Өндірістік тәжірибені өткендігі туралы есебі («Жартас» ЖШС материалдары негізінде)


Пән: Экономика
Жұмыс түрі:  Іс-тәжірибеден есеп беру
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 31 бет
Таңдаулыға:   

АЛМАТЫ ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ СТАТИСТИКА АКАДЕМИЯСЫ

«Экономика және менеджмент» кафедрасы

Өндірістік тәжірибені өткендігі туралы

ЕСЕБІ

(«Жартас» ЖШС материалдары негізінде)

«050506-Экономика» мамандығы

Орындаған:

(студенттің қолы)

4 курс, 06-05 тобы,

Келгенова М. К.

Орындаған::
(студенттің қолы):
4 курс, 06-05 тобы,Келгенова М. К.:
Орындаған:: Кафедрадағы тәжірибе жетекшісі
(студенттің қолы):

(жетекшінің қолы)

4 курс, 06-05 тобы,Келгенова М. К.: Сейфуллин Ж. Т., э. ғ. д., профессор
Орындаған::
(студенттің қолы):
4 курс, 06-05 тобы,Келгенова М. К.:
Орындаған:: Кәсіпорындағы тәжірибе жетекшісі
(студенттің қолы):

(жетекшінің қолы)

4 курс, 06-05 тобы,Келгенова М. К.: Байырбеков Т. С.
Орындаған::
(студенттің қолы):
4 курс, 06-05 тобы,Келгенова М. К.:

Алматы, 2010

Мазмұны

Бет.

Кіріспе
3
:
Кіріспе: «Жартас» ЖШС өндірістік қызметінің жалпы мінездемесі
3: 4
:
:
Кіріспе: «Жартас» ЖШС-нің өндірістік-шаруашылық жағдайын талдау
3:
: 2. 1
Кіріспе: «Жартас» ЖШС-нің технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау
3: 8
: 2. 2
Кіріспе: «Жартас» ЖШС кәсіпорнындағы еңбек өнімділігін талдау
3: 14
:
:
Кіріспе: Кәсіпорындағы ресурстарды қолданылу тиімділігі
3: 20
:
Кіріспе:
3:
:
Кіріспе: «Жартас» ЖШс-дегі маркетингті басқару
3: 27
:
:
Кіріспе: Қорытынды
3: 31
:
:
Кіріспе: Қолданылған әдебиеттер тізімі
3: 32

Кіріспе

Нарықтық экономикада өнеркәсіптің тиімді еңбек етуі оның иелігінде бар ресурстарды, атап айтқанда қаржы, еңбек ресурстарын тиімді басқаруға байланысты болып келеді. Оларға қажеттілікті дұрыс жоспарлау, кәсіпорын қызмітнде дұрыс пайдалан білу, ұйымдастыру, бақылау сияқты шаралардың рационалды түрде жүзеге асырылуы кәсіпорындағы менеджменттің мақсатты қызмет етуін көздейді.

Ұлттық экономикадағы нақты саланың дамуын қамтамасыз етуде, отандық өндірушілердің өнімдерін әлемдік нарықтың сұранысына сәйкестендіру бағытында атқарылатын іс-шаралардың тобына шығарылатын өнімдердің бәсекелік қабілетін қамтамасыз ету мәселесін жатқызуға болады. Қазіргі кезде өзекті болып отырған мемлекеттің экономикалық құрылыс өнімдерінің сапалылығын және бәсекеге қабілеттілігін қалыптастыру әрекеттері де сыртқы өндірушілердің ұқсас өнімдеріне төтеп бере алатын отандық өнімдердің өндірілуіне тәуелді.

Нарық экономика жағдайында ұйымның тиімді жұмысының негізінде тұтынушылар қажеттілігі немесе нарықтық бағыт жатыр. Сондықтан да ұйымның жаңа өндірістік бағдарламасын жасағанда ерекше бір бағыт ұстануы қажет. Тиімді технологияны іске қосып, өндірісті жүзеге асырғанда ұйымға жоғарғы табыс әкелетін, оның таңдалған тауарлық саясаты мен стратегиясына сәйкес тұтынушылардың қажеттілігін қанағаттандыратын өнімді өндіру жоспары алға шығады. Осыған байланысты, мемлекетіміздің макроэкономикалық саясатын қалыптастыруда ғылыми негізделген іс-шараларының рөлі мен маңызы барынша арта түспек. Ал атқарылуы тиіс іс-шаралар жаһанданудың қазіргі таңғы талаптарына сәйкестендіріліп, әлеуметтік және экономикалық факторлардың дәрежесін ғылым мен инновациялардың соңғы жетістіктеріне сүйене отырып жүзеге асырылуына талап қойылуда.

Тәжірибе өту туралы есептің негізгі мақсаты «Жартас» ЖШС өндірістік-шаруашылық қызметінің экономикалық тиімділігін талдау, яғни теориялық білімді тәжірибе жүзінде бекіту болып табылады. Аталған мақсатқа жету үшін осы жұмысты жазуға келесі міндеттер қойылды:

  • кәсіпорынға қысқаша сипаттама беру арқылы өндірістің ерекшеліктерін талдау және бағалау;
  • кәсіпорынның негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау;
  • кәсіпорында еңбек ресурстарын басқару жүйесін және оларды қолдану тиімділігін талдау.

Зерттеу объектісі болып құрылыс өнімдерін өндіруге маманданған «Жартас» ЖШС табылады.

Аталған жұмыс кіріспеден, 4 бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.

1 «Жартас» ЖШС өндірістік қызметінің жалпы мінездемесі

«Жартас» ЖШС 1996 жылы құрылған. Кәсіпорын қызметі құрылыс саласымен байланысты. Ол келесі қызмет түрлерін жүзеге асырады:

  • мұнай-газ және тау-кен өнеркәсібі үшін жинақы тұрғын ғимараттары мен кешендерін өндіру;
  • штамптер мен прессқалыптарды жасау;
  • металл қаңқаларында жиһаз жасау;
  • жан-жақты құрама-бөлшектік сөрелерді жасау;
  • шкаф-локерлерді жасау.

Кәсіпорынның меншік жері, әкімшілік ғимараты, қоймалары мен үш өндірістік цехтары бар. 1999 жылы кәсіпорын сынау түрінде мұнай-газ және тау-кен өнеркәсібіне арналған шетелдік аналогтардан кейбір параметрлері бойынша асып түсетін және баға жағынан едәуір төмен болатын жинақы тұрғын вагондарды өндіруді бастады. Осы уақыт аралығында кәсіпорын бүкіл Қазақстан бойынша 1000-нан астам жинақы тұрғын ғимараттарын және кешендерін өндіріп орнатты. Жоғары даярлығы бар инженерлік мамандар кез-келген күрделі барлық техникалық есеп-қисапты қысқа мерзімде орындайды.

«Жартас» ЖШС келесі жұмыс түрлерін орындауда біраз тәжірибе жинады:

  • өндірістік және азаматтық құрылыс үшін болат құрылымдар жасау мен орнату.
  • химиялық және мұнай-химиялық өндіріс үшін құрал-жабдық жасау мен орнату.

ЖШС «Жартас» кәсіпорнында қажетті құрал-жабдықтармен және саймандармен жабдықталған сапа бақылау жүйесі істейді. Құрама бірігулердің сапасын тексеру үшін қолданылатын рентген-зертхана бар, сонымен қатар пневмогидросынақтар зертханасы бар, ол қысым астында жұмыс істейтін құбырлар мен сауыттардың герметикалылығын және беріктігін тексеру үшін қолданылады. Өндірісте қолданылып отырған сапа бақылау жүйесі барлық қажетті бақылау-материалдық саймандармен, құрал-жабдықтармен және жоғары даярлығы бар мамандармен қамтамасыз етілген. «Жартас» ЖШС 1997 жылдан бастап кинотеатрлар, ЖОО-ры, мектептер, мейрамханалар және дәмхана-барлар үшін металлоқаңқалы жиһаз өндіріді. Осы бағытта кейбір өнімдерге топтамалы өндіру басылды.

Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның ұйымдық құрылымын, басқару аппаратын талдаудың мазмұны мен маңызы зор болып табылады. Бұл кәсіпорындардың меншік иесі, қызметкерлері, коммерциялық және басқа да тұлғалар алдында кәсіпкерлік қызметінің нәтижесіне толық жауап берушілік алатынына байланысты. Шаруашылық субьектілердің ұйымдық құрылымының қызметін талдаудың көмегімен кәсіпкерлік қызметінің жоспары жасалады, кәсіпорынның даму қорлары анықталып, бөлімшелерінің, жұмысшыларының қызметтерінің нәтижесі бағаланады. Серіктестіктің басқару аппаратын 1-суреттен көре аламыз. Мұнда серіктестіктің бөлімшелері туралы қысқаша мағлұмат берілген.

Бас директордың лауазымдық міндеттері:

  • «Жартас» ЖШС кадрлық саясатын жүзеге асырады.
  • қажетті мамандықтар қызметкерлерінің кадрларымен филиалды жасақтау жұмыстарына басшылықты жүзеге асырады.
  • бөлімнің барлық қызметіне басшылықты жүзеге асыру, оның жұмысын ұйымдастыру, сектор қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулығын әзірлеу, сектор қызметкерлеріне міндеттерін табысты орындау үшін қажетті жағдайлар жасау және секторға жүктелген міндеттердің орындалуы үшін дербес жауаптылық.
  • филиалдың барлық кұрылымдық бөлімшелерінде сектордың атынан әрекет жасау.

Бас директордың функциялары мен міндеттері:

  • кадрлармен жұмысты, еңбек және орындаушылық тәртіпті, сапалы қужат айналымын, ішкі еңбек ережелерінің сақталуын қамтамасыз ету жұмыстарын үйлестіреді;
  • штат кестесінде көзделген бос лауазымдарға қою үшін мәліметтер базасын қалыптастырады;
  • кәсіпорынға жататын барлық мәселер бойынша шешім қабылдайды және басшылықпен келіседі;
  • бөлімшелерге аттестация ұйымдастырады және өткізеді, кейіннен аттестация нәтижелері бойынша тиісті құжаттарды рәсімдеуді жүзеге асырады.
  • біліктілігін көтеру жөніндегі құрылымдық бөлімшелердің ұсыныстарын қорытады, солардың негізінде қызметтің барлық бағыттары бойынша кадрларды оқыту жоспарларын жасайды;
  • бөлімшелердін орындайтын жұмыстардың тиісті құпиялық режимін қамтамасыз етеді;
  • қызметкерлерінің ауысуы мен жұмыстан босатылуы, ерекше көзге түскен қызметкерлерді көтермелеу және еңбек тәртібін бұзғаны, жұмыста жіберілген қателіктер үшін қызметкерлерге тәртіптік жаза қолдану туралы ұсыныстарды бекітеді.

Директор кәсіпорынның шаруашылық қызметін тікелей басқарады, яғни жабдықтаушылармен, тапсырыс берушілермен, тұтынушылармен келісім-шарт жасайды, қызметкерлерді жұмысқа қабылдап, жұмыстан шығарады, кәсіпорынның дамуы бойынша шешімдер шығарады.

Кадрлар бөлімі қызметкерлерді жұмысқа қабылдау, жұмыстан шығару бойынша бұйрықтар дайындайды, олардың еңбек ету стаждарын есептейді.

Бас инженер кәсіпорын өндірісінің үздіксіздігін қамтамасыз етеді, оның дамуы бойынша шаралар ұсынады. Ол сонымен қатар өндірістік-техникалық бөліміне, зертханаға, энергетика бөліміне, сорап станциясының бөлімшесіне, канализация бөлімшесіне, еңбекті қорғау және техникалық бөліміне, жөндеу-механикалық шеберханасына, орталық диспетчерлер қызметіне, су құбырлары желілері бөлімшелеріне басшылық етеді.

Сурет 2 - «Жартас» ЖШС басқаруының ұйымдық құрылымы.

Бас экономист кәсіпорынның экономикалық дамуы бойынша шешімдер қабылдайды.

Бас бухгалтер бухгалтерияны басқарады. Бухгалтерия кәсіпорынның барлық қаржы-шаруашылық қызметімен айналысады.

Экономикалық тұрғыдан қарағанда жұмыс күшіне деген қажеттіліктердің өзгеруіне сәйкес икемді жұмыспен қамтуды (толық емес жұмыс уақыт режимінде) қолданған жөн. Атап айтқанда, осындай әдіс дамыған батыс елдерінің кадрлық саясатына тән. Әлеуметтік қорғаумен қатар, ол жұмысшы күшінің артық резервімен қамтамасыз етеді (егер қызметкерлердің жұмыс істеген уақыты бойынша емес, оның жұмыспен қамтылған саны арқылы санасақ), бұл өндірістің икемділік қабілетінің нәтижесінде бәсекеге қабілетті болуына мүмкіндік береді.

Қойма меңгерушісі бақылау бөліміне бағынады және қоймадағы тауарлы-материалдық құндылықтарды қабылдап алу, сақтау және жіберу бойынша, тауарлы материалдық қорларды қоймаға тиімді орналастыру, қажетті материалдарды жеңілдету және тездету бойынша оның қол астындағы қызметкерлерді басқарады. Қоймадағы тиеу, жөнелту, әкелу сияқты Жабдықтау бөлімінің басшысы да директорға бағынады. Оның міндеттеріне жабдықтау жүйесін ұйымдастыру бойынша жаңа жобаларды әзірлеу және енгізу, сату жөніндегі менеджерлердің қызметін бақылау, тауармен жабдықтау үшін нарық сегментін анықтау, аса ірі көлемдегі келісім-шарттар жасасу, келіссөздер жүргізу, жеткізілген тауардың төленуі бақылау сияқты жұмыстар кіреді. Сондай-ақ ол тапсырысшыларға тауарды жеткізуді ұйымдастырады, жүргізуші-экспедиторларға маршрут бағытының жоспарын құрады.

2 «Жартас» ЖШС-нің өндірістік-шаруашылық жағдайын талдау

2. 1 «Жартас» ЖШС-нің технико-экономикалық көрсеткіштерін талдау

Компанияның қаржылық жағдайы қалыпты өндірістік және коммерциялық қызметті жүргізу үшін қажетті қаржы ресурстарымен қамтамасыз етілгендігімен, қаражаттарды орналастырудың және қолданудың тиімділігімен, басқа да субъектілермен қалыпты қаржылық қатынастарымен, төлем қабілеттілігімен және қаржылық тұрақтылығымен сипатталады. Табыстарды, шығындарды және басқа да қаржылық көрсеткіштерді талдау компанияның қаржылық есебінің (бухгалтерлік баланс, табыстар мен шығындар туралы есеп, ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп), салықтық және статистикалық есептердің және басқа да құжаттардың негізінде жүргізілген.

Кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау үшін ең алдымен оның техникалық - экономикалық көрсеткіштеріне талдау жасау қажет. Талдаудың ақпараттық негіздері болып «Бухгалтерлік баланс», «Табыстар мен шығындар туралы есеп», өндірістік жоспарлар табылады. Кәсіпорын қызметін толығырақ бағалау үшін оның негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерін өсу қарқынына қарай талдайық (1-кесте) .

Кесте 1 - «Жартас» ЖШС-нің 2007-2009 жылдардағы технико-экономикалық көрсеткіштері

Көрсеткіштер
Өлш. бірлігі
Нақты көрсеткіштер.

Өсу қарқыны,

%-бен

2007 ж.
2008ж.
2009ж.

2009/

2007

2009/

2008

№:
Көрсеткіштер: Бағалық түрде өндіріс көлемі
Өлш. бірлігі: мың тг.
Нақты көрсеткіштер.: 145684, 8
Өсу қарқыны,%-бен: 112652, 4
115653
79, 4
102, 7
№:
Көрсеткіштер: Өткізілген өнім көлемі
Өлш. бірлігі: мың тг.
Нақты көрсеткіштер.: 145684, 8
Өсу қарқыны,%-бен: 112652, 4
115653
79, 4
102, 7
№:
Көрсеткіштер: Жұмысшылар саны
Өлш. бірлігі: адам
Нақты көрсеткіштер.: 170
Өсу қарқыны,%-бен: 155
125
73, 5
80, 6
№:
Көрсеткіштер: Еңбек ақының жылдық қоры
Өлш. бірлігі: мың тг.
Нақты көрсеткіштер.: 70380
Өсу қарқыны,%-бен: 70280
70860
100, 7
100, 8
№:
Көрсеткіштер: 1 жұмысшыға шаққандағы еңбек өнімділігі
Өлш. бірлігі: мың тг.
Нақты көрсеткіштер.: 856, 9
Өсу қарқыны,%-бен: 726, 7
925, 2
107, 9
127, 3
№:
Көрсеткіштер: Жұмысшылардың орташа айлық еңбекақысы
Өлш. бірлігі: тг.
Нақты көрсеткіштер.: 34500
Өсу қарқыны,%-бен: 37785
47240
136, 9
125, 0

Кесте 1 жалғасы

Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын
тиын
62, 18
81, 33
89, 09
143, 3
109, 5
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Өнімнің өзіндік құны.
тиын: мың тг.
62, 18: 90589, 7
81, 33: 91623
89, 09: 103022
143, 3: 113, 7
109, 5: 112, 4
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Өткізуден түскен пайда
тиын: мың тг.
62, 18: 55095, 1
81, 33: 21029, 4
89, 09: 12631
143, 3: 22, 9
109, 5: 60, 0
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Негізгі құралдардың орташа жылдық қалдық құны
тиын: мың тг.
62, 18: 10532, 6
81, 33: 10734, 73
89, 09: 11624, 28
143, 3: 110, 3
109, 5: 108, 3
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Қор қайтарымдылығы
тиын: тг.
62, 18: 13, 8
81, 33: 10, 5
89, 09: 9, 9
143, 3: 71, 7
109, 5: 94, 3
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Қор сыйымдылығы
тиын: тг.
62, 18: 0, 07
81, 33: 0, 09
89, 09: 0, 10
143, 3: 142, 8
109, 5: 111, 1
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Қормен қарулану
тиын: тг/адам
62, 18: 61, 9
81, 33: 69, 2
89, 09: 93, 0
143, 3: 150, 2
109, 5: 134, 4
:
Өнімнің 1 тг. жіберілген шығын: Өнімнің рентабельділігі
тиын: %
62, 18: 37, 8
81, 33: 18, 6
89, 09: 10, 91
143, 3: 28, 86
109, 5: 58, 6
: Ескерту - Кесте [20] мәлімет көзін пайдалана отырып жасалған.

1-кестеде көрсетілгендей, 2009 жылы өндіріс көлемі 2007 жылға қарағанда 20, 6 %-ға төмендеді. Берілген теріс беталыс өнімнің бәсекеге қабілеттілігінің төмендеуімен, негізгі шикізат бағасының өсуімен және негізгі шикізат бағасының маусымдылығымен, сонымен қатар айналымдағы қор бөлігінің негізгі қорға инвестициялануымен түсіндіріледі. Осы аралықта өндіріс көлемінің таза түрдегі және 20, 6 %-ға бағалық түрде жалпы төмендеуі жиһаз цехында өндірілетін өнімге сұраныстың қысқаруымен басталып отыр. Дегенмен 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда өндіріс көлемінің өсуі байқалады, бұл кезең аралығындағы өсу қарқыны 2, 7 %-ды құрайды. Өндіріс көлемінің төмендеуі өткізілетін өнім көлемінің төмендеуіне әкелген. Кестеде көрсетілгендей, өдірілген өнім көлемі мен сатылған өнім көлемінің шамасы бағалық түрде бірдей болып келеді, бұл өндірілген өнім көлемінің тұтастай өткізілетіндігін білдіреді.

Зерттеліп отырған кәсіпорында еңбек ететін жұмысшылар саны жыл сайын қысқарып келеді, атап айтқанда, 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда олардың саны 19, 4 %-ға, ал 2009 жылы 2007 жылға қарағада 26, 5 %-ға кеміген. Бұл тенденция, негізінен, жұмыс технологиясының жетілдірумен, өндірісте автоматтандырылған құрылғылардың енгізілуімен байланысты жұмысшылар санының қысқаруымен түсіндіріледі.

Алайда, жұмысшылар санының қысқаруы жылдық еңбекақы қорының қысқаруына әкелмеген. Керісінше, 2009 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 0, 7 %-ға, ал 2009 жылы 2008 жылға қарағанда 0, 8 %-ға өскен. Бұл жұмысшылардың орташа айлық еңбекақы көлемінің қарастырылып отырған жылдарда сәйкесінше 36, 9 %-ға және 25, 0 %-ға өсуімен байланысты орын алған.

Бір жұмысшыға шаққандағы еңбек өнімділігі жыл сайын артып келеді, атап айтқанда 2009 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 7, 9 %-ға, ал 2009 жылы 2008 жылға қарағанда 27, 3 %-ға ұлғайған. Бұл негізінен жұмысшылар санының азаюымен, оған қоса, жоғарғы технологияларды қолдану есебінен өндіріс көлемінің айтарлықтай азаймауы нәтижесінде болды.

Өндірілген өнімнің 1 теңгесіне жіберілген шығын көлемі 2009 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 43, 3%-ға, ал 2009 жылы 2008 жылға қарағанда 09, 5%-ға ұлғайған. Бұл негізінен өнімнің өзіндік құнының қарастырылып отырған кезең аралығында сәйкесінше 13, 7 %-ға және 12, 4 %-ға өсуі нітижесінде орын алды. Өнімнің өзіндік құнының жоғарылауы шикізат бағасының қымбаттауы, негізделмеген әкімшілік шығындармен түсіндіріледі, сонымен қатар негізгі қызмет түрінің бағытының өзгеруі және шығарылатын өнімнің құрамының өзгеруі әсер етуі мүмкін.

Өткізуден түскен пайда көлемі өндірілген өнім көлемінің және оның өзіндік құнының өзгеруіне тәуелді болады.

Өнімнің өзіндік құнының ұлғаюы есебінен өткізуден түскен пайда көлемі жыл сайын азайып келеді. Мәселен, 2009 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 77, 1 %-ға, ал 2009 жылы 2008 жылға қарағанда 40, 0 %-ға қысқарған.

Негізгі құралдардың орташа жылдық қалдық құны қарастырылып отырылған жылдарда сәйкесінше 10, 3 %-ға және 8, 3 %-ға ұлғайған. Негізгі капиталдың пайдалану деңгейі бір жағынан қорлар құрылымын қалыптастыруда кәсіпорынның прогрессивті технологиялық саясатты ұстануымен анықталса, екінші жағынан қызмет көрсетуді ұйымдастырудың технологиясына байланысты анықталады. Негізгі капиталды пайдалануды бағалайтын бірнеше көрсеткіштер бар. Олардың арасындағы ең негізгі көрсеткіш болып қор қайтарымдылығы, қор сыйымдылығы саналады.

Қор сыйымдылығы. Оның қасиеті сонда, оның алымын бірнеше бөлек цех және құрал - жабдықтар группаларға бөліп тастауға болады. Бұл техникалық өндірістік учаскілеріне деген жерін, қор пайдаланудағы жалпы көрсеткішін анықтауға мүмкіншілік береді. Қор сыйымдылығы негізгі қордың орташа жылдық құны мен өнімді өткізуден түскен табыс арасындағы қатынас ретінде анықталады. Қор сыйымдылығы 2009 жылы мен 2008 жылмен салыстырғанда немесе 11, 1 %-ға, ал 2007 жылмен салыстырғанда 42, 8 %-ға артқан. Бұл көрсеткіш неғұрлым жоғарылағын сайын, соғұрлым кәсіпорынның қорларды тиімсіз қолдануын көрсетеді.

Қор қайтарымдылығы негізгі өндірістік қорларды пайдаланудағы жалпы көрсеткіш ретінде, кәсіпорынның эффектілігін көрсетеді. Қор қайтарымдылығы өнімді өткізуден түскен түсім мен негізгі қордың орташа жылдық құны арасындағы қатынас арқылы анықталады. Бұл көрсеткіш қор сыйымдылығы көрсеткішіне кері көрсеткіш болып табылады, сондықтан бұл шаманы 1 санын қор сыйымдылығы шамасына бөлу арқылы да анықтауға болады. Бұл көрсеткіш неғұрлым жоғары болған сайын, кәсіпорын қызметінің тиімділігі соғұрлым жоғарылайтындығын білдіреді. Қор қайтарымдылығы 2009 жылы мен 2007 жылмен салыстырғанда 28, 3 %-ға төмендеген, ал 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 5, 7 %-ға кеміген. Бұл көрсеткіштің төмендеуі өнімді өткізуден түсетін түсімнің төмендеуімен, негізгі қордың орташа құнының төмендеуімен түсіндіріледі.

Қормен қарулану негізгі қорлардың орташа жылдық құны мен жұмысшылар санының арақатынасы ретінде анықталады. Бұл көрсеткіш 2009 жылы 2007 жылмен салыстырғанда 50, 2 %-ға, ал 2009 жылы 2008 жылға қарағанда 34, 4 %-ға артқан. Бұл негізгі құралдардың орташа құнының артуымен және жұмысшылар санының айтарлықтай азаюымен түсіндіріледі.

Жалпы алғанда, кәсіпорынның 2007-2009 жылдардағы технико-экономикалық көрсеткіштеріне жүргізілген талдау кәсіпорынның таза пайда табатындығын көрсетті. Дегенмен, ол пайданың көлемі жылдан жылға азайып келеді. Бұл көбінесе өндіріс көлемінің төмендеуінен және шикізаттардың қымбаттауы мен кезең шығындарының көбеюі нәтижесіндегі өнімнің өзіндік құнының төмендеуінен болып отыр. Кәсіпорын жаңа технологияларды қолдану арқылы жұмысшылар санын оптимизациялау бағатында жұмыс жасайды, соның нәтижесінде жұмысшылар саны қысқарып, нәтижесінде еңбек өнімділігі жоғарылаған. Жалпы алғанда, кәсіпорынның экономикалық көрсеткіштерін жақсарту үшін өнім бірлігінің бағасын әдетте қымбаттатады, дегенмен оның бағасы бәсекеге сай келмеуі мүмкін, сондықтан, өнімнің өзінндік құнын төмендету бойынша шаралар жүйесін әзірлеу қажет. Айта кету керек, еңбек өнімділігін жоғарылату да барынша оң әсер етеді, өйкені оның нәтижесінде өндіріс көлемінің ұлғаюына қатысты шығындар аз болады, сөйтіп кәсіпорын табыстылығы артады.

Нарық жағдайында кәсіпорынның өміршендігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен қызметті сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді. Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі қаржылық тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз жүргізуі мен өзінің қарыз міндеттемелерін уақытылы өтеуі үшін қаржы ресурстарымен қамтамасыз етілуін көрсетеді.

Әдетте, кәсіпорындар кезеңдегі және жылдық бухгалтерлік есеп беру көрсеткіштеріне сүйене, ағымдық талдау жасайды. «Жартас» ЖШС-нің кезеңдік бухгалтерлік баланс көрсеткіштеріне талдау жүргізіп, оның нақты жағдайын көруге болады. 2-кестеде кәсіпорынның қаржылық жағдайына талдау жүргізілген.

Өтімділік коэффициентері кәсіпорынның төлем - қабілеттігінің негізі болып саналады. Абсолютті өтімділік көрсеткіші кәсіпорынның қысқа мерзімді міндеттемелерін өтеу қабілеттілігін көрсетеді және оның шамасы неғұрлым жоғары болған сайын, кәсіпорынның қысқа мерзімді міндеттемелерін соғұрлым тезірек өтеу мүмкіндігін білдіреді. 2 - кесте мәліметтері бойынша 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 11, 8 %-ға жоғарылаған. Бұл ақша қаражаттарының 177 % - ға өсуінің әсерінен болып отыр.

Кесте 2 - «Жартас» ЖШС қаржылық тұрақтылығының көрсеткіштері

№№
Көрсеткіштер атауы

2008

жыл

2009

жыл

Aуытқуы
(+\-)
%
№№:
Көрсеткіштер атауы: Ақша қаражаттары
2008жыл: 6133
2009жыл: 16990
Aуытқуы: 10857
277, 0
№№:
Көрсеткіштер атауы: Қысқа мерзімді дебиторлық қарыз
2008жыл: 8467
2009жыл: 143600
Aуытқуы: 135133
1696, 0
№№:
Көрсеткіштер атауы: Ағымдағы активтер
2008жыл: 711820
2009жыл: 1382039
Aуытқуы: 670219
194, 1
№№:
Көрсеткіштер атауы: Айналымнан тыс активтер
2008жыл: 1553454
2009жыл: 38975
Aуытқуы: -1514479
2, 5
№№:
Көрсеткіштер атауы: Тауарлы материалдық қорлар
2008жыл: 666011
2009жыл: 1129442
Aуытқуы: 463431
169, 5
№№:
Көрсеткіштер атауы: Меншікті капитал
2008жыл: 354775
2009жыл: 38975
Aуытқуы: -315800
10, 9
№№:
Көрсеткіштер атауы: Жинақтық капитал
2008жыл: 2265274
2009жыл: 2480617
Aуытқуы: 215343
109, 5
№№:
Көрсеткіштер атауы: Тартылған капитал
2008жыл: 342039
2009жыл: 1910499
Aуытқуы: 1568460
558, 5
№№:
Көрсеткіштер атауы: Қарыз капиталы
2008жыл: 1910499
2009жыл: 2519592
Aуытқуы: 609093
131, 8
№№:
Көрсеткіштер атауы: Ағымдағы міндеттемелер
2008жыл: 342039
2009жыл: 888626
Aуытқуы: 546587
259, 8
№№:
Көрсеткіштер атауы: Ұзақ мерзімді міндеттемелер
2008жыл: 1568460
2009жыл: 1630966
Aуытқуы: 62506
103, 9
№№:
Көрсеткіштер атауы: Абсолютті өтімділік коэффициенті (1/10)
2008жыл: 0, 017
2009жыл: 0, 019
Aуытқуы: 0, 002
111, 8
№№:
Көрсеткіштер атауы: Тез өтімділік коэффициенті ((1+2) /10)
2008жыл: 0, 04
2009жыл: 0, 18
Aуытқуы: 0, 14
450, 0
№№:
Көрсеткіштер атауы: Жалпы өтімділік коэффициенті (3/10)
2008жыл: 2, 08
2009жыл: 1, 56
Aуытқуы: - 0, 52
75, 0
№№:
Көрсеткіштер атауы: Тәуелсіздік коэффиценті (6/7)
2008жыл: 0, 15
2009жыл: 0, 016
Aуытқуы: - 0, 13
10, 6
№№:
Көрсеткіштер атауы: Қаржыландыру коэффициенті (6/8)
2008жыл: 1, 04
2009жыл: 0, 02
Aуытқуы: - 1, 02
1, 9
№№:
Көрсеткіштер атауы: Қарыз және меншікті кұралдардың арақатынасы (9/6)
2008жыл: 5, 39
2009жыл: 64, 6
Aуытқуы: 59, 21
1198, 5
№№:
Көрсеткіштер атауы: Қарыз қаражаттарын ұзақ мерзімге тарту коэффиценті (11/(6+11) )
2008жыл: 0, 82
2009жыл: 1, 02
Aуытқуы: 0, 20
124, 3
№№:
Көрсеткіштер атауы: Меншікті айналым капиталы (6/4)
2008жыл: 0, 23
2009жыл: 0, 04
Aуытқуы: 0, 19
17, 4
№№:
Көрсеткіштер атауы: Ағымдық өтімділік коэффиценті (3/10)
2008жыл: 2, 08
2009жыл: 1, 56
Aуытқуы: 0, 52
75, 0
№№:
Көрсеткіштер атауы: Тауарлы- материалды қорлардың ағымдық активтеріндегі үлесі (5/3)
2008жыл: 0, 94
2009жыл: 8, 18
Aуытқуы: 7, 24
-

Тез өтімділік коэффициенті 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 350%-ға артқан. Бұл көрсеткіштің мұндай қарқынмен өсуі қысқа мерзімді дебиторлық қарыздардың 1596 % - ға өсуінің әсерінен болып отыр.

Ағымдағы міндеттемелер 2009 жылы 2008 жылмен салыстырғанда 159, 8%-ға өссе, ал ағымдағы активтер небәрі 94, 1 %-ға өскен. Осы факторлардың әсерінен жалпы өтімділік коэффициенті осы уақыт аралығында 75%-ға кеміген.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
«Жартас» ЖШС
Өндірістің экономикалық тиімділігін арттыру жоспары
«Жартас» ЖШС туралы
Кәсіпорынның тұрақтылығын талдау
Кезең шығындарының экономикалық маңызы
Нарық жағдайында еңбек ақы төлеуді ұйымдастыру
Компания Бағлан ЖШС
Милина ЖШС - нің шығындары
Тауарлық материалдық қорларды бағалау
Практика есеби
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz