Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері

Ақпарат (латын тілінде informatio — хабардар, түсінікті, мазмұндау) ұғымы контекстке байланысты кең мағынада абстрактілі, ал шағын мағынада қарастырсақ олардың берілу формаларынан тәуелсіз мәліметтер болып келеді. Қазіргі уақытта белгілі бер анықтама қабылданбаған, білімнің әр түрлі салаларының ерекшеліктеріне байланысты сипатталады. Мәлімет – сигналдар, хабарлар, деректер, ескертулер және т.б. түрінде өрнектелген білім.
«Informatio» сөзінің өзі «in-» префиксінен (сөз алдымда қосымшадан) және «forma» («пішін») зат есімімен байланысты «form» («пішінін беремін, құрамын) »етістігінен тұрады.
Ағылшын тілінде «information» (жазылуында «informacioun») алғашқы рет 1837 ж. пайда болды. Қазіргі жазылуы XVI ғ. басталды. Шығыс славян тілінде «ақпарат» ұғымы Польшадан XVII ғ. келді.
ХХғ. Ортасынан бастап «ақпарат» ұғымы жалпы ғылыми ұғым болып қабылданды.
Клод Шеннон (Claude Shannon) өзінің «Байланыстың математикалық теориясы» (A Mathematical Theory of Communication) еңбегінде алғашқы рет екілік кодты ақпаратты жөнелту үшін қолдану мүмкіндігіне негізделуіне байланысты ақпарат теориясын құрушы және цифрлық байланыстың негізін қабылдаушы ретінде танымал, белгілі болды.
Компьютердің (ЭЕМ) пайда болуымен алдымен сандық ақпаратты өңдеуге арналған құралдар пайда болды. Әйтсе де, әсіресе дербес компьютерлердің (ДК) кеңінен таралуымен байланысты компьютерлер мәтіндік, сандық, бейнелеу, дыбыстық және видеоақпараттарды сақтау, өңдеу, жөнелту мен іздеу үшін пайдалана бастады.
Ақпарат – сақтау, түрлендіру, жөнелту және пайдалану нысаны болып табылатын қоршаған әлім туралы түсінілген мәліметтер.
Ақпарат – материалдық тасушыда бекітілген, уақыт бойынша және кеңістікте сақталған және таратылған мәліметтер жиынтығы.
Ақпарат – пайдаланушы қабылдаған, түсінікті және пайдалы деп бағалаған жаңа мәліметтер.
Ақпарат – қоршаған орта туралы және адам немесе арнайы құрылғы осы ортадағы болатын үрдістерді қабылдайтын мәліметтер.
Кез келген нысан сияқты ақпараттың да өзіндік қасиеттері бар. Табиғат пен қоғам нысандарының қасиеттерінен ерекше ол дуализм болып табылады, яғни ақпарат қасиеттеріне олардың маңызды бөліктерін құрайтын бастапқы берілгендердің қасиеттері сияқты осы ақпаратты бекітетін әдістердің де қасиеттері әсер етеді.
Практикалық тұрғыдан қарастырғанда ортақ маңызды қасиеттері ретінде құндылық (пайдалылық), растық (ақиқаттық), объективтілік (әділдік), толықтық, дәлдік, уақыттылылық, өзектілік және т.б. қасиеттерін қарастыруға болады.
Ақпараттың құндылығы – ақпаратты алушының алдына қойған мақсатына жету мақсатындағы мүмкіндікпен қамтамасыз етумен анықталады. Бұл жерде әділетсіз ақпарат та, күмәнді ақпарат та адам үшін өте маңызды. Әлеумет (қоғам) ақпаратының қосымша қасиеттері бар:
- семантикалық (мағыналы) сипатта, яғни түсінік салалардың, үрдістердің және қоршаған ортаның маңызды белгілерін қамтитындықтан түсінікті болады;
- тілдік табиғаты (бейнелеу өнері сияқты эстетикалық ақпараттың кейбір түрлерінен өзге) болады. Бір мағынадағы ақпарат әр түрлі табиғи тілдерде, математикалық формула түрінде және т.б. өрнектелуі мүмкін.
        
        1.	Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері (бейнелік (визуалды), дыбыстық (аудиалды), тактильді, иіс сезгіштік, ... ... ... ... ... көпшілік, арнайы, жеке), мәселелері, қасиеттері (құндылығы, объективтілігі (әділдігі), растығы, дәлдігі, толықтығы, уақытылылығы, өзектілігі, сәйкестілігі, кумулятивтілігі, тозуы, ... ... ... ... табиғат, дискреттілігі, шашырауы)
Ақпарат сөзінің пайда болу тарихы
Ақпарат (латын тілінде informatio -- ... ... ... ... ... ... кең ... абстрактілі, ал шағын мағынада қарастырсақ олардың берілу формаларынан тәуелсіз мәліметтер ... ... ... ... ... бер анықтама қабылданбаған, білімнің әр түрлі салаларының ерекшеліктеріне байланысты сипатталады. Мәлімет - сигналдар, хабарлар, ... ... және т.б. ... ... ... ... өзі префиксінен (сөз алдымда қосымшадан) және () зат есімімен байланысты ... ... ... ... ) ... рет 1837 ж. ... болды. Қазіргі жазылуы XVI ғ. басталды. Шығыс славян тілінде ұғымы Польшадан XVII ғ. келді.
ХХғ. ... ... ... ... ... ұғым болып қабылданды.
Клод Шеннон (Claude Shannon) өзінің (A Mathematical Theory of Communication) еңбегінде алғашқы рет ... ... ... ... үшін ... ... ... байланысты ақпарат теориясын құрушы және цифрлық байланыстың ... ... ... ... ... ... (ЭЕМ) ... болуымен алдымен сандық ақпаратты өңдеуге арналған құралдар пайда ... ... де, ... ... ... (ДК) ... ... байланысты компьютерлер мәтіндік, сандық, бейнелеу, дыбыстық және видеоақпараттарды сақтау, өңдеу, жөнелту мен іздеу үшін пайдалана бастады. ... ... ... - ... ... жөнелту және пайдалану нысаны болып табылатын қоршаған әлім туралы түсінілген мәліметтер.
Ақпарат - материалдық тасушыда ... ... ... және ... сақталған және таратылған мәліметтер жиынтығы.
Ақпарат - пайдаланушы ... ... және ... деп бағалаған жаңа мәліметтер.
Ақпарат - ... орта ... және адам ... ... құрылғы осы ортадағы болатын үрдістерді қабылдайтын мәліметтер.
Ақпарат қасиеттері
Кез келген нысан сияқты ақпараттың да ... ... бар. ... пен қоғам нысандарының қасиеттерінен ерекше ол дуализм болып табылады, яғни ... ... ... ... ... ... ... берілгендердің қасиеттері сияқты осы ақпаратты бекітетін әдістердің де қасиеттері әсер етеді.
Практикалық ... ... ... ... қасиеттері ретінде құндылық (пайдалылық), растық (ақиқаттық), объективтілік (әділдік), толықтық, дәлдік, уақыттылылық, өзектілік және т.б. ... ... ... ... - ақпаратты алушының алдына қойған мақсатына жету мақсатындағы ... ... ... ... Бұл жерде әділетсіз ақпарат та, күмәнді ақпарат та адам үшін өте маңызды. Әлеумет (қоғам) ақпаратының ... ... ... ... ... ... яғни ... салалардың, үрдістердің және қоршаған ортаның маңызды белгілерін қамтитындықтан түсінікті болады;
* тілдік табиғаты (бейнелеу өнері сияқты эстетикалық ... ... ... ... ... Бір ... ... әр түрлі табиғи тілдерде, математикалық формула түрінде және т.б. ... ... ... ... - адамзат санасынан тыс және тәуелсіз ... Егер ... ... оның ... кімнің болса да ойынан, талқылауынан тәуелсіз болса, онда ақпарат әділ болады.
Мысалы, - субъективті ... ... ал - ... бірақ, өлшеу құралының қателігіне байланысты дәлдікті береді.
Ақпараттың растығы - қоршаған ортадан алынған нақты ақпарат. Объективті ақпарат барлық уақытта рас ... ... ... рас ... ... де субъективті де болуы мүмкін. Рас ақпарат бізге дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Рас емес ... ... мына ... ... ... ... алдын ала қарастырылған бұрмаланған ақиқат (дезинформация) немесе субъектілік қасиеттегі бұрмалау;
* кедергілердің әсерінен және ... ... ... ... ... тура ... ... болған бұрмалау.
Ақпараттың толықтығы - түсінуге және ... ... ... ... ... емес ... қате ... немесе шешімге әкелуі мүмкін.
Ақпараттың дәлдігі - ақпарат нысанның, үрдістің, құбылыстың және т.б. ... ... ... ... ...
Ақпараттың уақытылылық қасиеті берілгендерді жағдайдың өзгеру динамикасына ... ... ... Бұл жерде не берілгендерде сәйкес нысандар белгілерінің кешігу уақытын, не нысанның нақты белгілерінің ... және ... ... ... ... болады. Оларға келесі қасиеттерді жатқызуға болады:
- Ақпараттың өзектілігі - ағымдағы ... ... ... мен ... сәйкестік шамасы. Қазіргі жағдайды сипаттайтын берілгендер қасиеті, яғни ол ақпаратты алған ... үшін ғана ... ... мүмкін.
- Ақпараттың оперативтілігі - ақпаратты жинау мен оларды өңдеу уақыты жағдайдың өзгерісіне сәйкестігі.
- Ақпараттың сәйкестілігі - ... ... ... ... ... ... алға ... байланысты ақпарат саны да артуда, ақпарат жинақталады, оны жүйелендіру, бағалау және біріктіру орындалады. Бұл ... өсу және ... ... деп ... ... - латын сөзінен алынған cumulatio - арттыру, топталу).
Ақпараттың кумулятивтілігі - гомоморфизм және ... ... ... ... ... - бір жиын екіншісінің моделі болып табылатын екі жиын нысандарының арасындағы қатынас. ... - ... бір ... меңгерген пайдаланушылардың нақты деңгейі үшін іріктелінген берілгендер.
Ақпараттың тозуы - уақыттың өтуіне ... ... ... ... тоздыратын уақыт емес, ал дәлдейтін, бұрында болған ақпаратты толықтыратын немесе толығымен, немесе қандай да бір бөлігін ... ... жаңа ... ... ... ... ақпарат тезірек, ал эстетикалық ақпарат жай тозады.
Ақпараттың түсініксіздік қасиеті - берілгендердің қорғалуда болуын қарастырғанда мәліметтерді қорғаудың ... ... ... қатынаудан және берілгендердің жіктеулерінің әлеуметтік-психологиялық аспектілерін мүмкіндігінше олардың жасырындылығы мен ... ... ...
Ақпараттың басқа қасиеттері:
Қоғамдық табиғат - адамның, қоғамның саналы қызметі ақпарат көзі болып табылады.
Тілдік табиғат - қатынау, ойлау, ... ... ... ... ... ... ... таңбалық жүйесі - тілдің көмегімен өрнектелетін ақпарат. Тіл - күнделікті өмірде пайдаланылатын және ойлау өрнегінің пішіні және ... ... ... ... болатын табиғи тіл, сондай-ақ адамдар белгілі бір мақсатпен құрған жасанды (математикалық ... ... ... ... және т.б.) тіл ... ... - сөз, ... ұсыныс, мәтін үзіндісі, ал мағынасы ретінде - түсінік, тұжырымдама, фактілерді сипаттау, гипотезалар, теориялар, заңдар және т.б. ... ... ... ... ... ...
Шашырауы - көптеген қоректерде болуы.
Ақпараттың түрлері
Ақпаратты бірнеше белгі бойынша төмендегі түрлерге бөлуге болады:
* қабылдау ... ... ... ... бойынша;
* тағайындалуы бойынша.
Қабылдау тәсілі бойынша
Адам үшін ақпаратты қабылдаушы ақпаратты рецепторлардың типіне тәуелді түрлерге бөледі.
* Бейнелік (визуалды) - көру ... ... Біз ... ... көреміз.
* Дыбыстық (аудиалды) - есту мүшесімен қабылданады. Біз айналамыздағы дауыстың бәрін естиміз.
* Тактильді - дене ... ... ... Осы ... ... үш түрі үшін бүгінгі күнге дейін оларды кодтау мен сақтау тәсілдері дайындалмаған.
* Иіс сезгіштік - иіс сезу ... ... Біз ... ... ... ... - ... рецепторлармен қабылданады. Біз дәмді сезінеміз.
Берілу формасы ... ... - тіл ... ... арналған символдар түрінде беріледі. Әріптермен және әр ұлт өкілдерінің тілдерінің әр түрлілігі және осыған байланысты сөйлеуді ... үшін ... ... ... ... - адам сөйлеуін арнайы символдармен кодтау тәсіліне береді. Бұл тәсіл әсіресе қағаз және кітап басылымдары пайда болғаннан кейін рөлі ... ... ... - ... ... ... ... цифрлар мен таңбалар түрінде. Қоршаған ортадағы нысандардың сандық шамасы мен олардың қасиеттері; әсіресе ... ... жіне ақша ... дамуымен тығыз байланысты болды. Мәтіндік ақпарат сияқты оларды бейнелеу үшін арнайы символдар - кодтау жүйелері әр ... ... ... ... ... ... - бейне, оқиғалар, заттар, графиктер түрінде беріледі. Жартасқа салынған сурет түрінде қоршаған әлем туралы ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... нақты картинасын бейнелейтін картина, фотосурет, сұлба, қағазға, кенепке, мраморға және т.б. материалдарға салынған сызба ... ... - ... ... дыбыстық жолмен тілдердің лексемаларын жіберу жазбасы түрінде беріледі. Біздің айналамыздағы әлемде дыбыстар өте көп. 1877 ж. ... жазу ... ... ... ... ... сақтау және көбейту мәселелері шешілді: оның әр түрлілігі - ... ... ... Ол үшін ... ... ... арнайы символдарды пайдаланып кодтау тәсілі жасалды;
* видеоақпарат - киноның пайда болуымен ... ... ... картиналарын сақтау тәсілі.
Тағайындалуы бойынша
* Көпшілік - ... ... жоқ ... қамтиды және көпшілік қауымнға түсінікті ұғымдар жиынымен әрект жасайды;
* Арнайы - ... ... ... қамтиды, ол жиындарды пайдаланған кезде негізгі көпшілік қауымға түсініксіз және осы ақпаратты пайдаланатын ... да бір ... ... топқа түсінікті болуы мүмкін мәліметтер жөнелтіледі;
* Жеке - әлеуметтік жағдайды және қауымның ... ... ... ... ... анықтайтын қандай да бір тұлға туралы мәліметтер жиыны.
Қазіргі кезде ақпараттың ерекше түрі ретінде Интернет ауқымды жүйесінде ... ... ... ... Бұл ... ... ... ақпараттарды сақтау, өңдеу, іздеу және жөнелту тәсілдері және ақпараттың әр түрлі тәсілдерімен жұмыс ... ... ... Әр ... ақпараттармен ұжымдық жұмысты қамтамасыз ететін программалық жабдықтама үнемі жетілдіріліп отыр.
Алыс қашықтыққа ақпараттарды жөнелту үшін ... ... - ... бір ... ... токтар бойымен кодталған символдарды жөнелтудің пайда болуымен кодталған ... ... ... ... радио толқындар пайдаланылды.
Компьютерді пайдаланып ақпаратты сақтау магниттік дискілерде немесе ленталарда, лазерлік дискілерде (CD және DVD), ... ... жад ... және т.б.). ... ... ... асырылды. Ақпаратты өңдеу (қалпына келтіру, түрлендіру, жөнелту, сыртқы тасушыларға жазу) қызметін ... ... ... ... көмегімен кез келген түрдегі жаңа ақпаратты құруға және сақтауға ... бұл үшін ... ... ... ... және ... ... құрылғысы бар.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шама ұғымдарын оқытуда оқушылардың ақпараттық құзыреттіліктерін дамыту жолдары30 бет
Қылмыс және қылмыстық құқық68 бет
Қылмыстық құқықтың ұғымы11 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь