан және ондағы мемлекеттік билік құрылымы ... ... ... ол аумақтың тұрғындары қалай біріккен, әр түрлі аумақтық және саяси құрылымдар мемлекетпен қалай қатынаста, қандай әдістердің және жолдардың көмегімен ... ... ... ... ... көп ... қоғамдағы саяси өмірдің өзі, мемлекеттік институттардың беріктігі тәуелді.
Құқық нысанына - оның ... ... ... ... ... табиғи, климат жағдайы, ұлттық-тариха және діни ерекшеліктер, қоғамның мәдени деңгейінің дамуы әсер ... ... ... ...
* Басқару нысаны - жоғарғы мемлекеттік органдардың құрылуы мен ... ... ... ... және ... қарым-қатынастары сипатталады. Сонымен бірге, мемлекет нысанының ерекшеліктеріне байланысты монархиялық және республикалық болып бөлінеді.
* Мемлекеттік құрылым нысанында - ... ... ... мемлекетпен оның аумақтық бөліктерінің арасындағы қарым-қатынастары көрсетіледі. ... ... ... ... ... ... федеративтік және конфедеративтік (достастық) мемлекеттер жатады;
* Саяси (мемлекеттік) режим - мемлекеттік билікті іске асырудың жолдары мен әдістерінің жүйесін ... Осы ... ... ... ... және ... (мемлекеттік) режимдерге бөлінеді.
Қорытынды
Сонымен, мемлекеттің негізін түсіну, мемлекет теориясының ең негізгі мақсатының біріне жатады. Мемлекеттің табиғатын зерттеу - оның ... және ... ... ашу, оның ... ... ... көп ... қарама-қайшылығын, жақтарымен болмыс нысанын, біртұтас әлеуметтік институт ретінде ... ... шын ... ... ... көп ... ... ажыратады, соның бірі - мемлекеттің нысаны бойынша анықтау. Осы курстық жұмыста аталғандай, мемлекет нысанын: басқару, мемлекеттік құрылысы және саяси ... ... ... бойынша бағалаймыз.
Қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы күресі іске асып, 1991 жылы 16 ... ... заң ... 1995 ... 30 ... ... ... Республикасының Конституциясының 2-бабында көрсетілгендей: ретінде құрылды.
Елімідегі мемлекеттік билік жүйесі Конституциямыздың 3-ші бабына сәйкес құрылып, оның үш ... (заң ... ... органдар және сот жүйесі) күнделікті қызметі өзара үйлесімділік епн бірін-бірі тежемелік жағдайда іске асырылып келеді. Бұл ... ... ... құрылымы мен кәсіби деңгейін жақсарта беру талабы ... іске ... ... ... Осы ... бірі - ... басқарушы органдар өздеріне онша тән емес қызметтерді орталықтан аймақтарға және мемлекеттен жекеше ... ... ... ... ... арқасында мемлекеттік басқаруды жетілдіре бері болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер:
* Мемлекеттік басқарудың теорилық негіздері//Ихданов, Мемлекеттік басқару теориясы, Алматы,-2009.
* Мемлекет: ... ... ... // ... ... ... ... бет;
* Қазақстан Республикасы мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру// Оспанов., Құқық негіздері.2бас.,-Алматы: Жеті Жарғы,2007.-304 бет;
* Қазіргі ... ... адам ... ... Адам ...

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері17 бет
Мемлекеттің түсінігі, түрлері, белгілері18 бет
Құқық негіздері. Мемлекеттің түсінігі және белгілері16 бет
Мемлекет туралы35 бет
Мемлекеттік билік түсінігі, құрылымы, түрлері, белгілері29 бет
Мемлекеттің құрылымдық нысаны42 бет
"Г. Мендель белгілерінің тұқымқуалаушылық заңдары."7 бет
1924-1925 жж. ұлттық-мемлекеттік межелеу. Қазақстанның тұңғыш шекарасының белгіленуі18 бет
«Асыл тұқымды көк түсті қаракөл қой шаруашылығында жұптау түріне байланысты селекциялық белгілерінің көрсеткіші»30 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь