Аллама Мұхаммад Икбал (1877-1938)


Аллама Мұхаммад Икбал (1877-1938) – ақын, философ, Пәкістанның рухани әкесі және құрылуына үлкен септігін тигізген ғұлама, Британдық Үндістанның қоғам қайраткері.
Икбал 1877 жылы 9 қарашада Сиалкот қаласында дүниеге келді. Алғашқы білімін туған қаласында алды. 1892 жылы гуджараттық дәрігердің қызы Карим-Бибіге үйленді.
1895 жылы Лахор қаласындағы үкіметтік колледжге түсіп, философияны, араб және ағылшын әдебиеттерін оқи бастады. 1899 жылы магистратураны аяқтап, Англия мен Германияда оқуын жалғастырды.
1930 жылы Икбал тәуелсіз мұсылман елін құру туралы ойды ресми түрде қолдады.
Өзінің арманы болған тәуелсіз Пәкістанды көре алмай , 1938 жылы 21 сәуірде Лахор қаласында қайтыс болды. Оны Лахор қаласының жаңында жерледі және де оның мавзолейіне күніне мыңдаған адамдар барады.

Пән: Дін
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Патшалық болса да, республика болса да,
Дінсіз саясат тиранияға алып келеді
Мұхаммад Икбал

Аллама Мұхаммад Икбал (1877-1938) - ақын, философ, Пәкістанның рухани әкесі және құрылуына үлкен септігін тигізген ғұлама, Британдық Үндістанның қоғам қайраткері.
Икбал 1877 жылы 9 қарашада Сиалкот қаласында дүниеге келді. Алғашқы білімін туған қаласында алды. 1892 жылы гуджараттық дәрігердің қызы Карим-Бибіге үйленді.
1895 жылы Лахор қаласындағы үкіметтік колледжге түсіп, философияны, араб және ағылшын әдебиеттерін оқи бастады. 1899 жылы магистратураны аяқтап, Англия мен Германияда оқуын жалғастырды.
1930 жылы Икбал тәуелсіз мұсылман елін құру туралы ойды ресми түрде қолдады.
Өзінің арманы болған тәуелсіз Пәкістанды көре алмай , 1938 жылы 21 сәуірде Лахор қаласында қайтыс болды. Оны Лахор қаласының жаңында жерледі және де оның мавзолейіне күніне мыңдаған адамдар барады.
Бірлік- мұсылмандардың маңызды күші, бірақ бірлікке жету жолында ішкі және сыртқы қиындықтар бар. Икбал мұсылмандардың бөлінуіне әкелетін факторларды екі топқа бөлді:
oo Ішкі факторлар
oo Сыртқы факторлар

Ішкі факторларға империализмді, неонационализмді және де экономикалық бағыныштылықты жатқызды. Ал сыртқы факторларға мұсылмандардың өз тамырларынан алыстатылуы, батыс оқу орындарының түлектерін, ислам мәдениетін білмеуі т.б. жатқызды.
Аллама Икбал бірлік пен тең құқылықты мұсылман қоғамының ажырамас бөлігі деп санады. Оның ойынша, егер де біз демократия ұғымына дұрыс сипаттама беріп, дұрыс ойланатын болсақ онда сол қоғамға сай өмір сүруге болады. Икбал бірлікті бір Аллаға сыйынумен байланыстырды.
Мұхаммед Икбал бірлікті екі түрлі жолмен жүзеге асыруға болады деп көрсетті:
1. Ислам мемлекеттері мен билеушілерінің интеграциясы.
2. Халықтың толық ақпараттандырылуы.
Бірлікке жетуге болатын тағы да 3 тәсілді атап өтті:
1. Ислам мемлекеттерінің бір орталыққа бағындырылып бір биліктің болуы.
2. Ислам мемлекеттерінен тұратын Ислам федерациясын құру
3. Байланыс жасап, келісімшарттарға отырып мәдени, экономикалық саяси байланыстарды дамыту.

Не үшін оның есімі әлі күнге дейін Пәкістанада ұмытылмаған? Неліктен оның айтқан ойлары дүние жүзіне әйгілі?
Мұхаммад Икбал шығыс ойлары мен мәдениетінің бай мұрасын бойына сіңірген тұлға. Қызығатын білім салалары: дінтану, философия, өнер, саясаттану, экономика болды.
Икбал өзінің прозалары мен әдеби еңбектерінде Батыс елдеріне моральдың, діннің, цивилизацияның қаншалықты маңызды екенін атап өткен. Тек діннің көмегімен ғана мемлекет алдыға қарай жылжитындығын, дамитынын айтып кеткен.
Мұхаммад Икбал: "Китаб-ут Тауасин" атты шығармасымен Халлаж Мухаммед Икбалдың,
"Жауиднама" атты еңбегіне әсер етіп, бұл айрықша мына тақырыптарда байқалады:
- "Мен" түсінігі; азап пен күрес түсінігі;
- Қарсы шығу түсінігі;
- Ибіліс туралы түсінік;
- Мухаммед пайғамбардың тұлғасы мен маңына қатысты;
Қожа Ахмет Иасауи "Диуани Хикметінде" Халлажды өзіне үлгі, пір етеді. Оның даналығымен жүру керектігін әрбір сопыға міндеттейді.Халлаждың ықпалы мәселесі өте терең зерттеуді керек етеді. КИТАБ-УТ ТАУАСИН
1. Тауасин сөзі тасин сөзінің көпше түрі. Тасин Құранда үш сүренің (Шуара, Нәмл, Қаса) басындағы әріптердің алғашқы екеуін (та және син) оқыған кезде пайда болған сөз. Мистикалық құпия тақырыптарды білдіру үшін таңдалғандығы анық.
2. Осы алғашқы тасинде Халлаж Мұхаммед (с.а.с) пайғамбардың ұлылығы мен Халлаж доктринасының негізгі идеясы болып табылатын Нур-и Мұхаммед (Мұхаммедтің нұры) түсінігін беруге тырысқан. Сол себепті осы тасинге есім ретінде шамшырақ деген мағынаны білдіретін "Сиряж" сөзін таңдаған. Бұл "тасин" сөзін қолданудағы басты мақсат Хз. Мұхаммед пайғамбар.
Забур-я Аджам еңбегінде Икбал былай деп айтқан: Тек өткенді есте сақтаған кезде ғана жақсы осы шақ пен кемелденген келешекті құруға болады.
Сикхиялық көтерілісті бастаған басшыларды ағылшындарға ұстап берген адамдарды және де солардың кесірінен Британдықтарға колония болдық деп айыптайды.
Икбалдың ағылшын тілінде жазылған Исламдағы религиялық ойлардың қайта өрлеуі деген еңбегіңде жаңа замандағы ислам діні туралы жазылған.
Икбал Англияда оқыған кезінде Бүкілүнділік мұсылмандық лигаға кіріп, сол кезден бастап оның Британдық Үндістанда жеке тәуелсіз ислам мемлекетін құру туралы ойлары пайда бола бастады. Сол кезден бастап ол саясатқа араласа бастады.
Атақты теоретик А.К.Брохи Икбалдың шығармашылығы туралы былай деген екен: Икбал- сөзсіз ұлы философ және ақын, оның шығ армаларында әрдайым шабыт пен қуаныш орын алады. Оның ислам діні туралы айтқан ойлары керемет.
Икбал Батыста діннің жойылып, материализм болғанына қатаң сын айтты.
Мен Кембриджде оқып жатқан жастарға бірнеше ақыл айтқым келеді... Мен сендерден атеизм мен материализмге қарсы іс-шара қарастыруларынды сұраймын. Европаның жасаған ең қатаң қателігі- ол мемлекеттен шіркеуді бөлектеуі. Бұл европалық мәдениетті рухани дүниеден алыстатты. Мен жиырма бес жыл бұрын осы қателіктер туралы айтып өткем. Бұл 1907 жылы болған етін... Алты жеті жыл өткеннен кейін менің айтқандарым орындала бастады. Менің айтып өткенімдей шіркеуді мемлекеттен бөлгендерінің себебінен 1914 жылғы Европалық соғыс орын алды.
1930 жылы Аллахабадта өткен мұсылмандар конференциясында Икбал мұсылман мемлекетін құру туралы өз ойын айтты: Мен мұсылман мемлекетінің құрамында Панджаб, Синд, Балочистан, солтүстік-батыс елдерін көргім келеді. Осындай мемлекетті құру ддамудың жалғыз ғана жолы
1931 жылы қыркүйекте Англияда өткен конференцияда тағы бір рет мүмкіндік берілді.
Икбал Пәкістанның тәуелсіз ел болғанын көрген жоқ бірақ та өлер алдында Мұсылмандар Лигасын құрып, оның басшысы қылып Мұхаммед Али Джинды қойып, мұсылмандарды осы жолға шақырды.
Сонымен 1947 жылы 14 тамызда дүние жүзі картасында жаңа мұсылман мемлекеті пайда болды. Мемлекетті Пәкістан деп атады, аудармасы Таза, пәк мемлекет, Таза Ислам ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ілияс жансүгіров 1894-1938
ТЕЛЖАН ШОНАНҰЛЫ (1894—1938)
Мағжан Жұмабаев (1893-1938)
Бейімбет Майлин (1894-1938)
СӘКЕН СЕЙФУЛЛИН (1894-1938) . БЕЙІМБЕТ МАЙЛИН (1894-1938)
Сәкен Сейфуллин (1894—1938)
Екінші дүниежүзілік соғыс (1938 – 1945)
Мағжан Жұмабаев (1893-1938 жж)
1918-1938 жылдарындағы Германия
АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВ (1873-1938)
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь