Тілдік санадағы ауыл/қала ұғымдары

КІРІСПЕ 4

1 САНА. САНАНЫҢ ӘРБІР ҒЫЛЫМ САЛАСЫНДАҒЫ КӨРІНІСІ. ТІЛДІК САНА 5
1.1 Тіл . сана мазмұнын білдіретін негізгі құрал. Сана, тілдік сана ұғымдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5

1.2 Адам санасындағы ауыл/қала ұғымының көрінісі ... ... ... ... ... ... ... 20

2 АУЫЛ/ҚАЛА ҰҒЫМЫНЫҢ ТІЛДІК САНАДАҒЫ КӨРІНІСІ 21
2.1. Ассоцативті эксперименттің негізгі кезеңдері мен қорытындылары 21
2.2 Ауыл/қала және мәдениет ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
2.2.1Ауыл/қала ұғымының салт.дәстүрлердегі көрінісі ... ... ... ... ... ... ... 33
2.2.2Ауыл/қалаұғымындағы этикет формасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
2.2.3.1 Ауыл/қала адамдарының сәлемдесу формасы ... ... ... ... ... ... ... ... 38
2.2.3.3 Ауыл/қала адамдарының тамақтану этикеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... 39
2.2.4 Ауыл/қала ұғымындағы өнер бейнесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 40
2.3 Ауыл/қала жастарының сөйлеу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 43

ҚОРЫТЫНДЫ 50
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 52
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Ұлттық тіл −әр халықтың өзіндік ой-санасы мен парасаттың, бүкіл болмыс-тіршілігі мен сезім-түйсігін ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін күретамыр. Тіл – жеке адамның сана-сезімін білдіру тәсілі, сонымен қатар ол сана-сезімді оятушы, ұлттық сананы жетілдіруші. Ал тілдік сана − тілді пайдаланушылардың өздері қай тілде сөйлейтіндігі, өздерін қандай этноспен, этникалық топпен сәйкестендіретіндігі туралы түсінгі. Қазақ халқының тілдік санасында ауыл және қала ұғымдары қалай көрініс табады. Қазіргі кезде біздің халқымыз ауыл және қала болып бөлінушілікті бастан кешіріп жатыр. Бұл не себептен? Мәдеинеті мен өнері, этикеті мен тілдік бірліктерді қолдану айырмашылықтары әртүрлі болуында.
Біз ХХІ ғасырда өмір сүріп отырған ұрпақпыз. Қазіргі қазақ қоғамы ауыл және қала болып екі үлкен топқа бөлінеді. Бұл бөлінушіліктің себебі неде? Қоғам адамдардан тұрады. Ал қоғам әр түрлі жастағы, әр түрлі ортадағы адамдардан құралған. Ең бірінші ауылдық тіл мен сана және қалалық тіл мен сананың әр түрлі болуы. Қазақстандағы ауыл және қала адамының сөйлеу тілінде, тілдік санасында көптеген өзгешеліктер өте көп.
Біздің міндетіміз, ғылыми жұмысымыз арқылы ауылдық және қалалық тіл мен сананы байланыстыра отырып өзгешеліктері мен айырмашылықтарын анықтау. Зерттеу жұмысының өзектілігі де осы болып табылады.
Зерттеу нысаны: адам санасындағы ауыл/қала ұғымының көрінісі.
Зерттеу жұмысының мақсаты: ауылдық/қалалықадамдардыңтілдік санасындағы ауыл/қала ұғымының бейнелік сипатын айқындау.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
ауылдық/қалалықтұрғындардың ойлау санасындағы айырмашылықтар;
- ауыл/қала тұрғындарының мәдениет туралы көзқарастары;
- ауыл/қала тұрғындарының салт-дәстүрді қолдану ерекшеліктері;
- ауыл/қала адамдарының арасындағы этикетті қолданудағы ерекшеліктері;
- ауыл/қала ұғымындағы өнер бейнесі;
- ауыл/қала жастарының арасындағы сөйлеу ерекшеліктерін қарастыру т.б.
Зерттеу жұмысының әдіс-тәсілдері: еркін ассоциативтік эксперименттік әдіс, салыстыру, талдау,баяндау.
Зерттеу жұмысының дереккөздері:еркін ассоцативті эксперименттің қортындысы,түсіндірме сөздіктер, энциклопедиялар, «Алматы ақшамы», «Алаш айнасы» газеттеріндегі мақалалар, этнолингвистика ғылымы бойынша жазылған ғылыми әдебиеттер қолданылды.
Зерттеу жұмысының құрылымы:кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1. Қарғызбай Ө. Жастар мен қала мәдениеті // Алматы ақшамы, №49, – 2012 – 28-29б.
2. Оразай Ф. Қала мәдениеті – қақпадан. //Алаш айнасы, №5, – 2011. – 1,5б.
3. Жұмахметұлы Е. Бүгінгі қаланың сан қырлы – мәдениеті //Алматы ақшамы,№114, –7б.
4. Байсақал Н. Біз Алматылық деген атқа лайықпыз ба? //Алматы ақшамы №100, 2009.– 6-7б.
5. Бұралқыұлы М. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. – Алматы: Мектеп, 2008 – 680б.(358)
6. Асқар Оразақын. Қала мәдениеті// Алматы ақшамы,№21, –2008. – 30-31б.
7. Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі. – Алматы: Дайк-Пресс, 2008 – 968б.
8. Ғарифолла Е. Сана болмысы. – Алматы: Қазақ үн-ті,2007 – 350б.
9. Қазақ әдеби тілінің сөздігі, 2 том. – Алматы: Арыс, 2006.(214
10. Уфимцева Н.В. Археология языкового сознания: первые результаты//Язык. Сознание. Культура/ Отв.ред. Н.В. Уфимцева, Т.Н.Ушакова. – М.,2005. – С.205-215.
11. Әбішев Қ. Ауыл көркеймейінше мемлекет өркендемейді // Жазира. №5, 2004. – 4-5б.
12. Қазақ халқының салт-дәстүрлері. /Ред. Жүсіпова Б.Ж. – Алматы: Көшпенділер, 2004. – 160б.
13. Теория языказнание: Учеб. Пособие – В.А. Гречко.-П: высш. шк., 2003 – 375с.
14. Бердібаева С. Сана және бейсаналылық //Ұлағат, №13, 2002 – 3-9б.
15. Маслова В.А. Лингвокультуралогия. - М., 2001. -208с.
16. Ағатаева А. Сана теориясы. //Ұлағат. №5, 3-7б.
17. Ушакова Т.Н.Языковое сознание и принципы его иследование// Языковое сознание и образ мира. – М., 2000. – С.13 23.
18. Тарасов Е.Ф. Актуальные проблемы анализа языкового сознания // Языковое сознание и образ мира / Отв. ред. Н.В. Уфимцева. – М., 2000. – С. 24-32.
19. Леонтьев А.А. Основы психолингвистики. – М.,1999. – 287c.
20. Байжолданов Б. Ауыл мінезі өзгеріп барады.// Ақиқат, №6, 1999. – 63-64б.
21. Қазақстан Ұлттық энциклопедиясы, 1том. – Алматы, 1998.
22. Словарь по языкознаниюТіл білімі сөздігі/ Под. ред. Э.Д.Сулейменовой. – Алматы: Ғылым, 1998. -544с.
23. Ақбаев И. Ата салтыңды аяла. – Алматы, Ана тілі. 1998. – 160 б.
24. Психологический словарь. – М.,1998. – С.361-362.
25. Словарь ассоциативных норм русского языка. – М.,1997
26. Вежбейкая А. Язык. Культура. Познание. – М., Международные отношения, 1996,– 411с.
27. Тарасов Е.Ф. Межкультурное общение – новая онтология анализа языкового сознания// Этнокультурная специфика языкового сознания/ Отв. ред. Н.В. Уфимцева. – М., 1996. –С.7-22.
28. Сепир Э. Избранные труды по языказнанию и культуралогии. – М.: Наследие, 1993. -656с.
29. Гумбольдт В фон. Избранные труды по языкознанию. – М., 1984. – 397 с.
30. Язык и культура: лингвострановедение преподаванием русского языка как иностранного.-3-изд,перераб. и доп.-М: «Русский язык»,1983. (Библиотека преподавателя русского языка как иностранного).-269с.
31. Караулов Ю.Н. и др. Русский семантический словарь. – М., 1982.
32. Амантаев Б. Қоғамдық сана және оның формалары, – Алматы, Қазақстан, 1981. – 88б.
33. Ермаченков В.К. Этикет. Воспитанность. Личность. – Алматы: Казахстан, 1975. – 167с.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТІРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ФИЛОЛОГИЯ, ӘДЕБИЕТТАНУ ЖӘНЕ ӘЛЕМ ТІЛДЕРІ ФАКУЛЬТЕТІ
ШЕТЕЛ ... ЖӘНЕ ... ТІЛ ... ... ... ... ... ҰҒЫМДАРЫ
050117 - қазақ тілі мен әдебиеті
Орындаған:эх
4-курс студенті ... ... ...
ф.ғ.к., доцент Бектемірова С.Б.
Норма бақылаушы: ... ... ... жіберілді:
Шетел филологиясы және жалпы тіл білімі
кафедрасының меңгерушісі, ф.ғ.д., профессор
__________ 2013 ж ... Г.Б. ... ... ... ... санадағы ауыл/қала ұғымдары
Жұмыстың көлемі: 54 бет
Пайдаланылған әдебиеттер саны: 33
Тірек сөздер:сана,тілдік сана, ауыл/қала ұғымы, мәдениет, этикет, өнер, тілдік бірлік, еркін ассоциативті ... ... ... ... тілдік бейнесі, т.б.
Зерттеу нысаны: қазақ халқының танымындағы, тілдік санасындағы сөздеріне ... ... ... ... ... көзқарасын,психологиясын анықтауға мүмкіндік беретін тілдік бірліктерді, қалыптасқан таным-түсініктерді, ауыл/қалаға байланысты туған мәтіндерді т.б. ... ... ... ... ... ... көрінісін анықтау.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
- ауылдық/қалалық тұрғындардың ойлау санасындағы айырмашылықтар;
- ауыл/қала тұрғындарының мәдениет ... ... ... ... ... ... ... ауыл/қала адамдарының арасындағы этикетті қолданудағы ерекшеліктері;
- ауыл/қала ұғымындағы өнер бейнесі;
- ауыл/қала жастарының арасындағы сөйлеу ерекшеліктерін қарастыру т.б.
Зерттеу жұмысының нәтижесі: ... ... ... ... ... санасындағы ауыл/қала ұғымдарына ассоцативті эксперимент жүргізілді. Ауыл/қала тұрғындарының мәдениет, өнер, этикетінің ... ... мен ... ... ... ... Ауыл/қала жастарының сөйлеу ерекшеліктерін байқау, салыстыру әдістері арқылы талдау жүргізілді.
Зерттеу жұмысының дереккөздері: еркін ассоцативті эксперименттің қорытындысы, түсіндірме ... ... , ... ... ... ... ... жазылған ғылыми әдебиеттер қолданылды.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
4
1 САНА. САНАНЫҢ ӘРБІР ҒЫЛЫМ САЛАСЫНДАҒЫ КӨРІНІСІ. ТІЛДІК САНА
5
1.1 Тіл - сана ... ... ... ... ... ... сана ұғымдары.........................................................................................................
5
1.2 Адам санасындағы ауыл/қала ұғымының көрінісі............................
20
2 АУЫЛ/ҚАЛА ҰҒЫМЫНЫҢ ТІЛДІК САНАДАҒЫ КӨРІНІСІ
21
2.1. Ассоцативті эксперименттің ... ... мен ... ... және мәдениет........................................................................
33
2.2.1 Ауыл/қала ұғымының салт-дәстүрлердегі көрінісі............................
33
2.2.2 Ауыл/қала ... ... ... ... қала адамдарының сәлемдесу формасы................................
38
2.2.3.3 Ауыл/қала адамдарының тамақтану этикеті...................................
39
2.2.4 Ауыл/қала ұғымындағы өнер ... ... ... сөйлеу ерекшеліктері.....................................
43
ҚОРЫТЫНДЫ
50
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
52
КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Ұлттық тіл −әр халықтың өзіндік ... мен ... ... ... мен сезім-түйсігін ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін күретамыр. Тіл - жеке адамның сана-сезімін білдіру тәсілі, сонымен қатар ол сана-сезімді ... ... ... ... Ал тілдік сана − тілді пайдаланушылардың өздері қай тілде сөйлейтіндігі, өздерін қандай этноспен, этникалық топпен сәйкестендіретіндігі туралы түсінгі. ... ... ... ... ауыл және қала ... ... көрініс табады. Қазіргі кезде біздің халқымыз ауыл және қала болып бөлінушілікті бастан кешіріп жатыр. Бұл не ... ... мен ... ... мен тілдік бірліктерді қолдану айырмашылықтары әртүрлі болуында.
Біз ХХІ ғасырда өмір сүріп отырған ұрпақпыз. Қазіргі қазақ қоғамы ауыл және қала болып екі ... ... ... Бұл ... ... неде? Қоғам адамдардан тұрады. Ал қоғам әр түрлі жастағы, әр түрлі ортадағы адамдардан құралған. Ең ... ... тіл мен сана және ... тіл мен сананың әр түрлі болуы. Қазақстандағы ауыл және қала ... ... ... ... ... ... ... өте көп.
Біздің міндетіміз, ғылыми жұмысымыз арқылы ауылдық және қалалық тіл мен сананы байланыстыра отырып ... мен ... ... Зерттеу жұмысының өзектілігі де осы болып табылады.
Зерттеу нысаны: адам санасындағы ауыл/қала ұғымының көрінісі.
Зерттеу жұмысының мақсаты: ... ... ... ... ұғымының бейнелік сипатын айқындау.
Зерттеу жұмысының міндеттері:
ауылдық/қалалық тұрғындардың ойлау санасындағы айырмашылықтар;
- ауыл/қала тұрғындарының ... ... ... ауыл/қала тұрғындарының салт-дәстүрді қолдану ерекшеліктері;
- ауыл/қала адамдарының арасындағы этикетті қолданудағы ерекшеліктері;
- ауыл/қала ұғымындағы өнер бейнесі;
- ауыл/қала жастарының арасындағы сөйлеу ... ... ... ... ... ... ... эксперименттік әдіс, салыстыру, талдау,баяндау.
Зерттеу жұмысының дереккөздері: еркін ассоцативті эксперименттің қортындысы, түсіндірме сөздіктер, ... , ... ... ... ... бойынша жазылған ғылыми әдебиеттер қолданылды.
Зерттеу жұмысының құрылымы: кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
1 САНА. САНАНЫҢ ӘРБІР ... ... ... ... ... Тіл - сана мазмұнын білдіретін негізгі құрал. Сана, тілдік сана ұғымдары.
Адамзат тарихы ... ... ... ... өмір сүруге, бақытты қоғам аталуы бағытында жетілітіндігін көрсетіп ... Бұл ... өте зор, орны өте ... ... ... ... мәлім. Жетілудің осындай мақсаттарына жетуде тек адамға ғана тән болатын қасиеттің, яғни сананың алатын орнының үлкен екендігіне дау жоқ. ... ... ... күні ... ... философтар тарапынан осы мәселенің басын ашатын дүние жоқ деп айтуға болады. Бұл ... ... ... ... ... қоғам деп айтсақ қате айтпағанымыз. Бұл жағдайда ең негізгі сұрақ мынау, сана дегеніміз не? Сана деп бойға сіңген ұғымдар ... ... ... Осы ... ... адам өзін ... ... иелерінен бөлектендіретін іс-қимыл, іс-әрекет жасайтын болады. Сана теориясының өзегі оның дамуын,яғни сананың пайда болуы, жетілуі, өркендеуі, құруын қамтуына ... ... ... ... зерттеулеріміз сана мәселесін негізінен үш тұрғыдан қарастырудың дұрысекендігін көрсетті.
1.Сана тек адамға ғана тән ... ... ... онда оны адам ... ... мазмұны түбінде ұғым(білім) болса, онда қоршаған ортаны тану тұрғысынан қарастыру.
3.Егер сана түбінде адамның іс-әрекеттеріне, сыртқы әлеміне ... ... ... онда оны ... ... қарастыру[8;73 б.].
Сана - психика дамуының жоғары сатысы, ең алдымен ... және ... ... тану ... ... ... ерекшеленеді.
Сана құрылуы тұрмыс, өмір формасымен байланысты. Сана - психикалық іс-әрекеттің жаңа қасиеті. Сана арқылы ... ... ... қарым-қатынасы мақсатты түрде реттеледі. Ол сезу, түйсік, ықылас, елестету, ырық, ойлау іспетті психикалық ... ... ... адам ... ... объективті дүниені басқаша түсінеді. Сана сферасына қазіргі кезде ойлайтын ойларымыз, сезімдеріміз кіреді. Сана ол ішкі және ... ... ... ... жан қабаты. Бұл жерде сезім мүшелері арқылы өтетінсыртқы ... ... ... ... бөліктерінен келетін ішкі импульстер де синтезделеді. Сана топологиялық жағынан ғана емес, функционалдық жағынан да сыртқы қабат болып табылады, ... ... адам ... ... ... ... ... теңізіне батқан ретінде көрсетеді. Осы қоршаған сулар әркелкі де әртүрлі болады. Айсбергтің бізге көрінетін су бетіндегі ұшы - ... ... ... ... ... белгілер жатады. Олар әрқашан адам санасында тұрады, ... нақ осы ... ... ... сіз әжеңіздің атын жақсы білесіз, бірақ менің айтуымнан бұрын, сіз оны ойыңызға түсірген жоқсыз, яғни әжеңіздің аты ... ... сана ... ... Пифагор теоремасы да сол сияқты, сіз оны білесіз, бірақ оны ойыңызда сақтамайсыз.
Бұл латентті білімдер ... ... ... бірақ олар сананың қатысуынсыз жүреді.
Санаға дейінгі сфера сана сферасымен бірге алады. ... ... ... ... алады. Бұдан көретніміз - психика санадан әлдеқайда кем [14; 3 б].
Сананы адам тұрғысынан ... біз оған ... үш ... ... ...
1. Жасы, бұл тұрғыдан алғанда адам өмірінің 8 кезеңін атап ... ... ... ... жеткіншектік, жасөспірімдік, жастық, ересектік, қарттық, қариялық.
2. Жынысы, бұл тұрғыдан алғанда, адам екі ғана жынысқа бөлінеді: ер, әйел.
3. Этнос ... ... ... жер шарында этнос саны 3300-дей. Олар дамудың әртүрлі сатыларында: ру, тайпа, ұлыс, ұлт, халық.
Сана мәселдесін тану тұрғысынан қарастырсақ, онда ... ... ... ... алты ... ... ... деп айтуға толық негіз бар.
1.Табиғатым
2. Адамтаным
3. Қоғамтаным
4. Техникатаным
5. Өнертаным
6. Ғылымтаным
Қазіргі ... ... ... ... ... беретін 40 шақты негізгі білім салалары бар. Бұл - сананы құрайтын ұғымның ... түрі ... ... сөз.
Сананы практикалық тұрғыдан қарастырғанда оны негізгі бес жақтан қарастыруға болады. Атап айтқанда:
1. ойын;
2. еңбек ету;
3. оқу;
4. күнделікті ... ... ... ... ... қорытынды туындайды. Жалпы алғанда, ұғым бейнелейтін күймен сәйкестігіне қарай дұрыс, бұрыс, ал енді іс-қимылға негіз болғанда ... ... ... ... ... ... жақсы болатыны белгілі. Демек, сана да осы белгілеріне қарай дұрыс, ... ... ... ... деп ... ... ... негіз бар. Жоғарыда келтірілген талдаулар сананың көп түрлілігін көрсетеді. Бұл түсінікті де. ... ... ... сана ... ... сатыларын көрсетуге болады: ар, намыс, ұят, пайым, ақыл, ... Осы ... ... ... ... ... сана түрі ... және ол қалай пайда болды, оның белгісі қандай? Бұл сұрақтарға былай деп жауап ... ... ... ... бір ... ... ... жасауларда сананың алғашқы түрінің пайда болғандығын көрсетеді. Алдғашқы ... ... ... ... 1млн. жылдай бұрын пайда болыпты. Міне, осы белгісіне қарай біз маймылдың сол түрін адам деп атаппыз. Осы ... ... ... ... ... алғашқы ауызекі тіл осыдан отыз мың ... ... ғана ... болыпты. Энгельстің белгілі еңбегін арқау ете отырып, сананың пайда болуына себеп ... ... ... ... ... деп ... ... бар. Осындай әртүрлілік мидың химиялық құрамына сәйкес оң ... ... оны есте ... ... ... ... деп айтуға әбден болады. Сана мазмұны түбінде ұғым болса, ал енді ... ... ... ... жеке болып бөлінеді деп айтуға толық негіз бар. Адам ... оның ... ... ... жағдайларға қарай оның санасы даму үстінде болады. Бұл не ... сөз? Бұл - ... ... бір түрі ... ... бір түрі ... бір түрі өркендеп, бір түрі құрып отырады деген сөз. ... ... ... ... деп айтуға болады. Гәп мынада, адамның жасына, жынысына, этносына ... онда ... ... ... ... ... ... қажет. Адамның ішкі әлемі оның сыртқы әлемінің айнасы ... ... Ал енді ішкі ... өзі ... ... ... ... ажыратқысыз екі әлем: ойлар әлемі, сезімдер әлемінен тұрса, ал енді деңгейі тұрғысынан алғанда да екі ... ес және ... ... Міне осыған орай, сананы ішкі әлем негізі деп айтуға толық негіз бар [8;35 б].
Тіл - ... ... ... ... ... сана жоқ, ал ... адам жоқ. Сана жеке ... субъективті әсерленушілігі. Сана-сезім бір жағынан танымдық, екінші жағынан әрекетті - рухани құбылыс. Өзін түсіну ... адам өз ... баға ... ... ... ... [14;4 ... дегеніміз адамның өз ортасына жасаған қатынасы болып табылады. - ... ... ... ... ... ... ... табиғатты өзгертуді үйренуіне сәйкес дамыды. Сана ретінде ең ... ... жеке ... санасы, оның түйсіктері, қабылдауы, елестеулері, ойлары, және т.б. түсініледі. Және сонымен бірге сана деп адамның психикасының ... ... ... да айтылады.[14;7 б]
Адамның күрделі құрылған саналы әрекетінің қалыптасуына себепші болған екінші шарт - бұл ... ... еді. Тіл деп ... дүние заттарын, олардың әрекетін, сапасын және объектілер арасындағы ... ... ... ... код) ... ... Сөз ... қосыла, тілдесудің негізгі құралына айналады, соның арқасында адам ақпарат топтайды, білдіреді, адамдар әулетінің тәжірибесін үйреніп, игереді. Тілдің келіп шығуы ... ... ... мен ... ... ... оны рухани өмір көрінісі дей келе, бір алланың ісі деп таниды. Екіншілер - ... ... ... ... ... деп ... Ал енді ғылыми шындық тұрғысынан алатын ... ... шығу ... ... ... еңбек қатынастарынан іздеген жөн.
Тіл алғашқы адамдарын еңбек процесінде қарым-қатынас жасау қажеттігіне байланысты қалыптасты. Бірлікті тұрмыстық іс-әрекетке қатысты екінші ... ... ғана ... еңбекке байланысты заттар жөнінде де ақпарат білдіру ... ... ... осы ... ... ... ишаралар және қарапайым дыбыстар болды. Тек көп мыңдаған жылдардың өтуімен дыбысты тіл жалпы ... ... ... ... - заттарды, олардың қозғалысы, сапасы және қатынастарын білдіретін таңбалар жүйесі, ақпарат жеткізуші құрал ретінде адамның саналы әрекетінің бұдан ... ... ... ... ие болды. Осыдан тіл де, еңбекпен қатар, сана ... ... ... ...
Тілдің адам өміріне енуі іс-әрекетке өте мәнді болған үш өзгеріс енгізді:
* қоршаған орта ... мен ... жеке ... мен сөйлемдерге келтіріп, тіл сол заттарды бөліп алып, оларға назар салып, есте қалдыруға мүмкіндік берді, яғни, тіл біз ... ... екі есе ... ол ... ... ... бекіту мен адамның ішкі жан дүние бейнелерін түзуге ... ... ... ... ... атап қана ... олардың мәнді қасиеттерінабстракт ретінде танып, қабылданушы затты тиісті категорияларға(мәндес топтарға) жатқызуға көмек ... ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етіліп, сөз енді тек тілдесу құралы ғана емес, бейнелеудің сезімдік дүниеден ақыл-сана (рационал) әлеміне келтірілген ойлаудың да ... ... тіл - ... ... ... ... ... жеткізудің бірден-бір құралы. Ғасырлар өтуімен қоғамдық-тарихи тәжірибедегі ... ... ... жеткізумен тіл адамға сол тәжірибені игеріп, жеке басының қолынан келмейтін білім, ептілік пен ... ... ... ... жол ... ... тілдің пайда болуымен адамда, жануарларда болып көрмеген, психикалық дамудың түбегейлі жаңа типі өрістеді, тіл сана ... ең ... ... құралы болды.
Тіл адамның саналы іс-әрекетінің барша саласына қатысып, оның ... ... ... жаңа ... ... Сондықтан да, тіл мен сөзді адамның бүкіл саналы өмірінің арқауы деп ... ... ... сана - ... ... ... барысында пайда болғантілмен бірге жасайды, тілсіз сана жоқ. Сана адамның барша ... ... ... қасиетті бейнелеудің ерекше формасы. Бүкіл психикалық әрекеттердің бір-біріне ... ... ... ... ... ... ... бейнелеуін қамтамасыз етіп, оның дерексіз (абстракт) моделін түзді.
Жоғарыда айтқанымыздай, жануарлар психикасы олардың сыртқы жағдайларға икемдесу ... ... ... ... ал ... ... мен ... қайта жаңғыртуы табиғатты қайта түрлендіру (өзгерту) процесінде іске асады. Психологияны ... жеке сана ... ... ... ... ... ... барады. Әрбір тұлға бейнелеудің саналық (идеалдық) формасын қоғам өміріне нақты араласуыменигереді: адам ... ол ... тыс, ... қатынастарынсыз жасай алмайды. Осы жасау формасына өтпей, ол адам қоғам мүшесі, ... ... ... ... ... - ... ... ең жоғары өмір әрекеті формасы, адамның еңбек әрекетіне орай басқалармен тұрақты тілдік қатынасқа келу арқасында қоғамдық - ... ... сай ... ... Сана - бұл ... ... ... құрылымында төрт негізгі сипат байқалады.(А.В.Петровский):
* Сана қоршаған дүние жөніндегі білімдердің жиынтық бірлігі, оның құрылымына барша танымдық процестеренеді: түйсік, ... ес, ... ... Cанада субъект пен объектің айырмашылықтары бекиді. Органикалық әлем ... тек адам өзін ... ... ... салыстыра алады. Жалғыз адам-ақ тіршілік иелері арасындаөзін тануға, яғни, психика әрекетінің ... ... ... ... ... болжастыру әрекетін қамтамасыз ете алады. Адам табиғат берген ... ... ... ... ... өзін ... ісін заңдылық сипатқа ие саналы мақсатпен ұштастырып, іс-әрекетінің сипаты мен тәсілдерін ... ала ... ерік ... ... сана ... ... ... себеп-салдарын анықтау, еріктік шешім қабылдау, іс-әрекеттің орындалу жолын айқындау т.б.
* Сана құрылымында әрекетке орай қатынастар орнығады. Адам санасы ... ... өз ... күрделі объектив, ең алдымен адам қатысқан қоғамдық қатынастарды ... ... ... ... ... ... аталған бүкіларнайы қасиеттерінің қалыптасуы мен көрініс беруінің міндетті шарты - тіл, сөз. Тіл - бұл ... ... ... қоғамдық сананы бекіткен ерекше объективтік жүйе.Нақты адам тарапынан қабылданған тіл - сол ... ... ... ... [14;5 б].
Сана және тілдік сана ұғымдары әртүрлі ғылыми жұмыстардың ... ... ... ... ... ... логика, лингвистика ғылымдарының әрқилы салаларында жан-жақты сөз етіліп жүрген аталмыш ұғымдар ғылыми термин ... ... ... ... ... Оның ... бұл ұғымдардың күрделі табиғатынан болса керек. Әр ғылымсаласы сана ұғымының өзіне тән ерекшеліктерін айқындауға талпынуда. Осы уақытқа ... сана мен ... сана ... ... ... қоюға болмайтындығына көптеген зерттеушілер назар аударып отыр.
Психологияда ұғымы (1мақала) ретінде анықталады. Сана ... ... үшін ... ... ... ... ... әртүрлі деңгейде механизмдер мен формаларды білдіретін негізгі ұғым болып табылады. ... ... сана ... тек гуманитарлық ілімдер пәні, соның ішінде әсіресе философия мен психологияның пәні болып табылады деп есептелді. ХХ ... бұл ... ... ... ... ... және гуманитарлық ғылымдар да сананы зерттеумен айналысып, оның кейбір заңдылықтарын айқындады. Философия мен ... үшін сана ... ... ... ... бірі ... саналады. Ал тіл білімін сананың тілдік сипаты қызықтыратыны сөзсіз, осы тұрғыдан лингвистиканың қарқынды дамып келе жатқан жас бағыттарының бірі психолингвистика үшін ... ... ... ... айналып үлгерді, оның себебі де жоқ емес. Тіл - сана мазмұнын ... ... ... ... табылады. Тілдің өзі тіл білімінің жас бағыты психолингвистикада арнайы бейнеде әлемді ... және ... ... ... ... ұғым-түсінігін қалыптастыратын тірі құрал ретінде түсініледі.
Қазіргі лингвистикада да тілді антропологиялық аспектіде, яғни адаммен, оның санасымен, ойлаумен, рухани-практикалық әрекетімен тығыз ... ... ... атап ... Тіл иесі - ... ... ... әлеміне назар аударуды місе тұтқан көптеген зерттеулер тұтас лингвистикалық парадигманың өзгеруіне әкеп соқтырды, сөйтіп ғалымдардың назары сөйлеу құралдарының көмегімен жүзеге ... ... ... ... ... ... ойысты. Қазіргі лингвисткалық ғылыми парадигманың антропоцентризмі тілді сөйлеу, когнитивтік, әлеуметтік және оны қолдаушының ... да ... ... ... ... бірқатар бағыттарына бастау алды.
Қазіргі лингвистикада тіл табиғатын қарастырудағы ... ... ... ... ... бірі ... және оның қарым-қатынастық қызметін тек формалық құрылым тұрғысынан зерттеу ... тіл ... ... әрі ... тану ... еместігі белгілі болып отыр. Жиырмасыншы ғасырдың аяғында тілге деген антропоцентристік көзқарастың нығая түсуіне байланысты лингвистердің зерттеу мүдделері тіл - ... ... ... тығыз байланысты құбылыс тұжырымына тоғысты. Антропоцентристік ғылыми парадигма тілді статикалық жүйе ретінде зерттеумен шектеліп қалмай, тіл мен қоғамның ... ... ... дейінгі ғылыми зерттеулердің шекарасын кеңейтетін лингвистикадағы жаңа бағыттарға негіз болды.
Сана, тілдік сана ұғымдары әртүрлі ... ... ... ... айналды. Айталық, психология, философия, логика, лингвистика ғылымдарының әрқилы салаларында жан-жақты сөз ... ... ... ұғымдар ғылыми термин ретінде әрқалай түсіндіріліп жүргендігі белгілі. Оның себебі бұл ұғымдардың күрделі табиғатынан болса керек. Әр ғылым саласы сана ... ... тән ... ... ... Осы ... дейін сана мен тілдік сана бір нәрсе ретінде қарастырылып келсе, қазіргі таңда сана мен тілдік сана ... ... ... ... ... ... зерттеушілер назар аударып отыр.
Психологияда ұғымы [21, 361-362 бб.]ретінде ... Сана ... ... үшін ақиқатты мінсіз қайталау қабілетін, сондай-ақ, әртүрлі деңгейде ... мен ... ... негізгі ұғым болып табылады. Өткен ғасырда сана мәселесі тек ... ... ... соның ішінде әсіресе философия мен психологияның пәні болып табылады деп ... XX ... бұл ... айтарлықтай кеңейтті. Көптеген жаратылыстану және гуманитарлық ғылымдар да сананы зерттеумен ... оның ... ... ... Философия мен психология үшін сана мәселесі негізгі зерттеу нысандарының бірі болып саналады. Әлеуметтану ғылымы сананы ... ... ... ... елестерінің (представление) түзілуі және жүзеге асуы тұрғысынан зерттейді. Ал тіл ... ... ... ... ... сөзсіз, осы тұрғыдан лингвистиканың қарқынды дамып келе жатқан жас ... бірі ... үшін ... ... ... ... ... үлгерді, оның себебі де жоқ емес. Тіл - сана мазмұнын білдіретін негізгі құрал болып табылады. Тілдің өзі тіл ... жас ... ... ... бейнеде әлемді бейнелейтін және адамдардың айналадағы ақиқат жайлы ұғым түсінігін қалыптастыратын тірі құрал ретінде түсініледі.
Қазіргі лингвистикада да ... ... ... яғни ... оның ... ... рухани-практикалық әрекетімен тығыз байланыста қарастыру қажеттігі атап көрсетіледі. Тіл иесі - ... ... ішкі ... ... ... місе ... ... зерттеулер тұтас лингвистикалық парадигманың өзгеруіне әкеп соқтырды, сөйтіп ғылымдардың ... ... ... ... ... ... күрделі адами өзара қатынастардың жиынтығына ойысты. Қазіргі лигвистикалық ғылыми парадигманың антропоцентризмі тілді сөулеу, когнитивтік, әлеуметтік және оны қолданушының басқа да ... ... ... ... бірқатар бағыттарынан бастау алды.
Қазіргі лингвистикада тіл табиғатын қарастырудағы түбегейлі өзгерістердің себептері көп-ақ, солардың бірі тілді және оның қарым-қатынастық қызметін тек ... ... ... ... арқылы тіл табиғатын толық әрі жан-жақты тану мүмкін ... ... ... ... ... ... ... деген антропоцентристік көзқарастың нығая түсуіне байланысты лингвистердің зерттеу мүдделері тіл - ... ... ... тығыз байланысты құбылыс тұжырымында тоғысты. Антропоцентристік ғылыми парадигма тілді статистикалық жүйе ретінде зерттеумен шектеліп қалмай, тіл мен қоғамның өзара ... ... ... ... ... ... ... лингвистикадағы жаңа бағыттарға негіз болды.
Теориялық тіл білімі саласында тіл мен ой және тіл мен сана арасында нақты ... жоқ. ... ... бұл ... ... бір ... ие. Тіл мен ой ... ең алдымен тілдік бірліктердің сезімдік және абстрактылық оймен байланысын, осы байланыстың ... ... ... ... ... ... тілдік функцияларға (аперцепция, аналогия, ассоцияция, ой конденсациясы(конденсация мысли)), қатысты әртүрлі психологиялық үрдістерді оқытуды қамтиды. Тіл мен ой қатынасы, ... ... ... ... ... мәселелерді де қарастырады. Ой жиегі тіл мен сана жиегінен кеңірек, өйткені ол тілдік ойды ғана емес ... ... ... де қоса ... Егер тіл мен ойды ... ... ... жағы қарастырылса, тіл мен сананы зерттеуде өмір заңдылықтарына, қоғамның дамуына байланысты ... ... ... мазмұндық жағы есепке алынады. Ойдың сезімдік және абстрактілік формалары ... ... өмір ... өзгеріссіз қалады. Ал ұлттың өмірі мен тіршілігінің көрінісі болған сана өзгеріп отырады. Сана тілде жылдар бойы ... ... мен ... ... ... әлемді әртүрлі бейнеде қабылдауы арқылы көрініс табады. Маркс пен Энгельстің тілдің көнелігі және сана ... ... ... ... бар: . Ал ... ... Алайда, бұл авторлардың пікірлері нақты лингвистикалық зерттеуді қажет етеді. Ұжымдық сана тіл ... ... және ... тіл білімінің зерттеу обьектісі болып табылмайды. Дегенмен, ұлттың тілдік санасын қарастыруда табиғи тілдік факторларға сүйену ұжымдық сананың эволюциясын зерттеумен айналысатын ... ... ... ... еді. Кей ... ... бойынша, сана жеке индивидтік және ұжымдық болып бөлінеді. Ұжымдық сана мен индивидтік сана ... ... бар. ... сана индивидтік сананың жетілуінде, әлемді тану бейнесін қалыптастыруда қызмет атқарады. Ұжымдық сана индивидтер бірлестігінен тұратындықтан, жеке сананың өзгеруі ұжымдық сананың ... әкеп ... және ... ... сана мен ... тіл мен ... ... байланыс мәселелері Э.Сепир, А.А.Потебня, Л.В.Щерба, Л.В.Выготский, А.Н.Леонтьев, Л.В.Залевская, Е.Ф.Тарасов, Н.В.Уфимцева және т.б. секілді әртүрлі ғалымдардың еңбектерінде әрқилы ғылыми және ... ... ... жүр. Ғалымдардың аталмыш мәселені жан-жақты талдауы арқылы ұғымының күрделілігін байқауға болады. Көптеген зерттеулердің барлығына ... ... ... ... сана ... бар деп айта алмаймыз. Тілдік сананы талдау амалдарының ортақ нәтижесі көрсетіп отырғандай, тілдік сана тіл арқылы ... ... ... деп анықтайды [21, 23 б.]. Ал А.А.Лентьев ұғымын ұғымымен салғастырып, ... ... [21, 24 ... әлем ... ... өзі ... ... ал әлем туралы білім әлемдегі біздің әрекетімізбен ажырағысыз екендігін атап көрсетеді. ... ... сана ... ... ... ұғымының өрісі кең, оның екі түрін айқындауға болады: динамикалық - ... ... ... түрде білдіру, санаға сөйлеу арқылы әсер ету, сондай-ақ құрылымдық - субъектінің ... ... оның ... ... ... ... ... құрылымдармен жасалады>>[17, 13 б.].Сөйтіп сананың дамуын тілдік деректерсіз ... ... емес ... ... ... нәтижелері куә болып отыр. Н.В.Уфимцева тілдік сананы деп сипаттайды. Сананы ... ... ... ... Тіл мен сана ретінде қарастырылады [10,206 б.]. Е.Ф.Тарасов сана тікелей бақыланбайтындығын атап көрсетеді, ал сананы білдіру құралдары, ең ... ... ... ... табылады [18, 25 б.]. Е.Ф.Тарасов тілдік сананы ... ... ... - ... ... және ... сөз ... сөйлем, мәтіндер және ассоциативтік өрістердің көмегімен құралып, көріністенетін сана бейнелерінің жиынтығы ретінде анықтайды: .[18, 26 б.] Е.Ф.Тарасовтың бұл ... ... ... ... ... сана мазмұнын айқындау амалдарының бірі еркін ассоциативтік экспериментте тіл иелері реакциаларынан құрылатын ассоциативтік ... ... ... атап ... Тіл мәні оның бірегей екі қызметімен айқындалады, олар - қарым-қатынас құралы және ойлау ... ... Сана мен тіл ... ... олар ... өмір сүре отырып, бір-бірін толықтырады, тіл - ой мен сананың тікелей болмысы, ... Сана тек ... қана ... ... ... құрылады. Оларды бір-бірінен толықтырады, тіл - ой мен сананың тікелей болмысы, ақиқаты. Сана тек ... қана ... ... ... ... ... бір-бірінен бөлуге болмайды. И.А.Стернин тілдік сананы когнитивтік сананың ... ... ... ... ... ... ретінде анықтайды, алайда адамның сөйлеу әрекетінің өзі неғұрлым ... ұғым - ... ... ... ... ... табылады. Осыған орай тілдік және коммуникативтік сананы ажырату қажеттігін атап ... ... ... ... ... ... ақпарат, ал коммуникативтікте - қалай сәлемдесу керек екендігіжайлы ақпарат бар.
Лингвистика мен ... әлі ... ... адамның сөйлеу әрекетін адамның өз тілі жайлы білімінің жиынтығын қамтамасыз ететін сөйлеудің психикалық механизмдері ... ... ... жүргендігіне тоқталу маңызды. Біздіңше дәл осы механизмдер мен білімдер адамның тілдік санасын құрайды. Олай болса дәстүрлі ... да ... ... ... ... қолдану ережелері, нормалар тілдік бірліктердің санада реттелуіжәне т.б., ... ол іс ... ... ... психологиялық ақиқатын зерттемейді. Дәстүрлі тіл білімінің даму тарихының бір кезеңінде мұның өзі жеткілікті болатын: мұның өзі тілді оқытудың әдістері үшін де ... ... ... ... ... антропоцентристік бағыт лингвистикада үстемдік етіп отырғанда, жаңа зерттеу әдістері ... ... ... оның ... психолингвистикада, зерттеушілердің тіл иесінен алшақтанған , сөздіктер мен грамматикада ғана көрінетін тілге емес, тірі ... ... ... ... қолданылатын тілге деген қызығушылығы айтарлықтай өсті. Бұл коммуникация, тілдің ... ... ... ... ... ... және т.б. ... зерттеулердің жедел қарқынмен дамуына алып келді.Осыған орай тілдік сананы ... ... ... менталдықмеханизмдердің және тілді санадасақтаудың жиынтығы дептүсіну ұсынылады, яғни ... ... ... ... ... ...
Сөйтіп тілдік сана - сөйлеу әрекетінің механизмдерін қамтамасыз ... ... бір ... ... ... сөйлеуді қабылдау және қосарымыз өте маңыздысы - тілдің санада сақталуы. Әрқилымағыналары бар тілдік бірліктер жүйесі санада сақталады және ... ... ... ... ... ... ал сана ... ретіндегі тіл жүйесін зерттеу тілдік сананы зерттеу деген сөз.
Тілдік сананы дәстүрлі лингвистикалық сипаттау деңгейі ... және ... ... ... және орындалатын сипаттаудың психологиялық ақиқатынан оқшау тілдік бірліктер мен ... ... ... ... болжайды. Дәстүрлі, классикалық сипаттау лингвистикасы тілді бірліктер жүйесі және олардың қолданылу ережелері ретінде қарастырады. Мұндай бағдар тілде бар ... ... ... ... және ... ... тіркелінгенді, анықталып, жалпыға бірдей қабылданғанда, тұрақталғанды, сипаттауды ... ... ... сипаттау деңгейі эксперименталдық зерттеу нәтижелерін көрсетеді, атап айтқанда, ... ... ... мен ... ... эксперименталдық процедуралардың көмегімен орындалған нәтижелер, олар тілдік таңбалар мен құрылымдардың мазмұны тіл иесі санасында нақты қай түрде болатындығын айқындап, ... ... ... ... ... ... және ... туындыларының шығуы үдерістеріндегі тілдік бірліктер мен құрылымдардың өзара әрекеттесуі сипатын анықтайды.
Тілдік сананы лингвистикалық та, психолингвистикалық та деңгейде зерттеуге болады. Екі ... да өз ... бар, олар тіл ... ... ... ... ... лингвистикалық сипаттамалардың шынайлылығы егер олар психолингвистикалық сипаттаулар нәтижелерін қосып алатын болса жоғарылай түспек.
Қорытындылай келе, Е.Ф.Тарасовтың айтқан мына ... ... жөн ... [26, 8 ... ... ... ... алынған жаңа білімдер адамның өз және өзге мәдениеттің бейнелері арасындағы айырмашылықтарды іздей және бұл айырмашылықтардың мәнін айқындау қажеттілігін сезінгенде ғана ... ал бұл ... ... әлі толық танылмағанбөтен ретінде қабылданған жағдайда ғана болмақ. Бөтен мәдениетті танудың мұндай амалында жаңа білімдер талдап отырған субъектінің ескі білімдерінен ... есте ... ... ... ... ... ортақ үдерістерімен де, мәдениеттен қалыптасатын ақиқаттың ұйымдастырылу және мәнін ұғынуформаларымен де ... ... даму ... ие. Бұл, ең ... қабылдау және кеңістік, уақыт, қозғалыс,себеп-салдарлық байланыстардың мәнін ұғыну құрылымдарымен байланысты білімнің категориялық-семантикалық формалары.
Ең бірінші ұғымына анықтама ... ... ... бұл ұғым өте кең тараған және өте маңызды орынға ие. Бұл ... ... ... ... ... ... ... В.Красныхтың анықтамасы - нақты адамды қоршаған әлем бірінші ... ... ... - ол ... ... сана ... linguistic) мәдениетіне тән, кеңістікті, себеп-салдарлы, эмоциялы және т.б. байланыстары арқылы анықталатын әлем бейнесі. Нақты бір ... ... ... санасы мәдениеттің өзекті компоненті, этностың қоршаған ортаға бейімделуінің тетігі ретінде қарастырылады. Тілдік санаға қатысты ... ... ... ... ... болатындығы туралы ойды бекіте түседі. Ал тілдік сана - сезім (ағыл. Linguistic self-consience) - ... ... ... қай ... ... ... ... этноспен, этникалық топпен сәйкестендіретіндігі туралы түсінігі [22, 78 б.].
Тіл - өзі сананың ажырамас бөлігі, оның құралы болып табылады және адам мен әлем ... ... ... ... ... Бұл - адамның сөйлейтін тілінде бар әлем бейнесімен, тілде бекітілген ұғым - ... ... ... ... біте ... ... адам әлемді, құбылыстар мен рухты түсіну амалдарын меңгеруге мәжбүр.
Соңғы уақытта термині ... ... ... қадам алға шығып, тілді оқыту-үйрету әдістемесінде белсенді қолданысқа ие болып отыр.Бұлайша түсіндірілуі заңды да, түсінікті. Себебі тұлғаның сөйлеу әрекетінің құрамды ... ... мен ... ... бірлігін айшықтай түседі. Ал тілді оқыту үдерісінде тіл үйренушілердің оқу материалдарын қабылдауына және сөйлеуіне (тілдік) ықпал ете отырып, осы ... ... мен ... нысандарын пайдалануы мен байқауына мүмкіндік туғызады. Осыған байланысты А.Н.Леонтьевтің мынадай пікірін келтіруге болады: . Тілдік ... сана ... ... ... ... ... сүйене отырып жеке дара қабылдауына мүмкіндік береді. Санадағы вербальды бейне әлемнің тілдік бейнесінің негізі деуге болады. Міне, осы ... ... ... ... мен тіл ... назарын ерекше аударып отыр.
адам санасының бөлінбес бөлшегі. Бұл ұғымды жеке ... ... ... олар ... ... және өзара сабақтас. Тілдік сана туралы сұрақтардың алғашқы жауаптары классикалық тіл ... тән ... ... алады, В. фон Гумбольдт тілді дей ... ), ... - ... ... деп ... тұлғаны тануы үшін немесе басқаға өзін таныту үшін білім және оның ... ... бір ... ... ... Ал бұл танып-білудің негізі - тіл. Тілдік құралдардың көмегі арқылы шынайы реалияны әр тұлға өзінше қабылдайды. Мұны деп ... ... ... сана ... ... бейнесін жасайды.
Қазіргі тіл білімі толық мультипәнділігімен сипатталады. Өйткені қазіргі ғылыми зерттеулердің басым көпшілігінде орталық назарында тұлға, болғандықтан, ... ... ... құбылыстарды жан-жақты талдау үшін шектес ғылыми бағыттардың тұжырымдары басшылыққа алынып қарастырылады, осы тұрғыдан

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
Мемлекетаралық қатынас - дипломатия10 бет
Аспан денелері атауларының концептуалды өрістері50 бет
Концепт – когнитивтік лингвистиканың негізгі категориясы46 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
Mario ойынның алғашқы ұғымдары12 бет
Windows жүйесінің негізгі ұғымдары6 бет
WINDOWS-тың негізгі ұғымдарымен танысу6 бет
«жанұя» және «неке» ұғымдары4 бет
«Қазақ халқының идеалындағы «жетілген адам», «толық адам» ұғымдары»6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь