Смог (түтінді тұман)

1 Смог —Түтінді тұман
1.1 Құрамы
2 «СМОГ» терминнің шығу тарихы
3 Смогтың түрлері
4 Тұманды түтіннің пайда болуы
5 Лондон қаласындағы смог мәселесі
6 Алматы қаласындағы смог мәселесі
7 Смогтың денсаулыққа әсері
8 Табиғи смог
9 Қорытынды
10 Пайдаланған әдебиет
Смог сөзі ағылшынша «smoke» — түтін, «fog» — тұман деген сөздердің бірігуінен шыққан. Смог — түтіннен, тұманнан және шаң-тозаңнан тұратын аэрозоль, улы түтін. Мұндай смогтар үлкен қалалар мен өндіріс орталықтарында жиі болады. Алғашында, Смог ұғымы деп көп мөлшерде көмірді жаққанда пайда болатын түтін мен күкірт диоксиді қосылысын түсінетін. 1950 жылдары смогтың жаңа түрі жайлы сипаттама пайда болды. Ол — фотохимиялық смог болатын.
Азот оксиді. Мысалы: азот диоксиді; тропосфералық (жерге жақын) озон; ауада ұшып жүрген органикалық қосылыстар. Мысалы, бензиннің, бояудың, еріткіштердің булары: азот қышқылдарының тотығы. Фотохимиялық смогты тудырушы басты фактор – автокөлік пен өндіріс ошақтарының улы газдары мен түтіндері. Жоғарыда аталған органикалық қосылыстар химиялық жағынан өте активті, тез қышқылдана алады. Сол себептен де фотохимиялық смог қазіргі кезде экология үшін өте маңызды проблеманың бірі. Денсаулықтың қас жауы.
Алғаш рет 1905 жылы доктор Генри Антуан де Воның «Тұман және түтін (Fog and Smoke)» мақаласында «Smog» деген терминді қолданды. 1905 жылы 26-шілдеде лондондық Daily Graphic газеті жаңа терминнің пайда болғандығы жайлы және келесі күні доктор Генри Антуан де Воның қоғам үшін үлкен еңбек атқарғанын жазды. Доктор Во тілге тиек еткен түтін Лондон қаласында пайда болған тұманды түтін болатын.
Құрғақ смог (Лос-Анджелестік смог) – күн радияциясының әсерінен қалдық газдарда болатын фотохимиялық реакцияның салдарынан пайда болатын смог. Тұмансыз, ауаның түсі көкшілдеу түске боялып, ауада улы газдар тарайды. Ылғалды смог (Лондондық смог) – табиғи тұманның өндіріс орындарынан шыққан газдар мен түтіндерге араласуынан пайда болған смог. Бұндай смог тұманды Лондонға тән. Радиациялық тұман – жердің беті радиациялық процесс бойынша салқындағанда тұман пайда болады. Оған қоса шықтың (шөптердің бетіндегі шық) бойындағы ылғалдылық бар болып, екеуі тұман түзеді. Ондай тұман жердің беткі қабатындағы жылы ауа массасын жоғарыға жібермей ұстап қалады. Ал ол дегеніміз өндіріс орталықтарында смог түзеді деген сөз.
↑ Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, Мектеп, 2002.
↑ «Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы»
        
        СМОГ
Тұмша (ағылш. smog, smoke -- түтін, fog -- ... ... смог -- ... ... мен ірі ... ... ... ауасы, құрамы түтін, тұман және шаңнан тұратын ... ... ... газ қалдықтары қосылған қалың тұман және шоғырлануы жоғары тозаңдар мен ащы газдардың бүркеніші ... ... ... сараланады.Смог өндірісі жақсы дамыған қалалардың атмосферасында отынды құрғақ айыру ... ... ... ... ... ұсақ ... құралады; ал ылғалды атмосферада сұйық тамшы түрінде кездеседі. Ауа райы құрғақ, ыстық кезде смог сарғыш бүркеніш сияқты болып көрінеді. Атмосферада ... смог ... ... өте ... Смогтың салдарынан тұрғындар арасында тыныс алу және қан айналысы ... ... ...
1 Смог -- ... ... Құрамы
2 терминнің шығу тарихы
3 Смогтың түрлері
4 Тұманды түтіннің пайда болуы
5 Лондон қаласындағы смог ... ... ... смог ... ... денсаулыққа әсері
8 Табиғи смог
9 Қорытынды
10 Пайдаланған әдебиет
СМОГ -- ... ... сөзі ... -- ... -- тұман деген сөздердің бірігуінен ... Смог -- ... ... және шаң-тозаңнан тұратын аэрозоль, улы түтін. Мұндай смогтар үлкен қалалар мен ... ... жиі ... ... Смог ... деп көп мөлшерде көмірді жаққанда пайда болатын түтін мен күкірт диоксиді қосылысын ... 1950 ... ... жаңа түрі ... ... ... болды. Ол -- фотохимиялық смог болатын.
Құрамы
Азот оксиді. Мысалы: азот диоксиді; тропосфералық (жерге жақын) озон; ауада ұшып ... ... ... ... бензиннің, бояудың, еріткіштердің булары: азот қышқылдарының тотығы. Фотохимиялық смогты тудырушы басты фактор - ... пен ... ... улы ... мен ... ... аталған органикалық қосылыстар химиялық жағынан өте активті, тез қышқылдана алады. Сол себептен де ... смог ... ... ... үшін өте ... ... бірі. Денсаулықтың қас жауы.
ТЕРМИНІНІҢ ШЫҒУ ТАРИХЫ
Алғаш рет 1905 жылы доктор Генри Антуан де ... ... ... ... ... 1905 жылы 26-шілдеде лондондық Daily Graphic газеті жаңа терминнің пайда болғандығы ... және ... күні ... Генри Антуан де Воның қоғам үшін үлкен еңбек атқарғанын жазды. Доктор Во тілге тиек еткен ... ... ... пайда болған тұманды түтін болатын.
Нью-Йорк қаласында орын алған смог
СМОГТЫҢ ТҮРЛЕРІ
Құрғақ смог (Лос-Анджелестік ... - күн ... ... ... газдарда болатын фотохимиялық реакцияның салдарынан пайда болатын смог. Тұмансыз, ауаның түсі көкшілдеу түске боялып, ауада улы ... ... ... смог ... ... - табиғи тұманның өндіріс орындарынан шыққан газдар мен ... ... ... болған смог. Бұндай смог тұманды Лондонға тән. Радиациялық тұман - жердің беті ... ... ... ... ... ... ... Оған қоса шықтың (шөптердің бетіндегі шық) бойындағы ылғалдылық бар болып, екеуі тұман түзеді. ... ... ... ... ... жылы ауа ... жоғарыға жібермей ұстап қалады. Ал ол дегеніміз өндіріс орталықтарында смог түзеді деген сөз.
ТҰМАНДЫ ... ... ... ... ... мен ... ... орталықтарында кез-келген ауа-райы жағдайында пайда болады. Оған себеп -- ауаның ластығы. Смог ... ... ... ... ... ... болады. Өйткені ауаның жоғарғы қабаты қатты ысып кеткендіктен ластанған ауаны жоғары ... ... ... ... ... ... ... мен сайлы аймақтарда орналасқан қалаларда жиі болады. Оған мысал ретінде Алматы қаласын ... ... ... ... ... түтінді әрі тұманды болып тұрады. Бір рет пайда болған смог тезірек тарай ... Оның ... ... -- Алматының шетіндегі биік таулар мен ... ... ... ... көп ... ... смогтан ең көп зардап шегетін қалалардың қатарына мыналарды жатқыза ... ... ... ... Афины, Гонконг, Пекин және Москва. Гонконгтағы смогтан биік ғимараттардың басы көрінбейтіндей жағдайға жетеді. ... ... ... ... және ... көп ... ... байқалады. Ресейде жыл сайын смогтың кесірінен 300 мың адам көз жұмады екен. Ал ... ... ... ... 1 ... астам адам лас ауамен тыныс алса, жыл сайын 3 миллион адам ластанған ауаның кесірінен көз ... ... СМОГ ... ... ... орта ... бері бар. 1273 жылы король Эдуард I көмірді жаққанда пайда болатын түтіннің көптігінен қалада ... ... ... ... жылы 8-12 ... аралығында Лондон қаласындағы смогтың кесірнен 4000-нан астам адам қаза ... Ал одан ... ... ... астам адам қаза табады. Алайда, үкімет бұл болған жағдайлардың жағылған ... ... ... ... ... мойындамады. 1952 жыл -- Лондон тұрғындары үшін ең ауыр жыл болып саналады. 1956 жылы ... ... ... сай ... көмір отынын тұтынатын орындар мен үйлердің жылу жүйелері түтінсіз немесе түтіні аз отын көздеріне (газ, жанармай және, ... ... ... 1968 жылы ... ... ... өндіріс орындарында ауа тазалығын реттейтін іске асты. Нәтижесінде зауыттардың түтін шығаратын мұржалары биіктетілді. Осылайша қаладағы таза ауа ... ... ... ... ... ... ең ... дәрежеде ластануы 2007 жылы тіркелген. Ол жылы ауаға 185 мың ... ... ... заттар қосылған. Оның 161,3 мың тоннасы қаладағы автокөліктердің еншісіне тиеді. Ал автокөліктерді алып қарасақ, олардың ... ... шет ... ... ... ... болып табылады. Жеңіс автокөліктерден бөлініп шығатын зиянды газдар 161,3 мың тоннаның 78% құрайды. Ал қоғамдық көліктер 14%, жүк ... ... ... ӘСЕРІ
Үлкен қалаларда басты мәселеге айналған смог балаларға, жасы ұлғайған адамдарға жүрек, тыныс алу жолдары ауруларымен ауыратын адамдар үшін өте ... Смог ... ... ... ... мен тоқтауына, бас ауруларына, тұмауға себеп болады. Сонымен қатар көздің, мұрынның және жұтқыншақтың мөлдір сұйық қабаттарының зақымдануын тудырады, иммунитетті ... Смог ... ... ... ... ... саны артады, аурудан толық сауыққан адамдардың аурулары қайта ... ... алу ... ... және ... ... ауыратын науқастардың өлімі көбейеді.
ТАБИҒИ СМОГ
Смог табиғи жолмен де пайда болады. Мысалы, жанартаулар атқылаған кезде ауаға көтерілетін күкіртті газ көбейіп, ... смог ... ... жанартаулық смогты ағылшынша Vog (Vulcan fog) деп атайды. Табиғи смог Индонезияда да орын алады. Онда ... ... ... ... смогқа ұқсас түтін Индонезиядан бөлек Тайландқа, Филиппинге, Сингапурға және Малайзияға жетеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Смогтың салдарынан болатын шығандар мен адам денсаулығына төнетін ... ... оның ... алу әлде ... ... ... ... болады. Бірақ ол билік тарапынан жүргізілетін қоршаған ортаны қорғау саясатына тікелей байланысты. Алматыдағы жағдайды ... ... ... Ескі ... ... ... ... зияны өте көп. Ондай автокөліктердің пайдасынан зияны басымырақ. Ауру адамдардың емделуге жұмсайтын шығындары мен мемлекеттен бөлінетін қыруар қаржының біраз бөлігіне ... ... ... жаңа ... ... ... ... еді ғой. Ал ол қала басшылығы мен министрліктерді шешетін мәселесі. Осындайда деген халық мақалы еске ... ... ... ... тек қана берен-саран елдердің ғана мәселесі десек, қателік ... еді. ... ... үшін барлық ел жауапты. Өйткені ауа бәрімізге ортақ. Әр елдің жеке аспаны болса да ауасы болмайды.
Пайдаланған әдебиет
↑ Қазақ тілі ... ... ... ... ... Су ... - Алматы, Мектеп, 2002.
↑ : Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев - ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Смог9 бет
Тұманбай Молдағалиевтің өмірбаяны10 бет
Қышқыл жауын-шашындар мен фотохимиялық смог9 бет
"Бу қазанынын беттері"5 бет
Іздер. Мұхтар Әуезов28 бет
Абайдың табиғат лирикасы10 бет
Антарктида туралы3 бет
Астрофотометрия элементтері. Жұлдыздық шамалар9 бет
Атмосфералық ауаны қорғау шаралары5 бет
Атмосфераның құрылысы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь