Қазақ билері

Кіріспе
Төле би
Төле бидің шешендігі
Әйтеке би
Қазыбек би
Қазақ хандығының мемлекеттік құрылысының өзіндік ерекшелігі, халық өмірінің ерекше жағдайлары мен өзіндік ерекшелігі бар қазақ қоғамы «билер сөзі», «билер айтысы», «билер дауы», «төрелік айту», «шешендік сөздер» деп аталатын көркемдік мәдениеттің бірегей түрін туғызды. ХҮІ-ХҮІІІ ғасырлардағы би-шешендер арасында мемлекеттік және қоғамдық қызметінің маңыздылығы жағынан, шешендік өнерінің күші мен поэтикалық шеберлігі жағынан Төле би Әлібекұлы (1663-1756), Қазыбек Келдібекұлы (1665-1765) және Әйтеке Байбекұлы (1687-1766) ерекше бөлек орын алады, олар Қазақстанда ғана емес, сонымен қатар Ресейде, Жоңғария мен Цин империясында танымал болған. Қазақ халқының рухани мәдениетінде жазбаша әдебиет те дамыды, ол негізінен алғанда сарай маңындағы ортада және көбінесе тарихи шығармалар түрінде қалыптасты.Тарихта сақталған шежірелік және наративтік деректемелер ретінде ғана емес, сонымен қатар соңғы орта ғасырдағы Орта Азия мен Қазақстанның түрік халықтары көркем әдебиетінің ескерткіштері ретінде де маңызы бар шығармалар аз емес.
        
        Қазақстан Республикасы
Білім және Ғылым Министрлігі
С.Рақымов атындағы жалпы орта мектеп мемлекеттік мекемесі
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Қазақ билері
Орындаған: Әбдібай Ш.Ж.
Сыныбы: 5
Тексерген: ... ... оқу ... Республикасы
Білім және Ғылым Министрлігі
С.Рақымов атындағы жалпы орта мектеп мемлекеттік мекемесі
РЕФЕРАТ
Тақырыбы:___________________________
Орындаған: Әбдібай Ш.Ж.
Сыныбы: ______________
Тексерген:________________
2014-2015 оқу ... ... және ... Министрлігі
С.Рақымов атындағы жалпы орта мектеп мемлекеттік мекемесі
РЕФЕРАТ
Тақырыбы:___________________________
Орындаған: Әбдібай Ш.Ж.
Сыныбы: ______________
Тексерген:________________
2014-2015 оқу жылыҚазақстан Республикасы
Білім және Ғылым Министрлігі
С.Рақымов атындағы жалпы орта мектеп мемлекеттік ... ... ... оқу ... Республикасы
Білім және Ғылым Министрлігі
С.Рақымов атындағы жалпы орта мектеп ... ... ... оқу жылы
Кіріспе
Қазақ хандығының мемлекеттік құрылысының өзіндік ерекшелігі, халық өмірінің ерекше жағдайлары мен ... ... бар ... ... , , , , деп ... көркемдік мәдениеттің бірегей түрін туғызды. ХҮІ-ХҮІІІ ғасырлардағы би-шешендер арасында мемлекеттік және қоғамдық қызметінің маңыздылығы жағынан, ... ... күші мен ... ... ... Төле би Әлібекұлы (1663-1756), Қазыбек Келдібекұлы (1665-1765) және Әйтеке Байбекұлы (1687-1766) ерекше ... орын ... олар ... ғана ... сонымен қатар Ресейде, Жоңғария мен Цин империясында танымал болған. Қазақ халқының рухани мәдениетінде жазбаша әдебиет те дамыды, ол негізінен ... ... ... ... және ... тарихи шығармалар түрінде қалыптасты.Тарихта сақталған шежірелік және наративтік деректемелер ... ғана ... ... ... ... орта ... Орта Азия мен Қазақстанның түрік халықтары көркем ... ... ... де ... бар ... аз ... би
Төле би - төбе би.
Т
өле би Әлібекұлы (1663-1756) - ... ... аса ... ... ... ... Ұлы ... басшысы. Төле би қазіргі Жамбыл обылысы Шу ауданының ... ... ... келген. Өз елінің,өзге халықтардың, әсіресе Шығыстың аңыз-әңгімелерін, қисса-дастандарын ... ... ... ... ... құрметтеген. 15 жасынан бастап ел билеу ісіне араласқан. Ол қазақ елін көркейту жолында ардақты ... ... ... дана ... ... Өз заманында , атанды. Әз Тәукенің жасауға қатысқан.
Әз Тәуке дүниеден өткеннен кейін Қазақ ... ... ... ... ... Бұл кезде талай жалғы соғыстардан кейін Түркістан қалаларындағы өнеркәсіп пен ... ... ... кеткен еді. Төле би халықты алауыздық пен өзара қырқыстан сақтандырды. Жоңғар ... ... алу үшін ... шаралар қолданылды. Ресейге екі рет елшілік те жіберді. Ол орыс патшасының бодандығына өтуге асықпады. Қазыбек және Әйтеке билермен бірге ... ... одан әрі өмір ... ... сыртқы саясаттың қағидаларын жасады. Төле бидің:
Атадан ұл туса ... ... қуса ... іске ... ор қазыспа,
Жауыздық іске барыспа
***
Атың жақсы болса -
Ер жігіттің пырағы.
Балаң жақсы болса -
Жан мен тәннің ... ... ... ... қарасөзбен айтқандары халық ауызында сақталған.
Төле би 93 жасында қайтыс боып, Ташкент ... ... ... ... ... ... Арқаға жиналапты. Айтқан мезгілден Төле би кешігіп келеді. Оған ... қарт ... Төле би ... ... ... - деп уәделеседі. Бірақ Төле би келгенде орындарынан тұрып кереді. Тек екі-үш би ғана тұрмайды. Төле би көпшіліктен кешірім сұрайды. Әлгі ... ... ... бірі ... ұту үшін ... ... қояды:
- Бақ дегеніміз не?
- Байлық дегеніміз не?
- Бала дегеніміз ... би ... ... ... тұрған бойда:
- Бақ - ұзатылған қыз,
Байлық - еритін мұз,
Бала - артта қалған із.
-Қатты ... мал ... шөп ... ... - ... ... би Байбекұлы (1682-1766) халқының білгір шежірешісі Қожаберген жыраудың дастанында Әйтекенің елу алты ... ... ... келтірілген.
Әйтеке би он екі жасына дейін ұлы әкесі ... ... ... ... мен ... ... меңгерген. Бұхара мен Самарқан медреселерінде араб-парсы тілдерін үйренеген.
Әйтеке би кіші жүздің ... ... ... би. ... ... ... нығайтуға үлкен үлес қосқан тайпасының төртқара руынан шыққан. ... ауыл ... ... ... Оның шешендік қасиеті ерте жастан белгілі бола бастаған. Жеті жасынан бастап аталары Ақша хан мен Жалаңтөс батыр Әйтекені өз ... ... ... ... атасы Ақшадан ел басқару, елшілік байланыстар жасау ... ... Ал ... ... ... ... ...
21 жасынан ол бүкіл Бұхара мен Самарқан төңірегіндегі қазақ, өзбек, қарақалпақ құрама жұртының бас биі ... ... би ... заңдар жинағын құруға қатысқан. Ұзақ жылдар бойы Кіші жүзді биледі. ... би ... ... ... мен ... ... халыққа пайдаң тисін.
Батыр болсаң жауға найзаң тисін.
***
Шешендіктен не пайда,
Артында сөз қалмаса.
Батырлықтан не ... ... ... ... ... ... мол, өз ... ақылгөй данасы екенін көрсетеді. Әйтеке би Қазақ хандығының бірігуі, біртұтас әрі ... ... ... ... ... қоғам жолында күресті. Әз Тәуке кезінде қазақ елінің билік басына келген бұл көсемдер қиын уақытта мемлекетті сақтауға орасан зор ... ... ... ... ... би.
Қ
азыбек би Келдібекұлы (1667-1764) - Қазақ хандығының аса көрнекті мемлекет қайраткері, мәмілегер, Орта жүздің бас биі. Төле және ... ... ... ... қатысқан. Өзінің мәмілегенлік қызметін Қазыбек Келдібекұлы 18 жасында, Қазақ ... ... ... ... жіберген елшілігінің құрамында болған кезінде бастаған. Осы сапарда бірінші рет оның мәмілеген ... ... Дәл ... арқасында Жоңғарлармен болған келіссөздер өте сәтті өтті және бітіммен аяқталды.
Қазыбек би - ... ... ... ... ... ... болып табылатын қанағатты сөздердің авторы.
Елші ретінде Қаз дауысты Қазыбек би бірнеше рет Жоңғар ... ... 1740 ... ... және ... ... ... биді бастап, Жоңғар хандығына барып, Абылай ханды ... ... ... билеушісіне айтқан сөзінде былай деген:
Сен - темір де, мен - ... ... ... ... келгенмін!
Егесетін ер шықса,
Иілткелі келгенмін,
Қазақ, қалмақ баласы
Табысқалы келгенмін!
Табысуға келмесем
Тұрысатын жеріңді айт,
Сен - қабылдан да, мен - ... ... ... бұл ... ... ханы Қалдан еш жауап қайтара алмай, оның ... ... ... би ... және ... мемлкеттерінің арасындағы бейбіт келісімді ұзақ уақытқа бекітуге қол жеткізді. Қазыбек би 40-60 жылдары Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастарына басшылық жасады. Ол ... ... мен ... ... ... өміршең болып тұрды. Қытай өкіметіне де, Ресей өкіметіне де келіссөздерді Абылаймен және оның белсенді бейтарап ... ... ... ... ... ... тура келді.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ билерінің өсиет сөздері13 бет
Қазақ жыраулары мен билері17 бет
Қазақстан тарихындағы қазақ билері мен батырларының ролі6 бет
Қытай, Қазақ, Цейлон билерінің ерекшеліктері4 бет
“Алқа билері туралы” заң10 бет
XIX г. 60-70-жылдарына дейінгі қазақ әдеби тілі және оны танытатын үлгілер25 бет
XVII ғасыр аяғымен XVIII ғасырдың басындағы Қазақстандағы қоғамдық саяси жағдай41 бет
Абай дәуірі5 бет
Абай қарасөздерінің тәрбиелік мәні6 бет
Абай Құнанбаев жайлы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь