Радиация көздері, оның адамға әсері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
I. Радиация көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
II. Радиациаға толы сфера ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
III. Адамға радиологиялық кері әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
IV. Ядролық жарылыс нысандары.Семей полигоны ... ... ... ... ... ... ..11
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
Радиоактивтілік және оған жалғасатын иондық сәулелену Жер бетінде тіршілік пайда болғанға дейін өмір сүрді. "Иондық сәулелену" атауы физикалық табиғаты бойынша әртүрлі сәулелену түрлерін біріктіреді. Радиоактивтік материалдар Жер мен Күн жүйесінің планеталарының қүрамына олар пайда болған сәттен бастап кірді. Радионуклидтер тау жаныстарында, топырақта, суда кездеседі. Олар белгілі бір деңгейде өсімдіктер, адам үлпасы мөн мүшелерінде және хайуанаттарда да кездеседі.
Радиоактивтілікті ашу француз ғалымы Анри Беккерелдің есімімен байланысты, ол 1896 жылы қара қағазбен жабылған фотопластинканы ағартқан уран түзының сәулеленуін анықтады. Жарыққа және 1895 жылы ашылған рентген сәулелеріне үқсастыру бойынша бүл қүбылыс радиоактивтілік атауына ие болды, яғни сәулелендіру қабілеті. Радиоактивтілік сәулелену көптеген физиктер мен химиктердің назарын аударды. Осы қүбылысты зерттеуге Мария және Пьер Кюри орасан зор үлес қосты. 1898 жылы олар уранның сәулеленгеннен кейін басқа химиялық элементке айналатындығын анықтады. Олардің кейбірін - радий мен полонийді ғалымдар таза күйінде ажыратты. Бір грамм радийдің сәулеленуінің бір грамм уранның сәулеленуінен миллион есе асып түсетін болып шықты. Бүдан кейін радий өзінің "сәулеленуші" атауына ие болды.
Аз уақыттан кейін радиоактивті сәулеленудің біртекті емес екендігі және иондаушы және кіру қабілетімен ерекшеленетін сәулеленудің үш түрінің бар екендігі анықталды. Сәулеленудің осы үш түрі грек харіпінің алғашқы әріптерімен аталды: альфа, бета және гамма. Кейіннен альфа-бөлшектің гелийдің алты, ондық ядросы; бета-бөлшектің электрон екендігі, гамма-сәуленің электромагнитті сәулелену екендігі анықталды.
Радиоактивтік ыдырау кезінде шығатын бөлшек пен гамма-квант заттармен ықпалдаса отыра өз энергиясын иондануға жүмсайды. Осы сәулелердің ортақ термин ретінде мына сөздер пайдаланылады: иондаушы сәулелену, иондағыш радиация немесе жай ғана радиация.
Иондаушы сәулелену - элементті бөлшектер ағынынан (электрон, протон, нейтрон, позитрон) және электрон магнитті сәулелену кванттарынан түратын сәулелену, олардың заттар мен ықпалдасуы бүл заттарда әр түрлі заттардың пайда болуына алып келеді.
Радионуклид - атомдық салмағы мен атомдық заряды бар радиоактивті заттың атомы. Бірдей зарядтары бар, алайда атомдық салмағы әр түрлі атомдар осы элементтің изотоптары деп аталады.
Радионуклидтің ыдырау өнімдерінен басқа иондаушы радиацияға Жерге ғаламдық кеңістіктен келген ғарыш сәулелері мен электр энергиясын иондаушы сәулеленуге айналдыратын сәулеленудің жасанды көздері жатады (рентген аппараты, элементті бөлшектерді жылдамдатушылар және т.б.). Иондаушы сәулелердің әр түрлі ену қабілеті жоғалған энергияның әр түрлі жылдамдығымен байланысты болып шықты. Альфа бөлшектөр заттармен ықпалдаса отыра өз қозғалысының бойын толық иондайды, сөйтіп энергиясын жылдам жоғалтады. Сондықтан альфа бөлшектердің көптеген заттардағы қозғалысы үлкен емес - олар ауада 3 - 8 см өтеді, металда - 10 микрон, ал тіпті тығыз қағаздың бір бет парағы да альфа бөлшекті толығынан ұстайды.
1. Асылбек Е. – Радиация және оның әсері – 1997 - №4 – б.44 -45
2. Арцишевский А. – Ядерные оружия – 1995 б.38
3. Атшабаров Б. – Семей полигоны – 1995 – б.19 – 26
4. БалмухановС. – Ядролық нысандар – 2001 – б 155 -174
5. Егемен Қазақстан
        
        Жоспар
Кіріспе...................................................................................................................3
* Радиация көздері...............................................................................4
* Радиациаға толы сфера.....................................................................6
* Адамға радиологиялық кері әсері......................................................8
* Ядролық жарылыс ... ... ... ... және оған ... ... ... Жер бетінде тіршілік пайда болғанға дейін өмір сүрді. "Иондық сәулелену" атауы физикалық табиғаты бойынша ... ... ... ... ... ... Жер мен Күн ... планеталарының қүрамына олар пайда болған сәттен бастап кірді. Радионуклидтер тау жаныстарында, топырақта, суда кездеседі. Олар белгілі бір деңгейде өсімдіктер, адам ... мөн ... және ... да ... ... ашу француз ғалымы Анри Беккерелдің есімімен байланысты, ол 1896 жылы қара ... ... ... ... уран ... сәулеленуін анықтады. Жарыққа және 1895 жылы ашылған рентген сәулелеріне үқсастыру бойынша бүл қүбылыс радиоактивтілік атауына ие болды, яғни ... ... ... сәулелену көптеген физиктер мен химиктердің назарын аударды. Осы қүбылысты зерттеуге Мария және Пьер Кюри ... зор үлес ... 1898 жылы олар ... сәулеленгеннен кейін басқа химиялық элементке айналатындығын анықтады. Олардің кейбірін - радий мен ... ... таза ... ... Бір грамм радийдің сәулеленуінің бір грамм уранның ... ... есе асып ... болып шықты. Бүдан кейін радий өзінің "сәулеленуші" атауына ие болды. Аз ... ... ... ... ... емес екендігі және иондаушы және кіру қабілетімен ерекшеленетін сәулеленудің үш түрінің бар ... ... ... осы үш түрі грек харіпінің алғашқы әріптерімен аталды: альфа, бета және гамма. Кейіннен альфа-бөлшектің гелийдің алты, ондық ядросы; ... ... ... ... ... ... ... анықталды. Радиоактивтік ыдырау кезінде шығатын бөлшек пен гамма-квант заттармен ықпалдаса отыра өз энергиясын ... ... Осы ... ... ... ... мына сөздер пайдаланылады: иондаушы сәулелену, иондағыш радиация немесе жай ғана ... ... ... - ... ... ағынынан (электрон, протон, нейтрон, позитрон) және электрон магнитті сәулелену кванттарынан түратын сәулелену, олардың заттар мен ... бүл ... әр ... ... пайда болуына алып келеді. Радионуклид - атомдық салмағы мен атомдық заряды бар радиоактивті заттың атомы. Бірдей зарядтары бар, ... ... ... әр ... ... осы ... ... деп аталады.
Радионуклидтің ыдырау өнімдерінен басқа иондаушы радиацияға Жерге ғаламдық кеңістіктен келген ғарыш сәулелері мен электр энергиясын иондаушы ... ... ... ... көздері жатады (рентген аппараты, элементті бөлшектерді жылдамдатушылар және т.б.). Иондаушы сәулелердің әр ... ену ... ... ... әр ... жылдамдығымен байланысты болып шықты. Альфа бөлшектөр заттармен ықпалдаса отыра өз қозғалысының бойын толық иондайды, сөйтіп энергиясын жылдам жоғалтады. Сондықтан ... ... ... ... ... үлкен емес - олар ауада 3 - 8 см өтеді, металда - 10 ... ал ... ... ... бір бет ... да альфа бөлшекті толығынан ұстайды. ... ... ену ... ие, ... олар 2 метрге дейінгі жолдан өтеді, ал ... ... ... үшін ... ... миллиметр қабат жеткілікті. Гамма-кванттар ауада жүтылмайды, ал олардың ағынының ... ... ... пен жүту ... ... тығыз байланысты. Мысалы, цезий - 137 гамма-сәулеленуін әлсірету үшін қалындығы 30 см ... ... ... 8 см ... қабаты мыңдаған есе қажет. Екінші жағынан гамма-кванттар (альфа және бета-бөлшектер сияқты) барлық бағыт бойынша кең ... ... ... ... Сондықтан да олардың жиілігі қашықтық квадратына сәйкес керісінше ... яғни бір метр ... ... жиілігі 10 см қашықтықтағыдан 100 есе аз болады.
Геохимиялық процестердің нәтижесінде ... ... жер ... болуы, табиғи суларға түсуі, желдету процес-теріне қатысуы мүмкін.
Көп жағдайда тау жыныстарындағы уран су ... ... оны ... ... ... ... ... суларда уранның қандай да бір мөлшері кездеседі. Егер судың жолында уранды жақсы бөлетін геологиялық ошақ кездессе ол ... ... және ... ... ... ... ... (ондаған және жүздегөн мың жылдар) бүл орындардағы уранның жинақталуы айтарлықтай көлемге жетуі мүмкін. ... ... ... ... ғана бірнеше мысал келтіруге болады. Қазылған көне хайуанаттар сүйектері қатты байытылған - проценттің он үлесіне дейін. Кейбір көмір өндіретін ... уран ... ... ... ... ... жинақталған учаскелерге түседі. Алайда уранның өзі организмге енгеннің өзінде үлкен радиациялық қауіп төндірмейді, өйткені оның үлөстік ... ... ... бір ... ... көп ... ол ... тез ығыстырылады және көп мөлшерде енген жағдайда (бір грамм шамасы) радиоактивтілікке байланысты ... ... ... ...
Ураннан ыдыраған өнімдердің радиациялық қауіптілігі едәуір жоғары. Олардың арасында радон бірінші орын алады. ... - дәмі мен иісі жоқ ... газ, ... 7,5 есе ... ... ыдырау өнімі болып табылады. Радон жер қыртысынан біртіндеп бөлінеді, алайда оның ... ... ... ... әр ... ... үшін елеулі ерекшеліктерімен көрінеді. Топырақ эмиссиясын қоспағанда минералдық тектегі қүрылыс материалдары: ... ақ тас, ... ... және т.б. ... ... бола алады. Барлық жыныстарда уран мен торий кездеседі. Ал кейбір ... ... ... уран ... жинақталуы мүмкін. қүрылыс материалдарына радон радий ыдырағанда пайда болады. Пайда болған радонның бір бөлігі көзге көрінбейтін тесік арқылы ... ... Егер ... ... ... ал ... материалдары мен топырақ уран мен радийдың едәуір үлкен мөлшерін бойында үстаса, онда радон үлкен мөлшерде жиналуы мүмкін. ... ... ... уақыт болатындығын ескергенде, ол ала алатын тиімді сәулелену дозасы кәсіпқойлар алатын доза жүктемесінен асып ... ... Көп ... ... ... дозалық жүктемені едәуір азайтуға болады. Жертөбелерді қымтау мен желдету топырақтан радонның өтуін ... ... ... ... ... ... көп болса, радонның жиналуын қабырғаны герметикалық бояумен сырлау және ... ... ... ... ... ... көздеріне космостық сәуле жатады. Олар алынатын радиологиялық ... ... ... ... ... толы ... толы сфера - Біздің қоршаған ортада радиактивті элементтердің (заттардың) көп болуынан. Бұл ашық түде ... ... ... де ... Осы ... ж ... 1349 рет ... сынақтар жүргізілді. Осының нәтижесінде өте үлкен, өте көп қоршаған ортаға радионуклидтер әкеліп соқтырды. 1950 ж атмосферада және су астында 11,000 кем емес ... ... ... жүргізілді. 60 жылдары Арикаспийде әлемдік мақсатқа байланысты 50 жер асты ... ... ... ... оқиғасы АЭС 1986 жылғы өзінің қауіпті жағдайымен, өте үлкен экологиялық фактор ретінде тарихта қалған. Әлемдік ... ... ... тасталғанымен 77 кг болып шықты (салыстырмалы түрде Хиросимода бомбасының жарылысынан кейін 740 г ... ... да ... заттардың 70% Белорусь территориясында кездеседі.Россиядағы Ченобыль АЭС-сы, 1995 ж. ластану систематизацияландыру жұмысы аяқталды. Ластанғаны - 137. (15%-ы тасталынған ... ... ... Көбі ... ... Тульская және Орлов облыстары. Нәтижеінде Чернобль оқиғасының кезінде құрылған ... 600 га ... ... ол ... 15,000 га. ... ... ... Днестра, Дона, Волги өзендерінің бассеиндері зақымданды, ол суқоймалардан (Киев, Коневский т.б.)Осылай, қалдықтар ... және ... ... ... ... ... айтарлықтай бүкіл Солтүстік Атлантинаны, Сотүстік Корвежскиді, Гренландия, Баренцево көлдерін зақымдандырды. көлінде 11,000 радиоактивті қалдығы контейнерлер, және де 15 ... ... ... ... батып кеткен. Айналадағы ортаны радиация қалдықтарымен ластау - адамға да, табиғатқа да жасалған зиянкестік. ... ... ... мен атомдық электор станцияларын салуда, уран өндіруде, олардан шығатын радиактивті қалдықтардан сақтануды ескеріп жеті рет өлшеп, бір рет кескен жөн. Атом ... ... ... адамзатқа қойылып отырған үлкен сын, онсыз өркениеттің өрге басуы мүмкін емес. Алайда радиактивті қалдықтарды залалсыздандыру немесе қауіп келтірместей етіп сақтау ... ... ең ... ... біріне айналып отыр. Бұл мәселелерді оңтайлы шешу үшін ұлттық деңгейде арнайы радиациялық қауіпсіздік ... ... іске ... керек. Кері жағдайда табиғатта үздіксіз жүріп жататын зат алмасулары салдарынан, радиактивті бөлшектер жер бетіндегі тіршілік атаулыны бірте - ... ... ... ... ... ... табиғи ортаның тазалығын сақтауда әр адамға зор ... ... ... - кейбір радиоактивті заттардың ыдырауынан шығып, екі рет иондаған гелий атомының ... ( Не). ... ... ... өте ... ... екі ... және екі нейтроннан тұрады. Альфа бөлшектерінің массасы 6,644::10ֿ² гр, заряды электрон зарядынан екі есе ... ... ... ... мен ... ... ... алуға арналған ядролық реакцияларда пайдаланылады. Альфа бөлшектердің ұзақ әсері нәтижесінде тірі организм сәуле ауруына шалдығады. Альфа бөлшектері ... ... ... одан өте ... ... та, адам ... ... қойса немесе ішкі органдарына тыныс жолымен, яғни жеген тағамы арқылы өтіп кетсе, ӨТЕ ... ... - атом ... бета ... кезінде бөлініп шығатын электрондар мен позитрондар. Бета бөлшектері электрондар болса β - деп, ал ... ... β+ деп ... Бета ... ... қабілеті үлкен. Олар адам ағзасына 1 - 2см тереңдеп ене алады. Алайда бірнеше миллиметр алюминий қаңылтыры оны толық ... ... ... - өте ... толқанда (толқын ұзындығы 1ºА=10ˉ см-ден аз) электромагниттік сәуленің бір түрі. Гамма сәулелері атом ... ... ... ... зат ... ... тежелуі, элементар бөлшектердің аннигиляциясы және әр түлі ыдырау (PIº-мезонның ыдырауы) т.б. процесстер кезінде бөлініп шығады. Гамма сәулелерді электромагниттік ... ... де ... болады. Ұзын толқынды гамма сәулелердің толқындық қасиеті, ал қысқа толқынды гамма сәулелердің корпускулалық, яғни бөлшекке ғана тән қасиеті (фотоэффект, Комптон ... ... ... ... сәулелердің (γ-кванттыңэнергиясы Е=hν) арқылы өрнектеледі. Энергиясы Е=І ГэВ шамасындағы гамма сәулелер зарядты бөлшек ... ... ... ... кезінде бөлініп шығады. Гамма сәулелері - ең өткір сәулелердің бірі. Гамма сәулелердің өткірлігі оның энергиясы мен ... ... ... ... ... анықталады. Гамма сәулесін шығаратын радиоактивті заттар техникада түрлі ақауларды анықтауда,медецинада әр түрлі ауруларға диагноз қоюда және оны ... ... ... ... кері ... ... ұшан - теңіз клеткалардан (ұлпалардан) тұрады. Мөлшермен ол 100 триллионға тең. Адам дегеніміз, айтарлықтай ... ... ... механизм. Бірақ, өкінішке орай, ол сәйле әсеріне ұшырағанын білмей қалады. Барлық клеткалар және тері радиация энергиясын еш ауырсынбай ... ... Осы ... ... ... ... Тағы бір ... әсер - атомдардың қозуы. Клеткалар мен тері заттарының қозған атомдары аса жоғары химиялық белсенділікке ие. ... ... ... сау ... тән емес жаңа ... ... құрылады, олар клеткалар мен терідегі алмасуға қажет күрделі ... ... ... ... ... ... ... радиация туғызған физикалық процестер - иондану және атомдардың қозуы ағзаның ... ... ... ... ... әсерін тигізеді және адамның түрлі мүшелерінің жүйелерін істен шығарады.
Адам сәулеленудің екі түріне - сыртқы және ішкі сәулеленуге үшырайды. Сәулеленудің ... ... ... ... жарылысы мен күннің қатты сәуле шығару кезінде пайда болатын космостық сәулелену жатады. Космостық сәулелөну дозасы ... әсер ... ... ... ... сайын ауаның, азонның қорғаныс қабаттары жүқара түседі, сондықтан да сәлелену жоғары.
Космостық ... ... ... ... ... қүрайды, оған жердегі барлық тірі организмдер үшырайды.
Сәулеленудің жердегі көздері жер қойнауындағы, атмосфера-дағы, судағы және өсімдіктердегі радиоактивті заттар болып ... ... ... ... ... ... ... 4-12 мкр/сағ шегінде болады. Осы аудандарда түратын ... ... ... 30-100 мбэр (0,03-0, ... ... ... адамның сыртқы сәулеленуі организмге азық-түлік тағамдары, су мен ауа өткен ... ... ... көп ... ... бүғы ... ... солтүстік аудандар түрғындары салыстырмалы түрде сәулеленудің жоғары дозасын алады, өйткені бүл тағамдарда радиоактивті ... ... ... ... ... ауру - әр түрлі иондауыш сәулелердің әскерінен пайда болатын қатерлі сырқат. ... ... ... және ... жер ... бөлінетін гамма-сәулелер және космос сәулелері сырттан, организмде болатын радиоактивті элементтер ( К, Ra, Rn, С т.б.) сәулелері іштен әсер ... Егер бұл ... тірі ... ... ... өтсе ... органдардың тіршілігіне қауіпті ауру туғызады. Адамда ортаның әсерінен және ішкі органдарға, әсіресе тыныс алу жолы арқылы теріге, ішек қарынға ... ... ... пайда болады. Сәлелік ауру жедел және созылмалы деп екіге бөлінеді. Жедел түрі бір ... ... ... өте көп ... ... жағдайда пайда болады. Ал созылмалы сәлелік ауру сәуленің аз мөлшерінен зақымданғанда, кейде жедел түрі ... ... ... ... Сәлелік ауруының белгілері организмге өткен сәуленің мөлшеріне байланысты 100p өткенде ауру жеңіл өтеді, ... ... ... ... ... ... ... мөлшері 100p-нен артса, организмде аурудың белгілері анық білінеді, мұндайда, мысалы, сүйек кемігінің қызметі бұзылады, қан ... ... ... ... ... ауру ... ... қарсы қабілеті нашарлайды. Егер организм 600p мөлшерінде сәулеленсе, 1 - 2 айда ... ... ... ... адамның бірнеше минуттан кейін жүрегі айниды, құсады, әлі кетеді. Мұндай жағдай 3 - 4 тәуліктен кейін ... ... 14 - 15 күн, ... 4 - 5 ... ... ... Бірақ науқастың жалпы жағдайы нашарлайды, кейбір органға қан ... дене ... ... іші ... тәбеті кемиді, терісі көгереді, тістің түбі қанталайды, шашы түсе ... ... ... 15 - 20 ... ... ... әр түрлі ауруларға қарсы тұратын қабілеті кемігендіктен өкпе ... ... ... жара ... Егер ... ... 1000 - 5000р ... өтсе, сәулелік ауруына ішек - қарын шалдығып, зат алмасуы, әсіресе тұз және су ... ... да, ол қан ... әсер ... ... ... бұл түрінен адам алғашқы 1 - 2 тәулікте өледі. ... мен ... ... ... ... ... Сәулелік ауруының қай түрінде болмасын организмнің қан айналыс, нерв, ас қорыту жүйесінің қызметі бұзылады. Емі: қан түйіршіктері түзілетін органдарға ... ... қан ... ... ... ... беріледі, витаминмен емдеу, таза ауа, емдік физкультура, ... ... ... ... ... ... үй ... мен өсімдіктер де шалдығады. Сәуленің мөлшеріне қарай сәулелік ауру жануарларда жеңілу (150-200р), орташа (200-400p), ауыр (400-600p) деп бөлінеді. ... ... ... ... ... май, нуклеин қышқылдарының алмасуы бұзылады. Жануарларға адамды емдегенде пайдаланатын дәріледі беріледі, ал өсімдікдің ауруына ем әлі табылған жоқ.
Күнге күю - күн ... ... ... ... ... ... ... түске боялуы. Ультракүлгін сәуленің әсерінен тері тез қызарып, терінің зат алмасуы, қан айналысы ... ... ... заттарының алмасуын қалыптастыратын витамины молаяды. Сондай-ақ күнге күю әр түрлі тері ауруларын (терлегіштік, қабыршықты теміреткі безеу т.б.) ... ... ... күйгенде алғашқы күндері 10 - 15 минут, кейін қыздырыну уақытын ұзарту қажет. Кенет ұзақ қыздырынса күн ... ... ... дене ... ... басы ... ... кейде естен тануы мүмкін. Сондықтан күнге күюден бұрын дәрігерге қаралып денсаулығын мұқият тексерту керек. Тері біркелкі күю үшін қыздырыну ... ... ... ... ... жаңғақ майы т.б.) жаққан жөн.
Ядролық жарылыс нысандары.Семей полигоны
Химиялық қауіпті объектілердегі басты зақымдағыш ... ... ... ... ... ... ... химиялық зақымдануы болып табылады. Химиялық қауіпті объектілердегі ... ... ... ... ... мен өрттер болуы мүмкін.
Соғыс уақытында қарсылас жақ ядролық қаруды қолданған кезде мынадай зақымдағыш факторлары әсер етеді.
Соққы ... - ... ... әсер ... ... ... барлық жаққа дыбыс жылдамдығымен қозғалатын, қатты сығылған ауаның жиналған жері. Осылайша Шгт ядролық оқтүмсықтың жарылысы ... ... ... 9 ... 5 ... 22 секундта, 10 километрге жетеді.
Соққы толқыны ғимаратты, техниканы, өндірістік қондырғыны, қиратады және адамдарды зақымдайды.
Соққы ... ... ... ... ... ... килограммдармен көрсетілетін оның төнірегіндегі артық қысыммен сипаталады.
Мысалы, ауадағы ... ... ... ... ... алаңы 50()см2, түрған адамға артық қысымы 0,5 кг/см2 ... ... 2500 кг ... әсер ... Ядролық зақымдау ошағы шартты түрде төрт шеңберлі аймаққа бөлінеді.
Бірінші аймаққа (жарылыс ... ... ... ... ... ... шекараға 0,5 кг/см2 жоғарырақ артық қысым-мен соққы толқынының әсеріне үшыраған зақымдану ошағының аумағы жатады.
Екінші аймақ (қатты қирау) 0,5 - 0,3 ... ... ... ... ... ... Бүл ... тас ғимараттар мен жертөбелер қатты қирап, ағаш ғимараттар толық қирауы мүмкін, үйінділер пайда болып, өрт ... да ... ... ... ... ... кейбіреулерінің кіреберісі мен шығаберісін үйінді басып қалуы мүмкін. ... ... ... ... ... аймақ (орташа қираулар) 0,3 - 0,2 кг/см2 ... ... ... ... ғимараттар мен түрақжайлардың ішінара қирауымен сипатталады. Оларды жаппай өрт жайлауы мүмкін, (көптеген қорғаныс ғимараттар сақталынады, ал онда түрған ... ... ... ... ғимаратының сыртында қалған адамдардың бір бөлігі жарақат алып, жедел медициналықкөмекті қажет ... ... ... (болмашы қираулар) 0,2 - 0,1 кг/см2 толқын соққысының артық қысымымен сипатталады. Бүл аймақта ғимараттар мен ... ... ... ... Жарықтың сәуле шығаруы - ядролық жарылыс кезінде пайда болатын сәуле энергиясының ағыны. ... ... ... аумақтағы ауаның температурасы жарқылдау басында миллион градусқа ... ... ... ... мың градусқа дейін тө-мендейді. Жарықтың сәуле шығаруы ... ... ... аз ... ғана әсер етеді. Жарық сәулесі күндікінен әлде қайда ... ал ... ... ... ... ... шар ... километрден көрінеді.
Жарық сәулесінің зақымдағыш әсері жарық серпінімен, яғни жарық сәулесі бағытына қарсы ... ... ... Ісм2 ... ... өткен жарық энергиясының санымен сипатталады. Жарық серпінінің өлшем ... 1 ... ... 2-4 ... ... серпіні кезінде қорғанбаған адамдарда бірінші дәрежедегі күйік, 4-7,5 кал/см2 кезінде екінші дәрежедегі ... ... ... ... 5-12 кал/см2 кезінде үшінші дәрежедегі күйік (тері жамылғыларының толық жансыздануы), 12 кал/см2 өнан жоғары болса, төртінші ... ... ... ... ... ... ...
Семей полигоны - КСРО ядролық сынақ полигондарының бірі, аса маңызды стратегиялық ... ... ... ... аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысынды адамдарға, ... мен ... ... ... ... ашық ... ... Сосын оларды жер астына жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей ... ... әсер ... ... 500 ... адам осы сынақтан азап шекті.
Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы | Тұңғыш ... ... ... ... аймақтың барлық елді мекендерін жауып қалды. Көрші қонған әскери объектіде не болып жатқаны туралы ... ... жоқ ... ... ... радиациялық сәуленің сұмдық дозасын алды. Халыққа сынақ ... ... де еді. ... жарылыстар туралы халыққа 1953 жылдан бастап қана ескертіле бастады. Онда адамдар мен малды радиоактивті ... ... ... ... көшіру, оларды қарабайыр қорғаныш объектілеріне, орларға немесе ... ... ... ... ... кейін адамдар радиациядан былғанған жерлердегі өз үйлеріне оралып отырды.
Жарылыс толқыны көптеген үйлер терезесінің ... ... ... ... үйлердің қабырғалары қирады. Кейінірек сынақ алдында уақытша көшірілген адамдар ... ... ... ... ... ... ... олардың көбісі үйінің орнын сипап қалды, не қақырап кеткен қабырғаларды көрді. Семей ядролық ... ... ... туралы алғашқы шын да жүйелі деректер Қазақ КСР ... ... ... кең ... ... зерттеулердің нәтижесінде алынды. Зерттеулерді, ғылыми экспедицияларды профессор Б. Атшабаров басқарды. Радиацияның адамға ықпалының механизмі қазіргі кезде едәуір жақсы парықталған. Бұл ... ең ... - ... ... ... ... кодты дауасыз өзгерістерге соқтыруға мүмкін екендігі. 1949 жылғы алғашқы жер бетіндегі жарылыстан бастап Семей және ... ... ... ... ... ... ... аумақтардың тұрғындарының арасында сырқат санының ұдайы өсіп келе жатқаны байқалады. Бұлар өкпе мен сүт ... ... ... және ... да ... ... патологиялары. Жалпы алғанда рак ісігі сынақтар басталғалы бері үш есе өсті. Семей ... ... нақ сол ... ... ... ауытқулар, тәндік және естік кемшіліктер әрқилы сәбилер дүниеге ерекше көп ... ... ... соны бәрі нақ ... ... және ... радиологиялық кесірінен болатын генетикалық мутациямен байланысты. Адамдар ғана емес, жер де азап ... ... ... ... ... ... ... азайтады. Жерде орасан зор микроэлементтер: темір, мыс, магний және ... ... ... ... дақылдар адам организміне сіңеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
* Асылбек Е. - Радиация және оның әсері - 1997 - №4 - б.44 ... ... А. - ... оружия - 1995 б.38
* Атшабаров Б. - Семей полигоны - 1995 - б.19 - 26
* ... - ... ... - 2001 - б 155 -174
* Егемен Қазақстан
Қосымша
Радиологиялық ауру ... ... ... ... ... ауру

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сәулелі ауру және радиацияның адам ағзасына әсер етуінің басқа да салдары12 бет
Антропогендік әсерлер10 бет
Арысқұм кен орнының мұнай өндіру ұңғымаларының түп аумағына әсер ету әдістерін талдау76 бет
ДЭЕМ қондыру және қамтамасыздандыру бойынша техникалық талаптар8 бет
Жетібай мұнай кенішінің топырақ, өсімдік құрамындағы мұнай және мұнай өнімдерін, ауыр металдарды анықтап, қоршаған ортаны ластау деңгейін зерттеу26 бет
Зейін теориялары және олардың физиологиялық ерекшеліктері8 бет
Адам денсаулығы және радиация13 бет
Атмосфера жайлы6 бет
Атом энергиясы12 бет
Атом қуатын бейбіт мақсатта пайдалану21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь