Үнді мұхиты

Кіріспе
І Үнді мұхиты жайлы жалпы мәліметтер
1.1. Мұхит суының физикалық және химиялық қасиеттері
1.2. Мұхит суындағы газдар
1.3. Мұхит суының тығыздығы
1.4. Мұхиттағы судың қысымы
1.5. Мұхит суының мөлдірлігі
1.6. Мұхит суының түсі
1.7. Мұхит суының температурасы
1.8. Мұхиттағы температураның тереңдік бойынша өзгеруі

ІІ Мұхит суының қозғалысы
2.1. Дүниежүзілік мұхит ағыстары
2.2. Үнді мұхитындағы ағыстар

ІІІ Мұхиттың өсімдігі мен жануарлар дүниесі

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Біртұтас Дүние жүзілік мұхит бөліктерге – мұхиттарға бөлінеді. Осы төртмұхиттың бірі Үнді мұхиты.
Үнді мұхиты жер шарындағы аумағы жөнінен Тынық және Атлант мұхиттарынан кейінгі үшінші мұхит. Көпшілік бөлігі оңтүстік жарты шарда, Азия, Африка, Австралия және Антарктида құрлықтарының аралығында.
Менің курстың жұмысым осы Үнді мұхитына арналады.
Атлант мұхитымен Ине мүйісінің меридианымен Африкадан Антарктидаға өтетін сызықпен шектеседі. Тынық мұхитпен арадағы шекара Малакка түбегінен басталып Суматра, Ява, Сумба Тимор, Танимбар және Чут аралдары арқылы Жаңа Гвинеяға, онан әрі Австралияға, Тасман аралдарына өтеді. Тасманиядан Антарктидаға дейінгі шекара 146 градус 55 / ш.б. меридианымен белгіленеді. Ауданы теңіздерімен қоса есептегенде
76,17 млн км2 , суының көлемі 282,6 млн км3, орташа тереңдігі 3711 м, ең терең жері 7729 м (Зонд шұңғымасы).
Солтүстік батысы мен шығысына негізгі, солтүстік- шығысына аккумулятивті жаға типті тән. Антарктидаға қараған жағаларын қайраң мұздығы басқан. Ірі теңіздер мен ірі шығанақтар түгелдей дерлік солтүстік және солтүстік- шығыс бөліктерінде (Қызыл, Арабия, Андаман, Тимор, Арафур теңіздері, Аден, Парсы, Оман, Бенгал шығанақтары). Оңтүстік бөлігінде Карпентария, Үлкен Австралия, Сент- Винсент, т.б. шығанақтар бар.
Аралдары – шығу тегі құрлықпен байланысты аралдар (ірілері: Мадагаскар, Шри- Ланка және Сокотра, ұсақтары: Занзибар, Мафия, Пемба, т.б.) жағаға жақын орналасқан. Мұхиттың батыс бөлігінде жанартаулық шағын аралдар көп (Крозе, Принц Эдуард, Комор, Амирант, Сейшель, Маскарен т.б.).
1. Богданов Д.В. География Мирового океана. М. Наука. 1978.
2. Биология океана. Под редакцией М.Е. Виноградова. М. 1977.
3. Горбацкий Г.В. Физико- географическое районирование Арктики, Ч.3 Арктический бассейн – М: «Наука», 1973.-237с.
4. Дрейк Ч., Имбри Дж. Океан сам по себе и для нас. М. 1982.
5. Дуванин А.Н. Мировой океан в современной жизни. М. 1974.
6. Индийский океан. Под редакцией К.К. Маркова. Л. 1982.
7. Конюхо А.И. Геология океана: загадки, гипотезы, открытия. М. 1989.
8. Львович М.И. Вода и жизнь. М. 1986.
        
        Тақырыбы: Үнді мұхиты.
Жоспар:
Кіріспе
І Үнді ... ... ... ... ... ... физикалық және химиялық қасиеттері
1.2. Мұхит суындағы газдар
1.3. ... ... ... ... ... ... Мұхит суының мөлдірлігі
1.6. Мұхит суының түсі
1.7. ... ... ... ... температураның тереңдік бойынша өзгеруі
ІІ ... ... ... ... ... ... Үнді мұхитындағы ағыстар
ІІІ ... ... мен ... ... ... Үнді ... жайлы жалпы мәліметтер...........................................3
1.1. Мұхит ... ... және ... ... ... ... ... Мұхит суының тығыздығы.................................................................13
1.4. ... ... ... ... ... ... ... суының түсі..............................................................................14
1.7. Мұхит суының ... ... ... ... бойынша өзгеруі.................17
ІІ Мұхит суының қозғалысы..................................................................19
+ ... ... ... Үнді мұхитындағы ағыстар.................................................................21
ІІІ Мұхиттың өсімдігі мен жануарлар дүниесі.......................................22
Қорытынды..........................................................................................27
Пайдаланылған әдебиеттер................................................................28
Кіріспе
Біртұтас Дүние жүзілік ... ... - ... ... Осы төрт ... бірі Үнді мұхиты.
Үнді мұхиты жер шарындағы аумағы ... ... және ... мұхиттарынан кейінгі үшінші мұхит. Көпшілік бөлігі оңтүстік жарты шарда, Азия, Африка, Австралия және Антарктида құрлықтарының аралығында.
Менің курстың жұмысым осы Үнді ... ... ... туралы жалпы мәлімет
Атлант мұхитымен Ине мүйісінің меридианымен Африкадан Антарктидаға өтетін сызықпен ... ... ... ... ... ... ... басталып Суматра, Ява, Сумба Тимор, Танимбар және Чут ... ... Жаңа ... онан әрі ... ... аралдарына өтеді. Тасманиядан Антарктидаға дейінгі шекара 146 градус 55 / ш.б. ... ... ... теңіздерімен қоса есептегенде
76,17 млн км2 , суының көлемі 282,6 млн км3, орташа тереңдігі 3711 м, ең ... жері 7729 м ... ... батысы мен шығысына негізгі, солтүстік- шығысына аккумулятивті жаға типті тән. ... ... ... ... ... басқан. Ірі теңіздер мен ірі шығанақтар түгелдей дерлік солтүстік және солтүстік- шығыс бөліктерінде (Қызыл, Арабия, ... ... ... ... ... ... ... Бенгал шығанақтары). Оңтүстік бөлігінде Карпентария, Үлкен Австралия, Сент- Винсент, т.б. ... ... - шығу тегі ... ... ... ... Мадагаскар, Шри- Ланка және Сокотра, ұсақтары: Занзибар, Мафия, Пемба, т.б.) ... ... ... ... ... ... ... шағын аралдар көп (Крозе, Принц Эдуард, Комор, Амирант, ... ... т.б.). ... ... ... ... ... дүние жүзіндегі ең ұзын Мальдив және Лаккадив маржан аралдар тізбегі солтүстіктен оңтүстікке қарай 1600 км - ден аса ... ... ... ... да ... ... ... (Чагос, Кокос, Андаман, т.б.) таралған. Аралдардан басқа тереңдігі ... ... ... ғана ... тайыз банктер кездеседі (Сая- де- Малья, Назарет, Кампече, т.б.).
Түпкі жер бедері мен шөгінділері - Үнді ... ... ... ... және Атлант мұхиттарындағыдай, бірақ абсолют тереңдігі жөнінен (7729 м) олардан көп кейін тұр. Құрлықтық ... ... (100- ... ... ... 50- 200 м, тек ... ... ғана 300-500 м-ге дейін барады. Құрлықтық беткейді кей жерлерде өзен ... (Инд, ... ... ... т.б.) су ... ... және терең каньондар тілімдеген.
Мұхит ортасы жотасы айқын ... ... орта ... ... ... ... орналасқан. Ол Арабия - Үнді және Батыс Үнді су асты ... ... ... ... жотасынан оңтүстік - шығысқа Орта Үнді және Австралия- Антарктида, оңтүстік- батысқа Африка- Антарктида су асты ... ... ... дәл ... ... меридиан бағытында
5000 км-ге Шығыс Үнді су асты ... ... ... Су асты ... мен ... ... ... қазаншұңқырларға бөледі. Бастылары: Сомали, Орта және Батыс ... ... ... ... шығысында мұхит түбінің өтпелі белдемінде, Зонд топаралы тізбегіне іргелес Зонд ... ... ... 7729 м). ... түбі құрлыққа таяу бөлігінде аккумулятивтік жазықты құрап, мұхиттың ... ... ... жазық түрінде көрінеді. Мұхит шарасында жанартаулар көп таралған, олар кей жерлерде ірі ... ... ... ... тізбек түзеді.
Құрлықтық беткейдің етегінде жиналған терригендік шөгінділер қалыңдығы 3-4 км-ге дейін баратын қабаттар құрайды. Мұхиттың ... ... орта ... ... ... саздың қалыңдығы 100 м-ден аспайды. Мұхит түбін негізінен фораминифера, диатом және маржан ... ... ... ... ... ... мұнай мен газдың аса бай қоры шоғырланған (Парсы шығанағы мұнайлы- ... ... Риф ... металл кендері шоғырланған (хром, темір, марганец, мыс кендері).
Климаты- климат жағдайлары негізінен оңтүстік жарты шарда орналасуымен байланысты. Мұхит солтүстік жарты шарда Шаян ... ... ғана ... ... термикалық экватор оңтүстік жарты шарға ығыса орналасқан. Солтүстік шағын бөлігіне муссондық климат тән. ... ... ... ... ... қыста тропиктік солтүстік- шығыс ауа ағындары басым. Оңтүстік үлкен бөлігінде ауа массаларының циркуляциясы белдем бойынша өзгереді. 8-10 градус о. е. ... ... ... ... ... қысым аймағының әсерінен ауа айналымы тұрақты жүреді: тропиктік және субтропиктік ендіктерде оңтүстік - шығыс пассат желдері, ал ... ... ... ... ... Қоңыржай ендіктерде тропиктік дауыл- тайфун жиі қайталанады. Тамыздағы ... ... ... ... ... 25-27 С градус, оңтүстік бөлігінде - тропиктік ендіктерде 20-25 С градустан оңтүстік поляр ... таяу 0 ... және одан да ... ... ... ... ... маңында 2000- 3000 мм. ... ... ... мен Бенгал шығанағындағы 3000 мм-ден астам, Арабия түбегіне жақын маңда 100 ... кем. ... ... ... субтропиктік ендіктерде 500-1000 мм, қоңыржай ендіктерде
1000 мм Антарктида жағалауында 250 ... ... ... режимі - Үнді мұхитында Тынық және Атлант мұхиттарындағыдай бір- біріне параллель тұрақты 2 пассат ағысы түзілмейді. Солтүстік пассат ... ... ... ағыс ... Оның бағыты муссондық желдерге сәйкес маусым бойынша өзгереді. Оңтүстік пассат ағысы Австралияның батыс жағынан басталады. Оңтүстік жарты шардағы пассат желі ... ... ... жылы суды ... ... ... оның орнына төмен терең қабаттан салқын су көтеріледі. Ол құрлықтың жағалауын бойлап, солтүстікке ... ... ... ... ... бастама береді. Оңтүстік пассат ағысы Африка жағалауына жеткеннен кейін құрлыққа тіреліп, екі тармаққа бөлінеді: солтүстікке қарай Сомали ағысы, ... ... ... Ине мүйісі жылы ағыстары кетеді. Қыста Оңтүстік пассат және муссондық ағыстарға қарама- қарсы батыстан шығысқа қарай пассатаралық қарсы ағыс таралады. ... ... ... ... Батыс желдері салқын ағысы батыстан шығысқа қарай қиып өтеді. Судың беткі қабатының температурасы экватор маңында жыл бойы 26-28 С градус ... ... ... ... жаз ... ... солтүстік бөлігінде 27-28 с градусқа дейін көтеріледі. 30 градус о. е. 16-20 С градус, 50 градус о. е. 3-5 С ... 55 ... о.е. ... ... - 1 С ... ... түседі. Солтүстік жарты шардың қысында мұхиттың солтүстік бөлігінде 23-25 С градус, 30 ... о.е. 21-25 С ... ... о.е. 5-9 С ... 60 ... о.е. оңтүстікке қарай 0 градустан төмен.
Бүкіл су қабатының орташа тұздылығы жөнінен Атлант ... ... ... орында (34,76 %). Беткі қабаттың тұздылығы жеке аудандарда 32-36,5 % ... Ең ... ... Парсы шығанағында (37-39 %) және Қызыл теңізінде (41 %). Судың ең жоғарғы тығыздығы (1027 ... ... ... ең ... тығыздық (1018- 1022 кг/м3) - ... ... мен ... солтүстік- шығыс бөлігінде. Толысу толқынының биіктігі ашық мұхитта 0,5- 1,6 м, ... 5-7 м ... ... 11,9 ... ... жыл бойы ... ... арктикалық ендіктерде мұз пайда болады. Желмен және теңіз ... ... мұз бен ... ... 55 ... о.е. ... таралады. Мұзтаулар әсіресе 40-80 градус шығыс - ... ... ... суының физикалық және химиялық
қасиеттері
Тұздылығы- салмағы жағынан алғанда мұхит суы 96,5 % таза ... және 3,5 % оның ... ... тұздан, газдан және ерімейтін жүзгін бөлшектерден тұрады. Түрлі заттардың біршама шағын мөлшерінің болуы басқа табиғи сулардан оған елеулі айырым береді. Бұл Жер ... ... ... ... элементтер бар, қоректік ерітінді. Мұхит суында әсіресе хлор, натрий, магний, күкірт көп болады. Мұнда бром, көміртегі, стронций, бор ... аз ... ... ... элементтерге 1 % аз келеді, яғни олардың құрамы мардымсыз аз. ... ... ... ... ... ... элементтер де (фосфор, азот, т.б.), микроэлементтер де бар. Мұхиттағы тұздардың жалпы мөлшері 50 х 10 он алды ... т. ... ... түбін шамамен 60 м, бүкіл Жерді 45м, ал құрлықты 153 м ... ... ... ... ... ... ... көбі натрий (NaCl, Na2SO4- 1 литрде 27,2 г) яғни ас тұзы (NaCl), сондықтан да мұхит суының дәмі тұзды ... ... соң ... тұзы MgCl2 (1 ... 3,8 г) және MgSO4 (1 литрде 1,7 г) келеді, суға ащы дәм береді. Мұхит суында 1 м3-те 0,3 мг ... және 1 м3-те 0,008 мг ... ... ... ... ... ... болғанымен (алтын 11 млрд. тоннаға жуық) мұндай концентрацияда өндіру пайдалы емес. ... ... таң ... ... - тұз ... ... ... түрлі бөліктерінде ерітінді аз немесе күшті болуы мүмкін, ... ең ... ... ... өзгеріссіз қалады. Сондықтан да судың жалпы тұздылығын анықтау үшін ... ... ... және ... шаманы 1,81 ( S =1,81 Cl 0/00) көбейту жеткілікті болады. Мұхит суы ... ... ... болу ... оның араласып тұруынан көруге болады, бірақ бұл түсінікті жеткілікті деп есептеуге болмайды. Мұндай тұздылықтың пайда болуы туралы ... ... ... ... су бөлініп шыққанда су буымен бірге құрамында хлор, бром, фтор ... бар ... ... бөлініп шығады деп болжанады. Жер бетіндегі су қышқыл болды, ол тау жыныстарынан сілті элементтерін - натрий, калий, ... ... т.б. ала ... ... ... Бұлардың хлормен және броммен реакциясының нәтижесінде ерітінді нейтралданып, ал сонан соң жалғасып келіп түскен сілті элементтердің есебінен, қазіргідей аздап ... ... ... ... ... ... ... (бұдан 3 млрд. жылдан астам бұрын) бос оттегі пайда болды. Жер қойнауынан бөлінген азот тотыққанда бос ... ал ... ... ... бос ... ... түзілді. Палеозоидан бастап (500 млн жыл бұрын) мұхит ... ... ... қарағанда мұхит суының тұздық құрамы өзгермеген. Бірақ егер өзендер мұхитқа басқа тұзды құрамды суды үздіксіз әкеліп құйса, мұны ... ... ... ... ... ... заттардың мөлшері жылына 5,4 млрд тонна, ал қалқымалары жылына 32,5 млрд ... ... әуел ... өзен ... тұз ... сірә мұхит суының құрамына жақын болса керек. Бірақ уақыт ... ... ... ... минералдар біршама өзгеруінің нәтижесінде ол басқаша болды. өзендердің мұхитқа әкелген ... ... ... ... ... мен ... ... организмдер кальций мен кремний қосылыстарын судан алады. Нашар еритін химиялық қосылыстар - темірдің аллюмосиликаттары ... ... ... ... ... - ... ... қалады. Темір- марганец конкрециясы мұхит түбі алаңының 10 процентін жабады.
Кейбір жануарлар өз ... ... бір ... ... ... ... Су ... қоректенгенде жануарлар организмі арқылы өтіп өзгеріске ұшырайды. Нақ осы өсімдіктер мен жануарлар мұхит суының қазіргі тұздық құрамын анықтайды.
Дүние жүзілік ... ... ... 35 % (промиль). Қайсы жағына болсын орташа тұздылықтан ауытқуды негізінен алғанда тұщы судың кіріс- шығыс балансындағы өзгерістер тудырады. ... ... ... атмосфералық жауын- шашындар, құрлықтан келетін ағындар, мұздардың еруі тұздылықты, булануды ... ... ... керісінше оны арттырады. Құрлықтан келген су жағалаудың, әсіресе өзен құбылысына жақын жердің тұздылығына айтарлықтай әсер етеді.
Мұхит бетіндегі ... оның ашық ... ... ... ... ... мен буланудың қатынасына (яғни климаттық жағдайларға) тәуелді болғандықтан оның ... ... ... байқалады. Бұл изогалин - тұздылығы бірдей пунктерді қосатын сызықтар картасынан жақсы көрінеді.
Экваториалдық ендіктерде судың беткі ... ... ... ... мөлшері буланудан көп болуы салдарынан біраз тұщыланған. Субтропиктік және тропиктік ендіктерде беткі қабаттардың тұздылығы жоғары ... бұл ашық ... беті үшін ... 36-37 % ... Бұл ... ... судың шығынын жауын- шашынның жаумайтындығымен түсіндіріледі. Мұхит ылғалды жоғалтады, тұз болса қала ... ... ... ... және оңтүстікке қарай мұхит суларының тұздылығы буланудың, жауын- шашын мөлшерінің ... ... 33-32 % ... ... Жоғары ендіктерде мұхиттың бетінде тұздылықтың төмендеуіне қалқыма мұздардың еруі ... ... ... тұздылықтың ендік бағытта таралуын ағыстар бұзады: жылы ағыстар оны ... суық ... ... ... ... ... тұздылық әр түрлі. Ең көп орташа тұздылық Атлант мұхитында -35,4 %, ең азы- ... ... ... -32 %, Атлант мұхитының жоғарғы тұздылығы оның салыстырмалы енсіз жағдайында материктердің әсерімен түсіндіріледі. Солтүстік Мұзды мұхитқа тұщыландыратын әрекетті ... ... ... ... жағалауларында тұздылық 20 % -ге дейін төмендейді).
Тұздылық өзгерістері негізінен алғанда, тұщы судың кірісі мен шығысына байланысты ... олар ... ... ... тікелей жауатын және суды буландыратын беткі қабатта және ... ... ... ... ... шағын қабатта ғана байқалады. Араласу 1500 метр тереңге дейінгі су ... ... ... жүзі ... ... тұздылығы тереңірек те өзгеріссіз қала береді (34,7 -34,9 %). ... ... ... ... ... мұхит бетіндегі тұздылықты анықтайтын жағдайларға байланысты. Тереңдікке қарай ... ... төрт ... бөледі: І-экваторлық, ІІ- субтропиктік, ІІІ- қоңыржай және ІУ- ... ... ... ... ... ... өседі де, мұнда мұхиттың тропиктік бөлігінен экваторға қарай неғұрлым тұзды су ... 100 м ... ... жетеді. Тұздылық 100 м тереңде кемиді, ал 1000- 1500 м тереңнен бастап тұрақты дерлік болады.
ІІ.Субтропиктік ... ... 1000 м ... ... тез ... онан тереңде ол тұрақты болады.
ІІІ.Қоңыржай ендіктерде тереңдеген сайын тұздылық аз өзгереді.
ІУ.Полярлық ендіктерде мұхиттың бетіндегі тұздылық мейлінше төмен, тереңге қарай әуелі бұл тез ... ал ... ... ... 200 м ... ... ... дерлік өзгермейді.
Теңіз беттеріндегі судың тұздылығы мұхиттың ашық бөлігіндегі ... ... ... жасауы мүмкін. Бұл да ең алдымен су балансымен анықталады, демек климаттық ... да ... ... ашық ... ... өзі ... жатқан құрлықтың ықпалына едәуір күшті ұшырайды. Теңіз құрлыққа неғұрлым тереңірек кірсе, оның мұхитпен байланысы неғұрлым аз болса, орташа ... оның ... ... ... көп айрықшаланады.
Полярлық және қоңыржай ендіктердегі теңіздердің суының балансы оң болады. Сондықтан да олардың бетінде, әсіресе өзендер құяр жерде ... ... өзен саны аз ... келетін құрлықпен қоршалған субтропиктік және тропиктік ендіктердегі теңіздердің тұздылығы жоғары болады. Қызыл теңіздің тұздылығының көптігі (42 %-ге ... ... және ... ... ... оның ... ... жағдайымен түсіндіріледі. Теңіз бетіне жауын- шашын жылына не бары 100 мм ... ... ... ... ағын жоқ, ал ... ... ... мм-ге жетеді. Мұхитпен су алмасу тереңдігі 125 м, тар Баб-эль-Мандеб бұғазы ... ... ... ... ... тұздылығы (39 % -ге дейін) - құрлықтан келетін ағын мен жауын- ... ... ... ... ал мұхитпен су алмасудың қиындай түсуінің нәтижесі. Қара теңізде (18 %, ... ағын ... ... ... жуық ... ... жылдық қабаты 80 см) және жауын- ... ... ... оң ... ... еркін су алмасуының жоқтығы төмен тұздылықтың сақталуына көмектеседі. Бір жағынан мұхиттың, екінші жағынан күшті ... ... ... ... ... Солтүстік теңізде тұздылық оңтүстік- шығыстан солтүстік- батысқа қарай 31% -ден 35% -ге дейін артады.
Мұхитпен тығыз ... ... ... теңіздердің тұздылығы мұхитқа жапсарлас бөліктердің тұздылығына жақын болады. өзен келіп құятын теңіздердің жағалық бөліктерінде су ... ... да ... көбіне бірнеше промилль ғана болады.
1.2.Мұхит суындағы газдар
Мұхиттағы суда газдар әр уақытта еріген болады. Мұхит ... ... ... ... ... оның ... ... мен гидростатикалық қысымына байланысты. Судың температурасы мен тұздылығы неғұрлым жоғары болса, мұның ішіндегі газдардың еруі соғұрлым аз болады. Суда, ең ... ... мен ... ... газы ... қос ... сондай-ақ күкіртті сутегі, аммиак, метан еріген болады. Газдар суға атмосферадан түседі, химиялық және биологиялық процесс кезінде бөлініп шығады, оларды өзен алып ... олар су асты ... ... келіп түседі. Газдардың қайта таралып бөлінуі араласу арқылы өтеді.
Оттегі мұхитқа атмосферадан түседі де фотосинтез кезінде ... ... Ол дем ... тотығуға жұмсалады. Қызған кезде (көктем, жаз) су оттегін атмосфераға ... ... (күз, қыс) оны ... ... ... процесінің интенсивтігі суға Күн сәулелерінің түсуіне байланысты болғандықтан мұндағы оттегінің мөлшері тәулік бойынша ... және ... ... ... ... қабаты (100-300 м) барлық уақытта оттегіне қанық; сонымен бірге оның құрамы экватордан полюске қарай өсе түседі: 0 градус -5 ...
50 ... с.е. - 8 ... 200 м ... ... аз енеді, өсімдік кездеспейді, оттегінің құрамы азаяды. Оның 400-800 м тереңде ерекше күрт төмендеуі өлі ... ... ... ... ... ... түп жағындағы қабаттарға оттегін полярлық ендіктерде төмен түсіп экваторға қарай жылжыған суық сулар әкеледі. Оттегі мұхит тұрғындарына да ... Суық ... ... ... ... ... ... дамуына жол ашады.
Көмір қышқыл газы - оттегі мен азоттан айырмашылығы мұхит суында, негізінен ... ... ... ... ... қосындылары түрінде (карбонаттар мен бикарбонаттар) болады. Ол суға атмосферадан келіп түседі, организмдер дем алғанда және органикалық ... ... ... ... су асты атқылауларында жер қыртысынан келіп түседі. Оттегі сияқты ... ... газы суық суда ... ... ... ... ... су оны атмосфераға береді, төмендегенде - сіңіреді. Күндіз өсімдіктердің ... ... ... ... ... түсуіне байланысты оның судағы мөлшері азаяды, түнде, керісінше, өсе түседі. Жоғары ендіктерде мұхит көмір қышқыл газын ... ... - оны ... ... ... көмір қышқыл газының қоры 45-60 м3/л құрайды. Бұл мұхитқа қарағанда атмосферада 60 есе аз болады. Мұхит ... ... ... отырады, біресе оларды атмосфераға бөліп шығарады. Мұхит пен атмосфера арасындағы газ алмасулары - ... ... - ... ... ... болады, бірақ оның мөлшері басқа газдарға қарағанда атмосферадағыдан гөрі аз. ... ол, ... ... роль ... ... ... түп ... бактериялар оны нитраттар мен аммонийлерге айналдырып жібереді.
1.3.Мұхит суының тығыздығы
Мұхит ... ... ... әрқашанда өсе түседі, өйткені судан гөрі үлкен меншікті салмағы бар заттардың ... ... ... ... ... ... суынуы, булануы, әрі мұздың түзілуі себепті болады. Судың қызуы, сондай- ақ тұзды судың атмосфералық жауын- шашын суымен немесе еріген ... ... ... ... ... ... ... тығыздығы артқанда конвекция пайда болады. Мұхиттың бетінде тығыздықтың өзгерісі 0,9960-тан 1,083-ке дейінгі шекте байқалады. Ашық ... ... ... температурамен анықталады, сондықтан да экватордан полюске қарай жалпы ... ... ... ... ... ... арта ... судың қысымы
Мұхит бетінің әрбір квадрат сантиметріне атмосфера шамамен 1 кг күшпен (бір атмосфера) түседі. Сондай қысымды ... ... ... не бары 10,06 м су ... түсіреді. Сонымен, әрбір 10 м тереңдікке қысым 1 атм ... деп ... ... ... ... ... ... барлық процестер күшті қысым арқылы болады, бірақ бұл мұхит түбінде тіршіліктің дамуына кедергі жасамайды.
1.5.Мұхит суының мөлдірлігі
Күн нұрының энергиясы су қабатынан өте ... ... және ... Оның ... мен сіңірілу дәрежесіне судың мөлдірлігі байланысты. Судағы ... ... ... ... бірдей емес және уақыт ішіне өзгеріп отыратындықтан, мөлдірлік те ... ... қала ... Ең аз ... ... тайз суда әсіресе теңіз дауылынан соң байқалады. Планктон кең дамыған ... ... ... ... ...
(3 % ... ). Мөлдірліктің азаюы мұздардың еруінен туады (мұзда әрдайым қоспалар болады; бұдан басқа мұз ... ... ... ... ... ... ... суға ауысады). Судың мөлдірлігі тереңдігі сулардың бетіне көтерілген жерлерінде артатындығы байқалған.
Қазіргі кезде мөлдірлікті жарық шоғырының өткен жолының ... ... ... заңын пайдалануға негізделген мөлдірлік өлшегіш құралымен анықтайды. Су қабаты арқылы өткен жарық шоғы ... ... күн ... өту ... ... осы ... ... қабылдағышымен - фотоэлектрондық көбейткіштермен өлшенеді, бұлар тіпті жеке фотондарды да ... ... ... суда күн нұры 600 м тереңдікте 10х12 есе әлсірейді; онда өте қараңғы болады. Лай су үшін бұл тереңдік ... ... ... жинап сіңіру және шашырату нәтижесінде мұхиттың таза сулы қабаты көгілдір немесе тек түсті болады. Судың бұл түсін деп ... ... мен ... ... ... судың түсіне әсер етеді де ол жасылдау келген реңкке ие ... ... көп ... суды ... ... ... тіпті өзен сағалары маңында қоңыр болуы да мүмкін. Экваторлық және тропиктік ендіктерде мұхит суының ... түсі ... ... ... көк ... ... Мұхит суының температурасы
Мұхиттың негізгі жылу алатын көзі- оның бетіне түсетін күн радиациясы (тура және ... ... суы ... ... ақ ... ұзын ... сәулеленуін сіңіре отырып мұз түзелуден, ылғал конденсациясынан бөлінген жылудан және химиялық- биологиялық ... ... ... ... алады. Мұхитқа жауын- шашындар, өзен сулары, ауамен келген жылулар сумен жанасады және жылы мұхит ағыстары жылу ... ... ... ... температурасына жердің ішкі жылуы мен төмен түсетін судың адиабаттық қызуы ықпал етеді.
Мұхит жылуды негізінен булануға, ... ... ... мен ... ... суық ... жылытуға, мұздарды ерітуге және басқа процестерге жұмсайды.
Судың температурасы жылу балансына байланысты, мұнда бүкіл мұхит үшін күн ... ... ... және ... жылудың кетуіне анықтаушы маңыз беріледі. Нақтылы жағдайларда жылу ... ... ... өзгеріп отырады да екінші дәрежелі статьялар жетекшіге айналады.
Жылу балансы элементтерінің барысындағы өзгерістер су температурасының барысын анықтайды.
Мұхит беттеріндегі су ... ... ... ... оның ... ауа температурасының тәуліктік амплитудасынан едәуір аз. Күндіз жылу келіп түседі (күн радиациясы), бірақ күшті булану нәтижесінде шығындалады. Түнде су ... жылу ... да; ... ... бетінде ылғал конденсация болғанда оны алады. Сондай - ақ ... ... ... ... жылу ... арқасында баяулайды.
Мұхиттің бетінде су температурасы ауытқуларының тәуліктік амплитудасы орташа есеппен 0,5 градустан аспайды. Ең ... ... ... ... ендіктерде (1 градусқа дейін), ең азы- жоғары ендіктерде (0 градусқа дейін). ... ... ... ... ... роль ... ... олар судың жоғарғы қабатында жылудың қайта бөлінісінің ең қысқа циклі болып табылады.
Мұхиттің ... ... ... жылдық амплитудасы тәуліктен көп болады. Бұлар радиациялық баланстың жылдық өзгерісіне, ағыстарға, басым желдерге байланысты және түрлі ендіктерде түрліше болады. Төменгі ... (1 ... және ... (2 ... ... температураның жылдық ауытқулары көп болмайды. Бірінші жағдайда, жылудың көп мөлшері жыл бойында ... ... ... - ... жаз ... су ... қызып үлгермейді. Ең көп жылдық амплитуда (10 градустан көп) қоңыржай ендіктерде байқалады.
Изотерма картасына қарап, мұхит ... ... ... ... көз жеткізуге болады. Зоналылықты мұхит ағыстары, тұрақты желдер мен құрлық ықпалы бұзады.
Судың ең көп орташа жылдық температурасы (27- 28 градус) ... ... ... ... ... ... айына қарай су температурасының таралуындағы өзгерістер карталарда изотерма бүкіл системасының оңтнстікке қарай жалпы ауысуымен көрсетіледі. Тропиктік ендіктерде ағыстың ... бір ... ... ... бетіндегі су температурасы шығысына қарағанда батыс жағалауда ... Бұл ... ... ... ... ... ... суды ығыстыратын пассаттар басым болады: кеткен судың орны судың төменде жатқан, ... суық ... ... ... ... ... ... ендіктерінде ағыстардың арқасында мұхит температурасы шығыс жағалауларда жоғары келеді. Оңтүстік жарты шарда 40 градус о.е.- тен ... ... ... өте аз ... да ... ... таралуы мүлде дерлік бұзылмайды.
Мұхиттың бетіндегі ең жоғары температура (+ 32 С ... ... ... ... ... ең ... - ақпан айында Солтүстік Мұзды мұхитта ( - 17 С ... ... ... жыл ... ... беті ... ... оңтүстік жарты шарда суығырақ болады (суық антарктикалық сулардың ықпалы).
Мұхит бетінде ... ... ... + 17,4 С ... ал сол ... ... орташа жылдық температурасы + 14 С градус. Үлкен ... ... ... ... ( + 19,1 ... Тынық мұхиты бетінің, Үнді
( + 17,1 градус), Атлант ( + 16,9 градус) ... ... ... ... болады. Мұхит бетінің 54 % -нің орташа жылдық температурасы + 20 С ... ... тек 14 %-і ғана + 4 С ... ... ... ... үлкен жылу сыйымдылығының арқасында мұхит Жердегі күн жылуының аккумуляторы болып табылады.
1.8.Мұхиттағы температураның тереңдік
бойынша ... ... ... қыздыратын күн радиациасының жылуы төмен жатқан қабаттарға өте баяу беріледі. Мұхит суы қабаттарында жылудың қайта ... ... және ... мен ағыстардың араласуы арқасында өтіп жатады. Сондықтан да, әдетте тереңдеген сайын температура төмендейді. Жоғары және орта ... ... ... ... ... ... ... шұғыл секірісті жұқа қабаты - термоклин орналасады. Күшті толқындарда және қысқы суыну кезінде секіріс қабаты ... ... ... ... де ... азая ... Бұл тереңдіктерде қыста судың интенсивті вертикалдық циркуляциясы болады, демек тіршілік дамуы үшін қолайлы жағдайларды ... ... ... мен ... ... тасымалы болады.
Экватордан с. және о. ... 50-60 ... ... ... ... 700 ... дейінгі тереңдіктерде тұрақты. өйткені температуралық секіріс қабаты - тығыздық ... ... ... мұның ішінде ұсақ тірі организмдер шоғырланады, балықтар жиналады.
Солтүстік Мұзды мұхитта судың температурасы 50-100 м тереңдікке дейін төмендейді де, ... соң ... 200-600 м ... ... ... ... бұл артуы қоңыржай ендіктерден поляр ендіктеріне жылы ... ... ... бірақ еріген сулармен тұщыланған судың жоғарғы қабаттарынан гөрі неғұрлым тұзды болады. Осы қабат астында температура тағы да ... де 800 м ... бұл 0 ... тең ... Температураның едәуір өзгерістері қуаты 200-1000 м мұхит суының жоғарғы қабаттарында ғана болады. Тереңіректе температура + 4, + 5 ... ... және өте аз ... Жоғары ендіктердің түбіндегі судың температурасы 0 градусқа жуық, экваторлық және қоңыржай ендіктерде +2, + 3 ... ... ... Дүние жүзілік мұхиттың орташа температурасы + 3,8 градус. Мұхиттағы орын алып отырған температураның таралуы, ... ... ... . ... ... ... төмен қарай біртіндеп таралуы (конвекция, жылу өткізгіштік) сайып келгенде судың барлық қабатында температураны теңестіруге әкеп соққан болар еді.
ІІ.Мұхит ... ... ... ... ... ... қозғалыста болады. Бұл судың тұрақты араласуын жылудың, тұздың және газдың бөлінуін қамтамасыз етеді. ... ... ... байланысты келетін, тербеліс және сондай- ақ ілгерілмелі қозғалыстар жасайды, бірақ бұлардың біреуі басымырақ болады. Мысалы, ... - ... ... ... ... ағыс - ... қозғалысы.
Толқулар - судың толқуы - деңгейлік беттің тепе- теңдігінің ... және осы ... ... ... ... ... күштерінің ұмтылуының нәтижесі. Мұхит бетінің толқуының басты себебі - жел. Сондай - ақ, толқулар атмосфера ... ... ... де тууы ... Жер ... ... атқылауы, толысу түзетін күштер мұхит суының барлық ... ... ... ... ... ... ... ықпалымен болатын толқындар мәжбүр (байланысты) толқындар; өздерін тудырған күш әрекетін тоқтатқаннан кейін, біраз уақыт созылып жалғасатын толқындар - ... ... ... ... - толқын ұзындығы, биіктігі, тіктігі, кезеңдігі және жылдамдығы арқылы сипатталады. Толқынның ұзындығы ( ... екі ... ... ... ... арасындағы горизонталь аралық. Толқынның биіктігі (Н) - оның табаны үстіндегі көтерілген қыры. ... (а) - ... ... оның ... ... ... - Толқын кезеңі (t) - ... әр ... оның ... тең ... орын ауыстыратын уақыт аралығы. Жылдамдық (V) - толқынның қыры (немесе оның профилінің кез ... ... ... бір ... ... (секундта) жүріп өтетін аралығы. Толқындар қысқа (бұлардың таралу орнындағы тереңдіктен аз ... және ұзын ... асып ... ұзындық) болып бөлінеді. Қысқаға - жел толқындары, ұзынға - сейсмикалық және көтерілу- қайту ... ... ... ... ... - ... ... шамалы ілгерілемелі қозғалысымен қосарланған оның формасының қозғалысы. Ол бірде көтеріледі, бірде төмен түседі; көтеріліп ... ... ... ... орын ... ... түсіп кері бағытта орын ауыстырады. Мұның осылай болатын себебі, толқын қозғалғанда бөлшектер шеңберге жақын орбитамен қозғалады. Орбитаның ... ... ... қырында) бола отырып, бөлшектер алға, төменгі бөлігінде (табанында) бола отырып - кейін қозғалады.
2.1. ... ... ... ... ағыстары желдің су бетіне ықпал етуінен, ауырлық күшінің әрекетінен және толысу ... ... ... ... болады. Туу себептеріне қарамастан ағыс судың ішкі ... және жер ... ... ... ... ... ... ағысты баяулатады және түрлі тығыздықты қабаттар шекарасында иірілулер тудырады, екіншісі, оның бағытын өзгертеді, солтүстік жарты шарда оңға, оңтүстік ... ... ... бұрады.
Пайда болуына қарай ағыстар фрикциондық (басты себебі- қозғалған ауаның судың бетіне ықпалы), градиенттік (себебі- ауырлық күштің бетті тегістеуге және ... ... ... ... ... және толысу- қайту ағыстары (себебі- толысуы түзетін күштердің горизонтал құрастырушы ықпалы) болып ... ... ... фрикциондық ағыстар тұрақты (басым) желдер тудырған дрейфті ағыстан айырмашылығы, желдік ағыстар деп аталады. Дүние жүзілік мұхит суының циркуляциясында ... ... ... роль ... ... өз ... ағындық және тығыздық болып бөлінеді. Ағындық ағыстар су деңгейінің тұрақты көтерілу жағдайында, оның ... , мол ... ... ... ... немесе , керісінше, су деңгейінің төмен түскен жағдайында судың ағып шығуынан, оның ... ... ... ... ... ... ... су ағып келу нәтижесінде деңгейдің көтерілуіне байланысты ... ағыс ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін Флорид ағысы бола алады. Өзендер ... мен ... ... ... ... ағындық ағыс қҚара және Лаптефтер теңіздерінде байқалады. ... ... және ... ... отырып, жел ағындық ағысты түзуге себепші болады.
2.2. Үнді ... ... ... ... мен орны ... ағыстарынығ кейбір ерекшкліктерін түсіндіріп береді. Үндістан түбегі бөліп жатқан мұхиттың біршама шағын солтүстік бөлігінде маусымдарда бағытын өзгертіп ... ... ... ... ... ие ... ... пассад ағысы мен пассад аралық қарсы ағыс қыста ғана білінеді.
Оңтүстік пассад ағысы тұрақты болып тұрады, ... екі ... ... ... ... ... бұл ... қарай едәуір ығысқан. Батыста Оңтүстік пассад ағысынан оңтүстікке алдымен Мадагаскар, сонан соң Мозамбик ағыстары ... ... оның ... ... ... ... бұрылады. Жазда ол оңтүстіктен солтүстікке кететін Самали ағысын құрайды, ... ... ... ... ... ... ... Жазда оңтүстік- батыс муссон кезінде Үнді мұхитының солтүстік бөлігінде су жалпы алғанда батыстан шығысқа, қыста болса солтүстік- ... ... ... ... ... қозғалады. Осы кезде Самали жағалауларында тағы да Самали деп ... ... ... ... ... ... ағыс ... мұхитының оңтүстік бөлігінде Мадагаскар және Мозамбик ағыстары қосыла келіп, тұрақты Игольный ағысын ... ... ... ... көп ... ... Батыс желдері ағысына кетеді. Игольный ағысы ішінара Атлант мұхитына кіріп Бенгель ағысына құйылады. Оңтүстікте Батыс желдер ағысы және ... ... ... ... Үнді мұхитындағы ағыстардың субтропиктік сақинасын аяқтайды. Үш мұхиттың оңтүстік бөліктерін қамтитын Батыс желдер ағысы- дүниежүзілік мұхиттың аса ұлы ағысы. Беллинсгаузен ... оның ені 1300 км. ... онша емес және ... сайын азаяды. Антарктиданы орап өтуі үшін беткі суына 16жыл, тереңінде - 100 жыл керек. Батыс ... ... ... ... циклондық циркуляциялардан тұрады.
ІІІ. Мұхиттың өсімдігі мен жануарлар
дүниесі
Дүние жүзілік мұхиттың барлық жерінде тіршілік ... ... және ... ... өмір ... Тіршілік ету жағдайларына қарай мұхитта екі түрлі облыс бөлінеді. Су қабаты (пелагиаль) мен түбі (бентал). Бенталь - жаға ... ... ... 200 ... дейін және тереңдік - абиссаль болып бөлінеді. ... ... су ... ... ... деп ... органикалық дүниесі үш топтан - ... ... ... тұрады. Бентас су қабатына ұзаққа көтеріліп шыға алмайтын түпті мекендеушілер (өсімдіктер, құрттар, молюскалар). Планктон ұзақ ... ... ... ... жоқ су ... мекендеушілер (бактериялар, грибоктар, су балдырлары, қарапайымдылар және т.б.). ... - ұзақ ... ... жүзе ... суды мекендеушілер (киттер, дельфиндер, балықтар).
Құрлықтағы сияқты мұхитта бір организмдер неорганикалық заттармен ... ... ... ( ... ... ... түзеді, екіншілері органикалық заттарды (консументтер немесе тұтынушылар) тұтыну есебінен өмір сүреді. Біріншіге өсімдіктер мен прототрофты микроорганизмдер, екіншісі - ... ... ... ... ... мен ... ... ыдырататын, минералдайтын, оларды қоспаларға айналдырып, жануарлар пайдалану үшін лайықты ететін редуценттер - ... ... ... ... үшін ... ... ... жерде ғана (200 метрден аспайтын тереңдікке дейін) дами ... ... ... ... ... ең ... ... дейін мұхит суының қабатын түгелдей мекендейді. Бірақ олардың дамуы бұлар үшін алғашқы продукты болып табылатын өсімдіктердің дамуына байланысты. ... ... ... ... ... ... табылады. Алайда фосфор мен азот қышқылдарының қосылыстары 99,9 % ... ... ... ... ... өмір сүре ... ... болады. Сондықтан да үлкен тереңдіктерден жоғарғы жарық түсетін қабаттарға ... ... ... зор ... бар. ... ... ... алып және тіректі қажет етпей, су балдырларының тамырлары да, тірек жүйелері болмайды, түгелдей ... ... ... тұрады, осының арқасында көптеген мөлшерде қоректік заттарды жинайды. Дәл сондықтан да мұхиттағы өсімдік ... ... ... қоректенетін және бірін- бірі жейтін жануарлар массасына шамамен тең келеді, ал құрлықта болса бұл одан ... мың есе ... тірі ... ... ... бөлігін судың 100 метрлік жоғары қабатын мекендейтін фитопланктон құрайды. Фитопланктон орташа массасы 1,7 млрд т , ... ... 550 млрд т , ал ... ... ... ... 32,5 млрд т, ал ... өлшемі 53 млрд т . фитопланктон - мұхиттағы тағам тізбегінің бастапқы буыны. Фитопланктонның ең көп тараған ... -15 мың түрі бар ... ... ... су ... Бір диатомды су балдыры бір айда 10 млн дана2 бере алады. ... тез ... және ... ... ... ғана ол ... ... кетпейді. Фитопланктонның мол дамыған жері мұхиттағы жалпы тіршілікке бай ... ... орын ... ... тіршіліктің тарауы өте біркелкі емес, әрі айқын көрінетін зоналық сипаты бар. Солтүстік жарты шардың жоғары ... ... даму ... ... ... мұз ... поляр түні, жазда горизонтта Күннің төмен жағдайы, судың (0 градустан төмен) суық ... ... ... заттарды алып шығуды қамтамасыз етпейтін нашар вертикальды циркуляция (судың жоғары қабатының ... ... ... ... кейбір суық сүйгіш балықтар мен балықпен қоректенетін тюленьдер ... ... ... суы 3 ... - ... ... және ... болып бөлінеді. Беткі қабатта фитопланктонмен (автотрофалар) қоректенетін гетеротрофтар (жануарлар мен бактериялар) өмір сүреді. ... ... - ... қабатта қоректену үшін миграцияланатын зоопланктон; зоопланктонмен қоректенетін жануарлар; осы ... ... ... ... организмдердің жоғарыдан түскен ыдырамаған қалдықтары болып келетін детритоедтер мекендейді. Терең суларда (500- 1000 м ... ... ... ... ... фильтраторлар және талғаусыздар болады. Тіпті таяудағы уақытқа дейін өте тереңдіктерде (6-7 км- ден әрі) онда ... ... ... жоқтығы мен жылудың жеткіліксіздігі организмдердің тіршілік етуіне мүмкіндік бермейді деп саналып келді. Бірақ, зерттеулер тіпті терең су науаларнда да тіршілік бар ... ... Аса ... ... ... жағдайлардың біріңғайлылығы организмдердің өзгерістеріне әсер ететін бәсеке тартыстың жоқтығынан сонау өте ертеден сақталған ... аз ... Аса ... ... ... ... ... және Жер бетінде органикалық дүниенің даму тарихын жақсылап көз ... ... ... ... мен ... дүниесі- флорасы мен фаунасы арктикалық және атланттық түрлерден тұрады. Мұхиттың барлық жерінде ... ... ... ... ... ... ... т.б. таралған. Солтүстік Еуропа алабында жануарлар дүниесі сан алуан, 2 ... ... түрі бар, ... кит, майшабақ, нәлім, теңіз алабұғасы, т.б. балықтар. Арктикалық алапта ақ аю, ... ... т.б. ... етеді. Мұхиттан балық пен аң аулаудың кәсіптік маңызы зор. Еуразия жағалауы арқылы Солтүстік теңіз жолы, ... ... ... ... ... ... ... игерілген.
Бұларды әзірге адамзат бір шама аз пайдаланады, бірақ пайдалану масштабы өсіп келеді. Ертеден мұхиттың органикалық ... ... көп ... ... ... сан алуан түрлерінің қоры мен тұтынуы арасында айқын үйлеспеушілік байқалады. ... ... ... (85 %) - ... ... ... ... негізі болудан көп кем. Бұл тек тағам ретінде жұмсалмайды, аулағандардың жартысына жуығы азықтық ұнға, техникалық майға, тыңайтқышқа т.б. ... ... ... ... ... масштабта өндіру қарқыны халықтың өсу қарқынынан озып отырған аздаған бағалы өнімдерінің бірі екендігі рас.
Мұхиттағы тіршілік ... сүт ... ... ит балықтардың, морждардың, сондай-ақ тамаша терісі бар каландардың (Камчатка теңіз кәмшаттарының) және ... ... ... ... бар. Кит майы маргарин, сабын, глицерин, олиф жасауға пайдаланылады. Етін ... ... одан ... ... азықтық ұн етіп өңдейді. Бауырынан, асқазан асты бездерінің гормондарынан, кит мұртынан дәрі- дәрмек даярлайды. Кашалот - өте ... ... ... ... бар және ... ... амбра затын дүние жүзінде бірден бір өндіруші. 30- жылдардың өзінде-ақ кит соғу кәсіпшілігінің негізі ... ... ... ... ... ірі көк ... ... Киттерді аулау шектелген.
Қалған сүтқоректілерді салыстырмалы аз мөлшерде аулайды. ХУІІІ ғасырда - ХХ ғасырдың басында калан мен ... ... ... ... ... ... олар ... кетіге жақындады. Аулау кәсібін шектеу және Тынық мұхиты аралында Совет Одағының қорықтарын ұйымдастыру ... ... ... ... қарағанда мұхитта омыртқасыз жануарлар әлдеқайда көп. Бұларды өндіру барлық теңіз жануарларын өндірудің 0,1 ... аз. ... ... - ... ... ... ... бас аяқтылардан негізінен кальмарларды, азырақ - сегізаяқтармен каракатицаларды кәсіп етеді. Дүние жүзінің ... шаян ... ... ... ... ... ... бағаланады. Мұның бәрі, әрі бағалы тағам өнімдері әрі техникалық шикізат. ... ... ... ... ... бірнеше рет арттыруға болады.
Адамдар әзірге су балдырларын салыстырмалы аз пайдаланады. Теңіз капустасы мен теңіз салаты - ... және өте ... ... өнімдері. Су балдырларынан йод алады. Бұлар өнеркісіп шикізаты ретінде де құнды. Бұлардан ... ... ... және ... ... кеңінен қолданылады агар- агарды көп алады. Ламинариядан маталарды бояуға және ... ... ... - альгинит желім өндіріледі. Су балдырының желімін бетон мен асфальтқа беріктік үшін және су өткізбеу үшін қосады. Су ... ... ... ... ... ... ... үшін пайдалануға болады. Уақыты келгенде, құрамында сапасы жағынан жануар белогынан кем түспейтін белоктары және ... бар, ... су ... ... ... ... ... өте тез өседі, сонымен бірге өзінің көлемінен 200 есе асып түсетін оттегін ... ... ең ... тобын - планктонды адамдар мүлде дерлік пайдаланбайды. Ал, бұл ... адам үшін ... ... болып, мал үшін азыққа пайдалануға болады. Планктон - шикізат витаминдер, емдік май, дәрі- дәрмек алу үшін ... ең ... ... - ... өзі. ... тұщы суға қажеті қазірде де барлық жерде қанағаттандырылмай өте тез өсіп ... ... ... ... ақ жүздеген тұщыландырғыш қондырғылары бар, әрі бұлардың саны үздіксіз өсе беретіндігі анық. Мұхит суларында көптеген ерітілген ... ... ... 4 ғана - ... ... ... мен бром алынады. Бұларды алғанда қосалқы ретінде калий мен кальцийдің кейбір қоспалары алынады. Негізгі методы- жай ... Суық ... ... ... ... да қолданылады. Мұхит суынан өткенде алтын алу методтеріне көп күш пен ... ... оның ... ... ... мүмкін. Мұхит түбінің түрлі учаскелерінде темір мен маргенец тотық ... - ... ... ұсақ ... ... ... ... бұлардың өнеркәсіптік маңызы болуы даусыз, бірақ әзірге әлі пайдаланылмай келеді.
Үнді мұхиты тропиктік және оңтүстік қоңыржай белдеулерді алып жатыр. ... ... ... сулы ... 6 және 8 ... ... көп. ... құрылыстарында түрлі омыртқасыздардың аса бай фаунасының өкілдері: губкалар, құрттар, крабтар, ұлулар, т.б. мекендейді. Жағалаудың көп жерін мангр тоғайлары алып ... ... ... ... ... ... мен ... қызыл және қоңыр балдырлар қаптап өседі, омыртқасыздардың түрі көп. Ашық ... ... ... қабатында диатом балдырлары өрбиді. Мұхит жануарларының негізгі массасын конепода шаяндары құрайды (түрі 100-ден астам). ... ... ... ... ... медузалар, т.б. жаппай тараған. Балықтардан ұшар балық, тунец, желкен балық көп, түрлі акулалар, теңіз жыландары, ... ... ірі ... ... (кит, ... аяқтылар), құстардан альбатрос, фрегат пингвиннің бірнеше түрі тіршілік етеді.
Қорытынды
Алғашқы мұхит, мүмкін, жерді түгелдей дерлік бүркеген болар, ... ... ... ... суы, сірә, жылы, жоғары минералданған болса керек. Мұхит тереңдей түседі, ал ... оның ... ... ... ... буланады, мол жаңбырлар жауады. Құрлықтағы тұщы су - мұхит ... ... ... ... ... ... ... үнемі өзгеріп, әр жерінде әр түрлі болғандықтан оның өзгерістерінің жалпы мағлұматы өте күрделі. Курстық жұмыста Үнді ... ... ... ... ... әдебиеттер
* Богданов Д.В. География Мирового океана. М. Наука. 1978.
* Биология океана. Под ... М.Е. ... М. ... Горбацкий Г.В. Физико- географическое районирование Арктики, Ч.3 Арктический бассейн - М: , ... ... Ч., ... Дж. Океан сам по себе и для нас. М. 1982.
* Дуванин А.Н. Мировой ... в ... ... М. ... Индийский океан. Под редакцией К.К. Маркова. Л. ... ... А.И. ... ... ... ... открытия. М. 1989.
* Львович М.И. Вода и жизнь. М. 1986.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Үнді мұхитына жалпы сипаттама14 бет
"Африка."10 бет
Африка мемлекеті3 бет
Африка туралы мәліметтер9 бет
Африканың ішкі сулары16 бет
Африканың табиғаты, елдері мен халықтары29 бет
Еуразия климаты13 бет
Чжэн Хэ саяхаты10 бет
Қазақстанның сыртқы саясатындағы Жапония рөлі18 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь