Гидрометриялық ізденістердің даму тарихы

КСРО аумағындағы ең алғашқы су өлшеу жұмыстары б.з.б. бірінші мыңжылдыққа жатады. Ғалымдар Согдиана мемлекетіндегі Заравшан өзенінің алабында, Хорезмдегі Әмударияның төменгі ағысында су өлшеу жұмыстары жүргізілгендігін анықтаған.
Біздің ата-бабаларымыздың су жолдарына үлкен назар аударғанын князь Глеб Святославовтың 1068 жылдың қысында Керчен бұғазының енін өлшеу кезіндегі жұмыстарынан көруге болады. Нәтижесінде бұғаздың ені 14 000 саженьге (29850м) тең екені анықталды.
Кемелердің жүзуінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ең қауіпті деген жерлерге арнайы белгілер қойылған. Оның мысалы ретінде XI-XII ғғ князь Борис Всеславичтің жарлығымен Батыс Двина өзенінде орналастырылған Борисов тасын айтуға болады.
Өзендер мен көлдер туралы біраз мәліметтерді 1773 жылы Н.И.Новиковтың басшылығымен шыққан «Үлкен Сызба кітабынан» оқуымызға болады. Мәскеуде XVII ғасырдың ортасынан бастап-ақ ауа-райының күйі мен Мәскеу өзенінің деңгейіне күнделікті бақылаулар жасалып отырған.
Зерттеулердің алғашқы кезеңінде (1700 жылға дейін) үлкен аумақтағы өзендер мен көлдердің гидрографиясы зерттелген – Ақ теңізден Қара теңізге, Балтық теңізінен Тынық мұхитына дейін, сонымен қатар, елдің шекарасында орналасқан өзендер зерттеліп, өзен алаптарының арасындағы байланыстар анықталған.
Сонымен бірге, бағалы гидрологиялық және гидрометриялық мәліметтер орыс жазбаларында тарихи құжаттарда және «Үлкен Сызбалар кітабында» жинақталған.
Екінші кезеңінде (1700-1877 жж) – Ресей империясының құрылуынан бастап елдегі XIX ғ. ортасындағы өнеркәсіп капитализмінің дамуына дейінгі кезеңде су объектілері мен режимін зерттеуінде экспедициялық әдіс басым болды.
        
        Гидрометриялық ізденістердің даму тарихы
КСРО аумағындағы ең алғашқы су өлшеу жұмыстары б.з.б. бірінші мыңжылдыққа жатады. Ғалымдар Согдиана мемлекетіндегі Заравшан өзенінің ... ... ... ... ... су ... жұмыстары жүргізілгендігін анықтаған.
Біздің ата-бабаларымыздың су жолдарына үлкен назар аударғанын князь Глеб ... 1068 ... ... Керчен бұғазының енін өлшеу кезіндегі жұмыстарынан көруге болады. Нәтижесінде ... ені 14 000 ... ... тең ... ... жүзуінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ең қауіпті деген жерлерге арнайы белгілер қойылған. Оның ... ... XI-XII ғғ ... Борис Всеславичтің жарлығымен Батыс Двина өзенінде орналастырылған Борисов тасын айтуға болады.
Өзендер мен көлдер туралы біраз мәліметтерді 1773 жылы Н.И.Новиковтың ... ... ... ... ... XVII ... ортасынан бастап-ақ ауа-райының күйі мен Мәскеу өзенінің деңгейіне күнделікті бақылаулар жасалып ... ... ... (1700 ... ... ... ... өзендер мен көлдердің гидрографиясы зерттелген - Ақ теңізден Қара теңізге, Балтық теңізінен Тынық мұхитына дейін, сонымен ... ... ... ... ... ... өзен алаптарының арасындағы байланыстар анықталған.
Сонымен бірге, бағалы гидрологиялық және гидрометриялық ... орыс ... ... ... және жинақталған.
Екінші кезеңінде (1700-1877 жж) - Ресей империясының құрылуынан бастап ... XIX ғ. ... ... ... ... ... кезеңде су объектілері мен режимін зерттеуінде экспедициялық әдіс басым болды.
Петр І ... ... ... ... ... ... пен ... дамуы, қорғанысты қамтамасыз ету үшін өзендерді кемелер жүзуге пайдалану, су каналдарының салынуы өзендер, көлдер, суайрықтарды инженерлік ... ... ... ... 1697-1701жж Азов жорықтарына байланысты Дон өзеніндегі Дон-Еділ суайрығындағы ең алғашқы инженерлік тұрғыдан зерттеулер. ... жж Ока және Дон ... ... ... үшін Иван ... ... Ал Шать ... Донның жоғарғы ағысы арқылы XIX ғасырға дейін сақталған.
1703-1709 жж зерттеулер жүргізіліп, М.Ю.Серуюковтың басшылығымен, Еділ ... ... ... ... ... ... ... Бұл жүйеде ең алғаш рет су ағысын су қойма арқылы реттеу іске асырылды. I Петр кезінде Еділ-Балтық (Маршенск) су ... ... 1719 жылы су ... ... басталып, 1731 жылы аяқталды. І Петрдің бұйрығы бойынша полковник Геннин Мәскеу өзенін жоғарғы Еділмен ... ... ... ... ... Петр ... шірркеулер қабырғаларында көктемгі су тасуы кезінде су деңгейін ... ... ... ал 1715 жылы Нева өзенінің Петропавл бекінісінде ең алғашқы су өлшеу жұмыстары Ладога, Валдан көлдерінде Орал өзенінде басталады. І Петр ... ... ... ... Еділ ... су ... есептелді.
1760 жылы өзен режимінің негізгі гидрологиялық ерекшеліктерін анықтау үшін М.В.Ломоносовтың басшылығы бойынша Ғылым академиясының географиялық ... мына ... ... ... жіберілді:
М.В.Ломоносов ең алғаш рет су ағысының жылдамдығын өлшеуге арналған зырылдауық ойлап тапты.
Ресей ... мен ... ... ... ... ... Ғылым академиясымен жүргізілді, мысалға 1768-1774 жж көптеген деректер жиналған гидрографиялық экспедиция ... ... ... А.Колмаковтың ерекше атап өтуге болады. 1856 жылы инженер В.Рожков атты монографмясын жариялады.
1767 жылы су ... ... ... ... ... су және ... ... басқармасына өзгертілді. Осы ұйымның жарлығы бойынша 1811жылы су және ... ... бас ... ... ... ... ... өзендер мен көлдердегі мұз қату мезгілін үлкен ... ... су ... күн ... ... алып ... ... қаулысы үлкен рөл атқарды. Бұл зерттеулер кейіннен тоқтатылып, 1843 жылы қайта басталды.
Өзендердегі су деңгейін ... ... ... өзен ... қағылған, репермен байланбаған рейкалармен жүргізілді. 1858жылы жол байланысы бас басқармасының алғашқы атты ... ... су ... зерттеулерін реттеді.
Су зерттеу мен гидрометриялық жұмыстар жасанды су байланысының құрылысы мен өзендердегі кеме жүргізу жұмыстарын меңгерумен тығыз байланысты. Су жолдарының ... мен ... беру ... ... мен қажеттілігін дәлелдеді, су жүйелерінің режимін зерттеуге мүмкіндік берді және стационарлық зерттеулердің ерекшелігін көрсетті. Сонымен қатар, ғылыми ... ... ... ... ... ... ... гидрометриялық зерттеулердің жүйеленген дамуы басталды.
1874-1917 жылдар аралығында гидрологиялық зерттеулер жақсы дамыды.
1874 жылы жолдар байланысы министрлігіне қарасты су және жол байланысы ... ... ... ... ... ... құрылды, ол 20 жыл жұмыс істеп, өзендер мен көлдерді жоспарлы түрде зерттеуге жол ашты. ... ... ... арнайы суреттеу партияларын құрды, ол партиялар инженер Багуславскийдің бастамасымен жұмыс істеді. 1925 жылға дейін жұмыс істеген су ... ... жаңа ... құрылды.
Комиссия жұмыстары біздің мемлекетімізде гидрографияны зерттеудің жаңа дәуірін ашты, гидрометрия әдістерін жаңартып жақсартты. Навигациялық зерттеу комиссиясының суреттеу ... ... су ... орындарын құрды, кей өзендерде су шығысы мен ағысын зерттеді.
1881жылы атты ... ... ... ... ... ... жоспарлы түрде зерттеу басталды. Өзендер мен көлдерді зерттеу нәтижелері (74-басылым) және басқа басылымдарда басылып шықты. Бұл ... ... ... ірі ... мен ... туралы мәліметтер тек қана КСРО гидрографиясының дамуына ғана емес, сонымен қатар орыстың ғылыми гидрологиясы мен гидрометриясына үлкен үлес қосты. Себебі сол ... ... ... жаңа ... ... пайда болып, тәжірибеде тексеріліп және гидрометриялық жұмыстарға жаңа ... ... ... ... ең нәтижелі жұмыстардың бірі - ... ... атты ... ... ... ойлап тапқан су асты флюгерінің суреттеуі мен сол құралдың су ағысын анықтау үшін алғашқы рет қолданғаны жайлы мақалалар жатады ... 1901 жылы ... атты ... ... ... ... бастап Жер министрлігі мен мемлекеттік меншік министрлігінің қаулысы бойынша ауылшаруашылық меморияциялардың (жерді суару мен құрғату) пайдалануы үшін өзендерді зерттейтін ... ... Бұл ... ... ... жұмыстарына қарағанда, өзеннің ағыс режиміне және де ... ... ... ... мән ... ... ... жерге орналастыру мен жертанудың бас басқармасының жерді жақсарту бөлімшесімен гидрометриялық ... ... ... бұл үшін ... бен ... ... бөлімшелер пайда болды, ал 1913 жылда Еуропалық Ресейде гидрометриялық бөлімшесі құрылды. Олар Түркістандық өлкеде (14станция мен 114 су ... ... ... (10 ... мен 100 ... орындары) және Еуропалық Ресейде (374 суөлшегіш орындары) гидрометриялық жүйе құрылды.
Гидрометриялық бөлімшелердің еңбектері жылдық есеп ... ... және ... мен ... үшін ... ... Әртүрлі деңгейді зерттеу, су шығыны мен өзен қалдықтары жайлы, қалдықтардың құрамы, судың химиялық құрамы және ... ... ... ... мен ... ... (жауын-шашын, булану) туралы мәліметтерді ғана емес, олар гидрометриялық жұмыстардың әдістері мен ... ... ... ... ... еске ... өткен есеп берудің арсында, ішінде өте бағалы әдістемелік тәсілдері бар атты Глушковтың бастамасымен орындалған еңбекті атап ... ... ... ... ... бекеттер, станциялардан алынған материалдар мен бақылауларды зерттеумен сипатталады. Гидрологиялық және гидрометриялық ғылымды зерттеуде Л.С.Лелявский, В.М.Лохтин, А.И.Войеков, Д.Н.Анучин, В.Г.Глушкова, ... ... және т.б. ... атап ... ... Қазан төңкерісінен кейін Кеңес үкіметінде өзен-көлдерде гидрометриялық зерттеулер тоқтатылды. ... соң ... ... ... ... ... және су ... жұмыстары басталды.
1919 жылы Петроградта Орыс гидрологиялық институты құрылды. Институттың міндетіне тұрмыстағы су режимі, су ... ... ... ... ... ... кірді.

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұхтар Әуезов - Әлемге әйгілі тұлға3 бет
Түркология және Қазақстан19 бет
Ақшабұлақ кен орнын41 бет
Кәсіпорындағы еңбек қорғауды басқару жүйесінің құрылымы51 бет
Маңғыстау облысында орналасқан асар ауданы бойынша жиналған геологиялық геофизикалық материалдар53 бет
Нептун4 бет
Оңтүстік Қазақстан облысы аумағынан өтетін Батыс Қытай-Батыс Еуропа трассасы64 бет
Тіршілік қауіпсіздік негіздері95 бет
Қазақстан суқоймаларындағы (Балқаш көлі, Арал (Кіші Арал) теңізі, Жайық өзені) кәсіптік маңызы бар тұқы балықтардың қазіргі жағдайдағы гельминтофаунасы57 бет
Құрылыс аланың инженерлік дайындау технологиясы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь