Жеке тұлға туралы ақпарат

1. Жеке адам туралы жалпы түсінік.
2. Жеке тұлғаның психологиялық құрылымы мен бағыттылығы.
3. Жеке тұлғаның қалыптасуы мен әлеуметтенуі.
4. Индивид, субъект, жеке адам, даралық түсініктерінің ара қатынасы..
5. Адамдардың өзара әрекеті мен қарым.қатынасының әлеуметтік психологиялық заңдылықтары.
Адам — бұл, бір жағынан, биологиялық құбылыс, санасы бар жануар, қоршаған дүниені тануға және оны белсенді өзгертуге қабілетті. Жоғары ұйымдасқан жануар ретінде адамға денесімен тік жүру, дүниені тану және өзгерту құралы ретінде қолдың дамуы, ерекше дамыған ми сияқты дене ерекшеліктері тән.
Екінші жағынан, адам-қоғамдық құбылыс. Бұл оның негізгі сипаты, себебі қоғамдық өмір және қоғамдық қатынастар, ұжымдық еңбек адамның биологиялық, дене құрлымын өзгертіп және өзіне бағындырды. Адам туралы айтқанда, психология және философия ғылымдары "жеке тұлға" ұғымымен түсіндіреді.
Жеке тұлға адамға қарағанда тар мағында қолданылады. Жеке тұлға — бұл сол адам, бірақ тек ғана қоғамдық, әлеуметтік құбылыс ретінде қарастырылады. Бұл жағдайда зерттеушілер оның биологиялық, табиғи жағын ескермей, адамды қоғамдық қатынастардың нәтижесі, қоғамдық дамудың белсенді қайраткері ретінде қарастырады.
Психологияда "адам" және "жеке тұлға" ұғымдарымен қатар "даралық" ұғымы да қолданылады. Әрбір адамның мәні, оның өмірі мен қызметі жағдайларының өзіндік қайталанбайтын ерекшелігі бар, сондықтан да тіптен екі бірдей жеке тұлға болмайды және болуы да мүмкін емес.
Даралық дегеніміз жеке тұлғаның психологиялық ерекшеліктерінің қайталанбас қиысуы түрінде байқалатын нақты өзгешелігі айтылады.
Жеке тұлға-тек тарих, философия, социология, этика, эстетика, психология, педагогика және т.б. сияқты қоғамдық ғылымдардың зерттеу нысаны.
Жеке адам - қоғамдық дамудың қайраткері, қоғамда белгілі жағдайда тұратын саналы индивид және белгілі қоғамдық ролді атқарады.
Жеке тұлғаның 3 ерекшеліктерін атап өткен жөн: Біріншіден, жеке тұлғаның қасиеттерінің тұрақтылығы. Жеке тұлғаның психикалық көріністерінің өзгермелілігіне қарамастан, оның психикалық келбетінің салыстырмалы тұрақтылығы анық байқалады.
        
        Жоспары:
1. Жеке адам туралы жалпы түсінік.
2. Жеке тұлғаның психологиялық құрылымы мен бағыттылығы.
3. Жеке тұлғаның қалыптасуы мен әлеуметтенуі.
4. Индивид, субъект, жеке ... ... ... ара ... ... ... әрекеті мен қарым-қатынасының әлеуметтік
психологиялық заңдылықтары.
1. Жеке тұлға ... ... ... — бұл, бір жағынан, биологиялық құбылыс, санасы бар жануар,
қоршаған дүниені тануға және оны ... ... ... ... ... ретінде адамға денесімен тік жүру, дүниені тану ... ... ... ... ... ... дамыған ми сияқты ... ... ... ... ... Бұл оның ... ... себебі
қоғамдық өмір және қоғамдық қатынастар, ұжымдық еңбек ... ... ... ... және ... бағындырды. Адам туралы айтқанда,
психология және философия ғылымдары "жеке тұлға" ұғымымен түсіндіреді.
Жеке тұлға ... ... тар ... қолданылады. Жеке тұлға — бұл
сол адам, бірақ тек ғана ... ... ... ... Бұл ... ... оның биологиялық, табиғи жағын
ескермей, адамды қоғамдық қатынастардың нәтижесі, қоғамдық дамудың белсенді
қайраткері ретінде ... ... және ... ... ұғымдарымен қатар "даралық"
ұғымы да қолданылады. Әрбір адамның мәні, оның ... мен ... ... ... ... бар, ... да тіптен
екі бірдей жеке тұлға ... және ... да ... ... ... жеке тұлғаның психологиялық ерекшеліктерінің
қайталанбас ... ... ... ... ... айтылады.
Жеке тұлға-тек тарих, философия, социология, этика, эстетика,
психология, ... және т.б. ... ... ... ... адам - ... ... қайраткері, қоғамда белгілі жағдайда
тұратын саналы индивид және белгілі қоғамдық ролді атқарады.
Жеке тұлғаның 3 ... атап ... жөн: ... ... қасиеттерінің тұрақтылығы. Жеке тұлғаның психикалық көріністерінің
өзгермелілігіне қарамастан, оның психикалық ... ... анық ... ... тұлғаның бірлігі, жеке тұлғаның психикалық
үрдістерінің, психикалық қалыптың және ... ... ... мен ... ... Жеке ... ... бірлікті білдіреді,
әрбір қасиет басқалармен тығыз байланысты. ... ... ... ... ... қиындықтар мен кедергілерді жеңе ... ... ... ... ... ... ... ғана жағымды
мәнге ие болады. Сондықтан да жеке ... ... ... ... ... әр ... да жеке тұлға тұтас,
бірлікте қалыптасады, тәрбиеленеді.
Үшіншіден, бұл - жеке тұлғаның ... ... ... түрлендіруге бағытталған көптеген және жан-жақты іс-әрекетте
бейнеленеді.
Психологияның басқа ғылымдардан ерекшелігі (философия, ... ... және т.б) жеке ... ... ... оның ... мен мінез-
құлқын зерттейді. Психология ең алдымен жеке тұлғаның себептерін, ... ... ... ... ... ... ... алғышарттарын және темпераменті мен мінез-құлқының
психологиялык ерекшеліктерін қарастырады. Сонымен қатар психология жеке
тұлғаның ... және даму ... ... Жеке тұлғаның психологиялық құрылымы
Кез-келген құбылыс сияқты жеке ... ... ... белгілі
құрылымнан тұрады. Адамның дара психологиялық ерекшеліктеріне байланысты
және жеке тұлғаның ... тән ... ... ... Жеке ... бірінші бөлігі оның бағыттылығын сипаттайды ... ... ... ... ... Бағыттылық әртүрлі қасиеттердің өзара
байланысты қажеттіліктер мен ... ... мен ... жүйесін қамтиды.
Ондай жағдайда бағыттылық бөліктерінің бірі үстемдік етеді және ... ие ... сол ... ... ... ... ... Үстемдік
ететін бағыттылық жеке тұлғаның бүкіл психикалық қызметін ... ... ... ... етуі ... ... еріктік және
эмоциялық көңіл-күйдің көтерілуіне алып ... ол өз ... ... белсенділігін арттырады. Бір уақытта табиғи
қажеттіліктер біршама тежеліп, күнделікті тіршілік күйді кейінге, ... ... ... ... ... ... ... негіздей
бастайды, оған ерекше қоғамдық және жеке мән береді.
Жеке тұлғаның ... ... ... ... жеке ... ... және белгілі бір іс-әрекетті нәтижелі қамтамасыз
ету үшін қабілеттіктерді қамтиды. Қабілеттіліктер ... ... және ... өзара әрекет етеді. Тәртіп бойынша қабілеттіктердің бірі үстемдік
етеді, жетекшілік етеді, басқалары оған ... ... ... өнер ... ... ... ол өзін тарихшы және талантты суретші
ретінде де таныта білді. Сол сияқты М.Ю. Лермонтов ... да ... ... ... ... бағыттылықтың
құрылымы әсер етеді. Өз ... ... ... тұлғаның шындыққа қатынасының таңдамалығына әсер етеді,
Жеке тұлғаның құрылымының үшінші бөлігі мінез болып ... ... ... адамның мінез-құлық стилі. Мінез күрделі синтетикалық
құрылым, адамның рухани өмірінде мазмұн мен түр ... ... жеке ... ... ... ... бірақ оның қасиеттерінің,
бағыттылығы мен ... ... және ... ... ... ... ... күрделі жүйесін
білдіреді.
Мінез жүйесінде сонымен ... ... ... ... көрсетуге
болады. Оларға ең алдымен — ... ...... ... олар белгілі мінез-құлық стилін және практикалық ... ... ... етеді. Сондықтан да моралдік — ерік-жігер сапаларын
мінездің негізін құрайды деп айта аламыз.
Төртінші бөлігі басқару ... ... ... көп ... ... ұғымды білдіреді. "Мен" — жеке тұлғаның өзіндік сапа құрылымы, ол
өзін-өзі реттеп ... іске ... ... ... ... бәсеңсіту,
өзін-өзі бақылау және іс-әрекет пен қылықты басқару, іс-әрекетті жоспарлап
отыру, сонымен, өзін-өзі басқару жеке тұлғаның ... ... ... ... ерекше маңызы зор. Жеке тұлғаның құрылымы егер ... мен ... алып ... ... ... шығар еді.
Психикалық үрдістер — психикалық кұбылыстардың әртүрлі түрлерінде
шындықты динамикалық тұрғыда бейнелеу. Психикалық үрдістер жеке ... ... ... ... Олар ... жеке ... қасиеттері
қалыптасады. Ұйымдасқан қасиеттер өз кезегімен үрдістің жүруіне әсер етеді.
Мәселен, түйсіктер үрдісінде нақтылы ... ... және одан ... ... ... ... анықтайтын жеке тұлғаның тұтас
сенсорлық құрылымы қалыптасады. Теориялық және ... ... ... жеке ... ерік-жігер құрылымы қалыптасады.
Жеке тұлғаның ұйымдасқан бағыттылығы қабылдаудың және оған ... ... ... ... үрдістердің негізінде психикалық қасиеттер ұйымдасады.
Жеке тұлғаның психикалық ... бұл ... тән ... ... ... белгілі сандық-сапалық деңгейін қамтамасыз ... ... ... жүру ... ... ... жеке
тұлғаның психикалық белсенділігінің жағдайына байланысты.
Психикалық ... ... жеке ... көтеріңкі немесе түсіңкі
белсенділігі түрінде көрінетін психологиялық іс-әрекеттің ... ... ... ... бейнелеу - күрделі құбылыс. Ол өз құрамына
біршама үрдістерді кіргізеді: ... мен ... ... ... ойлау,
сезім және т.б. қоғамдық және жеке мәні бар ықпал мен ой ... ... ... ... туғызады, оның сипатына қарай жеке тұлғаның жалпы
белсенділік ... ... ... ... ... ... деңгейі белгілі бір уақытқа жалғасуы сақталады.
Барлық кейінгі психикалық белсенділігі пайда болған жағдайға сәйкес
жүріп ... ... ... және ішкі ... себептеріне байланысты,
бірақ оның динамикасы мен сипаты жеке тұлғаның қасиетіне ... ... ... ... ... ... ... қалпы қозғалғыш
типтегі адамдармен салыстырғанда тұрақты келеді. Кейбір адамдардың атына
жасалған сын-ескертпелер олардың ... ... ... ... ... ұмтылады, ал осындай сын-ескертпелер
кейбіреулердің белсенділігін әлсіретеді, ... ... ... ... алып ... ... жағдай мінез-құлқының жағымсыз
қасиеттеріне (өркөкірек, өзімшіл, өзін басқадан ... ... ... ... ... ерекшелігіне байланысты.
Демек, жеке тұлғаның психикалык құрылымы өте күрделі, ... ... Оның ... ... ... ... және өзара тәуелді.
Жеке тұлғаның дамуымен оның құрылымы да ... ... ... ... жеке ... ... ... түрде тұрақты. Әрбір адам
тұрақтылық пен өзгермеліктің ... тек қана ... ... адамға өзімен
өзі болуға, икемділік көрсетуге, өмір салтын сол жағдайларына сай жүргізуге
көмектеседі.
3. Жеке тұлғаның бағыттылығы
Жеке ... ... ... оның бағыттылығы болып ... адам ... ... ... анықтайды, сол мақсатты орындауға
ұмтылысы тән, түрткілер арқылы адам іс-әрекеттер жасайды, қызығуларды адам
іс-әрекетте басшылыққа алады.
Белсенділік — жеке ... ... ... ... ол ... ортамен қарым-қатынас үрдісінде байқалады. Адамды белгілі бір
жағдайда ... ... ... ... ... және оны ... итермелейтін
не? Осындай итермелейтін себепке қажеттілік жатады. ... ... ... бір ... ... бір ... ... белгілі бір
нәрсеге қанағаттанбау тұрғысында іске асады, ал жеке тұлғаның ... ... ... қажеттілігі әртүрлі. Ең алдымен адамның өмір ... ... ... табиғи қажеттіліктерді атап өтуге болады: ... ... ... және ... ... ... ... тұрғын үйге
қажеттілік. Бұл негізінен биологиялық ... ... ... ... ... ... ... бар. Оның ішінде,
біз оны қанағаттандырудың әлеуметтік сипаты туралы айтып отырмыз.
Адамда табиғи қажеттіліктермен ... таза ... ... ... ... ... Басқа адамдармен сөздік қарым-қатынас
қажеттілігі, еңбекке деген қажеттілік, мәдени қажеттіліктер ... ... оқу, ... ... ... ... тыңдау, киноға және театрға
бару) болады.
Адам қажеттілігі — ... ... ... ... ... даму ... ... табиғи және рухани ... ... ... ... және ... ... ... белсенділігінің қайнар көзі, оның қажеттілігі болып
табылады. Тек қана қажеттілік ... ... ... ... ... — бұл өмір сүрудің нақты жағдайларына тәуелділігін
білдіретін жеке тұлғаның ... ... — жеке ... белсенділігінің
қайнар көзі қажеттілік жалпы түрде байқалады.
Адамның нақты ... ісі, ... ... ... айтқанымызда,
түрткілері (мотивтері) немесе нақтылы қылығы, іс-әрекетті итермелейтін
себептері туралы деп түсінеміз.
Түрткілер — қажеттіліктің нақты ... ... — бұл ... ... іс-әрекетке итермелеу. Егер де қажеттілік адам белсенділігінің
барлық түрлерінің мәнін, қызметін құрайтын болса, ал ... ... ... ... болып табылады.
Адамның мінез-құлқын қарастыра отырып, оның қылығын талдай келіп, оның
түрткілерін дұрыс түсіну қажет. Түрткілер бір-бірінен онда іске ... ... ... іс-әрекеттің мазмұнына (еңбек әрекетінің
түрткілері, оқу әрекетің түрткілері) байланысты ерекшеленеді.
Түрткілер мақсатты ... және ... ... болып бөлінеді.
Ғылыми психология осы түрткілердің бір-бірімен жеке тұлға ... ... ... ... ... екендігін атап көрсетеді.
Адамның танымдық қажеттіліктерінің көрінісі қызығу деп ... ... бұл ... ... бір ... ... немесе іс-әрекетке, жағымды
эмоциялық қатынасқа байланысты белсенді танымдық бағыттылығы. Қызығудың
мәні орасан зор: ... ... ... ... ... ... меңгеруде оның белсенді жолдары мен ... ... мен ... жоюға итермелейді.
Қызығулар өзінің мазмұны, ауқымы, тереңдігі, тұрақтылығы және
тиімділігі бойынша сипатталады.
Мазмұны ... ... ... нысанына қарай анықталады
(техникаға, химияға, спортқа, өнерге, суретке, ... т.б. ... ... ... ... қоғамдық мәніне қарай: біреулері, егер де
қоғамдық және жеке мүдделер дұрыс ұштасқанда ... ... ... ... ... ұсақ ... ... байланысты).
Жан-жаңты, ауқымды және тар қызығулар болып бөлінеді. Жеке тұлғаны жан-
жақты дамыту үлкен ауқымды және жан-жақты қызығуды қажет ... ... ... бір ... екі шектеулі және тұйықталған қызығу ғана болады.
Терең қызығу ... оның ... ... ... зерттеу
қажеттілігі болып табылады. Ол атүсті, ... ... ... адам ... ... ... ... нысанын терең
пайымдамайды.
Тұрақты қызығулар (олар ұзақ сақталады, адамның ... мен ... ... рөл ... жеке ... ... ... бекітілген
ерекшеліктері болып табылады) және тұрақсыз қызығулар ... ... ... ... сипатында және тез пайда ... тез ... ... ... ... ... және тез суып ... қызығулар дегеніміз адамның өмірі мен қызметіне терең ықпал
ететін, белгілі ... ... және ... ... ... ... ізденістер көздерін қанағатандыруға итермелейтін қызығуды айтады.
Бейжай қызығулар — осындай іс-әрекеттің түрлеріне итермелейтін ... ... тура және ... ... болады. Тура қызығулар
білімнің немесе іс-әрекеттің белгілі бір саласында ... ... ... ... — нысанның мазмұнымен пайда болмайды, болашақ басқа
нысанмен, адам ... ... ... ... үшін ... оның ... айналысатын авиамоделдеу ісімен) байланысты. Жеке
тұлғаның қылығы ... ... ... ... ... ... және ... Адам қылығының ... ... ... ... ... ... — бұл ... өз іс-әрекеті мен
қылығының үлгісі. Әрбір тарихи кезеңде идеал, үлгі болатын адамдар ... жоқ. ... ... ... мен мәдени өмірінде идеал, үлгі боларлық
қайраткерлер ғылымда академик Қаныш ... ... пен ... ... ... ... т.б. есімдерін ерекше атауға тұрарлық. Жеке
тұлғаның қылығының негізгі түрткісі сенімдер болып табылады.
Сенімдер — бұл ... ... ... дүниетанымына
сәйкес итермелейтін жеке тұлғаның мақсатты қажеттіліктер жүйесі. Сенімдер
түрінде байқалатын қажеттіліктер мазмұны — бұл қоршаған дүние ... ... ... ... ... түсіну. Бұл білімдер ішкі ұйымдасқан
көзқарастар жүйесін құрайды (философиялық, эстетикалық, ... ... және т.б.), ол ... ... ... — мінез-құлық түрткілері (мотивтер), онда қажеттілік ... ... ... берілмеген, бірақ жеке тұлғаның арнайы
ұйымдасқан іс-әрекетінің нәтижесі түрінде жасалуы мүмкін. Ұмтылу ... ... ... ... ... арқылы қанағаттандыра
алмайды, бұл түрткілер ... ұзақ ... жеке ... ... ... бір топ ... ... серуенге шығу туралы жоспар жасап,
пайда болған ұмтылу нәтижесінде жоспарды іске ... ... ... ... сол ... ... ... әртүрлі даярлық
жұмыстарын жүргізеді. Ұмтылу әртүрлі психологиялық түрде іске асады.
Барлық түрткілер туралы айтқанымызда (қызығу, сендіру, ... ... олар ... мақсатты түрде сипатталады. Басқа сөзбен айтқанымызда,
адамда ол пайда болғанда, өзіне-өзі есеп береді, іс-әрекетке итермелейді,
оның ... ... ... ... Сонымен қатар бұл категорияға
түрткілердің ... кіре ... ... ... ... ерекше саласына саналы емес талпынулар жатады. Саналы емес
талпынуларды психологияда зерттеу XX ғасырдың ... ... ... ... ... ... біздің елімізде негізінен грузин
психолоғы Д.Н.Узнадзе және оның ... ... ... ... дегеніміз қажеттілікті қанағаттандыруға ... ... ... — бұл ... бір ... жеке ... саналы емес
талпыну дайындығы, оның көмегімен белгілі бір қажеттілікті қанағаттандыруы
мүмкін.
Д.Н.Узнадзе зерттеуі бойынша ... ... ... ... ... және оның ... ... қызметінің жемісі болып
есептелмейді. Мәселен, бірінші сынып оқушыларының мұғаліміне ... ... ... ... кез-келген тапсырмасын мүлтіксіз
орындау даярлығы түрінде анғарылады. Қоғамдық өмірдің әртүрлі деректері
бойынша ұстанымдар (оқиғаларға, адамдарға және т.б.) ... ... да ... ... айтқандарын дәл орындауы, оны емдеген доктордың ұстанымын
басшылыққа алуы), жағымсыз болуы да мүмкін.
4. Жеке тұлғаның қалыптасуы
Жеке тұлға адамның қоғамдық, тарихи-нақтылы ... оны ... ... ... Жеке ... ... ... қатар барлық
психикалық сапалар мен үрдістердің қозғаушы ... ... ... бұл мәселені шешуде екі бағыт қалыптасты:
биогенетикалық және социогенетикалық.
Биогенетикалық бағыттың ... жеке ... ... ... ... ... анықталады.
Сондықтан да жеке тұлғаның ... ... (өз ... ... ... айтуынша, адам табиғатынан эмоциялық ... ... ... ... ... ғана қоймайды, сонымен
қатар белгілі түрткілер жиынтығы бейімдік береді. ... ... ... ... кейбіреулер ұйымдастырушылық қабілетке бейімділік аңғартады
және т.б.). ... ... ... ... ... қана ... ... қатар оның мазмұны, психикалық даму
кезендері және оның пайда болу тәртібі алдын ала ... ... ... жеке ... өзінің белсенділігінен айырылған биологиялық
факторлардың әрекет етуінің жемісі ... ... ... ... жеке тұлғаның дамуы қоршаған
әлеуметтік ортаның тікелей ... ... ... ... ... ... даму ... адамның өзіндік
белсенділігін жоққа шығарады, оған селқос рөл ... тек ... ... ... ... Егер де социогенетикалық тұжырымдаманың
айтқанына жүгінсек, онда мынадай мәселе түсініксіз болып ... неге ... ... ... ... қалыптасады, оның себебі неде?
Сонымен, биогенетикалық та, ... ... да ... ... ... түсіндіруге негіз етіп алуға болмайды.
Биогенетикалық та, социогенетикалық та психикалық дамудың қозғаушы ... ... ... ... ... ... шет елде ... белгілі теориялардың
қателігі жеке тұлғаның дамуында тұқым қуалау мен ортаның мәнін түсіндіруде
емес, онда жеке тұлғаға әртүрлі ықпалдарды механикалық ... ... ... ... қарастырылады. Соған сәйкес жеке тұлғаның белсенділігі
жоққа шығарылады.
Жеке тұлғаның белсенділігі ... ... ... ... ... ... қажеттіліктер жиынтығымен байланысты. Қажеттіліктер
тәртіп бойынша, пайда болғаннан кейін тез арада қанағаттандырылмайды.
Оны қанағаттандыру үшін материалдық ... ... ... ... және т.б. жеке тұлғаның белгілі даярлық деңгейі қажет.
Жеке тұлғаның психикалық дамуының қозғаушы күштері ... ... ... және ... ... ... ... анықталады.
Жеке тұлғаның қалыптасуында тұқым қуалау мен ортаның негізгі факторлар
ретіндегі рөлін ... ... ... ... жұмысында жұртшылықтың арасында өте кең тараған
тұқым қуалаудың жеке тұлғаның психологиялық қасиеттерінің пайда болуында
шешуші рөлі ... ... ... тура ... ... тұқым арқылы берілетін қасиеттерге мидың құрылымы мен
жұмыс істеуінің ... ... ... ... негіз бар. Сонымен
қатар жоғары жүйке қызметінің типтері (жүйке үрдістерінің ... ... және ... ... ... ... Тұқым қуалаудың белгілі
дәрежеде жеке тұлғаның қалыптасуында рөлі бар, бірақ оны асыра бағалауға
болмайды, әлеуметтік факторлардың да ... ... ... ... ... ... ... барысын зерттеу
нәтижесінде өте ... ... ... ... ... ... тұқым
қуалау бір жұмыртқадан дамығандықтан бірдей екендігін анғаруға болады.
Тіпті бірдей жағдайда өмір ... бір ... ... бір-бірінен
ерекше айырмашылығы бар. Егіздердің жеке тұлға құрылымында айырмашылығы
анық байқалады, ал сыртқы түрі ұқсас болғанмен, психологиялық ... ... ... ... ... ... қалай түсіндіруге
болады? Бұл айырмашылықтар оларда басқа ... және ... ... ... ... ... ахуал жағдайларымен
түсіндіріледі. Осының барлығы көрсеткендей, жеке ... ... ... қарастыру қажет. Баланы белгілі ортада бейжай нысан түрінде
емес, ал оны белсенді ... ... оған тән ... Денсаулығына немесе мінез-құлқына байланысты егіздердің бірі
ортадағы бірдей жағдайда оның психологиялық қасиеттері екіншіге ... ... ... ... ... ауру ... бірі ... өздігінен оқшауланып жүреді, ал екіншісі ... ... сол ... ... одан тыс ... ... іздейді, дені сауы спортпен
көбірек айналысады. Демек, егіздердің әрқайсысы осы ... ... ... ... ... ... Жеке ... әлеуметтенуі
Егер де іштей жеке тұлға ортаға мәнді тәуелді болса, әлеуметтік
психологияда суреттелетін және ... ... ... ... ... байланысты оның мінез-құлқының түрлеріне жатады.
Әлеуметтік психологияда кең тараған ... ... ... ... ... Ол әлеуметтік психологияның бөлімі және пәні
ретінде жеке тұлғаның әлеуметтенуін қарастырады.
Әлеуметтенуді қоғамдық тәжірибені ... ... және ... ... ... ... ол жеке тұлға болып қалыптасады және
өмірге қажетті білімді, дағдыны, ептілікті ... ... ... шешу ... ... ... және ... жасау
қабілеттілігі деп түсінеміз.
Әлеуметтену — бұл адамның қоғамдық өмірдің тәжірибесін меңгеруінің жан-
жақты үрдісі. Әлеуметтену адамның әртүрлі ... ... ... ... қажетті адамзаттық ... ... ... ... қамтиды. Сонымен қатар ол адамның қоршаған әлеуметтік
шындықты белсенді танып білуін, дара және ... ... ... ол үшін ... ... ... ... етеді.
Әлеуметтену ұғымы адамның әлеуметтік тәжірибені ... ... ... ... ... ... Индивидтің әлеуметтенуінің негізгі
қайнар көздеріне жанұя, мектеп, қоғамдық институттар мен ұйымдар, баспасөз,
радио, теледидар, білім беру жүйесі жатады. ... ... ... ... ... іске ... жеке, бірақ өте қажетті қызметі — идентификация.
Балалар өсу және дамумен қатар ата-аналарына, ... ... ... тән ... ... қатынастарды және мінез-құлық
түрлерін көптеп меңгереді. Сол адамдардан олардың көзқарасын және ... ... ... ... бала ... және ... әр ... бойына сіңіреді.
Ата-аналар алғашқы сәбилік кезеңдегі балалар үшін ... ... көзі ... ... Одан әрі ... жора-жолдастары, жоғары
жастағы балалар және басқа үлкендер ... ... көзі не ... ... ... мен ... мінез-құлық
түрлері үлгі болатын басқа адамдар жатады.
Ерлер мен ... жеке ... ... ... үрдістердің бірі жыныстық - ... ... ... ... ... бір ... ... мен мінез-қулқына тән ерекшеліктерді меңгеру үрдісі.
Жыныстық-рөлдік жіктелуде негізгі қызметті ата-аналар ... ... ... ... ... үшін үлгі-
өнегенің көзі — ата-аналар болып табылады. ... ... ... ұстанымдары, соған сәйкес талаптары мен мінез-құлық
үлгілері беріледі. ... ... ... рөлі ... зор. Қыз
балаларға оның үлгісі, ер балаларға әкенің жеке басының өнегесі ерекше әсер
етеді. Әкелеріне негізінен ер ... жеке ... ... ... ... қыз балаларға қарағанда, ер балалар
тәрбиесіне ерекше көңіл бөлу ... ... Қыз ... ... ... ... әлеуметтену жағдайында ... ... ... ... ... рөл ... ... қазіргі
қоғамда жыныстық-рөлдік тұрақты көзқарастар
Идентификация — identificatio деген ... ... ... ... деген мағынаны білдіреді. мен ... ... ... үшін ... ... ... жас ... балаларды
белгілі бір жынысқа тән мінез-құлық белгілері мен түрлері, көзқарастары мен
бағалар анық аңғарыла бастайды.
Кейбір жүргізілген эксперименттерде белгілі бір ... мен ... ... ... ... мен ... ашып
көрсетілді. Мәселен, идентификацияның нысаны көп жағдайда ... ... ... ... көп ... атап ... ана ықпалды болған жағдайда, қыз балалар негізінен әкесіне
емес, анасындай болуға еліктейді; ал ер ... ... ... ... ... қайшы келетін дамудың белгілі қиындықтары пайда болуы
мүмкін. Ал әкенің беделі басым ... ... ... көп жағдайда
өздерінің әкелеріне ұқсауға ұмтылады. Сонымен ... бір ... ... бойларында анасына тән көптеген мінез белгілері қалыптасады.
Әлеуметтенудің басқа да факторлары — ... ... ... басқаның айтқанына көнгіштік (конформизм).
Еліктеу — бұл басқа адамдардың ... жеке ... ... ... қайта жаңғыртуы, оның ішінде мұның қозғалысы, қылығы, сырт пішіні
және іс-әрекеті.
Еліктеу тетігі туа біткен болып ... ... ... ... ... ... жануарларда, алдымен адам тәріздес маймылдарда
аңғаруға болады. Адамдарда бөбектік және ... ... жас ... анық ... ... ... ... салыстырғанда дамуда
қосымша рөл атқарады.
Сендіруді үрдіс ретінде қарастыра отырып, оның ... ... ... ... ... ішкі тәжірибесін, ойларын, сезімдерін,
психикалық жағдайларын санасыз ... ... іске ... ... ... ... адамдардың көңіл-күйін білеміз, дұрыс түсінеміз.
Әлеуметтік фацилитация — бұл бір ... ... ... ... ынталандырушылық ықпалы, оның нәтижесінде іс-әрекет
ерікті, белсенді және интенсивті іске асады (фацилитация — ... ... ... және ... ... ... жүреді,
ол көптеген жағдайда таныс, жақын адамдардың төңірегінде көрінеді.
Таныс ... шет ... ... ... ... кету сияқты
балаларда қарама-қарсы құбылыс — әлеуметтік ингибиция аңғарылады ... ... ... ... ... ... жеке ... жаңа әлеуметтік тәжірибені меңгеруін
кедергі келтіреді және әлеуметтенуге қарсылық ... ... ... ... көнгіштік (конформизм)
сияқты әлеуметтену тетігіне ерекше мән беріледі. Конформизм дегеніміз адам
мінез-құлқының бір түрі. Ол саналы ... ... ... ... ... ... ... іштей олармен келісімге
барады. Конформизм — ... ... ... ... ... қарым-қатынастың өзіне артық қиындық туғызбау үшін басқаның
айтқанына көну, келісімге келу.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлға туралы жалпы түсінік32 бет
Жеке тұлға туралы түсінік32 бет
Жеке тұлғаларды несиелеуді ұйымдастыру туралы25 бет
Құқық және жеке тұлға туралы13 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Америка этнологиясындағы психологиялық бағыттар4 бет
Бастауыш мектеп оқушы түлғасын қалыптастырудың ғылыми-теориялық қағидалары43 бет
Жеке кәсіпкерлік8 бет
Жеке тұлғаларды несиелеу71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь