Мәдениет тарихы мен өркениет тарихы

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
А. Мәдениет туралы әртүрлі ғылыми концепциялар, тұжырымдар
Ә. Өркениет туралы ой.пікірлер
Б. Мәдениет және өркениет арақатынасы, байланысы, зандылықтар, ерекшеліктері
3. Қорытынды
Мәдениет тарихы мен өркениет тарихының бірін-бір толықтырушы ұғымдар екенінін, өркениеттің бүгінігі күннің өмір сүру формасы екендігіне ғылыми талдау жасау.
Мәдениет және өркениет ұғымы көбінесе бір-бірінен ажыратылмай, тең қаралады. Олар шынында да ұқсас болып келеді, бірақ олардың арасында едәуір өзгеріс бар.
«Өркениет» термині «мәдениет» терминіне қарағанда кеш ХVIII ғасырда ғана пайда болды. Оның авторы, бір версия бойынша шотланд философы А. Ферпоссон болып саналады, ол адамзат тарихын жабайылық, варварлық және өркениет деп бөлді, соңғысын ол қоғамдық дамудың жоғары дәрежесі ретінде түсіндіреді. Басқа версия бойынша «өркениет» терминін француздың ағартушы-философтары ойлап тапқан және екі мағынада қолданылған, кең және тар мағынада. Біріншісі Ферпоссонның тұжырымымен үндес, ақыл-парасат, әділдік және діни шыдамдылық бастауына негізделген жоғары дамыған қоғам дегенді білдіреді. Екінші мағынасы «мәдениет» ұғымымен тығыз байланысты және адамның нақты қасиеттері – ақылдылықтың, білімділіктің, сыпайлылықтың жиынтығын білдіреді. Оны игеру ХVIII ғасырдың элитарлы париж салондарына жол ашты.
Мәдениет ұғымын тереңірек түсіну үшін, оған мағыналық жақындығы бар кейбір басқа ұғымдармен арақатынасын қарастырып өтейік. Осы сипатта біздің зердемізге бірінші түсетін үғым — өркениет. Өркениет (цивилизация) семантикалық жағынан алғанда (латын тілінің — «civilis» сөзі) азаматтық дегенді білдіреді. Римдіктер бұл үғымды «варварлықтар» деп өздері атаған, басқа халықтар мен мемлекеттерден айырмашылықтарын көрсету мақсатында қолданған. Яғни, «өркениет» олардың түсініктері бойынша азаматтық қоғамы, қалалық мәдениеті, заңға негізделген басқару тәртібі бар Рим империясының даму дәрежесін білдіреді.
1. И.Г. Гердер. Идеи к философии истории человечества. Москва, 1977, с. 252.
2. Қазақтың дүниетанымы. Алматы, 1993, 36-бет.
3. Мәдениеттану. Ғабитова Т.Х., Мүтәліпов М., Құлсариева А., А., 2004
4. Мәдениеттану сөздігі. Құлсариева А., т.б А., 2001
5. Мәдени-философиялық энциклопедия. Ғабитова Т.Х., т.б А., 2004
6. Қазақстан мәдениеті теориясы мен тарихының кейбір мәселелері – А., 2001.
        
        Жоспар:
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
А. Мәдениет туралы әртүрлі ғылыми концепциялар, тұжырымдар
Ә. Өркениет туралы ой-пікірлер
Б. Мәдениет және ... ... ... ... ... ... ... тарихы мен өркениет тарихының бірін-бір толықтырушы ұғымдар екенінін, өркениеттің бүгінігі күннің өмір сүру формасы екендігіне ғылыми талдау жасау.
Мәдениет және ... ... ... ... ... тең қаралады. Олар шынында да ұқсас болып келеді, бірақ олардың арасында едәуір өзгеріс ... ... ... ... кеш ХVIII ... ғана пайда болды. Оның авторы, бір версия бойынша шотланд философы А. Ферпоссон болып саналады, ол адамзат тарихын жабайылық, варварлық және ... деп ... ... ол ... ... жоғары дәрежесі ретінде түсіндіреді. Басқа версия бойынша терминін француздың ағартушы-философтары ... ... және екі ... қолданылған, кең және тар мағынада. Біріншісі Ферпоссонның тұжырымымен үндес, ақыл-парасат, әділдік және діни шыдамдылық бастауына негізделген жоғары дамыған қоғам дегенді ... ... ... ... ... ... және ... нақты қасиеттері - ақылдылықтың, білімділіктің, сыпайлылықтың жиынтығын білдіреді. Оны игеру ХVIII ... ... ... ... жол ... ... ұғымын тереңірек түсіну үшін, оған мағыналық жақындығы бар кейбір басқа ұғымдармен арақатынасын қарастырып өтейік. Осы сипатта біздің зердемізге ... ... үғым -- ... ... ... ... ... алғанда (латын тілінің -- сөзі) азаматтық дегенді білдіреді. ... бұл ... деп ... ... ... халықтар мен мемлекеттерден айырмашылықтарын көрсету мақсатында қолданған. Яғни, ... ... ... азаматтық қоғамы, қалалық мәдениеті, заңға негізделген басқару тәртібі бар Рим империясының даму дәрежесін ... бойы ... осы екі ... ... ... ... ... бар:
1. Мәдениет пен өркениет бір. Олар синонимдер (И. Гердер, Э.Б. Тайлор).
2. Өркениет -- мәдениеттің ақыры, оның кәрілік ... ... ... (Ж.Ж. ... Ш. ... О. ... ... -- мәдениеттің прогресі, болашаққа бой сермеуі, қоғамның парасаттылық деңгейі (Ф. Вольтер, Д. Белл).
4. Өркениет -- тағылық пен ... ... ... саты (Л. ...
5. Өркениет -- этностар мен мемлекеттерге тән ... ... түрі (А. ... Н.Я. ... және ... ... ... техникалық даму деңгейі, оның материалдық жағы.Бұдан көретініміз, мәдениет пен өркениет бір-бірімен ... ... ... ... ... ... - қала ... мағынаны білдіреді) - адамдардың әлеуметтік болмысты сақтау мен жаңарту жөніндегі ... және осы ... ... мен нәтижелері.
Мәдениеттанушы Г. Чайлдтың пікірінше, өркениетке еңбектің қоғамдық жолмен бөлінуі, қалалардың пайда болуы, жазбаша ... ... ... мен сауданың өркендеуі, азаматтық қоғам мен мемлекеттің орнауы жатады.
Мәдениетті ... ... ... ... ... ... тоқтала кету қажет, олардың ішіндегі маңыздылары: мәдени әрекет, мәдени орта, мәдени игіліктер мен қажеттіліктер және мәдени ұйымдар мен ұжымдар. Бүлардың ... ең ... -- ... ... Әрекеттену -- жалпы адам мен ... өмір сүру ... ... ... Мәдени әрекет деп, әдетте, мәдениет игіліктерін өндіруге, таратуға, тұтынуға бағытталған мақсатқа сәйкес әлеуметтік іс-қимылдарды атайды. ... ... ... ... ... адам өзінің де мәдени деңгейін көтереді.
Осы әрекеттің қайнары, түпкі қозғаушы күші ретінде ғылым адамның талап-мұқтаждарын, ... ... ... қарастырады. Осылардың қатарына біз мынандай адамдық қажеттіліктерді жатқызамыз: өмірдің мәні мен мағынасын іздеу, өмірден өз орнын табуға ұмтылу, шығармашылыққа ... ... ... және тағы ... орта ... мәдениеттің коммуникациялық (қатынастық) табиғатымен тығыз байланысты. Мәдени орта заттық-материалдық, әлеуметтік ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... ... мен қүрал-жабдықтардың даму деңгейі, тұрмыстық мәдени дәрежесі, адамдардың білімділігі, кәсіптік шеберлігі, рухани мәдениетті сақтау және насихаттау ұйымдары (мұрағаттар, мұражайлар, ... ... және тағы ... ... ... ... алсақ та, ондағы салт-дәстүрлер жүйесіне бірден назарымыз ауады. . Мәдениет өзінің кең ... бір ... ... ... жолдаған өмір сүру тәсілі болғандықтан, осы жалғастықты, мұрагерлікті жүзеге асыратын салт-дәстүрлер жүйесі мәдениет өзегін қүрастырады. Әсіресе, жазу-сызу болмаған ерте ... ... ... мен ... . ... ... ... иек артқан. Ал салт-дәстүрлерге Ғұзыхан Ақпанбет мынандай баға береді: .
Ғасырлар бойы ... ... ... ... ... мен ... қоғам өлі жоқ кезде қалыптасқан салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар мәдени мирасқорлықтың жалғыз мүмкіндігі болды. Ескі ырымдар мен ... ... ... ... қазіргі үлттық мәдениеттердің архетипін аңғарған жөн.
Кез келген ұлттық мәдениеттің негізі мен ... ... ... ... мен ... ... үшін ... тағы бір түп-тамыры дінге жүгіну қажет. Тоталитарлық жүйе ұлттық ... ... ... ... ... ... ... басшылыққа алып, ешқандай қасиетті тірліктері жоқ, шолақ белсенді мәңгүрттерді тәрбиелеуге тырысты.
Ал шындығында діни Ренессанс ( -- ... сөзі -- ... ... ... дамуда орасан зор роль атқарды. Дінге дейінгі дүниетаным ретіндегі мифте табиғат қасиетті күштерге баланса, ұлттық немесе дүниежүзілік діндерде адам мен ... ... ... ... аударылады. Осының нәтижесінде өркениет қалыптасады. Жалпы алғанда, дінтанусыз мәдениеттану жоқ.
Мәдениеттің өзекті бөлігі -- өнер. Таңбалы тастағы кескіндер мен тағы ... ... ... ... мен ... мәңгілік туындыларымен жалғасқан, халықтың шығармашылық рухынан туған талай сұлу дүниелерсіз, өнер әлемінсіз, қандай ... ... ... сезіне алмаймыз.
Шынында да, өнер мөдениеттің алтын қазынасы, адамның ұлылығын білдіретін ғажап ... бірі -- оның ... ... ... ... ... анықтамалардан бір түйінді ой айтуға болады: мәдениет -- адам әлемі. Мәдениет көріністерінде ... ... ... ... пен ... ... игіліктер дүниесі құралған. Сонымен бірге мәдениет адамды тұлға деңгейіне көтеретін негізгі құрал. ... ... адам -- , ... ... жан. Адам -- ... ... және ол үшін табиғи орта мәңгілік қажеттілік болып қалады. Мәдениет адамнан табиғатты бөліп ... ... ... ... рет ... да, ... табиғи шығармашылықтың ең жоғары үлгісі екендігіне күмән жоқ. И. Гердердің тілімен айтқанда, адам -- табиғаттың бірінші азаттық ... ... -- ... ... ... ... ... осы алға қарай жылжу Жер-Анаға әр уақытта жайлы бола бермеді. Адам қоршаған ортаны өзіне ыңғайлы ... ... ... ... осы ... көп ... ... күйзелтіп, қүлдыратып жіберді.
Мәдениет пен табиғатты қарама-қарсы қоюдың бір түрі ... ... анти ... ... ... еді ... ... Контрмәдениет атты XX ғасыр туындысы бұқаралық мәдениеттегі руханилықтың затқа, ... ... ... ... ... ... Мәдениет пен табиғатты ұштастыруға тырысатын ілім -- мәдени антропология. Оның ... ... бірі -- Э. ... (лат. Civiles - азаматтық) - тарих, антропология, мәдениеттанудакеңінен қолданылатын ұғым. Өркениет ұғымы ... ... ... ортадан сапалық ерекшелігінің анықтамасы ретінде сонау ежелгі дәуірде пайда болды.Ағартушылық дәуірде әлеуметтік мәдени дамудың ең биік сипаттамасы ретінде қолданылды.
Өркениет ... ... ... ... ... ... типологияны жасауда қолданады. Сондай-ақ, өркениет типтерін: шығыстық және батыстық деп бөледі, ... және ... ... жұмыс істейді.
Басқа ғалымдар да барлық ... екі ... ... ... бірақ оларды басқаша түсіндіреді: олардың бірі - техногенді Батыс Европаға тән, ал ... - ... ... ... тән, оған ... үнді ... мысал бола алады. Ал кейде өркениетке материалдық мәдениетті ... ал ... деп ... мәдениетті жатқызады.
Алуан түрлі көзқарастарға қарамастан, олар бір-біріне жақын. Өркениеттің ең маңызды белгілері мыналар:
1) мемлекеттің құрылуы
2) жазудың ... ... егін ... ... ... ... бөлініп шығуы
4) қоғамның таптарға жіктелуі
5) қалалардың пайда болуы. Алғашқы екі белгінің болуын міндетті деп санайды, ал қалғандардың қажеттілігі ... ... ... пен өркениет ара қатынасы туралы көзқарастардың барлық алуан түрін соңында үш ... әкеп ... ...
Бірінші жағдайда өркениет пен мәдениет ұғымы синоним ретінде болады, олардың арасында едәуір айырмашылық болмайды. Мысал ретінде беделді ағылшын тарихшысы А. ... ... ... ... ол өркениетті рухани аспектіге көңіл қоя отырып, дінді басты және нақты ... деп ... ... мәдениеттің нақты фазасы ретінде қарастырды.
Екінші жағдайда мәдениет пен өркениет арасында ұқсастық пен маңызды айырмашылықтар байқалады. Француз ... Ф. ... да ... көзқараста болды, ол өркениет жиынтықты құрайтын элементтердің бірі ... ең ... ... ... ... ... құрайды деген тұжырымды ұстады.
Үшінші тәсілді жақтайтындар мәдениет пен өркениетті қарсы қояды. Бұған неміс мәдениеттанушысы О. ... ... ... бола алады, оған сәйкес өркениет өліп бара жатқан мәдениет. Шпенглер өркениет мәдениеттің артынан "қалыптасудың артынан, өмірден ... өлім ... ... кейін дағдарыс болатындай, ақылдың қартаюы" тәрізді жүреді деп жазды. Оның ойынша, мәдениет тірі және өсіп ... ... ол өнер мен ... ... ... ... үшін еркіндік береді. Өркениетте көркем шығармашылыққа жол жоқ, онда техника мен жансыз интеллект билік құрады, ол адамдарды жояды. ... пен ... ара ... ... ... екі ... ең ... болып саналады. Осы құбылыстар арасында шынында да көп ортақ қасиеттер бар, олар ... ... ... ... ... ... ... Бұған ең алдымен неміс романтиктері көңіл бөлді, олар ... ... ... ал ... мәдениетке айналатындығын атап көрсетті. Сондықтан күнделікті өмірде біздің мұны ... ... ... екі ұғым бір - ... өте ... Бірақ бір емес. Мәдениет-адам баласының ақылымен, қолымен жабайы табиғаттан бөліп алып ... ... ... Оның екі тұрі бар: бірі - ... ... ... екіншісі - рухани дүние . ... - үй, ... киім - ... т.б. ... - ... ... өлең жыр, діни ғылыми ұғымдар, т.б. жатады. Өркениеттілік деген термин үш түрлі мағынада қолданылады. Кең көлемді ... - ... ... құрылыстан таптық қоғамға көшу, одан тарлау мағынасында - әрбір елдің өз алдына даму ерекшеліктері, айталық, Үнді өркениет, Вавилон ... ... ... ... ... да, ғылыми табыстар да әр түрлі мақсатқа қолданылуы мүмкін. Өркениеттілікке оларды тек ... ... ... еткізу жатады. Мәселен АҚШ - озық дамыған ... ел. ... пен ... ... ауызекі әңгімеде әрі қоғамдық ғылымдар саласында жиі қолданып жүрміз. Біздің әрқайсымыз бұл сөздерді ... ... ... ой ... де ... Басы ашық ... ретінде ойланып жатпай-ақ қолдана береміз. Көбінесе бұл екі ұғымның өзара байланысы бола ... ... ... мәні бір емес екенін ескере бермейміз. Синоним ретінде пайдаланамыз. Бірақ, бұл сөз - дерді өз мағы - на - ... ... ... - ... де ... бе - р - мей - міз. Әрі бұл ... ... анықтамасын да бере алмай келеміз. Бұл біздің елдің шең - берінде ғана емес, бүкіл ТМД ай - ... - да осын - дай. Бір ізге ... ... түсінік қалыптаспай отыр. Сөз еткелі отырған екі тер - минді қарапайым жұртшылық түгілі оқымысты ғалымдардың өзі ... ... ... бұл ... - ... пен ... ... қаншама еңбек, қаншама мақала жазылды десеңізші. Бірақ, ... ... ... бір ... ... осы екі терминнің басын ашып, қайсысын қандай жағдайда қолдануға болатыны толық айтылмай келеді. Жазылған еңбектердің иелері әр кезде ... ... ... кейінгілері соларды қай - та - лаумен немесе сынға алумен ғана шектеліп, өзін - дік байламдарын ұсына ... ... ... И.Г. ... Идеи к ... ... ... Москва, 1977, с. 252.
* Қазақтың ... ... 1993, ... ... ... Т.Х., ... М., Құлсариева А., А., 2004
* Мәдениеттану сөздігі. Құлсариева А., т.б А., ... ... ... ... Т.Х., т.б А., 2004
* Қазақстан мәдениеті теориясы мен тарихының кейбір ... - А., 2001.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәдениет және өркениет6 бет
Мәдениет пен өркениет7 бет
Мәдениет пен өркениет туралы9 бет
Қазақстанның өркениеттік даму ерекшеліктері. Діни мәдениеттің қазақстандық қоғамдағы алатын орны99 бет
Әлемдік мәдениет пен өркениет3 бет
Әлемдік мәдениеттер мен өркениеттер165 бет
Әлемдік өркениеттегі қазақ мәдениетінің орны16 бет
Өркениет және мәдениет13 бет
Өркениет мәдениеті5 бет
Иран мәдениеті8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь