Әртүрлі территориялық деңгейдегі жерлерді тұрпаттау және агроэкологиялық бағалауды картографиялау

КІРІСПЕ
1 Еңбекшіқазақ ауданы туралы жалпы мәлімет
1.1 Еңбекшіқазақ ауданының тарихи географиялық сипаттамасы
1.2 Алматы облысындағы Еңбекшіқазақ ауданының географиялық орны мен ерекшеліктері
1.3 Аудан көлеміндегі жер бедері мен геологиялық құрылымы
1.4 Климаттық жағдайлары
1.5 Топырағы мен өсімдік жамылғысы
1.6 Жануарлар әлемі
1.7 Су рерустары
1.8 Еңбекшіқазақ ауданының ауыл шаруашылығы және оның құрамы
2 Түрлі территориялық деңгейлерде жерді агроэкологиялық бағалауды геоақпаратпен қамтамасыз ету
2.1 Жерді агроэкологиялық бағалау үшін геоақпараттық жүйелерді пайдаланудың әлемдік тәжірибелер
2.3 Жерді агроэкологиялық тұрпаттаудың негізгі схемасы
2.4 Агроландшафтарды зерттеу тарихы
2.5 Агроландшафтарды зерттеуде ландшафтық әдісті қолдану
2.6 ГАЖ.технологиясын агроландшафтарды талдау үшін қолданылуы және дамуы
3 Еңбекшіқазақ ауданының геоморфологиялық картасын ArcGIS бағдарламасында құрастыру әдістемесі
3.1 Жалпыгеографиялық карталарды құрастыруда ГАЖ.дың рөлі
3.2 Жалпыгеографиялық карталарды құрастыруда ArcGIS бағдарламасында қолданылатын бейнелеу әдістері
3.3 Еңбекшіқазақ ауданының геоморфологиялық картасын ArcGIS бағдарламасында құрастыру жолдары
Жұмыстың тақырыбы: Әртүрлі территориялық деңгейдегі жерлерді тұрпаттау және агроэкологиялық бағалауды картографиялау.
Жұмыстың мақсаты: Еңбекшіқазақ ауданының қазіргі жағдайының ерекшеліктерін зерттей отырып, оның геоморфологиялық, ландшафттық карталарын және сол карталар негізінде басқа да карталар сериясын құрастыру.
Жұмыстың міндеттері:
• Еңбекшіқазақ ауданының қазіргі кездегі жағдайын анықтау;
• Зерттелу аумағының агроландшафттық-экологиялық ерекшеліктерін қарастыру;
• Анықталған ландшафттық ерекшеліктерін талдап, тұжырымдап, қорытып картаға түсіру.
Жұмыстың өзектілігі: Картографиялық өнім жан-жақты қолданылады: бастауыш мектептен бастап жоғары оқу орындарына дейін, өндіріс пен өнеркәсіптің құрылысшылар тобынан бастап министрлік кызметкерлеріне дейін. Карталарды қолданушылардың дайындық деңгейі, эстетикалық қабылдау қабілеті әртүрлі болып келеді. Сонымен бірге, карта бетіне түсетін объектілер мен құбылыстардың мазмұны да, оның сипаттамасы да ерекшеленеді. Объектілер мен құбылыстардың мазмұндық сипаттамасы басым сандық және сапалық болуы мүмкін. Осыған қарай картографияда бейнелеу тәсілдері де ерекшеленеді. Карта мазмұны сипаттамасына қарай таңдалған тәсілдік белгілердің пішіні мен түсі өзгеріп отыруы мүмкін. Бұл өзгерістер карта өнімінің арналуына (оқушыларға, студенттерге, әртурлі мамандарға) және масштабына байланысты. Қортындылап айтқанда, картаның қабылдануы, онымен жұмыс істеу нәтижелік тиімділігін жоғарлату үшін бейнелеу тәсілдері дұрыс таңдалуы және қолданылуы диплом жұмысының өзектілігін көрсетеді.
Тақырыптық карталар, оның ішінде ландшафттық, геоморфологиялық карталарды құрастыруда сандық және сапалық мәнді мәліметтерді көрсететін белгілер қолданылады. Бұл диплом жұмысында геоморфологиялық және ландшафттық карталар Еңбекшіқазақ ауданының геоботаникалық картасының мысалында сапалық фон тәсілі мен әдісін қолдану арқылы құрастырылуы көрсетіледі.
Зерттеу әдістері: далалық зерттеу жұмыстары, кешенді физикалық- географиялық талдау, ғарыштық суреттерді бажайлау, деректерді компьютерлік өңдеу әдісі.
1. Сарғожаев Н. Шелегім мен Есігім – жерұйығым, бесігім. - Алматы. Білім, 2006. 321-328 б.
2. Асылбеков С. Жер тарихы – ел тарихы. - Алматы. Білім, 2005. 253-256 б.
3. Серіков М. Еңбекшіқазақ – Атамекенім. - Алматы.Тұран, 2002. 271-275 б.
4. Жайлаубаев А. Рухы күшті елдің еңсесі жоғары. (Ауданның 70 жылдығына арналған жинақ). - Алматы.Тұран, 2000. 152 - 155 б.
5. Әліпбеков Н, Мылтықбаев С. Аудан тарихы. Алматы. Білім, 2005.277 - 280 б.
6. Мұқанов А. Табиғат – туризм төрі. Алматы. Білім, 2006. 260 -265 б.
7. Мадьярова К. Атқарылған істер аз емес// Еңбекшіқазақ аудандық қоғамдық- саяси газет 01.01.2009, №1.
8. Мадьярова К. Өз бақытын тапқан ел қазақ елі// Еңбекшіқазақ аудандық қоғамдық- саяси газет 02.05.2009, №5
9. Еңбекшіқазақ – Атамекенім еларалық журналы № 04.(15).2009.
10. www. Enbekshykazak ucoz.ru.
11. www.beibit-gul@mail.ru .
12. www.atameken-ai@mail.ru.
13. www.Vestnik_Enbekshykazak@mail.ru
14. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы.- Астана.: Ақорда, 2005. – 155 б.
15. Н.Ә.Назарбаев «Ауыл шаруашылығын дамытудың жаңа кезеңі» Агроөнеркәсіп кешені қызметкерлерінің республикалық кеңесі. Егемен Қазақстан № 20 1.02.2009
16. Қазақстанның демографиялыќ жылнамалығы. 2009 жыл
17. Еңбекшіқазақ ауданының 2008 жылға арналған жылдық есебі. Еңбекшіқазақ ауданының әкімшілігі. 2008
18. Социально-экономический паспорт Алматинской области за 2008 год;
19. Алматы облысының энциклопедиясы. Алматы, 25б.
20. Статистикалық жинақ. Қазақстан Республикасының статистика бойынша агенттігі. Алматы, 2007, 12-19 б.
21. Алматы облысының 2015 жылға дейінгі даму стратегиясы, 1-10 б.
22. Алматы облысының 2010-2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы. - Алматы: 2009, 2-15 б.
23. Методологические основы территориального анализа при создании адаптивно-ландшафтных систем земледелия (АЛСЗ) - Алматы: 2006 г. стр. 111-115б.;
24. Информационные технологии, системы и приборы в АПК, // «Агроинфо 2006», Материалы 3-я Международная научно-практическая конференция, Новосибирск, Россия, 17-18 октября 2006. 6 б.;
25. Развитие адаптивно-ландшафтных систем земледелия в Республике Казахстан” Мамутов Ж.У. 6.;
26. Проект „Создания тематических баз геоданных РК” ТОО „Систематехника”. Алматы, 2007 г. 200 б.;
27. Информационные технологии, системы и приборы в АПК, // «Агроинфо 2006», Материалы 3-я Международная научно-практическая конференция, Новосибирск, Россия, 17-18 октября 2006. 74 б.;
28. Современное состояния развития ГИС технологии в Казахстане 2005-2007 жж 10б.;
29. Евтеев О.А. Проектирование и составление социально-экономических карт. – М.: 1999, 15-30 б.
30. Измайлова Н.В. Экономическая картография. – Одесса: 1980. 112 б.;
31. Тикунов В.С. Моделирование в социально-экономической картографии. – М.: 1985, 280б.;
32. Чепкасов П.Н.. Разработка и составление социально-экономических карт. – Пермь, 1984. 88б.;
33. Заруцкая И.П., Сваткова Т.Г.. Проектирование и составление карт, 25-28 б.
34. Салищев К.А.. Системное картографирование природных и социально-экономических комплексов. – М.: МГУ, 1978, 132б.
35. Билич Ю.С., Васмут А.С.. Проектирование и составление карт. – М.: «Недра» 1984, 363 б.
36. Востокова А.В.. Оформление карт. – М.: «Недра», 1985. 200б.
37. Салищев К.А.. Проектирование и составление карт. – М.: МГУ, 1987. 240б
38. Керімбай Н. Н.. Геоинформатика негіздері.- Алматы: Қазақ университеті, 2006, 3-15 б.
39. Лурье И.К. Основы геоинформациониого картографирования. М.: МГУ, 2002, 140б.
40. Коновалова Н.В., Капралов Е.Г. Введение в ГИС //Учебное пособие. -Петрозаводск: Изд-во Петрозаводск, ун-та, 1995. 148 б.
        
        КІРІСПЕ
Жұмыстың тақырыбы: Әртүрлі территориялық деңгейдегі жерлерді тұрпаттау және агроэкологиялық бағалауды картографиялау.
Жұмыстың мақсаты: Еңбекшіқазақ ауданының қазіргі жағдайының ... ... ... оның ... ... ... және сол карталар негізінде басқа да карталар сериясын құрастыру.
Жұмыстың міндеттері:
* Еңбекшіқазақ ауданының қазіргі ... ... ... ... ... агроландшафттық-экологиялық ерекшеліктерін қарастыру;
* Анықталған ландшафттық ерекшеліктерін талдап, тұжырымдап, қорытып картаға түсіру.
Жұмыстың өзектілігі: Картографиялық өнім жан-жақты қолданылады: бастауыш мектептен бастап жоғары оқу ... ... ... пен өнеркәсіптің құрылысшылар тобынан бастап министрлік кызметкерлеріне дейін. Карталарды қолданушылардың дайындық деңгейі, эстетикалық қабылдау қабілеті әртүрлі болып келеді. Сонымен ... ... ... ... ... мен ... ... да, оның сипаттамасы да ерекшеленеді. Объектілер мен құбылыстардың мазмұндық сипаттамасы басым сандық және сапалық болуы мүмкін. Осыған қарай ... ... ... де ... ... ... сипаттамасына қарай таңдалған тәсілдік белгілердің пішіні мен түсі өзгеріп отыруы мүмкін. Бұл өзгерістер карта өнімінің ... ... ... ... ... және ... байланысты. Қортындылап айтқанда, картаның қабылдануы, онымен жұмыс істеу нәтижелік тиімділігін жоғарлату үшін бейнелеу тәсілдері дұрыс таңдалуы және қолданылуы диплом ... ... ... ... ... оның ... ... геоморфологиялық карталарды құрастыруда сандық және сапалық мәнді мәліметтерді көрсететін белгілер қолданылады. Бұл диплом жұмысында геоморфологиялық және ландшафттық ... ... ... геоботаникалық картасының мысалында сапалық фон тәсілі мен әдісін қолдану арқылы құрастырылуы көрсетіледі.
Зерттеу ... ... ... ... ... физикалық- географиялық талдау, ғарыштық суреттерді бажайлау, деректерді компьютерлік өңдеу әдісі.
Ақпарат көздері: Диплом жұмысының дайындалуында келесі материалдар қолданылды:
* ... ... 500 ... ... карталары;
* Қазақстан атласы. - Алма-Ата: 1982 ж. 2 т.;
* ҚР ОҒМ География институтының фондық және ... ...
* ... ... ... байланысты ғылыми және әдістемелік әдебиеттер;
* Arc GIS пакетінің операциялық бағдарламалары - 9,3 версия.
Ғылыми ... ... ... ... ... өнімдер түрлерін құрастыру.
Практикалық маңызы: Жұмыс барысында құрастырылған карталар сериясы арқылы халық Еңбекшіқазақ ауданының қазіргі жағдайын анықтап, даму болашағын болжай ... ... ... ... 3 ... ... қолданған әдебиеттер тізімінен (40), 2-кестеден, 13-суреттен және 5-картадан тұрады. Жұмыстың жалпы көлемі компьютерлік текстің 71 бетінен тұрады.
Ландшафттарға бейімделген ... ... ... ... ... ... бес ... тұрады: зерттелетін нысандарды территориялық тұрғыдан талдау жасау; ... ... ... ... ... ... ... морфологиялық бірліктерін жер ыңғайларына қарай топтастыру; топтастырған ландшафттарға арналған кешенді ... ... ... ... ... ... мен сертификаттарын дайындау.
Осылардың бастамасы және біріншісі болып есептелінетін өзі де бірнеше кезеңді қамтиды: территорияның ... жер ... ... мен ирригациялық жүйесінің және нысанның ландшафттық картасын жасау. Ресейдің ауыл ... ... ... Валерий Иванович Кирюшиннің ұсынысы бойынша, ландшафттық картаны жасап болғаннан кейін, әрбір ... ... ... ... және ... дифференциациялау қажет екен. Бұл пікірін, академик В.И.Кирюшин, қазіргі заманның талаптарына сәйкес, шаруа қожалықтарының шағын көлемдегі жерлерінің ауқымына оңтайландыру ... шешу ... ... ... ... болуы табиғи-ауылшаруашылық геожүйелерді зерттеу қажеттігін туындатты. Ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... ... және оның ... топырақ қасиетіне байланыстырады. Олар тікелей табиғи кешен және оны құрайтын оның компоненттерін яғни жер бедері, грунт, климат және т.б. сияқты ... ... ... ... негізгі мақсаты - Еңбекшіқазақ ауданы көлеміндегі ... ... ... ... ... бағалауын геоақпарат көздерімен қамтамасыз ету. Агроландшафт түсінігін түбірімен түсініп талдау, агроландшафттарды зерттеуде ландшафт әдісін қолдану. Осы ... ... ... ... ... қолдану. Әрине бұл мақсатымның кең түрде зертелуінің басты бағыты - алдымен жер тарихын білу[1].
* Еңбекшіқазақ ауданы ... ... ... ... ... ... географиялық сипаттамасы
Есік қаласының о бастағы байырғы атауы нақты тұжырымдалмаған. Екі таудың арасына сұғына кірген ... ... ... ... ... ... бар. Ал ... станицасы деген атау 1869 жылдан басталған. Есік бастапқыда ... ... ... ... 1927-28 ... ... ұйымдастырыла бастады. Соның бірі болып 1928 жылдың күзінде аудан орталығы Каракемерде ... ... ... ... 1929 жылы аудан аты Еңбекшіқазақ болып аталды, 1932 жылы көктемде аудан орталығы Түрген селосына көшіріледі. Сол кезде ... ... ... МТС секілді мекемелер туындай бастаған соң бұл жерге халық сиыса алмады. Ақыры 1934 жылы маусым айында аудан орталығы Есікке көшірілді.
1968 жылы Есік ... ... ... қала ... ... берілді. Ал 1997 жылы оған көршілес бұрынғы Шелек ауданы қосылып, аудан аты Еңбекшіқазақ болып қала ... ... ... ... ... ... ... атанған. Есік қаласына, оның таңғажайып көліне келушілер, демалушылар көп еді. Есік көлі 1963 жылы ... Есік ... ... көптеген нұқсан келтірген.
Ауданға шет елден Хо-Ши-Миннің бас секретары, Н.С.Хрущевтің келгені бар. Қазақстан Республиканың Президенті Н.Назарбаев, Ресей Президенті Б.Ельцин ... рет ... ... көп ... бойы ... Д.А. ... әлденеше рет арнайы келгені. Д.А.Қонаевтын әкесі Шелек селосында болып, шикізат дайындау мекемесінде қызмет те ... ... ... ... ... каналы облыс экономикасын арттыруда күні бүгінге дейін тендесі жоқ үлес қосып келеді. Алтын Адам табылғаннан кейін де Есік қаласына ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев алғашқылардың бірі болып Америка Құрама Штаттарының ең көрнекті банкирі Керригенді Алтын Адам мұражайына әкеп көрсеткені бар. Сол жылы ... ... ... ... - деп жазып кеткен-ді.
Республика тәуелсіздігінің он жылдығына орай Есік қаласында ерекше есте ... және бір ... ... ... ... ... болар, 2001 жылы ел рухының енсесі және бір асқақтады. Аудан әкімі ғимараты алдындағы мүсіні алынып, оның орнына дүние жүзіне ... ... ... Адам ескерткіші орнатылды. Бұл көпшіліктің көптен күткен тілегі еді. ... ... ... бұл ... ... көп жиналды. Алыстан ат сабылтып келуші, көруші қонақтар да көп болды [2].
Ескерткіш лентасын ауданның бір топ ... мен ... ... Алтын адамның ескерткішін мүсінші Болат Құсайынов жасаған екен. Жерден басталған төменгі тұғыр биіктігі төрт метр болса, ... өзі 3,4 ... ... ... 6 ... жеткен. Еңсесі биік таңғажайып туынды ақ бас Алатауға қасқая қарап тұр. Батырдың оң ... ... ... ... оқ ... сауыт. Бас киімі биік шашақты. Алтын түстес бояумен боялғандықтан әсем, айшықты ... ... ... таңғажайып туындысын паш етеді. Халқымыздың қаһарман да қайсар ұлы ел ... жер ... ... ... адам ... бұл ... ... дүниенің төрт бұрышына танылып отыр.
Есік қаласындағы бұл тарихи тұлғаға тағзым етуші халық еңсесі және бір көтеріліп, рухы тағы ... Бұл ұлт ... ... ... туын биіктете желбіреткендігіміздің белгісі.
Енбекшіқазақ ауданы таңбасының композициялық негізі - күнді бейнелейтін сәуле шашып тұрған дөңгелек. Дөнгелектің ортасында ... екі ... және Есік ... ... ... ... ... тәжі.
1-суретте көрсетілгендей таңба екі түсте - Қазақстан Республикасы Елтанбасы түсі сияқты алтын сары және ашық көк түсте бейнеленген.
Ашық көк түс - ... мен ... ... ... мен ... ... жетілгендіктің, тұрақтылықтың, әділеттіліктің және абырой, ар-намыстың белгісі.
Күннің түсіндей алтын түс - ... ... ... ... ... Бұл - өмірдің түсі.
Сары түсті дөңгелекте Еңбекшіқазақ ауданы деп жазылған, ал ... ... кіші көк ... салынған, бұл жердің, әлемнің, бейбітшілік пен материалдық табыстың, ... ... ... ... - бұл ... - бай, табиғаты сұлу, көркем екендігінің белгісі [3].
1-сурет. Еңбекшіқазақ ауданының таңбасы
Таңбаның сырты алтын дәнмен көмкерілген. Таңба ... ... ... ... ... ... таңбасында - бүгінгі күннің бұрылыссыз, тек алға ұмтыла дамуының тандаулы символдары және осы ... ... үшін ... ... бейнеленген.
Ендеше осы Есік қаласының ертеде Надеждинск деп аталу сыры неде? ... - ... ... қызы. Калпаковский Герасим Алекеевич (1814-1896) орыс армиясының ... ... ... Батыс Сібір, Түркістан және Дала өлкелерінің әскери-әкімшілік басшысы. Орта Азия мен Қазақстанда патша өкіметінің ... ... ... ... асырушы. Харьков губерниясындағы офицер дворяннің отбасында туған. 1852 жылдан бастап Батыс ... ... ... ... ... ... 1858 жылы Алатау округімен Ұлы жүз қазақтары өлкесінің бастығы болып тағайындалды. Іле сыртындағы қазақ өлкесіне шабуыл жасаған ... ... ... ... ... ... ... (1860 ж.) қатысады. 1862 жылы Шу өзені алқабында жасалған экспедицияны басқарып, Қастек пен ... ... Сол үшін оған ... - ... ... ... 1864-67 ... Семей облысының, 1867-82 жылдары Жетісу облысының генерал-губернаторы болып тағайындалды. 1871 жылы оған генерал-лейтенант ... ... 1889 жылы ... ... ... болып тағайындалып, Петербургке ауыстырылды. Калпаковскийдің әуесқой зерттеуші ретінде жеке ғалымдарға және мұражайлар мен ғылыми қоғамдарға Жетісу ... өзі ... ... ... және ... ... бай ... сыйға тартқан. Қызмет бабына байланысты Ш.Уәлихановпен де хат алысып тұрған. Келтіріліп отырған осы деректерге сүйенсек, Жетісу ... ... ... патша өкіметінің отарлау саясатын жүзеге асырушы деп бағалаймыз.
Егер біз ел тарихын қозғар болсақ, ... жер ... ... ... ... жер -- ата ... Жер - халық қонысы, еншісі. Жер арқылы ондағы мекендеген халықты білеміз. Мәселен, Отаны жоқ ұлттар бар. Өйткені ол ... ... ... ... білмеген. Атамекенінен айырылған ұлт күндердің күнінде, Отаны жоқ келімсектер, кірмелер болып аталады. Олар өгей баланың күнін кешеді. Мейлі аз ұлт ... оның ... ... ... ... болғаны рас. Түрлі себептерден жер ауды, көшті, басқа жерге сіңісті, жерсінді. Бірақ түбінде ... ... ... ... ... ... қиын-ақ. Содан барып жерінен айрылған халық біртіндеп ана тілінен де ... ... ... ... айта ... ... те ... [4].
Қай жер кімнің ата мекені екенін тарихтан, ... да ... ... ... ... ескі карталарға көз жүгіртсек, таңданамыз, таңырқаймыз. Халықтың тоз-тоз болғанын, жерінен, ата қонысынан айырылғанын ... ... ... Отан жоқ болып шығады.
Карта арқылы бүгінгі қазақ жерінің ... да ... ... көзі ашық ... құлақдар. Батыста Ресейдің, шығыста Қытайдың әлі көз тігуін бүгінгі ұрпақ біледі. Нәтижесін көріп те жүр. Жылдар өтер, ол ... ... ... ... ... өз ... айналдырар. Оны келер ұрпақ тарихтан және картадан білер. Демек, жер тарихы - ел тарихы. Ол көбіне карта аркылы аян. ... ... ірге ... ... ... орнықты етіп қалау көп ретте рухани игіліктердің салмағы мен сапасына байланысты екенін саралаған сәттерде тарихи танымға, оның заттық. ... -- ... ... мен даму ... ... ... ... түбірлі міндеттерді де алға тартатынын жоққа шығара алмаймыз.
Әрбір ұлт жанды, халқын сүйген ... өз ... ... ... олардың өткен кезеңдерін жақсы білуге тиісті. Тарихи сана тарихи сабақтастыққа, таным-білімнің тұтастығына, халықтардың бірлігіне, осында өмір сүрген адамдардың. бірін-бірі ... ... ... ... қалыптасып, терен сіңірілген отаршылдық пиғылдағы ойларды еңсерудін тиянақты тағылымы да осында. Қазақстандық, патриотизмге тәрбиелеудің бұл да бір ... ... ... ... ... және әр ... өз картасы бар. Сондықтан атамекеннің ежелгі, байырғы атауларын айтуды жөн көрдік. ... ... жер ... көп ... Енді өз ... ... ... әрі қожамыз. Ендеше жер аттарын жете білу қажет. Ондағы атақты адамдарды, бұрынғы батырларды, қазіргі ауыл ардагерлерін кағаз бетіне түсіріп ... ... ... ... Ол кейінгі ұрпаққа мұра.
Түрген ауылының батыс жағы Әшекей белі делінеді. Тау бөктерілген Алматы -- ... ... биік асу, ... ... ... ауылынан батысқа қарай тартқанда бірден Әшекей белінен алқына, әзер ... ... ... ... ... ... жақ ... жазық. Сол жазықтан Көктөбе ауылы, одан кейін Есік қаласы ... ... анық ... Іле ... көз ... ... ... Жаңашар аймағы да көз алдыңызда [5].
Осы Әшекей белін ертеде Әшекей атты би қоныстанған екен. Әшекей белі -- ... ... ... ... ... ... Тау жағы мал ... етегі егістікке жайлы өңір. Қалмақ шапқыншылығынан ел күзеткен сардар сарбаздар осы Әшекей ... ... ... әрі осы асу ... ... тұтқан. XIX ғасырда, Әшекей би қартайып, қайтыс болғанда сүйегін осы ... ... ... асу жалдың етек жағы бүгіндері калың мүрде. Әрбір мүрденін, ... ... өз ... бар, ... ... және ... ескерткіш.
Әшекей белінен батысқа қарай түскен кезде Қарта бұлақ өзені бойына орналасқан қазіргі Көктөбе ауылы басталады. Бұл ... ... ... ... Молотов атындағы колхоздар атанған. Ленин атындағы колхоз ... ... ... ... ... ... мал ... еді. Аудандағы малы көп, ірі шаруашылық. Ал Совет және Молотов атындағы колхоздар темекі өсіріп, егін ... ... ... көтерілмеген ауылдар еді. 1957 жылы ұсак, шаруашылықтар біріктіріліп, іріленген кезде Совет пен Молотов қосылып Көктөбе кеңшары атанды. Темекі өсіруді мүлде ... Егіс пен ... енді ... ... басталды. Ауа райы қоңыржай салқын болғандықтан Алматы апортын өсіруге ыңғайлы болып шықты. Төменгі тастақ жерге жүзімнің жақсы ... ... ... ... ... мускат пен жемчуг сорттары, жеміс ағаштарының - апорт, голден-делишес, румянка, заря Алатау, Талғар аруы секілді жана тұқымдарын жаппай ... ... ... ... ... қаласына дейін 4 ауыл бар. Олар Алатау бөктерінде Алматы-Талғар-Есік жолы бойына орныққан үлкен елді мекендер. Өздерін Красный ... ... ... Азат ауылдарынанбыз деп мақтан тұтады. Осы төрт ауыл Кеңес үкіметінің кезінде Ильич атындағы колхоз атанды. Аудандағы ең ірі ... ... бірі еді. ... түйе де ... Ильич атындағы колхоз болмай тұрып бұл төрт ауыл өзінше артель болды. Кейін әрқайсысы жеке колхозға айналды. Бірақ ешқашан ... ... ... ... олар көбіне темекі өсіретін. Кейін картопқа көшті. Малы Сарытауқұм, Қарой жақта қыстайтын. ... ... бас ... тау іші - жазығында 800 гектар шабындығы тізеден келетін шалғын еді. Одан жоғары Ормақай, Орта сай, Шеткі сай, ... сайы ... тау іші ... жатады. Бәрі жасыл жайлау. Малшылар Алатаудың күнгей жағына, атақты Есік көлінен бес шақырым ары, ... ... ... көп ... ... ... ... Тау іші қолдан жасалғандай көлге бай. Боз көл де осы тау ішінде. Суы тұнық, ауасы таза. Айналасы көк жасыл ... ... ... ... жаз бойы кұлпырып жататын. Қалың карағай арасындағы хош иісі ... ... ... ... Шарбану Құмарова, сазгер Құддыс Қожамиярова сот Әшімбай Рахманов, оқу ағарту ісінің үздігі, әрі ардагері ... ... заң ... ... ... ... ... бүкіл республикаға аян. Есік қаласынан кейінгі аудандағы ен үлкен елді мекеннің бірі - ... Бағы ... ... ... ... ... кейін Михайловск, одан Түрген болып өзгерген деген әңгіме бар. Ресейдің Воронеж губерниясымен, Волганың терістік аймақтарынан 1864-83 ... орыс ... ... ... ... көше ... ... 400-ден аса отбасы жетеді. Одан қоныс іздеп жылжығандар Софийск ... ... - ... Михайловск (Түрген) аймағына қоныстанып, аздаған тобы Балтабайдан бастап Шелекке дейін ен шұрайлы деген аймаққа көш ... ... ... ... Есік ... күншығыс жағында іргелес [6].
XVIII ғасырдың аяғында жаңа (новый) --> объектілер класының жинағы ... ... ... --> ... ... жаңа жинаққа ат береміз --> редактировать --> таңдау (выбрать) --> координат системасын таңдаймыз --> OK (4-сурет).
Объектілер ... ... бұл - ... ... ... ... және бір ... жатқан кеңістіктік объектілер класының жинағы. Объектілер класының жинағында әр түрлі геометриялық тағы қабаттарды бұдан былай ... ... ... деп ... типтегі объектілер кластары топтастырылады, яғни, қабат рөлін атқарады, ArcGIS кеңістік - Олар нүктелік, ... ... ... ... ... ... класын алу үшін объектілер класының жинағына тінтуірдің оң жағын ... --> жаңа ... --> ... ... ... ... пространственных объектов) --> ашылған терезеде жаңа қабатқа ат береміз --> ... --> ... --> ... ... Ашылған терезеде екі баған бар. Бірінші бағанда осы қабатқа қосылатын поляның аттары тұрады, екінші қабатта ... түрі (тип ... --> geometry --> ... ... үшінші бағаннан polygon жолын басамыз --> тізім ашылады (polyline, polygon, point). Өзімізге керекті геометриялық типті таңдаймыз --> OK ... ... ... ... ... ... ArcMap-қа шақырамыз. Ол үшін ArcMap-тан "+" тетігін басамыз. Ашылған терезеден vector папкасындағы бізге қажетті ... ... яғни ... Әрбір Shapefile, яғни қабат 6 құрамдас форматтан тұрады. Оларды "Мой ... ... ... ... ... ... оцифровка жасай отырып (6-сурет), сол обьекттерге анализ бере кетеміз, яғни Атрибуттар кестесін ашамыз.
6-сурет. Картаны сандау (оцифровка)
Атрибуттар кестесін ашу. ... --> ... ... --> ... ... ... панелін ашамыз да, Атрибуттар кестесін ашуды" таңдаймыз --> обьекттердің атын жазу үшін жаңа жол ашу керек, опции --> жол қосу ... ... --> жол атын ... Оның ... ... ... сандар (Short integer)
2) Ұзын сандар (Long integer)
3) Бөлшек сандар (Double)
4) Тексттік (text)
Қабат - сызық, нүкте, полигон түрінде ... ... ... сандау (7-сурет). Ол 6 құрамдас бөліктен тұрады. Егер осы құрамдас бөліктердің ... кем ... ... ... ... кез ... ... бір
7-сурет. Өзендерді сандау
жерден екінші жерге көшіру үшін ... ... 6 ... ... ... ... ... Кез келген қабатпен жұмыс істегенде барлық обьекттерді категорияларға бөлеміз (8-сурет).
8-сурет. Объектілерге категория ... ... ... территориядағы барлық обьекттер салынып болған соң, әрбір обьектіні өз категориясы бойынша категорияға ... ... ... ... Яғни, пішінін, түсін, сызықтық обьект болғанда қалыңдығын және т.б. анықтаймыз. Нәтижесінде әрбір обьект өз категориясы бойынша белгілі бір ... ... ие ... ... ... ... жазу ... тексттік баған құру, онымен жұмыс жасау жолдары.
Географиялық обьекттерді категорияларына қарай атауларына шрифт өлшемдерін таңдау. Кез келген географиялық ... ... бір ... көзі ... ... ... ... өзіне тән мәліметі (атауы, морфометриясы, морфологиясы) болады. Мысалы, таудың атауы, ... ... ... атауы, тереңдігі, көлемі және т.б.
Барлық географиялық карталарды құрастыруда ... ... ... ... ... ... ... ақпарат беріледі.
Карта бетіндегі обьекттерді бейнелеу барысында, оның ... ... ... ... ... Масштабқа байланысты обьекттерді таңдап алады (9-сурет).
9-сурет. Картаның масштабын таңдау
Обьекттерді жазу үшін қабатқа барып, оң жақ тышқанды ... ... ... ... ... --> жазу (labels) --> жол (field)
Шрифттың өлшемін, ... ... ... және оны құру жолы. Геометриялық 3 әдіспен - полигон, сызық, нүкте түрінде берілген кеңістіктегі обьекттер туралы мәліметтер ... ... жазу ... ... Мұндай картографиялық мәліметтерсіз картаны оқу мүмкін емес. Сондықтан, әрбір обьектіні салғанда, оның сандық және сапалық көрсеткіштерін немесе атауларын ... ... ... ... ... ... барысында аннотация жасау міндетті емес.
Аннотация дегеніміз - ... ... және ... мәліметтерден тұратын жеке қабат (10-сурет). Аннотация құру жолы:
10-сурет. Аннотация құру
Обьекттердің ... ... ... соң, ... елді мекендердің атауы name жолы арқылы категорияға бөлініп, карта бетіне жазылады. Обьекттердің атауы тек бір бағытта ғана ... ... оң ... ... ... ... осы ... жазылған жағдайда бір-бірімен араласып, оқылмай кетуі мүмкін. Сондықтан, жеке ... ... ... ... ... ... ... Осы процедураны іске асыру үшін келесі функцияларды атқарамыз: ... сол ... ... оң ... ... --> ... ... конвертациялау (Convert labels to annotation)--> ашылған терезеден осы аннотацияға қажетті мәліметтер болады --> байланысты обьектілер (feature ... ... ... яғни сол ... ... ... ... алып тастағанда аннотация өшіп қалады. Соңында convert ... ... ... ... кез ... ... белгілеп, орнын ауыстырып қоюға, қажет емес кезде алып тастауға, шрифттің түсін, өлшемін өзгертуге болады.
Аннотация жасаған кезде ескерілетін жағдайлар:
- ... ... ... ... ... жұмыс жасағанда карта бетіндегі обьекттердің картографиялық заңдылықтарын қатаң сақтау керек;
Аннотация қабатында обьектілер қанша класқа бөлінсе, сонша ... ... ... ... Кез ... ... бір ... кіретін барлық обьектілердің автоматты түрде шрифтін, түсін, өлшемін өзгертуге болады.
Карталарды безендіру, қағаз бетіне басып шығаруға әзірлеу
Мәліметтер түрінде (Data View) - ... ... ... ... енгізу, түстерін таңдау, атауларын немесе жалпы мәліметтерін жазу, яғни редакциялау жұмысын жүзеге ... ... (Layout View) - ... ... ... ... ... шығаруға дайындау жұмысы жүзеге асырылады. Өзімізге қажетті обьекттер редакцияланып болған соң, картаны ... үшін ... ... ... түріне ауысамыз. Ең бірінші байқайтынымыз: панельде қағаз өлшемі көрсетіледі.
Өзімізге қажетті масштабын көрсетеміз, карта қағаз бетіне симаса, қағаз өлшемін ... Ол үшін Бет пен ... ... (Page and print set up) ... ашу ... Оны екі ... ... болады:
1) Файл арқылы;
2) Картадан бос кеңістікте тышқанның оң жағын басу арқылы. ... ... ... ... ... ... тек ... өлшемі ғана емес, қағаз бетіне басып шығару жұмысы жүзеге ... Name ... ... немесе плоттердің атын көрсетеміз.
2) Paper - ... ... ... ...
* ... (Portret)
* Альбом ... ... ... ... тақырыбын жазу үшін келесі командаларды орындаймыз:
Қою (Insert) --> Аты (Title)-->ОК
Карта ... ... ... ... масштабты 2 жолмен көрсетуге болады:сызық және сандық.
Сызықтық-Scale bar
Сандық-Scale text
Қою (Insert) --> ... (Scale ... ... ... ... (Insert) --> ... ... (North Arrow) (11-сурет).
11-сурет. Карта тақырыбы мен масштабын жазу
Карта легендасын құрастыру. Карта легендасы - ... ... ... оқу үшін ... ... ... ... деп табылады. ArcGIS-та шартты белгілерді құрастыру үшін әрбір қабатта көрсетілген обьекттер мен мәліметтерді компоновкада карта ... ... Кез ... ... құрастыруда картадан тыс бос орындардың барлығын шартты белгілерді қоюға пайдаланамыз ... ... ... ... құрастыру
Қою (Insert) --> Легенда (Legend) --> ашылған терезеде 2 баған бар:
* Map layers 2) Legend Items--> ... --> Аты --> ... ... ... --> ... белгінің ені мен ұзындығы --> Дайын
Картаны қағаз бетіне басып ... Оның 3 түрі ... Бет пен ... ... (Page and print set up) --> Use printer paper settings --> Show printer margins on layout; 2) File --> Print preview; 3) File --> Print --> Number copies --> OK ... ... ... ... мен ... ... ал карта бағдарламасын әзірлеу мен құрастыру картаны өңдеу деп аталады.
Безендіру ... мен ... ... ... ... ... мен оның ... ғылыми редакторлауда біріккен күш салу қажет.
Картаға жаңа мазмұнын үстемелеу оның форма көрінісінің өзгерісімен байланысты. Әртүрлі мазмұндағы карталар бір, ... ... ... ... ... мүмкін емес. Керісінше, бір мазмұннан әртүрлі формадағы карталар құрастыруға әбден болады.
Картаны автоматты құрастыруға арналған барлық ақпарат сандық ... ... ... ... ... ... ... бақылау тәрізді көздерден алынған ақпаратпен сәйкес келгенде, қолданылатын ақпарат локализация мен ЭЕМ ... ... ... ... ... ... аудару сандық-координаталық ақпаратты астрономиялық-геодезиялық ақпарат көздері де қажет.
Нәтижесінде құрастырылған дайын карта (13-сурет):
13-сурет. Еңбекшіқазақ ауданының геоморфологиялық картасы
Қорытынды
Еліміз қол ... ... ... ... ... ... ... Елбасымыз таңдаған экономикалық даму моделінің дұрыстығын дәлелдейді. Мұны ... ішкі ... өнім ... ... ... Елдің 2010 жылға дейінгі әлеуметтік - ... даму ... ішкі ... ... екі есе ... көзделген. Экономиканың тұрақтана бастауы ауылды, білім, денсаулық сақтау, мәдениет, ауылшаруашылығы салаларын дамытуға, аз қамтамасыз етілгендерге әлеуметтік ... ... ... ... қорғаныс мәселелеріне назар аударуға мүмкіндік жасады.
Елбасы 2003-2005 жылдарды деп жариялап, мемлекеттік аграрлық азық - ... ... ... мемлекет тарапынан ауылды дамытуға 2003 жылға 51,5 миллиард, 2004 жылға 64 миллиард, 2005 жылға 70 ... ... ... қарастырылды. Осыны көздеп мен Еңбекшіқазақ ауданының ауылшаруашылығына көп көңіл бөлдім.
Қорыта ... атты ... ... ... ... мен ... ауданы туралы жалпы мәлімет бердім, яғни ауданның географиялық ... ... ... мен жер ... климаттық жағдайлары, топырақ пен өсімдік жамылғысы, жануарлар дүниесі, су ресурстары, ауылшаруашылығы және оның ... және ... ... ... ... ... ... сандық бағалау үшін нақты агроландшафт жағдайына бейімделген ... ... ... ... қолданылады. Екінші бөлімде мен түрлі территориялық деңгейлерде жерді агроэкологиялық бағалауды ... ... ету ... яғни ... ... ... үшін геоақпараттық жүйелерді пайдаланудың әлемдік тәжірибелерін мысалға ала отырып, жерді агроэкологиялық ... ... ... ... Агроландшафттардың зерттеу тарихына үңіле отырып, оларды зерттеудің ландшафттық әдісін ұсындым. Мен агроландшафттар туралы тек сипаттап қана қоймай, оларды талдау үшін ... ... және ... ... ... үшінші бөлімді мен толықтай геоақпараттық жүйелерге, соның ішінде картографтармен көп қолданбалы ArcGIS бағдарламасына ... ... ... ... ГАЖ-дың рөлін айқындай отырып, мен жалпы ArcGIS бағдарламасында қолданылатын бейнелеу тәсілдерін ... ... ... ... ... ... карта құрастырудың әрбір қадамына жеке тоқталдым және талдау жасадым. Нәтижесінде Еңбекшіқазақ ауданының геоморфологиялық, геологиялық, ландшафттық және топырақ картасы ... ... ... ... ...
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
* Сарғожаев Н. Шелегім мен Есігім - жерұйығым, бесігім. - Алматы. ... 2006. 321-328 ... ... С. Жер ... - ел ... - ... Білім, 2005. 253-256 б.
* Серіков М. Еңбекшіқазақ - ... - ... 2002. 271-275 ... Жайлаубаев А. Рухы күшті елдің еңсесі жоғары. (Ауданның 70 ... ... ... - ... 2000. 152 - 155 б.
* Әліпбеков Н, Мылтықбаев С. ... ... ... Білім, 2005.277 - 280 б.
* Мұқанов А. ... - ... ... Алматы. Білім, 2006. 260 -265 б.
* Мадьярова К. Атқарылған істер аз емес// ... ... ... ... ... ... №1.
* ... К. Өз бақытын тапқан ел қазақ елі// Еңбекшіқазақ аудандық қоғамдық- ... ... ... ... ... - Атамекенім еларалық журналы № 04.(15).2009.
* www. Enbekshykazak ... ... .
* ...
* ... Назарбаев Н.Ә. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында>> ҚР Президентінің Қазақстан халқына жолдауы.- Астана.: Ақорда, 2005. - 155 б.
* ... ... ... қызметкерлерінің республикалық кеңесі. Егемен Қазақстан № 20 1.02.2009
* Қазақстанның демографиялыќ жылнамалығы. 2009 жыл
* Еңбекшіқазақ ауданының 2008 ... ... ... ... ... ... ... 2008
* Социально-экономический паспорт Алматинской области за 2008 год;
* Алматы облысының энциклопедиясы. Алматы, 25б.
* Статистикалық жинақ. Қазақстан ... ... ... ... ... 2007, 12-19 б.
* ... облысының 2015 жылға дейінгі даму стратегиясы, 1-10 б.
* Алматы облысының 2010-2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы. - Алматы: 2009, 2-15 ... ... ... ... ... при ... адаптивно-ландшафтных систем земледелия (АЛСЗ) - Алматы: 2006 г. стр. 111-115б.;
* ... ... ... и ... в АПК, // , Материалы 3-я Международная научно-практическая конференция, Новосибирск, ... 17-18 ... 2006. 6 ... ... ... систем земледелия в Республике Казахстан" Мамутов Ж.У. 6.;
* Проект „Создания тематических баз геоданных РК" ТОО ... ... 2007 г. 200 ... ... ... ... и ... в АПК, // , Материалы 3-я Международная научно-практическая конференция, Новосибирск, Россия, 17-18 ... 2006. 74 ... ... ... ... ГИС ... в Казахстане 2005-2007 жж 10б.;
* Евтеев О.А. Проектирование и ... ... ... - М.: 1999, 15-30 ... ... Н.В. Экономическая картография. - Одесса: 1980. 112 б.;
* Тикунов В.С. Моделирование в социально-экономической картографии. - М.: 1985, ... ... П.Н.. ... и ... ... карт. - Пермь, 1984. 88б.;
* Заруцкая И.П., Сваткова Т.Г.. Проектирование и составление карт, 25-28 б.
* Салищев К.А.. Системное ... ... и ... комплексов. - М.: МГУ, 1978, 132б.
* Билич Ю.С., Васмут А.С.. Проектирование и составление ... - М.: 1984, 363 ... ... А.В.. ... карт. - М.: , 1985. 200б.
* Салищев К.А.. Проектирование и составление карт. - М.: МГУ, 1987. ... ... Н. Н.. ... ... ... Қазақ университеті, 2006, 3-15 б.
* Лурье И.К. Основы геоинформациониого картографирования. М.: МГУ, 2002, 140б.
* Коновалова Н.В., Капралов Е.Г. ... в ГИС ... ... -Петрозаводск: Изд-во Петрозаводск, ун-та, 1995. 148 б.
Перечень ГИС-тематики Адрес-интернет: httр: /Лү\у\у-PoundІ8. ззсс. ш/-1сраАҮЕВЬАВ/ООВООК/\үеЬ_5егү.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 80 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жердің агроэкологиялық топтары4 бет
"әртүрлі шет елдердегі жұмысшыларды ынталандыру және қызметтерін жетілдіру реформалары"13 бет
«Март» ЖШС-гі қызметкерлердің еңбек нәтижелілігін бағалауды ұйымдастыруды талдау27 бет
Алматы облысының ұлттық құрамының динамикасын картографиялау61 бет
Арал теңізінің жағалық сызығының өзгеруін картографиялау26 бет
Атырау облысының экологиялық жағдайын картографиялаудағы қазіргі технологияны пайдалану42 бет
Ауыл шаруашылығы мақсатына арналмаған жерлердің құқықтық режимі13 бет
АҚШ және Канада елдерінің әкімшілік территориялық бөлінісінің ерекшелігі22 бет
Білім мен дағдыны бақылау мен бағалаудың маңызы мен міндеттері 10 бет
Банк клиенттерінің әртүрлі төлемдерді орындауы үшін тіркелудің автоматты жүйесін жасау34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь