Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері


Ақпарат (латын тілінде informatio — хабардар, түсінікті, мазмұндау) ұғымы контекстке байланысты кең мағынада абстрактілі, ал шағын мағынада қарастырсақ олардың берілу формаларынан тәуелсіз мәліметтер болып келеді. Қазіргі уақытта белгілі бер анықтама қабылданбаған, білімнің әр түрлі салаларының ерекшеліктеріне байланысты сипатталады. Мәлімет – сигналдар, хабарлар, деректер, ескертулер және т.б. түрінде өрнектелген білім.
«Informatio» сөзінің өзі «in-» префиксінен (сөз алдымда қосымшадан) және «forma» («пішін») зат есімімен байланысты «form» («пішінін беремін, құрамын) »етістігінен тұрады.
Ағылшын тілінде «information» (жазылуында «informacioun») алғашқы рет 1837 ж. пайда болды. Қазіргі жазылуы XVI ғ. басталды. Шығыс славян тілінде «ақпарат» ұғымы Польшадан XVII ғ. келді.
ХХғ. Ортасынан бастап «ақпарат» ұғымы жалпы ғылыми ұғым болып қабылданды.
Клод Шеннон (Claude Shannon) өзінің «Байланыстың математикалық теориясы» (A Mathematical Theory of Communication) еңбегінде алғашқы рет екілік кодты ақпаратты жөнелту үшін қолдану мүмкіндігіне негізделуіне байланысты ақпарат теориясын құрушы және цифрлық байланыстың негізін қабылдаушы ретінде танымал, белгілі болды.
Компьютердің (ЭЕМ) пайда болуымен алдымен сандық ақпаратты өңдеуге арналған құралдар пайда болды. Әйтсе де, әсіресе дербес компьютерлердің (ДК) кеңінен таралуымен байланысты компьютерлер мәтіндік, сандық, бейнелеу, дыбыстық және видеоақпараттарды сақтау, өңдеу, жөнелту мен іздеу үшін пайдалана бастады.
Ақпарат – сақтау, түрлендіру, жөнелту және пайдалану нысаны болып табылатын қоршаған әлім туралы түсінілген мәліметтер.
Ақпарат – материалдық тасушыда бекітілген, уақыт бойынша және кеңістікте сақталған және таратылған мәліметтер жиынтығы.
Ақпарат – пайдаланушы қабылдаған, түсінікті және пайдалы деп бағалаған жаңа мәліметтер.
Ақпарат – қоршаған орта туралы және адам немесе арнайы құрылғы осы ортадағы болатын үрдістерді қабылдайтын мәліметтер.
Кез келген нысан сияқты ақпараттың да өзіндік қасиеттері бар. Табиғат пен қоғам нысандарының қасиеттерінен ерекше ол дуализм болып табылады, яғни ақпарат қасиеттеріне олардың маңызды бөліктерін құрайтын бастапқы берілгендердің қасиеттері сияқты осы ақпаратты бекітетін әдістердің де қасиеттері әсер етеді.
Практикалық тұрғыдан қарастырғанда ортақ маңызды қасиеттері ретінде құндылық (пайдалылық), растық (ақиқаттық), объективтілік (әділдік), толықтық, дәлдік, уақыттылылық, өзектілік және т.б. қасиеттерін қарастыруға болады.
Ақпараттың құндылығы – ақпаратты алушының алдына қойған мақсатына жету мақсатындағы мүмкіндікпен қамтамасыз етумен анықталады. Бұл жерде әділетсіз ақпарат та, күмәнді ақпарат та адам үшін өте маңызды. Әлеумет (қоғам) ақпаратының қосымша қасиеттері бар:
- семантикалық (мағыналы) сипатта, яғни түсінік салалардың, үрдістердің және қоршаған ортаның маңызды белгілерін қамтитындықтан түсінікті болады;
- тілдік табиғаты (бейнелеу өнері сияқты эстетикалық ақпараттың кейбір түрлерінен өзге) болады. Бір мағынадағы ақпарат әр түрлі табиғи тілдерде, математикалық формула түрінде және т.б. өрнектелуі мүмкін.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




1. Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері (бейнелік (визуалды), дыбыстық (аудиалды), тактильді, иіс сезгіштік, дәмдік, мәтіндік, сандық, графикалық, видеоақпарат, көпшілік, арнайы, жеке), мәселелері, қасиеттері (құндылығы, объективтілігі (әділдігі), растығы, дәлдігі, толықтығы, уақытылылығы, өзектілігі, сәйкестілігі, кумулятивтілігі, тозуы, түсініксіздігі, қоғамдық табиғат, тілдік табиғат, дискреттілігі, шашырауы)
Ақпарат сөзінің пайда болу тарихы
Ақпарат (латын тілінде informatio -- хабардар, түсінікті, мазмұндау) ұғымы контекстке байланысты кең мағынада абстрактілі, ал шағын мағынада қарастырсақ олардың берілу формаларынан тәуелсіз мәліметтер болып келеді. Қазіргі уақытта белгілі бер анықтама қабылданбаған, білімнің әр түрлі салаларының ерекшеліктеріне байланысты сипатталады. Мәлімет - сигналдар, хабарлар, деректер, ескертулер және т.б. түрінде өрнектелген білім.
Informatio сөзінің өзі in- префиксінен (сөз алдымда қосымшадан) және forma (пішін) зат есімімен байланысты form (пішінін беремін, құрамын) етістігінен тұрады.
Ағылшын тілінде information (жазылуында informacioun) алғашқы рет 1837 ж. пайда болды. Қазіргі жазылуы XVI ғ. басталды. Шығыс славян тілінде ақпарат ұғымы Польшадан XVII ғ. келді.
ХХғ. Ортасынан бастап ақпарат ұғымы жалпы ғылыми ұғым болып қабылданды.
Клод Шеннон (Claude Shannon) өзінің Байланыстың математикалық теориясы (A Mathematical Theory of Communication) еңбегінде алғашқы рет екілік кодты ақпаратты жөнелту үшін қолдану мүмкіндігіне негізделуіне байланысты ақпарат теориясын құрушы және цифрлық байланыстың негізін қабылдаушы ретінде танымал, белгілі болды.
Компьютердің (ЭЕМ) пайда болуымен алдымен сандық ақпаратты өңдеуге арналған құралдар пайда болды. Әйтсе де, әсіресе дербес компьютерлердің (ДК) кеңінен таралуымен байланысты компьютерлер мәтіндік, сандық, бейнелеу, дыбыстық және видеоақпараттарды сақтау, өңдеу, жөнелту мен іздеу үшін пайдалана бастады.
Ақпарат ұғымы
Ақпарат - сақтау, түрлендіру, жөнелту және пайдалану нысаны болып табылатын қоршаған әлім туралы түсінілген мәліметтер.
Ақпарат - материалдық тасушыда бекітілген, уақыт бойынша және кеңістікте сақталған және таратылған мәліметтер жиынтығы.
Ақпарат - пайдаланушы қабылдаған, түсінікті және пайдалы деп бағалаған жаңа мәліметтер.
Ақпарат - қоршаған орта туралы және адам немесе арнайы құрылғы осы ортадағы болатын үрдістерді қабылдайтын мәліметтер.

Ақпарат қасиеттері
Кез келген нысан сияқты ақпараттың да өзіндік қасиеттері бар. Табиғат пен қоғам нысандарының қасиеттерінен ерекше ол дуализм болып табылады, яғни ақпарат қасиеттеріне олардың маңызды бөліктерін құрайтын бастапқы берілгендердің қасиеттері сияқты осы ақпаратты бекітетін әдістердің де қасиеттері әсер етеді.
Практикалық тұрғыдан қарастырғанда ортақ маңызды қасиеттері ретінде құндылық (пайдалылық), растық (ақиқаттық), объективтілік (әділдік), толықтық, дәлдік, уақыттылылық, өзектілік және т.б. қасиеттерін қарастыруға болады.
Ақпараттың құндылығы - ақпаратты алушының алдына қойған мақсатына жету мақсатындағы мүмкіндікпен қамтамасыз етумен анықталады. Бұл жерде әділетсіз ақпарат та, күмәнді ақпарат та адам үшін өте маңызды. Әлеумет (қоғам) ақпаратының қосымша қасиеттері бар:
oo семантикалық (мағыналы) сипатта, яғни түсінік салалардың, үрдістердің және қоршаған ортаның маңызды белгілерін қамтитындықтан түсінікті болады;
oo тілдік табиғаты (бейнелеу өнері сияқты эстетикалық ақпараттың кейбір түрлерінен өзге) болады. Бір мағынадағы ақпарат әр түрлі табиғи тілдерде, математикалық формула түрінде және т.б. өрнектелуі мүмкін.
Ақпараттың объективтілігі (әділдігі) - адамзат санасынан тыс және тәуелсіз ақпарат. Егер ақпаратты бекіту оның әдісінен, кімнің болса да ойынан, талқылауынан тәуелсіз болса, онда ақпарат әділ болады.
Мысалы, көшеде ыстық - субъективті ақпаратты береді, ал көшеде 38°С - объективті, бірақ, өлшеу құралының қателігіне байланысты дәлдікті береді.
Ақпараттың растығы - қоршаған ортадан алынған нақты ақпарат. Объективті ақпарат барлық уақытта рас болып келеді, бірақ рас ақпарат объективті де субъективті де болуы мүмкін. Рас ақпарат бізге дұрыс шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Рас емес (жалған) ақпарат мына себептермен пайда болуы мүмкін:
oo алдын ала қарастырылған бұрмаланған ақиқат (дезинформация) немесе субъектілік қасиеттегі бұрмалау;
oo кедергілердің әсерінен және ақпаратты бекіту құралдарының жеткілікті түрде тура болмауынан пайда болған бұрмалау.
Ақпараттың толықтығы - түсінуге және шешім қабылдауға жеткілікті ақпарат. Толық емес ақпарат қате қорытынды немесе шешімге әкелуі мүмкін.
Ақпараттың дәлдігі - ақпарат нысанның, үрдістің, құбылыстың және т.б. нақты жағдайына жақындық дәлдігімен анықталады.
Ақпараттың уақытылылық қасиеті берілгендерді жағдайдың өзгеру динамикасына жөнелту мүмкіндігін анықтайды. Бұл жерде не берілгендерде сәйкес нысандар белгілерінің кешігу уақытын, не нысанның нақты белгілерінің айырмашылықтарын және берілгендерге жөнелтетін белгілерді қарастыруға болады. Оларға келесі қасиеттерді жатқызуға болады:
- Ақпараттың өзектілігі - ағымдағы уақытта ақпараттың растылығы мен құндылығы сәйкестік шамасы. Қазіргі жағдайды сипаттайтын берілгендер қасиеті, яғни ол ақпаратты алған мезгіл үшін ғана пайдалы болуы мүмкін.
- Ақпараттың оперативтілігі - ақпаратты жинау мен оларды өңдеу уақыты жағдайдың өзгерісіне сәйкестігі.
- Ақпараттың сәйкестілігі - нысан жағдайына берілгендер қасиеттерінің сәйкестігі.
Уақыттың алға жылжуымен байланысты ақпарат саны да артуда, ақпарат жинақталады, оны жүйелендіру, бағалау және біріктіру орындалады. Бұл қасиетті өсу және ақпаратты кумуляциялау деп айтады. Кумуляция - латын сөзінен алынған cumulatio - арттыру, топталу).
Ақпараттың кумулятивтілігі - гомоморфизм және іріктеу сияқты ұғымдарды анықтайды. Гомоморфизм - ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ақпараттық технология
Жаңа ақпараттық педагогикалық технология
Ақпараттық коммуникациялық технология
Сандық әдістердегі ақпараттық технология
Жаза ұғымы мен оның түрлері
Coт төрелігі ұғымы және оның принциптері
Ширк ұғымы және оның түрлері
Ақпараттық жүйелер ұғымы
Терроризм: оның ұғымы және түрлері
Шарт ұғымы және оның түрлері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь