«Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі»

Ақша - адамзаттың ойлап тапқан керемет өнертапқыштығының бір куәсі деуге болады. Біздің заманымызда ақша көптеген адамдар үшін өмірдің негізгі мәні болып отыр. Адамдар ақшалай табыс табу үшін өзінің барлық уақытын сарп етуге дайын.
Ақшаның сиқыры адамдарды арбап алады. Кейбіріеулер ақша үшін терлеп-тепшіп еңбек етсе, енді біреулер оны қолға түсірудің, көбейтуді түрлі амалдарын іздестірумен болады. Ақша – тек қана одан құтылып қана пайдалануға болатын бірден-бір тауар. Ақшаны жаратпайынша ол сізді тамақтандырмайды, баспана болмайды. Ақша үшін адамдар көптеген тірліктерге барады және ақша сол үшін қайтарым да береді.
Қазіргі елімідегі ақша-несие және қаржылық шаруашылық елеулі құрылымдық өзгерістер кезеңін бастан кешіп отыр. Өйткені әміршіл-әкімшіл экономикадан нарықтық экономикаға көшу кезінде ақша жүйесі түбегейлі қайта құрылып, несие-қаржы институттарының және олар жүргізетін операцияларды жаңа түрлері пайда болуда. Біздің тәуелсіз елімізде Ұлттық банк пен екінші деңгейдегі қарым-қатынастар жүйесі қалыптасып олар заман талабына сай әрекет етуде.
Балалық шақтан бастап адам ақшаның неге қажеттігін және оның өз өміріндегі атқаратын ролі жөнінде біле бастағанымен «Ақша деген не?» деген сұраққа жауап табуға қиналады. Ақша адамдарға ежелден таныс. Бірақ оның қалай пайда болғандығы туралы құпия сыры және қоғам өміріндегі мәні көп уақытқа дейін беймәлім болды.
"Ақша - зат емес, ол қоғамдық қатынастар жиынтығы". Шын мәнінде бұл афоризм, егер адам қоғамнан бөлініп кетсе, оған ақшаның қажеті жоқ деген мағынаны білдіреді. Робинзон Крузоға да ақшаның керегі болған жоқ. Оның мұхитқа батып бара жатқан кемеден құтқарып қалған заттары елсіз аралда пайдаға жарады, тек ақша қажетсіз бос қағаз болып қалды.
Ақша - тарихи дамыған экономикалық санат. Ол қоғам дамуының әрбір сатысында өндіріс және айырбас процесінде адамдар арасында қалыптасатын экономикалық қатынастарды көрсетеді. Қоғам экономиканың әр түрлі үлгісіне өткенде ақшаның маңызы арта түседі. Орталықтанған жоспарлы экономикада ақшаның мәні шектеулі болды. Ақша, негізінен, есеп жүргізу және бақылау кұралы ретінде қосалқы қызмет атқарды. Жоғарғы басқару органдары әрбір кәсіпорынның шығаратын өніміне натуралды және құн көрсеткіштері түрінде өнімнің көлеміне және түріне жоспар бекітті. Сол сияқты өнім бағасын да орталық органдар бекітті. Өндірілген өнім тұтынушыларға келісімшарт бойынша натуралды өлшеммен бөлінді.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті
Экономика және бизнес жоғары мектебі
Қаржы кафедрасы ... ... ... ... ... ... Н. Н.
2015ж
№1 тапсырма. Эссе
Қоғамдық ұдайы өндірістегі ақшаның мәні, функциялары және рөлі
Ақша - адамзаттың ойлап тапқан керемет ... бір ... ... болады. Біздің заманымызда ақша көптеген адамдар үшін өмірдің негізгі мәні болып отыр. Адамдар ақшалай ... табу үшін ... ... ... сарп ... ... ... сиқыры адамдарды арбап алады. Кейбіріеулер ақша үшін терлеп-тепшіп еңбек етсе, енді біреулер оны ... ... ... ... ... ... болады. Ақша - тек қана одан құтылып қана пайдалануға болатын бірден-бір тауар. Ақшаны жаратпайынша ол сізді ... ... ... Ақша үшін ... ... тірліктерге барады және ақша сол үшін қайтарым да береді. Қазіргі елімідегі ақша-несие және қаржылық ... ... ... өзгерістер кезеңін бастан кешіп отыр. Өйткені әміршіл-әкімшіл экономикадан нарықтық экономикаға көшу ... ақша ... ... ... ... ... институттарының және олар жүргізетін операцияларды жаңа түрлері пайда болуда. Біздің тәуелсіз елімізде Ұлттық банк пен екінші деңгейдегі қарым-қатынастар жүйесі қалыптасып олар ... ... сай ... ...
Балалық шақтан бастап адам ақшаның неге қажеттігін және оның өз өміріндегі атқаратын ролі жөнінде біле бастағанымен деген сұраққа жауап ... ... Ақша ... ... ... Бірақ оның қалай пайда болғандығы туралы құпия сыры және қоғам өміріндегі мәні көп уақытқа дейін беймәлім болды. ... - зат ... ол ... ... ... Шын ... бұл ... егер адам қоғамнан бөлініп кетсе, оған ақшаның қажеті жоқ деген мағынаны білдіреді. Робинзон Крузоға да ... ... ... жоқ. Оның ... ... бара ... кемеден құтқарып қалған заттары елсіз аралда пайдаға жарады, тек ақша қажетсіз бос қағаз болып қалды. Ақша - тарихи ... ... ... Ол ... ... әрбір сатысында өндіріс және айырбас процесінде адамдар арасында қалыптасатын ... ... ... ... ... әр ... үлгісіне өткенде ақшаның маңызы арта түседі. Орталықтанған жоспарлы экономикада ақшаның мәні шектеулі болды. Ақша, ... есеп ... және ... ... ретінде қосалқы қызмет атқарды. Жоғарғы басқару органдары әрбір кәсіпорынның шығаратын өніміне натуралды және құн ... ... ... ... және түріне жоспар бекітті. Сол сияқты өнім бағасын да ... ... ... ... өнім ... ... бойынша натуралды өлшеммен бөлінді.
Нарықтық экономикада ақшаның маңызы зор. ... әр ... ... ... жұмыс істейтін тауар өндірушілер өндіретін және сататын өнімнің көлемін, түрін және бағасын бекітуге дербестік алды. Шаруашылықты жаңа ... ... ... ... қабілетті сұранысқа бағдар жасалуда, яғни сұраныс ескеріліп, өнімнің шығару көлемі, түрі, бағасы тағайындалады.
Сонымен қатар қазіргі кезде ... ... де, ... ... ... ... да, әр ... өндірістік және өндірістік емес шығындарды қаржыландыру да, Ұлттық ... ... ... ... ... сату да, ... қарсы күрес те және т.б. жүргізіліп жатқан ... ... ... арта ... Ақша ... ... ақша-несиелік реттеуде айналыстағы ақша массасының өсуін тежеу, инфляциялық процестерді жеңу және ұлттық жалпы өнімді ынталандыру бағытында қолданылуда. ... ... ... негізінде ақшаның мәні - ақщаның құнында екендігіне көз жеткізуге болады, яғни ақшаның құны ол - ... ... ... ... ... Оны ... ... мен қызметтердің бағаларын өлшеу үшін пайдаланады. Демек, ақшаның мәні тауарлар мен қызметтерді дұрыс бағалау қабiлеттiлiгiнде екендігі айтылған.
Сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... айтып өтеді. Ол қоғам дамуының әрбір сатысында өндіріс және айырбас процесінде адамдар арасында қалыптасатын ... ... ... ... экономиканың әр түрлі үлгісіне өткенде ақшаның маңызы арта түседі.
Ақшаның мәнін қызметтері арқылы көруге болады. Айналымдағы ... ... ... ... өлшемі болу, тауар массасының айналымын жасау, жеке және ... ... ... оның ... ... ... болу, төлем құралы болу, дүниежүзілiк ақша ретінде пайдалануға жарау болып табылады. Ақшаның сатып алу қабiлеттiлiгi олардың функцияларының сапасы арқылы ... ... ... құны ... тауарлардың бағаларын анықтауға және жалпы тауар айналымындағы валюта-қаржы қорын реттеуге қызмет етедi.
Мақала ... және ... ... келе ақшаның қоғамдық ұдайы өндірістегі рөлі өте жоғары болып келеді және нарықтық экономика жағдайынан алғанда ақшаның маңызы өте жоғары екендігі ... ... ... ... - Ақша құны - ... ... ... тетігі
Экономиканы барынша дамыту үшін тиімді басқару технологиялары мен ... ... ... табу әлем ... ... ... болса керек. Ал соңғы кездері жаһанды алаңдатқан қаржылық дағдарыстар ғалымдардың бұл мақсаттағы ізденісін одан әрі жетілдіріп, күрделендіре ... Ең ... ... табуды талап етті. Осы рет - те біз, қазақ - ... ... ... валю - та - лар - дың ... дұрыс есептеу технологиясын ақша құнын және оның функцияларын есепке алу арқылы жасап отырмыз. Бұл ... ... ... өсу ... салыстыру арқылы әлемдiк валюта-қаржы жүйесiн жандандыруға болатынын ... бере ... мәні - оның ... Ақша құнының өз анықтамасы бойынша, ол - ... ... ... ... ... Оны ... ... мен қызметтердің бағаларын өлшеу үшін пайдаланады. Демек, ақшаның мәні тауарлар мен ... ... ... ... десе де ... Ақша ... ... халықаралық консенсус осы қабілеттілікті өз кезінде анықтаған. Бұл консенсус бойынша ақшаның құны, оның бір өлшеміне алмастыруға ... ... және ... ... есептеледі. Яғни, қазақтың теңгесінің, американың долларының, ресейдің рублінің құны деп ... бір ... ... ... заттар шамасын айтады. Ал айналымдағы ақшаның негізгі қызметтері құнның өлшемі болу, тауар ... ... ... жеке және ... ... ... оның ішінде капиталдың өлшемі болу, төлем құралы болу, дүниежүзілiк ақша ретінде пайдалануға жарау болып табылады. Ақшаның сатып алу ... ... ... ... арқылы анықталады. Мәселен, ақшаның құны айналымындағы тауарлардың ... ... және ... ... айналымындағы валюта-қаржы қорын реттеуге қызмет етедi.
Ағымдағы тауардың ... және оны ... ... ақша шамаларының тепе-теңдігі сақталмаса, экономикалық дағдарыс тудыратын себеп-салдар көбеюі мүмкін. Сондықтан, нарық экономикасын басқару ... ... ішкі ... өнім мен ... ішкі ... өнім арасындағы айырмашылықты жіті қадағалап, ай сайын немесе тоқсан сайын олардың ара қашықтығын өлшеп отыру керек. ... мұн - дай ... ... - ақша айна - лы - мының нәтижесiн көрсететін ... ... ... ... нәтижесін көрсететін те - тік болып табылады. Ал олардың ара қа - шық - ... ... ... ішкі жалпы өнім дефляторы деп аталады да, ол нарық эко - но - ... ... ... ... кө - мек - ... ... төлем құралы ретiнде пайдалансақ, онда да сабақтас дағдарыстың басқа түрлері, оның ішінде қаржы дағдарысын тудыратын себеп-салдар ... ... Бұ - ған ... одақ ... ... сырт - қы ... байланысты туындаған қар - жы дағдарысы куә. Демек, экономикалық да - му факторларын талдау қорытындысы жемісті ... ... ... ... қатарында тек сандық қана емес, сонымен бірге нақты сектор экономикасының, қаржы ... ... және ... ұлт ... ... ... сапа ... да болғаны жөн.Қазіргі валюта-қаржы жүйесіндегі нақты экономиканың өсу ... ... ... жоғарыда айтылғандай, ішкі жалпы өнім дефляторы. Экономиканың инновациялық дамуының қазіргі жағдайында, тауар бағасы индексінің өлшемі ретінде ... ... осы ... ішкі ... өнім ... ... ... дамудың мөлшерін есептеуге әлі келмейді. Оны әлемге белгілі ғалымдардың өздері мойындап отыр.Макроэкономикалық динамиканың құ - рам - ды ... және оның ком - ... ... ... тұтыну бағасының индексі бастапқы жыл бағасынан ағымдағы бағаның ауытқуын көрсетуге ғана шамасы жетеді. Онда ... ... ұлт - тық ... өсу ... ти - гі - ... ... ... тетік жоқ. Ішкі жалпы өнім дефляторы да, оның тұтыну бөліктері де тек ескі бағамен есептеледі.
Осы жерде мынандай ... ... ... ... ... ... жүрген негізінде анықталған нақты ішкі жалпы өнім ақшаның сатып алу қабілеттілігін есептеуге арналмаған. Сондықтан ... ... ... ... өсу ... толық анықталды деп айтуға болмайды. Олай деп қорытынды жасауымыз, ағылшын ғалымы ... ... ... жүз жыл ... ... ... және ... маңызы бар деген сауалы әлі күнге дейін жауапсыз қалып, дағдарыстың бір түрі емес, бірнеше түрінің себеп-салдарына айналып отыр. ... эко - ... ... бойынша кәсіпкерлердің эко - номикадағы белсенділігі олардың физи - ка - лық тауар көлемін ... ... ғана ... ... табысы, Альфред Маршалл айтып кеткендей, айналымдағы тауарлардың заттай көлемінен ... ... ... жетістіктерінің дәрежесімен де анықталады. Ал технологиялық жетістіктерді есептеуге әлі жетпейтіні айдан анық. Ендеше қазіргі валюта-қаржы ... ... ... өсу ... анық - тай - тын ... тозығы жеткен, басқару жұмыс - тарына көмек құралы ретінде пайда - лануға ... деп ... ... осы валюта-қаржы жүйесіндегі нақты экономиканың өсу қарқынын
анықтайтын ... ... ... ... жұмы - сы - на ... қалуы әлем экономикасына триллиондаған ақшалай шығын әкелді, әрі 2008-2009 жылдардағы экономикалық апаттың себеп-салдары болды деп есептеймін. Айта кету ... ... ... ... ... тәп-тәуір баяндаманың қорытындысы да, кейінде жарияланған П. Кругман және ... ... ... келтірілген саяси-эко - но - ми - калық адасушылық себептерінің дәлдігі жағы да басқа себеп-салдар қатарына қосылып, көптің ... ... кірі ... кеткен. Яғни олар басқарудың жұмыс тетіктерінің әлсіздігін даралап көрсете ... ... ... тікелей жауаптың жетіспеуі, деген сұраққа жауаптың жоқтығы номиналдық ішкі жалпы өнім мен ... ішкі ... өнім ... ... ... ... ақша ... көлемімен тауар айналымы көлемі арасындағы байланыс жібінің үзілуіне әкеліп ... ... ... көрсеткендей, бұл үзілістің мөлшері ұлттық экономиканың эко - номикалық өсу қарқынындағы ғылыми-тех - никалық даму үлесіне тең. ... ... ... көп пай - да - ... ... оның үзілу ықтималы да көбейеді.
Ұлт экономикасының өсу дәрежесін есеп - ... жаңа ... ... жа - сады деп ... ... Ол ... қуа - ты ақшаның сатып алу қабілеттілігімен анық - ... Ал ... ... алу қабілеттілігін анықтайтын индикатор ғылыми-техникалық жетістіктердің экономиканың өсу дәре - же - сін - дегі ... ... ... ... экономикалық өсудің бұрынғы өлшеу құралы елдің экономикасына ғылыми-техникалық даму ... аз ... ... ... ... ... ... жалпы өнім дефляторы өз табиғаты бойынша экономикалық өсу мөлшерін бас - тапқы жыл бағасымен анықтайтын дәл - ді - лік ... ... жоқ ... Оның ... ішкі жалпы өнім дефля - то - ры - ... ... алу ... анық - ... ... екі индикатордың бірі. Ақшаны сатып алу қабілеттілігін анықтайтын екінші индикатор - нақты экономиканың өсімінде ауқымды үлес қосуға ... ... даму ... Бұл екінші индикатор интегралды көрсеткіштер жиынтығы: мұнда экономика өсуіне қосатын ... ... ... де, өндірісті технологиялық жүзеге асыру жұмыстарының үлесі де және басқа да көптеген ғылыми-технологиялық жетістіктердің түр-түрінің үлесі де бар.Бұл технология экономика инди - ка - тор - ... өсу ... ... ... ... ... ... жандандыруға болатынын дәлелдеп бере алады.
Сайлау БАЙЗАҚОВ,Экономикалық зерттеулер инс - тиутының ғылыми жетекшісі, экономика ғылымдарының докторы, академик.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Билирубин4 бет
Психологиялық тренинг технологиясына кіріспе. Оқу-әдістемелік құрал236 бет
Салық механизмі және оның қазіргі кезеңдегі атқаратын қызметтері60 бет
Тарихи өлкетану курсының жұмыс бағдарламасы.30 бет
Экономикадағы банктердiң мәні мен рөлі36 бет
Қазақ мақал-мәтелдерінің бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымын дамытудағы ролі41 бет
Қазақстан Республикасы аумағындағы ішкі туризмді дамыту84 бет
Қазақстанның халықаралық экономикада қатысуы28 бет
Қоршаған ортаның ластануының жасыл құрбақаға әсері34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь