Коммерциялық банктердің мазмұны, құрамы, құрлымы

Кіріспе
І Коммерциялық банктер активтер портфелінің мазмұны және оны қалыптастырудың теориялық негіздері
1.1 Активтер портфелін қалыптастыру және оның мақсаты
1.2 Активтер портфелін қалыптастыруды ұйымдастырудың негіздері

2 Коммерциялық банктердін активтер портфелін құрамы мен құрлымы және оларға талдау
2.1 Несиелік портфель және оны қалыптастыру тәжірибесі
2.2 АҚ «Банк Центр Кредит» несиелік портфельдің сапасын талдау
2.3 Коммерциялық банктердің инвестициялық портфелі және оның мазмұны

3 Коммерциялық банктердің активтер портфелін қалыптастыру мен басқаруды жетілдіру жолдары
3.1 Несиелік портфелді қалыптастыруды жетілдіру жолдары
3.2 Инвестициялық портфелді қалыптастыруды жетілдіру жолдары

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
Диплом жұмысы тақырыбының өзектілігі – коммерциялық банктердегі активтер портфелің банктің табыс көздерінің бірі болып табылғандықтан, оны дұрыс сапалы түрде бағалай білу, сол сияқты басқару бұл – банк қызметінің ажырамас бөлігі, және басты мақсаттарының бірі болып табылады. Қазақстан Республикасында жүріп жатқан экономикалық өзгерістердің негізгі бағыттарының бірі – халық шаруашылығы механизмінде қаржы сферасының алатын орнының өзгеруімен байланысты болып табылады. Жоспарлы экономика тұсында ақша – несие ағымдары шаруашылық айналымда айтарлықтай рөл атқарған жоқ,, ол тек өндіріс сферасының жоспарланған мақсаттарын орындауға қажетті құрал ретінде ғана қарастырылды. Бірақ нарықтық экономикаға өту жағдайында қаржы ағымдарының мәні күрт өзгерді. Нарықты экономика тұсында шаруашылық жүргізу субьектілерінде қаржы ресурстарының қажетті мөлшері қолда болуы немесе болмауы шаруашылық қызметтің жүзеге асырылуының негізін қалаушы фактор болып табылады.
Бүгінгі таңда нарықтық экономикада несие – банктік жүйеде ерекше орын алып отыр. Жүйе арқылы кәсіпорындардың, ұйымдардың, халықтың ақшалай төлемдері мен есеп айырысуларының аса зор көлемі халықтың жинақтары мен табыстарын, уақытша бос ақшалай қаражаттарын жұмылдырып, оны белсенді қызмет ететін капиталға айналдырады. Сонымен бірге, бұл жүйе көптеген қызметтерді несиелік сақтандыру, делдалдық, инвестициялық, трасталық қызметтерін көрсетеді.
Қазақстанның нарыққа өтуі көбінесе несиелік қатынастар потенциалының жүзеге асырылуымен байланысты. Бүгінгі таңда біздің елімізде несиелік қатынастар бірқатар өзгерістерге ұшырап отыр, Сонымен бірге жалпы несиелердің ішінде өтімділігі жоғары қысқа мерзімді несие ерекше көзге түседі. Кәсіпкерлер арасында қысқа мерзімді несие қызығушылық туғызып отыр.
Қазақстанда несиелеу келесі заңдар мен ережелерге сүйеніп жүзеге асырылып реттеледі: ''Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы” және ''Қазақстан Республикасының банктер және банктік қызметтер туралы'' заңдары, 1994 жылы ақпанның 11 жұлдызында Ұлттық банкпен бекітілген ''Қазақстан Республикасының экономикасын қысқа мерзімді несиелеу ережелері''. Бұл заңдар мен нормативті актілер барлық меншік формасындағы банктермен қолдануға тиесілі.
Диплом жұмысының мақсаты – коммерциялық банктердің активтер портфелін және оның сапасын бағалаудың теориялық негізін ашу, сондай-ақ «Банк Центр Кредит» АҚ-ы мысалға ала отырып, оның активтер портфелін басқару саясатының ерекшелігін қарастыру болып табылады.
Сол себептен диплом жұмысында келесі міндеттер қарастырылады:
- активтер портфелі туралы түсінік беру;
- коммерциялық банктердің активтер портфелінің сапасына ықпал ететін факторларды талдау және активтер портфельді басқарудың шетелдік тәжірибесін қарастыру;
- коммерциялық банктердің пайдасын құруда несиелік саясаттын алатын орнын анықтау;
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының Преидентінің Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан». Астана, 2009ж. 28 ақпан //Егемен Қазақстан, 1 наурыз 2009ж.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының Преидентінің Қазақстан халқына Жолдауы «Қазақстан жедел экономикалық, әлеуметтік және саяси жаңғыру жолында». 18.02.2007 ж..
3. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының Преидентінің Қазақстан халқына Жолдауы «Бәсекешіл Қазақстан, бәсекешіл экономика, бәсекешіл ұлт». (19 марта 2006 г.).
4. ҚР Банктер және банктік іс-әрекеті туралы заң (2006 жылдың тамыз айындағы жағдайы бойынша);
5. ҚР Қазақстан Республикасында несиелік тарихтарды құрастыру және несиелік бюролар туралы заң(2006 ж. 4 шілде);
6. Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің 2005 жылдың 31 қаңтарындағы № 37 Қаулысы «Қазақстанның ұлттық Банкінің 2005 жылғы ақша-несие портфеліның негізгі бағыттары». Астана. 2005.
7. 1995 жылдың 31 тамызында шыққан № 2444 Заң күші бар “ Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы” (25.04.01 № 179-II Қазақстан Республикасының Заңдарымен енгізілген өзгертулер және толықтырулармен қоса) Қазақстан Республикасының Заңы.
8. Положение Национального Банка Республики Казахстан, утвержденное постановлением Правления Нацбанка РК от 23 мая 1997 года № 218 “О классификации активов банка и условных обязательств и расчете провизий по ним банками второго уровня Республики Казахстан (с изменениями, внесенными Постановлениями Национального Банка РК от 02.06.2006 г. №
9. “Қазақстан Халық Банкі” Акционерлік Қоғамының несие портфелі.
10. Тинасилова М.Д. Управление банковскими рисками: Учебное пособие – Алматы: Алагат, 2008г.
11. Давлетов М.Т. Кредитная деятельность банков в Казахстане: Учебное пособие – Алматы: Экономика, 2007г.
12. Пещанская И.В. Организация деятельности коммерческого банка: Учебное пособие – М.: ИНФРА – М, 2007г.
13. Куницына Н.Н. Бизнес – планирование в коммерческом банке – М.: Финансы и статистика, 2008г.
14. Смулов А.М. Некоторые аспекты работы банка с проблемными активами // Деньги и кредит, № 5, 2006г.
15. Ильясов С.И. Управление активами и пассивами банков // Деньги и кредит, № 5, 2006г.
16. Худякова А.И. Банковское право Республики Казахстан? Учебное пособие – Алматы: Жеті Жарғы, 2006г.
17. Балабанов И.Т. Финансовый анализ и планирование хозяйствующего субъекта. – М.: Финансы и статистика, 2007г.
18. Волков О.И. Экономика предприятия- М.: ИНФРА – М, 2007г.
19. Волков О.И. Экономика предприятия. М.: ИНФРА – М, 2007г.
20. Колесникова В.И. Банковское дело. М. 2007.
21. Коробова Г.Г. Банковское дело. М. Экономист. 2007.
        
        Жоспар
Кіріспе
І Коммерциялық банктер активтер портфелінің мазмұны және оны қалыптастырудың теориялық негіздері
+ Активтер портфелін қалыптастыру және оның мақсаты
+ ... ... ... ... ... Коммерциялық банктердін активтер портфелін құрамы мен құрлымы және оларға талдау
+ Несиелік портфель және оны ... ... АҚ ... ... ... талдау
+ Коммерциялық банктердің инвестициялық портфелі және оның мазмұны
* Коммерциялық банктердің активтер портфелін қалыптастыру мен басқаруды жетілдіру жолдары
+ Несиелік портфелді ... ... ... ... портфелді қалыптастыруды жетілдіру жолдары
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
КІРІСПЕ
Диплом жұмысы тақырыбының өзектілігі - коммерциялық банктердегі активтер портфелің банктің ... ... бірі ... ... оны ... ... түрде бағалай білу, сол сияқты басқару бұл - банк қызметінің ажырамас бөлігі, және басты мақсаттарының бірі ... ... ... Республикасында жүріп жатқан экономикалық өзгерістердің негізгі бағыттарының бірі - халық шаруашылығы механизмінде ... ... ... ... өзгеруімен байланысты болып табылады. Жоспарлы экономика тұсында ақша - несие ағымдары шаруашылық айналымда айтарлықтай рөл атқарған жоқ,, ол тек ... ... ... ... орындауға қажетті құрал ретінде ғана қарастырылды. Бірақ нарықтық экономикаға өту ... ... ... мәні күрт өзгерді. Нарықты экономика тұсында шаруашылық жүргізу субьектілерінде қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметтің жүзеге асырылуының негізін қалаушы фактор болып табылады.
Бүгінгі таңда нарықтық экономикада несие - ... ... ... орын алып отыр. Жүйе арқылы кәсіпорындардың, ұйымдардың, халықтың ақшалай төлемдері мен есеп айырысуларының аса зор ... ... ... мен ... ... бос ақшалай қаражаттарын жұмылдырып, оны белсенді қызмет ететін капиталға айналдырады. Сонымен бірге, бұл жүйе көптеген қызметтерді несиелік сақтандыру, делдалдық, ... ... ... ...
Қазақстанның нарыққа өтуі көбінесе несиелік қатынастар потенциалының жүзеге асырылуымен байланысты. Бүгінгі таңда біздің елімізде несиелік қатынастар ... ... ... ... ... ... жалпы несиелердің ішінде өтімділігі жоғары қысқа мерзімді несие ерекше көзге түседі. Кәсіпкерлер арасында қысқа мерзімді ... ... ... отыр.
Қазақстанда несиелеу келесі заңдар мен ережелерге сүйеніп жүзеге асырылып ... ... ... ... банкі туралы" және ''Қазақстан Республикасының банктер және банктік қызметтер туралы'' заңдары, 1994 жылы ақпанның 11 жұлдызында ... ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелеу ережелері''. Бұл заңдар мен нормативті актілер ... ... ... ... қолдануға тиесілі.
Диплом жұмысының мақсаты - коммерциялық банктердің активтер портфелін және оның сапасын ... ... ... ашу, ... АҚ-ы ... ала ... оның активтер портфелін басқару саясатының ерекшелігін қарастыру ... ... ... ... ... келесі міндеттер қарастырылады:
- активтер портфелі туралы ... ... ... ... ... портфелінің сапасына ықпал ететін факторларды талдау және активтер портфельді басқарудың шетелдік ... ... ... ... ... құруда несиелік саясаттын алатын орнын анықтау;
- АҚ активтер портфелінің сапасына ... ... оны ... ... ... ... активтер портфельдің сапасын жақсарту жолдарын сипаттау;
- коммерциялық банктерде несиелік ... даму ... ... мен ... ... ... болып табылады.
Диплом жұмысымда жүргізілген зерттеу коммерциялық банктерде активтер портфельдің қалыптасу ерекшеліктерін түсінуге жүргізілетін несиелік операциялардың көлемін келешекте кеңейту үшін ... ... және бұл ... банктер мен жалпы экономика үшін маңыздылығы мен салдарын анықтауға, ... ... ... тәуекелділік деңгейін төмендету жолдарын ұсынуға мүмкіндік береді.
Бірақ Республикадағы банктердің қызметі әртүрлі факторлардың ықпалынан аса күрделі ... ... ... ... ... экономикалық секторлардың экономикалық тұрақсыздығы, төлем дағдарысы, төлем балансының ... және т.б. Осы ... әр ... ... ... ... ... қарызды уақытылы өтеу мүмкіншілігінің төмендеуінен банктердің несие және ... ... ... ... және т.б. ... тәсілдер механизмдерін әзірлеу көмегімен несие тәуекелдігін бәсеңдетуге ұмтылады.
Осы проблеманың маңыздылығы мен тәжірибе жүзіндегі мәнділігі дипломдық жұмыстың тақырыбын таңдауға ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
І Коммерциялық банктер активтер портфелінің мазмұны және оны ... ... ... ... портфелін қалыптастыру және оның мақсаты
Қазақстанда жұмыс істеп жүрген банктердің, ... ... ... ... ... бәрі, екінші дәрежелі банктер болып есептеледі. Олардың қызметтерінің заңды негізі, Қазақстан Республикасының Президентінің 1995 жылы 31 ... ... №2443 ... күші бар Жарлығы. Қазақстан Республикасында бұл банктер ашық және жабық акционерлік қоғам болып қалыптасты.
Аталмыш заңға сәйкес, ... ... ... ... ... ... болып табылады. Олардың бәрі, меншіктігіне қарамастан коммерциялық жұмыспен шұғылданады. Сөйтіп, олардың басты мақсаты пайда-табу.
Екінші дәрежелі банктерге, заңды түрде, басқа ... және жеке ... ... бос ... жұмылдырып, оларды өз атынан өз қаражатына, қайырымдылық, мерзімділік және төлемділік жағдайларда орналастыру және де клиенттердің тапсыруы мен есеп айрысу, тағы ... да ... ... ... ... ... ... Қазақстанда да екінші дәрежелі банктер, бір жағынан шаруашылық жүргізуші субьектілердің, жеке тұлғалардың, уақытша бос қаржыларын жұмылдырып, оларға ... ... ... ... ... ... жұмылдырылған қаржыны басқа шаруашылық жүргізуші субьектілер мен жеке тұлғаларға қосымша ... ... ... ... ... ... банктер өз мүдделерін де ұмытпайды. Уақытша пайдалануға берілен ... үшін ... өсім ... ... Обьективтік процесс ретінде, банктердің мұндай портфеліның эконмикалық негізі болып, қарызға ... ... ... және ... ... әсер ... ақшалай қаржылардың қозғалысы болып табылады.
Екінші дәрежелі банктер, Қазақстан Республикасының аумағында және оның ... ... ... ... ... ашуға құқықты. Бұл банктердің қызметтері Қазақстан Республикасының конституциясымен, ... да ... және ... негізінде, оларды орындау мақсатында, өзінің құзіретіне берілген мәселелер жөнінде шығаратын нормативтік, құқықтық актілермен реттелінеді.
Әдетте, банк операциясын жүргізгенде, ақшалай ... ... ... ... ... ... нәтижесінде, несиегердің несиеге алған сомасы оның есеп шотына түседі. Бұл жағдайда ... ... ... есеп ... операциясы да жүргізіледі-сатып алушы, несиенің жәрдемімен өзінің тауар жөнелтушісі мен жөнелтілген тауар үшін (болмаса ... ... пен ... ... ... есеп ... ... қаражат бір субьектілерден екінші субьектіге ауысады. Кассада қолма-қол ақшамен операция жүргізгенде нақты ақша, банкінің кассасынан шаруашылық ... ... ... ... және ... шаруашылықтың кассасынан банктің кассасына түседі. Ақша аудару операциясында да ақшалай қаражаттың қозғалысы туып, ол ... ... ... т.б.
Мұндай ақшалай қаражаттың қозғалысы, мысалы сейфтік операцияларды жүргізгенде, болмаса, банктің аппаратының күшімен ... ... ... ... ... ... немесе айырбастағанда тумайды. Бұндай жағдайларда ақшалай қаражаттың көлемі азаймайды да, ... де, ... де ... уақытша да оларға меншіктік өзгермейді. Осының негізінде банктің портфелі, олардың қызметтерінен өзгеше деп түсіну керек және оларды бөлек қарау (зерттеу) ... ... ... ... банктердің өз жұмыстарын коммерциялық жолға көшіргенде, барлық портфелі да қызметтері де төлемді болғандықтан бұл екі ұғымды бір ... ... оңай ... Дегенмен де, теориялық еңбектерде бұларды бөліп қарау керек.
Банктің портфелін ... ... банк ... көрсеткенде туатын банктер арасындағы, немесе банк пен оның клиенттерінің арасындағы қарым қатынастың ... екі ... ... ... ... ... 41 ... сәйкес банктің қаржы жөніндегі орнықтылығын сақтау, депазиторлардың мүддесін қорғау және де елдің ақша-несие жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында ... банк ... ... ... жолдармен реттейді:
-Екінші дәрежелі банктерге пруденциялық (экономикалық) нормативтер ... да ... ... ... тиісті мөлшерліктер мен шектемелер, оның ішінде резервтік талаптарды, күмәнді және үмітсіз қарыздарға қарсы қоятын мәжбүрлі шығындарды бекіту;
-Екінші дәрежелі банктер үшін ... ... ... тиісті нормативтік, құқықтық актілер шығару;
-Екінші дәрежелі банктердің жұмысын инпекциялау (тексеру) және оның нәтижесінде, банктің қаржы жағдайын сауықтандыруға бағытталған ұсыныстар енгізу, ... ... ... ... ... ең ақыры, лицензиясын алып қоюға дейін;
Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... үш ... топқа бөлуге болады:
-Пассивтік операциялар (қаржы жұмылдыру);
-Активтер операциялар (қаржыны орналастыру);
-Активтер-пассивтік операциялар (делдалдық және басқа да ... ... Бұл ... ... ... банктің ресурстарын қалыптастыру және оны ұлғайту. Сондықтан, бұл ... ... ... ... ... ... ... жасауы үшін төтенше маңызы бар. Пассивтік операциялар қатарына мыналар жатады:
-Заңды немесе жеке тұлғалардың есеп, немесе ағым ... ... ... ... ... депозиттер);
-Басқа банктерден қарыз алу (банкаралық несие);
-Заңды және жеке тұлғалардың қаржыларын мерзімді салымға жұмылдыру;
-Құнды қағаздарды шығарып, ... ... ... ... орталықтандырылған несие алу т.б.
Банктің ресурстары дегенде ойымызда болатыны, басқаларға уақытша пайдалануға беріле алатын болмаса басқа да ... ... ... пайдалануға болатын банктің бос қаржысы.
Мұндай бос қаржы ресурстар меншікті капиталы мен қарызға алған жұмылдырылған қаржыдан құралады.
Банктің меншікті ... ... ... ... ... ақшадан немесе акционерлердің кіріс жарнасынан құралады. Олар банктік қызметтерді атқаруды қамтамасыз етуге арналған. Сондықтан оны, кейде акционерлік капиталл деп те ... ... ... ... үшін ... банктің басқармасының 1997 жыл 5 желтоқсандағы №412 қаулысы ... ... ... төменгі шегі миллион теңге. Оның, банкті есепке алыну тұсында кем дегенде 50% төленуі керек. Қалғаны банк есепке тұрғаннан кейінгі, бір ... ... ... ... ... Бұл ... ... күнде, Ұлттық банк есепке отыруға өзінің тұжырымын бермейді.
Қазақстан Республикасының ... бір ... ... мен ... ... ... ... түгелімен ақшалай төлеулері керек деген талап (аталмыш заңның 16 бабының 2тармағы). Басқа елдерде банктің меншікті капиталы тек ақшалай емес, басқа да ... және ... емес ... мен ... ... ... ... де төленуі мүмкін. Мысалы, кезінде, кейбір Ресейлік банктердің меншікті капиталының 70%-ке дейінгісі материалдық активтер болды. ... мұны ... ... деп ... болмайды. Өйткені банктің меншікті капиталын несие берудің көзі ретінде пайдалану мүмкіншілігі азаяды. Сондықтан Ресейдің Орталық банкісінің 1994 жылы 11-желтоқсанда ... ... ... ... ... ... 10,0%-ке дейінгі бөлігі материалдық емес активпен құралуы мүмкін.
Банктің меншікті капиталының әрі қарай көбеюі банктің таза ... ... ... ... ... ... шығарып, оны орналастырумен іске асырылады. Банктің меншікті капиталын көбейтудің тағы бір көзі, оның өткен жылы бөлінбей қалған ... ... ... ... ... ... тәртіп Қазақстанда да болған, кейін жойылды.
Банктің ресурстарының құрамына меншікті капиталдың үлесі онша көп емес-10-12%-тің шегінде, 88-90%-ті ... ... ... өзі, ... пассивтік операциясының қандай маңызы бар екенін тағы да дәлелдейді. Жұмылдырынған резервтің ішінде елеулі орын алатындар депозиттік ресурстар. Олар мерзімді және ... ... ... болып бөлінеді. Депозиттің бұл түрінің өзара айырмашылықтары бар. Оның бастысы: мерзімді депозит ... ... ... Сол ... ... ... оның иесіне банктен ол депозитті алу өте тиімсіз. Онда ол көп табыс жоғалтады. Сондықтан банк, бұл қаржыны мерзімі өткенге дейін ... ... ... операцияларға пайдалана алады.
Ал, талап етілмелі депозитте олай істеуге болмайды. Өйткені оның иесі кез ... ... ... түгелімен немесе жартылай талап етуі мүмкін. Сондықтан банк, қаржысын сұрап келген депозиттердің талабын орындау үшін ... ... ... ... ... бос ... тырысады.
Олар құру әдістерімен де бірінен бірі ерекшеленеді. Егер мерзімді депозит банкіге табыс табу үшін арнаулы шарт жасалып салынатын болса, талап ... ... ... есеп, немесе ағымдағы және басқа да арнаулы шоттарына бос ақша жиналғанда құрылады. Бұл шот ... ... ... ісі ... шаруашылық жүргізуші субъектілердің бос ақшаларын банкіде сақтау керек деген ... ... ... ... Бұл ... ... банктер өз қарамағындағы ресурстарды пайда табу үшін және де өздерінің өтемпаздығын қолдауды қамтамасыз ету үшін орналастырады.
Бұған жататындар:
-Шаруашылық жүргізуші субъектілерге әр ... ... ... үшін ... ... ұзақ ... несие беру;
-Халыққа тұтынулық несие беру (үй құрылысын жүргізу, пәтер, үй және басқа да ұзақ мерзімде пайдалынатын мүліктерді сатып алуға); ... ... ... ... ... ... операцияларға несие беру;
-Факторингілік операцияларға несие беру;
-Басқа банктерге несие беру (банкаралық несие).
Көрсетілген активтер портфелінің ішіндегі ең ... ... ... және ... ... несиелеу опреациясын жүргізу болып табылады. Кейбір банктердің несиелеуден табатын ... ... ... 80%-інен асып кетеді. Соңғы жылдары несиенің дәстүрлі түрлерімен қатар көптеген жаңа ... ... ... Олар ... үй ... ... ... несие, үйді қайта тұрғызуға, немесе үйге күрделі өңлар пәтер үй салып алуға берілетін ... үйді ... ... ... үйге ... өңдеу жүргізу үшін берілетін несие, сақтандыру қағазын ... алып ... ... фермерлерге жер төлемін жақсартуға берілетін несие, оқуға және сынақ мерзімін өткізуге беретін несиелер. Сонымен қатар заңонымен қатар заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... ... ... кредит беретін болды.
Банктің активтер портфелі экономикалық мазмұнына қарай төмендегідей болып бөлінеді:
-Несиелеу портфелі-(есептеу-несиелеу);
-Есеп ... ... ... ... ... ... портфелі-қарызгерге қайтарымдылық, мерзімділік және ақылылық негізінде қаржы беру портфелі. Вексельдерді сатып алу (есептеу) немесе вексельдерді ... ... ... ... ... да есеп ... ... қатарына кіреді;
Есеп айырысу портфелі-қаржыны клиенттің есеп шотына есептеу немесе оны шоттан шығару, оның ішінде клиенттің контрагенттерінің ... ... ... байланысты операциялар;
Бос қаржыны депозитке жұмылдырумен қатар несиелеу және есеп айрысу ... ... өте ... ... ... ... ... ақша беру немесе оларды қабылдаумен байланысты операциялар. ... ... бұл ... ақшаның қозғалысымен қаржыларды қалыптастыру, орналастыру және пайдаланумен байланысты операциялар деуге болады.
Инвестициялық қорлық операциялар-банктің күрделі қаржысын ... ... салу және ... ... ... ... жүргізу үшін жарнаға салумен байланысты операциялар. Бұл жерде ескеретін нәрсе Заңның 8-бабына сәйкес, Қазақстандағы банктерге пайда табу үшін ... ... ... ... ... ... ... опреациялар-кепілдеме (кепілгерлік) беру, белгіленген жағдай болғанда, клиенттің үшінші тұлғаға бережағын өтеу портфелі.
Соннымен қатар, банкінің активтер ... ... ... қарай-қауіпті және қауіпті-бейтарап портфелі; орналастыру түріне (бағытына) қарай бірінші және екінші; пайдалылық дәрежесіне қарай: пайда келтіруші және пайда келтірмеуші операциялар ... та ... ... ... сыйақы әкелетін комиссиялық операциялар (дебиторлық берешекті инкассалау, ақша ... ... ... ... ... ... орындалатын делдалдық операциялар;
-Ішкі және халықаралық есеп айырысумен байланысты есеп ... ... ... (клиенттің тапсырмасымен құнды қағаздарды, басқа елдердің валюталарын, асыл металдарды алып ... және ... ... операцияларды банкінің көрсететін қызметтері деп атайды.
Коммерциялық банктердің ... ... ... және ... несиелендіру. Бұл қызмет банктік қызмет көрсету аясындағы маңыздыларға және банктің актив портфеліна жатады. Соның арқасында банктер несиелік ... ... ... ... несие беруші мен қарыз алушының арасындағы біріншісінің екіншісіне төлемділік, мерзімділік, және қайтарымдылық ... ... ақша ... ... ұсынуы бойынша қатынастар. Банктің несиелік портфелі активті және пассивті болады. Активтер несиелік операциялар банктер мен ... ... ... ... ал ... ... банк ... алушы ролінде, ал клиеттер-несие беруші ролінде болғанда пайда болады. ... ... ... екі нысаны болады: қарыздық және депозиттер.
Банктің активтер қарыздық портфелін қарастырайық.
Кәсіпорын, фирма, концерндер қарызды өздерінің тауарлық ... ... ... ... ... ... алу үшін және тағы ... ауыл шаруашылық кәсіпорындар, фирмалар-өздерінің тұқым, жанар жағар май және тыңайтқыш сатып алу шығындарын жабу ... бір ... ... ... үй, ұзақ ... тауарлар және тағы басқа сатып алу үшін; үкімет-ағымдағы шығындарды қаржыландыру үшін алады. Бұл қарыз алушылардың барлығы қарызды, негізінен табыс алу ... ... ақша ... ... ... депозиттік емес) орналастыратын коммерциялық банктерден алады.
Өз клиенттеріне қарыз ... ... ... ... ақша ... қабылдап және оларды қарыз алушыларға ұсынуда қаржылық делдалдар ролін атқарады. Банктің бұл қызметі несиелік қатынастардың барлық қатысушыларына (салымшылар, ... ... және ... ... Бұл ... ... мүдде көзделеді: әркім өзінің қажеттілігін қанағаттандырады.
Несиенің екі нысаны белгілі: ақшалай жіне тауарлай. Сәйкесінше несиелендірудің екі түрі бар: ... ... ... ... ... банкпен қатынастар секілді пайда болатын тікелей банктік несиелендіру және несиелік қатынастар алғашқыда ... ... ... пайда болып, соңынан банкпен қатынастарға трасформацияланатын жанама несиелендіру.
Тікелей банктік несиелендіруде қарыз ... ... ... ... ... ... ... беруші банк, ал қарыз алушы-шаруашылық субьектісі болып табылады. Банкаралық несиеде несие беруші де және ... ... да ... ... табылады, яғни бір банк басқа банкіге несие береді.
Коммерциялық несиелендіруде несие беруші де және ... ... да ... субьектілері болады, яғни бір кәсіпорын басқа кәсіпорынға тауар нысанында несие береді, бұл мәміле ... ... яғни ... ... несие бершіге тауар нысанында несие алуын растайтын құжат-вексельді береді. Одан әрі несие беруші осы вексельдің ... ... ... ақша бер деп банкіге барады. Осылайша комерциялық несие ... ... ... ... ... несиелік портфелін әр түрлі белгілері бойынша жіктеуге болады. ... ... (1 ... ... ... орта ... ... 5 жылға) дейін және ұзақ мерзімді (5 жылдан жоғары); қамтамасыз ету түрлері бойынша-қамтамасыз ... ... ... ... ... және ... ... жоқ банкілер) және қамтамасыз етілген; банктің роліне байланысты (несие беруші және ... ... және ... ... ... ... және ... банктерді несиелеу; пассивтік-Орталық банктен және басқа коммерциялық ... ... ... алу; ... ... ... ... арттыруға, айналым капиталын қаржыландыруға, тұтынушылық мақсаттарға арналған қарыздар.
Несиелік операциялар басқа белгілері бойынша да жіктеле алады: қарыз алушылардың түрлері бойынша, пайдалану ... ... ... ... және ... Мысалы, қарыз алушылардың түрлері бойынша қарыздар былай жіктеледі: сауда өнеркәсібіне, жылжымайтын мүлік ... жеке ... ... ... ауыл ... қаржы органдарына және тағы басқа.
Несиенің пайдалану сипаты бойынша оны өндірістік және тұтынушылық ... және ... ... ... қанағаттандыруға) деп бөлуге болады. Несиенің мұндай жіктелуінің негізінде формалды белгілер жатқанын атап көрсету қажет. Шет елдердің экономикалық әдебиетінде несиелік портфеліның ... ... жоқ. ... несиелік портфелі, банктердің және клиенттің өзара қатынастары, қарыз берудің барлық шарттары реттеліп жасалған несиелңк келісімшарттар негізінде жүзеге ... ... ... шарттары коммерциялық банкпен жүргізілетін несиелік саясаттың ір бір ... ... ... Ол ... тәртіппен байланысты. Қарыз алушылар несиенің қайтарымдылығын және несиелеудің басқа қағидаларын сақтауды, ал банктер-несиелердің мөлшерін реттеу тәртібі, ... ... мен өтеу ... ... етуі ... ... ... құрамдас бөлігі болып пайыздық саясат табылады. Банк клиентпен бірге жалпы банктік ережелер негізінде іріленген обьект құрамын және ... ... ... ... ... және өтелу тәртібін, кәсіпорынның меншік және қарыз қаражаттарын тиімді пайдалану бойынша шараларды, пайда алуға ... ... ... ... ... және де ... келісім шартты сақтандыру жақтары бойынша міндеттері мен құқықтарын өз бетінше анықтауға ... ... ... ... және ... ... көбіне банктің клиенке әсеріне байланысты.
Несиелік келісімшартта қарастырылған шарттар мен коммерциялық ... ... ... ... ... және басқа тексерулерді жүргізуге, несиелік келісімшартты бұзушы қарыз алушыларға экономикалық әсер етуші шараларды қолдануға міндетті. Несиенің белгіленген ... ... мен ... шешуші мәнге ие екендігі сөзсіз. Бұл принцптерсіз несие өзінің мәні мен мақсатын жоғалтады. Таяу ... ... ... ... ... ... ... мен ұйымдарға беретін қайтарымсыз және тегін дотациясына ... ... ... ... ... және күні бүгінде осы жайт қайталануда. Бірақ, республикада жүзеге асырылып жатқан банк реформасы ең іуелі экономикалық катигория ретіндегі несие берудің ... ... мен ... қалпына келтіруге бағытталған. Қазір қарыздардың қамтамасыз етілуі жаңаша көрініс табуда. Сондай-ақ, әрбір берілген қарыз нақты материалдық қамтамасыз етілуі тиіс деп ... ... ... ... несиені қайтарудың нақты мүмкіндігін ескермеді. Қазіргі кезде клиенттің өтінішінше, оның өзінің міндеттемелері бойынша есеп айырысу мүмкіндігіне көп көңіл ... ... ... ... ... ... жаңа ... оның формалды жұмыс әдістерінен бастап қызмет көрсететін шаруашылық ұйымдардың ісін жақсы білу негізінде несиенің қағидаларын жүзеге ... ... ... талап етеді.
Қарыздарды (ссудаларды) қамтамасыз ету банк активтерінің сақталуы мен табыс табудың кепілдігі үшін қажет. Несиелік қамтамасыз етудің негізгі түрлеріне ... ... ... бір ... ... ... Бұл жағдайда тапсырма беруші қарыз алушының қарызын қажет уақытында өтеп беруі туралы банк алдындағы міндеттемесі;
-кепілдік-кепілдеме уақыты жеткенде қарыз алушы өз ... ... ... ... ... соманы өтеп беру туралы кепілдік міндеттемесі;
-бағалы қағаздар, тауарлар және басқа да мүліктерді кепілдікке ... ... ... алушы өз міндеттемелерін орындай алмаған жағдайда, оның кепілдікке салған мүліктерін сату барысында түскен түсімнің белгілі бір ... алу ... сол ... ... жер ... жылжымалы мүліктер) толығымен иемдену құқы;
-жылжымайтын мүлікті кепілдікке салу ... ... ... етуде негізігі роль ипотекаларға жүктеледі және ғимараттар мен жер ... ... ... ... салу ... негізгі бөлігі болып табылады.
Оларды кепілдікке салу арқылы иегерлері несие алады.
Несиелерді қамтамасыз етудің, материалдық формаларына:
Жер, құнды қағаздар, тауар-материалдық құндылықтар, ... ... және тағы ... жатады.
Банктерде клиенттерге қарыз беру үшін қарыздарды есепке ала ... әр бәр ... ... ... ... ... ... ашылады. Жекелеген баланстық шоттарда бір клиентке берілген қысқа мерзімді және ұзақ ... ... ... алу ... ... шоттардың дебитінде алынған қарыздардың сомасы, ал кредитінде қайтарылғаны көрсетіледі.
Клиенттердің қажет етуіне және қызығушылығына байланысты әр банкте жай ... ... ... ... шоттар ашылады.
Арнайы қарыздық шоттардың жай шоттардан айырмашылығы-қарыз беру әр уақыт сайын құжаттық түрде ... ақ, ... ... ... ... шот ... барысында банкке өткізген міндеттемелік өтініші негізінде жүргізіледі. Қарыз ... ... есеп ... ... өтеу ... ... түскен түсімдерді арнайы қарыздық шоттарға аудару арқылы жойылады.
Қарыз ... ... ... ... да беріледі. Бұл шотта бір жағынан түскен түсімдер көрсетілсе, екінші жағынан қарыздар мен ... ... ... шот ... Онда тек дебиттік немесе кредиттік сальдо ғана болады.
Корреспонденттік шоттардан берілетін ... ... ... деп ... Негізінен ол есеп айырысу құжаттарын өтеп беру үшін немесе бағалы ... ... алу, ... өтеу үшін ... қол ақша түрінде берілуі мүмкін. Контокорренттік несиелерді ұсыну тәртіптері сақтала отырып, келісімшарт ... ... ... шот ... ... қарыз алушы үшін несие шамасын шектеуде лимит белгіленеді. Аталған несиені қамтамсыз ету құрамына ипотека, бағалы ... және тағы ... ... Бұл ... ... Республикамызда әлі дамыған жоқ. Соңғы уақыттары кейбір жекелеген коммерциялық банктер ... ... ... ... несиелер-күнделікті айналым орерацияларына қажетті айналым капиталының құнын өтеу үшін беріледі. Оларға жататындар: несиелік желі ... ... ... ... және ... қарыздар, күтпеген оқиғаларға жұмсалатын несиелер мен қарыз алушының айналым ... ... үшін ... ... ... және ұзақ мерзімді қарыздар-қүрделі құрылыс шараларын жүргізу үшін, үй және қондырғылар сатып алу үшін, ... ... ... ... ... үшін ... ... жататындар: мерзімдік қарыздар, мүлікті кепілге алып беретін қарыздар, құрылыстық қарыздыр және ... ... ... желілер-анықталған тәртіптерді сақтай отырып, белгіленген уақыт аралығында несиелерді пайдалануға мүмкіндік беретін, несиелердің ... ... алу ... банк пен ... ... ... келісімшарт. Жақсы табыс тауып, жиі несие қолданып жүрген фирма қажетті жағдайда көлемі алдын ала ... ... ... ... ... ... Бұл ... жылға дейінгі мерзімде беріледі.
Несиелік желінің мынадай түрлері болады:
Маусымдық-өндірісің маусымдық болуымен байланысты айналым құралдарының жетіспеушілігінен банктерге беріледі.
Жаңармалы-айналым құралдарының ұзақ ... ... ... қарыз алушыға берілетін несие.
Күтпеген оқиғаларға жұмсалатын қарыздар-қарыз алушының айналым құралындағы күтпеген жағдайларға бір ... ... ... үшін ... ... ... арналған перматенттік қарыздар- айналым құралындағы ұзақ мерзімді ... жабу үшін ... Бұл ... ... ай ... жойылып, жабылып отырады.
Мерзімді қарыздар-ғимараттарға жөндеу жұмыстарын жүргізу, көлік сатып алу, құрал-жабдықтар алу және ... ... ... үшін ... Бұл ... күрделі капитал енгізілетін салаларда өте кеңінен қолданылады.
Салынған мүлік туралы актіге берілетін ... ... ... ... ... жер ... ... алу, немесе қаржыландыру үшін қолданылады. Олар 15 жылға, немесе одан жоғары мерзімге ... ай ... ... алдын ала белгіленген жарналар арқылы өтеледі. Бұл несиелер ... ... ... ... ... мен құрылғылар құрылысының мерзіміне арнап беріледі. Қарыз алушы бұл несиенің өсім ақысын үнемі төлеп отырады, сонан кейін қарыздарды салынған мүлік ... ... ... рәсімдейді.
Лизинг-қымбат бағалы күрделі жабдықтарды жалға алуды қаржыландыру үшін қолданылады, мысалға: кеме, ұшақ, компьютер, автомашиналар және тағы ... ... ... көрсетілгендей, жалдаушы жабдық иесіне ай сайынғы тиісті соманы ... ... ... ұзақ ... ... мүмкіндігін алады. Елімізге бұл несие де әрі деңгейінде дамыған жоқ.
Жекелеген қарыз алушыларға коммерциялық банктер ... ... ... Ол, ... тұрғын үйлер, ұзақ мерзім пайдаланатын товарлар және пәтерлер ... ... ... ... Бұл несиелерге жаңармалы несиелер, ұзақ мерзім пайдаланылатын несиелер және мерзімі өтелетін несиелер жатады.
Несиенің бұл түрі шет елдерде өте ... ... ... Мысалы, АҚШ-та 50% үй несиеге сатып алынады. АҚШ-тағы жалпы несиелердің 85% негізгі үш бөліктен құралады: несиенің 32%-ы сауда-өнеркәсіптік компаниялар мен ... 37%-ы ... үй ... 19%-ы жеке ... ... ... ... жоғары несиелер сауда өнеркәсіптік орындардың айналымдағы капиталын толықтыру үшін қысқа мерзімге беріледі. Ал, қалған бөлігін күрделі қаржы енгізу үшін ұзақ ... ... ... ... ... ... қарыздар-құрылыс мерзімі екі жылдай көлемге созылатын құрылыстық фирмаларға берілетін несие. Сонымен қатар, бұл несие тұрғын үй сатып алу үшін 15-25 ... да ... ... ... ... ... ... тауарларын сатып алу үшін берілетін несиесі.
Коммерциялық жанама несиелендіруге-толық тоқтала кеткенім жөн. Коммерциялық несиелер бұрынғы Кеңес Одағынан басқа ... ... ... ... ... ... ... дағдарыстан шығуда оның атқарар ролі зор болар еді, бірақ Республикамызда әлі бұл ... еш ... ... ... ... ... вексельдер арқылы жүзеге асырылады. Вексель-белгілі уақыт өткеннен кейін вексель ұсынушыға бергілі бір соманы төлеу туралы, вексель иесінің нұсқамасы, немесе ... ... ... анықтама.
Коммерциялық несиелендіруде жабдықтаушы сатып алушыға несиеге тауар береді. Оны алушы жабдықтаушының атына вексель толтырып ұсынады және жабдықтаушы ол вексельді банкке ... беру ... ... ... Бұл арада қарыз алу уақытында тауарлы түрдегі вексель қарызды қайтару уақыты жеткенде ақшалай ... ... ... ... өтуі дисконттау, яғни вексельдерді, шот фактураны (факторинг) және басқа да ... ... ... ... алу ... ... ... кепілге алып, қарыздар беру нәтежиесінде жүзеге асырылады. Есепке алу операциясы банктің ақшалай қарыз міндеттемелерді сатып алуын сипаттайды, вексельді есепке ала ... банк ... ... ... ие ... ... ... алынған соманы қайтару міндетінен құтылады, себебі, банк оларды тікелей вексель берушіден талап ... ... алып ... қарыздар-мерзімді болады, егер де вексель иесі алдын ала келісілген мерзімге банкіден оларды сатып алуға міндетті болса, немесе онкольдық (несие беруші кез ... ... ... талап ете алатын несие) болса, онда қарыздарды қайтаруды банктің кез келген уақытта талап етуге құқы бар.
Вексельді кепілге ала отырып, банк ... ең ... ... кепіл мөлшерін және шот бойынша қарызбен қамтамасыз ету арасындағы пайыз қатынасы, пайыз мөлшерін және банк ... ... ... ... ... ... сомасын өтеу үшін вексель берушінің сол вексельді төлеуге арналған сомасын пайдалану құқы ... ал егер ... ... есеп ... ... ... қызметтер мен тауарлар сатудан түскен түсім сомасын пайдалына алады.
Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... берудің қарапайым техникасын қамтамасыз ететін несиелеу әдістері мен формаларын енгізуді, несиелік портфелінің ... ... ... ...
Қазақстан Республикасында несиелеу: ,

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 74 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті өзін-өзі басқарудың шетелдік тәжірибесі24 бет
Қаржы және ақша нарығы25 бет
Ұйымның дамуы және персоналды басқару жүйесі34 бет
Айналым капиталының мәні мен құрлымы29 бет
Ақша айналымы мен оның құрлымы9 бет
Бухгалтерлік баланстың құрлымы және түрлері3 бет
Дәннің құрлымымен оның анатомиялық бөліктерінің микроқұрлымының технологиялық маңызы4 бет
Егін алқабын есептеу құрлымы7 бет
Жергілікті басқару органдарының функционалды құрлымы мен қызметтері27 бет
Оңтүстік Торғай ойпаты, Арысқұм иінді ойысында орналасқан Приозерный құрлымының мұнайгаздылы қорын есептеу20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь