Су

Дүние жүзінде ¾ бөлігін су алып жатыр. Су баға жетпес табиғат байлығы. Жер жүзіндегі барлық тіршілік суға байланысты. Сусыз тіршілік болуы мүмкін емес. Ол зат алмасу процесінде қарқынды роль атқарады.
Су – түсі, иісі, дәмі жоқ сұйық зат, жақсы ерітуші, үстіңгі кернеуі өте жоғары, айқын капилярлық (жіңішке түтік пен сұйық заттың жоғары көтерілуі) қасиеті бар. Осы қасиеті топырақтағы су ерітінділерін өсімдіктер бойынша «сорып» алып күн көруі үшін өте қолайлы.
Дүние жүзілік мұхиттар мен өзен – көл суларының ластануы, су сапасын нашарлата түсуде. Мұхиттарда мұнай тасымалдайтын кемелер мен танкілердің көбеюі, атом қаруларын сынау, өндіріс пен ауыл шаруашылығы өнімдерінің, радиоактивті қалдықтардың тасталуы, т.б экологиялық жағдайы мен тіршілік ырғағы деңгейін төмендетті. Оның үстіне дүниежүзілік ауыз су проблемасы планета тұрғындарының Африка, Орта Азия және Кіші Азия, Австралия, Орталық Азия бөлігін қамтып, әлемдік экологиялық проблемалар шеңберін ұлғайта түсуде.
Қазіргі дүниежүзінде орташа шамамен алғанда тәулігіне әр адамға шаққанда 1500-2000литр су қолданылады. олардың ішінде 100-150литр су тұрмыстық – комуналдық қажеттіліктерге жұмсалынады. Судың негізгі бөлігі өнеркәсіптік және ауыл шаруашылық мақсатында қолданылады.
Жылдан – жылға судың бағасы артып барады. Кларктың (АҚШ) мәліметтері бойынша соңғы 50 жылда мұнайдың бағасы 10 есе, ал тұрмыстық қажетті суға – шамамен 100 есе, ауыз суға – 1000 есе артқан. Ауыз суды шыны бөтелкелерде сату әдеттегі көрініске айналды. Табиғи таза су маңызды ұлттық байлық көзіне айналып отыр.
Қазірдің өзінде су халықаралық қатынастардың шиеленісу себебіне айналып отыр. Мысалы, Колумбия өзенінің суы үшін АҚШ пен Канада арасында, Дунай өзенінің суын пайдалану үшін бірнеше мемлекеттер арасындағы шиеленістердің тууы белгілі.
Су температурасы. «Ауыз суы» және мәдени тұрмыстық қажетіне керекті судың температурасы 8-120С – тан артпауы керек.
Су құрамындағы еріген және газ түріндегі химиялық заттар судың дәмін кіргізіп, исімен, көрмектігімен , агресивтігімен , тұрақтылығымен адамдар мен малдардың организмдеріне пайдалы әсерін тигізеді. Суды
        
        Су
Дүние жүзінде ¾ бөлігін су алып жатыр. Су баға ... ... Жер ... барлық тіршілік суға байланысты. Сусыз ... ... ... Ол зат ... ... ... роль атқарады.
Су – түсі, иісі, дәмі жоқ сұйық зат, жақсы ерітуші, үстіңгі ... ... ... ... (жіңішке түтік пен ... ... ... ... бар. Осы ... ... су ... бойынша «сорып» алып күн көруі үшін өте қолайлы.
Дүние жүзілік ... мен өзен – көл ... ... су ... ... ... мұнай тасымалдайтын кемелер мен танкілердің
көбеюі, атом қаруларын сынау, өндіріс пен ауыл ... ... ... ... т.б ... ... мен тіршілік
ырғағы деңгейін төмендетті. Оның үстіне ... ауыз су ... ... ... Орта Азия және Кіші ... ... Азия бөлігін қамтып, әлемдік экологиялық проблемалар шеңберін
ұлғайта түсуде.
Қазіргі ... ... ... ... ... әр ... ... су қолданылады. олардың ішінде ... ...... ... ... ... негізгі
бөлігі өнеркәсіптік және ауыл шаруашылық мақсатында қолданылады.
Жылдан – жылға судың бағасы артып барады. Кларктың (АҚШ) ... ... 50 ... ... бағасы 10 есе, ал тұрмыстық қажетті суға
– шамамен 100 есе, ауыз суға – 1000 есе ... Ауыз суды ... сату ... ... ... Табиғи таза су маңызды
ұлттық байлық ... ... ... ... су ... ... шиеленісу себебіне
айналып отыр. Мысалы, ... ... суы үшін АҚШ пен ... ... ... суын ... үшін ... мемлекеттер
арасындағы шиеленістердің тууы белгілі.
Су температурасы. «Ауыз суы» және ... ... ... ... ... 8-120С – тан ... керек.
Су құрамындағы еріген және газ түріндегі химиялық заттар судың
дәмін ... ... ... , ... , ... мен малдардың организмдеріне пайдалы әсерін тигізеді. Суды
пайдаланудағы ең шешуші фактор ... , оның ... ... минералдылығы көрмектігі мен тығыз заттардың қалдықтарының пайда
болуына әсерін тигізеді.
Құрғақ қалдық – ... ... ... ... ... ... судағы» стандар т бойынша, құрғақ қалдықтың салмағы 1000мг/л – ге
дейін болуы керек. Кейбір жеке ... ғана ... ... – ге
дейінгі суды пайдалануға рұқсат етеді.
Мемлекеттік стандарт ... , ... ... ... ... – 6,5 – 8,5, болуы керек, ауыз судың құрамында хлорид (тұз ... ... – ден ... керек, сульфаттар (күкірт қышқылы тұзы) ... ... ... – ге ... (жер асты ... 1 мг/л – ге ... 5 мг/л; фтор – 0,7 – 1,5 мг/л ... (егер 1,5 мг/л – ден ... ... ... ... ... ... құрамы көбірек болса
(0,0001 мг/л) да, эндимикалық зоб (тамақтағы ұра) ауруына шалдығады, ... ... ... ... сутек (Н2S) болса, суда исі ... және ... ... құбырлардың тот басуына әкеледі, сондай –
ақ басқа заттардың көрсеткіштерімен ... ... ... ... елі бойынша «Ауыз суы» сапасы туралы арнаулы МЕСТ ... 2874-82 ... ... ... ... өте көп ... ... сонымен
қатар олар қршаған ортаға үлкен қасіретін тигізеді, ал ең ... ... ... ... ... қалаларда шоғырланғандықтан, ол
қалалардың ауасы кедейлене ғана қоймай, ... ... ... ... ... ... көліктердің саны көбеюде, соған байланысты атмосферада зиянды
заттарда көбеюде. Көліктердің үнемі өсуіне байланысты, олар қоршаған ... ... ... ... бір ... кері әсерін тигізеді.
Біздің қалада қоршаған ортаны қорғау ең басты мәселе болып ... ... ... ... ... ... қаласындағы Тәукехан
даңғылындағы атмосфералық жерге дейінгі ... ... ... беру болып табылады.
Негізгі ауаның ластану көздері көліктердегі іштен жану двигателдері
болып табылады, олар ... ... ... ... және жанармай буларын шығарады. Қорытылып шыққан газдың ішінен
280-дей толық ... және ... ... ... ... ... ... неорганикалық қосылыстардың
бірнеше түрлері табылды.
Осы Жоғарыда ітеп жатқан жұмыстардың проблемасы өндірістің газбен
ластауына жол ... ... ... яғни осы ... ... өте қауіпті
қоспалардың смог типтерінің пайда болуына ... ... өнім ... ... газ ... ... қауіпті қоспаларын екі түрге
бөлуге болады:
а) ... ... ... ... заттар жоқ, түтін, сұйық
бүркептер-тұмандар.
б) газ тәрізді және бу ... ... ... ұшып жүретін әр түрлі бөлшектер органикалық немесе
органикалық емес қатты, заттар , немесе ұшып жүретін жеңіл тұман ... ... ... ... оның құрамы түтінмен тұманға
қарағанда ірі бөлшектерден тұрады. 1 см3 жерге келетін концентрация ... ... ... ... шаң ... тау ... бұзу барысында пайда болатын
газ бөліну құбылысы руданы қайта өңдеуде, металл өңдеуде минерал тұзымен
тыңайтқыштарды өңдеуде, құрылыс ... ... ж-т. ... ... неоргникалық зат.
Өңдірістік шаң дегеніміз – ол органикалық зат-мысалы көмір, ағаш, тарф,
сланец өндірудегі бөлінетін шаңдар күйелер.
Түтіндерге ... ... ... жай қозғалыста отыратын аэродисперлік
жүйедегі түтіндер жатады. Түтіндер жоғары ... ... ... ... өңдеу барысында пайда болады, және химиялық ... ... ... ... ... пен хлор сутегінің қосылысы негізінде немесе
электр доғасындағы ... ... ... ... ... ... ... мөлшері шаң мен тұманға қарағанда түтінде аз болады
субмикранмен есептегені мөлшер 5 мкм- ден 0,1 мкм ... ... ... ... сұйық тамшылардан тұрады, ол суықтың бумен ... ... ... ... пайда болатын тұмандар негізінен күкірт пен фосфор
қышқылдарынан пайда болады.
Екінші ... – газ ... ... ... өндірісте жиі ұшырасады.
Оларға қышқылдар, галогендер, ... ... ... ... ... көмірсутек, аминдер, нитроқосындылары, металл булары,
придиндер, меркаптандар және т.б.
Қазіргі ... ... өнім ... әлі ... ендірілмеген, яғни
қалдықсыз өнім өндірісі жоқ, газ ... ... ... ... ... улы ... мөлшеріне санитарлық (тазалық) мөлшері
негізінде ... ... ғана ... ... ПДК ... ... ... газ мөлшері көрсетілген.
Топырақ
Топырақты бонитеттеудегі кәзір қолданылатын ... ... ... Олар ... қасиеттері мен агроклиматтық
жағдайлардың санды көрсеткіштерін байланыстырып біртұтас ... ... бұл ... ... дақылдарының орташа
көпжылдық өнімі мен тығыз корреляциялық байланыста ... ... ... ... ... ... көрсеткіштеріне оның тығыздылығы
және қарашірінді жиегінің қалыңдығы, гумустілігі, қышқылдылығы, механикалық
құрамы, негіздер ... ... ... ... ... өнім мен ... 100 ... жоғары температура қосындысы, ылғалдану
коэффициенті (Высокий мен Ивановша), климат ... ... ... ... ... мен ... деректерін
пайдаланудың себебі біріншілер мен ... өнім ... ... ... тек ... экология-тектік топырақ қатарында
(аймақтық сап, батпақтану қатарлары,сортандану, т.б.) ғана ... ... ... ... үшін оны табуға ... ... қара ... ... ... өнім мен ... ... немесе оның қоры
(т\га) арасында жақсы сәйкестік бар, ... бұл ... ... ... ... жарамсыз. Кебір сапасын кебірлі қабат тереңдігі мен
кескінінің физика-химиялық қасиеттерін ескере бағалайды. ... ... жиек ... және ... қоры мен өнім ... келсе, Еділ
бойында олар нашар корреляцияда екен.
Ауылшаруашылық дақылдарының өнімі топырақтардың мына физика-химиялық
қасиеттері және ... ... ... корреляциялық
байланыста екені байқалады: ылғал мен қамтамасызданған егістік сұр ормандық
топырақта жыртылатын қабаттағы гумус ... ... ... ... пен тозаңды бөлшектер мөлшері, тұз сүзіндісінің рН
көрсеткіші, гидролитикалық қышқылдылық, сіңірілген ... ... ... ... дәрежесі.
Ылғал мен жеткіліксіз қамтамасыз етілген орманды-дала, дала, құрғақ
дала және шөл-дала аймақтарындағы егіншілікте ... ... ... ... ... ... ... қалыңдығы және ондағы (0-
20, 0-50, 0-100 см) қарашірінді қоры (т\га), физикалық балшық пен ... ... ... және ... сыйымдылығы. Сұр ормандық және
күлгінденген қара ... ... ... ... ... ... қанығу дәрежесімен, ал кебірленген топырақтарда-сіңірілген
натриймен, сортанданған ... ... ... ... ... болғаны байқалады. Ал топырақтың құнарлығын
анықтайтын біраз ... ... ... ... ... ... ... ұшырылу дәрежелерін, санды есептеу мүмкін емес.
Сондықтан олар санды-сапалы әдіспен сәл, ... ... атау ... ... ... ... аталған қасиеттердің өнімге әсерін
(баллын) сәйкесті шығарылатын түзету коэффициенттері көмегімен ... ... ... картадан немесе деректі кітаптан
(справочник) алуға болады. Табиғи шөптер өнімі (шабындық, жайылым) тиісті
топырақ түріне сәйкес анықталады, ал ... ... - әлі ... ... дақылдарының өнімі жайлы негізгі мәліметтерге ... ... ... ... мен сорт ... ... егіс танаптарында тікелей есептелген сандар жатады. ... әр 5,7,10 ... ... ... егіс бір ... ... ... сирек, көбінесе
жақын (70 процент) немесе бірнеше түршелерде орналасуы мүмкін. ... ... өнім ... бір ... ... ... келсе, екінші
жағдайда алабы артық топырақтағы өнімге сәйкес ... ал бір ... ... ... ... өнім ... ... есеп жүйесімен
шығарады. Сонымен әр топырақ түрлеріне сәйкес ... өнім ...

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге





+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь