Жаңа енгізулерді басқару

МАЗМҰНЫ
Бет.
КІРІСПЕ 3

1 ЖАҢА ЕНГІЗУЛЕРДІ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Инновация түсінігі, оның мәні және мазмұны 6
1.2 Әлемдік технологиялық нарықтағы инноввацияларды басқарудың бәсеке қабілеттілікті қалыптастырудағы ролі 10
1.3 Инновация және ұлттық технологияның дамуының ерекшеліктері 18

2 ТАЛГАР ҚАЛАСЫНЫҢ «ОРТАЛЫҚ АУДАНДЫҚ ЕМХАНАСЫ» МҚКК.ДАҒЫ ЖАҢА ЕНГІЗУЛЕРДІ БАҒАЛАУ
2.1 Кәсіпорын қызметінің жалпы сипаттамасы және оның негізгі экономикалық көрсеткіштерін талдау 29
2.2 Кәсіпорындағы жаңа енгізулерді басқару жүйесін бағалау 49

3 «ОАА» МҚКК.ДАҒЫ ЖАҢА ЕНГІЗУЛЕРДІ БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ БОЙЫНША ҰСЫНЫСТАР ЖОБАСЫ
3.1 Кәсіпорынды басқару жүйесін реструктуризациялау бойынша шаралардың сипаттамасы 53
3.2 «ОАА» МҚКК.ның шаруашылық бөлімінің ұйымдық құрылымын жаңа енгізулерді басқаруға бейімдеу мақсатында өзгерту 58
3.3 «ОАА» МҚКК шаруашылық бөлімін реструктуризациялаудың әлеуметтік әсерін анықтау
60

ҚОРЫТЫНДЫ 63

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 66
Тақырып өзектілігі. Қазақстан ғылымды, технологияны және инновациялық қызметті жоспарлаудың мәні 17 мамыр 2003 жылы №1096 ҚР Президентінің Жарлығымен қабылданған «2003-2015 жылдарға Қазақстан Республикасының индустриалдық-инновациялық даму сратегиясын бекіту туралы» бағдарламасына байланысты инновацияны іске асыру болып табылады.
Стратегия елімізде инновациялық қызметті ынталандыруға бағытталған мемлекеттік ғылыми және инновациялық саясатты белсенді жүргізуді қарастырады. Индустриялық –инновациялық саясаттың басымдылықтарына шикізаттық емес бағыттағы экономика салаларында экспортқа бағытталған өндірісті құру және дамыту болып саналады. Индустриялық-инновациялық саясатты жүзеге асыру үшін өндірістің технико-технологиялық деңгейін және экономиканың әртүрлі салаларындағы инновациялық қызмет жағдайын объективті түрде айқындайтын статистикалық көрсеткіштер жүйесін қалыптастырып алу қажет [1].
Қазақстан бет бұрып отырған индустриялық қоғамның оған дейінгі қоғамнан айырмашылығы қайта индустрияландырылған өнеркәсіптің күрт өсу салдарынан табыс көлемінің қарқынды түрде артуы болмақ. Көптеген салаларда механикалық, автоматты, ақпараттық технологиялар енгізу арқылы инновациялық тауарлар өндіруге қол жеткізу нәтижесінде бәсекеге қабілетті өнімдерді өндіруге мүмкіндіктер пайда болуға тиіс. Әрине бұл ұзақ мерзімді алатыны сөзсіз. Президенттің Қазақстан халқына Жолдауында бәсекеге қабілетті елді қалыптастыру жөнінде нақты міндеттер қойылған. Әртараптандырылған және сапасы жоғары өнімді өндіретін экономиканы, оның секторлары мен жеке салаларын дамыту басты мақсат болып саналады. Оған индустриялық- инновациялық саясат бағытталады.
Қазақстан осыған байланысты жоғары нәтижеге жету үшін ең үздік әлемдік тәжірибелерді енгізуді қолға алып отыр. Индустрияны дамытудың кластерлік тәсілін пайдалану әлемдік және аймақтық нарықтарда бәсекеге қабілетті дайын өнім өндіруге қол жеткізу үшін өндіріс факторларын бір жерге жинауға мүмкіндік береді. Демек, бұл бәсекеге қабілетті салалардың жиынтығын құрау деген сөз. Қазіргі кезде отандық өнеркәсіптің тұрақты дамуына келтірер кедергілер көп. Соның біріне өнеркәсіп өндірісіндегі техника сапасының төмен деңгейі болып отыр. Негізгі капиталдың моральдық және табиғи тозуының басымдығы кәсіпорын өндірісінің ескі құрал-жабдықтармен жұмыс істеуі импорттық баламалармен бәсекеге түсе алмайтын сапасы төмен өнім өндіруге әкеп соқтырады. Өнімге сұраныстың аздығынан өндірістік қуат та толық жүктелмейді. Қазіргі кезде қолданылмай бос тұрған техниканың ішінде де моралдық және табиғи тозығы жеткен құралдардың үлесі көп деп айтуға болады.
1. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына арнаған «Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты 2006 жылғы 1 наурыздағы Жолдауы;
2. Закон РК от 23 марта 2006 года №135 «о государственной поддержке инновационной деятельности»// «Егемен Қазақстан» 30.03.2006г.№71-72.
3. Б.А.Алдашов, Е.В.Ткач «Инновационная инфраструктура: понятие, основные элементы и направления развития»//НПЖ «Транзитная экономика» №2-2006, 110-114 бб.
4. 2005 жылғы 25 сәуірдегі ҚР Үкіметінің №387 « ҚР-ның ұлттық инновациялық жүйесін құру мен дамыту жөніндегі 2005-2015 жылдарға арналған Бағдарламасы»
5. Т.И.Исахметов «Инновационная деятельность в Республике Казахстан:состояние и перспективы»//ҚазҰУ хабаршысы-Экономика сериясы.№1(53). 2006.
6. Е.З.Сулейменов, Н.В.Васильева «Инновационная деятельность в РК»:аналитический обзор.- НЦ НТИ РК-Алматы 2006,С 7-53 бб.
7. Иленькова С.Д.,Гохберг Л.М.,Ягудин С.Ю.Инновационный менеджмент. - банки и биржи,ЮРИТИ – 1997. – 327 б.
8. Гончарова Н.П.,Перерва П.Г.Маркетинк инновационного процесса.- Киев,1998.- 264 б.
9. Абдыгаппарова С.Б.Инновационный потенциял Казахстана:механизмыактивизации. - Алматы Экономика,2001. -158 б.
10. Абдыгаппарова С.Б.Инновационный менеджмент:Алматы, Экономика,2003. – 164 б.
11. Нарибаев К. Джумамбаев С.К. Нусупова А.Инновационный менеджмент: Алматы, 2000. – 60 б.
12. Инновационный менеджмент И.В.Афонин Москва, 2005. – 168 б.
13. Перлаки И. Нововведения в организациях М:Экономика, 2001– 144б.
14. Балабанов И.Т.Иннавационный менеджмент – Спб:Питер,2001- 304б.
15. Кембаев Б.А. Айтмағамбетов Р.М. Ордабаева С.И. Динамика научно– технического потенциала. Алматы, 2001- 74 б.
16. Борис Санто. Иновация - бұл экономиканы дамыту негізі ретінде. Москва, 2000 – 296 б.
17. Сахал Д. Технический прогресс: концепции, модели, оценки. Москва, 2005 – 366 б.
18. А.Қ Мейірбеков., Қ.Ә. Әлімбетов «Кәсіпорын экономикасы», Алматы «Экономика», 2003 жыл.- 320 б.
19. Под.ред. В.Я. Горфинкеля, Экономика предприятия. «ЮНИТИ»М:2001.- 285 б.
20. Кейлер В.А. Экономика предприятия: Курс лекций. – М.: Инфра-М, 2000 –132 б.
21. Менеджмент: уч.п. / под ред. Ю.В. Кузнецова, В.И. Подлесных – С-П.: Бизнес- пресса, 2001 г –80б.
22. Голубева А.П., Старикова Т.В., Михайлов Л.А. Учет, оценка и анализ клинико-экспертной деятельности лечебно-профилактического учреждения. Методические рекомендации// под ред. члена-корреспондента РАМН, проф. В.З.Кучеренко. – Качество медицинской помощи, №3 2003. – 16-18 бб.
23. Кораблев В.Н., Ратманов П.Э. Методика интегральной оценки деятельности системы здравоохранения и учреждений здравоохранения. Методические рекомендации для специалистов здравоохранения. – Хабаровск, 2006. – 113 б.
24. Дьяченко В.Г., Капитоненко Н.А., Киселев С.Н., Пригорнев В.Б., Солохина Л.В., Ципкина С.В., Гончарова О.П. Менеджмент в здравоохранении (социально-экономические проблемы организации медицинской помощи населению, способы разрешения, методы и функции управления). Учеб.-метод. пособие// под ред. проф. В.Г.Дьяченко. – Изд. ДВГМУ – Хабаровск, 2002. – 140 б.
25. Вардосанидзе С.Л., Восканян Ю.Э. Управление качеством медицинской помощи в многопрофильном лечебно-профилактическом учреждении. Методические рекомендации//под ред. Проф. В.А.Воробъева. – М. НИИ общественного здоровья и управления здравоохранением ММА им. И.М.Сеченова, 2002. -170 б.
26. Косжанов.Т.Н. “Промышленная и инновационная политика в долгосрочной стратегии экономики страны, //Транзитная экономика, № 7.2005 г.-19-23 бб.
27. «ОАА» МҚКК-ның жылдық есеп мәліметтері
28. Мацюк Н.Г. Логистический подход к рационализации использования ресурсов лечебно-профилактических учреждений / Н.Г. Мацюк // Вестник Саратовского государственного технического университета. 2007. № 1 (22) Вып. 2. 89-95 бб.
29. Мацюк Н.Г. Совершенствование организационной структуры управления лечебным учреждением с применением логистики / Н.Г. Мацюк // Инновационные подходы в логистике : сб. науч. трудов. – Саратов: СГТУ, 2006. 84-90 бб.
30. Мацюк (Филиппова) Н.Г. Роль логистики в определении целей и задач обслуживания клиентов медицинских учреждений / Н.Г. Мацюк (Филиппова) // Мировое сообщество: проблемы и пути решения: сб. науч. ст. – Уфа: Изд-во УГНТУ, 2004. № 17. 213-215 бб.
        
        |МАЗМҰНЫ                                                                    ...                                                                       |
| ... |3 |
| | | |
|1 ... ЕНГІЗУЛЕРДІ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ | |
| |1.1 ... ... оның мәні және ... |6 |
| |1.2 ... технологиялық нарықтағы инноввацияларды басқарудың |10 |
| | ... ... ... ролі | |
| |1.3 ... және ... ... дамуының ерекшеліктері |18 |
| | | |
|2 ... ... ... ... ... ... ЖАҢА | |
| |ЕНГІЗУЛЕРДІ ... | |
| |2.1 ... ... ... ... және оның ... |29 |
| | ... ... ... | |
| |2.2 ... жаңа ... басқару жүйесін бағалау |49 |
| | | |
|3 ... ... ЖАҢА ... ... ... БОЙЫНША | |
| ... ... | |
| |3.1 ... ... жүйесін реструктуризациялау бойынша |53 |
| | |шаралардың сипаттамасы | |
| |3.2 ... ... ... ... ... ... жаңа |58 |
| | ... ... ... ... ... | |
| |3.3 ... МҚКК ... ... ... әлеуметтік |60 |
| | |әсерін анықтау | |
| | | |
| ... |63 |
| | | |
| ... ... ... |66 ... ... ... ... ... және ... жоспарлаудың мәні 17 мамыр 2003 жылы №1096 ҚР ... ... ... жылдарға Қазақстан Республикасының
индустриалдық-инновациялық даму сратегиясын бекіту туралы» бағдарламасына
байланысты инновацияны іске асыру ... ... ... ... ... ынталандыруға бағытталған
мемлекеттік ғылыми және ... ... ... жүргізуді
қарастырады. Индустриялық ... ... ... емес ... ... ... ... бағытталған
өндірісті құру және дамыту ... ... ... ... асыру үшін өндірістің технико-технологиялық деңгейін ... ... ... инновациялық қызмет жағдайын объективті
түрде айқындайтын статистикалық көрсеткіштер жүйесін қалыптастырып ... ... бет ... ... ... қоғамның оған дейінгі
қоғамнан айырмашылығы ... ... ... күрт ... табыс көлемінің қарқынды түрде артуы болмақ. Көптеген ... ... ... технологиялар енгізу ... ... ... қол ... ... ... ... өндіруге мүмкіндіктер пайда болуға тиіс. Әрине бұл ұзақ мерзімді
алатыны ... ... ... ... ... ... елді ... жөнінде нақты міндеттер қойылған.
Әртараптандырылған және сапасы жоғары ... ... ... оның
секторлары мен жеке салаларын дамыту басты мақсат болып саналады. Оған
индустриялық- инновациялық ... ... ... ... ... ... жету үшін ең үздік әлемдік
тәжірибелерді енгізуді қолға алып отыр. Индустрияны дамытудың ... ... ... және ... нарықтарда бәсекеге қабілетті
дайын өнім өндіруге қол жеткізу үшін өндіріс факторларын бір жерге ... ... ... бұл ... ... салалардың жиынтығын құрау
деген сөз. Қазіргі кезде отандық өнеркәсіптің тұрақты дамуына келтірер
кедергілер көп. ... ... ... ... техника сапасының
төмен деңгейі болып отыр. Негізгі капиталдың моральдық және табиғи тозуының
басымдығы кәсіпорын өндірісінің ескі ... ... ... баламалармен бәсекеге түсе алмайтын сапасы төмен өнім ... ... ... ... ... ... қуат та толық
жүктелмейді. Қазіргі кезде қолданылмай бос тұрған техниканың ... ... және ... ... жеткен құралдардың үлесі көп деп айтуға болады.
Тоқтап тұрған құрал-жабдықтарды іске қосу ... ... ... өте төмен. Жалпы алғанда, моральды және табиғи тозығы
жеткен өндірістік ... ... Р. және ... Н. “Ұлттық инновациялық жүйе” деген кітабын-
да “Инновация” ... ... ... дегеніміз фирмалардың жаңа
өндіріс және өндірістік үрдісті құру немесе игеруін айтады– деп ... олар ... ... технологиялық инновацияға аудару керектігін
айтады.
Ресей ...... ... ... жаңа ... өнім, қызмет, технология, шикізат пен материалдардың түрлерін
ойлап табу, сатып алу, игеру және іздестіру, ... ... ... ... ... ... шаралар жиынтығын құрайды» - деп жазады.
И.Шумпетер, нағыз ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, жаңалықты іске асырғысы келетін
немесе оны «жасаушыны, құрастырушыны» қолдайтын институттық ... ... ...... ... мекемесінің қызметінде
жаңа енгізулерді басқарудың аспектілерін айқындау және нақты кәсіпорын
мысалында талдау, оны ... ... ... ... ... тұрғыдағы ұсыныстарды әзірлеу.
Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін келесі міндеттер қойылды:
– жаңа жағдайларды енгізуді басқарудың теориялық ... ... МҚКК ... ... ... оның ... талдау;
– «ОАА» МҚКК-дағы жаңа жағдайлардың енгізілуін талдау, ... ... баға ... ... МҚКК-дағы жаңа жағдайларды енгізуді басқарудың тиімділігін
арттыру бойынша ұсыныстар жасау.
Дипломдық жұмыстың теориялық және ... ... ... ... ... инновацияны тиімді ұйымдастыру мен
қызмет етуін ... ... және оны ... мен ... ... теориясы, ұдайы өндіріс теориясы, экономикалық тиімділік
теориялары мен осы мәселелерге қатысты еңбектер құрайды. ... ... ... ... келесі негізгі әдістер мен тәсілдерді қамтитын
ғылыми сипаттағы кешендік әдістемелер қолданылды: абстрактілі-логикалық,
талдау және ... ... ... ... ... ... және оны бағалау әдістері, жүйелік
әдістер, қаржылық-экономикалық талдау әдістер.
Зерттеу объектісі – Талғар қаласының «Орталық ... ... ... ... ... ... ... Зерттеудің
ақпараттық негізін Қазақстан Республикасының ұлттық инновациялық жүйесін
қалыптастыру және дамыту ... ... ... ... Заңы және ... ... ... басқа да заңнамалар
құрайды. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының ғылыми басылымдары, ... ... ... ... ... мен Жарлықтары, ҚР
Үкіметінің қаулылары, Қазақстан Республикасының Индустрия және ... ... ... ... ... құрайды.
Дипломдық жұмыстың ғылыми жаңалығы аурухананың шаруашылық бөлімінің
ұйымдық құрылымын қайта құру арқылы жаңа ... ... ... қол жеткізу болып табылады.
1 ЖАҢА ЕНГІЗУЛЕРДІ БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Инновация ... оның мәні және ... ... ... рет ХІХ ... ғылыми зерттеулерде пайда
болды, ол бір мәдениеттен ... ... ... ... ... ... Ол ... африкалық және азиаттық ... ... мен ... ... ... ғана ... Техникалық
инновация заңдылықтары ХХ ғасырдан бастап ... ... 1911 ... ... ... даму ... атты оқулықта, И. Шумпетер
дәстүрлі экономикадан бас ... ... ... ... ... нақты экономикалық теория мен тәжірибенің тепе-теңдігі немесе
белсенділігі емес, табыс көзіне тек бағаның өзгеруі мен ... ... ... ... ... ... шығарылатын өнімді түбегейлі алмастыруда
кәсіпкердің жаңашылдық әрекетімен ... ... ... ... [2, ... экономикалық және әлеуметтік-саяси даму деңгейі ғылыми
-техникалық прогрестің деңгейіне байланысты екені ... ... ... ... ... ... Шумпетер инновациялық дамудың циклдық
үлгісін ұсынған, әрбір циклдың ұзақтығы оның пікірінше 50-60 жыл ... ... ... өнеркәсіптік ревалюциямен байланыстырылады, сөйтіп
сол қоғамдағы жаңа өндірістік-экономикалық ортаның пайда болуын дәлелдейді.
Жекелеген кәсіпкерліктегі инновациялық басты қызметі, ... ... ... ... ... жаңа ... ескі ... ойлап табу арқылы жаңа тауарлар шығару, жаңа ... ... ... ... ... ұйымшылдығы және т.б. Шумпетердің түсінігі ... ... бес ... ... Жаңа сапа ... ... ... тұтынушылар білмейтін жаңалық дайындап
шығару;
2) Өнеркәсіптік аймақта белгісіз, өндірістік әдіс ... ... ... ... ... нарықта ертеді болғанына немесе
болмағанына қарамастан, жаңа нрықтық өтімін меңгеру;
4) Бұрын соңды болғанымен ескерілмеген немесе шектеулі ... ... ... болатын шикізат немесе жартылай шикізат өнімдерінің
жаңа көздерін табу;
5) Қайта қалыптастыруға сәйкес өткізу, мысалы, ... ... ... монаполияны басқа кәсіпкерлікке бөлу [2, 159б].
И.Шумпетер, нағыз инновацияны экономикаға ... ... ... ... қарастырады, сонымен қатар, жаңалықты іске асырғысы келетін
немесе оны «жасаушыны, құрастырушыны» қолдайтын ... ... ... ... екі ... әсер ... біріншіден,
экономиканың дамуына жаңа мүмкіндіктер ашады; екіншіден, дәстүрлі бағытта
дамудың жалғасуын шектейді. Жаңалық енгізу экономикалық тепе-теңдікті ... ... ... ... динамиканы бұзады. Шумпетердің
пікірінше жаңалық енгізу экономикалық жүйені бұза ... бір ... ... ... түседі деді. Бұл кезең экономикалық ... ... ... байланысты.
Ал Ф.Хайеканың көзқарасы бойынша, анықталмаған білім негізгі роль
ойнайды. ... ... ... шешім қабылдау кезінде немесе оның қатысуымен
белсенді ... ... олар ... ... ... Барлық
процестер жиынтығының координаттарының ақпарт күштерін пайдаланушы ... ... ... ... ... ... ... орталар Хайкин
үшін бәсекелестер бар жерден, тұтынушылар өз ... ... ... ... ... ... ... аренасы деп
есептеді. Бұл жағдайда экономикалық екі типті ... ... ... ... ... – іздену) және қалпына келтіру (ескішілік
үлгі). ... ... ... бостандық болған жағдайда ғана
бола алады.
Ресей ғалымдары – ... ... ... жаңа ... ... қызмет, технология, шикізат пен материалдардың түрлерін
ойлап табу, сатып алу, ... және ... ... ұйымдастыру мен
басқару әдістері бойынша барлық шаралар жиынтығын құрайды» - деп ... ... ... ... ... ... екіге бөлуге болады:
біріншіден, инновация тек техниканы қамтып ғана қоймай, экономикалық немесе
әлеуметтік құбылыста болады. Инновациялық ... ...... ... ... ... кәсіпкерлік тығыз байланысты, ол
экономикамен ... ... ... олар үшін экономикадағы
өзгеріс бірқалыпты немесе ... ... ... да ... Бұл өзгерісті
жетістікке жеткізу үшін пайдаланса да ... ... ... ... ... ... қана ... Ол әртүрлі адамзат
баласымен қарым – қатынаста болады. Отандық ғылымға ... ... көп ... ...... жаңалық енгізу, ғылыми –
техникалық прогрес концепциясы шеңберінде жасалды.
«Инновация» ағылшын тілінен аударғанда – ... ... ... ұғымды білдіреді. Яғни жаңа өндірістік ... ... ... ... әйтпесе жаңалықты инвестициялау деген ұғымды білдіреді. Ал,
бұл термин баламаланып, ... ... ... ... қоғамдық
қажеттіліктерін қанағаттандырудың жаңа әдісі деген ... ... ... ... келе ... ... ... жаңа
өнім ойлап табу екендігін түсінуге болады.бұл тұрғыдан алғанда ашылған
жаңалықтың барлығы инновацияға жатпайтынын айта ... жөн. Атап ... ... шешуге негізделген, яғни осыған дейін белгісіз болып
келген табиғат құбылыстарын ашу ... ... ... ... ... ол ... ізденістердің жемісі ретінде ғана
есептеледі.
Қазіргі уақытта әлемдік – ғылыми ... ... ... ... ... ... ... емес екендігіне
байланысты, бұл саланың өзіндік ғылыми жүйесі қалыптасуда. ... ... ... ... – жаңа ... мен ... салынған
капиталдан алынған материалдық игілік, қызмет көрсету, ... және т.б. ... ... ... ... ... жаңа ... деген ұғым
туады. Инновациялық процес тек ... ... ғана ... ... ... мен ... жаңа өнім түрлерінің пайда болуына
себеп ... Бұл ... ... ... ... қалмай, әрі қарай
таралып жаңалықты жетілдіре ... оны ... ... жаңа құрамын ашып оны
қажет ететін жаңа ... ... ... ... енгізуді негізгі
екіге бөліп ... ... ... және ... техникалық
жаңалық. Бұл екі аспект тығыз байланысты, жаңалық - жаңа ... ... ... ... ... нарықтық сұранысы бар экономикалық факторға
айналады. Жаңалық енгізу ғылыми – техникалық жаңашылдықпен ... ...... ... ... деңгейі емес, оның тиімді
жақтары қызықтырады. Ғылыми – техникалық сфера мен матнриалдық өндірістік
бірігуде, ғылыми – ... ... ... ... отыр [4, ... енгізуді екі негізгі топқа бөлуге болады: заттық (материалды-
техникалық) және ... ... ... ... жатқызамыз
(құрал-жабдықтар), технологияға (өнеркәсіптік ... ... ... және ... ... ... ... өндіріске немесе
инновациялық потенциялға әсерін келесі түрлерге бөлуге болады:
- ... ...... даму темпі, басқару модельдері,
өндірістік ... - түп ... ... ... Олар ... зерттеу
нәтежиесінен құралған ғылыми ашылымдарды ... ... ... ... ... және ... булы двигательдер, болат, электорэнергетика,
двигательдер, атомдық физика;
- негізгі (базалық) ... ... ... ... ... жаңа өндіріс аумақтарының пайда болуы. Бұл ... және ... ... ... ... ... ... инновация, бұрыннан келе жатқан техниканы алмастыруға
әкеледі, техниканы алмастыра отырып шығарылымын ... ... ... зерттеулер мен өңдеулердің нәтежиесімен жаңа ... ... жаңа ... ... мүмкіндік береді;
- жақсартушы инновация, жақсартуға бағыттайды, бар технологияларды,
техниканы немесе ... ... ... ... ... ... қолданылатын екінші деңгейлі
техно – экономикалық, техника мен технолдогиялардыңдеңгейін жақсартуды
қолдауды мақсат етеді;
Инновация мен ... ... ... ... ... ... әсер етуді табу. Инновациялық ой түптеріне
байланысты, мысалы, П.Дуркер ... ... ... ұсынады [4, 16б]:
- күтпеген жағдайлардан туындайтын инновация ... ... ... да ... ... ... ... мен нақтылық инновацияның сәйкес келмеуі;
- сұраныс процесіне негізделген инновация;
- инновация, аймақ ... ... ... ... ... ... демографиялық өзгеру нәтежиелері;
- білімге жаңалық енгізуге негізделген инновация.
Білімге жаңалық енгізу үлкен кірістер әкеле отырып, ... ... ... ... болып табылады. Жаңалық енгізу ... жаңа ... ... ... көлемі жоғары. Сонымен қоса білім ғылыми және
техникалық болуы міндетті ... ... ... ... ... ... кішкене болмаса да, үлкен тиімділігін тигізуі ... ... ... жаңалық енгізу, басқалардан өзінің негізгі
мінездемесімен ерекшеленеді: уақытша ... ... ... ... білімнің пайда болуы мен оның технологиялық қолданыс деңгейіне жеткізу
арасындағы уақытта үзіліс жалғасын табады. Жаңа ... жаңа ... ... процестерге, нарыққа ұсынуға ... ... ... ... ... Жаңа ... ғылыми – техникалық жетістіктерге
негізделген жаңалық енгізу шектелген уақыт ішінде айналысқа шығуы мүмкін.
Инновацияны әртүрлі ... ... ... ... ... қабылдайды.
Инновация, ұйымдар жүйесі үшін жаңа ... ... мен ... ... Әлеуметтік және материалдық ортаның ... ... ... таралуы кездеседі. Экономиканың біріншіден
басқаға өтуі, ... ... ... өтуі ... сонымен қатар
технологиялық принциптар бұрын салынған инвестициялар мен ... ... ... құнсыздандыруы мүмкін [5, 22 б]. Жаңа технология мен
өндірістік тауар құрылымына өтуі, біріншіден ішкі ... ... ... ... ... сырқы нарықтағы азық-түлік инновациясынан
хабардар болып меңгерумен байланысты. Бұл өтпелі кезеңнің ... ... [6, 84 ... осы ... ... ... жаңа технологиялық даму моделіне
өту, базалық азық-түлік инновациясынан басталады да, ... да ... ... ... бірден бір себебін тигізеді.
Технологиялық жылжудың жалпы заңнамасында экономикадағы төрт ... ... ... ... болады: электр қуаты, еңбек құрал өндірісі,
транспорттық ақпараттық инфроқұрылыммен ... ... ... Бұл
болашақта еңбек ресурстарын ... ... ... бағалаумен
қалыптастыру сәйкестілігін анықтауда, өндірістік емес ... ... ... ... жаңа ... ... жаңа
құрылыс материалодарының таралуы, технологиялық – экономиканың дамуы,
ғылыми – зерттеу және тәжірибелі ... ... ... ... ... ... ішкі ... қисынын белгілі – бір жүйе секілді,
тұтас құрылыммен динамикаға ие. ... ... ... ... ... қарым-қатынаста болады – табиғи, технологиялық,
экономикалық, әлеуметтік, мәдени.
Экономикалық әдебиеттердін «инновация» ... ашу, ... ... ... ... кездестіреміз. Оларға жататындар:
– жаңа немесе ... ... ... ... ... ... ... және өнімділік қызметтің соңғы
нәтижесі;
– жаңа немесе жетілдірілген нарыққа ... өнім ... ... ... ... тәжірибеде қолданыс табатын
үрдіс түріндегі инновациялық қызметтің соңғы нәтежиесі;
– қоғамның ... ... ... ... және ... ... бағытталған интелектуалдық қызметтің
нәтежиелерін қолдану;
– жаңа және жетілдірілген тауар ... ... ... ... ... ... ... алынған
санаткерлік шығармашылық еңбектің соңғы нәтижесі.
Нельсон Р. және ... Н. ... ... ... ... ... ... «Инновациялық қызмет» дегеніміз фирмалардың
жаңа өндіріс және өндірістік үрдісті құру ... ... ... - деп
жазды, сөйтіп олар негізгі ... ... ... аудару
керектігін айтады [7, 4б].
Жоғарыда келтірілген бірқатар пікірлерді жинақтай отырып, «Инновация»
терминін кәсіпорын қызметіне қатысты өзіміздің ... ... ... онда оның ... ... ... болады. Өндірістік кәсіпорынның
бәсекелік қабілетін көтеру мақсатында жаңа және ... ... ... ... ... технологиялық ғылыми
жаңалықтарды енгізу бағытында жүргізілетін шаралардың жиынтығын және соның
нәтежиесінде қол ... ... ... және ... ... Соған орай, жаңа ой-пікірлерді, ғылыми жаңалығы бар білімді,
технологияны, өнімнің жаңа түрлерін ... ... ... ... қызмет деп айтамыз.
Инновациялық үрдісті ұйымдастырудың бір ... ... ... да ... Олар ...... кеңестік басқару және
әкімшілік көмегімен жаңалық ашушыларды, ... және ... ... ... үшін ... ... ... қаржыландырумен
айналысады. Мұндай ұйымдастыру және ... ... ... ... ... ... оның ең ... анықсыздықты болдырмауға әсерін тигізеді. Мұнда ... адам ... ... ... ... келесі көрсеткіштер жүйесімен
анықталады: инновациялық циклдың сатылары бойынша ресурстарға қажеттілікті
анықтау үшін ... ... ... және ішкі ... ... есепке алу; Қазақстан өнеркәсібінің салалық құрылымындағы
ұтымы үйлесімнің болмау себебінен техника, ... ... ... ... ... жасау салаларының артта қалуы, жалпы өнеркәсіптің
баяу дамуына әсерін ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар негізгі капиталды импорттауға мәжбүр болып отыр.
Отандық кәсіпорында ... ... гөрі ... алу ... Сондықтан инновациялық инфроқұрылым құру арқылы осы үрдістерді
жеделдету мемлекеттік бағдарламада айтылған. «Инновациялық инфроқұрылыммен
қатар, біздің ... ең ... ... ... ... ... ... жарақтандыру инновациялық дамудың жаңа сатысына
өтудің негізгі шарты болып саналады» - деп ... бір топ ... [8, ... ұлттық экономикалардың бәсекеге қабілеттілігін көтеру жолдарын
төрт сатыға бөледі.
- факторлар арқылы жететін саты;
- инвестицияны ... ... ... ... ... ... ... саты;
- жан-жақты даму арқасындағы саты.
Сонымен, біз индустриалды ... даму ... ... білім, ғылым, қаржы, ... және ... ... ... ... саясатты жүргізу қажет деп ұғамыз. Егер де
жаңаша технологиялық базистегі жоғары тиімді өнеркәсіпті ... ... ... қарастыратын болсақ, онда басым инновациялық бағыт
ретінде мыналарды бөліп көрсетуге болады:
– ғылыми-техникалық ... ... ... және оған
сәйкес мемлекеттік ресурстарды бөлу;
– инновациялық ахуалды қалыптастыру, инновацияға қабілетті ... ... ...... ... кәсіпкерлікті дамыту үшін ... ... ... ғылыми-техникалық әлеуетіне байланысты
белсенді протекционизм саясатын жүргізу [9].
Әлемдік талаптарға жауап беретін жаңа ... ... ... көшу жүйесі қолға алынуда. Мұның бәрі ... ... ... ... ... болса керек.
Неоклассикалық ... ... ... ... ... ... бәсекелестік ғылыми-техникалық прогресті тиімді
түрде ынталандырады дейді. ... де ... ... ... ... ... ... шағын кәсіпкерлер жатады деп есептеген.
2. Әлемдік технологиялық нарықтағы жаңа
енгізулерді ... ... ... ... - нарық шаруашылығының басты ерекшеліктерінің бірі.
Ұлттық және халықаралық бәсекелестіктің глобальді процесі бірінші ... ... Көп ... ... тауарлық бәсекеге
қабілеттіліктерін инновация арқылы көтеруді қамтамасыз етіп ... ... ... ... өңдеу, ғылыми-техникаларды пайдалануды
дамытыу арқылы жетістіктерге жету.
Жоғары технологиялық ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайларда ... ... ... шаруашылықта мемлекеттің орнын жалпы жағдайларына
қарай ... ... ... ... ... ... ... жылына 2,5 – 3 трлн. долл. ... ... ... ... ... ... өндіріші, қайта өңдеу салаларының тенденциясы
тұрақты алға шығып отыр.
1980-1995 жылдар арасындағы қайта өңдеу ... ... ... ... ... салыстырмалы бағасы 50%-ға, ал жоғары
технологиялық сектор - 137%-ға өсті. Қайта ... ... ... орны ... ... - 12%-ға өсті. Эксперттық бағамен, 1996
жылы АҚШ-та кейбір Батыс Еуропа ... ... ... алға ... ... ЖІӨ 15-25%-ға өсті [9.34]. АҚШ және
Жапония мемлекеттерінде ғылыми ... ... ... ... кіріс
65-80%-ға жетіп отыр. Әлемдік нарықта ғылыми өнімнің бүтіндей көлемі
бүгінгі күде 2,5-трлн.долларға ... ... пен ... ... ... шығып отыр.
ҒЗТКЖ инновациялық жүйенің нәтежиесі жаңа ... ... ... ... ... ... жоғары елдерде ол тәжірибе
түрде жүр, ал шектеулі елдерде Азия және ... ... ... ... 14%-ын ... аймақтан және бүкіл әлемнен түскен арыз ... ... Бұл ... ... көп ... ... орта есеппен 2,4%-ын
ЖІӨ –нен Қазақстанмен салыстырғанда 0,22%. Бұл ... АҚШ- ... ... ... [10].
Консерваттық салалардың даму типтеріне қарағанда, ғылыми өндірістің
табыстылығы барлық кезеңдерде жоғарылап ... Ең ірі және ... ... ... ... – көп ... ... негізделген өнімнің көп бөлігі. ... ... ... осы ... ... белгілі, әлемдік
эеономикадағы инновациялық капиталдың рентабельділік деңгейінің орташа
көрсеткіші 7-8%). 2001 жылғы ... ... атты ... әлемдік
индустриядабасты позицияны рентабельділік деңгейі ... ... ... ... компаниялары алды. 50 ... ... ... көбіне ғылыми –техникалогиялық тәртіп бойынша
өнімөндіргендер болып ... ... ... ... әлемдік аренада елдердің
мамандануын бәсекеге қабілетіне ... ... ... АҚШ ... ... салалары, авияция және аэрокосмостық қызмет, бірегей
машина құрастыру, ... ... ... ... ... ... ... шығаруды қамтамасыз ету. Жапонияның ... ... ... салалары-электрондық және электротехникалық
қызмет, кеме жасау қызметі, станок жасау ... ... ... және
тағы басқа. Жаңа Индустриялық елдер Азия ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті тауарларын
өндірді. Ал сонымен қатар тұтыну бұйымдарын олар жетістіктер мол ұқсас өнім
Жапония және ... ... ... ... ... ...
техниканың және технологиялық потенциялдық бес алдыңғы орынды – ... ... және ... ... ... елдер қатарына жаңа
индустриялы мемлекеттер жақындап келеді Азияттық Тұнық мұхит аумағы.
Бүгінгі күнде ирархия әлемінде технологиялық нарықтың дамуы жүйелік
қаржыландыру мен ... ... ... ... жүйеде үш негізгі
субьектіні бөліп көрсетуге болады: мемлекет, венчурлық компания мен ұлттық-
транс компаниясы. ... ... ҰТК, ... ... субьектісі болып
табылады. Бұл бірнеше себептермен келісілген. Біріншіден, Ұлттық-Транс
Компаниясы көп ... ... ... ... (өнім өндірісі)
сонымен қатар әскери өнеркәсібі болып табылады. Екіншіден, ҰТК инновациялық
өніммен шығуға дайындық үстіндегі шағын ... ... ... ... ірі ҰТК өндіруді тиімді іске асыруда стратегиялық
альянстарды пайдаланады. Олар жоғары ... ... ... ... ... ... Бұл ... – техникалық кооперация
менәрелдің өндірістік компаниялары арасындағы ұйымдық форма болып табылады.
Осыған орай екі ... жақ ... ... ... ... ... ... облас шеңберінде жаңа ғылым мен технологияның
білімді алуға ... ... ... ... ... ... мен алмастырк жасайды;
- қызметтестен түскен табысты өзара бөліседі және оның іске араласуын
бақылауға құқылы болады;
- толық дербестігі мен ... ... ... тек ... ... ... уақытта инновациялық қызмет ҰТК-на екі процестің сезінеді
– ұлттық бірлестік және глобализация. ҒЗТКЖ-ны жүргізуші ... ... бола ... ... тысқары жерде негізделеді.
Көбінесе ірі ұлттық ... ... ... ... ... ... бір ... стратегиясы болады,
Жапония, америкалық және еуропалық фирмалардың қолдануы өзгеше.
Негізгі компаненттердің араласуын бақылау арқылы ... ... ... ... ... ... әсерін көрсете
отырып, қажетті инновациялық қажетті жобаларды іске асырады:
Венчурлық капитал, білікті мамандар кадры, жаңа ... мен ... ... ҰТК-сын инновациялау қызметін іске асыра отырып, ... ... мен ... шаруашылық жүйесіндегі лидерлердің алатын орнын
анықтауға ... ... ... ... ... ... ... салу жолында, қабылдаушы елдің бәсекеге қабілеттіліктеріне оң
әсерін тигізуі мүмкін. Елге венчурлық капиталдың ... ... ... ғылыми-техникалық потенциялдың таралуы мен халықаралық аренада
бәсекеге ... ... оның ... ... ... ... басқа елдердің ақпараттық ресурстарына кіру мүмкіндігі, ... жаңа ... мен ... ... мүмкіндік бере отырып,
сонымен қатар өмірлік мерзімін ұзартады және ... ... ... беруді жоғарылатады. Бірақта, иеленумен жаңа
білімді шетелде туындату, ол инновациялық қызметтің нәтежиесін ... ... ... ... 10 жыл бойы бекітіліп келе жатқан экономикалық өсу тұрақтылығы
атты концепциясы, экономикалық және экологиялық саясатты ажырамас үйлесімді
деп санайды. Экономиканың ... жаңа ... ... ... ... сәйкес болуы керекжәне 21 ... ... ... ... ... ... ішінде: ақпараттық және
телекоммуникациялық технология, медицина және денсаулық сақтау орталығы мен
қоршаған ... ... ... Бұл ... ... әлемде, тұтынушылар
сұранысының жоғары деңгейі мен ... ... ... қарқынды түрде дамуы, нарықтардың жаһан-
дандырылуы, ... және ... ... ... ... ... ... теорияны әрі ... ... ... АҚШ, ... ... ... күрт дамыған
елдерде өнімнің жалпы құнында өндірістік ... ... ... ... үлесі бүгінде 5%-дан аспайды, оның орнына негізгі қорлардың
амортизациялық аударымдар ... ... ... ... АҚШ-та инженерлік-
техникалық және әкімшілік-басқару персоналының үлесі соңғы 40 жыл ... есе ... ... ... ... ... ... прогресс тек
экономикалық заңдарды қолдануды жаңартып ... ... ... ... да ... ... ... билік ірі
корпорациялардың, яғни ірі кәсіпорындардың үлесіне тиеді. Ал, ... ... ... ... рет ... ... Даниель
Белл әзірлеген. Онда индустрияландыру үрдістерін толық аяқтағаннан ... ... ... ... ... ... сөйтіп ол
постиндустриялық қоғамның бес белгісімен анықталады:
1) экономиканың тауар өндіруден қызмет көрсету сферасына бет ... ... ... санында білікті мамандар мен техниктер үлесінің
артуы;
3) теориялық білімнің маңызының ... ... ... ... ... бейімделуі;
5) қоғамның жаңа «санаткерлік технология» үрдісін дамытуға ... ... ... ... американдық көрнекті экономист-
ғалымы Джон ... ... ... соның ішінде «Жаңа
индустриялық қоғам» (1967 жыл) ... орын ... Онда ... ... ... екі ... сектордың жиынтығынан
тұратындығы қарастырылған. ... ... ... технологияға
негізделген қоғам және мемлекеттегі билігі үстем ірі ... ... ... ұсақ ... ... бара жатқан
қолөнеркәсібі, қызмет ... аясы және т.б. ... ... ... ... ... ... жалпы ішкі
өнімдегі ... ... бір ... ... ... ... жедел
дамыған елдерде оның деңгейі 60 ... ... 13-15 мың ... ... жетіп, содан кейін оның тұрақтану немесе төмендеу
үрдістері ... ... ... 60-жылдардың ортасында ... ... ... ... ... кеш ... ... Италия) өңдеу өнеркәсіп салаларының үлесі ... ... ... ... содан кейін қайта құлдырай бастаған.
АҚШ-та, Жапонияда, Францияда жалпы ішкі өнім ... ... ... ... ... өнім ... ... болған.
Экономикасы дамыған АҚШ-та 1960-1996 жылдар аралығында ... ... ... ауыл ... ... 4% дан 2%-ға, өнеркәсіпте 34%-
дан 28%-ға дейін төмендесе, қызмет көрсету аясында, ... 58% дан ... ... ... ... ауыл ... ... 13%-дан 2%-ға ,
өнеркәсіптің үлесі 37%-дан 32%-ға дейін ... ... ... 45%-дан
60%-ға дейін көтерілген. Ал, Германияда ауыл шаруашылығында 6%-дан 2%- ға,
өнеркәсіпте 46 %-дан 34%-ға түскен, ... ... ... ... ... ... сәйкес 9%-дан 3%-ға, 40%-дан 24%-ға түсіп, қызмет
көрсетуде 43%- дан 68%-ға ... ... ... деңгейі жоғары
мемлекеттердің бәрінде де ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіпке қарағанда ... ... ... ішкі ... ... ... ... [11, 34б].
Одан кейінгі онжылдықта көптеген бағыттар бойынша ... алға ... ... ... ... ... индустриялық елдер” (Тайвань,
Сингапур, Оңтүстік Корея, Гонконг) пайда болды. ... ... ... ... себепкер болған – ... ... ... ... ... ... бес жылдық жоспары
еді. Қазіргі кезде оларда ... ... ... реттеудің басты
бағытына экономикалық өсуді, өнеркәсіп өнімдерінің экспортын ... ... Осы ... экономи-калық ынталандыру әдістерін жүйелі
түрде қолдану өз нәтижесін беріп отыр.
Аталған елдерде ... ... ... ... импорттық
саясат пен қаржы-несие жүйесі қамтылмаған. Көпшілік сұранымдағы ... ... ... ... ... ... ... көптеген өндірісі
монополияландырылған немесе өмірге қажетті экономиканың дамуында маңызды
орын алатын (электр қуаты, ... ... ... ... ... баға
белгілеу орталықтан қатаң бақылауға алынған.
Демек, ондай елдерде өнеркәсіптің салалық құрылымында кен өндіру
салаларының ... ... ... ... ... ... ... машина жасау және химия өнеркәсібінің үлесі ... ... ... ... ... капитал және материал
сыйымдылығы жоғарғы салалардан (металлургия, химия ... ... ... ... ... қарай ауысуы жүріп жатыр.
Соның әсерінен әлемдік нарықта ... ... жаңа ... дамыған
мемлекеттер иемденуде. Олар дәстүрлі еңбек сыйымдылығы жоғары ... және ... ... ... ... қарай ығыстыруда.
Әлемдік шаруашылықта құрылымдық ... ... ... ішінде қалыптасып, салаішілік пропорцияларды жетілдіруге
ықпалын тигізіп ... “... ауыл ... ... ... мен бәсекеге
қабілеттелігін арттыруға айрықша талаптар қояды. Біз бұған дейін ... ... ... мен ұқсату саласындағы кластерлік
бастамашылықтарды іске ... ... ... ... ... ған ... ... боламыз” деп атап өтеді [12, 2б]. Тұтас өндіріс
блоктарын ... ... ... ... ... макрожүйені
қалыптастыратын технологиялық ... ... ... ... ... бар. ... ғылымда
индустриялы және ... да ... ... бес негізгі
технологиялық құрылысқа сипаттама ... [13, ... ... ... ... ... 60-70 жылдардағы
тұтас ұдайы өндірістік жүйе ... ... 70 ... ... ... ... ... экономикалық өсудің
технологиялық ... ... Бұл ... құрылыстың
анықтаушы компоненті ретінде ... ... ету, ... ... ақпаратты өңдеу, өндіріс ... ... ... ... ... ... жету саналады. Болашақта жаңа ... ... ... жасанды интеллект жүйесі, ауқымды
ақпараттық ... ... ... ... кешенді түрлері
және т.б. жатады. Технологиялық ... ... ... ... ... орын алды [14, ... ... бастап «постиндустриалдық қоғам» термині қолданысқа
енуіне байланысты дамыған елдердің бәрінде ... ... ... ... ... ... қалып, азая түсуін жалғастырды.
Халықтың аз ғана ... ... пен ауыл ... ... ... ... Мысалы, АҚШ- та өндірістік
сектор экономиканың 17%- ын ғана ... ... ... ... ... технологиялық құралдарды
пайдалану көрсеткіштерін қарайтын болсақ, онда ... ... ... артқанын байқауға болады .
Жоғарыда қарастырып ... ... ... АҚШ, ... ... ... Италия секілді мемлекеттерде ғылыми
сыйымдылығы жоғары өнім өндіретін өндірістің ... ... ... ... ... - 14,7%, ... - 15,7%, ... - 11,7%, Германияда
-8,3% құраған, ал технологиясы жоғары ... ... ... - ... - 22%, ... - 4,4%, Германияда - 6%, Францияда-3% болса,
жалпы ішкі өнімнің нақты ... ... ... ... ... ... АҚШ-та 13%, Жапонияда – 5,8%,
Ұлыбританияда – 7,4%, ... – 7,5%, ... – 6,4%, ...
10,2%, 1990-1995 жылдарда – 14,6%, 1995-2000 жылдарда – 18,7% болған [15,
21б].
Санаткерлік ... ... ... ... ХХ1 ғасырда
елдердің бәсекеге қабілетінің ең ... ... ... ... жүйесінде жұмыс істейтін қызметкерлер саны мен үлесінің
артуы, телекоммуникацияның ... ... ... ... ... ... тез жұмыс істеу әрекеттері
жатады.
Әлемде ақпараттық технологияларды пайдалануда болып жатқан ... ... ... жоқ. ... қаласында компьютерлерді
құрастыру, компьютерлік жүйелерді монтаждау, компьютерлік және сеттік
қызмет ... ... ... және ... ... ... ... және пайдалану, бағдарлама құралдарын
дайындау жөніндегі ... ... ... Бұл сектор
прогрессивті ұлттық және шетел ... ... ... ... ... ... және дами ... жетістіктердің бәрі әлемдік даму тенденциялары ... ... ... және ... ... ... индустрияландыру деңгейін көтеруге барлық жағынан
негіздің бар екендігін көрсетеді. Бұл, өз кезегінде, өнеркәсіпті ... ... және ... ... әртарап-
тандыруға, қайта ... жаңа ... ... ... ... өндірістік тізбектілігіне кіруге (мысалы,
өндірістің энерго және ... ... ... жаңа ... ... ... Инновация және ұлттық технологияның дамуының ерекшеліктері
Қазақстанда ғылымды, ... және ... ... мәні 17 ... 2003 жылы №1096 ҚР Президентінің Жарлығымен
қабылданған ... ... ... ... ... даму ... ... туралы” бағдарламасына байланысты
арта түсті.
Стратегия елімізде инновациялық ... ... ... ... және ... ... ... жүргізуді
қарастырады. Индустриялық –инновациялық саясаттың басымдылықтарына
шикізаттық емес ... ... ... ... ... құру және ... ... саналады. Индустриялық-инновациялық
саясатты жүзеге асыру үшін өндірістің техника-технологиялық ... ... ... ... ... ... жағдайын объективті
түрде айқындайтын статистикалық көрсеткіштер жүйесін ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар
енгізу арқылы инновациялық тауарлар өндіруге қол ... ... ... ... ... мүмкіндіктер пайда болуға тиіс. Әрине
бұл ұзақ мерзімді алатыны сөзсіз.
Еліміздің ТМД елдері арасында ... ... ... ... ... ... және геосаяси факторларға сәйкес Үкімет машине
жасау, құрылыс материалдарының өндірісі, химия және мұнай-химия ... ... ... ... салаларда жаңа жоғарғы
технологиялық өндірістерді дамытуға басымдық беріп ... ... ... бірінші кезекте бірлескен инвестициялық жобаларды ... ... ... мен ірі ... және отандық ... ... ... ... мән ... ... ... тапсырмасы бойынша Индустрия және сауда министрлігі Даму
институттарымен ... ... ... ... АҚШ, Швейцария,
Англия сияқты дамыған мемлекеттердегі және Ресей ... ... ... мен ... ... ... өнеркәсіп
компания-лармен келіссөздер жүргізді. ... ... ... ... ... 200-ге ... трансұлттық компанияның 50-нің
басшыларымен қысқа мерзім ... ... ... ... ... ... өнімдер шығару жөніндегі уағдаластықтарға ... ... ... ... ... ... елді
қалыптастыру жөнінде нақты міндеттер қойылған. ... ... ... ... ... ... оның ... мен жеке
салаларын дамыту басты ... ... ... Оған ... ... бағытталады [16, 2б].
Инновацияны енгізуді жеделдету көзіне инвестиция жататынын, бірақ бұл
екі үрдіс ... ... ... ... ... ... немесе
фирмада инвестиция көлемі көп болғанымен, олар көп жағдайда ескірген ... ... ... ... ... аз ... басшылары инновациялық өнім өндіруге жұмсайды. Сондықтан
инвестицияның көп ... ... өнім ... ... алып ... “Инвестициялар туралы” Заңында - “инвестицияны мемлекеттік қолдаудың
мақсатына экономиканы дамыту үшін қолайлы инвестициялық климат қалыптастыру
және жаңа технологияны ... ... ... және жаңартылған
өндірістер құруда инвестициялауды ынталандыру және жаңа жұмыс орындарын
құру, ... ... ... ... ... ... ... ортаны
қорғау жатады”- деп жазылған [17, 2б].
Көптеген ғылыми ізденістерде, соның ішінде ... ... ... ... ... ... ... ретінде
қарастырылған. Бірақ, экономикасы инновацияға қарай бет бұрған көптеген
елдер ... ... ... және ... ... жүргізумен ғана емес, сонымен қатар оның нәтижелерін
пайдалануда қол жеткен табыстарымен ... ... ... жаңалықтар ғылыми жетістіктерге сүйене отырып, ... ... ... және ... ... ... ... байланыста болуын қажет етеді.
Осыған байланысты инновацияны әзірлеу үшін ... ... ... жүру ... ... ... ... Бұл айырмашылық
инновациялық қызметтегі өзара байланысты қызметтердің жиынтығынан тұрады.
Ол технологиялық сынақтар, нарық мониторингін ... ... ... ... кәсіпкерліктің рөлі жоғары.
Экономикасы дамыған елдерде 20 ... ... жаңа ... ... өнім, жаңа білім немесе шешімдерді қамтитын
құралдардың үлесіне жалпы ішкі өнім ... ... 85 % - дайы ... елдердің инновациялық қызметінің қарқынды дамуы экономикалық
дамудың ... ... ... ... соңғы он жылдықта
экономиканың технологиялық деңгейін анықтаушы ... ... ... ... ... және электротехникалық, қорғаныс,
жеңіл, тамақ өнеркәсібі, құрылыс материалдары) өндіріс көлемі 5-15 ... ... ... да ... ... ... ... және күрделі шаралар жүргізу мақсатында бірқатар ... ... ... 1999 жылы ... ... ... ... қызметті дамыту тұжырымдамасы (20 июль 1999 №19
Қазақстан Республикасы ... ... ... бекітілген), 2001
жылы Қазақстан Республикасының инновациялық даму бағдарламасы (10 мамыр
2001 жылғы № 617 ... ... ... ... ... ... 9 ... “Ғылым туралы” Қазақстан Республикасының заңы
қабылданды, онда инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау ... бабы ... жылы ... ... ... ... ... заңы 2002
жылдың 3 шілдесінде қабылданды. Онда мемлекеттік ... ... ... ... бағыттары және нысандары белгіленген.
“2003-2005 жылдарға инновациялық өндірісті ғылыми-техникалық қамтамасыз
етудің бағдарламасын бекіту жөнінде” ҚР Үкіметінің ... ...... ... ... ... ... отырып, “иннова-
ция” терминін кәсіпорын қызметіне қатысты өзіміздің анықтамамызды беріп
көретін ... онда оның ... ... ... ... Өндірістік
кәсіпорынның бәсекелік қабілетін көтеру мақсатында жаңа және ... ... ... ... ... ... ғылыми
жаңалықтарды енгізу бағытында жүргізілетін шаралардың жиынтығын және ... қол ... ... ... және ... ... ... орай, жаңа ой-пікірлерді, ғылыми жаңалығы бар ... ... жаңа ... ... мақсатында жүргізілетін қызметті
инновациялық қызмет деп атаймыз.
Өнеркәсіптік кәсіпорынның инвестициялық-инновациялық ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға
қажетті интеллектуалдық, ғылыми, ғылыми-техникалық, материалдық, өндіріс-
тік, қаржы-инвестициялық және басқару ресурстарының жиынтығын білдіреді.
Шетелдің ... ... ... кәсіпорын
басшыларының инновациялық үрдісті жүргізуге, жаңалықтарды ашу мен енгізуде
стратегиялық бағыт ұстануы басты мақсат болып ... ... ... ... тәуекелге баратыны сөзсіз.
Өндірілетін өнімнің жаңалығы неғұрлым көп және күрделі болса, ... ... ... немесе қабылдамау анықсыздығы жоғары болады. Жаңа
өнімді дайындау үрдісі бірнеше кезеңдерден тұрады: идеяның ... ... ... үшін ... ... ... ... дайын өнім өндіруге, өндірісті дамытуға салымдардың аз және
несиелік ресурстардың пайыздық ставкаларының жоғары болуына ... ... ... шектер қойылған. Мұндай кедергілерді жою мақсатында Даму
институттарының ... ... ... ... ... ... ... индустрияландыру үшін
алдыңғы қатарлы ғылыми және техникалық шешімдерді жүзеге асыратын ... ... ... арттыру және дамыту ... ... тиіс деп ... Бұл үшін ... ... кәсіпорындары
трансұлттық корпорациялармен, ірі шетелдік және ... ... ... ... ... инвестициялық жобаларды жүзеге
асыруға мүмкіндігі жоғары болады.
Шетелде жаңа технологиялардың ... ... ... ... оған ... ... ... бюджеттен де бөлінеді.Ондағы
инвестициялық ... ... ... ... жеке ... ... инвестициялық институттары;
- зейнетақы қорлары;
- сақтандыру компаниялары;
-әртүрлі үкіметтік агентстволар мен халықаралық ұйымдардың қаржылары
саналады [18, ... ... ... ... жүйе (ҰИЖ) құру ... ... ... инвесторларымен болған он бірінші кезекті мәжілісінде
айтылған болатын. Онда әлемде ұлттық ... ... ... ... екендігі, ондай рейтинг бойынша біздің ... ... отыз ... жоқ болғаны аталып өтті. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... және қаржы құрылымдары,
инновацияны игеруге дайын кәсіпорындар жатады [19,12].
Әлемдік нарықта Ресейдің ғылыми сыйымды өнімінің үлесі – 0,3% (2 ... млрд ... ... ... – 39%, ... –30%, ... – 16%
келеді екен [20, 2б].
Инновациялық-технологиялық жандандыру ... ... ... негізделген өндірістік база құру жатады. Жандану тұрақты ... үшін ... ... ... өнеркәсіп салаларын дамыту
және ғылыми-техникалық прогресс нәтижелерін пайдалану қажет ... ... ... олар ең ... ішкі ... ... істеуі тиіс. Бізге
ыңғайлы болатын газ, мұнай және тағы ... ... және ... ... ... ... арналған тауарлардың экспорттық
әлуетін көтеру ... ... ... жету ... мақсаттарға қол
жеткізе алмайды. Сондықтан ішкі нарықты дамытуға бағытталған саясат жүргізу
теріс пиғылды импорт тауарларының ... ... ... ... ... ... ... бәсекеге
қабілеттігін және өміршеңдігін көтереді. Импорт алмастыру ... ... ... жүргізу үшін тұрмыс қажеттілігіне
арналған импорттық ... екі ... ... ... ... ... ... сұранысқа ие болатын батыс еуропалық, ... ... ... сапалы қымбат ... ... ... ... тауарлары; халықтың кең сұранысына ие болатын
салыстырмалы түрде бағасы төмен сатып ... ... ... ... ... екінші топтағы тауарларға - оларды өндіруде импортты
алмастыру мақсатында материал-, энергия-, қор және ... ... ... ... ... ... және ... – басқару
инновацияларының көмегімен өндірілетін тауар түрлері жатады.
Ең алдымен, кәсіпорындар, ... және ... ... өнеркәсіп
деңгейіндегі ашылған жаңалықтар жаңаша индустрияландыруды жеделдететін
түбегейлі ... алып ... ... ... ... ... сапасы жақсармай,
бәсекеге қабілеті жоғары машина жасау өнеркәсібін өркендетпей, ... ... ... ... ... ... ... бойынша, өнеркәсіп құрылымын жетілдірудің мақсатына
және басым бағыттарына бірінші кезекте ... ... ... арқылы жаңартылған өндірістік база қалыптастыру, оған
қажетті инвестициялық және ... ... ... ... инвестициялық-инновациялық ажырамас біртұтас саясатты жүргізу,
оның мазмұнын байыта ... ... ... бағытын, жобаларын жүзеге асыру
тетіктерін анықтау жатады.
Өнеркәсіп салаларында және салалар ... ... құру ... ... ... ... ... санын арттырады. Инновацияның тиімді түріне өндірістік
аппаратты жаңарту, жаңа өнім ... ... ... ... ... ету және ... ... көлемін арттыратын жаңалық
түрлері жатады [21, 4б].
Қазақстандағы машина жасау, жеңіл, жиһаз, фармацевтика, қағаз ... ... да ... ... ... ... ... үш жылда
жыл сайын 68 ден 130 млн. АҚШ ... ал ... ... 1773 тен 2300 ... АҚШ доллары салынды. Ауыл шаруашылық саласы бойынша астық, мақта, ет
өнімдерін өңдеу, сыртқы ... ... ... ... ... шикізат өңдейтін өнеркәсіп саласы өркендеп, оның дамуына
сырттан инвестиция тарту үшін қолайлы жағдай ... ... ... жылдың 1 қаңтарынан бастап мұнай-химия саласына іске ... ... ... 5 жылға дейін корпоративті табыс салығынан босатылды.
Сонымен бірге, әлемдік талаптарға жауап беретін жаңа өнімдер ... ... көшу ... ... ... ... ... 39
мың жаңа стандарттар тізбесі әзірленген. Ол алдағы жылдан бастап өңдеуші
өнеркәсіп ... ... ... ... ... ... инновацияны өркендетуге жасалған алғашқы қадамдар.
Инновация технологиялық сипатына қарай өнімдік және үрдістік деп екіге
бөлінеді. Өнімдік инновациялар жаңа материалдар мен ... ... ... жаңа өнім ... ... үрдістік инновациялар
өндірісті жаңа технологиялар бойынша ұйымдастырудың ... ... ... бірге, өнімнің маңыздылығы мен қызмет ету ... ... ... үшін, елдің ішіндегі салалар үшін және ... ... үшін ... ... деп ... ... құрылымына объективті табиғи, экономикалық ... да ... әсер ... ... оның ... ... ... негізділік, оны әзірлеудегі көп нұсқалылық жатады. Осы ... ... ... ... ... жолдары жатады:
өз өндірісі арқылы, импорт, жеке бұйымдарды ... ... ... ... және т.б. ... ... бірге, ресурстардың
шығындары, кезектілігі, бірдей тұтынушылықты қанағаттандыру дәрежесі жатады
[22, 6б].
Көп жағдайда, инновацияларды өндіріске енгізу кезінде ... ... ... ... ... іздестіру, өндіріске енгізу, қолдану
және т.б. іс - ... ... ... ... салып отырады. Жаңа
технологиялар іргелі және қолданбалы зерттеулер негізінде ... ... ... ... ... ... арқылы өндіретін
өнімдерін жаңартуға және экономикалық тиімділікті көтеруге көмектеседі. Көп
жағдайда инновациялық ... ... ... жоғары болуына
байланысты өнеркәсіп кәсіпорындары шығынға ұшырау қаупінен ... ... бас ... ... де ... ... әлемдік нарықтағы күрт ... ... ... инновациялық қызметті белсенді жүргізуді талап етіп
отырғаны анық. Себебі, кен ... мен ... ... ... әртүрлі болуының өзі шикізаттық бағытқа әкеліп отыр.
Инновациялық жаңалықтардың тиімділігі келесі көрсеткіштер жүйесімен
анықталады: инновациялық ... ... ... ... ... үшін инновацияны инвестициялаудың сыртқы және ішкі факторларын
кешенді түрде ... алу; ... ... ... ... үйлесімнің болмау себебінен техника, құрал-жабдық, агрегаттар мен
станок ... ... ... саласының артта қалуы, жалпы өнеркәсіптің баяу
дамуына әсерін ... ... ... ... ... ... ... негізгі капиталды импорттауға мәжбүр болып отыр.
Отандық кәсіпорында шығарылған ... гөрі ... алу ... ... ... ... құру ... осы үрдістерді
жеделдету мемлекеттік бағдарламаларда айтылған. “Инновациялық инфрақұрылым
құрумен ... ... ... ең ... құрал-жабдықтың технологиялық
паркін құру арқылы өнеркәсіптік өндірісте жаңарту үрдістерін жүргізу қажет.
Технологиялық қайта жарақтандыру инновациялық дамудың жаңа ... ... ... болып саналады”- деп есептейді бір топ қазақстандық ғалымдар
[23, 52 б].
Әлемдік нарықта өнеркәсіп ... ... ... ... ... моно-қалаларды, ғылыми-техникалық парктерді универси-
теттік білім беру орталықтарында ұйымдастыру, инновациялық коридорларды
(ірі ... ... ... ... ... ... ... құру жатса, мемлекеттік инновациялық саясаттың ... ... - ... ... венчурлық қор құру саналады.
Кәсіпорынның инновациялық ... ... ... ... ғылыми жасалымдарға сұранысты кеңейту үшін инвестиция және салық
саясаты құралдарының көмегін қолдану қажет-ақ. ... ... ... ... жүргізу арқылы оның тиімділігін көтеруге
болады.
Инновацияны тәжірибе ... ... үшін ... ... ... ... ... байланыстардың күрделілігінің
жоғары дәрежесін анықтауда, идеологиялық ... ... ... ... бел буу) ... ... дәл есепке алудың мәні өте
зор.
Өнеркәсіптің басқа ... ... ... өте ... ... ... қасы десе де ... Электроэнергетика, қара
металлургия, мұнай өңдеу, құрылыс материалдарын ... және ... ... ... аз ... ... ... қабілетінің өсуіне нұқсан келтіреді.
Сонымен бірге, инновациялық шараларды жеке алғанда ҒЗТКЖ-ға, жобалық-
сметалық жұмыстар мен барлық өнеркәсіп салаларындағы ... ... ... өте аз болды.
Республикада өнеркәсіптік кәсіпорындардың инновациялық қызметі жөнінде
толық және шынайы да нақты ақпараттар жинақтау мүмкін емес.
Өнеркәсіп кәсіпорындарында ... ... ... ... да
аз емес:
- өнеркәсіп кәсіпорындарының өз ... ... ... тарапынан қаржы және ұйымдастырушылық қолдаудың аздығы;
- екінші деңгейлі банктердің қысқа мерзімдік ... мен ... ... болуынан оны алуда кездесетін қиыншылықтар;
- инновациялық жаңалықтарды енгізуде экономикалық тәуекелдің жоғары
болуы;
- өнім ... ... ... ... ... ... бәсекелесе алмауы және жоғары технологиялар туралы ... ... ... инновациялық тәуекелінің төмендігі.
Сонымен, отандық өнеркәсіп кәсіпорындарының ... ... ... ... көп ... өнеркәсіптегі инновациялық
қызмет кәсіпорындардың өз қаржыларына жүргізілетіндігін байқатты.
Инвестициялар бәсеке ... ... ... ... ... қаржы мүмкіндіктерінен туындайды. Сондықтан инвестициялар жаңа
технологиялар мен құралдар сатып алуға емес, ... ... ... жұмсалады;
- инновациялық қызметті өз ... ... ... ... ... ... ... кең ауқымды инвестициялар
үшін және құрылымды жаңарту үшін көп қаржы салымдары керек, ондай ... ... ... ... ... ... ... үрдістерді тездетуде инновация өнімдерін зерттеу, дайындау,
өндіріске енгізу, игеру, ... ... ... сатыларындағы уақыт
шығындарының үнемделуі оны басқаруда жоғары нәтижелер береді.
Жоғарыдағы біз келтірген инновациялық үрдістерді жүргізуде ... ... ... ... техникалық, біліктілік, әлеуметтік, реттеу сияқты
экономикалық ... ... ... жаңалықтарды енгізуде кездесетін
кедергілер – кәсіпорындарда болатын техникалық инфрақұрылым – ... ... ... ... коммуникациялық құрылымдар байланысына
дейін болатын көлденең (байланыстыратын ... ... ... ... ... ... ары қарай дамыту) байланыстарды пайдалануда
болатын әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... Мұның себебіне, көптеген кәсіпорындардағы ... ... ірі ... ... іске ... дайын болмау себебінен
инновациялық жаңалықтарды енгізуге қарсы тұруын айтуға болады;
төртіншіге – инновацияға реттеу жұмыстарын жүргізуде ... ... ... ... Мысалы, ірі кәсіпорындарда білікті басшының
көмегімен жаңа ... мен ... ... ... ... жетіспеушілігі мен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... кәсіпорынға заң, әлеуметтік,
техникалық және институционалды реттегіштердің әсері де болуы мүмкін ... ... ... ... ... ... жетпеуі ықтимал.
Осындай сыртқы және ішкі реттеу ... ... ... ... ... [24, ... ... инновациялық үрдістерге кедергі келтіретін ... ... ... ... бөтен технологияны пайдалану
құжаттарын жасауда кездесетін проблемалар, нарықтық баға коньюнктурасының
өзгеруі, базалық инновацияны өндіріске енгізуде қаржыны ... ... құру ... және тағы басқа көптеген алдын-ала болжанбайтын
факторларды жатқызуға болады.
Сонымен, ... ... ... ... ... ... ... тигізеді екен. Олардың инновациялық үрдістерге
ықпалын ... ... ... ... ... басқару
нысандары мен әдістерін таңдауда ескеру қажет деген қорытындыға келеміз.
Инновациялық ... ... ... және тездетудің түйінді
факторына инвестициялық-инновациялық басқару саналады. Бұл әрі - ... - ... ... күш. Оның ... ... ... ... жоя отырып, инновациялық-инвестициялық ... ... ... ... арқылы оның ұтымды жолына түсуге
көмектеседі.
Өнеркәсіп салалары мен оның кәсіпорындарында қайта ... ... ... ... ... ... ... етудің мақсаты мынадай қағидаларға сүйенуі тиіс:
- өндіргіш күштер жүйесіндегі жаңа ... ... ... және
өндіргіш күштер прогресінде инновациялық ... ... ... ... жаңа ... мен ... өндірістік қызмет етуін тізбекті түрде
есепке алуды қарастыратын, өндірістің өзін-өзі өтей ... ғана ... ... оның ... ... ... үнемділігі;
- өндірістің икемділігі;
- инвестициялық үрдістердің циклдылығы [25, 22б].
Сонымен, құрылымдық – салалық ... ... ... ... ... ... пропорция, тиімді үйлесімділік болуы керек. Сонда
ғана ол оң нәтижелер береді. Кері жағдайда кейбір салалардың ... ... жеке ... өз ... ... жол ... ... өзі
экономиканың біржақты дамуына әсерін тигізеді. Оны болашақта жоспарлау,
жобалауда ... ... ... мен ... жетістіктерін
енгізу, техникалық қайта жарақтандыру, модернизация шараларын жүргізуді
негізге алу шешуші орынға ие бола ... ... бәрі ... ... құру арқылы экономиканың тұрақты дамуына әсерін тигізеді. Сондықтан
экономикалық өрлеу тұсында өнеркәсіпті ... ... ... ... ... ... ... оның салаларының
құрылымын ... ... ... ойымызша, салалық-құрылымдық
өзгерістердің оң нәтиже беруі үшін ... ... ... қай салаға
бағыттау керек екендігі дұрыс шешілуі тиіс. Сондықтан мемлекет құрылымдық-
салалық, ... және ... ... жеке ... ... ... дербес түрде жүргізбей, ... ... ... ... және оны ... ... қолданса, онда
өнеркәсіптің индустриялық деңгейін ... ... ... ... тигізген болар еді. Біздің пікіріміз бойынша, ... ... ... ... инвестициялық саясаттардың
өзара үйлестірілмеуінен, олардың арасында тығыз байланыстың болмауынан
отандық экономикада көптеген ... ... ... ... техникаға инвестициялық сұраныс отандық машина
жасау ... ... ... болмақ. Сондықтан жоғары технологиялық
импорттық құралдарға кеден режимін ырықтандыру қажеттігі пайда болады.
Білім беру, ғылым мен ... ары ... ... және оның ... жаңа ... жасау өнеркәсібін құру немсе жетілдіру) интеллек-
туалдық әлуетті көтеру, бір ... ... ... кең ... импорт
алмастыру, екінші жағынан, алдында бір қатар шектеулер қою ... ... ... ... ... ... ... сферасының
өнімдерімен интенсивті түрде жаулап алу жатады.
Демек, біз индустриялды-инновациялық даму стратегиясын жүзеге ... ... ... ... және ... ... ... жүйелі саясатты жүргізу қажет деп ұғынамыз. Мысалы,
мұнай-химия өңдеу өнеркәсібін дамытуға байланысты 2004 жылдың 1 қаңтарынан
бастап осы ... жаңа ... іске ... байланысты 5 жылға дейін
корпоративті табыс салығын төлеуден бастау ... ... ... енгізілді. Сонымен қатар, заңда салық ауыртпашылығын төмендету,
инновациялық технологияны, техникалық реттеуді дамыту ... ... ... ... ... ... туралы өзгерістер
енгізілген. ... ... ... ... қолдау
шараларын ... көре ... 1 – ... ... енгізуді мемлекеттік қолдау шаралары.
2004 жылдың 29 қазанында Ұлттық инновациялық жүйені қалыптастыру және
дамытудың мемлекеттік бағдарлама тұжырымдамасының жобасы ... ... 3б]. Оның ... ... жаңа білімді коммерция-лизациялау ... ... ... ... ... ... ... бәсеке қабілетін тұрақты дамыту шарттарын дайындау ... ... ... әлеуетті дамыту, инновациялық кәсіпкерлік ортаны
дамытуды қалыптастыру және қолдау, көп деңгейлі инновациялық инфрақұрылымды
қалыптастыру және дамыту, ... ... ... механизмі мен
элементтерін қалыптастыру, ғылыми инновациялық жүйенің төрт элементтері
арасындағы тиімді өзара байланысты қамтамасыз ету ... ... ... инновациялық жүйені құру үшін ... ... ... ... ... ... және ... алып пайдалануды ұсынады. Ғылыми инновациялық жүйені қалыптастыруда
өнеркәсіп салаларында біз ... атап ... ... сыйымды өнім өндіруге
бағытталған шаралар жүйесі мен индустриялы-инновациялық өндірісті ... ... ... ... ғана өз ... береді деген
қорытындыға келуге болады.
2 ТАЛҒАР ҚАЛАСЫНЫҢ «ОРТАЛЫҚ АУДАНДЫҚ ... ... ЖАҢА ... ... ... ... ... және оның негізгі экономикалық
көрсеткіштерін талдау
Талғар қаласының «Орталық аудандық ауруханасы» Мемлекеттік қазыналық
коммуналдық кәсіпорны (ОАА МҚКК) ... ... ... ... ... ... ... Алматы облысының денсаулық сақтау департаментінің және ... ... ... ... ... құрылған. Аурухана өз қызметінде
ҚР заңдарымен, жарғысымен және ... ... және ... ... міндетті т.б. актілермен жетекшілік етеді. ОАА
Алматы облысының Денсаулық сақтау Департаментінің қарамағындағы заңды ... ... ... ... ... Талғар қаласы, Д.Қонаев көшесі,
97.
ОАА-ның жеке иелігінде Талғар ауданының ... ... ... ... ... мүлкі мен қаржылық ресурстарының қалыптасу көздері болып
келесілер табылады:
... және ... тыс ... ... ... ... немесе оған өкілетті тұлғамен қайтарымсыз
негізде берген мүлкі;
– жұмыстар мен қызметтерді жүзеге асырудан түскен ... ... ... банк ... ... ... ... несиелері;
– капитал салымдары және бюджет дотациялары;
– ұйымдардың, мекемелердің, азаматтардың ... ... ... мақсатта аударған қаражаттары;
– ҚР заңдарына сәйкес басқа да ... ... ... ... ... орын ... ... оның
міндеттемелерін Алматы облысының Денсаулық сақтау Департаменті, ... ... ... құрудың мақсаты Талғар ауданы тұрғындарына арнайы және
кәсіби ... ... ... ... ... Талғар ауданының
тұрғылықты халқы қазіргі уақытта 152300 ... ... ... ... ... болып табылады:
– азаматтардың қажеттіліктерін толығымен қанағаттандыру
мақсатында ... ... ... ... ету;
– тұрғындарға дер ... және ... ... көмек көрсету;
– әлеуметтік-экономикалық дамудың перспективтік және ағымдық
бағдарламаларын әзірлеу;
– медициналық қызмет аясын ... ... ... ... жаңа ... ... енгізу;
– төтенше жағдайларға төтеп беруге байланысты іс-шаралар
жүйесін жүзеге асыру.
Аурухананың негізгі бағдарламалары ... ... ... ... ... ... ... аясында келесі қызмет түрлерін жүзеге асырады:
– диагностикалық зерттеулер, ... ... тіс ... үйде медициналық қызмет көрсету;
– жедел медициналық көмек;
– қараулар, кеңес беру және басқа да ... ... ... ... ... туралы қағаздарды рәсімдеу;
– емдік дәрілер рецептін жазу;
– терапияның заманауи ... ... ... емдеу, оның
ішінде ... ... ... ... лфк, ... ... рефлексотерапия және т.б.
– инструментальдық диагностика, оның ... ... ... эндоскопиялық және т.б.
заманауи әдістер;
– зертханалық зеттеулер, оның ішінде жалпы ... ... ... ... ... ... гормоналдық,
иммуналдық және т.б.;
– жүргізуші құжатын алуға, қару ұстауға рұқсат ... ... ... ... санаторлы-курорттық
карталар, санитарлық кітапшалар ... ... ... ... ... ... ... тастар мен дақтарды тазалау, тіс жұлу,
парадонтты емдеу, ауыз қуысының қабынуын ... ... ... ... үйге шақыру қызметі науқас адамның денсаулығының нашарлығына
байланысты ауруханаға келе ... ... ... ... ... бригадасының құрамына үш адам кіреді:
жүргізуші, дәрігер және фельдшер.
Стационарлық қызмет ... ... ... ... немесе
жоспармен, сондай-ақ, профилактика мақсатында науқасты ауруханаға жатқызу
жатады.
Талгар қаласының Орталық Аудандық Ауруханасы ... ... ... ... ... ... ... жәрдем;
– амбулаторлы-поликникалық жәрдем;
– стационарлық көмек;
– тұрғындарды санитарлық-гигиеналық тәрбиелеу және салауатты
өмір салтын ... ... ... ... ... жәрдем терапиялық, хирургиялық,
педиатриялық, ... ... ... ... наркологиялық,
онкологиялық, стоматологиялық, фтизиатриялық, ... ... ... ... ... ... жоспарлау, профилактикалық егулерді
жоспарлау және ұйымдастыру, тұрғындарды диспансеризациялау, профилактикалық
қарау, реабитациялық жәрдем, ... ... ... қызметтерден
тұрады.
Стационарлық көмек терапиялық, хирургиялық, педиатриялық, ... ... ... ... ... ... жағдайында кәсіпорынның ұйымдық құрылымын, басқару
аппаратын ... ... мен ... зор ... ... ... ... иесі, қызметкерлері, коммерциялық және басқа да
тұлғалар алдында ... ... ... ... жауап бере
алатынына байланысты. Шаруашылық субьектілердің ... ... ... ... ... ... ... жасалады,
кәсіпорынның даму қорлары анықталып, ... ... ... ... ... функциялары кәсіпорынның мамандану түріне және оның
қызметінің негізгі сфераларымен тығыз ... ... ОАА ... ... ... ... ... міндеттерді орындаумен сипатталады:
– өндірістің еңбек сыйымдылығын, өндіріс ... ... ... ... ... қызметтердің сапасын арттыру.
Аурухананы басқару ҚР заңнамасына және ұйымның жарғысына сәйкес жүзеге
асырылады. Жоғарғы өкілетті тұлға бас дәрігер ... ... оны ... Денсаулық сақтау Департаменті және Талғар ауданының әкімдігі
тағайындайды және ... ... ... ... ... ісі ... ұйымдастыру-
әдістемелік жұмыс бойынша, клинико-эксперттік жұмыс бойынша бас дәрігердің
орынбасарлары, бас бухгалтер, ... ... ... бас
дәрігердің орынбасары кіреді.
Дәрігерлер жалпы мамандануы бойынша (оташы, терапевт, ... ... және тар ... ... (тіс дәрігері,
отоларинголог, офтальмолог, нарколог, инфекционист, дерматовенеролог,
фтизиатр, ... ... ... ... ... қарамағында өздерінің функционалдық міндеттерін орындайтын
орта және кіші медициналық ... ... ... Бас ... бөлімше
қызметін қамтамасыз ету бойынша ... ... мен ... аурухана қызығушылықтарын мемлекет, сот органдарында қорғайды,
ұжымның жұмысын ұйымдастырады;
... ... және ... ... ... ... ... мекеме қызметінің көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... және жұмыстың әдістері мен
формаларын жетілдіру бойынша қажетті шешімдер қабылдайды.
– ішкі ... ... мен ... ... ... ... қауіпсіздік пен еңбекті
қорғаудың қадағалануын, құралдар мен құрылғылардың техникалық
эксплуатациялануын бақылайды;
– штаттық ... ... ... ... ... ... ... жалпы емханалық, поликника, ... ... ... бар. ... ... сипатқа ие, бұл медицина саласында қызмет етеін
кәсіпорын менеджментінде ең ... және ... жүйе ... ... ... ... ... 2-суретте көрсетілген.
Сурет 2 – Талғар қаласының ОАА МҚКК басқаруының ұйымдық құрылымы.
Бас ... ... ... ... бар жұмысын ұйымдастырады;
– мекеменің және оның еңбек ұжымының жай-күйі үшін жауапты
болады;
– басқа ... ... ... ... тұлғасы
ретінде қызмет атқарады;
– мекеме бойынша бұйрықтар қабылдайды және ... ... және ... ... ... ... мен марапаттау бойынша іс-
шараларды ұйымдастырады;
– банктерде мекеменің шоттарын ашады.
Бас дәрігердің орынбасарлары келесі жұмыстарды жүзеге асырады:
– бас дәрігерге бағынады;
... ... ... ... ... ... ... көтеру мақсатында
оларды оқытуды ұйымдастырады.
Бас бухгалтер:
– мекеменің және оның шаруашылық ... ... ... ... ... жүргізеді;
– мекеменің шаруашылық-қаржылық қызмет ... ... ... ... ... және айлық жоспарларын
құрады және олардың орындалуын қадағалайды;
– еңбек ... және ... ... ... жүйесін
енгізу бойынша іс- шаралар ұйымдастырады.
Экономист:
– перспективтік және жылдық жобаларды әзірлеуге ... ... ... ... ... ... ... мекеменің барлық қызмет түрлерінің экономикалық талдауын
жүргізеді және материалдық, ... ... ... тиімді
қолдану бойынша, еңбек өнімділігін арттыру бойынша,
қызметтің ... ... ... ... ... ... бойынша шараларды дайындауды
қамтамасыз етеді.
Мекемеде сондай-ақ, материалды техникалық ... ... ету, ... ... ... су, жылу ... ... жабдықтарды капиталды ремонттау, тамақтандыру сияқты ... ... ... құрылымдық бөлімшелері ОАА МҚКК-мен дайындалған
қызметтік инструкцияларға сәйкес ... ... Оның ... ... ... болсақ, оны басқарудың ұйымдық
құрылымы жалпы басқару құрылымы ... ... ... ОАА МҚКК ... ... ... құрылымы 3-суретте
көрсетілген.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... құрамына кіреді және бухгалтерия мен ... ... қоса ... ... бойынша бас
дәрігердің орынбасарына ... ... ... түрі ... ... өкілеттіліктерді жоғарыдан төменге қарай делегирлеу;
- құрылымдық бөлімшелердің екі блогының болуы: сызықтық ... ... ... ... ... координациялайтын
бір құрылымдық бөлімше бар;
- төменнен жоғары қарай өрбитін персоналды жауапкершіліктің
жүктелуі.
Сурет 3 – ОАА МҚКК әкімшілік-шаруашылық ... ... ... ... келесідегідей кемшіліктерін анықтауға
болады:
- жақын арадағы жоғарғы деңгейдегі координаторы ортақ емес
кейбір құрылымдық бөлімшелердің ... ... ... ... ... қиындығы;
- басқарудың жоғарғы деңгейінің шешім ... ... ... тыс жоғарғы деңгейде болуы;
- құрылымдық бөлімшелердің ... және ... ... ... етуінің қиындығы.
Жоғарыда аталған мәселелердің ішіндегі ең өзектісі бас дәрігерге жүктелген
міндеттер көлемінің көптігі ... ... Бас ... ... ... ғана
маманы болып табылады және басқаруға қажетті менеджердің сәйкес білімінсіз
медициналық мекемені басқару өте ... ... ... ... Мұндай
жағдай тек қарастырылып отырған ауруханаға ғана емес, ... ... ... орын алып ... ... ... сүйенсек,
денсаулық сақтау саласындағы жетекшілердің 60%-ның денсаулық сақтау жүйесін
ұйымдастыру және менеджмент негіздері бойынша арнайы ... жоқ ... ... ... етіп ... емес, тәжірибеде қызмет
ететін дәрігерді тағайындау кері нәтижелерге әкелуі мүмкін. ... ... ... деңгейдегі дайындығының болмауы, олардың жетекшілік
етудің авторитарлы, әміршіл-әкімшілдік қағидаларында қалыптасқан көп жылдық
тәжірибесі ... ... орын алып ... ... ... ... ... сақтау саласындағы басқарудың жаңа ... ... ... ... ... мекемелердегі басқарудың
ұйымдық құрылымы қайта қарауды қажет етеді.
Қоғамның және денсаулық ... ... ... қазіргі кезеңінде
медициналық мекеме жетекшілерінің денсаулық сақтауды жүйесін және оның
экономикасын ұйымдастыру ... ... ... болуы, еңбек қатынастарының,
салықтық және қаржылық-экономикалық заңнаманың құқықтық ... ... ... ... ... мекеменің коллективін,
қаржылық, материалдық ресурстарын тиімді басқара ... ... ... ... ... ... ... тиіс.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы қалыпты өндірістік және коммерциялық
қызметті ... үшін ... ... ... қамтамасыз
етілгендігімен, қаражаттарды орналастырудың және қолданудың тиімділігімен,
басқа да субъектілермен ... ... ... ... және ... тұрақтылығымен сипатталады. Табыстарды,
шығындарды және басқа да қаржылық ... ... ... ... (бухгалтерлік баланс, табыстар мен шығындар туралы есеп,
ақша қаражаттарының қозғалысы туралы ... ... және ... және басқа да құжаттардың негізінде жүргізілген.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау үшін ең алдымен оның техникалық-
экономикалық көрсеткіштеріне ... ... ... ... ақпараттық
негіздері болып «Бухгалтерлік баланс», «Табыстар мен шығындар туралы есеп»,
өндірістік жоспарлар табылады. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... Кәсіпорынның
техникалық-экономикалық көрсеткіштер келесілермен сипатталады: өткізілген
тауарлардың немесе ... ... ... ... ... төлеу
қоры, жұмысшылардың орташа айлық еңбекақысы, өнімнің өзіндік құны, табыс,
рентабельділік, негізгі өндірістік қорлардың ... ... ең ... ... екі ... техникалық-экономикалық көрсеткіштерін
талдау қажет. Зерттеліп отырған ... ... ... ... экономикалық көрсеткіштері 1-кестеде көрсетілген.
Кесте 1 – Талғар қаласы «Орталық аудандық аурухана» ... ... ... ... |2008 ж. |2009 ж. ... |
| | | | ... |% |
| ... ... ... ... ... |104,2 |
| |құны, мың теңге | | | | |
| ... орта |582 |585 |3 |100,5 |
| ... ... адам | | | | |
| |Бір ... ... |19710,7 |20438,7 |728,0 |103,7 |
| ... өнімділігі, мың | | | | |
| |тг. | | | | |
| ... ақы ... ... ... |1884,1 |100,9 |
| |мың тг. | | | | |
| |Бір ... ... |355,8 |357,2 |1,4 |100,4 |
| ... ... ... | | | | |
| ... мың тг. | | | | |
| ... ... |50640,0 |54538,8 |3898,8 |107,7 |
| ... мың тг. | | | | |
| ... ... мың|11382979,8 |11681396,9 |298417,1 |102,6 |
| |тг. | | | | |
| ... ... |88671,9 ... ... |310,4 |
| ... пайда, мың тг. | | | | |
| ... |0,77 |2,30 |1,529 |297,8 |
| ... % | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК ... есеп беруі негізінде |
|құрастырылған. ... ... ... ... ... ... көрсетуден
түскен табыс болып табылады. Ол қаржы – ... ... ... ... ... құн ... ... және т.с.с. салықтар мен
міндетті төлемдер, сондай-ақ қайтарылған тауарлардың ... сату ... ... ... ... ... ... құны 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 485026,2 мың ... 4,2 %-ға ... ... ... ... ... жылы ... жылмен
алыстырғанда 186609,1 мың теңгеге немесе 210,4 %-ға ... ... ... ... көрсетілген қызмет құнының 4,2 %-ға артуы және сол ... ... 298417,1 мың ... яғни ... 2,6 %-ға ... ... отыр.
Кестеде көрсетілгендей, зерттеліп отырған кәсіпорында 2008 жылы ... 582 адам ... ... 2009 жылы ... саны 585-ке ... ... еңбек өнімділігі өндіріс қызметінің нәтижелігін
көрсететін маңызды көрсеткіш. Бұл көрсеткіш бір ... ... ... ... ... Кәсіпорындағы бір адамға шаққандағы ... 2009 жылы 2008 ... ... 728 мың ... ... 3,7 ... ұлғайған. Оған негізінен екі көрсеткіш әсер еткен: көрсетілген ... ... жылы ... жылға қарағанда 4,2 %-ға артуы және сол уақыт
аралығында жұмысшылар санының небәрі 0,5 %-ға артуы.
Еңбек ақы қорының да 2009 жылы 2008 ... ... 1884,1 ... ... 0,9 %-ға ... ... Бұл ... орын алуына
жұмысшылар санының үш адамға толығуы және жыл сайынғы мемлекеттік ... ... ... ... өсуі әсер ... ... ... өсуіне байланысты бір адамның бір жылдағы орташа жалақысы да
есепті жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда 1400 ... ... 4 %-ға ... ... ... 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 3898,8 мың
теңгеге немесе 7,7 %-ға артқан.
Өндірістің рентабельділігі – ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Сондықтан да олар
қаржылық жағдайға баға беруде және салыстырмалы талдау жасауда ... ... ... ... ... ... рентабельділік
көрсеткіштері инвестициялық саясаттың және баға қалыптасудың құралы ретінде
қолданылады. Өндіріс рентабельділігі өндірістегі 1 теңгеден алынған пайданы
көрсетеді. ... ... ... ... қызмет
рентабельділігінің 2009 жылғы және 2008 жылғы көрсеткіштерін салыстыра
отырып, оның 197,8 %-ға ... ... ... Бұған негізінен
есепті жылы алдыңғы жылға қарағанда қызмет көрсетуден түскен пайданың 210,4
%-ға ... әсер ... ... ... жай-күйін сипаттайтын көрсеткіштер
кәсіпорынның аз мөлшерде болса да, таза табыс табатындығын, тиімді қызмет
ететінін ... 2009 жылы 2008 ... ... ... байқалады, бұл кәсіпорынның қызмет көрсету көлемінің өсуімен
байланысты болып ... ... ... алға ... анықтау үшін оның
негізгі экономикалық көрсеткіштерін ғана талдау жеткіліксіз. Зерттеліп
отырған кәсіпорынның ... ... ... ... ... ескере
отырып, оның көрсеткен медициналық қызмет көлемін, жәрдем көрсету ... т.б. ... ... ... ... зор. Стационармен
көрсетілетін қызмет көлемі 2-кестеде көрсетілген.
2-кесте мәліметтеріне сүйенетін болсақ, аурухана ... 2009 ... мың ... ... ... Бұл ... 100 ... шаққанда 7 адамды
құрайды, яғни Талғар ауданының ... 100 ... ... ... пайдаланған. Ал 2008 жылы стационарға келіп түскен адамдар саны
100 адамға немесе 0,9 %-ға ... ... ... 100 ... ... адамнан келген.
Кесте 2 – Стационармен көрсетілетін медициналық қызмет көлемі
|Көрсеткіш |Абсолютті саны ... |100 ... ... |
| | | ... | |
| |2008ж. |2009ж. |+,- |% |2008ж. |200 ж. |+,-|% ... ... |10,8 |10,7 |0,1 |100,9 |7,2 |7,0 ... ... ... | | | | | | | | ... адам | | | | | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК ... есеп ... ... |
|құрастырылған. ... ... ... стационарды пайдалану деңгейінің есепті жылы
алдыңғы жылмен салыстырғанда ... ... Бұл ... ... ... бұған негізінен, науқастардың
ауруларының күрделілігі деңгейіне байланысты, аса қауіпті емес науқастарды
үйлерінде ... ... ... ... ... отыр. Осы тәсілмен
аурухана басшылығы стационардағы ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді, орындардың жетпей қалуы сияқты ... ... ... ... ... ... ... көруге болады.
3-кестеде көрсетілгендей, 2009 жылы ... ... ... ... 2008 ... ... 11,2 мыңға немесе 0,9 %-ға артқан.
Бір тұрғынға ... ... ... саны ... жылы 8 ... бұл ... жылмен салыстырғанда 0,1 тексеруге немесе 1,3 %-ға
кемігендігін білдіреді. Бұған негізінен, Талғар ... ... ... жылмен салыстырғандағы ұлғаюы, соның қатысында жалпы тексерулер
санының мардымсыз ұлғаюы әсер еткен.
Кесте 3 – Тұрғындарға амбулаторлы-поликлиникалық ... ... ... ... |Ауытқуы |Тұрғындардың 1 |Ауытқуы |
| ... | ... ... |
| ... ... ... санатындағы ең үлкен сұранысқа ие және аса
жауапты қызмет – хирургиялық қызмет болып ... ... ... ... маңызды болып саналады. Хирургиялық қызметтің негізгі
көрсеткіштері 4-кестеде көрсетілген.
Кесте 4 – Хирургиялық қызметтің негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер ... ... |
| |2008 |2009 |+,- |% ... белсенділік, % |57,7 |56,7 |-1 |98,2 ... ... % |0,2 |0,4 |0,2 |200 ... - ... ... [27] ОАА МҚКК ... есеп ... негізінде |
|құрастырылған. ... ... ... ... ... 2009 ... жылмен салыстырғанда абсолютті түрде 1 %-ға азайған, ал салыстырмалы
түрде 1,8 %-ға ... Ал ... ... ... ... түрде
0,2 %-ға ұлғайған, салыстырмалы түрде 2 есе көбейген. ... ... ... отырып, алдыңғысын ескергенде, кері тенденцияны байқауға
болады. Бұл хирургтардың санының азаюымен немесе біліктілігі ... ... ... ... ... жету үшін ... ... дәрігерлер санатында талдау қажет.
Аурухана қазіргі уақытта науқастарға ... 240 ... ... ... ... ... қолда бар жатын орындарын тиімді
қолдануға тырысады, себебі қызмет көрсетілетін ... ... ... саны аз болып келеді. Бұл жағдайда ауруханалар қатты науқас
адамдарды ... ... ... ... бірінші звеноға дейін жеткізуі
тиіс. Ары қарай науқасты күндізгі стационарға ауыстырады. Бұл ... ... ... ... ... үшін, жатын орындарының
айналымдылығын қамтамасыз ету үшін жасалады. Аурухананың жатын орындарын
қолдану тиімділігі 5-кестеде көрсетілген.
Кесте 5 – ... ... ... ... ... ... саны ... |
| |2008 |2009 |+,- |% ... ... саны |240 |240 |0 |100 ... ... бір жылдағы қолданылуы |364,7 |349,7 |-15 |95,9 |
|(рет) | | | | ... ... ... |44,9 |44,5 |0,4 |99,1 ... ... ... ... орташа қолдану|8,1 |7,9 |0,2 |97,5 |
|уақыты, күн | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК жылдық есеп беруі негізінде |
|құрастырылған. ... ... ... ... ... саны 2009 жылы 2008 жылмен
салыстырғанда өзгермеген, яғни 240 кереуетті құрайды. Жатын орындардың ... ... ... кезеңде алдыңғы кезеңге қарағанда 15 ретке немесе
4,1 %-ға азайған. Есесіне, бір науқастың ... ... ... ... 0,2 күнге немесе 2,5 %-ға кеміген. Жатын орындарының айналымдылығы
жатын орындарының бір жылдағы қолданылу санын бір ... ... ... ... ... ... ... анықталады. Кестеде көрсетілгендей,
бұл көрсеткіш есепті жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда 0,4-ке ... 1,9 ... ... ... орындардың қолдану тиімділігін арттыра түсу үшін
диагностика мен емдеуге қатаң стандарттар ... ... ... ... ... ... қабылдау бөлімдерінде жүзеге
асырады. Осының есебінен тек ... ... ... ... ғана ... ... ... орын алады.
Аурухана қызметінің ресурстармен жабдықталуын талдау кезінде, тек жалпы
жатын орындармен ғана емес, оның ішінде негізгі ... ... ... ... деңгейін талдаудың маңызы зор. ... осы ... ... ... қай бөлімде сұранысы көп ... ... ... жетіспей қалу тәуекелі деңгейінің қай бөлімде
жоғарырақ екендігін білуге көмектеседі. Тұрғындардың негізгі науқас түрлері
бойынша ... ... ... ... ... ... ... мәліметтеріне сәйкес, терапия профилі бойынша жатын ... 2009 жылы 2008 ... ... 14 ... ... 30,4 ... ... Бұл осы профиль бойынша жатын орындарына сұраныстың
ұлғаюына байланысты аурухана ... ... ... ... ... ... әсерінен болғандықтан тұрғындардың бұл профиль
бойынша жатын ... ... ... ... ... Атап
айтқанда, он мың тұрғынға шаққанда 1,7 ... ... ... 6 – ... ... ... түрлері бойынша жатын орындармен
қамтамасыз етілуі
|Көрсеткіштер ... ... |10 000 ... |
| ... | ... | |
| | | ... | |
| |2008 |2009 |+,- |% |2008 |2009 |+,- |% ... ... ... |60 |14 |130,4 |1,7 |1,7 |0 |100 ... ... |64 |64 |0 |100 |3,0 |3,0 |0 |100 ... | | | | | | | | ... және ... |44 |48 |4 |109 |1,7 |2,6 |0,9 |152,9 ... ... | | | | | | | | ... ... | | | | | | | | ... аурулар |16 |0 |-16 |0 |1,0 |0,0 |-1 |0 ... | | | | | | | | ... ... |55 |68 |13 |123,6 |1,7 |2,6 |0,9 |152,9 ... ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... ... |15 |0 |-15 |0 |1,0 |0,0 |-1 |0 ... | | | | | | | | ... ... |0 |0 |0 |0 |0,0 |0,0 |0 |0 ... | | | | | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК жылдық есеп беруі негізінде ... ... ... бойынша жатын орындар саны өзгермеген, яғни 64 орын
болған. Жүкті және босанатын әйелдерге ... ... ... саны ... 2008 ... салыстырғанда 4 орынға, яғни 9 %-ға ... ... осы ... ... жатын орындарымен қамтамасыз етілу деңгейі
52,9 %-ға ұлғайған. Есесіне, гинекологиялық аурулар бойынша 2008 жылы ... ... ... 2009 жылы бұл ... жатын орындар мүлдем
қарастырылмаған. Бұл ... ... ... үшін ... айғу үшін ... ... керек болған жағдауда, облыстық
ауруханаға келіп ... ... Ал ... ... ... ... 2009 жылы 2008 ... салыстырғанда 13 жатын орынға
немесе 23,6 %-ға көбейген. Инфекциялық аурулар бойынша 2008 жылы 15 ... ... 2009 жылы бұл ... ... ... мүлдем тіркелмеген. Ал
неврологиялық аурулар бойынша жатын орындары есепті жылы да, алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... орындарымен
қамтамасыз етілу деңгейінің төмендігіне қарамастан, оны тиімді ... ... ... ... ... айналымдылығын арттыруға болады. Атап
айтқанда интенсивті терапияларды қолдану арқылы екі апта ... ... ... екі ... емдеуге болады. Бұл еңбек өнімділігн
арттыруға, жатын орындардың жетіпеушілігін төмендетуге ... ... ... жағдай, аталған интенсивті терапиялар тек жаңа инновациялық
құрылғылармен ғана ... ... ал ... иемдену біраз қаражат
көлемін қажет етеді.
Қазақстандағы денсаулық саласындағы реформалау ... ... ... ... ... тиімділігін
арттыруға мүмкіндік беретін персоналды басқарудың заманауи формаларын
тәжірибеде қолдану өзектілігі артып келеді.
Мекеменің ... ... ... ... және ... ... туралы мәліметтерді қызметкерлердің орташа тізімдік ... ... ... ... ... бұл ... ... мен құрылымын бағалауға мүмкіндік береді. Кәсіпорынның еңбек
ресурстарының құрылымы 7-кестеде ... 7 - ... МҚКК ... ... ... ... |Үлес ... ... ... |
| | ... %| |салм., % | |
| | | | | |+,- |% |
| |2008 | |2009 | | | ... |582 |100 |585 |100 |3 |100,5 ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |115 |19,76 |114 |19,49 |-1 |99,1 ... | | | | | | ... медициналық |293 |50,34 |295 |50,43 |2 |100,6 ... | | | | | | ... ... |108 |18,56 |110 |18,80 |2 |101,8 ... | | | | | | ... |11,35 |66 |11,28 |0 |100 ... ... | | | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК жылдық есеп беруі негізінде |
|құрастырылған. ... ... ... 2009 жылы 2008 ... салыстырғанда
қызметкерлердің орташа тізімдік саны 3 адамға толыққан. Оның екеуі орташа
медициналық персонал ... ... Ал ... саны ... ... ... ... бір адамға азайған. Есесіне, кіші медициналық
персонал қатары екі адамға толыққан. Ал ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлер
ішіндегі үлесі 0,27 %-ға азайған. Есесіне, ... және кіші ... ... ... 0,9 % және 0,24 %-ға ... Ал әкімшілік-
шаруашылық персоналы санының өзгермеуіне қарамастан, жалпы қызметкерлер
санының өсуіне байланысты олардың ішіндегі үлесі ... 0,7 %-ға ... ... ... ... құрылымдық өзгеруін анағұрлым
түсінікті түрде 4-суреттен көруге болады.
Сурет 4 – «ОАА» МҚКК персоналының ... ... ... өзгерісі.
Зерттеліп отырылған кәсіпорынның еңбек ресурстарының ... ... ... және кіші ... ... санының ұлғаюын,
ал дәрігер санының қысқарғандығын көрсетті. Бұл ... ... ... келе
жатқан кәсіпорын қызметіне қалай әсер ететін дәлірек анықтау ... ... ... ... ... қажет етеді.
Білікті кадрлардың ағымдылығының жоғары ... ... ... төмендігі мекемені басқаруда заманауи талартарға сай келетін
шешімдер ... ... ... ... ... ... ... тыңғылықты және
теңгермелі түрде талдауды қажет ... Бұл ... ... ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз ... ... ... ... ... МҚКК ... ресурстарымен қамтамасыз етілу
деңгейі 8 – кестеде көрсетілген.
Кесте 8 - ... МҚКК ... ... ... ... ... саны ... |
| |2008 |2009 |+,- |% ... ... ... |115 |114 |-1 |99,1 ... | | | | ... ... ... |80 |80 |0 |100 ... | | | | ... ... бойынша |35 |34 |-1 |97,1 ... | | | | ... ... қоса ... |293 |295 |2 |100,6 ... ... | | | | ... мамандықтар бойынша орта|207 |209 |2 |100,9 ... саны | | | | ... ... ... орта |86 |86 |0 |100 ... саны | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК ... есеп беруі негізінде |
|құрастырылған. ... ... 2008 жылы 2009 ... салыстырғанда, барлық
мамандықтар бойынша дәрігерлер саны бір ... яғни 0,9 %-ға ... ... мамандықтар бойынша дәрігерлер санының алдыңғы жылы 35 адам, ... 34 адам ғана ... ... ... орын алып ... мамандықтар бойынша дәрігерлер саны 2008 жылы 80 адамды құраса,
бұл ... 2009 жылы да ... Тіс ... қоса ... ... саны ... жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда 2 ... 0,6 %-ға ... ... ... бойынша орта медперсонал
санының қатары да екі адамға немесе 0,9 %-ға толыққан. Ал ... ... орта ... саны ... жылы ... ... ... уақытқа дейін медициналық кадрларға аз назар аударылып келген
болатын, бірақ қазіргі кезде заманауи жетекшілер ... ... ... ... ... кадр ... аударылуының
қажеттігін түсінеді. Ал бұл медициналық мекемелердегі персоналды басқару
сферасын комлексті түрде зерттеуді қажет ... Бұл ... ... ... ... ... ресурстарымен қамтамасыз етілуі, оның
ішінде негізгі және ... ... ... ... және ... ... ... медперсоналмен қамтамасыз
етілу деңгейі аса маңызды ... ... ... ... ... ... ... етілуі 9–кестеде көрсетілген.
Кесте 9 - «ОАА» МҚКК негізгі мамандықтар бойынша дәрігерлермен қамтамасыз
етілуі
|Көрсеткіштер ... ... |10 000 ... |
| ... | ... | |
| | | ... | |
| |2008 |2009 |+,- |% |2008 |2009 |+,- |% ... |29 |29 |0 |100 |1,9 |2,0 |0,1 |105,2 ... | | | | | | | | ... саны | | | | | | | | ... ... |16 |16 |0 |100 |1,1 |1,3 |0,2 |118,1 ... | | | | | | | | ... |1 |1 |0 |100 |0,1 |0,1 |0 |100 ... |3 |2 |-1 |66,6 |0,2 |0,2 |0 |100 ... |11 |12 |1 |109,0 |0,7 |0,8 |0,1 |114,2 ... | | | | | | | | ... ... |5 |5 |0 |100 |0,3 |0,3 |0 |100 ... | | | | | | | | ... |1 |0 |100 |0,1 |0,1 |0 |100 ... | | | | | | | | ... |4 |-1 |80 |0,3 |0,3 |0 |100 ... | | | | | | | | ... |0 |0 |0 |0 |0,0 |0,0 |0 |0 ... |9 |10 |1 |111,1 |0,6 |0,6 |0 |100 ... |2 |2 |0 |100 |0,1 |0,1 |0 |100 ... ... |18 |18 |0 |100 |1,2 |1,2 |0 |100 ... |0 |0 |0 |0 |0,0 |0,0 |0 |0 ... |2 |3 |1 |150 |0,1 |0,1 |0 |100 ... - ... мәліметтері [27] ОАА МҚКК жылдық есеп беруі негізінде |
|құрастырылған. ... ... ... ... ... дәрігерлер саны
қарастырылып отырылған жылдар аралығында өзгермеген, яғни 29 ... Бұл ... ... 10 мың ... ... 2008 жылы 1,9
терапиялық пофильдегі дәрігерден келетіндігін білдіреді. Ал 2009 жылы екі
дәрігерден келген, бұған аудан ... ... ... ... болуы мүмкін.
Терапиялық профильдегі дәрігерлердің ішіндегі ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге тиіс барлық пациенттерін
қанағаттандыру деңгейінің жоғарылауын көрсетеді. Кесте мәліметтері бойынша
терапевттер саны екі ... да 16 ... ... ал ... ... қамтамасыз етілу деңгейі 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда,
18,1 %-ға артқан.
Эндокринологтар саны есепті жылы алдыңғы жылмен салыстырғанда 1 ... 33,4 %-ға ... ... ... ... ... үш ... кетуі тұрғындардың бұл сала дәрігерлерімен ... ... ... ... азаюына байланысты өзгермеген, яғни екі жылда да
бұл көрсеткіш 10 000 тұрғынға шаққанда 0,2 эндокринологтан ... ... ... ... ... ... ... дәрігерлер
санының бір адамға немесе 9 %-ға артуы ... ... ... осы сала ... ... деңгейі 14,2 %-ға артқан.
Акушер-гинекологтар мен дерматовенерологтар саны 2009 жылы 2008 ... ... 11,1 %-ға және 50 %-ға ... ... ... ... екі сала дәрігерлерімен тұрғындардың қамтамасыз етілу
деңгейіне еш әсер ... ... ... ... ... ... ... персоналдың да қызметінің маңызы зор. Сондықтан, аурухананың
осы сала қызметкерлерімен қамтылуын талдаған абзал. ... ... ... орташа медперсоналмен қамтамасыз етілу деңгейі 10-
кестеде көрсетілген.
Кесте 10 - ... МҚКК ... ... ... ... медперсоналмен
қамтамасыз етілуі
|Көрсеткіштер |Абсолютті |Ауытқуы |10 000 ... |
| ... | ... | |
| | | ... | |
| |2008 |2009 |+,- |% |2008 |2009 |+,- |% ... |22 |25 |3 |103,6 |1,5 |1,5 |0 |100 ... |15 |18 |3 |120 |0,9 |1,2 |0,3 |133,3 ... |170 |166 |-4 |97,6 |8,3 |8,7 |0,4 |104,8 ... ... |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 ... - ... ... [27] ОАА МҚКК ... есеп ... негізінде |
|құрастырылған. ... ... ... саны 2009 жылы 2008 ... 3 адамға толыққан, яғни 3,6 %-ға толыққан. Бірақ бұл
көрсеткіштің ... ... ... ... ... әсер
етпеген, ол 10 тұрғынға шаққанда 1,5 фельшерден келген. ... саны ... жылы ... жылмен салыстырғанда 3 адамға немесе 20 %-ға артқан, ал
тұрғындардың акушерлермен қамтылу деңгейі 33,3-ға өскен. Медбикелер саны ... ... 2,4 %-ға ... осының салдарынан тұрғындардың
медбикелермен қамтылу деңгейі 4,8 %-ға ... ... ... ... тіс ... мүлдем тіркелмеген.
Қазіргі нарықтық жағдайда ... ... ... көрсетілетін қызметтердің сапалылығы тек оның қызметкерлерінің
санына ғана емес, олардың ... ... де ... болады. Заңға
сәйкес, кәсіпорын жалпы жұмысшылар саны мен олардың кәсіби және ... ... және ... ... Оған ... ... ... еңбекақы көлемі, еңбек өнімділігі сияқты факторлар да шет қалмауы
тиіс. Кадрлардың қозғалысы жоспарланбайды, сондықтан, оларды талдау есептік
жылдың ... мен ... ... ... ... арқылы
жүргізіледі. Кадрлар ағымдылығы кәсіпорын қызметінде маңызды ... ... ... ... ... ... ... жоғарылатады, оқыс өзгерістерге жылдам үйренеді, ұжымда
іскерлік ... ... ... ... ... әсер етеді.
Кадрлардың тұрақтылық коэффициенті еңбектің өтелу деңгейін, жұмысшылардың
еңбек шарттарына қанағаттану деңгейін ... ... ... ... ... талдау ... 11 – ОАА МҚКК ... ... ... ... |2008 ж. |2009 ж. ... |
| | | | |+,- |% |
| ... қабылданған адам саны |145 |149 |4 |102,7 |
| ... ... адам саны |166 |168 |2 |101,2 |
| ... ... | | | | |
| |өз ... |148 |147 |-1 |99,3 |
| ... мекемеге ауыстырылды |- |- |- |- |
| ... ... ... үшін |18 |21 |3 |116,6 |
| ... ... ... |- |- |- |- |
| ... | | | | |
| ... ... |582 |585 |3 |100,5 |
| ... ... адам | | | | ... 11 ... |1 жыл ... ... ... |322 |371 |49 |115,2 |
| ... | | | | |
| ... ... |24,9 |25,5 |0,6 |102,4 |
| ... коэффициенті, % | | | | |
| |(1/7) | | | | |
| ... ... ... |28,7 |0,2 |100,7 |
| ... % (2/7) | | | | |
| ... айналымдылық |53,4 |54,2 |0,8 |101,5 |
| ... % ... | | | | |
| ... ағымдылық |23,5 |24,1 |0,6 |102,5 |
| ... % ... | | | | |
| ... тұрақтылық |55,3 |63,4 |8,1 |114,6 |
| ... % (8/7) | | | | ... - ... ... [27] ОАА МҚКК ... есеп ... ... |
|құрастырылған. ... ... ... ... ... ... ... ... 2008 ... ... ... ... ... 1,5 %-ға ... көрсетті. Оған негізінен жұмысқа
қабылданған және жұмыстан ... ... ... есепті кезеңде алдыңғы
кезеңмен салыстырғанда сәйкесінше 2,7 %-ға және 1,2%-ға өсуі және осылармен
салыстырғанда қызметкерлердің орташа тізімдік санының небәрі 0,5 %-ға ... әсер ... Осы ... байланысты жұмысқа қабылдаудың
айналымдылық коэффициенті есепті жылы ... ... ... 2,4 ... ... ... айналымдылық коэффициенті 0,7 %-ға артқан. ... ... ... ... ... көбеюімен байланысты орын
алды. Атап айтқанда, есепті жылы ... ... ... ... ... саны 1,2 %-ға ... Егер 2009 жылы 168 адам ... оның ішінде 147 адам өз еркімен кеткен. Бұл ... ... 0,7 %-ға кем. Бұл ... ... мөлшерінің аздығынан
медицина қызметкерлерінің ақылы клиникаларға кетуімен байланысты. Еңбек
шартын бұзғаны үшін ... ... ... ... шығарылған адамдар
саны 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 16,6 %-ға ... ... ... ... саны ... кезеңде алдыңғы жылға
қарағанда 3 адамға толығып, 1 жыл ... ... ... саны 49 ... 15,2 %-ға ... ... мұны ... көрсеткіш деп санауға
болмайды, себебі нақты жұмыс жасайтын ... ... ... ... ... ... мардымсыз. Бірақ жұмысшылардың көбісінің
жұмысқа қабылданғанына толық жыл өтпегендігін де ескеру қажет.
2.2 Кәсіпорындағы жаңа ... ... ... бағалау
Емханада травматологиялық науқастарды емдеуде жаңа заманауи әдістер
қолданысқа енгізілген. Бұл ... ... ... бастапқы кезеңінде
ертерек тұрақтандыру және осы науқас түрлерінің күрделенуін болдырмас
мақсатында профилактикалық ... ... ... Ал ... ... ... ... бөлігінің проксималды сынуын емдеуде ... ... ... ... ... сонымен қатар заманға ... ... ... ... ... 2010 жылдың басынан бастап, еліміздің денсаулық ... ... ... бірқатар өзгерістер болды. Оның ең бастысы
– егер ... ... ... ... жер ... ... ... қазіргі кезде әр адам өзінің емделетін жерін өзі таңдайды. Әрине,
бұл жерде тұрғындар барынша бәсекеге қабілетті, ... ... ... ... ғана ... ... Жаңа құбылыс әсерінен әзірге
зерттеліп отырған ауруханада тіркелген адамдардың азаюы байқалмайды, ... өз ... ... талпынбайтын, болса, әрине, бұл берілген
ауруханадағы тіркелген адамдардың басқа ... ... ... ... адамдар санының кетуі аурухана үшін теріс тенденция әкеледі, неге
десеңіз мемлекет тарапынан бөлінетін ... да ... ... көлемі
қысқарады, ал қай ауруханада қызмет ... ... көп ... ... қаражат көлемі де ұлғаяды. ... ... ... ең
бірінші кезекте медициналық қызмет көрсету сапасын ұлғайтуға барынша назар
аударуда. Оның ... ... ... көтеру маңызды шара
болып табылады. 12-кестеде қызметкерлердің ... екі ... ... бойынша мәліметтер келтірілген.
Кесте 12 – 2008-2009 жылдар аралығындағы аурухана қызметкерлерінің
біліктілігін ... |2008ж. ... |2009ж. ... ... |
| | ... % | |% | |
| | | | | |(+;-) |% ... |24 |100 |31 |100 |7 |129 ... | | | | | | ... ... |6 |25 |7 |23 |1 |117 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |18 |75 |24 |77 |6 |133 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... сәйкес, 2009 жылы 2008 жылмен ... ... ... саны 29 %-ға ... 7 ... өскен.
Біліктілігін жоғарылатушы қызметкерлердің санының өсуі ... ... ... ... басшылығы мұны әлі де болса аз деп санайды, және
мүмкіндігінше талаптанған қызметкерлерді оқуға ... ... ... қызметкерлер курстарда, семинарларда, институттарда
жоғарылатады. Қызметкерлердің ... ... ... құрылымдық
өзгерісін 5-сурет түрінде көрсетуге болады.
Сурет 5 – Аурухана қызметкерлерінің біліктілігін жоғарылату құрылымының
өзгеруі.
Жоғарыдағы суретте ... ... ... бір ... ... ... ... курстарда көтереді екен. Айта
кету керек, бұл жерде қызметкерлер көбінесе медбикелік іс бойынша ... ... жылы ... ... ... ... ... мекемелердегі менеджмент мәселелерін қамтитын оқыту
курстары мен ... ... ... ... ... мекеме
бөлімшелерінің басшыларының кәсіптік білімінен басқа, менеджмен саласындағы
сәйкес білімдері жоқ. Бұл ... ... ...... ... үнемдей отырып, толық жұмылдыру нәтижесінде жақсы нәтижелерге
жету, жұмыстың ырғақтылығын қамтамасыз ету, ... ... ... ... болып отыр.
Сондай-ақ, мекемеде осы жылдан бастап, таза бөлме жүйелері ... ... ... ... ... белгілі науқастардың
стационарда ұзақ мерзім бойы емделуі қатерлі болып саналады, ... ... ... ... олар әр ... ... ... болады. Бұл тек
пациенттерге ғана емес, сондай-ақ медициналық персоналға да қатысты. ... ... да, әр ... ... ... ... ... дейін қолданылып келген инфекцияларды емдеу және профилактикалық
емдеудің дәстүрлі әдістері бөлмеде бар микроорганизмдерді жою ... ... ... ... ... тек бар микроорганизмдерді жою ғана ... ... ... ... да жою, ... ... пайда болуынан
қорғау сияқты функцияларының болуында болып табылады. Таза бөлме ... ... ... арқылы жүзеге асады, олар келесіде жатыр:
1. Бөлмелердің архитектуралық-құрылыстық шешімдері және ішкі ... ... ... және ... ... ... ... болдырмау, бұл көбінесе таза бөлмелерді жоспарлау
арқылы қамтамасыз етіледі;
– бірегей деңгейдегі тазалықпен бөлмелерді зоналау;
– қабырғалар үшін арнайы ... ... ... ... сырқы беті тегіс болып келеді, яғни оны жуу
және дезинфекциялау ешбір қиындық тудырмайды. ... ... мен ... арасында бұрыш болмайды, дөңгелек тәріздес
болып келеді, бұл микроорганизмдердің жиналуын тежейді. ... ... ... ... емес ... жасалған,
дезинцфекциялау материалдарына және ультрафиолет сәулелеріне
төзімді болып келеді.
2. Бөлмедегі жылу жүйесіне, вентиляция, микроклимат және ауа ... ... ... ... ... ... ... анықтау;
– ереже бойынша, үш кезеңді жоғары әсерлі тазалау (Н11-Н14
класының фильтрлері) және ағымдық ... ... ... ... ... және ... ... ерекшеліктерін ескере отырып, ауа қозғалысын реттеу;
– лас зоналардан таза зоналарға ауаның ... ... ... ... ... ... электрошамдарды қолдану, олар дезинфекциялық
материалдармен өңдеуге ... ... ... Ауаны залалсыздандыру мақсатында ... ... ... ... ... ... тырысады, бұл өз
кезегінде персоналдың жұмыс істеуіне және пациенттердің емделуіне жағымды
жағдайлар жасайды.
Ауруханаға ... ... ... науқастардың ішінде хирургиялық
науқастардың үлесі 30%-ды құрайды, оның ішінде ота жасалған ... ... 45 ... ... ... Ал бұл ... ... кейінгң
инфекцияның өршу қаупі жоғары болады. ... ... ... осы ... ... тиімділігін жоғарылату мақсатында таза
бөлме жүйесі аясында 5 модуль енгізілді:
– оталық зал модулі;
– ота ... ... ... ... ... ... модулі (наркоздық);
– стерилизация бөлмесінің модулі;
– отадан кейінгі ... ... ... ... алдын-ала ауаны ішкі тазалайды,
нәтижесінде 20 реттік ауа айналымы қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ағым арқылы жүзеге ... бұл ... ... жасауға, соның әсерінен тазалықтың жоғарғы деңгейін
ұстап тұруға көмектеседі. Ота алдындағы және стерилизация бөлмесіне ... ... ағым ... іске ... ... ауруханада 2012 жылдан бастап, электронды тіркеу
енгізілмек. Бұл Алматы ... ... ... ... мекеме қызметін басқарудың ақпараттық жүйесін енгізу негізінде
жоспарланып отыр. ... ... ... ... мен тіркеу
бөлімінің жұмысшылары арасында сұхбат жүргізіп, жаңа электронды жүйес
арқылы қабылдауға жазылудың ... ... ... пациенттерді
қабылдауға жазудың жаңа формасының ... мен ... ... ... ... ... ... аса күрделі жұмыс болып
табылады, сондықтан ... ... ... ... ... ... болып
аурухананың ресми айтының жоқ болуы ... ... Ал ... ... барлығының электрондық нұсқасы жоқ болғандықтан, оны дайындауға
тағы да уақыт керек. Екіншіден, мұндай жаңа ... ... ... ... ... жеткіліксіз. Дегенмен, ... ... 2012 ... ... ... ... барлығы
толығымен жүзеге аспақ. Осы орайдағы тағы бір ...... ... ауруханаға дәрігерге қарлуға жазылуды ... ... ... ... ... ... шара ... ұзын кезекте уақыт
жоғалтуды азайтады, бұл ... үшін өз ... ... ... аурухана үшін пациенттер ағымын реттеуге мүмкіндік береді.
Дегенмен, жоғарыда ... ... жаңа ... ... ... , оны ... ... жүзеге асыру аса күрделі іс, ал мекемедегі
құрылымдық бөлім басшыларына жүктелген ... ... тыс ... ... басқаруының ұйымдық құрылымына өзгерістер енгізуді
қажет етеді. Аталған өзгерістер ауруханадағы жаңа ... ... ... көмектесуі тиіс.
3. «ОАА» МҚКК-ДЕГІ ЖАҢА ЕНГІЗУЛЕРДІ БАСҚАРУДЫ ... ... ... ... ... жүйесін реструктуризациялау бойынша шаралардың
сипаттамасы
Аурухананың шаруашылық бөлімін қайта құра отырып, ... ... ... ... алу ... себебі ол мекеменің негізгі қызмет түрі
болып табылады, ал ... ... ... ... ... ... ... етуі тиіс.
Медициналық қызмет көрсетуде жаңа енгізулерді басқару процесі ... ... және ол ... ... ... ... қолдануды
қажет етеді. Оның әдістерінің бірі мекеменің ресурстарын қолдану есебінен
шығындарды азайту мақсатында логистикалық әдісті қолдану ... ... ... осы ... толығырақ сипаттайық.
Емдеу-профилактикалық мекемедегі пациентке медициналық қызметтер
көрсетіледі, олар өзінің сипаттарымен және ... ағым ... өз ... жеке ... құралады: материалдық, қаржылық,
ақпараттық, кадрлық (6-сурет).
Жеке ағымдар ... ... 6 – ... ағым ... ... ... ... ағыны – бұл материалдық, ақпараттық, қаржылық, ... ... ... бағытталған қозғалысы. Бұл қозғалыс
берілген жүйенің тиімділігінің жоғары болған ... ... ... жылжыту шығындарын азайту мақсатында іске асырылады.
Медициналық қызметтер ағымы – белгілі уақыт интервалымен сипатталатын
және оған әр ... ... ... қолдану процесінде
қарастырылатын науқастың ... ... ... оның ... ... үшін ... мамандандырылған мекемелер жүйесіндегі
мақсаттық бағытталған шаралардың ... ... ... ... ...... ... көрсетуді
емхананың жүйе ретіндегі қызмет ету шарттарында оның сапасының деңгейін
төмендетпей-ақ, жалпы шығындар деңгейін ... ... ... ... ... ... координациялаудың жоғарғы деңгейіне қол
жеткізу үшін емхана мақсаттарына және ... ... ... төрт ... ... ... ... жүйеде жаңа
қайталанбас әдістерді эксперименттеу, логистикалық басқару қызметтерін
қайта құру немесе матрицалық жүйе ... ... ... ... мен ... ... ... көрсетуге болады (7-сурет). Бұл жердегі ... ... ... ... ... процесін рационалдау және медициналық қызметтің
ресурстық қол жеткізімділігін жақсарту табылады [29].
Сурет 7 – Медициналық қызмет ... ... ... мен ... ... ... ... процесін қалыптастырудың басты
міндеті мекемедегі бар ресурстарды тиімді қолдану және ... ... ... болып табылады.
Жаңа енгізулерді басқарудың тиімділігін арттыруда логистикалық әдістің
маңызы зор. Оның мәні келесіде: бар ... ... және ... көрсетуде экономикалық нәтиже алу. Осыдан келіп, келесі қорытындылар
жасауға болады [30]:
1. Ресурстар көлемін ұлғайтпай-ақ, тексеруден өткен және емделген
науқастар ... ... ... ... ... ... ... сол қалпында
ұстап тұру. Ол көбінесе тамақ, уақыт, кадрлар негізгі құралдар
сияқты ресурстарды ... ... ... ... ... іске ... аталған ағымдарды рационалдау мақсатында жетекшіге келесідегідей
ұсыныс бар: бұрынғы дәстүрлі жоспарлы жүйеден бас тартып, оның ... ... ... шешу. Ол үшін оған медициналық қызмет көрсетуді
жетілдіру және бар ... ... ... ... ... дамыту бойынша жұмыс тобын құру және басқарудың экономикалық әдістеріне
көшуі қажет.
Зерттеліп отырған ... ... ... және қызметіне
жүргізілген талдау нәтижесінде келесі жайттар анықталды:
... ... ... туралы ақпараттық базаның
болмауы;
– әр түрлі функцияларды іске ... ... ... ... ... ... ... жүйесіздік.
Медициналық қызмет көрсету сферасындағы ақпарттық, сервистік және
қаржылық ағымдарды ... ... ... ... ... ... және ... шиеленісуінің ақпараттық-қаржылық ағымын
қалыптастыру ұсынылады. Ауруханадағы ... ... ... үшін ... ... ... анықталып,
логистикалық қызметтегі өзара әрекет ету ... ... ... ... ... ... сферасындағы логистиканы тұтынушы-
пациенттердің қажеттіліктерін қанағаттандыра отырып, шығындарды азайту көз
қарасы ... ... ... ағымын басқааруға қажетті
материалдық, қаржылық, кадрлық, ... ... ... ... ... ... құралы ретінде түсінуге болады.
Ұсынылып отырған логистикалық жүйе ... ... ... ... ... нәтижесінде ресурсоағымдардың
шиеленісу бұрыштары анықталды, ал оларды зерттеу ... ... ... ... ашық ... көрсетті. Ал оларда басқарудың негізгі
ресурстары шоғырлануы тиіс. Ары ... ... ... ... ... мен құрылымының, сондай-ақ қасиеттері ... ... ... ... ... қызметтің
кезеңдеріндегі бұрыштардағы ағымдардың қозғалысын ... ... ... ... 13 – ... қызмет кезеңдеріндегі ақпараттық-қаржылық
бұрыштардағы ресурсоағымдарды басқарудың міндеттері
|Ағымдардың |1.Ресурсо-ағымдарды|2.Қозғалысты |3. ... және ... ... |ұйымдастыру ... алу ... | | | |
|1 |2 |3 |4 ... № 1 ... қызметтердің |Мединалық қызмет |Қызмет көрсету |
|(Тіркеу және |енгізілуі туралы |өндірісі және оны ... ... ... ... ... ... |ағымдарының |
|қызметіндегі |хабардар ету ... ... ... ... ... ... ... |медициналық қызмет |
|қызмет көрсету|ала ... ... ... |
| | ... ... мен |
| | | ... ... |
| | | |алу. ... № 2 | Есеп ... |1. ... мен |1. ... |
|Бухгалтерия, |операциялары ... ... ... ... ... |қамтамасыз ету |алу ... және ... | |2. ... ... ... |
|есептердің | ... ... ... | | ... мен |
| | | ... |
| | | ... |
| | | |2. ... |
| | | ... қызметтің |
| | | ... ... | | ... |
| | | ... ... № 3 |1. Медициналық |1. Жаңа ... |1. ... және ... ... ... ... хабардар |қаржылық ағымдардың|
|қызметтер |ерекшеліктерін ... ... және ... ... ... |көрсеткіштерін |
| | ... ... ... ... 13 ... |2. ... |2. Сервистік |2. ... ... |
| ... түсу ... ... әсер ету|параметрлерін |
| ... ... ... |
| ... ... |3. ... |
| ... көрсетуге |құралдарды |параметрлерінің |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| |4. ... |көрсетулердің ... |
| ... ... ... |4. ... ... |
| ... ... ... бойынша |
| ... мен | ... ... |
| ... | ... |
| ... | |5. ... |
| |6. ... | ... ... ... ... | ... |
| ... ... | | ... № 4 |1. Қызметкөрсету ... ... ... ... |пакетінің өзіндік |сәйкес есепке |көрсеткіштердің |
|есепке алу ... ... ... ұйымдастыру |ауытқуын қадағалау |
| |2. ... ... | |2. ... |
| ... | ... |
| ... | ... |
| |3. ... | ... ... |
| ... ... | ... |
| ... ... ... |
| ... ... | ... ... |
| ... | ... |
| ... | | |
| |4. ... ... | | |
| ... ... | | ... ... ... ... ... жасау барысында оны
бес кезеңге бөлу ұсынылады: жоспарлау, өткізу, өңдеу, жүйелеу және ... ... ... әр ... ... ... ... координациялау үшін логистикалық процесті ұйымдық қолдау үшін
медициналық қызмет ... ... ... ... менеджер-
интегратор қызметін қолданысқа енгізу ұсынылады. Жаңа қызметкерді оның
негізгі міндетінің пациенттердің ... ... ... шаруашылық
бөлімге рәсімдеген дұрыс болады.
3.2 «ОАА» МҚК-ның шаруашылық бөлімінің ... ... жаңа ... ... мақсатында өзгерту
Ауруханада жаңа енгізулердің кез келген түрін басқаруда ең алдымен оның
қызметін, басқаруының ұйымдық құрылымын сол жаңа ... ... ... ... ... етеді. Ұйымдық құрылымға логистика
жөніндегі менеджер-интегратор қызметін енгізу ... ... 8 – ... ... ... ... ... бөлімін басқарудың
ұйымдық құрылымын өзгерту.
Жоғарыда менеджер-интегратор қызметін ... ... ... ... ... оған ... біліктілік талаптарын
анықтайық және оның қызметтік нұсқаулықтарын әзірлейік:
Жалпы ұстанымдар
1. Логистика ... ... ... ... ... Логистика жөніндегі менеджер қызметіне кәсіптік (техникалық немесе
экономикалық) білімі (жоғары, орта) бар, «логистика» бағытындағы ... ... 2-3 жыл ... белгіленеді.
3. Логистика жөніндегі менеджер келесілерді білуі тиіс:
3.1. Логистикадағы болжау және жоспарлау қағидаларын;
3.2. Логистикалық ... ... ... ... ... ... ... құрудың
қағидаларын;
3.4. Логистикалық ақпараттық жүйелер және олардың функциялары;
3.5. ... ... және ... ... ... ... әдістерін;
3.6. Техникалық кибернетика негіздерін;
3.7. Экономика және экономикалық кибернетика негіздерін;
3.8. Менеджмент, маркетинг, өндірісті ұйымдастыру негіздерін;
3.9. Нарық конъюктурасын, қызметтерге ... ... ... ... ... ... Жабдықтау, көліктік, қойма құжаттамаларына талаптарды;
3.12. Кәсіпорынды басқару құрылымын;
3.13. Іскерлік ... ... ... ... ... мен ... негіздерін;
3.15. Бірінші реттік құжаттармен жұмыс жасау;
3.16. ҚР еңбек және ... ... ... ... Ішкі ... ... ережелерін;
3.18. Еңбекті қорғау ережелері мен нормаларын, қауіпсіздің техникасын,
өндірістік санитария және өрттен қорғану.
4. Логистика жөніндегі ... ... ... және ... тек ... бұйрығымен ғана іске асырылады.
5. Логистика жөніндегі менеджер Бас дәрігердің ... ... ... бағынады.
6. Логистика жөніндегі менеджер қойма жұмысшыларына жетекшілік етеді.
7. Логистика жөніндегі менеджер жұмыста әр ... ... ... оның ... ... ... ... тұлға орындайды
және менеджерге жүктелген барлық міндеттердің орындалуына міндетті болады.
Қызметтік ... ... ... ... қарауға келген науқастарды тіркейді.
2. Медициналық карталардың сақтылығын және дәрігер ... ... ... ... ... ... туралы, дәрігерлердің науқастарды
қабылдау уақыты, тексеруге дайындық ережелері туралы және т.б.
ақпаратты ауруханаға келушілерге ... және ... ете ... ... Өзінің жұмыс орнында барлық мамандықтар бойынша дәрігерлердің
жұмыс кестесі, сондай-ақ, ... ... ... ... номерлері және т.б. қажет ақпараттар болуы тиіс.
5. Ауруханаға келушілерге дәл ақпарат беру мақсатында дер уақытында
дәрігерлер жұмысның ... ... ... ... ... Тіркеу бөлімінің басқа да жұмыс аясын білу, Бас медбикенің
бұйрығы ... ... ... ... тіркеу бөлімінің
жұмысшыларын алмастыру.
7. Тұрғындарды қабылдау бойынша телефонмен ақпарат береді.
8. Логистиканы ... ... ... ... ... ... Аурухана атынан қызмет етуге, оның қызығушылықтарын мемлекеттік
органдармен қатынас жасау кезінде қорғау;
2. Аурухананың құрылымдық ... ... ... пен ... ... ... Кейбір құрылымдық бөлімшелердің қызметін логистикалық бақылау
шегінде тексеру және анықталған кемшіліктерді түзету ... ... ... ... ... ... ... байланысты
бұйрықтар, нұсқаулықтар және т.б. құжаттарды дайындауға
қатысуға;
5. Өзінің құзіреті ... ... қол қою, ... ... ... ... қызметіне байланысты сұрақтар бойынша аурухананың барлық
бөлімшелерімен өздігінше байланыс жасау;
7. Бас дәрігердің ... ... ... Қол ... ... жұмысқа қабылдау, жұмыс орнын ауыстыру,
жұмыстан босату бойынша құжаттарды;
7.2. Өндірістік және еңбек шарттарын бұзған қызметкерлерді әкімшілік
жазалау бойынша ... ... ... ... ... мақсатында аурухана әкімшілігінен
жабдықталған жұмыс орнын талап етуге.
9. Тіркеу бөлімінің ... ... ... ... болып жатқан өзгерістер туралы дер уақытында хабардар етуін
талап ету.
Жауапкершілік
Логистика жөніндегі менеджер келесілер үшін жауапты ... ... ... ... міндеттерді дұрыс өтемеген немесе
орындамаған жағдайда, ҚР еңбек заңнамасы шегінде;
2. Өз қызметінде орын алған ... ... ... ... ... бойынша және ҚР азаматтық заңнамасы шегінде;
3. Ауруханаға материалдық залал келтірген жағдайда ҚР ... ... ... бойынша;
4. Логистика жөніндегі менеджер өзінің ... ... ... қате ... мен ... жұмысы үшін
жауапты болады.
3.3 «ОАА» МҚК шаруашылық бөлімін реструктуризациялаудың әлеуметтік әсерін
анықтау
Ұсынылған ... ... ... оның ... ... мүмкін емес, өйткені зерттеліп отырған аурухана коммерциялық емес
заңды тұлға ... ... ... ... ... әлеуметтік
әсерін анықтайық. «ОАА» МҚК басқаруының ұйымдық құрылымын жаңа енгізулерді
басқаруға бейімдеу мақсатында өзгерту оның ... ... ... ... ... енгізу жолымен жасалады. Бұл медициналық
қызметке сұраныс көлемін өңдеу ... ... және ... кіші ... ... ... әкеледі. Берілген
кезеңдегі реструктуризациялаудың нәтижесі функциялар матрицасын құру болып
табылады (14-кесте).
Кесте 14 – ... МҚК ... ... ... ... ... матрицасы
|Фун|Басқару |Шаруашылық бөлім ... ... | ... |атауы | ... | ... | | |
| ... ... бойынша Бас дәрігер орынбасары |Логистика
жөніндегі менеджер-интегратор |Гараж меңгерушісі |Материалды-техникалық
жабдықтау жөніндегі менеджер | |02 ... ... ... ... |Ж |Ж | |03 |Персоналды басқару |МҚ |ШДОЖ |Ж |Ж | |05 ... ... |МШ |ЖҚ |ЖДҚ |ЖҚО | |10 ... ... және еңбек
қауіпсіздігін басқару |М |ЖҚ |ШДҚО |ШДҚО | |11 |Материалдық-техникалық
жабдықтауды басқару |МШ |ЖҚ |ЖҚО |ДҚО | |13 ... ... |МШ |ЖҚ ... | |14 ... көрсету шаруашылығын басқару |МШ |ДҚ |ҚОЖ |ҚОЖ | ... ... ...... ... міндеттерді белгілеу;
Ш – шешім қабылдау, бекіту, координациялау;
Д – шешімдерді дайындау, құрастыру, есептесу;
Қ – қарау, мақұлдау;
О – ... ... ...... хабардар ету, мәлімет жинақтау.
Функцияларды талдау олардың арасындағы міндеттердің шаруашылық ... мен ... орта ... арасында мақсаттарды қою мен
міндеттерді ... ... ... ... ... бөлістірілгендігін
көрсетті.
Осылайша жаңа енгізулерді тиімді басқару ... ... ... ... ... ... қайта құру туралы ұсыныс
әзірленді, жаңа қызмет орнына қойылатын талаптар анықталды. Сондай-ақ
ұсынылыған ... ... ... ... ... ... автор ұсынып отырған ұсыныстың тиімділігі дәлеледенді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Талғар қаласының «Орталық Аудандық ... ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне
жүргізілген талдау нәтижелері көрсетілген қызметтің құнының 2009 жылы 2008
жылмен салыстырғанда 485026,2 мың ... яғни 4,2 %-ға ... ... ... ... қызметтен түскен пайда есепті жылы
алдыңғы жылмен алыстырғанда 186609,1 мың ... ... 210,4 %-ға ... әсер ... ... ... қызмет құнының 4,2 %-ға артуы ... ... ... ... 298417,1 мың теңгеге, яғни небәрі 2,6 %-
ға ғана ... ... ... ... кәсіпорында 2008 жылы орта есеппен 582 адам қызмет
етсе, 2009 жылы ... саны 585-ке ... ... бір ... ... ... 2009 жылы 2008 ... салыстырғанда 728 мың
теңгеге немесе 3,7 %-ға ұлғайған. Оған негізінен екі көрсеткіш әсер ... ... ... ... жылы ... ... ... 4,2 %-ға
артуы және сол уақыт аралығында ... ... ... 0,5 %-ға ... ақы ... да 2009 жылы 2008 ... ... 1884,1 мың теңгеге
немесе 0,9 %-ға артуы байқалады. Бұл тенденцияның орын ... ... үш ... ... және жыл ... ... ... айлық жалақы мөлшерінің өсуі әсер еткен. Еңбекақы қоры
мөлшерінің өсуіне байланысты бір адамның бір ... ... ... ... жылы ... ... ... 1400 теңгеге немесе 4 %-ға артқан.
Негізгі қорлардың бағасы 2009 жылы 2008 ... ... 3898,8 ... ... 7,7 %-ға ... Қарастырылып отырған кәсіпорынның қызмет
рентабельділігінің 2009 ... және 2008 ... ... ... оның 197,8 %-ға ... ... ... Бұған негізінен
есепті жылы алдыңғы жылға қарағанда қызмет көрсетуден ... ... ... ... әсер ... ... ... экономикалық жай-күйін
сипаттайтын көрсеткіштер кәсіпорынның аз ... ... да, таза ... ... ... ететінін дәлелдейді. 2009 жылы 2008 жылмен
салыстырғанда көрсеткіштердің өсуі ... бұл ... ... ... ... байланысты болып отыр.
Аурухана стационарына 2009 жылы 10,7 мың ... ... ... ... 100 ... ... 7 ... құрайды, яғни Талғар ауданының
әрбір 100 тұрғынының ... ... ... ... Ал 2008 ... келіп түскен адамдар саны 100 адамға немесе 0,9 %-ға көбірек
болған. Сәйкесінше 100 тұрғынға шаққанда 7,2 ... ... ... ... ... пайдалану деңгейінің есепті жылы
алдыңғы жылмен салыстырғанда азайғандығын көрсетті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты, аса қауіпті емес науқастарды
үйлерінде емделуіне мүмкіндік жасауымен байланысты болып отыр. Осы ... ... ... ... ... қажет жағдайларда
жеткілікті болуын қамтамасыз етеді, орындардың жетпей қалуы сияқты ... ... жылы ... тексерулердің саны 1191,5 болып, 2008 жылмен
салыстырғанда 11,2 ... ... 0,9 %-ға ... Бір ... ... тексерулер саны есепті жылы 8 реттен келген, бұл алдыңғы жылмен
салыстырғанда 0,1 ... ... 1,3 %-ға ... ... Бұған
негізінен, Талғар қаласы тұрғындары санының алдыңғы жылмен салыстырғандағы
ұлғаюы, соның қатысында ... ... ... ... ... ... қазіргі уақытта науқастарға арналған 240 ... ... ... ... ... ... бар ... орындарын тиімді
қолдануға тырысады, себебі қызмет көрсетілетін тұрғындар санына ... саны аз ... ... Бұл ... ... ... ... қалыпты жағдайға дейін емдеп, бірінші звеноға дейін жеткізуі
тиіс. Ары қарай науқасты ... ... ... Бұл ... ... ... жеткілікті болуы үшін, жатын орындарының
айналымдылығын қамтамасыз ету үшін жасалады. Жатын орындардың бір ... ... ... ... кезеңге қарағанда 15 ретке немесе 4,1 %-
ға азайған. Есесіне, бір науқастың жатын орынды орташа ... ... ... ... 2,5 %-ға кеміген. Жатын орындарының айналымдылығы жатын
орындарының бір жылдағы қолданылу ... бір ... ... ... ортша
қолдану уақытына қатынасы ретінде анықталады. Бұл көрсеткіш есепті жылы
алдыңғы жылмен салыстырғанда 0,4-ке ... 1,9 %-ға ... ... ... қолдану тиімділігін арттыра түсу үшін диагностика мен
емдеуге қатаң ... ... ... ... ... мемлекеттерде
интенсивті диагностиканы қабылдау бөлімдерінде жүзеге асырады. ... тек ... ... жетік болуын ғана емес, ... ... орын ... ... науқастарды емдеуде жаңа заманауи әдістер
қолданысқа енгізілген. Бұл жерде сүйектің ... ... ... тұрақтандыру және осы науқас түрлерінің күрделенуін ... ... ... ... ... Ал үлкен жастағы қарт
адамдардың мықын бөлігінің проксималды сынуын емдеуде ... ... ... ... ... ... ... заманға сай
динамикалық металлосинтез конструкциялары пайдаланылуда.
Аурухана басшылығы ең бірінші кезекте ... ... ... ... барынша назар аударуда. Оның ішінде қызметкерлердің
біліктілігін көтеру маңызды шара ... ... 2009 жылы 2008 ... ... жоғарылатқан адамдар саны 29 %-ға немесе 7 адамға
өскен.
Сондай-ақ, мекемеде осы жылдан ... таза ... ... ... ... ... енгізілді. Баршаға белгілі науқастардың
стационарда ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... ... өткеннен кейін олар әр түрлі инфекцияларды жұқтыратын болады. Бұл тек
пациенттерге ғана емес, сондай-ақ медициналық персоналға да ... ... ... да, әр түрлі инфекцияларды тасымалдаушы ... ... ... ... ... ... ... және профилактикалық
емдеудің дәстүрлі әдістері бөлмеде бар микроорганизмдерді жою болса, ... ... ... ... тек бар ... жою ғана емес,
жаңадан пайда болған инфекцияларды да жою, олардың ... ... ... ... функцияларының болуында болып табылады.
Ауруханада 2012 жылдан бастап, электронды тіркеу енгізілмек. Негізгі
кедергілер болып аурухананың ресми ... жоқ ... ... ... Ал ... ... барлығының электрондық нұсқасы жоқ болғандықтан,
оны дайындауға тағы да уақыт ... Осы ... тағы бір ... – келесі
жылдан бастап ауруханаға дәрігерге қарлуға жазылуды телефон арқылы ... ... ... Аталған шара ауруханадағы ұзын кезекте уақыт
жоғалтуды азайтады, бұл ... үшін өз ... ... ... ... үшін ... ... реттеуге мүмкіндік береді.
Дегенмен, жоғарыда аталып кеткен жаңа ... ... ... оны ... ... ... асыру аса күрделі іс, ал мекемедегі
құрылымдық бөлім басшыларына жүктелген ... ... тыс ... ... ... ... құрылымына өзгерістер енгізуді
қажет етеді.
Осы орайда дипломдық жұмыс авторы ... ... ... ... ... жаңа ... басқарудың тиімділігін арттыруда логистикалық
әдістің маңызы зор. Оның мәні келесіде: бар ... ... ... ... көрсетуде экономикалық нәтиже алу. Осыдан келіп, ... ... ... Ресурстар көлемін ұлғайтпай-ақ, тексеруден өткен және емделген
науқастар санын ұлғайту;
2. Шығындар деңгейін төмендете отырып, нәтижені сол ... ... Ол ... ... ... ... негізгі құралдар
сияқты ресурстарды үнемдеу есебінен жалпы стандарттарды сақтай
отырып, іске ... ... ... ... ... ... құрылымына
өзгеріс енгізу, яғни логистика жөніндегі менеджер қызметін енгізу ұсынылып,
оның қажеттілігі негізделді, ... ... ... функцияларын
бөлістіру матрицасы әзірленді, ұсынылған шаралардың ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан халқына арнаған
«Қазақстанның әлемдегі ... ... ... 50 ... ... ... атты 2006 жылғы 1 наурыздағы Жолдауы;
2. Закон РК от 23 марта 2006 года №135 «о ... ... ... «Егемен Қазақстан» 30.03.2006г.№71-72.
3. Б.А.Алдашов, Е.В.Ткач «Инновационная инфраструктура: понятие, основные
элементы и направления развития»//НПЖ «Транзитная экономика» ... ... 2005 ... 25 ... ҚР ... №387 « ... ... жүйесін құру мен дамыту жөніндегі 2005-2015 жылдарға
арналған Бағдарламасы»
5. Т.И.Исахметов ... ... в ... и перспективы»//ҚазҰУ хабаршысы-Экономика
сериясы.№1(53). 2006.
6. Е.З.Сулейменов, ... ... ... ... обзор.- НЦ НТИ РК-Алматы 2006,С 7-53 бб.
7. Иленькова С.Д.,Гохберг ... ... ... ... и биржи,ЮРИТИ – 1997. – 327 б.
8. ... ... ... ... процесса.-
Киев,1998.- 264 б.
9. ... ... ... - ... ... -158 ... ... С.Б.Инновационный менеджмент:Алматы, Экономика,2003. –
164 б.
11. Нарибаев К. ... С.К. ... ... ... 2000. – 60 ... Инновационный менеджмент И.В.Афонин Москва, 2005. – 168 б.
13. Перлаки И. ... в ... ... 2001– ... ... ... менеджмент – Спб:Питер,2001- 304б.
15. Кембаев Б.А. ... Р.М. ... С.И. ... ... ... Алматы, 2001- 74 б.
16. Борис Санто. ... - бұл ... ... негізі ретінде. Москва,
2000 – 296 б.
17. Сахал Д. Технический прогресс: концепции, ... ... ... 2005
– 366 б.
18. А.Қ Мейірбеков., Қ.Ә. Әлімбетов ... ... ... 2003 жыл.- 320 ... ... В.Я. Горфинкеля, Экономика предприятия. «ЮНИТИ»М:2001.- 285
б.
20. Кейлер В.А. Экономика ... Курс ... – М.: ... ... ... ... уч.п. / под ред. Ю.В. ... В.И. Подлесных – С-П.:
Бизнес- ... 2001 г ... ... А.П., ... Т.В., ... Л.А. ... ... и анализ
клинико-экспертной деятельности лечебно-профилактического учреждения.
Методические рекомендации// под ред. члена-корреспондента РАМН, проф.
В.З.Кучеренко. – Качество ... ... №3 2003. – 16-18 ... ... В.Н., ... П.Э. ... интегральной оценки деятельности
системы здравоохранения и ... ... ... для ... ...... 2006. –
113 б.
24. Дьяченко В.Г., Капитоненко Н.А., ... С.Н., ... ... Л.В., ... С.В., Гончарова О.П. Менеджмент в
здравоохранении ... ... ... ... населению, способы разрешения, методы и ... ... ... под ред. проф. В.Г.Дьяченко. ... ...... 2002. – 140 ... Вардосанидзе С.Л., Восканян Ю.Э. Управление ... ... в ... ... ... ... ред. ... В.А.Воробъева. – М. НИИ
общественного здоровья и управления здравоохранением ММА ... 2002. -170 ... ... ... и  ... ... в ... экономики страны, //Транзитная экономика, ... ... ... ... ... ... есеп мәліметтері
28. Мацюк Н.Г. Логистический подход к рационализации использования
ресурсов лечебно-профилактических ... / Н.Г. ... // ... государственного технического университета. 2007. № ... Вып. 2. 89-95 ... ... Н.Г. ... организационной структуры управления
лечебным ... с ... ... / Н.Г. ... ... ... в ... : сб. науч. трудов. – Саратов: СГТУ,
2006. 84-90 ... ... ... Н.Г. Роль ... в ... ... и ... клиентов медицинских учреждений / Н.Г. Мацюк (Филиппова)
// Мировое сообщество: ... и пути ... сб. ... ст. – ... ... 2004. № 17. 213-215 бб.
-----------------------
Шаруашылық бөлім меңгерушісі
Архивариус
Архив меңгерушісі
Архивтік-шаруашылық бөлім
Инжирингтік және технологиялық трансферті
Маркетингтік және аналитикалық зерттеу
Экспортпен капиталды сақтандыру
Инвестициялық қор
Инновациялық қор
Бухгалтерия
Көмекші ... ... ... ... ... ... меңгерушісі
Диспетчер
Әкімшілік-шаруашылық бөлім бойынша бас дәрігердің орынбасары
Жалпы емханалық бөлім
Поликлиника
Архивтік-шаруашылық бөлім
Көмекші бөлімдер
Емдеу ісі бойынша орынбасары
Стационар
Ұйымдық -әдістемелік жұмыс б-ша орынбасары
Клинико-эксперттік жұмыс б-ша ... ... ... ... ... қызметтер ағымы
Мақсат – науқастарға медициналық қызметті логистика талаптарына
сәйкестендіру
Медициналық қызметтің ресурстық қол жетімділігін жақсарту
Медициналық қызмет ағымы процесін рационалдау
Медицианалық ... ... мен түрі ... ... ... ... жоғары технологиялық түрлерін дамыту
Жүйе құрылымын жетілдіру:
-қажет аймақтарда жоғары технологиялық қызметтерді концентрлеу;
-мабулаторлы-емдеу базасын және ... ... ... ... ... пайдалануды интенсификациялау:
-науқастардың стационарда болу уақытын қысқарту;
- науқасты тексеру уақытын қысқарту.
Материалдық ... ... ... ... ... ... ... қызметтер деңгейі бойынша рационализациялау:
- медициналық қызмет көрсетудің кезеңділік қағидасын жүзеге асыру;
- ... үшін ... ... ... ... ... қол
жетімділігін қамтамасыз ету.
Шаруашылық бөлім бойынша Бас дәрігер ... ... ... ... ... жөніндегі менеджер

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 6 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«инновация», «жаңа құбылыс», «жаңа енгізулер»10 бет
Бастауыш сынып оқыту процесіне жаңа оқу - әдістемелік кешенді енгізу34 бет
Жаңа инновациялық ойлар енгізу9 бет
Жаңа инновациялық ойларды енгізу жайлы ақпарат8 бет
Жаңа инновациялық ойларды еңгізу4 бет
Жаңа техниканы енгізудің экономикалық тиімділігі10 бет
"Шымбұлақ" тау шаңғысы курортында демалушыларды тегін сақтандыру жүйесі енгізіледі16 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері.Белсенді оқыту әдістемелеріне мысал арқылы талдау14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь