«Жартас» ЖШС туралы

Кіріспе
3
1. «Жигер» ЖШС.ның қызметінің жалпы сипаттамасы 4

2. Кәсіпорынның өндірістік.шаруашылық қызметін және технико.экономикалық көрсеткіштерін талдау 7

3. Кәсіпорындағы еңбек ресурстары мен еңбек ақы жүйесін талдау 15

4. Кәсіпорынның негізгі қорларын талдау
Қорытынды 31

Қолданылған әдебиеттер тізімі 32
Қазақстан экономикасының біржақты шикізаттық бағытта дамуы жаһандану тұсында тұрақтылыққа тұтқа бола алмайтыны айқын. Осы қауіптің алдын алу бағытында «Индустриялық - инновациялық дамудың 2006-2015 жылдарға арналған стратегиясы» бойынша 2015 жылға дейін экономика салаларында әртараптандыру, сервистік-технологиялық экономикаға өту көзделген. Биылғы жылы болашаққа жасалған осы болжам аясында жоғары технологиялық және ғылыми өндірістер құру жобаларын дамыту, оларға сырттан инвестиция тартуға негізделген Инвестициялық, Инновациялық қорлар, Экспорттық несиелер мен инвестицияларды сақтандыру корпорациясы сияқты даму институттары құрылды.
Осы қорларды нығайту және ғылыми зерттеулерді жүргізу мақсатында республикалық бюджеттен 46,7 млрд. теңге бөлінгенді, ал алдағы жылға 21,8 млрд. теңге қарастырылып отыр.
Шаруашылық ортаның динамикалық өзгеру жағдайында жаңа құрал-жабдықтар мен прогрессивті технологияларды жүйелі түрде ендіру, инновация мен ғылыми-техникалық погресс нәтижелерін қолдану арқылы кәсіпорынды басқару мен еңбектің жаңа әдістерін қолдану негізінде кәсіпорын қызметінің тиімділігін жоғарылатуға қол жеткізуге болады.
Өндірістік қорлар экономикалық категорияда еліміздің ұлттық байлығының аса маңызды бөлігін құрайды. Себебі экономикалық категорияда кәсіпорындарда өндіріс құралдары және еңбек заттары болып қызмет істеп, оның құнын ақшалай формада көрсетіп кәсіпорындардың өндірісгік қорларын құрайды. Қазіргі таңда халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайының тұрақталуы себебінен, тамақ өнеркәсібі өнімдерінінің сапасына қойылатын талаптары жоғарылауда. Кәсіпорын жоғарғы сапалы өнім өндіру үшін өндірісті жаңа технологиямен, және де соған сәйкес негізгі өндірістік қорлармен қамтамасыз етулуі қажет.
Берілген өндірістік тәжірибе есебінің мақсаты болып кәсіпорын қызметін және ондағы шаруашылық-экономикалық қатынастар жүйесінің ерекшеліктерін анықтау болып табылады. Аталған мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешілуі тиіс:
 кәсіпорынның қызметін талдау;
 кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау;
 кәсіпорындағы еңбек ресурстарын талдау.
 Кәсіпорынның негізгі қорларын талдау.
Берілген жұмыс кіріспеден, негізгі төрт бөлімнен және қорытындыдан тұрады. Зерттеу объектісі «Жигер» ЖШС болып табылады.
1. А.Қ Мейірбеков., Қ.Ә. Әлімбетов Кәсіпорын экономикасы. Алматы «Экономика», 2003 жыл.
2. К.Ж. Оразалин. «Кәсіпорын экономикасы» Тәжірибе сабағына арналған оқу құралы. - Алматы 2008. – 320б.
3. Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйственного субъекта Учебное пособие – Москва , «Финансы и статистика», 2000. – 250б.
4. В.П. Грузинов. Экономика предприятия. Москва «Банки и биржи». Издательское объединение «ЮНИТИ» 1998.- 450б.
5. Под.ред. В.Я. Горфинкеля, Экономика предприятия. «ЮНИТИ»М:2001.- 285б.
6. Под. Ред. О.И.Волкова. Экономика предприятия. М-.: «ИНФРА-М», 2000. – 243б.
7. Осипова Г.М. Экономикалық теория негіздері. -Алматы 2002. -185б.
8. Бунин П.Г. «Актуальные вопросы эффективного использования производственной мощности», Москва 2002.-465б.
9. Қ.Ж. Оразалин., Жантасов М.М. Орысша-қазақша қазіргі уақыттағы экономикалық түсіндірме сөздік. Алматы 2003.- 450б.
10. Тулегенов Б.Т., Бельгибаева Ж.Ж., Акимбай А., Асанов Б. Экономика предприятия. Методическое указание. Алматы 2004. – 280б.
11. Калдыбаев О. «Экономика предприятий», Алматы 2001. – 153б.
12. Экономический рост предприятий РК. Сборник научныхтрудов – Алматы: «Экономика» 2000. – 145б.
13. Дәуренбекова А.Н. «Қазақстан өнеркәсібінің деңгейін көтерудің экономикалық механизмі». Монография – Алматы: Экономика, 2005. – 185б.
14. В.В.Ковалев. О.Н.Волкова. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Проспект. Москва 2000. – 298б.
15. “Жигер” ЖШС-ң 2008- 2009 жылдардағы есеп беру мәліметтері.
16. Г.В.Савицкая. Анализ хозяйственной деятельности предприятия АПК. Минск ООО «Новое знание» 2002. – 485б.
17. Солопенко М. АХД предприятий пищевой промышленности. М-2002. – 285б.
18. Ермолович Л.Л. «Анализ финансово - хозяйственной деятельности предприятия», Минск 2003. – 370б.
19. Прикын Б.В. Экономический анализ предприятия.– М: «ЮНИТИ» 2000. – 235б.
20. Төлегенов Б.Т. Ішкіфирмалық жоспарлау. Алматы Технологиялық Университеті. Алматы 2003. – 243б.
21. Петросян, Коновалова «Пути повышения эффективности основных фондов и производственная мощность предприятия», Москва 2001. – 345б.
22. Бунин П.Г. «Актуальные вопросы эффективного использования производственной мощности», Москва 2003. – 475б.
        
        АЛМАТЫ ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ СТАТИСТИКА АКАДЕМИЯСЫ
кафедрасы
Өндірістік тәжірибені өткендігі туралы
ЕСЕБІ
( ЖШС материалдары негізінде)
мамандығы
Орындаған:
_________________
(студенттің қолы)
4 курс, 06-05 тобы, ... М. ... ... ... ... Ж.Т., ... профессор
Кәсіпорындағы тәжірибе жетекшісі
_____________________
(жетекшінің қолы)
Алматы, 2010
Мазмұны
Бет.
Кіріспе
3
*
ЖШС-ның қызметінің жалпы ... ... ... ... және ... ... ...
Кәсіпорындағы еңбек ресурстары мен еңбек ақы ... ... ... ... ... ... ... экономикасының біржақты шикізаттық бағытта дамуы жаһандану тұсында тұрақтылыққа тұтқа бола алмайтыны айқын. Осы қауіптің алдын алу бағытында ... 2015 ... ... экономика салаларында әртараптандыру, сервистік-технологиялық экономикаға өту көзделген. Биылғы жылы болашаққа жасалған осы ... ... ... ... және ... ... құру жобаларын дамыту, оларға сырттан инвестиция тартуға негізделген Инвестициялық, Инновациялық қорлар, Экспорттық несиелер мен инвестицияларды сақтандыру корпорациясы сияқты даму институттары ... ... ... және ... зерттеулерді жүргізу мақсатында республикалық бюджеттен 46,7 млрд. теңге бөлінгенді, ал алдағы жылға 21,8 млрд. теңге қарастырылып ... ... ... ... ... жаңа ... мен прогрессивті технологияларды жүйелі түрде ендіру, инновация мен ғылыми-техникалық ... ... ... ... кәсіпорынды басқару мен еңбектің жаңа әдістерін қолдану негізінде кәсіпорын қызметінің тиімділігін жоғарылатуға қол жеткізуге болады.
Өндірістік қорлар ... ... ... ... ... аса ... ... құрайды. Себебі экономикалық категорияда кәсіпорындарда өндіріс құралдары және еңбек заттары ... ... ... оның ... ақшалай формада көрсетіп кәсіпорындардың өндірісгік қорларын құрайды. Қазіргі таңда халықтың әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптары жоғарылауда. Кәсіпорын жоғарғы сапалы өнім өндіру үшін өндірісті жаңа ... және де ... ... негізгі өндірістік қорлармен қамтамасыз етулуі қажет.
Берілген өндірістік тәжірибе есебінің мақсаты болып кәсіпорын қызметін және ондағы ... ... ... ерекшеліктерін анықтау болып табылады. Аталған мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешілуі тиіс:
* кәсіпорынның қызметін талдау;
* кәсіпорынның технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау;
* ... ... ... ... ... ... ... талдау.
Берілген жұмыс кіріспеден, негізгі төрт бөлімнен және қорытындыдан тұрады. Зерттеу ... ЖШС ... ...
1 ... ... жалпы сипаттамасы
ЖШС қазіргі заманда бірнеше факторлар бойынша жетістіктерге қол жеткізген алдыңғы ... ... ... ... жатады. Біріншіден, жоғарғы сапалы өндірістік құрал жабдықтармен, сондай ақ оңтүстік Корей және ... ... ... ... техника, технологияарымен жабдықталған және жоғары білікті персоналдары бар.
Кәсіпорынның жұмысшыларының барлығының дерлік жұмыс тәжірибелері бар. Өндіріс тек жоғары ... ... ... Алматы қаласында және аумағында сұранысты қанағаттандыра алатын жоғары сапалы сүт өнімдерін өндіреді. Шикізаттан дайын өнімге ... ... ... ... технологиялық цикл кезеңдерінде жоғары сапалы өнімдерін өндіруді қамтамасыз ететін операциялардың орындалу сапасына қатаң бақылау қойылады. Өнім көлемінің көп бөлігі ҚР ірі ... ... ... шарт ... ... ... ... жеке иесі бар. Оның жұмысшылары құрылтайшылары болып табылмайды, сондай ақ олар ... иесі ... ... ЖШС ... ... өткен уақыттан бастап заңды тұлға болып табылады. ҚР банктерінде есеп шоттары, жеке мүліктері, құрал жабдықтары, жеке мөрі бар. ҚР да шет ел ... өз ... ... ... отыра алады. Сотта және азаматтық процестерде өз жауапкершілігін, міндеттерін қорғай алады.
ЖШС Алматы қаласында ... жер ... 2.3 га. ... алып ...
- ... ... аты - ... шектеулі серіктестік.
- компанияның заңды статусы - жеке меншік.
ЖШС - нің ... ... түрі ... сүт өнімдерін сату және өңдеу, өндіру табылады. Өндірістік корпустар және административті-тұрмыстық корпустар интенсивті қозғалысы бар, көше төртбұрышында компактті орналасқан. Шикізаттың, ... ... және ... ... ... тек қана автомобильді көлікпен тасымалданады. Өндірістік корпустардан 2 км шақырымда орналасқан темір ... ... басы бар. ... ... ... ... 7-8 тонна сүт өнімдерін шығарады. Болашақта өндіріс көлемін 20% ... ... ... ... ... құндық түрдегі оның шығарылым көлеміне және басқа да экономикалық көрсеткіштерге ықпал ету механизмі. Өндіріс құрылымының әртүрлі тәсілдермен шығарылған өнім ... ... ... ... ... ... [15]. ... жеке түрлері бойынша жоспар орындалуының біртекті болмауы оның құрылымының, яғни жалпы шығарылымдағы жеке бұйымдар қатынастарының ... әкеп ... ... ... жоспарды орындау - яғни өнімнің нақты шығарылымында оның жеке түрлерінің жоспарланып қойылған қатынастарын сақтау.
Қазіргі ... ... ... сүт өнімдерін шығарумен айналысады. Бұл өнімдердің ассортименті кең және әртүрлі. Оны 1-суреттен көруге болады.
Сурет 1 - ... ... ... ... ... ... сүт өнімдерінің ішінде айран өндірісі ең көп орын ... ... Оның ... ... өнім ... 30 %-ын ... ... көрсеткендей, кәсіпорын есепті жылы майлылығы 2,5 % cүт өнімінен басқа өнім түрлері бойынша өнім өндіру көлемін арттырған. Бұл өнім түрі ... ... 3,4 %-ға ... ... ал ... сүт өнімдерінің көлемдерін арттырған.
Кесте 1 - сүт комбинатының өнім ассортиментін талдау
Өнім түрлері
Өлш. бірлігі
жоспар
нақты.
Жоспардың орындалуы, %
Ірімшік
(Сметана)
мың ... ... 2,5 % ... ... 3,2 % ... тг
167400
168480
100,6
Майлылығы 6 % сүт
мың тг
111600
112320
100,6
Барлығы
мың тг
930000
936000
100,6
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру мәліметтеріне негізделеді [15]
Сату көлемдеріне қарғанда ... ... ... ең ... ... 2009 ... ... барлығы 1326 тонна сүт өнімдері сатылды. Ол 2008 жылмен салыстырғанда сатылым 1,4 есе көбейді.
ЖШС толайым және ... ... ... ... аз емес үлес қосады - ол 14,8 % немесе 2450 ... тең. ... ... ... ... сату 2009 жылда 4606 тонеты немесе 27,8% құрады. 2009 жылы былтырғы жылмен салыстырғанда ЖШС және ... ... сату ... ... Ол ... сату көлемдерінің 15% (2485 тонна), филиалдар бойынша 11% (1149 тонна) және коммерциялық центрлерде 636 тонеты құрады. ... ... жеке ... ... ... ... ... ЖШС-інің нарықтағы үлесі 35%, негізгі бәсекелесі компаниясы 45%, екінші бәсекелесі ЖШС 10%, және ... да ... ... дың, атап ... ЖШС , ЖШС , ЖШС , , , ЖШС ... ... ... 8% құрайды.
2 Кәсіпорынның өндірістік-шаруашылық қызметін және технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау
ЖШС сүт комбинатының ұйымдастырушылық құрылымы келесідей: кәсіпорынның ... ... ... ... қалған қызметкерлер оған бағынады. Кәсіпорынның өндірістік және басқару құрылымы 2-суретте көрсетілген.
ЖШС директоры
Негізгі өндіріс
Бухгалтерия
Өндірістік лаборатория
Көмекші өндіріс
Тоңазтқыш
цехы
Механикалық цех
Сүт ... ... ... ... ... ... ету қызметі
Өткізу қызметі
Сурет 2 - ЖШС өндірістік және басқару құрылымы.
Кәсіпорын 4 бөлімшеге ... бұл бас ... ... ... ... кадр ... ... бас инженер, бас бухгалтер, жоспарлы-экономикалық бөлім, жоғарыда аталған бөлімдер өз қатынасында белгілі бір қызметші бөлімшелері бар. ... ... ... жоқ, ... бұл ... ... ... бөлімі атқарады. Өткізу бөлімінің басшысының қарамағына 2 менеджер, 2 тапсырысты ... ... 5 ... ... ... қатар қойма меңгерушісі және гараж меңгерушісі тікелей қатысты жұмыс атқарады. Бас директор орынбасарының қол астында келесі қызмет бөлімшелері бар:
* жабдықтау ... - ... ... ... меңгерушісі - еден жуушы, әр түрлі жұмыс атқарушылар;
* ... ... - ... ... сүт өнддіру цехы, пастерлеу цехі, орамдау цехі;
* өндірістік зертхана - ... ... ... ... қол астындағы бөлімшелер:
* өткізу бөлімі;
* диспетчер қызметі;
* дайын өнім қоймасы;
* көлік ... ... ... бас ... ... ... инженері, электриктер бригадасы;
* бас механик - механикалық қызмет көрсету.
Негізгі шикізат және қосалқы материалдармен, запасталған бөлшектермен, құралдармен және ... ... ... ... келесі көрсеткіштер бойынша жүргізіледі:
* Баға саясаты;
* Сапа көрсеткіштері, ГОСТ-қа және халықаралық ... ... ... ... ... төмендету мақсатымен шикізатты алыс және жақын шетелден ең төмен шекаралық салықпен, және егер ... ... ... ... алу ... ...
* Транспорттық шығындарды төмендету мақсатымен тауарды ең жақын орналасқан елдерден алу;
* Ұзақ орнатылған шаруашылық байланыстары бар жабдықтаушыларға ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тауарөндірушіге беріледі;
* Қажетті қаражаттың жеткіліксіздіктен шикізат пен қосалқы материалдарды жеткізу үшін, төлемнің мерзімін ұзартуға немесе ішінара төлемдер ... ... ... ... қаптайтын және қосалқы материалдермен қамтамасыз ететін материалды-техникалық бөлімінің жұмысы 2009 ... ... ... сай ... ... ең ... ... алу үшін қамтамассыз ету отделінде жыл бойы жұмыстар өткізілді. Сапа көрсеткіші ГОСТ-қа сай келетін, келісімді бекіткен кезде ықылас ең ... ... ... ... ... беретін және отандық тауар өндіруші жабдықтаушыға, және шикізатты ... ... ... ... ... ... одақтас мемлекеттер жабдықтаушыларына беріледі. Оған қоса шикізаттың бөлек түрлерінің маусымдылығы және олардың жаз айларында жеткізілуі ... ... ... қызметкерлер құрамын және зерттеу мәлімет базасы дайындау, және белгіленген маркетинг стратегиясы мен оның жүзеге асырылуының дамуы ... ... ... ... ... ... делдал фирмада сату салыстырмалы салмағы екі есе көбейіп, бүкіл сату ... 10% ... ал ... ... торда тауардың іске асырылуы 4 %-дан 25% ... ... ... ... үшін ... уақытта маркетинг қызмет бөлімдерін сатып алушыларға ыңғайлы ғимараттарға көшіру жұмыстары жүргізілуде, және жаңа компьютерлік техниканы алу үшін ... ... ... ай ... ... ... ... немесе киосктерде 1-2 тауар бөлімшілерін ашады, оған қоса фирмалық дүкен үшін ғимаратты іздеуде.
Өнеркәсіп өзінің өніміне ... ... ... деңгейін алады. Кез-келген уақытта сұраныстың нақты деңгейі қажетті деңгейден ... ... ... ... жоғары болуы мүмкін. Осы жағдайлардың барлығын маркетингті басқару қарастырады. Кәсіпорын өзінің маркетингтік іскерлігін жүргізетін бес негізгі тәсілі бар: өндірісті ... ... ... ... концепциясы, коммерциялық күштерді интенсификациялау концепциясы, маркетинг концепциясы және әлеуметтік-этикалық маркетинг концепциясы.
Өндірісті жетілдіру концепциясы бойынша тұтынушылар кең таралған және бағасы да қол ... ... ... сәйкесінше басшылық өздерінің күшін осы тауарды жетілдіруге және оны үлестіру жүйесінің тиімділігін арттыруға жұмсау ... ... ... екі жағдайда қолдануға болады. Біріншісі - тауарға деген сұраныс ұсыныстан артық болса. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... қажет. Екіншісі - тауардың өзіндік құны өте жоғары болса және оны төмендету қажет болған жағдайда, яғни ол үшін ... ... ... ... жетілдіру концепциясы мақұлдайды, тұтынушылар сапасы жоғары, эксплуатациялық қасиеті жоғары ... ... ... ... ... ұйым өзінің энергиясын тауарды үнемі жетілдіріп отыруға жұмсауы керек.
Коммерциялық күшті интенсификациялау концепциясы мақұлдайды, ... ... ... ... ... алмайда, егер де кәсіпорын өтімділік және стимулирлеу сферасында ... ... ... - ... ... ... ... қоғамда келесі шаралар көзделіп отыр. Қаржылық бақылауды бухгалтериядан бөлек, шығындарды есептейтін жеке бөлім құрылды және жабдықтады. Әр бір жеке ... ... ... ... ... Және ... ... обьектілерін жеке баланс бөліп оларды өзіндік қаржылауға шығару жоспарланды. Кейін сатуға арналған көмекші ауыл шаруашылығындағы шығынды өндіріс тоқтатылып ... Жаңа ... ... іске ... ... тек қана ... ... емес, барлық өндірістік процесті қамтитын автоматтырылған жүйе ... ... ... ... деп ... жоспарымен қарастырылған өнім өндіру көлемін айтамыз. Негізгі өндірісті ұйымдастырудың басты мақсаты ... ... ... өнім ... ... ... ақ еңбек жағдайын жақсарту процестерінде еңбек құралдары мен заттарын тиімді пайдаланатындай жағдайды ... ету. ... ... ... ... істеуі үшін ең тиімді еңбек процесінің үйлесуін және өндірістің ... ... ... бір ... келтіруін қамтамасыз ету қажет: Технология сәйкес тиімді ... ... ... ... ... ... ... істеуін қамтамасыз ету және өндірістің тапсырысын қорғау.
Өндірістік ... ... ... ... ... ... Өнімдерді дайындау немесе шығарудағы үздіксіздігі;
* Өндіріс учаскілерінің қуаттылығының үйлесімділігі және олардың өзара үйлесуі.
* Өңделетін матиралдармен бұйымдар қозғалысының түзу ... яғни ... ... барлық сатысыет өткен ең қысқа жол.
* Өндірістің ырғақтылығы, яғни тең аралық уақытта тең өнім мөлшерін шығару ... тең ... ... тең жұмыс көлемін орындау.
Шығарылатын өнімнің түріне, өндіріс көлеміне, жабдықтардың түріне, операцияларға жұмсалған еңбек, өндіріс кезеңінің ... және ... ... ... жеке ... ... және ... болып бөлінеді.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымының негізгі бөлігі болып цех саналады.
Цех - әкімшілік жағыет оқшауланған жай өндіріс процесінде белгілі бір жұмысты атқаратын ... ... үш түрі ... негізгі, көмекші және қосалқы. Негізгі цехта сатуға әзірленетін дайын өнімдер шығарылады. Көмекші ... ... ... ... энергетикалық, көлік цехтары жатады. Қосалқы цехтарға қайта өңдеу цехтары, шығарылған өнімді безендіретін ... және ... ... жатады, яғни орау, тасымалдау, түсіру жұмыстары. Әр ... ... ... ... ... жүргізеді.
Өндірістік жүйені басқару - бұл бар өндіріс процесін саналы реттеу және ол ... ... ... ... ... мен ... және кәсіпорынның өндірістік қызметті бағдарлау;
* Өндірістік жүйені ендіру мен зерттеу орналасуы жөнінде шешім қабылдау, өндірістік қуат, кәсіпорынды жобалау және ... ... ... стандарт және норма енгізу;
* Ағымды функционалды жүйені жоспарлау және бақылау, оның тапсырыс бағдарын дұрыс және тиімді орындау, ... ... ... өнім ... ... календарлық мерзімін анықтау.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымының мінездемесі:
- кәсіпорын құрамы, олардың өндірістік қуаты және формалары.
Өндірілген өнім мінездемесі кәсіпорынның салалық ... өз ... ... ... ... аумақтар технологиялық және пәндік ұстаным бойынша пайда болады. Соңында мұндай аумақтарда дайын өнімді шығару іске асады.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымына жататындар:
- ... өнім ... ... ... ... ... ... құрал-жабдық құрамы және технологиялық қамтамасыз ету;
- құрал-жабдықты қолдану жүйесі;
- тауар сапасына қойылатын талаптардың деңгейі.
Өндірістік құрылымға әсер ететін ... бірі ... мен ... ... ... ... жетілдіру жолдары:
- кәсіпорынды және цехтарды нығайту;
- негізгі, көмекші және ... ... ... мен ... арақатынасын қалыптастыру;
- технологиялық процесті ескере отырып кәсіпорынды жоспарлау;
- өндірісті кооперациялау деңгейі;
- технологиялық ... ... ... ... ... орналасуы;
- кәсіпорынның нақты орналасуы;
- көліктік қатынасты іштей, сондай-ақ сырттай қысқарту.
Өндірістік құрылым түрі ... ... ... ... Өндірістік құрылымның 3 түрін анықтауға болады:
- технологиялық, пәндік, пәнді-технологиялық.
Технологиялық құрылым кәсіпорынның негізгі цехының арнаулысы өндірістің бөлек түрлерін ... ... ... ... ... ... және ... әрқайсысына бекітілген өнімдерінің дайындалуын ұйғарады. Пәндік құрылым конвейерлік өндірісті, технологиялық процесс кезінде құралдарды орналастыру, жоғары ... ... ... ... ... жолын қысқартатын компьютерлік технологияны қолдануға мүмкіндік береді.
Пәнді-технологиялық(аралас) құрылым бір ... ... және ... ... бойынша ұйымдастырылған негізгі цехтың бар болуымен түсіндіріледі.
ЖШС-де негізгі өндіріс төрт цехтан құралады:
* сүт ... ... ... ... ... ... ... цехы.
ЖШС-де сүт өндіру циклінің ұзақтығы орташа 50 -70 минутты құрайды. Кәсіпорында өндірістік процестің тиімділігі жалпы оның инфрақұрылымына байланысты. Оның ... ... және ... етуші шаруашылықтар кіреді. Ол кәсіпорынды қажетті шикізаттармен, материалдармен, электр энергиясымен, жанар жағар маймен, ... ... ... ... ... ... айтқанда, кәсіпорынның инфрақұрылымы сапалы және қажетті өнім шығаруға барлық ... ... ... шаруашылық деп негізгі өндірісті техникалық қамтамасыз ету ... ... Осы ... ... ... ... көмекші жұмысшылар деп айтады, яғни олар негізгі өнімді дайындауға тікелей ... ... ... және қызмет көрсетуші шаруашылықтар жақсы дамыған. Оларға келесі бөлімдер жатады:
* механикалық жөндеу цехтары;
* энергиямен қамтамасыз ету қызметі;
* ... ... ... қызметі;
* өткізу қызметі.
Кәсіпорынды шикізат пен материалдармен қамтамасыз ету процесі келесі сатыларды қамтиды:
* шикізатты қолдану талдауы, өндірістің алдын ала жоспарлауында әр ... ... ... шикізатты қолдануына байланысты шикізатқа ай сайын тапсырыс ... осы ... пен ... ... ай ... ... ... салыстыру;
* шикізат пен материалдарға кеткен шығындардың сметасын қолдау;
* баждық келісім жасау үшін қажетті құжаттарды дайындау.
Шикізат пен материалдарды сақтаудың уақытша ... ... ... ... ... жасалған және ол дайын өнімдерді және оның сапалылығын ұстап тұру үшін өте ... ... сүт ... негізгі шикізаты - сүт болып табылады. Жоғары сапалы сүт өнімдерін өндіру үшін сапалы шикізат болу керек. Бастапқы өндірудің ... - ... және ... барысында сүттің қалыптығын сақтау [17].
Алматы қаласының тұтынушыларының сұранысын қанағаттандыру үшін, Алматы және Жамбыл облыстарының шаруашылық өнеркәсіптерінен керекті шикізатты жеткізумен жүзеге ... Орау ... ... орындардан алады, оладың өнімдері әлемдік нарықта қауіпсіз және экологиялық таза. Жалпы ЖШС технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... түрде өнім көлемі 78 тоннаға артқан немесе өсу серпіні 6,6 %, және сатылған өнім ... ... ... сатылған өнім көлемінен 117000 мың теңгеге өсті.
Кесте 2 - ЖШС-нің ... ... ... бірлігі
2008 ж.
2009 ж.
Ауытқу
(+,-)
%
1
Өндіріс көлемі
- натуралды түрде
- құнды түрде
тонна
мың тг
1248
936000
1326
1053000
78
117000
106,6
114,2
2
Өткізу ... ... ... құнды түрде
тонна
мың тг
1248
936000
1326
1053000
78
117000
106,6
114,2
3
Өндірістік-өнеркәсіптік персонал саны
адам
112
118
6
105,6
4
Бір жұмысшының еңбек өнімділігі
мың ... ... ... теңге
62361,6
70536
8174,4
115,1
6
Бір өндірістік-өнеркәсіптік персоналдың орташа айлық еңбек ақы
теңге
46400
50200
3800
108,9
7
Негізгі өндірістік қордың орташа жылдық құны
мың теңге
275000
289400
14400
105,5
8
Қор қайтарымдылығы
теңге
3,40
3,66
0,26
108
9
Өнімнің толық өзіндік құны
мың теңге
673920
758160
84240
114,2
10
1 ... ... ... ... шығын
теңге
0,72
0,72
-
100
11
Өнімді өткізуден түскен табыс
мың теңге
262080
294840
32760
114,2
12
Өнім рентабельдігі
%
38,8
38,9
0,1
100,2
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру ... ... ... ... ... ... 2009 ... 8987 мың теңгеге тең, ол былтырғы жылға қарағанда 8,2 % жоғары.
Өндірістік өнеркәсіптік персонал саны ... жылы ... ... ... 6 ... ... 118 адам құрады. Орташа айлық еңбек ақы 2009 жылы 50200 теңге ... ... оның ... өткен жылмен салыстырғанда 9 % жоғарылаған. Сәйкесінше еңбек ақы қорының өсу ... 15,1 % ... 70536 мың ... ... ... ... құны есепті жылы 758160 мың теңге құрады, бұл өткен жылға ... 14,2 % ... ... ... ... өсу ... өткізілген өнім көлемінің өсу серпінен аз болғандықтан, 1 теңге тауарлық өнімге шаққандағы ... ... ... ... ... ... қоры есепті жылы 289400 мың теңгені құрады. Оның өсу серпіні 5,5 %. Қор қайтарымдылығы есепті жылы 8 %-ға артып, 3,66 ... ... ... ... жылы 14,4 % ... 294840 мың теңге көлеміне жетті. Пайданың өсу серпіні толық өзіндік құнның өсу серпінінен артық болғандықтан өнім рентабельділігі де 38,8 ... ... ... ... жылы 38,9 % ... Кәсіпорындағы еңбек ресурстары мен еңбек ақы жүйесін талдау
Еңбек ресурстары кәсіпорынның тиімді ... ... ... ... ... ... ... экономикада еңбек ресурстарының маңызы арта түседі. Өндірістің инвистициялық бағыты, ғылыми техникалық прогресстің ... ... ... өнім ... ... еңбек ресурстарына деген көзқарасты өзгертіп жоғарғы дәрежедегі мамандар дайындауға ... ... ... ... ... ... еңбек ресурстарын толық қамтамсыз етумен байланысты. 3-кестеде кәсіпорынның еңбек ресурстарымен қамтамасыз етілу деңгейін көруге болады.
Кесте 3 - ... ... ... ... ... ... ... жыл
Ауытқуы, (+;-)
Өсу қарқыны, %-бен
1.
жұмысшылар
77
80
3
103,90
2.
жетекшілер
7
8
1
114,29
3.
мамандар
28
30
2
107,14
Барлығы
112
118
6
105,36
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң ... есеп беру ... ... ... ... жылы ... 112 адам ... істесе, оның ішінде 77 адам жұмысшылар ал қалған 35 адам жетекшілер мен ... 2009 жылы ... ... ... адамдар 6 саны адамға көбейген: оның ішінде жұмысшылар 3 адам.
Кесте мәліметтері ... ... ... жылы персоналдардың саны алты адамға ұлғайған. өндірістік бөлімшелердегі персоналдардың құрылымдық өзгерісіне тоқталайық.
Сурет 3 - ЖШС-ның еңбек ресурстарының құрылымының ... ... ... байланысты жұмысшылар негізгі және көмекші болып бөлінеді. ... ... ... 4-суреттен көруге болады.
Сурет 4 - ЖШС-ның жұмысшыларының құрамы.
Жоғарыдағы ... ... ... ... ... ... ... құрылымында біршама өзгерістер болған. Мысалы, негізгі жұмысшылардың жалпы жұмысшылар санындағы үлесі 2008 жылы 66,23 %-ды ... ал 2009 жылы ... үлес ... ... бола ... 70 %-ға ... ... көмекші жұмысшылардың үлес салмағы қарастырылып отырылған кезеңде 33,77 %-дан 30 %-ға дейін азайған. Аталған тенденция кәсіпорын үшін қолайлы құбылыс ... ... ... ... емес ... санын мейлінше қысқарту кәсіпорынның өндірістік емес шығындарын азайтуға мүмкіндік ... Ал ... ... жасы бойынша құрылымы 4-кестеде көрсетілген.
Кесте 4 - ... ... ... ... ... құрамы
2008
2009
Ауытқуы (+;-)
Өсу қарқыны, %
18 ден 25 дейін
27
28
1
103,70%
26 дан 35дейін
35
39
4
111,43%
36 дан 50 дейін
31
32
1
103,23%
50 ден жоғары
19
19
0
100,00%
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру ... ... ... ... жас 30 ... құрайды, бұл дегеніміз кәсіпорында тәжірибесі бар жас мамандар көп екенін білдіреді.
Сүт комбинатындағы еңбек ақы жүйесі оңтайлы, еңбек өнімділігін ... ... әсер ... ... ... ... көмекші төлемақы жүйесі шығарылған өнім көлеміне байланысты 2% немесе 1,5% сыйақы алады. Бұл тәсілді қолдану қажеттілігі ... ... ... ... өнім ... ... ... рентабелділік, кәсіпорынның өсіп өркендеуі үшін туындайды. ЖШС сүт комбинатының жұмыс уақыты жоспарлы және фактілі түрде 12 сағат ... және ... ... ... 8 ... ... ЖШС кәсіпорны нарықтық экономикада шаруашылық қызметін еркін жүргізіп, қарқынмен дамуда.
4 Кәсіпорынның негізгі қорларын талдау
Негізгі өндірістік ... ... ... - бұл ... ... ... мен ... құрамын зертеу, олардың жаңалану және техникалық жетілу деңгейін ... ... оның ... ... ... қамтамасыз етілуін және олардың өндірістік бағдарламаға сәйкестігін анықтау, ... ... ... ... ... және ... ... табу өндірісті қуатты пайдалану деңгейі, қуатты пайдалану көрсеткіштерін есептеу, сонымен қатар нәтижесі бойынша шараларды өңдеу.
Талдау үшін деректердің көздері: кәсіпорын жоспары, ... даму ... №1 , 1-ші ... , ... №11 , , ... ... қайта бағалау жөніндегі деректер (нысан №1 - қайта бағалау), негізгі қоларды есепке алудың инвентарлық карточкалары, жобалық-сметалық, техникалық ... және ... ... ... ... ... олардың динамикасын және құрылымын зерделеуден басталады. Кәсіпорын қорлары өнеркәсіптік-өндірістік және ... ... ... ... өндірістік емес тағайындалған қорлар болып бөлінеді. Кәсіпорынның өндірістік қуатын өнеркәсіптік-өндірістік қорлары анықтайды. ... ... ... ... мен жабдықтары) және пассивтік бөлігін, сонымен бірге, олардың функционалдық ... ... жеке ... ... ... ... қоймалар, жұмыс және күш машиналары, жабыдқтар, өлшеу құралдары мен құрылғылары, көлік құралдары және т.с.с.) айыруға болады. Бұндай бөлшектеу құрылымды ... ... ... ... тиімділігін көтеру резервтерін айқындау үшін қажет.
Талдаудың келесі сатысы - кәсіпорынның негізгі өндірістік қорлармен қамтамасыз ... ... ... ... ... бөлмелердің жеке түрлерімен қамтамасыз етілу - олардың ... ... ... өнім ... ... ... орындау үшін қажетті жоспарлық қажеттілікпен салыстыру арқылы орнатылады. құнын ең үлкен ауысымдағы жұмысшылардың орташа тізімдік санына бөлу ... ... Оның өсу ... еңбек өнімділігінің кәсіпорынның негізгі өндірістік қорлармен қамтамасыз етілу деңгейіе ... ... ... - бұл еңбектің қормен қарулануы және ... ... ... ... ... ... жалпы көрсеткіші өнеркәсіптік-өндірістік қорларының орташа жылдық құнын ең үлкен ауысымдағы жұмысшылардың орташа тізімдік санына (бұнда басқа ауысымда істейтін ... ... дәл сол ... ... деп ... бөлу арқылы есептелінеді. Еңбектің техникалық қарулану деңгейі өндірістік жабдықтардың өсу қарқындарымен салғастырылады. Кәсіпорынның ... ... 2009 ... оның ... ... ... 5-кестеден көруге болады.
Кесте 5 - ЖШС негізгі қорларының 2009 жылдағы қозғалысы
Негізгі қорлар ... ... ... ... кеткені
Жыл соңындағы, 2009
мың тг
%
мың тг
%
мың тг
%
мың тг
%
өндірістік негізгі қорлар
237875
86,5
16960,7
86,2
3724,8
70,6
251488,6
86,9
өндірістік емес негізгі қорлар
37125
13,5
2715,3
13,8
1551.2
29,4
37911,4
13,1
Негізгі қорлардың барлығы
275000
100
19676
100
5276
100
289400
100
соның ішіндегі белсенді бөлігі
183700
66,8
13537
68,8
3334.4
63,2
195345
67,5
Ескерту - "Жигер" ... ... есеп беру ... ... ... ... ... жылдың кезең соңында кезең басымен салыстырғанда сүт комбинатының өндірістік қорларының құрамы өзгерген. Өндірістік ... құны 289400 мың ... ... ... Өнеркәсіптік өндірістік қорлар құны 251488,6 мың теңгеге көбейген, оның өндіріс қорлары ішінденгі үлесі 86,5 пайыздан 86,9 ... ... ... Жыл ... ... емес ... ... құны 37125 мың теңгеден 37911,4 мың теңгеге көбейген.
Өндірістік қорлардың белсенді бөлігінің өсуі талдау нәтижесінің оң көрсеткіші болып ... Ол 183700 мың ... 195345 мың ... яғни 66,8 пайыздан 67,5 пайызға ұлғайған.
Негізгі қорлардың құрылымын, қозғаласын және жағдайын толық бағалаған соң ... ... ... жеке ... ... ... ... құрамындағы өзгерістерді анықтауға талдау жүргізеді (6-кесте).
Кесте 6 - ЖШС-ның өнеркәсіптік өндірістік қорлардың 2009 жылдағы құрамы мен ... ... ... ... ... басы
2008
Жыл соңы
2009
Өсу қарқыны, %-бен
мың тг
%
мың тг
%
* Өндірістік өнеркәсіптік қор
237875
100
251488,6
100
106
2. Оның ішінде:
- ғимараттар мен үймереттер құны
152240
64
159695,3
63,5
105
3. Қабылдағыш құрылғылар
18078,5
7,6
15592,3
6,2
86,2
Кесте 6 ... Күш ... ... ... және ... ... Көлік құралдары
11418
4,8
11568,5
4,6
101
8. Т.Б. бөлігі
7136,2
3
9305,1
3,7
130
Белсенді бөлігінің барлығы
158900,5
66,8
169754,8
67,5
107
Ескерту - "Жигер" ... ... есеп беру ... ... кесте бойынша сүт комбинатының өнеркәсіптік өндірістік қор құрамы мен ... ... ... ... қор жыл ... 237875 мың теңгені құраса, жыл соңында ол 251488,6 мың теңгені құрап отырғаны белгілі. Оның ішінде ғимараттар мен ... ... ... жыл ... 159695.3 мың ... яғни өндірістік өнеркәсіптік қордың 63,5 пайызын құраған. Бұл көрсеткіштердің бұлай өзгеруі жыл соңындағы ... ... ... ... ... ... мен ... толық құны жыл басында 64 пайыз болса, жыл ... 63,5 ... ... ... ... ... барлығы жыл басында 158900.5 мың теңге немесе 66,8 пайыз болса, ал жыл ... ол 169754.8 мың ... яғни 67,5 ... ... Оның өсу ... 107 ...
Кәсіпорынды құрал-жабдықтың нақты бір түрімен қамтамасыз ету қолда бар құрал-жабдықты жоспарлы немесе базистік мәліметтермен салыстыру ... ... ... ... ... ... ... көтерудің маңызды факторларының бірі - кәсіпорындардың қажетті мөлшерде және ассортиментте негізгі қорлармен қамтамасыз етілуі және олардың толығырақ ... ... ... - ... және оның ... ... негізгі қорлармен қамтамасыз етілуін және оларды пайдаланудың деңгейін жалпылама және дербес көрсеткіштер бойынша анықтау, сонымен қатар, ... ... ... орнату; өнім өндірісінің көлеміне негізгі қорлар пайдаланылуының ықпалын және басқа да ... ... ... және ... өндірістік қуатының пайдаланылу дәрежесін зерделеу; негізгі қорлардың пайдаланылу тиімділігін көтерудің ... ... ... ... қамтамасыз етілуін еңбектің қор қарулануы, еңбектің технико қарулануы, еңбектің энергия қарулануы деген үш көрсеткіш ... Бұл ... ... ... ... ... қорлардың орта жылдық құны адамдардың ортажылдық санымен салыстырылады.
7-кестеде сүт комбинатының өндірістік қорлармен қамтамасыз етілуі өткен жылмен ... ... ... ... ... ... ... өндірістік қорлардың өсу қарқынының 106 пайыз екенін, және құрал-жабдық құнының өсу қарқынының 107 пайыз екендіктерін ... ... ... ... арналған электроэнергияның өткен жылы 19532 мың теңге - 1 кв/м-дан, есепті жылы 20720 мың теңге - 1кв/м-ға дейін көбейгенін ... Оның өсу ... 106 ... құрайды.
Кесте 7 - ЖШС-ның өндірістік қорлармен қамтамасыз етілуін ... ... ... %
1. ... өндірістік қорлар
мың тг
237875
251488,6
106
2. Құрал-жабдық құны
мың тг
85635
91793,3
107
3. Өндірістік мақсатқа арналған электро энергия
мың тг-1кв/м
19532
20720
106
4. Өнеркәсіптік ... ... ... Қор қарулануы
мың тг
2124
2131
100,3
6. Техникамен қарулануы
мың тг
764,6
777,9
102
7. Энерго қарулануы
кв/адам
174
176
101
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру ... ... ... ... саны 112 ... ... жылы 118 ... көбейген, олардың өсу темпі 105 пайызды құрайды. Қорқарулануы өткен жылы 2124 мың теңгеден, есепті жылы 2131 мың ... ... өсу ... 100,3 ... ... Ал ... қарулану мөлшері 764 мың теңгеден 777 мың теңгеге жоғарлаған, өсу темпі 102 пайыз. Энерго қарулану деңгейі өткен жылы 174 ... ... жылы 176 ... ... Бұл көрсеткіш өндірістік мақсатқа арналған электроэнергияның өсуі себебінен болып отыр. Оның өсу қарқыны 109 пайыз шамасында. Ал құндық ... қор ... ... Қор ... ... процеске тартылған еңбек құралдарының мөлшеріне байланысты.
Негізгі өндірістік қорларды пайдаланудың экономикалық тиімділігін анықтау кезінде табиғи және ... ... ... ... ... ... деңгейі, құрал-жабдықты пайдалану деңгейі - табиғи көрсеткіштер болып ... Ал ... ... қор ... ... Қор ... өндірістік процеске тартылған еңбек құралдарының мөлшеріне байланысты. Сондықтан кәсіпорынның балансында бар, бірақ эксплуатацияға тапсырылмаған артық, және ... ... ... білу ...
Артық және орналастырылмаған құрал-жабдық негізгі өндірістік қорларды пайдалану тиімділігіне кері әсерін тигізеді.
Сүт өнеркәсібінде қор қайтарымдылығының ... ... ... өндірістік қорларының орта жылдық құнына қатынасымен есептеледі:
Ққайт=ТӨ/НӨҚ ... - ... ... - ... ... ... ... қорларды пайдалану тиімділігін талдау кезінде белсенді негізгі өндірістік қордың да қор қайтарымдылығын есептеу қажет:
Ққайт(б)=ТӨ/НӨҚ(б) ... ... ... ... ... ... ... өзгергені байқалады. Тауарлы өнім көлемі өткен жылы 936000 мың теңге болса, есепті жылы ол 1053000 мың теңгені құрайды. Негізгі ... ... орта ... құны ... жылы 275000 мың ... ... жылы 289400 мың ... жоғарылаған. Соның ішінде машина жабдықтары өткен жылы 182875 мың теңге болса, есепті жылы 193608,6 мың теңгені құрайды. Сол себептен машина ... үлес ... 66,5 ... 66,9 ... ... ... 8 - ЖШС-ның негізгі өндірістік қорларды пайдалану тиімділігін талдау
Көрсеткіштер
Өлшем бірлігі
2008 жыл
2009 жыл
1.Тауарлы өнім көлемі
Мың тг
936000
1053000
2. Негізгі ... орта ... ... тг
275000
289400
Соның ішінде:
Машина және жабдықтары
Мың тг
182875
193608,6
3. Машина жабдықтарының үлес ... Қор ... ... ... ... қорқайтарымдылығы
теңге
5,1
5,4
6. Қор сиымдылығы
теңге
0,29
0,27
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру ... ... ... ... жылы 3,4 ... ... ... жылы 3,6 теңгеге жоғарылаған. Ал машина жабдықтарының ... ... 5.1 ... 5,4 ... ... Қор ... өткен жылы 0,29 теңгеден, есепті жылы 0,27 теңгеге төмендеген. Бұл көрсеткіш қорқайтарымдылықтың артуы себебінен болып отыр. ... ... ... пайдалану тиімділігін талдау барысында қор қайтарымдылығын тек ... өнім ... ... емес сонымен қатар табысы бойынша да есептеу керек. Негізгі ... ... ... ... қорқайтарымдылығы негізгі қызметтен түскен табыстың негізгі өндірістік қордың орта жылдық құнына қатынасымен анықталады.
Құрал-жабдықтың пайдалану тиімділігі өндірістік ... ... ... ... ... осы ... көрсеткішті пайдалануды талдау қажет. Өндірістік қуаттылық мөлшері көптеген өндірістік техникалық және ... ... ... ... Өндірістік қуаттылықты пайдалануды жақсарту және дамыту қорларын анықтау мақсатындағы экономикалық талдау ... ... ... көлемін және оның пайдалану деңгейін анықтайтын факторларды бөліп көрсету ... ... ... ... ... жабдықтардың сапасын жақсарту және санын арттыру, құрылымын жетілдіру;
* өндіріс процесінің технологиялық деңгейін арттыру;
* өндірістік бағдарламадағы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштер болып: өнідірістік жабдықтар саны, өнімді дайындаудағы еңбек сиымдылығының нақты ... ... ... ... ... ... пайдаланудың уақыт қоры, өндірістік бағдарлама және т.б. Өндірістік қуаттылықты арттырудың маңызды факторлардың классификациясы және ... ... ... ... ... ... жақсарту бұл:
1. жабдықтардың сапасын жақсарту және санын арттыру, құрылымды жетілдіру.
2. өндіріс процесінің технологиялық деңгейін жоғарлату.
3. ... ... және ... ... ... өндірістік бағдарламалардағы құрылымдық өзгерістер.
Өндірістік қуаттылық мөлшеріне ең көп әсер ететін ... ... ... ... ... ... және сапалық құрамы табылады. Өндірістік аудандардың өздері тікелей еңбек заттарына әсер етпейді, бірақ, өндіріс масштабын кеңістікте шектей отырып өндірістік қуаттылық ... ... ... бірі ... ... ... мөлшеріне негізінен басты төрт фактор әсер етеді:
* басты машиналар мен ... ... ... ... ... нормалары;
* кәсіпорынның жұмыс режимі
* шығарылатын өнім ассортименті.
Бұл бөлімде негізгі өндірістік қорларға талдау, шығарылатын өнім ассортиментіне және кәсіпорынның жұмыс ... ... ... ... ... ... өнімділік жүйесін жүргізеді. Кәсіпорынның өндірістік толық жүйесі операциялық жүйе деп аталады. Өндірістік жүйені ... - бұл бар ... ... ... ... және ол ... ... Ортақ стратегияны зерттеу мен ақиқаттау және кәсіпорынның өндірістік қызметті бағдарлау;
2) Өндірістік ... ... мен ... ... ... ... қабылдау, өндірістік қуат, кәсіпорынды жобалау және өнімді жобалау,жұмысты орындауда стандарт және норма енгізу;
3) Ағымды ... ... ... және ... оның тапсырыс бағдарын дұрыс және тиімді орындау, шикізаттың келіп түсуінен өнім шығуға дейінгі календарлық мерзімін анықтау.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... өндірістік қуаты және формалары.
Өндірілген өнім мінездемесі кәсіпорынның салалық құрамында өз мағынасын тапты. Негізгі өндірістік аумақтар технологиялық және пәндік ұстаным бойынша ... ... ... ... ... дайын өнімді шығару іске асады.
Кәсіпорынның өндірістік құрылымына жататындар:
- шығарылған өнім номенклатурасы;
- өндіріс түрі;
- өндірістік процес ... ... ... және ... ... ету;
- құрал-жабдықты қрлдану жүйесі;
- тауар сапасына қойылатын ... ... ... әсер ететін факторлардың бірі көлемі мен кәсіпорынның ... ... ... жетілдіру жолдары:
- кәсіпорынды және цехтарды нығайту;
- негізгі, көмекші және қызмет көрсету ... мен ... ... ... ... процесті ескере отырып кәсіпорынды жоспарлау;
- өндірісті кооперациялау деңгейі;
- ... ... ... ... ... ... орналасуы;
- кәсіпорынның нақты орналасуы;
- көліктік қатынасты іштей, сондай-ақ сырттай қысқарту.
Өндірістік құрылым түрі өндірістің мінездемесінің процесіне байланысты. Өндірістік құрылымның 3 ... ... ... ... ... пәнді-технологиялық. Технологиялық құрылым кәсіпорынның негізгі цехының арнаулысы ... ... ... ... құрылым кәсіпорынның негізгі цехтарының мамандануын және олардың әрқайсысына бекітілген өнімдерінің ... ... ... құрылым конвейерлік өндірісті, технологиялық процесс кезінде құралдарды орналастыру, жоғары өндірістік құралдарды қолдану, бөлшектердің қозғалысының ... ... ... ... ... ... береді.
Пәнді-технологиялық (аралас) құрылым бір кәсіпорында пәндік және технологиялық негіздер бойынша ұйымдастырылған негізгі цехтың бар ... ... ... ... әсер ... ... қатарына келесілерді жатқызуға болады:
* сыртқы;
* ішкі факторлар.
Өндірістік қуаттылыққа әсер етеін сыртқы факторларға өнімге деген сұраныс жатады. Осы ... ... ... ... ... және ... қуаттылығы тәуелді болады. Өндірістік қуаттылыққа әсер етеін ішкі факторларға төмендегілерді жатқызуға болады:
* материалды-техникалық жабдықталу;
* кәсіпорынды маманданған ... ... ... ету;
* жаңа қуаттарды енгізу және меңгеру, іске қосу;
* энергия ресурстарымен жабдықталу деңгейі;
* жөндеудегі жабдықтардың жоғарғы нормасы;
* жұмыс ... ... ... қызмет көрсетуді ұйымдастыру;
* өндірісті және жабдықтардың жұмыс істеуін жоспарлауды жетілдіру деңгейі;
* еңбекті ұйымдастыру және оны ... ... ... ... пайдалану және ұлғайту, ішкі фирмалық резервтерді бағалау барысында қолдану қажет. Өндірістік қуаттылық мөлшері көптеген өндірістік техникалық және ұйымдық-экономикалық факторлардың әсерінен ... ... ... ... ... және ... ... анықтау мақсатындағы экономикалық талдау барысында өндірістік қуаттылық көлемін және оның ... ... ... ... бөліп көрсету керек [20].
Оларды келесі түрде топтастыруға болады:
* жабдықтардың сапасын жақсарту және ... ... ... ... ... ... технологиялық деңгейін арттыру;
* өндірістік бағдарламадағы құрылымдық өзгерістерді сипаттау.
Өндірістік қуаттылық есебінде ... ... ... ... өнідірістік жабдықтар саны, өнімді дайындаудағы еңбек сиымдылығының нақты нормалары, норманы орындаудың прогрессивті деңгейі, жабдықтарды пайдаланудың уақыт қоры, өндірістік ... және т. ... ... 3 ... ... ... ... өндірістік қуаттылығын жобалық пайдалануды меңгеру деңгейін сипаттайтын коэффициенттер (қуаттылықты интенсивті пайдалану).
* Жабдықтарды уақыт ... ... ... ... ... ... ... өндірістік қуаттылықты пайдаланудың құндық көрсеткіштері.
Бірінші топ көрсеткіштері - бұл жерде ең алдымен жобалық ... ... ... ... ... = ... ...
Vө- нақты өндірілген өнім мөлшері;
Қж - жобалық қуат.
Бұл коэффициент тұрақты өнім көлемін алу мақсатында ... ... ... ... ... ... ... пайдалану коэффициенті аз да болса басқаша мәнге ие болады. Ол жұмыс істеп ... ... ... пайдалану деңгейін сипаттайды және келесі формуламен анықталады:
Ки = Vөнім / Қөнд ... ... - ... ... ... ... қуаттылық.
Жабдық жұмысы уақытының пайдаланылуын сипаттау үшін келесідей коэффициенттер пайдаланылады:
* уақыттың ... қор ... Кк.қ. = Тн / ... ... режімдік қор коэффициенті: Кр.қ. = Тн / Тр;
* уақыттың жоспарлық қор коэффициенті: Кж.қ. = Тн / ... ... ... ... ... үлес ... ... = Тоқт.қал. / Тк , ... ... Тж, Тр, Тк - ... жұмысының сәйкесінше нақты, жоспарлық, режімдік және календарлық уақыт қорлары;
Тоқт.қал. - жабдықтың тоқтап қалулары.
Жабдықтың ... ... ... ... - ... алғанда бір машинаға шаққандағы уақыттың бірлігінде (машина-сағатта) өнім шығарылымы. ... ... ... (интенсивтілік) көрсеткіші - бұл оның жүктелуінің қарқындылық (интенсивтілік) коэффициенті:
Кқарқ = СӨн / СӨж, ... ... Сж - ... ... және ... ... ... өндірім.
Жабдықтың пайдаланылуын кешендік түрде сипаттайтын жалпылама көрсеткіш - бұл интегралды жүктелу коэффициенті. Ол ... ... және ... ... жүктелу коэффициенттерінің көбейтіндісі болып табылады:
Кинтег = Кж.қ. x Кқарқ. ... ... бұл ... ... ... ... және ... өзгеру себептері зерделінеді.
Біртекті жабдықтардың топтары бойынша оның саны, пайдаланудың экстенсивтілігі және қарқындылығы (интенсивтілігі) есебінен өнім өнідірісі көлемінің ... ... үлгі ... ... = Сі x Кі x Кауысым і x Ұі x СӨі, ... ... - і-ші ... ... - жабдық бірлігімен істелінген күндер саны;
Кауысым і - жабдық жұмысының ауысымдылық коэффициенті;
Ұі - ... ... ... - і-ші ... 1 машина-сағат ішінде өнім өндірімі.
Бұл факторлардың ықпалын есептеу тізбекті ... ... және ... ... ... ... жүзеге асады. Қарастырылып отырылған кәсіпорындағы өндірістік қуатты интенсивті пайдалану деңгейін талдайық (9-кесте).
Кесте 9 - ЖШС ет комбинатында ... ... ... ... ... жыл
2009 жыл
Өндірілген өнім көлемі, тонна
1248
1326
Өндірістік қуаттылық, тонна
5000
5000
Қуаттылықты интенсивті пайдалану көрсеткіші
0,25
0,27
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру мәліметтеріне негізделеді
Екінші топ - ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын көрсеткіштер арқылы алуға болады яғни өндірістік қуаттылықты экстенсивті пайдалану. Ол келесі формула арқылы анықталады:
Кэкс = Тн/ Тж = 282/330 = 0,85 ... ... - ... ... ... ... - ... жұмыс уақыты.
Уақыт бойынша қуаттылықты жақсарту яғни экстенсивті жолмен жақсарту өнім өндірісн ұлғайтудың ... қоры ... ... ... ... ... интенсивті және экстенсивті пайдаланудың көбейтіндісі жабдықтарды пайдаланудың жалпы коэффициентін ... ... топ - бұл ... ... Ең бірінші негізгі қордың бір бірлігіне келетін өнім мөлшерін көрсететін қор қайтарымдылық көрсеткіші. Аталған көрсеткіштер 10-кестеде ... 10 - ЖШС сүт ... ... ... ... ... бірлік
2008
жыл
2009
жыл
*
Натуралды түрдегі өнім көлемі
тонна
1248
1326
*
Жылдық өндірістік қуаттылық
тонна
5000
5000
*
Құндық түрдегі өнім көлемі
мың ... ... ... ... ... ... ... тг
151220,7
185468,3
*
Кәсіпорынның жұмыс мерзімі
* жоспарлы
* нақты
күн
330
286
330
282
*
Өндірістік қуатты пайдалану көрсеткіші
* экстенсивті
* интенсивті
* интегралды
0,86
0,54
0,464
0,85
0,68
0,578
*
Ауысым ұзақтығы
* нормативті
* фактілі
сағат
8
8
7,9
8
7,8
7,4
*
Қор қайтарымы
* ... ... ... бөлігінің қор қайтарымдылығы
тг
тг
1,7
2,6
1,6
2,3
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру мәліметтеріне негізделеді.
Ол өндірілген өнім көлемінің құндық сипаттағы мөлшерін негізгі ... ... ... бөлу ... ... = ЖӨҚ / НӨҚ =1053000/289400 =3,6тг
Қор қайтарымына кері көрсеткіші қор сиымдылығы деп аталады. Ол негізгі өндірістік қорлардың орташа құнының ... өнім ... ... ... анықталады.
Қс = 1 / Ққ = НӨҚ / ЖӨҚ = 289400/ 1053000 = ... ... ... ... ... пайдаланумен тығыз байланысты. Сондықтан осы көрсеткішті пайдалануды талдау қажет. 11-кестеде кәсіпорындағы негізгі құралдардың жұмыс режимі көрсетілген.
Кесте 11 - ЖШС сүт ... ... ... жұмыс режимін талдау
Күнтізбелік уақыт
Жөндеуге қажетті нормативті ... ... ... ... ... ... ... уақыты
365
35
330
48
282
Ескерту - "Жигер" ЖШС-ң жылдық есеп беру мәліметтеріне негізделеді.
Қарастырылып отырған кезеңдегі табиғи өлшемдегі өнім көлемі 1248 ... 1326 ... яғни 78 ... өсіп отыр. Соған сай оның құндық түрдегі мөлшері 936000 мың теңгеден 1053000 мың теңгеге , яғни 117000 мың ... ... ... мен ... өткен жылғы құны 151220 мың теңге болса, есепті жылы 185468 мың теңгеге, яғни 34247 мың теңгеге өскен. ... ... ... ... ... ... күндері 330 күн деп жоспарланып, өткен жылы фактілі жұмыс күні осыған тең болды, ол есепті жылы 282 ... ... ... қуаттылықты анықтау үшін жабдықтардың максималды мүмкін болатын жұмысқоры пайдаланылады. Ол ... ... ... ... үшін ... күндер санынан толық жөндеу және ағымдағы жөдеу жұмыстарына қажетті уақыттарды және жабдықтар мен ... ... ... қалуларын болдырмауға қажетті уақыттарды шегеру арқылы анықталады.
Сүт өнеркәсібі үшін жұмыс уақытының жылдық қоры - 330 тәулік (365 ... ... ... ... мен ... ... ... кеткен 35 күнді алып тастағандағы қалған күн). ЖШС сүт ... ... ... ... 282 күнді құрайды яғни 48 күн кәсіпорындағы ... ... ... ... қолда бар негізгі қорлардың қуаттылығын пайдалануды жақсарту ... ... ... ... сапалық көрсеткіштерін жоғарлатудың және өндіріс көлемін ұлғайтудың үлкен қоры болып табылады. Өндірістік қуаттылықты пайдаланудың қоры деп өнім ... ... ... ... Қор және оны іске асыру мүмкіндігі өндірістік қуаттылықты пайдалануды талдау ... ... ... ... келгенде, ЖШС өндірістік-шаруашылық қызметін талдау нәтижесі оның табыс табатындығын көрсетті. Атап айтқанда, натуралды ... өнім ... 78 ... артқан немесе өсу серпіні 6,6 %, және сатылған өнім ... ... ... ... өнім көлемінен 117000 мың теңгеге өсті. Бір жұмысшының еңбек өнімділігі 2009 жылда 8987 мың теңгеге тең, ол былтырғы жылға қарағанда 8,2 % ... ... ... ... саны есепті жылы өткен жылға қарағанда 6 адамға көбейіп, 118 адам құрады. Орташа ... ... ақы 2009 жылы 50200 ... ... ... оның ... өткен жылмен салыстырғанда 9 % жоғарылаған. Сәйкесінше еңбек ақы қорының өсу серпіні 15,1 % болып 70536 мың ... ... ... ... құны ... жылы 758160 мың теңге құрады, бұл өткен жылға қарағанда 14,2 % жоғарылаған. Толық ... ... өсу ... өткізілген өнім көлемінің өсу серпінен аз болғандықтан, 1 теңге тауарлық өнімге шаққандағы шығын деңгейі өзгеріссіз болды.
Кәсіпорынның негізгі өндірістік қоры ... жылы 289400 мың ... ... Оның өсу ... 5,5 %. Қор ... ... жылы 8 %-ға артып, 3,66 теңге болды.
Кәсіпорын табысы ... жылы 14,4 % ... 294840 мың ... ... ... Пайданың өсу серпіні толық өзіндік құнның өсу серпінінен артық болғандықтан өнім рентабельділігі де 38,8 ... ... ... ... жылы 38,9 % ... кесте бойынша, есепті жылдың кезең соңында кезең басымен ... сүт ... ... қорларының құрамы өзгерген. Өндірістік қорлар құны 289400 мың теңгеге дейін өскен. Өнеркәсіптік өндірістік қорлар құны 251488,6 мың теңгеге көбейген, оның ... ... ... ... 86,5 ... 86,9 пайызға дейін өсті. Жыл соңында өнеркәсіптік емес өндірістік қорлардың құны 37125 мың ... 37911,4 мың ... ... ... қорлардың белсенді бөлігінің өсуі талдау нәтижесінің оң көрсеткіші болып табылады. Ол 183700 мың ... 195345 мың ... яғни 66,8 ... 67,5 ... ұлғайған.
Берілген кесте бойынша сүт комбинатының өнеркәсіптік өндірістік қор құрамы мен құрылымы өзгерген. Өндірістік өнеркәсіптік қор жыл басында 237875 мың ... ... жыл ... ол 251488,6 мың ... құрап отырғаны белгілі. Оның ішінде ғимараттар мен үймереттердің алатын үлесі жыл соңында 159695.3 мың теңге, яғни ... ... ... 63,5 ... ... Бұл көрсеткіштердің бұлай өзгеруі жыл соңындағы өндірістік қордың белсенді бөлігінің жоғарылау себебінен.
Ғимараттар мен үймереттердің толық құны жыл басында 64 ... ... жыл ... 63,5 ... ... ... ... бөлігінің барлығы жыл басында 158900.5 мың теңге немесе 66,8 ... ... ал жыл ... ол 169754.8 мың ... яғни 67,5 ... ... Оның өсу қарқыны 107 пайыз.
Кәсіпорынды құрал-жабдықтың нақты бір түрімен қамтамасыз ету қолда бар ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Өнеркәсіптік кәсіпорындардағы өндірістің тиімділігін көтерудің маңызды факторларының бірі - кәсіпорындардың қажетті мөлшерде және ... ... ... ... етілуі және олардың толығырақ пайдаланылуы. Талдаушының мәселелері - кәсіпорынның және оның ... ... ... ... қамтамасыз етілуін және оларды пайдаланудың деңгейін жалпылама және дербес көрсеткіштер бойынша анықтау, сонымен қатар, ... ... ... ... өнім өндірісінің көлеміне негізгі қорлар пайдаланылуының ықпалын және басқа да көрсеткіштерді есептеу; кәсіпорынның және жабдықтардың өндірістік қуатының пайдаланылу ... ... ... ... ... ... көтерудің резервтерін айқындау.
Кәсіпорынның өндірістік қорлармен қамтамасыз етілуін еңбектің қор қарулануы, еңбектің технико қарулануы, еңбектің ... ... ... үш ... ... Бұл ... анықтау кезінде негізгі өндірістік қорлардың орта жылдық құны адамдардың ортажылдық ... ... ... ... А.Қ Мейірбеков., Қ.Ә. Әлімбетов Кәсіпорын экономикасы. Алматы , 2003 жыл.
* К.Ж. Оразалин. Тәжірибе сабағына ... оқу ... - ... 2008. - ... ... И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйственного субъекта Учебное пособие - Москва , , 2000. - ... В.П. ... ... ... Москва . Издательское объединение 1998.- 450б.
* Под.ред. В.Я. Горфинкеля, Экономика предприятия. ... ... Под. Ред. ... ... ... М-.: , 2000. - ... Осипова Г.М. Экономикалық теория негіздері. -Алматы 2002. -185б.
* Бунин П.Г. , ... ... Қ.Ж. ... Жантасов М.М. Орысша-қазақша қазіргі уақыттағы экономикалық түсіндірме сөздік. ... 2003.- ... ... Б.Т., ... Ж.Ж., ... А., ... Б. Экономика предприятия. Методическое указание. Алматы 2004. - 280б.
* Калдыбаев О. , ... 2001. - ... ... рост ... РК. ... научныхтрудов - Алматы: 2000. - 145б.
* Дәуренбекова А.Н. . ... - ... ... 2005. - ... ... О.Н.Волкова. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. Проспект. Москва 2000. - 298б.
* "Жигер" ЖШС-ң 2008- 2009 ... есеп беру ... ... ... ... ... предприятия АПК. Минск ООО 2002. - ... ... М. АХД ... пищевой промышленности. М-2002. - 285б.
* Ермолович Л.Л. , Минск 2003. - 370б.
* ... Б.В. ... ... ... - М: 2000. - ... ... Б.Т. Ішкіфирмалық жоспарлау. Алматы Технологиялық Университеті. Алматы 2003. - 243б.
* Петросян, Коновалова , ... 2001. - ... ... П.Г. , Москва 2003. - 475б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Жартас» ЖШС17 бет
Өндірістік тәжірибені өткендігі туралы есебі («Жартас» ЖШС материалдары негізінде)30 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
Нарық жағдайында еңбек ақы төлеуді ұйымдастыру59 бет
Ақтөбе май дайындау зауытындағы сұйықтықты қыздыру процестерінің автоматтандырылуын жобалау20 бет
Жартастағы қала-Петра4 бет
Абыралы, Сарыкөл петроглифтері7 бет
Алтай3 бет
Жерді антропогедік әсерден қорғау4 бет
Жүніс батыр және сары бүркіт4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь