Химияны оқытуда әріптестік технологияның жаңа модификацияларын қолдану

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

1 ӘДЕБИ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1.1 Әріптестік технологиясы туралы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Оқушылармен қарым −қатынас ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 4
1.3 Әріптестік технологиясының артықшылықтары мен кемшіліктері ... ... 16
1.4 Әріптестік технологияның қолданудағы ерекшеліктері ... ... ... ... ... 18
1.5 В.Ф.Шаталов жүйесі және нарықтық мектеп ... ... ... ... ... ... ... ... . 25
1.6 Технологияның жаңа модификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 31

2 НЕГІЗГІ БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

2.1 Химияны оқытуда әріптестік технологияның жаңа модификацияларын қолдану әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 33
2.2 Химияны оқытуда, әріптестік технологиясын қолдануда топтастыру стратегиясын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
2.3 Оқушылар дайындаған тіректер сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 37
2.4 Тіректерді пайдаланып жүргізілген сабақтардың нәтижелері ... ... ... . 45
2.5 Карточкалар мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
2.6 Сабақта өтілген материалдармен жұмыс істей отырып, топ оқушылардың дайындаған тіректерінің көрсеткіші ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 48
2.7 Сабақты бағалау критерилері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 57
2.8 Химияны оқытуда әріптестік технологиясы бойынша жүргізілген эксперименттік бөлім нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 57
2.9 Оқушылардың эксперимент уақытындағы бағаларының көрсеткіші ... ... 58

3 ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60

4 ПАЙДАЛНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61
Қазіргі кезеңде тәуелсіз еліміздің ертеңгі−жастардың білімінің тереңдігімен өлшенеді. Білімді, жан−жақты қабілетті ұрпақ−ұлтымыздың баға жетпес қазынасы. Бүгінгі таңда педагогика ғылымының өзекті мәселелерінің бірі−жеке тұлғаны жетілдіруде, жан−жақты дамытуда, білім беруде ғылымның соңғы жетістіктерін қолданып, шығармашылық жұмыстарды жасауға қабілетті, дүниетанымдық көзқарасы кең, рухани бай азамат дайындау. Қоғамада болып жатқан жаңа әлеуметтік−экономикалық ұсыныстар толық білім жүйесіне қатысты. Сондықтан білім беруді дамыту мәселелері, білімнің сапасы қалыптасқан білім беру сипатын, өткен тәжірбиелерді саралап, әлемдегі озат үлгілермен сабақтастықта өзіміздің ұлттық болмысымызды ескере отырып, жетілдіру игі жоспарларымыздың біріне айналуда. Қай кезде болмасын ізгі мақсаттарға, асыл мұраттарға жету ізденістер мен шығармашылық әрекеттер арқылы мүмкін болмақ.
Бүгінгі күні жаһандану жағдайында өркениеттіліктің өлшемі, тетігі, құндылығы ретінде шығармашылық сипаттағы білімнің орны үлкен. Оны өлшем ретінде қабылдамауымыздың себебі, кез−келген мемлекеттің рухани да, әлеуметтік− экономикалық дәрежесі онда өмір сүретін халықтың білім деңгейі мен меңгерген білім, біліктерін шығармашылықпен қолдана алуына байланысты[1].
Қазіргі заманда жалпыға орта білім беру мектептерінің түлектерінің білім сапасын жоғарылату әрбір педагогтың алдында тұрған өзекті мәселелелердің бірі болып табылады. Осыған орай мектептердегі педагогтар ұжымдары оқытудың жаңа әдістерін қолдануға және дәстүрлі әдістерді жетілдіруге бағытталған ізденістер үстінде. Қолдануға мүмкін және тиімді болып табылатын педагогикалық технологияларға әріптестік технологиясын жатқызуға болады. Бұл технологияда оқытылатын пәнге де, тұлғаның қалыптасуына да бірдей көңіл бөлінеді. Оқушылар мен оқытушылардың арасындағы қарым-қатынастар жаңа сипатқа ие. Осындай, ұжымдық және мақсатқа жетуге ұмтылысты қалыптастыратын қарым-қатынастар оқушылармен әріптестіктің негізін қалайды.
Жұмыстың мақсаты: Жаңа педагогикалық технологиялардың бірі болып табылатын әріптестік технологиясын мектепте химияға оқыту барысында қолдану мүмкіндігін қарастыру.
Жұмыстың міндеттері: химияны оқытуда әріптестік технологиясын қолдануда, оқушының дара қабілетін дамыту, білім алуда жеке стилін қалыптастыруына, жеке қасиеттерінің ашылуына ықпал жасау мүмкіндігіне негізделген.
1. Ахметова А.Б. 12 жылдық білім беру жан−жақты дамыған жеке тұлға қалыптастырудың кепілі. Білім−оброзование ғылыми педагогикалық журнал. №2(50) Алматы 2010.-Б. 14-167
2. Подласый И.П. Педагогика: в 3-х кн., кн. 2: теории и технологии обучения: учеб. для студентов вузов, обучающихся по направлениям подгот. и специальностям в обл. «Образование и педагогика»// И.П.Подласый. – 2-е изд., испр. и доп. – М.: Гуманитар. Изд. Центр ВЛАДОС, 2007. –С. 474-489
3. Шаталов В.Ф. Точка опоры.− М.: Педагогиака, 1987.-С. 60-68.
4. Шаталов В.Ф. Опорные конспекты по кинематике и динамике.- М.-1989.
5. Подласый И. П. Педагогика: Новый курс. Учеб для студ. высш учеб. Заведений В 2КН.- М.: Гуманит изд. Центр ВЛАДОС. 2003.-С. 59-83с.
6. Амонашвили Ш. А., Единство цели. Пособие для учителя.- Москва.: Просвещение, 1987
7. Бордовская Н.В. Реаж А.А 582.Педагогика: Учебное пособие.-С.П.Б. Питер. 2008.-304.:ил−(серия «Учебное пособие») 269
8. Адильгазинов Г.З. Теория и практика совершенствования управления педагогический процессом в малокомплектной школы (Монография) Уст-каменогорск: Издательство. ВКГУ. 2002.-384 с.
9. Полат Е.С. Современные педагогические и информационные технологии в системе образования: учеб. пособие для студентов высш. Учеб. заведений / Е.С.Полат, М.Ю.Бухаркина. – М.:Издательский центр «Академия», 2007. – 368 с.
10. Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологий в системе образования: учеб. пособие для студентов высш. пед вузов и системы новым квалиор пед кадров//Е.С.Полат, М.Ю Бухаркина, М.В Мойсеева, А.Е Петров. Под ред Е.С Полат-2е изд сеар .- М.: Издательский центр «Академия: 2005.-С. 24-63.
11. Личностно-ориентированный подход в работе педагога: разработка и использование // Под ред. Е.Н.Степанова. – М.:ТЦ Сфера,2006. – 128 с.
12. Подласый И.П Курс лекций по коррекционной педагогике: Учеб пособие для студ. Сред спец, Учеб заведений.- М.: Гуманит изд. Центр ВЛАДОС 2003.-С. 236-274.
13. Кулюткин Ю.Н.,Муштавинская И.В. Учитель,Рефлексия и инновационные технологий.Подготовка педагогов в условиях модернизации российского образования// Вестник северо-западного отделения РАО. Образование и культура Северо-Запада России, 2004.-С. 249-251.
14. Ш.Х.Құрмалина. Б. Ж Мұханова Ә У Ғалымова Р.К Илясова П23. Педагогика:Оқулық.−Астана: «Фолиант» 2007.-Б 133-135 б.
15. Білім Образование ғылыми-педагогикалық журнал, - № 4(46), - 2009.-Б.76-80
16. Исаева К. Р Бөкей Д.К. Жеке тұлғаға бағыттап оқыту.КарМУ хабаршысы. Педагогика сериясы. –2007.№2,11-16 библиогор
17. Лебедев О.Е. Возможности ТРИЗ в ситуации моделирования общего образования (Фрагменты статьи, опубликованной в сборнике трудов конференции «МАТРИЗ Фест -2005». Санкт-Петербург,3-4 июля)..
18. Казлов И.Ф. Педагогический опыт. А.С Макаренко КН для учителя//сост и авт. Вступ. Ст В.М Коротов.− М.: Просвещение. 1987.−159с
19. Славин Р.В. ОБУЧЕНИЕ В СОТРУДНИЧЕСТВЕ. http://WWW.google/kz
20. Мынбаева А.К. Садвакосова З.М. Иннавационные методы обучения, или как интересно преподовать. Учебное пособие,-Алматы, 2007.-284с.
21. Шаталов В.Ф. Точка опоры.−М.:Педагогиака, 1987.-С. 60-68.
22. Прутченков А.С. организации обучения в сотрудничестве http://WWW.yandex.ru
23. Құрманәлиев М.Қ. Химияны оқытудың қазіргі технологиялары: Оқу құралы.-Алматы: 2009.-Б. 6-10.
24. Бондаревская Е.В. Сборник материалов V международного методологического семинара, 22-24 ноября 2005 года, Выпуск 4, Часть 1 Санк-Петербург.-СПб.: Изд-во «ТЕССА», 2005.-С. 289-291.
25. Шаталов М.А., Кузнецова Н.Е., Обучение химии. Решение интегративных учебных проблем. – М.- 2006.
26. Шаталов В. Ф. Куда и как исчезли тройки.- М.: Педагогика, 1979
27. Большой толковый словарь русского языка // Сост. и гл. ред. Рос. акад. наук, ин-т лингвист, исслед. Кузнецов С.А. - СПб.: Норинт, 2004. -1536 с.
28. . Новикова А. Прутченков, Е. Федотова Зарубежный опыт использования партнерской технологии// Журнал «Народное образование». - С . 151-154 Продолж. Начало см.: - 2005.-С 4-5
29. Т. Новикова, А. Технология "Партнерской": предостережение от ошибок 2 Журнал «Педагогическая диагностика». №1.2005.- С. 44-51.
30. В.К. Загвоздкин. Партнерства в учебном процессе / Журнал «Мир образования – образование в мире».№7. 2007 – С. 158-165
31. Чошанко М.А. Дидактический конструрирование гибкой технологии обучения.Педагогика.1997,-№2-С.17-20.
32. Степанова Е.Н Естественнонаучное образование: методология, теория и методика: Сборник материалов V международного методологического семинара,22-24 ноября 2005 года, Выпуск 4, Часть 2 Санкт-Петербург.-СПб.: Изд-во «ТЕССА»,2005.-С. 107-113.
33. Т.Новикова, М. Пинская, А. Партнерской технологии в зарубежной школе Журнал «Школьные технологии»№2 ,2004. - С. 59-64.
34. Кобдыкаров К.К., Монохов В.М. «Педагогическая технология, проектирование учебного процесса» Вестник КАТУ Серия, Педагогическая наука, 1998.-С. 35-37.
35. Альтшуллер Г.С. Найти идею. Введение в теорию решения изобретательских задач.-3-е изд., дополненное.-Петрозаводск: Скандинавия, 2003-С. 201-204.
36. Назарбаев Н.А.Казахстан на пороге нового рывка вперед в своем развитии.Стратегия вхождения Казахстана в число пятидесяти наиболее конкурентноспособных стран мира // Казахстанская правда, 2006.- № 3. - С. 45-46.
37. Сериков В.В. Образование и личность. Теория и практика проектирования педагогических систем.-М.: Логос.1999-С.114-115.
38. Өстеміров К. «Қазіргі педагогикалық технологиялар мен оқыту құралдары». Алматы, 2007.
39. Монахов В.М.Технологические основы, проектирования и конструрирования учебного процесса.-Волгоград,1995.
40. П Крившенко Педагогика. Учеб./ Л.: под ред П24 Л.П. Крившенко.-М.:ТК. Велби, изд-во. Проспект, 2006.-С. 324-325с.
41. Дьяченко В.К. Новая дидактика. М.,2001,101-111.
42. Сластенин В.А. и. Др. С47. Педагогика, Учеб пособие для студ. Высш пед. Учеб заведений/ В.А Сластенин, И.Ф. Исаев, Е.Н.Шиянов; Под ред В.А.Сластенина.-М.: Издательский центр «Академия», 2002.-С. 467-472.
43. Воскобойникова Н.П. Мурманская методика//Химия в школе, 1993,№1, С.41-47;Методика Ривин-Баженова//. Сонда №2. с.49-54;Взаимопередача тем//Сонда,№3.-С. 32-42;
44. Словарь иностранных слов. - 7-е изд., перераб. - М.: Русский язык.- 1980. –С. 624 .
45. Н.Нұрахметов, К Сараманова, К. Жексембина. Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық.- Алматы: «Мектеп» баспасы , 2005.-Б. 130-136.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Химия факультеті
Жалпы химия және химиялық экология ... ... ... ... және ... ... ...
х.ғ.к., доцент - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... ... ... ... ... ЖАҢА ... ... - мамандығы бойынша
Орындаған 4 курс студенті ... ... ... ... ... А.Қ. ... ... доцент ... ... ... 3
1 ... ... 4
+ ... ... туралы түсінік........................................ 4
+ Оқушылармен қарым −қатынас...................................................... 4
+ Әріптестік технологиясының артықшылықтары мен ... 16
+ ... ... қолданудағы ерекшеліктері.................... 18
+ В.Ф.Шаталов жүйесі және нарықтық мектеп................................. 25
1.6 Технологияның жаңа ... 31
2 ... ... ... ... ... әріптестік технологияның жаңа модификацияларын қолдану әдісі................................................................................. 33
2.2 Химияны оқытуда, ... ... ... ... стратегиясын пайдалану.................................................................... 36
2.3 Оқушылар дайындаған тіректер ... ... ... ... ... сабақтардың нәтижелері............. 45
2.5 Карточкалар мазмұны................................................................ 46
2.6 Сабақта ... ... ... ... ... топ ... дайындаған тіректерінің көрсеткіші..................................................... 48
2.7 Сабақты бағалау критерилері....................................................... 57
2.8 Химияны оқытуда әріптестік технологиясы ... ... ... ... ... 57
2.9 Оқушылардың эксперимент уақытындағы бағаларының көрсеткіші....... 58
3 ҚОРЫТЫНДЫ............................................................................ 60
4 ПАЙДАЛНЫЛҒАН ... ... ... кезеңде тәуелсіз еліміздің ертеңгі−жастардың білімінің тереңдігімен өлшенеді. Білімді, ... ... ... баға ... ... ... ... педагогика ғылымының өзекті мәселелерінің бірі−жеке тұлғаны жетілдіруде, жан−жақты ... ... ... ғылымның соңғы жетістіктерін қолданып, шығармашылық жұмыстарды жасауға қабілетті, дүниетанымдық ... кең, ... бай ... ... ... ... жатқан жаңа әлеуметтік−экономикалық ұсыныстар толық білім ... ... ... ... беруді дамыту мәселелері, білімнің сапасы ... ... беру ... өткен тәжірбиелерді саралап, әлемдегі озат үлгілермен сабақтастықта ... ... ... ескере отырып, жетілдіру игі жоспарларымыздың біріне айналуда. Қай кезде болмасын ізгі ... асыл ... жету ... мен ... ... ... мүмкін болмақ.
Бүгінгі күні ... ... ... ... тетігі, құндылығы ретінде шығармашылық сипаттағы білімнің орны ... Оны ... ... ... ... ... мемлекеттің рухани да, әлеуметтік− экономикалық дәрежесі онда өмір ... ... ... ... мен меңгерген білім, біліктерін шығармашылықпен қолдана алуына ... ... ... жалпыға орта білім беру мектептерінің түлектерінің білім сапасын жоғарылату әрбір педагогтың алдында ... ... ... бірі ... ... ... орай мектептердегі педагогтар ұжымдары оқытудың жаңа әдістерін қолдануға және дәстүрлі әдістерді ... ... ... ... ... мүмкін және тиімді болып табылатын педагогикалық технологияларға әріптестік технологиясын жатқызуға болады. Бұл технологияда оқытылатын пәнге де, тұлғаның қалыптасуына да бірдей ... ... ... мен ... ... ... жаңа ... ие. Осындай, ұжымдық және мақсатқа жетуге ұмтылысты қалыптастыратын қарым-қатынастар оқушылармен әріптестіктің негізін қалайды. ... ... Жаңа ... технологиялардың бірі болып табылатын әріптестік ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін қарастыру.
Жұмыстың міндеттері: химияны оқытуда әріптестік технологиясын қолдануда, оқушының дара ... ... ... ... жеке ... қалыптастыруына, жеке қасиеттерінің ашылуына ықпал ... ... ... ... ... туралы түсінік.
Әріптестік технологиясы−дегеніміз оқыту әдістемесіне де, тұлғаның қалыптасуына да бірдей ... ... ... Осы ... ... мұғалім оқыту әдісінде, оқушыныда бір қолымен алып жүре ... ... ... атау ... және шет елдердегі дидактикалық тұрғыдан қиын мәселелерді шешу варианты ретінде біріктірілген. Отандық түрі атымен 80-90 жылдар ... ел ... ... дамып, кең қолданылым тапты, өзгертіліп жаңалықтар енгізілді, кейбір бастапқы енгізілген элементтері алынып, оның орнына басқалары орнын ... ... ... ... ... ... ... (модификацияланған) түрі бар деп білеміз.
Қызметтестік педагогиканың негізгі ойларын ... ... ... ... педагог-новаторлар тобының инициативасыменен қабылдаған қортынды құжат. Олар: С.Н.Лысенкова (Москва,№587 мектеп), В.Ф.Шаталов (№5 ... ... ... (№2 ... ... Мәскеу облысы), В.А.Караковский (Москва, 825 мектеп), М.П.Исетенин, АПН СССР-ң жалпы ... беру ... ... аға ... ... Е. М. Ильин, №307 мектеп мұғалім− әдіскері Ленинград, Ш.А.Амонашвили, СССР ПҒА ... - ... Н.И. ... ... ... ... П.М. ... профессор (Элиста қаласы) және тағы ... (18-ші ... 1986ж) ... ... > ... ... ... негізгі қағидалары келтірілген [2]. Соларға ... ... ... ... болған өзгерістерге көз салайық.
Алғашқы көзге, тап бұрынғыдай сияқты: мұғалім сыныпқа кіріп, оқушылардан сабақ сұрайды, оқытудың техникалық құралдарын ... ... ... ... жаңа ... түсіндіреді, демек оқытудың түрі бұрынғыдай қалып отыр. Терең түрдегі өзгерулер мұғалімде емес оқытушыларда бар сияқты. ... ... ... жоқ ... ... ... ... мектептен шығып немесе екінші жылға қалып отыратын; ол кездері егер ... ... ... көп ... ... ... ... экономикалық ынта болатын; және көпшілік ... ұзақ ... ... ... , орта білім беруге мүмкіндіктері жоқ ... ... да ... ... ... ... ... жатты. 30%−ға жеткен оқушылар континенті біртіндеп ... ... ... ... ... бұл ... барлығы біздің сыныптарымызда біз ... ... ... алусыз және шығарып тастаусыз оқытатын ... ... ... ... ... ... әдістерін, амалдарын біз мұра ... алып ... ... біз ... өзіміз жасауымыз қажет. Ғасырлар бойы атақты педагог-гуманистердің қайталап келгені, біз үшін тек ... ... ... ... ... болып отыр: біз біздің балаларымыз да ... ... ... ... жаңа ... ынта ... қажет. Егер оқытуға сыртқы ... ... ... ... арналған әдістер болмаса, егер пәнге жалпы ... жоқ ... және де біз ... ретінде бар болмыстан жасырынып қалғымыз ... ... ... ... жол бар: біз ... жалпы оқыту еңбегіне ... қол ... ... ... ... алға ... ... дамуын қамтамассыз етуіміз қажет. Олай болмаса, оқыта ... ... ... ... ... ... тең. Егер ынта ... тең болса, көбейтінді де нөлге тең. Балаларды оқыту үрдісіне қатыстыратын, ... ... мен ... ... еңбек етуіне көп көңіл ... ... ... ерекшеленетін жаңа педагогика яғни қызметтестік педагогикасы қажет.
Мектепте ... пән ... және ... ... ... пәнді оқушыға жеткізеді, екіншілер оқушыны пәнге апарады. Яғни бұл балалармен бірігіп, ... ... ... болып табылады, нәтижесінде ұжымшылдық және алға ... ... ... ... ... ... Егер ... қарасақ бұл қызметтестікте оқыту және тәрбие беру, терең түрдегі ... ... ... ... ... өзінің мықты оқушыларын ... ... біз ... ... ... ... шыққан оқушыларды мақтан тұтамыз. ... ... бір ... ... ... ... ол әдістемемен күшейтілуі қажет (қазіргі түсінік ... ... ... ... ... жаңа тоқсананнан бастап енгізіп немесе ... ... қоя ... болмайды, оған жылдар бойы жету қажет. Біз ұзақ ... бойы ... ... ... ... алып ... педагогиканы жасап келдік. Ол балалармен қарым-қатынас жасау ... ... ... және де ... ... қосатын негіз, бұл-оқушылармен қарым-қатынасымыздың өзгеруі. Мұғалімнің оқушыға көңіл аударуы, оның ... ... ... ... жүзі бойынша, қазіргі таңда халықаралық ... ... мен ... талқыланатын сұрақ. Бұл ... ... біз ... ... ... ... (зорлықсыз) оқыту. Бұл педагогиканың орталық нүктесі−біздің күштеп, ... етіп ... ... ... және ... гуманды түріне көшу. Бізге қандайда әлсіз сынып түссе де, біз ... баға ... ... ... ... түсірмедік, сабақ барысында ескерту жасамадық, яғни бұлай да оқытуға ... екен және бұл ... ... ... ... Балаларды зорлықпен, күшпен оқыту педагогтардың өздерін де шаршатып, өз күштеріне деген ... ... ... ... ... оқиғалардың дұрыс екеніне күмән ... ... ... ... ... шиелендіреді бірақ бұл шиелініс қуанышты ... ... ... ... ... ... түрде жоғарылатып қоюдан, білім жоқ болсада жалған үш ... ... жаңа әдіс ... ... ... ... қысқарту қажет болады, бірақ олар ... да ... ... жоқ ... үшін ... ... отырады.
деген сұрақтармен Б.Н. Ильин оқушыларын өзінің жеке өмірі туралы ойларына ... ... ... ... жауап берген оқушылардың еңбегін ... ... ... ... бұл ... ... үшін баға ... сол себептен оқушылар жауап ... ... ... қорықпай, оның жұмысын ерікті түрде талдайды. Ш.А.Амонашвили әдейі кішкентай ... ... және ... ісіне үйретеді. Оның оқушылары ... ... ... ... ... баға ... бір−бірінің жазбаша жұмыстарын рецензиялайды, бұл кезде олар өз ойлары ... болу үшін ... ... [6]. ... берудегі негізгі элементтердің бірі ... ... И.П ... жалпы жұмысты талқылау әдісі болып табылады, оны В.А Караковский, М.П.Щетинин және тағы ... ... ... Бұл әдістеме бойынша, әрбір жалпы іс−ол өндіруші еңбек, дем алу ... ... ... яғни ... іс ... ... оның ... талқылануы қажет, әйтпесе жұмыс аяқталмаған болып ... ... ... ... ... үйрету -- бұл қиын, ұзақ, педагогтан үлкен іскерлікті ... ... іс, ... ... ... және ... ... қызметтестікте жұмыс жасау атмосферасы пайда болып, берік бола бастайды, оқушылар өз ... ... ... ... ... жалпы жұмыс барысын қадағалауды үйренеді, яғни олардың ... ... ... тез ... ... жұмыстың тәртіпке шақыратын маңызы зор. Оқушылар ... ... тек ... ғана ... ұжымда бағалайтынын білген соң, олар ... ... ... ... ... ... ... интеллектуалды фоны.Оқушының тәрбие алуының және ... ... ... ... әсер етеді бірақ, зерттеулер көрсеткендей, мектептегі факторлардан ... ... ... ... ... ... сыныптағы оқушылар саны да ... ... ... ... ... ... мақсаттарының маңызы әсер ... ... Егер ... ұлы ... ... ... білімге жалпы құштарлық күшті болса, ... ... ... жақсы оқиды. Сыныптың жалпы ... және ... оның ... әсер ... (В.А ... ... ... жағдайын, қалыптастыру үшін мұғалім тек бағдарлама бойынша ғана ... ... ... ... ... күшейтуді көздейді. В.Ф Шаталов көптеген экскурсиялар жүргізеді, оның сыныбында әрқашанда әрбір оқушы оқып ... ... ... алынған ең маңызды мақалалар жиналған ... ... түрі бар. С.Н ... үй ... ... ... тапсырмаларды азырақ беріп, кітап оқуға көп көңіл бөлінуін ... ... өз ... ... онда ... ... ... биологиядан дайындалған баяндама болсын, немесе 6-шы сынып ... ... 2-ші ... оқушыларына өткізген сабағы болсын, демек оқушының өзі ... ... ... ... ... кітапша немесе басқада шаралар баланың әртүрлі ... ... ... оның ... ... ол келешектегі мамандықты таңдап алуына жол ... Осы ... ... да жұмыс жасайды, олар балалардың бір істе ... ... ... ... ... ... шығармашылық тәрбие беру.Ленинградтық педагог ... ... ... ... беру ... ... жасаған, ол № 308 мектебінде ... ... ... және тағы ... ... мен лагерлерде іске асырылды. Бұл әдістемені өз ... В.А. ... ... ... ... мәні балаларды 1-ші сыныптан бітірушіге ... ... ... ... жатыр. Негізгі ережесі− Көп жылдар ішінде ... ... өз ... ... ... ... шығармашылық істер ойлап табылған. Бұл жұмыстарға барлық ұжым ... ... , деп бөлу ... Осындай тәрбие беру әдістемесі жоғары педагогикалық эффект береді, ... жүз ... ... өсіп ... [8]. ... ... еңбек. Oл қызметтестік педагогикасында бірден маңызды орын алды. 1959ж , ... ... ... тобы Ефимов районының колхозына шықты, бұл елдегі ең алғаш ... және ... ... ... № 308 ... ... сүт зауытында өз ... ... ... ... бастады. М.П.Щетининнің тәжірибелік мектептерінде оқушылардың өндіруші еңбегін қалай ұйымдастырғаны белгілі. ... ... ... ... ерекшелігі сол, балалар ... ... ... болады? Қалай оны сәндеуге болады? ... оң ... ... ... ... ... деп ... Ұжымның құрамына кіріп, ересек адамдармен бірігіп жұмыс жасап үйренген ... ... ... ... ... ... ... қалай ұстау керек ... ... ... одан да ... ... ... бір−біріне көмек береді, өндіріске қандайда бір пайдасын тигізу ... ... ... ... ... ... ... барлық актив жылына бірнеше рет ауысады, ... ... мен ... ұзақ ... активистер қатарында жүруіне болмайды. Өзін−өзі басқару ересек адамның қатысуынсыз ... ... ... рухы балалардың ересек адамдардан көмек ... ... ... ... ... ... жоғары нәтиже алуға ұмтылады [9]. ... ... ... ... ... ... ересектерге мектепте де, үйде де ... ... ... ... Бұл үшін ... ... біріңғай талап қоймай, достық, ... ... ... ... Біз ... жиналысында балаларға ешқандай сын ескерпелер ... ... ... ... болмайды. Мұғалім ата−анаға балаларының тәртібін күнделікке жазбауы тиіс және ... ... ... ... ... орнында баласының үлгерімін ілмеуі қажет. Біз ата−аналарға ... ... ... оқып ... ... тырысып, өз баласын жақсы көруді үйретеміз [10]. Егер де ... ... пен ... ... ... етсе, оны соңына дейін, яғни ... нық ... ... жасау керек. Ленинградтық тәрбие беруші Ф.Я.Шапиро айтқандай, бір ... қиын ... ... ... бергенше, бір балаға бір жыл ... ... ... ... Осы ... мен әдістер жиынтығы балаға дербес қатынасты емес, жеке ... ... ... ... ... ... жай ғана ... емес, жеке тұлға келеді. Ол мектепке мұғалімнің рухани ... ... ... жоқ ... және ... ... алып ... яғни педагог пен оқушы тең екенін көреміз, екеуі де қуаныш, ... ... ... жеңіске жету және ұтылу сезімдерін біледі. Қаншалықты жеке тұлғалық әдісті ... ... ... та, жұмыс және сабақтарымен қолы ... ... оны ... ... ... ... [11].
Қызметтестік педагогикасының тәсілдері оқушының өзін тұлға ретінде сезінуін, ... тек ... ... аударатынын сезініп, әрбір сабақта орындаған жұмысы үшін баға алып, ... сай ... ... ... тек ... емес іс жүзінде құрметке ие болатынын, өз мектебінде және ... ... оны ... ... бар ... сезінетінін, оған ешкім ... ... ... ... ... ... ... бірсөзбен былай сипаттауға болады: Олардың барлығы ойлануды ... ... ... ... ісі олар ... ... дидактикалық қасиет бар: әрқайсысы материалды басқаға біреуге ... ... ... ... тіл ... ... ... бар: Барлығы шығармашылыққа жақын, ... ... ... ... ... барлығында әлеуметтік жауапкершілік сезімі бар. Біз әрқашан түлектер шығарғанда ... ... ... ... сыныпта әрқайсымыздың баламыз немесе немереміз оқыса, біз ... әр ... ... білімнен көп білім бере алмас едік. Осы жерде ... беру және ... ... ... ... ... ... әрқайсымыздың 25-40 жыл аралығында педагогикалық ... бар, біз ... сан ... балалады оқыттық, әртүрлі мектеп ұжымдарында жұмыс жасап, әртүрлі мұғалім, ... ... ... ... ... өте ... қолдануға келмейтін, қолға жетпейтін болып ... ... ... тәжірибеміз көрсеткендей, кез−келген мұғалім бір айда ... бір ... ... да оның ... ... ... алады. Кімде−кім осы жаңа педагогиканы тек ойда ұстанғанның өзінде өз ... ... ... ... қызметтестік педагогикасы үшін ешқандай ... ... ... жоқ, егер ол ... ... мектебінде, егер мұғалім болса өз сыныбында сол ... және ... ... ... болады. Әрине, біз жаңа педагогика ... кең ... ... ... ... біз оны ... ... демек бір мұғалімді екіншісіне үлгі тұтуына, біреуді жаңа әдіс ... үшін ... ... ... ... ... жасағаны үшін жамандағанға қарсымыз. ... ... ... ... ... қарсы қоюға болмайды. ... ... ... ... сол себептен өздері бала сияқты--бұл олардың әлсіздігі ... бұл ... ... ... ... Тек ... осы ... белгілерін, әлсіздікті және сезімталдықты сақтай келе, баланы ... ... және ... ретінде қабылдауға болады. Балалармен өзіміздің қарым−қатынасымызды жаңартып, өзімізде жаңарып, өз ... және ... ... ... ... ... авторлық құжатта қызметтесиікте жұмыс жасау технологиясының мәні мазмұндалған. ... ... ... ... ... ... оны ойлап тауып, тәжірибе өткізіп ... Ал да, ... бер, ... ... ... оған ... одан ... қажеті жоқ. Бірақ ешқайда бара ... ... ... алып ... ... ... Технология жұмысын тоқтатты. Кінәлау басталды. Егерде сіз өз жағдайыңызға ... ... ... өзгертсеңіз авторларды технология жұмыс жасамайды деп ... ... Бұл ... ... да болсын технология мәнін жояды. Мысалы, сіз ... ... ... оның ... ... бұзсаңыз, өндіруші бұған кінәлі ме? Барлығы ... ... ... ... бұрын оны әбден зерттеп экспертизадан өткізу ... ... ... ... емес ... ... кінәлау болмайды. Әрбір технология барлығы болады ... ... ... ... ... іске ... технологиясының жарамдылығын қазіргі нарықтық ... ... ... ...
1 ... Әріптестік технологиясының негізгі идеясы.
1
Әріптестік технологиясы
* жеке тұлғаның қалыптасуына және ... ... ... ... ... технологиясы
* сыныптағы қарым−қатынастардың жақсаруына ... ... ... ... ... мұғалімге сенуіне негізделген
4
Әріптестік технологиясы
барлық технологиялар ішіндегі ең ... ... ... ... шеберлікті қажет етеді
Әріптестік технологиясының негізгі қағидалары:
* Оқушылармен қарым−қатынас.
* Зорлықсыз ... ... ... ... ... ... В.Ф.Шаталовтың тірек белгілері.
* Жұмысты бағалау.
* Ерікті таңдау идеясы.
* Озу идеясы.
* Ірі ... ... ... ... ... Өзін−өзі талдау идеясы.
* Сыныптың ... ... ... ... ... ... Шығармашылық өндірущі еңбек.
* Шығармашылық өзін−өзі ... ... ... ... ... Жеке ... әдіс.
18. Мұғалімдердің бірігіп жұмыс ... ... ... ... ... орта ... ... технологиясының артықшылықтары және кемшіліктері
Қызметтестік педагогикасы кеңес педагогиканың айқын ... ... ... ерен ... нәтижесінде мектептегі оқыту мүмкіндіктеріне ... ... ... оқушылардың жекеленген және жастық ерекшеліктерін ескеру ... ... ... ... ... іс ... ... қабілеттілігі, оқушының жеке тұлғасын сыйлау ... ... ... ... ... ... бірқатар нақты технологиялық тәсілдер ... ... ... біздің мектептердегі педагогтық бақылаулық функциясының гипертрофиясын жою ... ... ... ... ... ... ... күшеюіне ат салысты.
Қызметтестік педагогикасы ... ... ... ... Оның ... ... және қосымша аспекттері нақты талқылауға ... сол ... ... басты орын алған педагогикалық идея тұрғысынан және кемшіліктері анықталды [13]. ... ... ... педагогика жағдайын да барлығы басқаша көрінеді. Біз қызметтестік ... оның оң және ... ... оңай ... ... ... ... отандық қызметтестік педагогиканың принциптеріне негізделіп, бүгінде дүние жүзі ... ... ... ... ... ... табылады.
Қызметтестік педагогикасы қандай мақсаттарды жариялады?
Олар өз уақытында жаңа ... ма, ал ... ... ма? ... ... үшін дәстүрлі мақсаттар үйрету, тәрбиелеу, дамыту ... ... ... ... ... ... жаңалық енгізген жоқ. Бұл шынында да осылай. ... ... ... ... ... 3 принципиалды сызбанұсқа бар ... ... ... өнімді алу әдісі--яғни, оқушыдан және материалдан, ... ... ... ... ретінде табылмайды. Я.А.Коменскиидің өзінде мысалы, мынадай сөздерді кездестіруге ... [14]. ... ... ... өз ... ... ... әдістерінің өздерінде тарихи прототиптері болған. Мысалы айтсақ, ... оқу, ... ... ... ғана ... ... ... алып келу керектігі 30-жылдарда Е.Н.Ильин идеясында айтылған. ... ... да ... ... қарастырылады, ал, кейбірі 60-70 жылдардағы липецтік тәжірибеден алынған. М.П.Щетининаның ... 200 жыл ... ... ... ... ... іске асырғысы келген. Мұғалімнің оқушылармен бірігіп жұмыс жасау принципі де жаңа ... ... ... нақты еңгізілмегендіктен, тек оны ... ... ... ... ... технологиясы үшін олар өзекті ме? деген сұраққа ... ... ... ... ... ... ... есімізге түсірсек--оқушының дамуына және өзін ... ... ... ... күні ... ... ... мектеп үйретуі, тәрбиелеуі, дамытуы тиіс деп ... Бұл ... ... бірігуі) ішкі сезімде ... [15]. ... ... қарапайымдау.
Қызметтестік педагогикасының мақсаттары жоғары қойылған ... олар іс ... ... замандағы мектепте жеңілдетілген ... ... ... ... ... осы ... жетуге жарайды.Оның үстіне ол соңғы ... ... ... ... ... ... ... оның сызба−нұсқаларының тиімділігін, мақсатқа лайықтылығын ... оқу ... ... ... ... бастауыш мектептерде әртүрлі жағдайларда ... оның ... ... де ... ...
* Нақты емес, қарама-қайшы пікірлердің болуы.
* Жеке тұлғалық әдістің дербестік ... ... ... Оқушының жұмыстарын бағалаудың рөлін ... ... ... ... ... күдікті тезистің болуы.
* Зорлықпен оқытудан бас тартудың қажеттілігін мотивациялануна ... ... ... ... ... ... ... бағаламау.
* Мектептерде аз дамыған және ... ... ... ... ... ... байланысты объектті түрдегі қиындықтарды толық ... ... ... да болса күштеуден гуманды емес деп бас тарту.
* Жеке ... ... , ... ... жалпы түрде толық бағаламау.
* Оқушылардың қателерін, ұжымдық ... бас ... Үй ... ... бас ... ... нашарлармен оқу, тербе, қосымша ... бас ... ... тек ... жағымды сөздер айту керек деген.
* Балалар ... ... ... > ... барлығына жұмыс деген тезис жасатты.
* Қызметтестік педагогикасы барлық оқушыларды ... ... ... ... ... деген пікір.
Көріп отырғанымыздай көптеген ескертулерді технологияның процессуалдық жағында ... ... ... ... ... ... ... біз жеке тұлғаға бағыттау ... ... ... қарама−қарсы қоюға байланысты және зорлықпен оқытудан бас ... ... ... ... ... ... [16].
1.4 ... технологияның қолдануындағы ерекшелігтер
Қызметтестік педагогикасының жаңалығы, оқу−тәрбие ісінің мақсаттарында ... ... іске ... әдістері, амалдарымен түрленуде. Бұл ... шын ... ... өте жақсы үйлестірілген іс−әрекеттердің әдістерінің ... ... ... ... көрнекілікті қолдану, оқушы орындаған әрекеттерді талқылау (түсіндіру) ... мен ... ... ... ... дербес көмек көрсету, дұрыс ... ... ... ... ... ... қоюды қолдану, оқушының ойын бағыттайтын және ұйымдастыратын тіректер пайдалану т.с.с. ... ... ... ... ... ... жағына қатысты [17].
Ал бұл мәселе үдерістің ... ... бар ... ... келе жатқанын және ол жоғары ... өнім ... ... жаңа ... ... дәлелдейді.
Барлық балаларды ... ... ... ... ... мен ... ... жұмыс жасауына көп көңіл ... ... жаңа ... мектептерге қолайлы ма?
Ешқандай күмән жоқ, оқытуға ... ... ... ... жақсы оқимын деген сеніміне байланысты ... ... ... ... ... беру, көмектесу адамдар арасындағы қатаң қарым−қатынастар жағдайында ... мен ... ... ... ... күні аса қажет болып тұр.
Қызметтестік ... ... ... 18 нақты ойды айтады. Барлық ой ... ... ... ... ... ... ... сыңдарға шыдамады, барлығы қазіргі замандағы, ... мен ... ... ... ... ... ... заманда, өзгеріссіз кіретін келесі идеялар оқытушы мен оқушының ... ... ... ... ... ... ... дыбыстық тірек, түсініктеме мен ... ... ... ... өз ... ... ... жұмысының материалын, дидактикалық бірлікте ... ... ... [18]. ... ... тірек-сигналдарының парағы, оқушылардың ... ... ... жеке ... әдіс ... ... ... бойынша түсінік берейік.
1.Оқытушы мен оқушының арасындағы қарым- қатынасты ... ... ... ... ... ... әлі ұзақ ... оқутушылардың аға буыны қабылдай алмайды. Енді ... ... ... ... Енді ... ... ... Білім, кәсіби мамандық нарық кісі ... ... ... Әр кім ... сапа мен ... қажетті өнімге қарап тапсырыс бере алады. Мектеп оқушылардың қажеттілігін ... ... ... ... ... ... Мұнда педагогикалық процеске қатысушы оқушы мен ... ... ... әсер ... қоймайды
Тәуелді және күштеулі қарым−қатынастарда олар ... ... ... ... [19]. ... ... (мұғалімнің қызметіне тапсырыс беруші болады, яғни оның ... ... ... ... пәнді, педагогты өзі таңдайды, білімінің көлемін таңдап, педагогтың қызметі үшін ... ... ... ... ... ... болады. Мұғалім мен оқушының қарым қатынасы ұйымдастырылып, келісімдік, сызба−міндеметтемелердің ... ... бұл ... педагогикалық іс−әрекеттер толық вариантында нарықтық сипатқа ие ... іске ... Біз ... екі ... ... ... ... мемлекеттік мектеп те жоқ, ... ... ... пайда болған жоқ. Біз қазір ... ... ... ... ... өз ... ... мұғалім өз қызметін қымбаттан сатудың жолын іздеуде. ... ... ... шешуге талпыну өмірдік іс−жүзіндегі қорқынышынан қалып қоюда және ... ... ... оған ... ... жұмыстардан бас тартуға тырысады. Екі ... ... жету ... ... ... идея ... ... басқару қолдану мүмкін, дыбыспен қолдану үлгерімі нашар оқушыларда қолданылуда бірақ ... ... ... дәстүрлі дидактикалық құралдарға жатады.
Бірақта, С.Н. ... мен В.Ф. ... ... жаңа функциялармен толықтырды. Илюстративті түсіндірумен және қорытындылау мен қатар олар ... ... ... ... ... ... есте ... қабілетімен байланысты.
Әңгіме есте сақтау қабілеті нашар оқушылар үшін ... ... ... ... ... ... ... диаграммаларды оқу, үдерісінде қолданылады, нарықтық әлемде оқу ... әр ... ... ... ... ... үйретілгендігі, үлгерімі, ойлау қабілеттері, көрсеткіштері бірдей ... ... ... сыныптар құрады. Бұл кезде көрнекілік тіректі қолдану ... ... ... ... ... көрнекілік тіректер, әлі де өзекті болады. Бұның көмегімен оқушылардың ойлау ... әр ... ... ... ... ... математикалық есептерді шығаруды тереңдетуге ... ... ... ... оқушыларының үлгерімі көбінесе нашар болуы, олар ... оқу ... ... есте ... ... ... ... әрқашан алдында қажет ақпарат ретіне тірек сызба−нұсқалар түрінде, олар оны ... ... ... үшін ... ... ... өздігінен есте сақталады, қайталағанда, ол бектіледі; есте сақтау қабілеті ... ... ... ... ... ... ... оқу үдерісін түсіндірумен басқару ... ... ... ... Бұл ... жаңа ... ... аса құнды әдістемелік тәсіл. Оқушы өзінің әрекеттерін дауыстап айтады. Сол ... ол не ... ... ... ... бұл әсіресе үлгерімі нашар және орта оқушыларға ... ... В.Ф ... ... орын алатыны түсіну үшін оның оқыту процессін ұйымдастыру ... еске ... жаңа ... ... ... оны жақсылап тыңдап ең ... ... ... ... ... жазылмайды.
2.Мұғалім түсіндірілген материалдың мазмұнын қайталайды, бұл ... ол ... ... бар плакаттарды қолданады. Сол кезде берілген материал ... ең ... ... есте ... ... сигналдар бар арнайы парақтар алады. Бұл тақтаға бекітілген ... ... ... ... Бұл ... ... мақсаты--көшірмелерді бояу. Бұл ... ... ары ... ... ... ... деп есептелінеді. Өздігінен есте ... ... ... ... ұзақ ... бойы ... ... стендте ілініп тұру арқасында, оқушылар оның мазмұнын өздігінен қабылдайды.
5.Тіректік ... үй ... ... ... ... сигналдар бар парақтарды декодтайды оны оқулықтың сәйкес ... ... ... олар есте ... ... ... блоктарын таза парақта бейнелейді.(Өрнектейді).
7.Оқушылар декодталған ... ... ... кезекпен жауап береді [21].
В.Ф.Шаталов әдістемесінің бірнеше ... ... ... ... ... бар ... әрқашанда болады. Кейінірек оларды баспадан шығарып, оқушыларға өзіндік жұмыс ... ... ... ... ... ... де, мұндай әдістемелік материалдардың материалды игеруде жоғарғы деңгейге ... ... және ... ... ... ... білімін тексеруге көмектесетінін мойындаған. Ал бұл -- ... ... ... ... ... жұмыс атқаратынын білдіреді. Өкінішке ... бұл ... ... нарықтық педагогикада қолданысқа ие емес. Мұнда ... ... ... оқи алса және ... қаласа солай оқиды, ал мектеп оның өз ойын іске ... ... Сол ... өнімділігі жоғары сапалы білім алуға ... ... ... ... ... ... әкелетін педагогикалық іс−әрекеттің жүйесі ретінде В.ФШаталовтың әдістемесі ... ... ... ... және қазіргі дамыған технологиялар оны қолдануына ... ... ... технологиясы.
Алуан түрлі еркін таңдау мүмкіндіктері 1986 ... ... ... ... ... идеясын оқытушы мен оқушының арасындағы админстративтік ... ... ... ... жаңа бағыт ретінде ұсынылды. Оқу ... ... ... ... ... ... аясында оқушыларға іс--әрекет жасауда, мүмкін болатын нұсқалар ішінен ... ... ... ... максималды мүмкіндіктер беріледі. Советтік жүйедегі ... ... бұл ... ... ... ... әріптестік оқушылардың оқыту мен тәрбиеленудің объектісі емес, ... осы ... ... ... ... ... мен ... сабақтың авторластары болып, оны құруда және өткізуде ... ... Ал бұл ... ... ... өз ... деген өз қарасын түбегейлі өзгертті, өзінің алдында ... ... ... өз ... сенімі артады [22].
Бүгінгі таңда біз мұнда ешқандай ерекшелік көріп отырғанымыз жоқ, біз таң ... ... ... ... ... ?>> деп ... Біз ... құқығы мен еркіндігі ... ... ... алға қадам жасадық, бірақ ... ... ... ... әлі ... ... қорқынышпен қараймыз. Ал сонымен қатар оқушының таңдау мүмкіндігіне ерік беріп, оны ... және ... ... аясында таңдау жасауға үйрету керек.
Оқу материалының үлкейтілген ... ... ... ... ... ... ... қолданысқа ие болуда және сәйкесінше технологиялық өзгертулерге алып ... ... ... ... мен ... пәніне бірдей көңіл аударғандықтан, олардың арасындағы қолайлы үйлесімдік іздейтіндіктен ... ... ... ... әрі ... ... көңіл бөлінеді. Үйренушілердің мұқтаждығына қарай оқу материалы әр ... ... ... ... ... ... біз мұндай жағдайлармен әр түрлі типтегі оқу орындарына ... ... ... ... ... ... бөлу ары қарай дамиды. Алайда мағынасы мен ... кері ... ... оқу ... түсіндіру тек ақпаратты шеберлікпен ықшамдағанда іске ... Бұл ... тек ... дәрежелі маман ғана шеше алады. Маман болмай тұрып ... ... ... ... ... кері әсер етеді.
Қазіргі таңда жеке тұлғалық әдіс, нарықтық мектепте елеулі орын ... Оның ... ... ... демократиялық мектептегі мақсаттық ... ... ... ... ... көзбен қарап мақсаттарына, ойларына, тіпті ... ... ... керек. Демократиялық құқықтармен және еркіндікпен қорғалған ... ... ... ... ... ... ... тұрпайы немесе қарым қатынастың дұрыс стилін таңдай алмаған шала ... ... ... ... ... ... ... білім алуға ұмтылатын адам, педагогикалық ... бей ... ... ... бас ... жасаушысы болып табылады. Педагогтардың әріптестігі. Педагогтар қызмет ... ... ... ... ... түрде емес, нақты араласу керек котракттар жүзіндегі міндеттерге ... ... ... ... ... іс жүзінде нақты қызметтестік жасауға ... ... ... ... үшін күш ... ... ... оқытушы жеке өз күшімен, бұл ... ... ... сол ... ол өз еркі ... болмасын әріптестерімен жұмыс бабымен қарым--қатынас жасайды. Оқытудың ... мен ... ... ... ... Нарықтық мектеп директорының ... ... ... ... ... ... ... Бұл мәселелерді орындай алатын персонал ... яғни ол ... ... орындай алатын менеджер болады.
2 кесте. Әріптестік технологияның артықшылығы, ... ... ... ... ... технологиясының әлсіз жерлері:
Әріптестік технологиясының кемшіліктері ... ... мен ... қарым--қатынасының өзгеруінде.
Оқушының жұмысын бағалаудың рөлін арттыру
Тәрбиесінде гумандық емес ретінде қарастырылатын ... ... ... бас ... ... ... зорлықсыз ұйымдастыру
* Оқытуда күштеуді қолданудан бас ... ... ... ... бас ... ... қолдану.
* Оқушылардың қабілеттерінің терең дербес айырмашылықтарының болуын ... ... ... ... қосымша сабақтардан бас тарту
* Еркін ... ... ... ... ... және ... нашар балалардың көп болуына байланысты, объективті қиындықтарды ... ... ... колективін > ретінде қарастыру туралы тезис.
* Қиын ... ... ... ... ... оқуға қабілеттілік.
* Сәйкес форманы ... ... ... жасауды дамытуда.
* Класстың интелектуалдық ... ... ... ... ... ... ... мектепке толыққанды өтпегендіктен, осы ... ... ... ... ... ... мен ... қазіргі таңда нөмірі бірінші сұрақ. ... нені ... нені ... ... ... оның ... қарауыл болу, ықшам аудандардағы балаларды санақтау, мектептегі полдарды ... ... ... ба деп ... ... Ал ... ... бір қалыпты: дейді, ал сұрақтар сол күйінше ... ... Бұл ... күннен күнге өршуде және мектептер нарықтық заңдарға бағынбайынша олар жойылмайды, яғни ол ... ... ... ... ... ғана орындайды [24].
1.5 В.Ф. Шаталов жүйесі және нарықтық мектеп
Оқыту технологиясын ... ... ... ... ... біз ... себебі тиімділік барлық оқыту ... ... ... ... Талдауда да оны бүтіндей ... ... Егер біз оны ... қарастырсақ, онда оған ... ... ... ... ... жағдай әріптестік технологиясының ең айрықша модификациясы болып ... Б.Ф ... ... ... ... Автор > деген ойдан ... ... оны. ... жүйем-- бұл 200 аса жаңа ... ... ... деп ... ... [25]. Бұл шатасу мен келіспеушіліктерді автордың өзі ... Яғни ... ... 102-ші ... жасауында деген ескерту көрсетіледі. ... ... өте келе бұл сөз ... ... ... ... ... жабысып қалмастан, Шаталов жүйесінің түбіне тесіле қарасақ, онда бізде бір де бір ... оған ... ... ... ашпағанын байқаймыз.
Шаталов жүйесінің ерекшелігі--мұғалім жұмысының ... және ... бір ... ( ... ... ... ... оқушылар көмегін пайдалануы.
Бұл жүйе барлық оқушыларға арналған, ... ... ... ешқандай шектеулер қойылмаған. Ол әрбір оқушыға икемделеді, оқу ... ... және ... ... деңгейіне қарамастан тәуелді емес. Шаталов класының барлық түлектері, мектеп білімінің ... ... өте ... көрсете отырып, жоғарғы оқу орындарына ... ... Осы бір ғана ... бұл ... тиімділігін көрсетеді, сонымен ... осы ... ... ... ... сәттілігі туралы оң бағалы ресми ... ... ... көрсеткіші бұл--нәтиже: Шаталовтың оқушыларының арасында: 58 ... ... мен 11 ... ... ... ... ... мамандар. Тиімсіз технологиямен бұл ... жету ... ... ... артықшылығын мектеп бағдарламасының тез және сапалы түрде ... ... ... бір ... ... ... мазмұнын фантастикалық жылдамдықта (30бит/с жоғары) игерілуін айтып кеткен. Оқушылар бір ... 2 және 3 ... ... ... Автордың басты тапқырлығы − тіректі дабылдары бар ... ... ... ... ... Бұл ... есте ... қабілетін, жетілдіру тәсілдерін ... ... ... ... идея іске ... ... қытай жүйесінде оқылған материалды есте сақтау және ... ... ... Арнайы символика кодтау, тәртіпке келтіру, рифммалау, мнемо−техникалық оқытудың елеулі ... бар. ... ... ... ... ... Алайда, жас жеткіншекке факттілік білім ... ... онда ТДП ... отырып, бұл мәселелерді тез шешуге болады.
Зерттеулер ТДП қолданудың келесі ... ... бар деп ... Оқу ... ... ... ... басқа құралы жоқ болса;
* Лекция ... ... ... мен ... ... отырып, сол мезетте, көрнекілікті қамтамасыз ету.
* Бастауыш ... ... ... мен ... ... әліде оқушылардың қолы жетімсіз болғанда.
* Материалды механикалық түрде еске ... ... ... ... ... оқыту, Шаталовта маңызды орын алды, оған көп нәрсе ... ... ... ... өз ... ... ... жағдайлар жасауға бағытталған жүйеге мақсатталады, оның табысқа жетуі ... ... ... ... ... қолданғаны үшін айыптады. Бұның өз артықшылығы мен ... бар. ... -- ... ... ... мұғалім мен оқушының функцияларын күрделендіру. Шаталов бұған ... да ... олар ... ... ... ... өз еңбегін қосуы керек.
Шаталов ұсынған тәсілдер, педагогтар үшін ... ... ... ... ... білімін әрқашанда қадағалап ... ... ... ... ... ... тез жетуге болады. Шаталов жүйесінде, мұғалім жоғары ... бұл ең ... ... Ол ... ... іске асыратын компоненттерден тұрады: жоғары интуйция, импровизациялық талант, ... ... ... ... ... ... элементтерін кіргізу арқылы, кішкене өзгертілген дәстүрлі сабақты қолданады оқушылардың ... ... ... ... ... ... әріптестікті қалыптастыруға бағыт алса білімді қадағалаудың және есепке ... ... ... тұрғыдан Шаталов жүйесі елеулі бір қиындыққа ... ... ... жеке ... ... анық ... яғни ... нәтижелігі, мұғалімнің жеке талантының жоғары болуына байланысты.
Педагогикалық ... ... ... ... ... Бірақ олардың барлығы әділ емес. Мысалы, тіректі ... бар ... ... ... ... ... да айтылды. Мұғалім мен оқушы арасындағы ... да ... ... де ... ... жатты. Қарсылардың бір бөлігі ... ... ... орын ... ... ... ... яғни басқа жағдайларда оны ... ... ... ... ... және төмен оқушыларға ... ... ... ... өте ... екендігін айтуға болады. Толық жауап беру үшін ... ... ... ... оқушы ғана, онда кодталғанын, не жазылғанын біледі, ... ... өзі ... ... ... ... Бұл жерде оқушыға ауызша емтихандағы ... ... яғни ... жауап беруге белгілі, әдістемесіне ауыстыру--үлкен қадам. Себебі, игерілген материалды ... ... ... ... ... яғни көптеген оқушылар ... ... пен күш қуат ... ... ... ... яғни барлық оқушыларға жеңіске дейін оқу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... және математиканы жылдам оқыту тәжірбиесі де өз қолдауын таппады, себебі ... ... мен ... ... мазмұнды қысқартуға алып келеді, ал, жоғары сапалы сәттілік материалды ... ... ... ... оған өте көп ... кетеді. Шаталовтың оқушылары оқу материалын емес, тек оның конспектісін ғана ... ... ... де әділ ... бар. Шаталов әдістемесіл оқушылардың жетектеу жүйесі, яғни ... ... еске ... ... береді және интеллекті дамуына өз ... ... Ал ... ... ... ... бұл әдістемені дұрыс деп ... ... ... ... оқушыдан нақты жауапты талап етеді,ал бұл максатпен әдістеме тамаша қызмет жасайды.Екіншіден, репетиторлық қызмет нарықта ... ие, яғни аз ... ... ... ... ... ... нәтижеге жету. Шаталов технологиясын жеңу үшін ТДП құрастыратын арнайы сабақ ... ... ... тәжірибешілердің үлкен бөлігінде де қолдамады, себебі бұл ... ... мен ... арасынан бұрын, ескі ... ... ... ... ... жазған хаттарынан үзінді: . [28] ... ... ... келе ... бірігіп жұмыс жасау технологияларынан алшақтап, бүгінгі күнде ... ... ... ... біріктірілген әртүлі технологияық сызбанұсқа элементтерін қолдану ... тұр. ... ... ... ... ... алға ... бастыратын адам бар болғаннан дамиды. Ал, педагогика ... ... орын ... әрі ... тамыр жайып үлгерген жоқ. Ол үлкен қуат және ... ... ... сапалы қажет етеді. Сондықтан мықты жұмыс жасауға қызығушылығы жоқ ... ... саны өте көп) ... бас қату жұмыстарынан құтылуға тырысты. Педагогикалық прогрессивті ( алға ... ... ... бас ... ... ... ... оны енгізуге мотивациясының болмауынан деп түсінуге болады. ... ... ... ... ... яғни ... ... , бойынша жұмыс істеуге бұйрық беру ... ... ... ... қиын ... игеруіне жол болмады.
Батыстық вариант. Бүгінгі күнде біз тек батыстық ... қол ... ... ғана ... ... ... олардың жетістіктерін өзімізге тартуға тырысамыз. Батыстық әріптестік технологияның негізгі ... ... ... және оның ... ... ... ... жұмыс бойынша әріптестер.
* Бірігіп жұмыс істеудің негізгі--айқын анықталған ... ... ... ... ... ... ... мақсаты--оған маңызды болып келетін пәнді игеру.
* Педагогикалық мақсаты--оқушының көздеген мақсатына ... ... ... 50% ... 50% педагогтың.
* Алға қойылған бағыты, (стимулы) :оқушы үшін--оның көзделген, педагог ... ... ... ... максималды өз бетінше жұмыс жасауы төмендегенде ғана ... ... ... ... жалпы алгоритімдерді үнемі түзу.
* Өз мотивациясын ... ... ... Жекеше ерекшеліктерге жоғары деңгейдегі тірек.
* ... тез ... жол ... және ... ... ... ... қазіргі таңдағы жаңа заттарды қолдану.
* Үрдістің қауіпсіздігін және ... ... ... ... ету.
* Жекешеленген түрдегі күнтәртібін қамтамасыз ету
* Жақсы жағдай ... ... ... мына ... жиі кездеседі.
, , ... бұл ... ... түрі бар.
Негізгі--шарт (контракт) бойынша оқытуға ауысу.
Мектеп, әрбір ... ... ... ... ... ... міндеттер әрбір оқушыдан да ... ... ... ... таңдау бойынша жауап береді. Бір−бірімен жасалынған міндеттерді атқару ... ... да бір ... ... бұзу ... Шарттарды орындау тәуелсіз экспертизамен куәландырылады.
Үрдісті жоспарлау оқушылардың ... мен ... ... ... жасалынады. Маңызды рөлді атқаратын бастапқы жағдайын бағалау болып саналады. Оның ... ... ... ... ... Егер де бастапқы дайындық төмен болған ... ... оны ... бір ... ... ... ... еңбегі үшін салыстырмалы төлемі анықталады. Кейде әлсіз ... алу ... ... Сонда да бұл жағдайда мұғалімдер өзіне тым үлкен жүктемені ... ... ... ... тест ... ... ... болу қатаң сызбанұсқаларды көздемейді. Бұл біздің еркін жоспарланатын ... ... бір ... басқа қателік жасауға мүмкіншілігі [30] ... ... ... ... ... ... қарайды. Көпшілігі ойлап табушы және соған ... ... ... ... ... жұмыс жасағанын дұрыс көреді.
Технологиялық сызба−нұсқалар өте иілгіш келеді. Әлбетте ... ... ... ... ... отырады. Бірінші бөлімде педагог, оқу ... үлгі ... ... ... ... бұл ... үшін ... көзі ретінде қабылданса, екінші бөлімде оқушыларға ... ... оның ... адам ... ... Бұл сызба−нұсқа жаңа емес және де ... тану ... еске ... яғни ... ... жартысында мүғалім жаңаша білімді танытса, кейіннен сол тақырыпты, жақсы берік ұғып ... ... ... ... [31]. ... сыныптық партерлық сызбанұсұсқа біріктіріп оқытуды көздейді. ... үш ... ... ... ... ... жүргізіледі. Жекеменшік мектептерде оқушылар тарапынан көмек көрсету, бірігіп жұмыс ... ... ... анық [32]. Бай адамдар өздеріне ... төрт ... ... тұратын жекеше қымбат оқытуды қалтасы көтереді. ... ... ... ... ... ... кең ... Кейде жақсы, мықты оқушылар өздерінің сыныптастарына ақшаға ... ... ... ... ... ... мектеп арасында әріптестік қарым−қатынас кең тарауда. Педагогикалық үрдістің ... ... ... әсер ... ... мұғалімдер онда дарынды оқушыларды көп бағалай білмейді, көпшілігімен ... ... де ... ... ... ... ... бойынша мектептен және жоғары оқу ... ... ... 30% жас ... ... ... ... Американдықтарды қатты уайымға түсірді, сондықтанда ... оқу ... ... өзгертуді талап етті. Әріптестік моделдер осы жерде тиімды болып ... ... ... сөз қозғайық. Қысқа ... оны ... мен ... ... ... қойылған мақсаттарға эффективті жету деп ... ... ... ... ... және ... ... мақсатқа жету үшін оқушылар коопирленеді, өз мүмкіншіліктері біріктіріп, соңында оқытудың тез және ... ... қол ... ... ... сыныптарда бөлінетін арнайы түзілген топтарда ... ... ... бөлінуіне бірдей қойылған мақсатты түсіну көру, дайындық деңгейі, ... ... келу ... ... ... ... ... құрайды [2].
Американдық зерттеушілер Д.Джонстың және Р.Джонсын біріктірілген іс−әрекеттің ... ... ... бөледі:
* Оқушылар топтағы басқа ... ... өз ... ... топ ... ... қол ... жекеше өз орнын түсіне біледі.
* Оқушылар оқуда бір−бірімен ... ... ... ... ... ... ... біріге келіп жұмыс атқаруды үйренеді
Кооперативті ұйымдастырылған оқытудың өзінің ерекшеліктері ... ... ... ... жету ... бөлінеді, сондықтанда мұғалім олардың түзілуіне өте салмақты қарайды.
* Жекеше бағдарламалар ... ... ... ... ... ... Оқу ... әрбір топ мүшесі өз білімдерімен біліктілігімен бір−бірімен ... ... ... ... шыншыл өздігінше жұмыс жасайды.
* Топтың ... ... ... әрбір мүше жауап береді.
* ... топ ... ... ... топ мүшелеріменен бағаланады.
Педагогикалық тәжірибе және ... ... ... топ болып жұмыс істеуінің ... ... мен ... бар ... ... Бұл ... олардың дамуы тәрбие алуы, жоспарланған оқу деңгейіне оңай және тез ... көз ... Тек ... ... ойластырылған, ал құрылған топтар белгілі бір талаптарға сай болу ... ... ... ... ортақ мақсат болу, топтың әрбір мүшесі өз ... ... ... ... ... ... ... болу керектігін түсінуі ... ... да ... ... құрмас бұрын, оқушылардың ішкідүниесіне терең ене білуі қажет. Мұғалімге ... ... арта ... ... ол ... ... арасында бірге келіп жұмыс жасауында біліктілік пен тәжірбиені ... ... ... [34].
1.6 Технологияның жаңа модификациясы
Қазіргі заманауи отандық педагогика ... және ... ... ойы жаңа оқу ... ... ... Соның ішінде ұжымды−топтық−жұп−индивидуалдық (ҰТЖИ) және ... (ТЖИ) ... В. К. ... ... ... бұл әдістің негізгі белгілері:
а) құрамы ауыспалы топтарда оқу ... ... ... ... дидактикалық үрдісті басқару және арнайы ұйымдастыру ҰТЖИ және ТЖИ ... ... ... Жаңа оқу ... ... ... ... мен мазмұнына сүйеніп отырғанымен де, ... оқу ... ... ... ... келуіне байланысты оның түр тамыр реконструкциясы, жаңаруы ... ... ... мұғалімдердің де рухани қабілеттіліктері аса жоғарылап, әдіс әртүрлі болып жатыр.
* ... ... ... тәуелділігі, формалары аса өзгеріп, олардың эффективтілігі артуда.
* ... ... ... жұптарда әртүрлі көзқараспен талқылау оны үлкен көлемде қабылдауға ... ... ... әдістің негізгі өзгертілген түрінің бірі ... ... бар ... карточкалармен жұмыс жасауы. Жұмыс реттілігі ... ... ... ... үшін мысал және де бір ... ... ... ... ... бір−бірімен жолығып, карточкалармен алмасып, ? деп ... ... ... ... ... болады. Егер қиындықтар туып ... ... ... ... ... мәтінді есеппен жұмыс жасалынады. Соңында ? деп ... ... ... ... жұмыс жасауы үшін жаңа жұп іздейді [35].
ҰТЖИ және ТЖИ ... ... ... ... ... ... ... артуы және пассивтілігімен күрес, бір−бірімен жарысу, сабақтың дәстүрлі емес ... ... ... артуы.
Сонымен бірге бұл әдістердің кең тарамауына себеп болатын өз ... де бар. ... ... ... ... яғни ... ... ретсіз көп жүруі, оқытудың продуктивтілігінің артуы жөнінде анық дәлелдемелері ... ... ... ... оқытуда әріптестік технологияның жаңа модификацияларын қолдану әдістемесі
Тәуелсіз ... ... ... жету ... ... өз ... өмір сүре алатын шығармашыл жастардың қолында. Сондықтан жаңа үрдіс сатысында оқыта отырып, оқушының жалпы дамуын қамтамасыз ету басты ... ... ... ... өзгерістер мен нарықтың өскелең заңдылықтары--қоғам дамуының басты факторлары білім мен ғылым екендігін айқындайды. Республикамызда білім беру ісін ... ... ... ... ... жеке ... бағытталуы. Осыған орай мектептердегі педагогтар ұжымдары оқытудың жаңа әдістерін ... және ... ... жетілдіруге бағытталған ізденістер үстінде Қазақстан Республикасының Елбасы Н.Ә. Назарбаев Білім мен Ғылым қызметкерлінің II съезінде: - ... ... ... формация мұғалімі - бұл пәндік білім жүйесінің, іскерлік пен дағдының , кез-келген ғылыми білім ... ... ... ғана емес , ... ... ... оқушылардың өмірге дағдыландыру құзырлығын айқындау ... әдіс - ... ... ... ... ... өнер, шығармашылық, logos-ілім деген мағынаны білдіреді [38].
... - ... ... ... ... ... ... жандандыру және жетілдіру негізіндегі технологиясы:
Волковтың технологиясы
шығармашылық қажеттілікке негізделген яғни ... өз ... ... ... ... ... ... өңдеу амалын игертеді.
Иванов технологиясы
әлеуметтік түйсікке негізделген, бұл технология бойынша оқушылардың ойлау, ойлану, ой сезімдері қалыптасады.
Шаталов технологиясы
оқытуы (тірек сигналдарын ... бұл ... ... ... ... ... технологиясы
дербестендіру мен деңгейлік дифференциалдау технологиясы, бұл оқушылардың пәнге деген қызығушылықтарын арттырып, ойлау қабілеттерін дамытады
Жанпейсованың ... ... ... оқу ... ... ... ... ізденістерге жетелейді, бұл технологияның басты жетістігі - жеке ... ... ... ... ... технологиясы
бұл оқушылардың оқу қанығын арттырып, ауызекі сөйлеуге ұмтылдырады
Қазіргі кезде білім беру саласында жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану мұалімге оқу процесінің ќұрылымын ... ... ... ... ... ... ... дүниетанымдарын кеңейтуге және жеке қабілеттерін көре біліп, оны дамытуға толық жағдай жасауға мүмкіндік береді. [40]. Қолдануға мүмкін және ... ... ... ... ... әріптестік технологиясын жатқызуға болады. Бұл технологияда оқытылатын пәнге де, тұлғаның қалыптасуына да бірдей ... ... ... мен ... ... қарым-қатынастар жаңа сипатқа ие. Осындай, ұжымдық және мақсатқа жетуге ұмтылысты қалыптастыратын қарым-қатынастар оқушылармен әріптестіктің ... ... ... ... ... оқыту сыныптарда бөлінетін арнайы ... ... ... асырылады. Олардың бөлінуіне бірдей қойылған мақсатты түсіну көру, ... ... ... ... келу ... ... ... қызығушылықтар негізін құрайды.
Әріптестік технологиясында оқытуға арналған көптеген зерттеулер бойынша осы ... ... ... ... ... оқушылардың білім деңгейі дәстүрлі оқу ... ... ... ... ... ... ... Бұл оқыту әдісі бойынша математиканы, қоғамдық ... тек ... ... ғана ... білім деңгейі орташа кіші және орта сыныптарда өткізуіне болатынына көз ... ... ... үшін ... ... ... ... қызметтестік оқыту өз жемісін беру үшін, тағы да екі ... ... ... ... ... және жеке ... ... механизм. Барлық топтың ... ... ... ... жаңа ... ... ... көмек береді. Егерде топпен бірге алған мадақтау сыйы ... ... ... онда топ ... ... жолдастарының білімді тану қажеттіліктеріне оқушының көзбен көрмей ... қоюы анық [41]. Ал ... ... ... алуда жеке жауапкершілікті ынталандырады, ол өз кезегінде әр ... ... өз ... ... ... Егер де ... ... үшін индивидуалды мадақтау сыйы жеткіліксіз ... ... де, > ... ... ... топтарға берілген тапсырмалар орындалады. Әрбір топ тапсырма алғаннан кейін ... ... ... ... мен ... ... дайындайды.
2.3 Оқушылар дайындаған тіректер сипаты
Бұл әдістің ең ... жері әрі ... әрі ... әрі ... ... ... атқарады. Осы орайда біз тірек−сызба туралы түсінік бере ... ... ... ... алу жолдарын, физикалық және химиялық қасиеттерін, қолданылуын ... ... ... ... ... жетелеу.
Оқушылар берілген тақырыпты оқу барысында, тақырып ішіндегі сұрақтарға жауап ... ... ... ... ... қарай, оқушылардың білімін, білігін дағдысын ... ... ... ... ... жүйедегі орны?
* Жауабы:
Оқушылар дайындаған тіректер.
Алюминий
Атом құрылысыЭлектрондық формуласыҚосылыстарда ... 3 ... және +3 ... ... ... ... ... шынайы табиғи түрі.
2-сурет. Алюминийдің табиғаттағы таралуы.
2-ші топқа
* Сұрақ
Алюминий қосылыстарының табиғаттағы ... ... ... ... Жауабы:
Рубин ... ... ... бағалы тастар--алюминий минералдары
3-ші топқа
* Сұрақ
Алюминийдің физикалық қасиеті?
Оқушылар дайындаған тіректер.
* Жауабы:
4-ші ...
* ... ... ... ... ... Жауабы:
Белсенді металл(күшті тотықсыздандырғыш)
Металдың беті ауадағы оттекпен жанасқанда, лезде тотығып, оксидті қабықшамен қапталады:
Жай ... ... ... ... ... алюминийдің ерімтал тұздарын түзеді:
* 2Al + 6H2SO4(конц) = Al2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O
* Al + ... = Al(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O
* ... ... ... ...
* 8Al + 3Fe3O4 = 4Al2O3 + 9Fe
* 2Al + Cr2O3 = Al2O3 + 2C
Өнеркәсіпте алынуы
Төрт топқа ... ... ... қосылыстары қайда қолданылады?
Оқушылар дайындаған тіректер
* Жауабы:
Қолдануы: Металлургияда Сr, Ni, CO, V, Ti, Mn алу үшін ... ... ... ... ... ... ... Алюминий қосылыстарының қолдануы.
Магналий (Al+Mn+Mg) ... және ... ... ... ... жасау
Алюминий марганецті қола (Al+Mn+Cu)
машина тетіктерін жасау
(Al+Si+Mg) ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген сабақтардың нәтижелері
1.Кім жылдам. 4 топтың оқушылары шығып, химиялық ... ... ... ... теңестіріңдер.
Аl+H2SO4 = CaO+ HCl ... +H2SO4 = Al2O3 +HCl ... +NaOH= AlCl3 +KOH ... ... ... ... ... теңестір.
... + HCl =AlCl3 +H2
Al2O3 +... =NaAlO2 +H2O
Al(OH)3 +HCl=... ... +CuSO4 = ... ... ... ... ... жылдам жауап.
1.Периодтық жүйеде металдардың саны қанша? (88)
2. Ауыл ... ... ... (F, Cl, B, S, P, ... ІІІ А топша элементтерін атаңыз? (B, Al, Ga, In, Tl)
4. ... жер ... ... ... ... (0,9%)
5. Алюминийдің тотығу дәрежесі? (+3)
6. Электролиз ... ... ... ... орны ( Павладар, Торғай)
7. Алюминийдің балқу температурасы (6600)
8. Алюминийдің қайнау ... ... ... пен ... ... ... Темірді қандай әдіспен аламыз? (алюминотермия әдісі)
11. Na[Al(OH)4] оқытылуы? (гидроксоалюминаттар)
12. Al +Si ... ... ... Al +Mg ... ... Магналийді қай жерде қолданамыз? (Ұшақ, ... кеме ... Al2O3 ... ... ... ... ... құрамында кездеседі? (корунд)
4.Эстафеталық жарыс. Формула құрастырады.
Әр ... ... ... ... ... ... қайсы топ бұрын болса, соларға ... ұпай ... ... ... ... Мына ... ... асырыңдар
1. Al-->Al2O3-->Al2(SO4)3 -->Al(OH)3-->AlCl3
2. Al-->Al2O3-->Al(OH)3-->Al2(SO4)3-->Al2O3
3. Al-->Al2(SO4)3--> Al(OH)3--> Al2O3--> Al(OH)3
4. Al--> Al2O3-->Al(OH)3-->Al(NO)3--> Al2O3--> Al2(SO4)3
5.Cұрақты оқып, дұрыс ... ... ... ... ... ... Ақ саз − ... Далалық шпат− K2O*Al2O3*6SiO2
* Слюда− K2O*3Al2O3*6SiO2 *2H2O
* ...... ... ... ... ... ... және төменгі бөліктерге бөлінеді.Жоғарғы ... ... ал ... жағында есептер көрсетілген. Карточкалар әр ... ... ... ... ... ... соң, ... оқушымен тапсырма алмасады. Мұндағы басты ... ... ... ... орындауы қажет. Оқушылардың тапсырмаларды орындауы үш форма түрінде есепке алынады.
* жеке ... ... ... ... есеп ... ... ... (үлгерім парағы)
Ойлан тап, Төрт топқа ... ... ... ... ... ... 10 г мыс пен ... қоспасын тұз қышқылымен әрекетттескенде 6,72 л H2 (қ.ж.) ... ... ... ... қышқылмен әрекеттесу теңдеуін жаз.
2. Алюмотермия әдісімен темір ... ... 20 г Fe(III) ... ... 50г ... ... қанша грамм темір шығады?
3
1. ... ... ... ... жазыңдар.
2. Массасы 12 г алюминий мен мыс қоспасы тұз қышқылымен өңделді. Бөлініп ... ... 7,4 л (қ,ж) ... ... Әр металдың қоспадағы массалық үлесін анықтаңдар.
о
4
1.Алюминийдің агрегаттық ... 15,2г хром ... ... ... 9 г хром түзілді. Хромның теориялықпен салыстырғандағы шығымын пайызбен көрсетіңдер.
2.6 Сабақта ... ... ... ... ... топ ... дайындаған тіректерінің көрсеткіші.
Оқушылардың жұмыс істеу барысында, өткен тақырыптардан алған ... ... есте ... ... ... Алюминий және оның қосылыстарын қолданылатын салалармен таныса отырып, оқушы білімі күнделікті ... ... ... ... ... ... оқушыларының барлығы дерлік ынталы қатысып, жоғары бағалар ... ... ... ... кесте. Сабақта өтілген материалдармен жұмыс істей отырып, топ оқушылардың дайындаған тіректерінің көрсеткіші.
Баға
5
4
3
Оқушылар ... ... ... ... көрсеткіші.
Оқушылар дайындаған тіректер.
Cабақтың тақырыбы
Тіректер оқушыларға оқуға берілген ... ... және ... ... ... ал ... ... әрбір оқушыға қолжетерлік және де ... ... өте ... түсінуге және қабылдап алуына мүмкіндік туғызады, ал ең ... ... ... шектейді. Оқушылар мұғалімнің түсіндіріруінің барысында оның ойын тек қадағалап қоймай, сол ... ... ... өздері жүріп отырады.
Оқыта−үйрету ойын әдісімен сабағын қорытындылау сабағы өткізілді. ... ... ... 4 ... ... жетекшілер анықталды. Оларға тірек−конспектілерін дайындау ... ... ... ... ... ... кездестіреміз?
* Бұл сұрақты қою арқылы, ... ... ... білімін тексеремін.
Оқушылар дайындаған ... ... ... ... ... қай топша элементі?
* Бұл сұраққа оқушылар Менделеевтің периодтық ... ... ... ... ... ... дайындаған тіректер
* Жауабы:
Темір
Периодтық жүйедегі орны: +26Fe(26p 30n)26e
Электрондық құрылысы:
* Электрондық қабат: 2)8)14)2),
* электрондық ... : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2
* ... ... 0,+2,+4, ... +6; тотықсыздандырғыш болып табылады.
Қосылыстары FeO, Fe2O3, Fe(OH)2,Fe(OH)3, FeCl2, ... ... ... ... ... кездесуі?
* Оқушылар бұл сұрақтың жауабына, басқа пәндерден ... ... еске ... ... ... дайындаған тіректер.
* Жауабы
Табиғатта кездесуі ... ... ... денесіндеӨсімдіктер денесіндеКен-руда құрамындаМинералды судаТопырақтаFe- революционер элемент
* Темірді ертеде деп атаған. Жер бетіне ... ... ... ... ... ... ... 90% темір бар. Ең үлкен метеорит 1920 ж Америкадан табылған,салмағы 60т .1895 ... ... ... 34т ... метеорит табылған ,қазір Нью-Иоркте сақталуда.Темір күн жүесінде ең көп тараған элемент.Жер ядросының 90%темір құрайды.Жер ... ... ... ... ... ... таралуы бойынша -6 орында.
8- кесте.Темірдің адам ... ... жасы ... ... ... етте ...
Эритроцитте
Жас балада
1
7-9
10-12
80
Ересек адамдарда
1 ... ...
65
* Адам ... ... ... 3-7 гр дейін (ткань, қан, ішкі органдарда) болады. Темір ... ... ... ... ... ... ... тәулік қажеттілігі 11-30 мг құрайды.
* Бұлшықет белогы - ... ... Fe+3 ... етке ... түс ... Қан белогы - гемоглобин, құрамында Fe+2 ... ... ... түс береді, сүйек кемігінде түзіледі.
* Темір барлық жасыл өсімдіктер құрамына кіреді, хлорофилл түзуге, тыныс алуға қатысады
* Адам ... ... ... жетіспеуінен - қан аздық(анемия ауруы пайда болады. Ол дұрыс тамақтанбаудан,экологиялық себептерден,әлсіреу ,көп қан кету т.б. пайда болады.
* ... ... адам ... ... ... ... өсімдіктердің құрамында болады.
Темір табиғи суларда ең кең тараған ... бірі ... ... ... ... 0,01 -20 мг/л ... ... тұрады.
4-ші топқа.
* Сұрақ
Темірдің физикалық қасиеті?
Оқушылар дайындаған тіректер.
* Жауабы:
Күмістей ақ металлР=7,87 г/см2Бt=1539 CЭлектр тоғын ... ... ... ... ... қай ... ... және оны өнеркәсіпте қалай алады?
Оқушылар дайындаған тіректер.
* Жауабы:
* ... ... ең ... қоры ... ... таулар толық темірден құралған.Курск,Кольск жартылай аралында Шығыс және ... ... ... ... Үлкен қорлары бар.Қазақстанда темір кендері Оралдың шығыс беткейінде, Қостанай ... ... ... ... ... әдісіЭлектролиз әдісі.
* Сұрақ
Темірдің жай зайттар мен және ... ... ... ... ... және де ... ... дайындаған тіректер.
* Жауабы:
Химиялық қасиетіОттек : 4Fe +3O2 ... Fe +S ... 2Fe +3Cl2 ... ... Fe +4HNO3 ... +2H2OСумен: 3Fe +4H2O(бу) =Fe3O4 +4H2Күкірт қышқылы:Fe ... ... ... ... қайда қолданылады?
ҚолданылуыТұрмыстаТехникадаАуыл шаруашылығындаӨндірістеАрнайы ... ... ... ... ... ... шынайылығы, жұмыстың практикалық бағытталуы және маңызы.
2. Жұмыстардың көлемі мен толықтығы, ... ... ... ... ... ... ... Пікірдің сапасы мен тереңдігі.
II Қорғау іс-шарасы:
1 .Баяндаманың сапасы.
2. Тақырып бойынша білімнің көлемі мен тереңдігі.
3. Сөйлеу мәдениеті
2.8 Химияны ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі.
Берілген сабақты Алматы қаласының №12 Ш.Уалиханов ... ... 9 ... педагогикалық практика барысында жүргіздік.
9-сыныпқа арналған Химия оқулығы (авторлары НурахметовН.Н. және т.б) [ 45] ... ... ... ... "Алюминий және оның қосылыстары", "Темір, темірдің маңызды ... ... ... қорытындылау>> тақырыбтарына тірек конспект жасауды ... ... ... ... ... ... ... біз алдын-ала осындай тапсырмаларды оқушыларға дәстүрлі түрде тараттық, бұл кезде берілген тапсырманы әрбір оқушы өзі дербес түрде орындады. ... ... ... тексеріліп, бағалар қойылды. Тәжірибе аяқталғаннан кейін бақылау тобында орындалған тапсырмалардың нәтижелері мен тәжірибелік топтарда орындалған тапсырмалардың бағалануы салыстырылды. Тәжірибе командалар ... ... ... ... анағұрлым тиімді екенін көрсетті.Бақылау тобында орындалған тапсырмалар үшін қойылған бағалардың орташа мәні 3,5 болса, тәжірибелік топтарда қойылған ... ... мәні 4,1 ... ... ... оқушы белсенділік танытты, пәнге қызығуы арта түскендігі байқалды. "5''-7, "4"- 13, "3"-3 ... яғни ... 100%, ... 83% ... ... "4"-9, "3"-12, яғни үлгерімі 96%, сапасы 69% болды.
2.9 Оқушылардың ... ... ... ... ... ... химия пәніне деген қызығушылықтары артып, сабақ үлгерімдері жоғары деңгейді көрсетті. Химия сабағында әріптестік ... ... ... ... ... ... ... байқауға болады. Мысалы, практикалық экспериментке дейінгі эксперименттік сыныптың химия пәнінен білім деңгейлері тек орташа деңгейде болса, эксперименттің ... ... ... ... тұр.
9 ... ... ... ... ... көрсеткіші
10 кесте. Оқушылардың химия пәнінен білім ... ... тобы саны - 23 ... ... ...
7
Орташа
9 ... ... ... ... ... ... сынып яғни жаңа технологияларды қолданып сабақ өтілген сыныптың химия пәнінен білім деңгейлерінің біршама жоғарылағанын байқаймыз. Экспериментке дейін бұл ... ... ... ... ... ... үлес салмағы 52,1% құраса, эксперимент аяқталғаннан кейінгі нәтиже ... ... үлес ... 13,4% ... ... ... ... (39,1%-дан - 56,5%-ға) және жоғары (8,7%-дан - 30,2%-ға) деңгейдегі білім көрсеткішін көрсеткен оқушылардың үлес салмағы артқанын байқауға ...
8- ... ... ... ... ... ... нәтижесінде оқушылардың химия пәніне деген қызығушылықтары артып, сабақ үлгерімдері жоғары деңгейді көрсетті. Химия сабағында әріптестік ... ... ... тиімді екенін эксперимент нәтижелерінен байқауға болады. Мысалы, практикалық экспериментке дейінгі эксперименттік сыныптың химия пәнінен білім деңгейлері тек орташа ... ... ... ... ... ... көрсетіп тұр.
3 ҚОРЫТЫНДЫ
Қазіргі таңда еліміздегі білім беру жүйесінің ең басты жүйесі білім берудің ұлттық моделіне өту ... жас ... ... ... ... ... жеткізу. Оқыту мен тәрбиелеу мақсатында жүргізілген жұмыстың тиімді көрсеткіштерінің бірі - оқушының белсенділік ... және ... ... ... дегендей әрбір мұғалімнің міндеті - оқушының өз пәніне ... ... ... ... ... ... беру, ой-өрісін, шығармашылық ізденісін дамытып, қазіргі нарық заманы бәсекесіне төтеп бере алатындай білікті ... ... ... ... Біз өз тәжірибемде әріптестік технологиясын оқушылармен бірлесіп, топтасып жұмыс істеуге көңіл бөлдім. Оқушы ... ... ... ... ... жасауда, ортақ проблемаларды талқылағанда жаңа пікірлерге шығармашылықпен қарау тұрғысында жаңалықтар ашу ... ... ... Топ ... өз ... ортаға салып және сол ойларды тірек сызба арқылы көрсетті. Шамалары келгенше ... ... ... ... ... ... қол жеткізген жетістіктер: оқушының есте сақтау ... ... ... ... қаласының №12 Ш.Уалиханов атындағы мектеп−гимназиясының 9 ... ... ... ... ... ... тұрғыдан химия пәні бойынша диагностикалық әдіспен оқушының ойлау−логикалық қабілетін зерттедім, әр ... ... ... ... ... ... сол ... аяғында жақсы көрсеткішке жетті. Әрине ... де ... ... ... технология сапалы білім негізі бола ... ... ... химия пәнін оқытуда жаңа технологияларды пайдалану мұғалім үшін қандай маңызды болса, оқушы үшін мәнділігі бұдан кем емес. ... ... ... ... білім сапасын арттыруға, өздігінен жұмыс істеу мүмкіндігін молайтуға, химия пәніне қызығушылығын арттыруға 13% көмегін ... ... ... ... ... А.Б. 12 ... білім беру жан−жақты дамыған жеке тұлға қалыптастырудың ... ... ... ... ... №2(50) ... ... 14-167
* Подласый И.П. Педагогика: в 3-х кн., кн. 2: теории и технологии ... ... для ... ... обучающихся по направлениям подгот. и специальностям в обл. // ... - 2-е изд., ... и доп. - М.: ... Изд. ... ... 2007. - С. 474-489
* ... В.Ф. ... опоры.− М.: Педагогиака, 1987.-С. 60-68.
* Шаталов В.Ф. Опорные конспекты по кинематике и ... ... ... И. П. ... Новый курс. Учеб для студ. высш ... ... В 2КН.- М.: ... изд. Центр ВЛАДОС. 2003.-С. 59-83с.
* Амонашвили Ш. А., Единство цели. Пособие для учителя.- Москва.: ... ... ... Н.В. Реаж А.А ... ... ... Питер. 2008.-304.:ил−(серия ) 269
* Адильгазинов Г.З. Теория и практика совершенствования управления ... ... в ... ... ... ... ... ВКГУ. 2002.-384 с.
* Полат Е.С. Современные педагогические и информационные ... в ... ... ... ... для ... ... Учеб. заведений / Е.С.Полат, М.Ю.Бухаркина. - ... ... , 2007. - 368 ... Полат Е.С. Новые педагогические и информационные технологий в ... ... ... ... для ... высш. пед вузов и системы новым квалиор пед кадров//Е.С.Полат, М.Ю ... М.В ... А.Е ... Под ред Е.С ... изд сеар .- М.: ... центр

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Латын Америкасының экономикалық ұйымдары15 бет
НАТО құрылуы және қарым-қатынастары37 бет
Солтүстік атлантикакалық шарт ұйымы қызметінің халықаралық-құқықтық қырлары87 бет
Қазақстан мен НАТО13 бет
Қазақстан Республикасында еңбек нарығының қалыптасуы26 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
«жазбаша аударма практикасы» пәнін оқытудан әдістемелік нұсқаулар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь