Мемлекет пен бизнес

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

І Мемлекет пен бизнестің арақатынасының теориялық негізі ... ... ... ... ...5

1.1 Мемлекет пен бизнестің серіктестігі: маңызы, шарты, факторы ... ... ... ... ..5
1.2 Мемлекет пен бизнестің арақатынасының дүниежүзілік тәжірибелері ... ..10
1.3 Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің ұйымдық .құқықтық негіздері..25

ІІ Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің даму болашағы ... ... ... ... ... ... 33

2.1 Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ..33
2.2 Мемлекет пен бизнестің өзара арақатынасының мәселелері ... ... ... ... ... .37
2.3 Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ...59

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 79

Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..81
Тақырыптың өзектілігі: Қазіргі жағдайда мемлекеттің экономикалық құрылымын жоспарлау оның қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе қаржы қатынастары жиынтығынан және оны реттейтін институттардан тұрады. Қаржы қатынастары кез келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалпыэкономикалық қатынастардың құрамды бөлігі. Мемлекет қаржы жүйесі арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап, пайдаланады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде, қоғамдық экономикалық құрылымын қалыптастыруда, өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады. Мемлекеттің қаржылары әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыруға, мемлекеттік басқару аппараты мен қорғанысқа, тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға, сыртқы экономикалық қызметті атқаруға жұмсалады.
Қаржы жүйесі мемлекеттің көптеген қаржыландыру институттарын қамтиды. Олар әр түрлі бағыттағы несие институттарымен тығыз байланыс негізінде әрекет жасайды.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері біріншіден, орталық және жергілікті органдар жинайтын салықтардан, мемлекеттік заемдардан, бюджеттен тыс немесе мақсатты қорлардың төлемдерінен құралады.
Мемлекеттік табыстың жалпы материалдық негізін ұлттық табыс құрайды, мұны бөлу және қайта бөлу негізінде бірқатар шаралар жүзеге асырылады. Мұндай қайта бөлу механизмінің негізгі және тұрақты буындары - салықтар, мемлекеттік заем, бюджеттен тыс қорлардан алынған төлемдер.
Мемлекеттік бюджет түсімдерінің ең басты көзі-салықтар. Өнеркәсібі дамыған елдердің бюджетіндегі салықтардың үлесі 90 процент.
Қазіргі кездігі салықтардың маңызы мен рөлі мемлекеттік органдарды қаржы ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді. Салықтар ұлттық табысты мемлекеттендірудің басты құралы. Олардың макроэкономикалық шешуші рөлі артып келеді, мұны Жалпы Ұлттық Өнімнің көлеміндегі салық үлесінің ұлғаюынан көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті арттырудың, ұдайы өндіріс процесіне әрекет етудің басты бір тұтқасы ретінде жаңа сипатқа ие болуда. Мұндай ықпал көп бағытта жүргізілуде. Табысқа салық салу арқылы манипуляция жасап, мемлекет капиталының қорлану процесіне айтарлықтай әсер етеді.
Салық арқылы реттеу әдістері салалардың бәсекелестігін ынталандыруға, капиталдың қорлануына қолайлы жағдай жасауға, корпорациялардың әлеуметтік қызметін қолдауға кеңінен пайдаланылады. Осы мақсатта түрлі салық жеңілдіктерін беру қажет. Салықтық жеңілдіктер беру арқыла мемлекет өндіргіш күштерді аймақтық орналастыруға, инфрақұрлым объектілерін салуға және тағы басқалары арқылы айтарлықтай әсер ете алады. Салықты реттеуде мемлекет тек жекелеген шаралар жүргізіп қоймай, сонымен қатар барлық шаруашылық конъюнктураға ықпал етеді.
1 «Жас зерттеуші» газеті, 2008 жыл, № 3, 4, 29 – 40 беттер
2 ҚР Азаматтық кодексі (Жалпы және Ерекше бөлімдер). Алматы:
ЮРИСТ, 2005ж.
3 Қинашева Ж. Қазақстан экономикасын қалыптастырудағы шағын
кәсіпкерліктің ролі.//Ақиқат-2002ж.№2.
4 Ашонұлы Қ. Шағын кәсіп және нарық.//Қазақ әдебиеті-2005ж.
5 Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
6 Исабеков Б. Қазақстанда кәсіпкерлікті қалыптастыру жүйесі және оның даму перспективалары.//Қазақстан жоғарғы мектебі-2003ж.
7 «Шағын кәсiпкерлiктi мемлекеттiк қолдау туралы» Қазақстан
Республикасының 1997 жылғы 19 маусымдағы Заңы
8 “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 6-том.
9 Үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010 - 2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы
10 “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 6-том.
11 Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
12 www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің сайты)
13 “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9-том.138-143-беттер.
14 Ломакин В.К. Мировая экономика. 2004ж, Москва: Финансы.
15 Мадяирова Д.М., Қалдыбаева А.Е. Халықаралық экономикалық
қатынастар. 2004ж, Алматы.
16 www.stat.kz (Қазақстан Республикасы статистика агенттігі)
17 www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің сайты)
18 «Саясат»журналы, 2011 жыл, №4, 43 бет.
19 Жеке кәсіпкерлік туралы (2008.05.07. берілген
өзгерістер мен толықтыруларымен) Заңы
20 Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. 2007ж, Алматы.
21 www.stat.kz (Қазақстан Республикасы статистика агенттігі)
22 “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9-том.238бет
23 www.nationalbank.kz (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі)
24 Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы. 2007ж, Алматы.
25 “БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020” бағдарламасы
26 Елбасының 2007 жылғы халыққа арналған жолдауы
27 www.salyk.kz (Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Салық комитеті)
28 Жеке кәсіпкерлік туралы (2008.05.07. берілген
өзгерістер мен толықтыруларымен) Заңы
29 «Шаруа қожалығы туралы» Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 31 наурызындағы Заңы;
30 «Айқын» газеті, 2010 жылғы 5 қараша (№ 139) – 6 бет.
31 “БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020” бағдарламасы.
32 «Бизнес Кеңесші» Бағдарлама.
33 «Даму - Аймақтар ІІ» бағдарламасы.
34 Елбасының 2011 жылғы халыққа арналған жолдауы.
35 «Саясат»журналы, 2011 жыл, №4, 45 бет.
36 «Алматы ақшамы» газеті, 2010 жылғы 9 қараша (№ 129) – 7 бет.
37 “Таңдамалы еңбектер’’О.Сәбден, Алматы, 2009, 9- том.245бет.
38 Ақ сөйле - 13.07.10. Айқын газеті Е. Иманқұлов.
39 «Жас Алаш»,2007ж. №6, 5 бет.
        
        Мазмұны
Кіріспе.......................................................................................................................3
І Мемлекет пен бизнестің арақатынасының теориялық негізі...................5
+ Мемлекет пен бизнестің серіктестігі: маңызы, шарты, факторы..................5
+ Мемлекет пен ... ... ... тәжірибелері......10
+ Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің ұйымдық - құқықтық негіздері..25
ІІ Мемлекет пен бизнестің ... даму ... ... пен ... ... ... Мемлекет пен бизнестің өзара арақатынасының мәселелері.....................37
2.3 Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің негізгі бағыттары.......................59
Қорытынды............................................................................................................79
Пайдаланған әдебиеттер......................................................................................81
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: ... ... ... ... құрылымын жоспарлау оның қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе ... ... ... және оны ... ... тұрады. Қаржы қатынастары кез келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалпыэкономикалық қатынастардың ... ... ... ... ... арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне ... ... ... ... ... ұлттық табысты қайта бөлуде, қоғамдық экономикалық құрылымын қалыптастыруда, өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады. Мемлекеттің қаржылары ... ... ... ... ... ... аппараты мен қорғанысқа, тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға, сыртқы ... ... ... ... жүйесі мемлекеттің көптеген қаржыландыру институттарын қамтиды. Олар әр түрлі бағыттағы несие ... ... ... ... ... жасайды.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері біріншіден, орталық және жергілікті органдар жинайтын салықтардан, мемлекеттік заемдардан, бюджеттен тыс немесе мақсатты қорлардың төлемдерінен ... ... ... материалдық негізін ұлттық табыс құрайды, мұны бөлу және қайта бөлу негізінде бірқатар шаралар жүзеге ... ... ... бөлу ... негізгі және тұрақты буындары - салықтар, мемлекеттік заем, бюджеттен тыс қорлардан алынған ... ... ... ең басты көзі-салықтар. Өнеркәсібі дамыған елдердің бюджетіндегі салықтардың үлесі 90 процент.
Қазіргі кездігі салықтардың маңызы мен рөлі ... ... ... ... ... ... ... Салықтар ұлттық табысты мемлекеттендірудің басты құралы. Олардың макроэкономикалық шешуші рөлі ... ... мұны ... Ұлттық Өнімнің көлеміндегі салық үлесінің ұлғаюынан көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті арттырудың, ұдайы ... ... ... етудің басты бір тұтқасы ретінде жаңа сипатқа ие болуда. Мұндай ықпал көп бағытта жүргізілуде. Табысқа салық салу арқылы ... ... ... капиталының қорлану процесіне айтарлықтай әсер етеді.
Салық арқылы реттеу әдістері салалардың бәсекелестігін ынталандыруға, капиталдың ... ... ... жасауға, корпорациялардың әлеуметтік қызметін қолдауға кеңінен пайдаланылады. Осы мақсатта түрлі салық ... беру ... ... ... беру арқыла мемлекет өндіргіш күштерді аймақтық орналастыруға, инфрақұрлым объектілерін салуға және тағы ... ... ... әсер ете ... Салықты реттеуде мемлекет тек жекелеген шаралар жүргізіп қоймай, сонымен қатар ... ... ... ықпал етеді. Экономикалық тоқыраудан шығу үшін мемлекет салық салудағы жеңілдіктер беру ... ... ... ... ... мен ... қолдап, товарларға жиынтық қоғамдық сұраныстың болуы үшін қолайлы жағдайлар жасайды.
Қазіргі кезде нарықтық экономиканың белсенді құрылысшылары- кәсіпкерлер, іскер адамдар ... ... ... ... ... ... бойы ... күштің дамуымен меншік қатынастарымен, Ғылыми-техникалық прогресстің және қоғамдағы өндірісті ұйымдастырудың ... оның ... ... ... ... тұратынын атап өту қажет.
Әлеуметтік-экономикалық құбылыс ретінде кәсіпкерлік көптеген қоғамдық қатынастарды камтидыю Кәсіпкерліктің тамыры адам қызметінің экономикалық жағдайларында ... ... ... ... ... объектісі ретінде иемденуде және табыс алу мақсатында өндіріс факторларын тиімді пайдалану. Кәсіпкерлік қызметтің ... ... үшін ... ... жағдай жасалуы қажет.
Сондықтан да, Қазақстан Республикасында шағын және кіші ... ... ... мемлекеттік қолдауды жүзеге асырудың салықтық аспектілері деген актуалды ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында мемлекетпен бизнестің ара қатынасын дамуын қарастыру, мемлекет тарапынан қолдау жасау.
Қойылған мақсатқа жету үшін төмендегі сұрақтар қарастырылады:
* ... ... ... алғы ... ... пен ... өзара арақатынасының дамуы;
* Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің ұйымдық - құқықтық ... ... ... пен бизнестің арақатынасының дүниежүзілік тәжірибелерін анықтау.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытынды және пайдалан-ған әдебиеттерден тұрады.
І ... пен ... ... ... ... ... пен ... серіктестігі: маңызы, шарты, факторы
Бизнес түсінігінің мәнін ашпас бұрын, алдымен оның ... ... ... алу керек. Экономикалық теорияда кәсіпкерліктің алғашқы анықтамасына қатысты қайшылықтар бар. Көптеген теоретиктер кәсіпкерліктің шығуын франсуз экономисі Р.Контильион (18ғ) есімімен ... ол ... ... ... ... ... тәуекелділікті ұсынады, яғни кәсіпкерлік-тәуекелділікпен байланысты болып келетін адамдардың қызметі. Бірақ соңғы уақытта кейбір ... ... араб ... ... ... ... ұстанады, түсінігі негізгі құраушы категория деңгейіне дейін көтерілген. Кейбіреулері болса, шағын бизнес барлық ежелгі мәдениетте дамыған деп тұжырымдайды. Бұл істе ... ... ... ... ... ... және ... ерекшеленген. Мұнын дәлелі тұтынушылар мен кәсіпкерлерді қорғауға бағытталған Хамураппи заңдары болып табылады. Қазіргі уақыттағы алдыңғы қатарлы ғылыми-техника ... ... ... Фример және менеджмент теоретигі Питер Друпердің айтулары бойынша кәсіпкерліктің кезектілік теориясынан ұсынған, оны алғаш зерттеген Иозеор Шулепеттер болып ... ... мәні ... ... ... қозғалтатын өзіндік элемент.
Сонымен, қазіргі ұрпақ теоретиктеріне кәсіпкерліктің алғашқы пайда болу төңірегіндегі сұрақтарын бірнеше рет ... тура ... бұл бір ... ... мен студенттерді дұрыс емес бағытта талқылаудан қорғайды. ... ... ... ... ... қандай категорияға жатқызу керек екендігін нақтылап алайық.
Одақтық Республикалардың тәжірибесінде экономиканы құрамдас ... ... ... ... ... кеңінен қолданылған, ол халық шаруашылығының даму бағытын және заңдылығын жан-жақты ... ... ... ... ... жаңадан қаклыптасқан мәселелерді өз кезеңінде байқауға және олардың жедел шешілуі бойынша шаралар қолдануға ... ... ... ... қатынастар жүйесінде кәсіпорындар келесідей айрықша ерекшеліктерімен сипатталады, ... ... ... ... қай ... жататындығы, негізгі және айналым қорларының құны, шығарылатын өнім көлемі.
Осы ... сай ... үш ... ... ... болады: ірі, орта және шағын. Олардың кешені бірін-бірі толықтыра отырып, экономиканың тұтас ағзасын құрайды.
Ірі кәсіпорындар - нарыққа ... өнім ... ... ... Ірі ... - ... , ... тұрақтылықтың базисі.
Шағын және орта кәсіпорындар, үнемі жаңарып тұратын номенклатурасымен және ... аз ғана ... өнім ... ... ... ... елеусіз материалдар мен шикі затты қолдану қажет болған жағдайда пайда болады. Сонымен, шағын ... ... ... ... ... ... тапсырыстарды есепке алып өнімді аяқтайды, яғни ұсақ - ... ... ... Сонымен қатар, шағын кәсіпорындар қызметтің барлық саласында нолдік нәтиже алумен ... ... ... ие ... ... Бұл әрі ... ... әрі жаңа технологияны игеру. Өнімнің жаңа түрін игеру. Шағын кәсіпорындардың капиталымен ... ... ... ... аз шығындар алып келеді, сондықтан мемлекет шағын кәсіпорындарды құру және ... үшін ... ... тәртібін тағайындау керек.
Сондай-ақ шағын бизнес сферасына өздерінің тәуелсіз меншігі бар, шаруашылық еркіндікке ие және өз қызметі сферасында ... ... ... ... Көптеген шетелдік зерттеулер шағын кәсіпорындарға 50 адамнан аспайтын жұмысшылар саны бар және сату ... 20 млн ... ... ... жатқызады. Бірақ бұл көрсеткіштер шартты болып табылмайды. Қазақстанда бизнеске бірнеше инвесторлармен құрылатын, ... ... ... ... ... және ... ... үлесіне ие, басқаруды құрушылар жүзеге асыратын, барлық негізгі стратегиялық шешімдерді өздері қабылдайтын кәсіпорындар жатады. Басқару сипаты икемділігімен, форьмалділіктің ... ... ... ... ... саласындада, басқару саласындада жұмысшылардың өз-ара алмасуының жоғарылығымен ерекшеленеді.
Нарықтық ... ... ... ... және ... ... ... байланысты. Кәсіпкерлік пен бизнесті экономикалық қызметтің бір түрі ретінде қарастыра отырып, отандық және шетелдік ... ... ... бұл ... - өндіру немесе алу және тауарларды сату, басқа тауарларға айырбастау үшін қызмет көрсету немесе жай ... ... ... ... екі ... ... табу ... ақшалар арқылы пайда табуға бағытталған, жеке тұлғалармен, ... ... ... ... асырылатын (тек заңмен тыйым салынбаған) еркін шаруашылықты білдіреді.Бірақ және түсініктері экономикалық тұрғыдан қарастырғанда синонимдер болып табылғанымен. түсінігі ... ... ... ... ... ... әдебиеттерде нарықтық экономика бойынша бизнес қағамның қажеттілігін қамтамасыз ететуге қажетті өндіріс жүйесі ретінде анықталады. Бизнес ... ... ... ... ... ... қамтиды және жалдамалы жұмысшылардың да, мемлекеттік құрылым қызметкерлерінің де ... ... ... ... бизнес - бұл нарықтық қатыныстар жүйесіндегі ... ... ... Ал, кәсіпкерлік қызмет бизнестің бір формасы ретінде қарастырылады және оның әр түрлі сфераларында жүзеге асырылады [1].
Қазақстан ... ... ... ... ... ... > [2].
Соған қарамастан, тәжірбиеде > пен терминдері бірін - бірі ... ... ... ... және > бірі - біріне ... бола ... ... ... ... ... пен айналысатын шағын кәсіпорындардың қызметін қарастырады. Әрі қарай, мен, осы дәстүрлі қалыптасқан көзқарасты ұстанатын боламын. ... ... ... жеке ... басшылық етеді. Өзінің кәсіпорынын ашу барысында адамдарды не қозғайды? Келесідей себептерді бөліп көрсетуге болады; пайда табу, қоғамның ... ... әне ... ... жақсарту. Басқалардың ішінде кәсіпкерлік қызметпен айналысудың мативі ретінде келесілерді көрсетге болады: тұлғалардың өзін - өзі ... ... ... ... ... ... бір бөлігін қосу, қосымша және басқада ресурстарды қосу, азаматтардың өз табыстарын заңды жолмен ... ... ... мемлекет пен бизнес серіктестіктің ел экономикасындағы рөліне келетін болсақ, әлемдік тәжірибеде мемлекет пен бизнес серіктестіктің экономикадағы рөлі бағалауға келмейтіндей жоғары ... ... ... Ол ... өмірінің барлық салаларына әсерін тигізеді: жұмысшылар саны бойынша, өндірілетін тауарларының көлемі бойынша, орындайтын жұмыстары мен көрсететін қызметтері бойынша ... ... ... субъектілері маңызды роль ойнайды. Экономика үшін шағын кәсіпорындардың толықтай қызметі оның икемділігін ... ... ... болып табылады. Тіпті, мемлекет пен бизнес серіктестіктің даму деңгейіне байланысты, мамандар елдердің өзгермелі ... ... ... ... ... ... үшін ... бизнестің қалыптасуы жоғары дамыған қоғамға, жоғары дамыған экономикаға өтетін ... ... ... ... мен сәтсіздіктерге қарамастан бизнес даму үстінде, экономиклық, әлеуметтік, ... ... шеше ... қарқын алуда.
Осы барлық аталған және басқа да мемлекет пен бизнес серіктестіктің ... ... ... оның ... ең ... қатарына жатқызылып, экономиканың ажырамас бөлігі ретінде қалыптастырылады. Бірақ мемлекет пен бизнес ... ... ... ... оның дамуына кедергі болатын себептерді айтпауға болмайды.
Біріншіден, ... ... ... ... жағдай (инфляция, өндірістің құлдырауы, шаруашылық байланыстардың үзілуі, төлемеушілік, несиені пайдаланудағы жоғары ... ... ... ... ... ... деңгейі, кәсіпкерлердің өз өздерін теңгеруі.
Үшіншіден, халықтың кәсіпкерлерге толық сенімнің болмауы.
Төртіншіден, мемлекет пен бизнес серіктестікті ... ... ... ... ... ... органдардың жиі араласуы.
Бесіншіден, қазіргі заманға сай ақпаратардың жеткізілуі, құрал - жабдық, технологияның болмауы, күрделі есеп беру ... және ... ... ... ... ... [4].
Сонымен кәсіпкерліктің одан ары кеңеюі мемлекеттік маңызды мәселелерінің бірі болып табылады, кәсіпкерлер мәселелерінің шешу үшін ... - ... ... ... ... ... ... Қазіргі уақытта қалыптасқан экономикалық жағдайда мемлекеттік тікелей немес ... ... ... ... ... жоқ. Сондықтан, барлық күш жағымды сыртқы ортаны қалыптастыруға бағытталуы керек. Бұл бағытты жүзеге асыру үшін келесідей шаралар қажет: ... және ... ... ары ... қалыптасуы мен дамуы, өндірісті қолдайтын инфрақұрылымының барлық қажетті элементтерін қалыптастыруы, бюджеттен тыс қаражаттар ... ... ... ... ... кеңйтуге әсер ету, тиімді инвестициялық климатты қалыптастыру, мемлекеттік бақылауды тәртіпке келтіру.
Соңғы жылдары ... пен ... ... ... мен ... ... қолдау бойынша бірқатар шаралар әзірлеген болатын. Ол өзінің нәтижесін берді, статистиктердің айтуы бойынша, тіркелген кәсіпкерлердің санының ... ... ... ... ... де әсерін тигізген. Шағын кәсіпорындардың өнім өндірудің жалпы көлеміндегі үлес салмағы артып келеді. Мемлекет пен ... ... ... ... ... ... тұрақты жүргізілуі шағын кәсіпкерлікті дамыту қорының құрылу, барлық екінші деңгейлі банктердің шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... несие қоржынының негізгі қарыздан 10% - тен аз болмау), орта және шағын кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... әкімдердің қызметін қатаң қадағалау, шағын кәсіпкерлік субъектілерінің жұмыстарына жағдай жасау және жеңілдіктер беру.
Сонымен, көріп отырғанымыздай, ойланып ұйымдастырылған ... ... ... ... ... балама жолы бола алады, өйткені ол екі макроэкономикалық проблемелармен байланыстырады - жұмыспен қамту және өндірістің жандануы. Шағын ... ... ... ... бойынша өзгерістер алып келуі мүмкін. Өзін жұмыспен ... ... және ... ... ашу ең аз шығынмен жұмыссыздық мәселесінен шығатын жол ретінде қарастырылады. ... он ... ... ... ... даму тенденциясы шағын бизнес саласына өтумен байланысты. Осы салаға бәсекелестікті ... ... ... ... ... ... қолдану және инновациялық процесті күшейту сияқты негізгі үміт арттырған. Батыс елдерінде шағын бизнес тиімді дамуды қамтамасыз ету және ... ... ... қосу ... ... ... ... шағын бизнестің нақтылануы қажет еткен, адрестілігін, жеңілдіктер тек шағын кәсіпорындарға берілетін. Шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... әр ... экономикалық жағдайға байланысты әр түрлі пікірлер қалыптасқан. Жалпы сипаттамасы ұйымдастырылуының қарапайымдылығы, жаңа өнім ... тез ... ... нарыққа қызмет ету, яғни нақты тапсырыстармен сатуға, сондай - ақ ... ... ... және меншікті біріктіру дәрежесі болып табылады.
Кез келген процесс сияқты мемлекет пен бизнес серіктестіктің ... мен ... ... қажет. Кәсіпкерлік басқару объектісі ретінде өзінің ерекшеліктері бар. Егер бұл сұраққа басқару қызметі жағынан келетін болсақ, онда басқарудың келесі ... ... ... ... ... ... ... стратегиясын әзірлеу, бизнес жоспарды әзірлеу);
- ұйымдастыру (барлық деңгейде кәсіпкерлікті сәйкес басқару құрылымын құру);
- мотивация (кәсіпкерлік белсенділікті ынталандыратын механизмді қалыптастыру); - ... ... ... ... ... және ... ... енгізу) [5].
Біздің елімізде шағын бизнестің рөлі әрқашан өсіп ... ... ... ... ... ... оның дамуын тежейтін көптеген мәселелрге тап болады. Қазақстанның экономикасындағы кәсіпкерліктің қазіргі рөлінің маңыздылығын мойындай отырып, үкімет басшылары ... ... ... ... ... ... әр ... формалары онша маңызды болмады. Себебі, мемлекет барлық кәсіпорындарды басқарып отырды. Кеңестер заңнамасына сай, кәсіпорынның тек бір түрі ғана шаруашылық іс-әрекеттің ... ... ... - ... ... ... Өйткені, өнеркәсіп шикізаттары мемлекетттің меншігінде болды. Ал басқа шаруашылық субьектілер ол кезде болған жоқ.
Нарықтық қатынастарға өтумен байланысты мемлекет пен ... ... ... ... ... ... ... бастады.
1997 жылы маусым айында ел парламентінің шешімімен қабылданған заңы Қазақстан Республикасының экономикалық дамуындағы маңызды қадамы болып табылады.
Мұнда іс-әрекеттің ... ... және ... жергілікті бағдарламаларды жасау үшін заңды алғышарттар жасалды.
Кейіннен ... заң ... ... ... ... қабылданған заңымен келісілген және оның жалғасы болып табылады.
+ Мемлекет пен бизнестің арақатынасының дүниежүзілік тәжірибелері
Әлемдік эканомикада мемлекет пен ... ... ... ... асырудың әртүрлі механизмдері бар. Ол механизмдер көптеген факторларға байланысты ... ... Бұл ... ... ... ... ерекшелігі,нақты кезеңдегі эканомиканың хал-ахуалы,ғылыми потенциалдың мүмкіндігі,тұрғылықты халықтың менталитеті.т.с.с. Осы факторларды ескере отырып, дамыған шет ... ... және орта ... ... тәжірибелерін біздің жағдайға бейімдеп қолданғанның маңызы зор.
Кейінгі онжылдықтарда экономикасы дамыған Батыс елдеріндегі ... ... ... ... рөлі арта ... Мұның басты себебі-экономикалық сектордың кәсіпорындарына тән артықшылықтар. ... ... ... ... ... ... ... дамуы мүмкін, тұтынушылардың сұранысының өзгеруіне тез бейімделе алады, бәсекелес нарықтық қатынастарға ықпал етеді, экономикалық құрылымдық қайта құрылуына әсер ... жаңа ... ... ... жаңа ... топ пен ... ... құрылуына жағдай жасайды, елдің жалпы ұлттық өнімінде үлкен үлеске ие бола алады, мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... дамыту үшін Қазақстан бизнесті басқару процесін жетілдіруге көп күш жұмсау қажет. Шетелдік мамандардың айтуы бойынша қазіргі бизнес ішкі және ... ... ... ... ішкі және ... ортасын сараптаудан екі факторды есепке алған жөн: ішкі және сыртқы ықпалдардың көлемі және ортаның өзгеру деңгейі. ... ... ... ... өз ... макроэкономикалық және салалық деп бөлуге болады.
Ортаның бизнеске макро ықпалы.
- Әлеуметтік факторлар;
- Технологиялық ... ... ... ... мемлекттерінің тәжірибесі көрсетіп отырғандай, бизнеске байланысты мемлекеттік ... ... өз ... жүйелік бағыт болып табылады. Ұйымдық құрылымдарды және шағын кәсіпкерлікді қолдау механизмдерін ... ... ... қандай да болмасын ұлттық ерекшеліктерге қарамастан барлық сипаттамаларға анықтауға мүмкіндік береді. (2-кесте).
Кесте 2 Дамыған ... ... мен ... ... ... ... ... саясат мақсаттарын анықтайтын кәсіпкерлік қызметті қолдау сұрақтарын реттейтін әлеуметтік құқықтық актілер болуы
Даму үстінде
2. Мемлекеттік қаржылық, технологиялық, ақпараттық, кеңістік және ... ... ... ... ... және жүзеге асыру
Даму үстінде
3. Кәсіпкерлікті қолдаудың тікелей және жанама шараларының байланысы
Жоқ
4. Әр түрлі деңгейдегі ... ... ... ... жүзеге асырудың ассигновациясын анықтау
Даму үстінде
5 бизнес саласындағы барлық міндеттерді реттейтін дамыған арнайы мамандандырылған мемлекеттік мекемелердің болуы
Жоқ
6 Орталық, аймақтық және ... ... ... ... ... ... бөлу
Даму үстінде
7 Мемлекеттік билік органдарының бизнес мүдделерін қорғайтын ұйымдармен өзара қарым - ... ... ... ... ... ... қарым - қатынасты қолдауға бағытталған
Даму үстінде
Ішкі немесе бақыланатын факторларға кәсіпорын қызметіне байланысты факторларды жатқызады. Енді әртүрлі тәжірибесіне келейік. ... ... ... ... ... ... ... рөл атқарады: сауда, автосервис құрылыс, қызмет көрсету салалары. Қазір шағын ... ... ... ... ... ... энергетика, электротехника, химиялық өнеркәсіп, транспорттық қызымет, информатика, микроэлектроника, телекомуникация слалаларына әртараптаңдырылып жатыр.
Шағын және орта кәсіпорындарын ірі кәсіпорындарымен қатар қызмет етуі ... ... ... тән ... ... - та өз ісімен айналысушы азаматтар, яғни ... ... ... ие. Нарықты экономикаға бет бұрған елдер үшін АҚШ - тағы бизнесті ... ... ... маңызы бар.АҚШ бизнес басқармасының классификациясы бойынша бизнес субъектілеріне: жұмыскерлер саны 500-ге дейін болатын өндірістік және сауда ... ал ... ... үшін - ... ... 2 ... ... дейін болатын кәсіпорындар жатады.АҚШ-та тіркелген кәсіпорындардың 97%-ына жуығы шағын кәсіпорындар. Бұл шағын кәсіпорындар ... ... ... ... ... сауданың 72%-ына, қызмет саласының 57%-ына ие болып тұр.
Әдетте америкалық фирмалардың көлемі жұмысшылардың ... ... өте ұсақ ... - 20 ... ... ... бар, ... 20-дан 99 адамға дейін, орташа 100-ден 499-ға дейін, ірі 500 адамнан көп. Көрсеткіштерді салалар бойынша құрады: бөлшек саудада 100 ... бар, ... ... 500-ге ... ... бар ... шағынға жатады.
Кесте 3 АҚШ-ғы әртүрлі деңгейдегі фирмалардың саны
Фирма көлемі
Фирма саны
Ірі
1000
Орташа
134000
Шағын
2000000
Шағын ... өсу және ... ... жаңа ... орындарын ашу мен қысқарту кезінде шағын кәсіпорын жұмыссыздық проблемасын бәсеңдетеді. АҚШ-тық ... даму ... ... бизнес сыртқы ортаның өзгеруне тез бейімделеді. АҚШ Сауда министрлігінің мәліметтері бойынша ... ... ... сипаты елдің экономикалық өсуіне 20-25%-ға дейін үлес қосады. ... ... ... түрде мемлекеттік қолдауға ие. әр түрлі мемлекеттік реттеулер мен қолдау шаралары құқықтық ... ... ... бірі > заң. АҚШ ... ... проблемаларымен екі комитет айналысады.
Федералдық деңгейде бизнес әкімшілігі ... ... ... басты функциясы - бизнесті жан-жақты қолдау. әрбір штатта әкімшіліктің ... ... ... ... ... ... ... субъектілеріне нарық туралы ақпарат береді, оның мәселелерін шешуге көмектеседі. АҚШ-та бизнес қоғамда кәсіпкерлік, бәсекелестік атмосферасын ... ... үлес ... ... тарапынан болатын шектеулер кәсіпкерлікке кедергі келтіреді. Сондықтан да АҚШ конгресі бизнеске тікелей бақылау жасайды. Конгрессте мемлекет пен ... ... ... және ... ... ... ... жасалады. АҚШ мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдаудың мемлекеттік жүйесі:
- бюджеттен ... ...
- ... ... бір ... ... кәсіп орындарда орналастыру;
- бизнеске несие беру кезінде мемлекеттік кепілді қолдану;
- бизнеске салықтық жеңілдіктер ... ... бұл ... ... ... ол ... компаниялар, федералдық органдар, штаттық басқармалар жанында құрылатын ұйымдар. Бұл ұйымдардың негізгі мақсаты - жаңа кәсіпкерлерге жан - ... ... ... болып табылады. Себебі көптеген кәсіпкерлер өз ісін бастағысы келгенімен, мүмкіндігі жоқ, ... ... ... ... ... Қойылған мақсатқа , қаржыландыру көзіне байланысты инкубаторлар: фирмалық, университеттік, жекеше болуы мүмкін. Инкубаторларды қаржыландырудағы мақсаттар:Инкубатор клиенттерінің табысына ... жеке ... ... ... алу;
- жаңа жұмыс орындарын ашу.
Сауда палаталары да инкубаторларды қаржыландыруға қатысады. АҚШ-та шағын кәсіпорындар экономикада жетекші рөл атқарады. Сондықтан да ... ... ... ... ... пен ... ... дамуына үлкен мән беріп отыр, оның дамуына барлық жағдай жасап жатыр.
АҚШ тәжірибесі көрсетіп отырғандай, бизнес ... ... тез ... ... кәсіпорындардың жаппай ликвидациясы кәсіпкерлерге кері әсерін тигізбейді. Жұмысшы күшінің және ... ... және ... ... ... ... сұранысының және жоғары өндіріс шағындарының өзгеруіне өндіріс қимылының жеделдігі жоғарылайды. Бір ... ... ... ... біреулері ашылады.
Қазіргі уақытта АҚШ халқының 53 % бизнес саласында жұмыс ... АҚШ ... ... ірі ... ... жаңа міндеттемелерге бейімделуін және икемділігін көтеретіндігін көрсетіп отыр.
Енді АҚШ-та шағын кәсіпорындарға мемлекет тарапынан көмекке келейік. ... ... ... ... ... - 1953ж. АҚШ ... құрған бизнес әкімшілігінің құзырына кіреді. Сол жеке сектордың құқықтық негізгі болып табылатын бизнес ... Заң ... 1953ж ... ... ... кезде елде жұмыссыздық және инфляция болатын. Экономиканы жандандыру үшін - ... ... (ШБӘ) ... Ол өз қызметтерін дұрыс атқарды.
Қазіргі уақытта АҚШ-та бизнесте 22 млн кәсіпорын бар, онда ... ... ... 54 % ... ... бизнес кәсіпорындарының өндіріс және сату көлемі жалпы мемлекеттегі сату көлемінің 52 % ... және 99,7 % ... - бұл ... ... ... ... - ... кәсіпорындарға қаржылық және кеңестік көмек көрсетеді. Басты міндеті - кәсіпкерлікті ұйымдастыру, ... және өмір ... ... ету. ШБӘ өз қызметін басқа агенттіктер мен комитеттер, соның ішінде қаржы, білім, кәсіби ассоциациялар мен бірігіп отырып жүзеге асырады.
Мемлекет ... ірі ... бірі ... ... ... ... кәсіпорындарға мемлекетпен мәміле орнатуға көмектеседі. Әйел, мүгедек, ардагер - кәсіпкерлерге ерекше назар аударады. бизнес әкімшілігі 5 мың адам ... ... оның 4 мыңы ... тыс ... ... 10 ... орталығы және 66 территориялық бөлімшелері бар. Олардың арасындағы байлаиыс аудан - аймақ - орталық ... ... ... ... ... ... қоғамдағы ресми белсенділікті сақтау үшін маңызды болып табылады.
Америкалық тәжірибе көрсетіп отырғанындай кәсіпкерлік еркіндігін шектейтін кез келген үкіметтік немесе басқа да ... ... ... төмендетеді. Сондықтан мемлекет пен бизнес серіктестіктің барлық мүдделері АҚШ конгресінің бақылауында. Сонда да ерекше ... ... ... ... жобалар ойнайды. Мысалы, бизнеспен айналысқысы келетіндер үшін арнайы қызмет қарастырылған, олар тегін кеңестер береді, конференциялар ұйымдастырады, ... және ... ... Оның ... бизнес бизнес - инкубатордың бастауымен ақпарат беру, кәсіпкерлерді оқыту және оларға әр түрлі сұрақтар бойынша кеңес берумен айналысатын ... ... ... ... 1976 ж. ... ... мүдделер қорғайтын Адвокаттық кеңсе құрылды, ол тікелей Президент пен Сенатқа бағынады. Адвокаттық кеңсе негізгі міндеттері:
- ... ... ... ... мен салықтардың мемлекет пен бизнес серіктестіктің дамуына әсерін зерттеу.
- бизнеске әсер ететін факторларға экономикалық және статистикалық ... ... ... ... бағалау, бизнес мәселелері мен қажеттіліктерін зерттеу т.б.
Қазақстандық ... ... ... жобасын қолданған жөн. термині алғаш ... ... ... көрсету мақсатында университет, ұйымдар, кампаниялар, федералдық үкімет ... ... ... ... қолданылады. басты міндеті - шағын, әсіресе иннновациялық ... ... ... ... ... құрылған кәсіпорындар тәжірибе жинайды, одан ары даму үшін көмек алады, нарықтағы өз ... ... ... белгілі бір деңгейіне жеткеннен соң, әдетте үш жылдан соң, фирмалар ... - ... ... өз ... ... ... Ал ... орындарға бизнесті нөлден бастап жатқан жаңа фирмалар келеді.
Әдетте бизнес - инкубаторлар бірнеше жаңа бастаушы орналасқан арнайы ғимараттарда орналасқан. Олар ғимарттар мен ... - ... ... ... ғана ... ... ... бизнес-инкубатор көрсететін барлық қызметтерге, бизнес кеңестерге қол жеткізе алады. Кейбір қызмет түрі, аренда құнына қосылған, көрсетілетін ... ... ... ... ... ... - инкубатордың негізгі ресурстарына келесілер ... ... ... ... соның ішінде кеңес берушілер;
б) құрал - жабдықтар, соның ішінде ұйымдастыру техникалары (көшірме машиналары, факс, компьютерлер т.б.);
в) бір ... ... ... мен ... - инкубатордың басындағы тұлға - директор немесе атқарушы директор. Америка Құрама Штаттарындағы бизнес - ... 90% ... - бұл ... емес ... ... ... мақсаттары жаңа кәсіпорындар құру және дамыту. Қазақстан экономикалық дамуының қазіргі кезеңінде бизнес - ... ... әлі ... дейді. Өйткені бизнес - инкубаторлар коммерциялық ұйымдар ретінде мемлекеттік және ... емес ... ... қаржыландырылады. Біздер үшін ең қиын қаржы көздерін табу. Соған қарамастан, АҚШ тәжірибесі көрсетіп отырғандай, бизнес - инкубаторлардың клиенті - 90 % ... ... ... кәсіпорындар болып табылады. Бұл факт Қазақстанда бизнес - ... ... ... ... ... ... мақсаты және қаржыландыру көздеріне қарай фирмалық, мемлекеттік, университеттік және жеке деп ... ... ... ... ... ... - инкубаторлар кәсіпкерлікті қолдаудың тартымды механизмі болды.
Германияның мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдаудағы тәжірибесі. Германияда шағын және орта ... ... ... - ең ... меншік құқы мен кәсіпорынды тікелей басқарудың бірлігі болып табылады.
Екінші сипаттама - ... ... ... оның ... шектеулігі, қожайын мен жұмыскер арасындағы өзіндік ерекше қатынас сипатын білдіріп, ... ... ... үшін екі ... да бірдей мүдделігін, ынталылығын тудырады.
Үшіншіден, кәсіпорын өмірінде басқарушы рөлінің ерекше ... ол ... ... тек қана ... иесі ... ғана ... ... бірге оның өзінің де өндіріспен тікелей айналысып, оны ұйымдастыруға барлық ... ... ...
Төртінші - істі жанұялық негізінде ... яғни ... ... нәтижелі ұйымдастыруға, жүргізуге атадан балаға мұра ретінде машықтану.
Бесіншіден - ... ... тағы бір ... ... ретінде кәсіпорында қаржыландыру мәслесесін айтуға болады. Егер алыптар қажетті ресурстарды негізінен капитал нарығы (қор биржалары) арқылы алатын болса, ал ... және орта ... ... ... ... арқа ... сондықтан да олар үшін қаржыландыру мәселесі басты проблема болып табылады. Елдегі шағын және орты ... ... ... - ... - барлық еңбекке жарамды адамның 2/3 бөлігін қамтып отырған; екіншіден, елдің жалпы ішкі өнімінің жартысына жуығын берген; үшіншіден, барлық инвестициялар мен ... ... ... ... ... енгізуге септігін тигізген; төртіншіден, Германиядағы барлық өндірістік оқу орындарының 75 пайызын қамтитын кадрларды даярлау көзі ретіндегі рөлімен анықталады. Кәсіпкерлікті ... ... ... өз ... ... ... ...
Қазіргі кезде Германияда бірқатар жағдайлар бизнеске мемлекеттік ... ... ... ... отыр. Олардың ішінде:
1) Европалық қауымдастық шеңберінде 1993 жылдың басынан бастап бәсеке жағдайын шегіне жеткізе шиеленістіретін товарлар, ... ... күші және ... ... ... барлық кедергілерді алып тастау;
2) технология мен табиғатты қорғау шараларына байланысты заңдық нормалардың ... ... ... ... ... одан әрі ... және оны ... тиімділігін арттыру.
Германияда бизнесті мемлекеттік қолдау жүйесінің негізінде жатқан басты принцип - өздігінен, ... өз ... ... ... ... ... беру болып табылады. Бағдарламаның мақсаты - мемлекет пен бизнес серіктестіктің тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру. Осыған байланысты ... ... атап ... ... ... ... қаржыландыру шараларды іс жүзінде асырып отыр. Олар - ... ... үшін ... ... ... ... ... бағытталған. Бұл жердегі басты бағыт - 1957 жылы заңды түрде бекітілген, ... және орта ... ... ... байланысты бірнеше рет қайта қаралған - картельдік құқық. Картель қызметін қадағалаушы ведомство (бізше монополияға ... ... ... ірі фирмалардың бір-біріне қосылып кетуін қатаң бақылап отырады; екіншіден, орынсыз тыйым салуларды алып тастап, шағын және орта ... ... ... ... ... ... қолдау жасаудағы құрылымдық-саяси шаралардың екінші бір құрамды бөлігі - мемлекеттік ... ... ... ... ... ... теңдігін қамтамасыз ету. 1976 жылдан бастап мемлекеттік тапсырмаларды бөлуге шағын және орта ... да ... ... қатысуын реттейтін ерекше ереже бар. Егер белгілі бір жағдайларға байланысты өздеріне қысым көрсетілетін болса, онда шағын ... ... ... ... ... ... ... үшін тиісті орындарға шағым жасауына болады. Салық салудағы жеңілдіктер. Германияның жаңа аймақтарында қазіргі кезде кеңінен пайдаланылып жүрген бұл жұмыстың үш түрі бар:
1) ... ... ... нормалары;
2) пайданың салық салынбайтын резервтерін жасау;
3) салық ведомстволары төлейтін инвестициялық үстемелер.
Амортизациялық аударымдардың арнайы нормалары барлық инвестицияларға ... жаңа ... ... аушаға, қоршаған ортаны қорғауға, техникалық жағынан алдыңғы қатарлы өнім өндіруге, сыртқа ... ... ... ... ... үш жыл ішінде есептеп шығарылады, бірінші жылы жұмсалған капиталдың 50 пайызы амортизацияланады, екінші жылы 30 ... және ... жылы - 20 ...
Қаржылық жағынан қолдау. Федералды үкімет тарапынан берілетін салыстырмалы түрде пайыз ставкасы төмен және жеңілдік жағдайын пайдалана ... ... ... мүмкіндік тудыратын несиелер - ... үшін ... ... ... ... ... өзінің бастамасын Маршалл жоспары кезеңінен алатын шеңберінде де ... ... ... ... кезде бизнестің бұл түрін қаржыландырудың негізгі көзі федералдық бюджет, оның ... ... ... ... және (Берлин) сияқты арнайы үш банк арқылы бөлінеді. Шағын және орта фирмаларға ... ... ... ... дер ... қайтарылуына кепілдік беретін олардың өздерінің банктері негізінде іс жүзіне асырылады. Сонымен қатар шағын фирмалар федералды және жергілікті үкіметтердің ... де ... ... Жаңа жұмыс орындарын ашу мен экономикалық аймақтық құрылымын жақсартуға ынталандыратын арнайы несиелерді ... ... ... ... салаға көмек. Бұл мақсатқа федералды үкімет 1990 жылдардың басында бір жыл ... 750 млн. ... ... мөлшерде қаржы бөліп отырады. Бұл көмектің ұйымдық формалары әралуан: индустриалды және ғылыми ... ... ... қарай бөлмелер бере алатын, ақпараттық банктерге енуге, консультацияларға, капиталдарға қатысуға рұқсат беретін мүмкіндіктері бар инновациялық орталықтар.
Бизнес саласында инновацияны мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... істеуіне көмектесу, қажетті ақпараттық және консультациялық инфрақұрылымды жасау, технологияны алуды жеңілдету, ғылыми қызметкерлерді даярлауға жәрдемдесу жұмыстары арқылы іс ... ... ... пен ... ... қолдау тәжірибесі.Енді Жапониядағы мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдауға келетін болсақ.. Мемлекет пен ... ... ... ... ... ... де үлкен тәжерибеге ие болып отыр.
Жапонияда бизнеске ... ... ... ... ... пен ... серіктестікті дамыту арқылы жапония соғыстан қираған елден жоғары технологиялық дамыған елге айналады. Жапонияның ... ... ... ... ... ... саны, тауар айналымы басқа секторлармен салыстырғанда алдыңғы қатарда тұр. Дәстүр бойынша ... ірі ... өз ... ... ... ... құрады. Бұл кәсіпорындар бас кәсіпорынға тәуелсіз болады және өздерінің ұйымдық құрылымын жасайды, жаңа өнімдерді шығара бастайды.
Жапонияда шағын кәсіпорындар үлесіне: өндірістік ... ... ... сауданың 60%-зы, бөлшек сауданың 80% - зы тиеді. Еркін нарықты бәсеке шағын кәсіпорындарға ... ... ... ... ... жағдайда мемлекеттік органдар шағын кәсіпорындарға құрал-жабдықтарды жаңртуға, технологияны жақсартуға, өнімге деген сұранысты дамытуға көмек береді.
Жапонияның бизнесті мемлекеттік қолданудың ... ... - ... ... дамытудағы уақыт мерзімі. Басымдылық бағыттар бір немесе одан да көп жылдарға ... ... ... ... ... Мемлекет шағын кәсіпорындарға мемлекеттік тапсырыстарды алуда да көмектеседі. Жапонияда бизнесті мақсатты түрде бюджеттен қаржыландырады. Әрбір министрлік, ведомство өз ... ... ... ... ... кіргізеді. Шағын және орта кәсіпорынға жеңілдетілген салық мөлшермесі қолданылады. Жапонияда шағын және орта кәсіпорындар ... ... ... ... ие ... отыр ... ... бизнес. Экономиканы құрылымдық қайта құру үшін бизнесті дамыту маңызды мәселе. ... ... ... бұл ... ... ... ... экономикалық шаралар жасалынып, жүзеге асырылған.
1995 жылы Ресей Федерациясында > Заң қабылданды. Бұл Заң бойынша жаңадан құрылған ... екі ... ... ... салынған төлеуден босатылады. бизнесті қолдаудың Федералдық Қоры арқылы әр түрлі жобалар қаржыландырады. Бұл қорға Федералдық меншіктегі кәсіпорындарды ... ... ... 5%-зы ... ... ... Қор ... шағын және орта кәсіпкерлікті қаржыландыру жүйесі екі қағидаға негізделген:
- федералдық Қордан жұмсалатын әрбір рубльге аймақтардан да бір рубль жұмсалуы ... ... ... ... арқылы жүзеге асырады.
Қор банкке өз резервтік қаржысын салады, ал банк өз ... ... ... қаржыландырады.
1994-1995 жылдары жүзеге асырылды. Бұл бағдарламаны іске асырғаннан кейін, Ресей Федерациясында кәсіпкерлікті қолдауды біркелкі жүйесі ... ... ... Бұл ... ... ... ... қолдау мен дамытудың мемлекеттік комитеті, аймақтық қорлар мен орталықтар кіреді.
бизнесті қолдаудың аймақтық қорлары мен орталықтары барлық аймақтарда құрылған. ... ... ... және ... ... қаржылық көмек алады, жергілікті салықтар бойынша әртүрлі жеңілдіктерге ие. Сонымен бірге жергілікті бюджеттерден ... ... құру ... ... ... басына есептегенде Ресей Федерациясында 900 000-нан аса шағын ... ... ... ... Бұл ... ... жұмысшылар саны - 7 адамнан тұрды.
Ресей ... ... және орта ... ... қолдау көрсетілуін заңмен және нормативтік актілермен қамтамасыз етудің құрылымын қалыптастыруға мүмкіндік берілген. Онда осы ... ... және орта ... ... ... ... көрсетудің мемлекеттік саясатының жалпы принциптерін, нысандары мен бағыттарынбелгілеу және оларды Ресей Федерациясының субьектілері деңгейінде жергілікті ... мен ... ... нақтылау көзделген.
Ресей Федерациясындағы шағын және орта кәсіпкерлікті ақпаратпен қамтамасыз ету тәжірибесі.
Шағын және орта кәсіпкерлікті ... ... ету ... одан әрі ... ... мына ... шешу көзделген:
мемлекеттік органдар ақпараттың кәсіпкерлер үшін ашық болуын ... ... ... ақпараттық басқару органдары, кәсіпкерлік құрылымдар, шетелдік және халықаралық ұйымдар үшін ашық болуын қамтамасыз ету;
Аймақтарда ақпараттық-талдау ... ... ... ... ... ... және орта ... ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесін жасау кезінде бұрын құрылған ақпарат ресурстарын және ... ... ... ... ... ... ... белгіленген. Шағын және орта кәсіпкерлікті ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесі шағын және орта кәсіпкерлікке жатқызылатын, ең аз қорғалған кәсіпкерлік құрылымдарға арналған.
Шағын және орта ... ... ... ... ... Ресей Федерациясында шағын және орта кәсіпкерлік дамуының жайы ... ... және ... ... органдары үшін ақпарат алуға, ақпарттық және телекоммуникациялық жүйелерді ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге, сондай-ақ телекоммуникациялық жүйелер жеткіліксіз дамыған аймақтарда ақпаратық құрылымдар жасау мен дамытуға мүмкіндік береді.
Мұнымен бірге ... ... ... ... және ... ... бойынша қалыптасады және қазіргі кезде ақпараттық қызмет ... ... ... бар кәсіпорындарға негізгіделген.
Бұл шараларды жүзеге асыру базалық аймақтық ақпарат ... ... ... ... ... ... әрбір дерлік аймағында жаңа ААО құру мен дамытуға мүмкіндік береді. Осының бәрі шағын және орта кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... қатар Ресей Федерациясында оқыту және мемлекеттік құралдарды пайдалану тиімділігін артыру мақсатында ... және ... емес оқу ... сертификаттау жүйесі енгізілген. Сертификаттау жария түрде, сертификатталатын оқу орнының меншік нысаны мен құқықтық мәртебесін шектеместен ... ... ... ... ... саласы үшін және оған мемлекеттік қолдау көрсету үшін кадрлар ... ... ... ... тапсырыс алудың басым құқығына ие болады.
Кадрлар даярлауға, ғылыми-методикалық қамсыздандыру жүйесін жасауға федералдық бюджеттен қаражат жария өткізілетін конкурс арқылы ... ... ... бөлінеді. Сол арқылы білім беру рыногындағы бәсекелестік ынталандырылады. ... ... ... ... ... жылдық тауар айналымы 2 миллион фунт стерлингтен аспайтын, активтер сомасы 1 ... фунт ... және жыл бойы 50 ... ... ... ... жатады.
Ұлыбритания мемлекеттік концультациялық қызметі бастаушы кәіпкерлерге қажетті кеңестер береді. Мысалы: ... ... ... шешу ... ... ... ... қалай жүргізу керектігі туралы, нарықты қалай зерттеу керек екендігі туралы кеңестер.
бизнес және орта ... ... ... кәсіпкерлер үшін әртүрлі семинарлар мен курстар ұйымдастырылып тұрады. Сонымен қатар Үкімет банктер алдында кәсіпкер үшін қарыздық кепілдеме береді. Шағын кәсіпорындар ... ... ... соң ғана ... ... ... отырғандай, бизнес, өндіріс көлемін ұлғайтуда, тауарлар мен қызметтер ассортиментін кеңейтуде, өнім сапасын көтеруде маңызды роль ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Ұлыбританияда шағын кәіспкерліктің дамуына консервативті үкімет саясаты - қаржылық ... ... беру ... мен ... ... ... ... болуы ықпал етті.
Ұлыбританияда шағын кәсіпкерліктің дамуының үш үлгісі бар: қызмет масштабын кеңінен статус - квосын ... ... ... ресми белсенділікті ақырын кеңейту; шағын кәсіпорындарды орташаға, сосын ірі ... ... ... ... ... отырғандай, шағын кәсіпорындар иелерін біраз бөлігі одан әрі өсуге тырыспайды. Олардың ең ... ... - ... ... ету. ... бизнес саласына жалпы кәсіпкерлік қызметтің әлеуметтік - экономикалық шарттарын қамтамасыз ету арқылы ықпал ... ... ... ... ... заңдары саласындағы шаралар), сонымен бірге әр түрлі экономикалық, ұйымдық, құқықтық нормалар мен әдістерді қолданды.
1991 ж. Ұлыбританияда ұсақ ... ... ... ... ... көмек беруге мамандандырылған фирмалардың қызметінен зерттеу жүргізілді. Шағын кәсіпорындардағы мәселелермен кеңес ... ... ... ... ғана шектеліп қоймайды, сонымен бірге өз ұсыныстарының фирманың жүзеге асуына ат салысады. Бұл көмектің болуы және орта және ... даму ... ... бұл ... ... ... әкеледі.
Франциядағы бизнес. Қазақстанда шағын кәсіпорынды ашу үшін жұмсалатын күш-жігерді шет елде шағын ... ... ... ... салыстыру мақсатында Франция Үкіметінің шағын кәсіпорындар үшін жасап жатқан шараларын атап өткен жөн.
Франциядағы ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің мақсатты түрде жүргізіп жатқан саясаты жатыр. Басты назарда шағын және орта ... ... бұл ... ... ... ең ... ... Францияда шағын кәсіпорындарға - жұмысшылар саны 500-ден аспайтын кәсіпорындар жатады. Ресми дерек бойынша Францияда шағын және орта ... - 16 500 000 адам ... ... ... ... бір ... 7 адам жұмыс істеген.
Әдетте әкімшілік процедуралар шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... ... формальды мәселеледі қысқартуға көшті. Францияда мемлекет пен бизнес ... ... ... индустрия министрлігінің бір департаменті бақылайды. Әкімшілік қысым бірқатар ... ... ... ... ... ... ... бизнесті несиелеу кезінде пайыздық өсімді мемлекет бонификациялайды. Бонификация - бұл ... ... ... ... ... ... несие ұсынысын арттырды.
Орталық бюджет арқылы бизнеске жұмыспен қамтуды да қаржыландырады. Яғни еңбек және әлеуметтік шығындар ... ... ... Францияда жұмыссыздар өз кәсіпорнын ашу үшін мемлекет көмегіне сүйене алады.
Кәсіпорындарды шағын фирмалар категориясына жатқызудың кең ... ... бірі - ... жұмысшылардың саны. Мысалы, он адамнан аз жұмысшылары бар фирмалар ұсақ болып табылады, 10-49 адамдар - ... 50-499 - ... 500 көп - ірі ... ... ... ... ... мемлекеттің мақсатттарының бірі - шағын фирмаларды қолдау. бизнеске ерекше жағдай жасау ... ... ... тарады. бизнесті дамыту үшін үкіметтен қаржылық, салықтық және і\әкімшілік шараларды қосатын жоба дайындалды. Француз үкіметі қаржылық ынтаға көп көңіл ... ... ... ... ... ... ... аймақтарға ауысуына, инвестицияның өсуіне, шағын және орташа фирмалардың ... ... ... ... ұсынады. Мемлекет ұсақ және шағын фирмаларға несие беретін бірқатар ұйымдар құрды. Оның ішінде - аймақтық даму ... ... даму ... ... ... ... компаниялар және т.б. Францияда несиелерді кепілдендіретін 50 жуық ... ... 80 жыл ... ... ... ... қоры ...
Қор шағын және орташа фирмаларды тәуекел капиталды ұсынатын компапияның қарамағында. Ол ... әр ... ... ... ... займдардың 65% кепілдеуді қамтамасыз етеді. Қоғам шағын фирмаларға құрал алу үшін және оны ... ... ... тұру үшін ... ... ... ... және орташа кәсіпорындағы жұмысшылардың жалпы саны 16 500 000 адам. Орташа және шағын кәсіпорындардың ... ... - 7 ... ... ... ... және орташа кәсіпорындар - 1400. Мемлекеттің жалпы экспорт көлеміндегі шағын және орташа ... ... ... ... ... ... экономиканың бұл саласына мемлекеттің қызығуын дәлелдейді. Ол ... екі ... ...
- және .
Құжаттардың атының өзі мемлекеттің бизнестің дамуына қандай маңыз беретінін айтады. Егер ... ... ... - экономикалық қолдауды қарастырса, онда екіншісі ұйымдық - әкімшілікті қарастырады. Ондағы ең басты пункт болып тіркелу орталықтарында ... ... ... ... ... бұрынғы 5 күннен 24 сағатқа дейін қысқарту, құру табылады, сонымен бірге әрдайым ірі банктер және қаржылық ... ... болу ... ... және ... ... пайдасына қаржыландыру тиімділігін ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Оған мысал ретінде территориялық ... және ... ... ... Делегацияны - DATAR келтіруге болады, ол ... ... пен ... ... дамытумен айналысады. DATAR өндірістік жобаларға егер олар келесідей міндеттерге жауап берсе дотация бөледі:
1. Кәсіпорын территориялық құрылымның жоспарына айрықша ... ... ... ... ... келу ... құрылған жұмыс орындарының саны (алғашқы қызметінің 3 жылы - 20жұмыс орны)
Жобаны қолдауда DATAR ... ... ... ... басында ұсынады, ал қалған бөлігін - жобаны жүзеге асыру барысында кезеңдік төлемдер жолымен жүзеге ... ... ... ... ... ... меншік субъъектілеріне салықты қысқарту қағидасын, өнеркәсіпті зерттеу және даму орталықтарын құруды білдіреді.
Израильдегі бизнес. 1960 ж. ... ... ... үлкен ықпалды акционерлік қоғамдар түріндегі ірі кәсіпорындар көрсетті. Дәл осы сектор үлкен табыс берді, бірақ 1980 ж. ... ... ... және КСРО ... ... және саяси жағдайдың тұрақсыздану ірі масштабты иммиграцияға әкелді.
Осы ... ... ... ... жаңа ... ... орналастыру сұрағы туды. Соған байланысты мемлекет пен бизнес серіктестікті дамытуды жылдамдатты. Израиль тәжірибесіне келесідей шараларды:
1. Технопарктердің қызмет ету қағидалары бойынша ... құру және ... ... ... ... ... ... немесе ассоцияцияны білдіреді. Ол қажетті инфрақұрылымы, ғылыми - зертттеулер құралдары, жұмыс жасау орындары бар кішкентай ұжымдар ... Оның ... ... ... ... ... реттеледі. Технологиялық жаңадан құрылған фирмаларды қолдайды. Кейде өнім өткізу кезеңіне дейін ... 2. ... ... Олар өз ... органдары, директорлар кеңесі және де экономистер, заңгерлері, бухгалтерлері бар жеке компаниялар. Бизнес - өз ісін ашуға ... ... ... ол үшін ... жеткіліксіздігі бизнесте бағыттала алмау және ең басты алғашқы капиталдың ... ... ... ... ... Екі жыл бойы ... құру үшін 300 000 ... дейін ақша бөлінеді (81 000 $) Ол жобаға есептелген шығынның 80% жабады, қалған 20% жеке ... ...
3. ... ... ... бірге өнеркәсіпте дайын өнім өндіруді қаржыландыратын ғылыми зерттеу ... мен ... ... 4. ... кәсіпорындар қорының сауда және өнеркәсіп министрлігінің жанынан жұмыс істеу. Қор бизнеске кәсіпорындардың масштабына байланысты жеңілдік беру ... ... ... ... ... ... ... егер кәсіпорын несие алу үшін мемлекеттік кепіл алу және жеңілдіктерден қашық аймақтарда орналасса қайтарымсыз ссуда беру ... ... ... ... ... өнім ... ... және орта кәсіпорындарға беріледі.
5. Көптеген Израилдік банктерге ... ... ... ... бар. Олар банктік жеңілдіктер, маркетингтік жеңілдіктер, менеджерлік, консалтингтік қызметтер көрсетеді, кәсіпорындардың бизнес жоспарларын дамыту жобаларын қарастырады және бағалайды. 6. ... пен ... ... ... ... бағыттарының бірі болып мошав - овдимдерді ... ... Ол ... ... өз ... ... өзінің жерін өңдейтін ауылшаруашылық, поселке. Ал өнімді бөлу және өткізуді ауыл ... ... ... ... ... ... ... мошава тұрғындары кооперативтік негізде жүзеге асырады. Мошаваларды ауылшаруалық өндірістің бірқатар негізгі бағыттар қалыптасқан:
- сүт шаруашылығы (30 сиырға дейін, ... ... бір ... га. - ... ... ... және ... дақылдар) бір жанұяға Қазақстанның шикізат ресурстарынан басқа дамыған ғылымы, біздің еліміздің экономикасы ... ... және ... ... ... бар. Оның ... республикада өз өндірістерін конверсиялау процесіндегі кәсіпорындар, сонымен ... ... Hitech ... ... және орта ... құруға болатын машина жасау зауыттары бар. Біздің экономикамызда болып жатқан құрылымдық өзгерістер дамыған мемлекеттер сонымен бірге ... ... пен ... серіктестіктің дамуының тәжірибесін есепке алу қажет.
Кореядағы бизнес. Қысқаша, Кореяның шағын және орта ... ... ... ... ... Мысалы, Кореяда субконтрактілік кеңінен тараған. Бұл форма кәсіпкерлерге шағын және ірі ... ... ... ... ... ... компаниялар шағын кәсіпорындардың көмегімен өзінің өндірістік және өткізу желілерін кеңейтеді. Оның үстіне үкімет шағын кәсіпорындарды модернизациялауға бағытталған жобалар ... ... және ... ұлттық институтын құрды, шағын кәсіпорындардың өнімдерін алу және өткізуді кепілдеді. 1997 ж. соңында Оңтүстік - ... 2 640 000 ... және ... кәсіпорындар тіркелді, ол жалпы Оңтүстік Корея компаниялардың 99,5 % құрды, онда 9 млн. адам жұмыс ... ... ... жұмысшылардың 78,5 % құрайды. бизнес Әкімшілігінің мәліметтері бойынша шағын және орташа кәсіпорындардың 90% жалпы саны 50 ... ... ... Енді ... ... ... ... уақытта бұл сектор экономика тұрақтануының негізгі фактор болып табылады, оның көмегімен дотацияны ... ... ... орта ... ... ... ішкі өнімдегі шағын кәсіпорындардың үлесі 69% құрайды. Ал жұмысшылар саны бойынша еңбекке қабілетті адамдардың 1/3. Кәсіпорындардың 90% - тен көбі ... және ... ... табылады. Мемлекет шағын кәсіпорындарға салықтық жеңілдіктер береді. - бірінші екі жылдай пайдаға салық тарифі 70% проценттен ... ал үш ... ... 50%. Оның үстіне кәсіпорындарды несиелейтін мемлекеттік кәсіпкерлікті қолдау қоры құрылды.
Байқап отырғанымыздай, дамыған мемлекеттер тәжірибесі кәсіпкерлерге жағдай ... ... ... рол ... ... Ал ол ... ... және дамытудың тиімді саясатын жүргізеді.
Олардың басшылыққа алған негізгі ... ...
1. ... және ... ... ... нарықтық экономикалық саясат.
2. Жаңадан бастап келе жатқан кәсіпкерлерді оқыту жобалары. 3. Кіші жаңа ... үшін ... қол ... ... ететін кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау.
Жоғарғы үш шартта өте маңызды. Мысалы, тек ғана оқытып және техникалық беру жеткіліксіз. ... ... ... ... қиын заң ... тап болды. Мсыалы, Перуде жаңа фирманың тіркелуі үшін 11 рұқсат керек. Перудің бостандық және демография ... ... ... оны ... 289 күн кетеді. Екінші жағынан, жеке секторды қолдайтын мемлекеттер бірқатар ... ... Олар ... экономикалық өсудің негізгі көзі деп біледі.
Польша тәжірибесі кедергілерді алып тастау және ... ... ... ететінін көрсетті. Елде қырық жыл бойы кәсіпкерлікке жол берілмейтін орталықтандырылған жүйе қызмет етеді. Онда үш жылда қиын ... ... ... пайда табатын миллиондаған жаңадан фирмалар ашылды.
Мұның барлығы мемлекет пен бизнес серіктестіктің әсер ететін дамыған ... болу ... ... ... ... қол ... қаржылық ақпаратты дәлме - дәл және түсінікті ету үшін бухгалтерлік есеп стандарттары қажет. Инфрақұрылым жолдарды, порт телекомуникация жүйесін қоса ... ... ... сай болу ... ... капиталды алуы үшін дамыған қаржылық нарық қажет. Қосымша қызметтер заң, сақтандыру, ... және ... ... ... ... ... етуі керек.
Қазіргі уақытта мемлекет пен бизнес серіктестіктің дамыту ... ... ... елдерінде, АҚШ және Жапонияда әлі жүріп жатыр. Қазір бизнес экономиканың қозғаушы күші екені ... ... ... қоғам назарының ортасында, ол бүкіл халықтың өмірін қорғайды. Кейбір зерттеулер ... ... ... ірі ... ... табыстырақ [15].
Осылайша, бизнестің болашағы өте жарқын, бастысы - оны басқара білу.
Азиялық қаржылық кризис көрсеткендей шағын және орта ... ... ... аз ... Осыдан бұл кәсіпорындар үлкен кәсіпорындарға қарағанда артықшылықтарға ие. Үкіметтің шағын және орта кәсіпорындарды қолдауға бағытталған саясаты өте алуан түрлі ... ... және бұл ... кәсіпорындардың ары қарай дамуын қолдайды.
Шетелдік тәжірибеге қарап, ... ... іс - ... әлі көп екенін байқауға болады. заң ... ... ... ... ... бұл секторын көтеру үшін жүйелі түрде жұмыс атқарылуы керек. Республикамызда шағын және орта кәсіпкерлікке ... ... ... шет ... ... ... іс ... көмек қажет.
+ Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің ұйымдық - құқықтық негіздері
Құқықтық реттеу құралы - ... ... ... ... ... форма қолдануға жол беретін біртектес тобы. Ол ... ... ... және ... белгісі ретінде қолданылады. Реттеудің өзіндік құралының болуы құқықтың негізгі (дербес) салаларына ғана емес, сонымен бірге құқықтың жан-жақты (кешенді) салаларына да ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың үш тобы жатқызылады: 1) кәсіпкерлік мүліктік (деңгейлес қатынастар); 2) кәсіпкерлік басқару (сатылас қатынастар);
3) кәсіпкерлік фирмаішілік ... ... [27, ... ... ... ... (шаруашылық) қызметті жүзеге асыру барысында пайда болатын ... оның ... ... өз қызметін іске асыру кезінде пайда болған коммерциялық қатынастар ғана емес, сонымен бірге коммерциялық емес қатынастар да, оның ... ... ... құру және ... ... ... ... кәсіпкерлік қатынастарға түскен коммерциялық емес ұйымдардың (мысалы, биржалар, тұтыну ... ... ... және т.б.) ... мен ... ... ... кіреді.
Қатынастардың екінші тобын кәсіпкерлік (шаруашылық) қызмет субъектілері және ... ... ... ... ... да органдар арасында қалыптасқан кәсіпкерлік (шаруашылық) қызметті ... ... ... ... ... ... қатынастар көпшілік-кұқықтық болып табылады.
Қатынастардың үшінші тобына деңгейлесе де, сатыласа да қалыптаса беретін шаруашылықішілік немесе корпорациялық деп ... ... ... ... ... бір ... ... оның бөлімшелері арасында, сонымен қатар солар және тұтас кәсіпорын арасында пайда болады.
Демек, кәсіпкерлік (шаруашылық) құқық құралы құрамына ... ... ... ... және ... ... ... Бұл қатынастар көпшілік-құқықтық (мысалы, мемлекет қоғамның көпшілік мүдделерін жүзеге асыра, бір мезгілде реттей де, бақылай да ... ... ... ... етеді) сипатқа ие.
Сөйтіп, кәсіпкерлік қатынастарды қоғамдық қатынастардың басқа түрлерінен ерекшелендіріп тұратын белгілер төмендегілер болып табылады:
1) кәсіпкерлік қатынастар кәсіпкерлік қызметпен байланысты, ... оны іске ... ... туады; 2) бұл қатынастардың тікелей қатысушысы болып кәсіпкер ... ... ... жүргізуші субъект саналады. Жиынтығында осы екі белгінің талаптарына сай болған жағдайда ғана ... ... ... ... ... құқықтық реттеу құралының сипаттамасы: оны не (қандай қоғамдық қатынастар) құрайды деген сұраққа жауап берсе, онда әдіс ... ... ... ... ... ... ... тәсілдер мен амалдар арқылы) жүзеге асырылады деген сұраққа ... ... ... еді. ... сәйкес құқықтық реттеу әдісі - бұл құқықтық қатынастар қатысушыларына құқықтық ықпал ... ... ... ... ... ... ... құқық қатынастарды тең дәрежеде реттеудің: құқықтық реттеудің диспозитивтік ... ... ... ... және құқықтық реттеудің өктем әдісі (билік және бағыныштылыққа негізделген) деп аталатын екі әдісін қолданумен сипатталады. ... ... бір ... ... ... лицензиялау бойынша міндетті талаптарды белгілейтін нормаларды іске асыру барысында лицензиялаушы органның директивалық ұйғарымдары қолданылатын болады. Ондай кезде, егер ... ... ... ... сай ... онда ... келіспеушілік белгіленген тәртіппен қаралып, заңсыз деп танылуы мүмкін. Бұл жерде тағы бір жағдай есепке алынуға тиіс: мемлекеттік ықпал тек ... ... ... ғана емес, көтермелейтін де, үлгі алатын да сипатта болуы мүмкін. Сол себепті билікке және бағыныштылыққа негізделген, кәсіпкерлік қызмет ... ... ... ... бағытталған көпшілік-құқықтық реттеу тыйым салу, шектеу, ұсыныс ... ... ... ... босату немесе жеңілдетілген салық салу және басқадай ... ... ... ... ... қатысушыларының теңдігіне негізделген және, әдетте, келісім-шарт түрінде көрініс табады. Жеке-құқықтық кәсіпкерлік қатынастарда барлық субъектілер, - оның ішінде мемлекет және әкімшілік-аумақтық ... те бар, - бұл ... ... қатысушыларымен тең дәрежеде әрекет етеді. Сондықтан кәсіпкерлік қатынастарды диспозитивтік реттеу әдісінің үлкен маңызы бар және ол кәсіпкерлік ... ... оң ... ... кәсіпкерлік еркіндігі және оның қорғауды қамтамасыз ету мен шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау ұстанымы Қазақстан Республикасының Конституциясында, ҚР ... ... және ... да ... ... ... ... актілерде бекітілген.
Сонымен, ҚР АК 10-бабына сәйкес, мемлекет кәсіпкерлік еркіндігіне кепілдік береді және оны ... және ... ... ... ... ... ... қызметтің еркіндігі даусыз емес және қоғамдық мүдделер үшін заңмен шектелуі мүмкін. Атап айтқанда, заң актілері арқылы жеке кәсіпкерлік үшін ... ... ... ... қызметтердің тізімдемесі белгіленуі немесе экспорт пен импортқа шектеу қойылуы мүмкін. Алайда Жеке кәсіпкерлік туралы Заңның 3-бабы, 1-тармағында көрсетілгендей, жеке ... тек ҚР ... ... ... ... ... ғана ... мүмкін.
Бәрінен бұрын, кәсіпкерлік қатынастар Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің ... ... ... ... ... атап ... азаматтық заңмен реттелетін қатынастарға қатысушылардың теңдік ұстанымы (азаматтық құқықтың барлық ... оның ... ... ... ... де тең құқықтарға ие және олардың ешқайсысы да басқаларға қарағанда басымдық жағдайында бола алмайды. Жеке кәсіпкерлік туралы Заңның 4-бабының 3-тармағына ... ... ... жеке ... ... субъектілерінің басымдық жағдайын белгілейтін нормативтік-құқықтық актілер қабылдауына тыйым салынған дегенді білдіреді);
* меншікке қол ... ... ... ... иеленушілерге - кәсіпкерлік қызмет субъектілеріне ҚР Конституциясының 26-бабының 3-тармағына ... ... ... мүлікті толықтай иелену, пайдалану және билеу бойынша өкілеттіктерін іске асыру ... ... ... яғни сот шешімінсіз ешкім де өз мүлкінен айырылып қалмайды дегенді білдіреді);
3) келісім-шарт еркіндігі ұстанымы (тараптар ... ... өз ... ... ... ... айқындап алуға құқылы, бірақ шарт еркіндігі даусыз болып табылмайды, сол себепті келісім-шарт мазмұнын анықтағанда, нормативтік актілердің талаптары және ... ... ... арасалмағы оңтайлы болуға тиіс дегенді білдіреді);
4) әлдекімдердің беталды жеке істерге араласуына жол бермеу ұстанымы (кәсіпкерлік ... ... ... ... ... бұзбаса, мемлекеттік органдар, олардың лауазымды тұлғалары және кез келген басқа адамдар олардың істеріне араласуға ... емес ... ... азаматтық құқықтарды кедергісіз іске асыру ұстанымы (кәсіпкерлік қызмет субъектілерінің өз құқыларын толық көлемде және қандай да бір ... ... ... ... ... мен құқықтарына тиіспей іске асыруы дегенді білдіреді);
6) бұзылған азаматтық құқықтарды қалпына келтіруді қамтамасыз ету ұстанымы (оның мәні кәсіпкерлік ... ... ... берілген құқықтар бұзылған жағдайда, оларды қалпына келтіруге кепілдік беріледі дегенді білдіреді);
7) азаматтық құқықтарды сот арқылы қорғау ұстанымы (кәсіпкерлік ... ... ... ... және ... ... сот арқылы қорғай алады дегенді білдіреді) [4, 58б.].
Сонымен бірге кәсіпкерлік құқық ұстанымдарының қатарына өзінің ... ... ... ... таба алмаған, бірақ азаматтық заңның бар жүйесін кемсітетін төмендегідей азаматтық-құқықтық ұстанымдарды да жатқызуға болады: 1) тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді еркін ауыстыру ... ... ... ... ... ... ... қызметтердің, қаржы қаражаттарының, шығармашылық қызмет нәтижелерінің және т.б. алмасуы еркіндігін бір ... ... да, ... ... ... да ... ... нарық, біртұтас экономикалық кеңістік ережелеріне негізделген); 2) кәсіпкерлік қатынастар қатысушылары ретіндегі тұтынушылар кұқықтарын қорғау ұстанымы (тұтынушылардың құқықтары мен ... ... ... білдіреді); 3) кредит берушінің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау ұстанымы (кредит берушіні қорғау борышкерге өзіне қабылдаған міндеттерді орындамағаны ... ... ... ... үшін ... ... зардаптарды жүктеуден, сонымен қатар кредит берушіні міндеттерді кездейсоқ орындамау қаупінен және борышкердің кінәсін дәлелдеу қиындығынан босатудан көрінеді); 4) азаматтың ... ... ... ... ... ... дара сипатында, жеңіліс тапқан жақ үшін қорғау органын және азаматтық құқықтарды қорғау тәсілін таңдау еркіндігінде, сонымен қатар жеңілген жақтың ... ... ... ... немесе арызданбауға өз бетінше шешім қабылдауында көрініс тапқан). Ақыр соңында, кәсіпкерлік қатынастарды реттеу ... ... ... ... зор. ... ... ... құқықта тек оның өзіне ғана тән ұстанымдар (салалық ұстанымдар) бар. Әдетте, құқық ұстанымдары деп құқықта іске ... ... ... мен ең бір ... ... ... ... құқықтың салыстырмалы жас саласы ретіндегі кәсіпкерлік құқық ұстанымдары әлі тиісті заңдық ... ала ... жоқ және ... ... заң ... ... ... мүшелеп шығуға болады. 2006 ж. қаңтардың 31-індегі ҚР Заңының 4-бабы, ... ... жеке ... ... ... ұстанымдары болып төмендегілер саналады: 1) жеке кәсіпкерлік еркіндігіне ... және оны ... мен ... қамтамасыз ету; 2) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға жеке кәсіпкерліктің барлық субъектілерінің тең дәрежелілігі; 3) жеке меншікке ... ... ... ... қол сұқпауын және қорғауга кепілдік; 4) Қазақстан Республикасындағы шағын кәсіпкерліктің дамуының басымдылығы; 5) жеке кәсіпкерлік субъектілерінің жеке ... ... ... нормативтік-құқықтық актілер жобаларын сараптауға қатысуы. Осы берілген тізімдемеден кәсіпкерлік құқық ұстанымдары ретінде тек жеке кәсіпкерлік ... және оның ... ... ету ұстанымын және шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау ұстанымын атауға болады (өйткені субъектілер теңдігі және меншікке қол сұқпау ұстанымдары - бұл ... ... ... ... ... ... қатар кәсіпкерлік құқықтың тағы екі ұстанымын атап айтуға болады: ол кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеу ұстанымы және бәсекелестік еркіндігі және ... ... ... ... ... ... қолдау деп жеке кәсіпкерліктің дамуын ынталандыру және Қазақстанда ... ... іске ... ... ... ... Заңның 1-бабы, 3-тармағы) үшін қолайлы құқықтық, экономикалық және әлеуметтік шарттар құру ... ... ... кешенді шаралар саналады [33, 35б.].
Кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеу ұстанымы мемлекеттің кәсіпкерлік қызмет субъектілерінің мінез-құлықтарына экономикалық және ... ... ... ету ... ... ... таңда мемлекеттік реттеу, әдеттегідей, кәсіпкерлік қызмет субъектілерінің өндіріс көлемін ұлғайтуға, жаңа технологияларды ... ... ... талаптарына сай жаңа құрал-жабдықтарды сатып алуға, өндірілетін тауарлардың, орындалатын жұмыстардың немесе көрсетілетін ... ... ... мүдделілігін көтеруге бағытталған ынталандыру сипатындағы экономикалық әдістерді ... ... ... асырылады.
Мемлекеттің тікелей (директивалық) ықпал етуі көпшіпік (қоғамдық) мүдделерді қорғау үшін атқарылады.
Бәсекелестік еркіндігі және монополиялық қызметті шектеу ұстанымы нарықтық экономика ... ... және ... шарты болып табылады. Аталған ұстаным кәсіпкерлік қызметтің бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... күреске төтеп беруге қабілетсіз және банкрот ретінде таратуға жататын нарық субъектілерін жояды. Оған қоса, заң шығарушы бәсекелестіктің ... ... ... ... атайды: жарысқа түсушілік; адалдық; заңдылық; тұтынушылар құқының сақталуы (2008 ж. желтоқсанның 25-індегі № 112-ІV ҚРЗ ҚР ... ... ... ... ... ... бәсекелестіктің қорғалуын қамтамасыз етеді, тауар нарықтарының тиімді жұмыс істеуіне қолайлы шарттар туғызады, экономикалық кеңістік бірлігін қамтамасыз етеді.
Сонымен ... ... ... ... ... ҚР ... заңында азаматтық заңның тек жалпы негіздері мен мағынасы ғана емес, адалдық пен әділдікті ... ... ... ... де ... ... ... қолдау ұстанымы мынадан көрінеді: заң шығарушы жеке кәсіпкерлікті қорғау және ... ... ... ... дамуының басым бағыты ретінде шағын бизнеске қолдау көрсетуді арнайы бөліп қарайды. Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау ... ... ... ... асырылады: шағын кәсіпкерлік субъектілерінің мемлекеттік қаржылық, статистикалық, материалдық-техникалық және ақпараттық ресурстарды, сонымен қатар ғылыми-техникалық зерттеулер мен ... ... ... ... мемлекеттік, салалық (секторлық) және аймақтық бағдарламаларын пайдалануы үшін жағдайлар туғызу; ... ... ... ... ... және ... ... тәртібін белгілеу; салық салудың оңтайлы режимін тағайындау; шағын кәсіпкерлікке ... беру ... ... ... ... дамыту және қолдау үшін инвестициялар (оның ішінде шетелдік те) тарту және ... ... ... ... ... үшін тауарларды (жұмыстарды, кызметтерді) сатып алудың кепілді көлемін қамтамасыз ету; мамандар даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін көтеруді ұйымдастыруды шағын ... ... және ... жаңа оқу және ... орталықтарын, консалтинг ұйымдарын және жүйелерін кұру және бұрыннан барларын өркендету жолымен іске асыру; ұлттық даму институттарын құру (Жеке кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... қозғайтын нормативтік құқықтық актілердің жобалары, көпшіліктің колы жететін телекоммуникациялық желілердегі ... қоса ... олар ... ... немесе сараптау кеңесінің отырысында қаралғанға дейін міндетті түрде бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануға (таратылуға) тиіс екендігі заңдарда тікелей көзделген ( ... ... ... [32, ... ... саласы ретіндегі кәсіпкерлік (шаруашылық) құқық жүйесін кәсіпкерлік қатынастарға ықпал ету көлемі және сипаты бойынша өзара ... ... ... ... ... бірге кәсіпкерлік (шаруашылық) құқық институттары оларды тудыратын нормалардың, сонымен қатар құқықтың басқа (негізгі) салаларын реттеу құралы да ... ... ... ... ... құқықтың кешенді саласы аясында саралау (дифференциация) құқықтық нормалардың бір немесе басқа тобының (жиынтық) ... ... және ... ... ... ала отырып жүргізіледі. Кұқық институттарының өздері құқық теориясында құқық саласының жалпы және ерекше ... атау ... екі ... ... топтаса алады. Көпшілік макұлдағандай, жалпы бөлімді құқықтың бір ... ... ... ... оның негіз болып табылатын идеялары мен бастауларын көрсететін ... ал ... ... ... жеке бір ... ... ... ерекшеліктерін көрсететін институттар құрайды.
Қазақстанның кәсіпкерлік қызмет туралы заңдарының қалыптасуы XX ғасырдың 80 жылдарындағы ... ... ... ... және ... экономикалық қызметтің пайда болуына жеткізген деп аталатын кезеңде басталған. ... 1986ж. ... ... ... Заңы және 1988 ж. ... ... қабылданған Заңы шаруашылық қызметтің субъектілері ретіндегі азаматтар мен заңды тұлғалардың жеке еңбек ... іске ... ... ... айқындап берді. КСРО Министрлер Кеңесінің 1988ж. желтоқсанның 2-індегі № 1405-ші Қаулысы ең маңызды ... ... ... ... ... ... және басқадай ұйымдардың валюталық өзін-өзі ақтау, социалистік іскерлікті дамыту ұстанымдарында сыртқы экономикалық қызметтің әртүрлі формаларына белсенді қатынасуы үшін қажетті ... қүру ... ... КСРО ... ... 1989ж. ... 7-індегі № 203-ші Қаулысы арқылы сыртқы экономикалық байланыстардың қатысушыларын тіркеуді; КСРО-ның мемлекеттік шекаралары ... ... ... мен ... ... ... жалпымемлекеттік маңызы бар жекелеген тауарлардың экспорты мен импорты тәртібін; сыртқы экономикалық байланыстарды тікелей реттеу шараларын қамтыған сыртқы экономикалық қызметті ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі өзгерістер орын алды: КСРО капиталистік деп аталатын елдермен ірі қаржы салуды өзара қолдау және өзара қорғау туралы екі ... ... ... ... жж. ... ірі қаржы салымдары (оларға қатысты Рессй Федерациясы ... ... ... ... ... туралы халықаралық нормаларды басшылыққа ала отырып, құқықтарын жүзеге асырып және міндеттерін орындауды жалғастырып келеді) бойынша ... және ... ... ... ... мемлекеттермен .14 келісім жасалды. Атап айтқанда: Финляндия ... ... ... және ... Ұлы Герцогтігі, Ұлыбритания және Солтүстік Ирландияның Біріккен ... ... ... ... ... Республикасы, Канада, Италия Республикасы, Нидерланды Корольдігі, Австрия Республикасы, Испания, Швейцария Федералдық Кеңесі және басқа елдердің Үкіметтерімен ... ... аз емес ... бірі ... ... ... ... тірегі - қайта құру мен дамудың Еуропа банкі (ҚКДЕБ) 1990 ж. бұрынғы КСРО мемлекеттерінде, ... Және ... ... ... ... ... және мемлекет иелігінен шығаруға, оларды қайта құру және ... ... ете ... ... ... ... мүмкіндік туғызу мақсатында құрылды. Басқа да халықаралық қаржы институттары сияқты (мысалы, ҚҚХБ, ХВҚ, ҚКДЕБ де) ... ... бар даму ... ... барысында кеңес беру (консультациялық) қызметін көрсетеді.
ІІ Мемлекет пен бизнестің серіктестігінің даму болашағы
2.1 Мемлекет пен бизнестің ... ... ... ... пен ... серіктестікті ұйымдастырып, жүзеге асырудың әртүрлі механизмдері бар. Ол механизмдер көптеген факторларға байланысты болып келеді. Бұл факторларға эканомиканы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... потенциалдың мүмкіндігі, тұрғылықты халықтың менталитеті. т.с.с.
Осы факторларға байланысты мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдаудың жүйесі қалыптасады. ... ... ... ... пен ... серіктестіктің өркендей түсуіне байланысты оның даму сферасы ұлғайып келеді. Бұл ... ... ... пен ... ... ... ... және құрылымына сипаттама беріледі.
Қазақстанның тәуелсіздігін алғаннан бергі өмір жолында оның экономикасының дамуына әсер ететін бірден-бір ... бірі - бұл ... ал ... пен ... серіктестікті қолдау және дамыту мемлекеттің экономикалық саясаты жағынан, заңнамалық тұрғыдан белгілі бір жүйеде жүргізіледі. Қазақстанда бұл сектордың экономикалық және ... ... әсер етуі ... соның ішінде Батыс Еуропа, Америка және Оңтүстік Шығыс Азия елдеріндегідей, біздің елімізде де іскерлік өмірде ... ... ... біріне айналды [6].
бизнес жеке кәсіпкерлікті құрайтын қазақстандық жүйе болып табылады. Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19 маусымдағы Заңына сәйкес, ... ... ... ... жеке ... жеке кәсіпкерлер және заңды тұлғалар, кәсіпкерлік қызметпен айналысатын тұлғалар, құрамында ... ... ... 50 ... бар және бір жылдық активтердің жалпы құны 60 мың айлық есептік көрсеткішке тең болатын (қазіргі ... 55 ... ... ... немесе 400 мың АҚШ доллары) кәсіпорындар жатады. Сонымен қатар, шағын кәсіпкерлік құрамынын заңнамамен бөлінеді, яғни жеке кәсіпкерлер және ... ... ... 10 ... саны бар ... тұлғалар [7].
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдаудың жүйесіне, шағын және орта ... ... мен ... ... ... ... ... қолдау мен дамыту жолындағы мақсаттар 1997 жылы Президенттің > және жарлықтарынан ... ... Осы ... ... мемлекеттік саясаттың осы сферадағы бағыттары көрсетіледі. Орталық және жергілікті атқарушы органдардың кәсіпкерлікті қолдау координациясы, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... техникалық және қаржылық көмек жасау туралы қарым - қатынаста болуы сипатталады. Бұл бағыттарды ... ... ... ... және ... министрлігі құрамындағы кәсіпкерлікті қолдау Агенттігіне жүктеледі. Қазіргі таңда мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдау аясындағы қызметтер Қазақстан Республикасының индустрия және жаңа ... ... ... ... және орта ... дамытудағы алғашқы бағыттар мыналар болып табылады:
- халық тауарларын өндірудІ дамыту, импорт, құрылыс материалдарын, ... ... ... ... ... ... дамыту:
- аграрлық жүйе өнімдерін шығару өндірісін дамыту [8].
Осыған байланысты алдағығы кезеңде жүзеге асырылатын мемлекеттік бағдарламаларға тоқталатын болсақ.
Үстіміздегі жылы үдемелі ... ... 2010 - 2014 ... ... ... бағдарламасы жұмысын бастады.
Бағдарламаны іске асыруға мүмкіндік беретін механизмдері жайлы айтатын болсақ.
Қазіргі уақытта Индустрияландыру бағдарламасын іске ... ... 23 ... және функционалдық бағдарламалар әзірленуде.
Онда экономиканың басым бағыттарын жүйелі, әрі селективті қолдау шаралары нақтыланады. Ал аймақтарды дамыту бағдарламаларын әзірлеу ... ... ... шараларын қолға алу көзделіп отыр. Салалық және өңірлік бағдарламаларды іске асыру мақсатында Индустрияландыру картасы аясында біріктірілген қаржылық және қаржылық емес ... ... ... ... ... қолдауға ие болады. Бүгінде жинақталған Индустриаландыру картасы жалпы құны 7,2 ... ... ... 237 ... ... ... ... Республикасының Үкіметі осы жылдың сәуірінде Индустрияландыру картасын бекіткен болатын. Оған жалпы сомасы 6,7 трлн. теңгені ... 101 ... жоба ... ... қатар облыстардың және Астана мен Алматы қалаларының әкімшіліктері өңірлік Индустрияландыру карталарын жасауда. Осы уақытқа дейін оған ... құны 490 ... ... ... 136 жоба ... Жобалардың іске асырылуын тәуелсіз бағалау мақсатында Индустрия және жаңа ... ... ... ... әріптестік туралы меморандумға қол қойды. Сонымен қатар Индустрияландыру картасының жұмысы ақпараттық жүйесі ... ... ... қуаттарды 2015 жылға дейін оңтайлы орналастыру схемасы ... ... іске ... тағы бір ... айналмақ. Схемада Индустрияландыру картасының жобаларын негізге ала отырып елдегі инфрақұрылымдық және ресурстық базаның даму жоспарын үйлестіру нәтижелері көрсетілген.
Осылайша, ... ... ... және ... ... қажеттігін ескере отырып, арнайы тізім бойынша минералды-шикізаттық, энергетикалық, су, жер және еңбек ресурстарының 2010 ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге энергетика, автожол, темір жол, құбыр өткізу, су және әуе инфрақұрылымдардың алдағы уақыттағы даму схемалары дайындалды. Әзірленген ... ... және ... - ұдайы өзектендіріліп, бағдарлама орындалған сайын нақтыланып отырады. Бұдан басқа, схема қазіргі 2020 жылға ... ... ... іске ... ... ... ... елдің 2020 жылға дейінгі аумақтық-кеңістіктік дамуының болжамды схемасының құрамдас бөлігі болмақ [9].
Мемлекет кәсіпкерлікті қолдауда келесі бағыттарды ұстанады: - кәсіпкерлікті ... ... ... материалдық-техникалық ақпараттық ресурстар және ғылыми-техникалық технологиялар субьектілерінің қатысуымен жеңілдіктер жасау;
- ... ... ... мемлекттік түрде қабылдау, олардың іс-әрекетін лицензиялау, өнімдерін сертификаттау;
- шағын кәсіпкерлік субьектілерінің құқықтық тәртібін ... ... ... ... дамыту мен қолдау үшін шетелдік инвестицияларды тұтыну жүйесін қолдану;
- қаржы көздерін анықтауда шағын кәсіпкерлік субьектілерін несиеге беру ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субьектілерін қорғау және қолдау мақсатымен оларға жеңілдіктер бере отырып шағын кәсіпкерліктің жан-жақты дамуына үлкен мән ... пен ... ... ... ... ... ... болсақ.
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың негізгі қағидалары:
- кәсіпкерлікті дамытудың басымдылығы;
- кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... ... және кәсіпкерліктің ұйымдастырушылық формаларын таңдауда жағдай туғызу;
- алдыңғы қатарлы шетелдік тәжірибені қолдау [10].
Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару ... жаңа заң ... ... ... және экономикалық жүйесінің дамуының жаңа кезеңін ескере отырып, жаңа өкілеттіктер белгіледі. Оларды біліктілікпен жүзеге асыру, әсіресе кәсіпкерлік сияқты аса ... және ... ... ... ... ... және құқықтық сауаттылыққа, олардың жаңашылдық қабілетіне және ең бастысы - бастамашылдығына байланысты ... ... ... ... ... барлық түрлерін ұсынғаны жөн.
Осы іс-шараларды ескере отырып Қазақстан Республикасында мемлекет пен бизнес серіктестікті ... ... ... ... ... ... болады Шағын және орта кәсіпкерлікке қолдау көрсету құрылымы деп бұл ... ... ... ... ... ететін, шағын кәсіпорындарға ақылы және басқа ... ... ... ... технология, техника, қаржы салаларында, қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... ... және ... ... заң негізінде кәсіпкерлермен, сондай-ақ, бір-бірімен өзара қимыл ... ... ... және ... ... ... айтылып отыр [11].
Солардың қатарында, бүгінде кәсіпкерлер қауымы жақсы білетін қорының жұмысы дағдарыстан кейінгі ... бет ... ... ... үшін орны ... десек, артық айтқандық емес.
қоры туралы сәл тоқтала кетсек: 1997 жылы еліміздегі шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қалыптасуы мен экономикалық өсуін ынталандыру, ... ... ... ... үшін ... тарапынан бөлінетін қаржыны тиімді пайдалану мақсатында кәсіпкерлікті дамыту қоры АҚ құрылған болатын, ... ... ... ... мақсатында жүзеге асып жатқан бағдарламалардың бірнешеуіне тоқтала кеткен жөнболар. Қаражатты екінші деңгейдегі банктерге шартты түрде орналастыру ... ... ... ... ... ... бар: 12,5 пайыздан аспайтын жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі - қаржыландырудың ең жоғарғы лимиті 750 000 000 теңге. Сондай-ақ шарт ... ... ... ... ... ... ... Бүгінде қаражатты екінші деңгейлі банктерде шартты түрде орналастыру ... ... ... ... ... АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ, АҚ ... басқа қаржылық бақылау агенттігі, Ұлттық банк, Бәсекелестікті қорғау ... Есеп ... және ... ... тұрады [12].
Дей тұрғанмен, шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың нақты жүйесі пісіп жетілді деуге ... ... ... және орта ... ... инфрақұрылымының жеткіліксіз дамуы; қолданып жүрген заңдарды жергілікті деңгейде орындау тәжірибесінің әлсіздігі; ... салу және ... ... ... тым ... ... ... алуға және айналым қаражатын молайту үшін несиелік ... қол ... ... ... ... және шағын кәсіпкерлікті ақпараттық қолдаудың тұтас ... ... ... ... ... ... мен ... іс-қимыл жасаудың ұйымдық мәселелері; шағын кәсіпкерліктің даму ... ... ... тағы ... ... ... пен ... серіктестікті қолдаудың жүйесі мен құрылымын одан әрі жетілдіріп, нығайту қажет. Ол үшін жоғарыдағы кемшіліктердің орнын толтыра отырып, ... және орта ... ... қолдау белгілі бір нақты жүйеде жүргізілуі керек.
2.2 Мемлекет пен бизнестің өзара арақатынасының мәселелері
Кәсіпкерлік республика экономикасында, Бүгінгі таңда ол айтарлықтай мықты ... және ... ... ие. ... ... нарықты тауарлармен және қызметтермен жабдықтауға, дұрыс бәсекенің өсуіне көмектесе отырып, экономиканың ... ... ... бірі ... ...
Бүгінде Мемлекетіміз шағын және орта кәсіпкерліктің кеңінен қанат жаюына елеулі жағдайлар жасауда. Ол өз нәтижесін беріп те ... ... және орта ... ... ... даму динамикасы, оң өзгерістерді көрсетеді (Сурет 2).
Сурет 2 Шағын және орта кәсіпкерліктегі белсенді субъектілері санының өзгеруі өткен ... ... ... ... ... ... ... бағаларда) өткен жылғы қаңтар-наурызбен салыстырғанда белсенді субъектілер саны 5,0%-ға, жұмыспен ... саны ... ... ... ... кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар-107,5%, дара кәсіпкерлер-106,3%, орта кәсіәпкерліктегі заңды тұлғалар106,2%, шаруа(фермер) қожалықтары -101,0% (2-Сурет).
Кесте 4 ... ... ... ... ... ... 815
668 573
655 102
Ақмола
26 547
27 382
26 540
Ақтөбе
23 359
23 869
23 814
Алматы
109 458
108 452
90 873
Атырау
19 150
19 140
24 798
Батыс Қазақстан
19 276
19 303
20 ... ... ... 108
Қарағанды
43 501
43 540
44 072
Қостанай
36 050
36 335
33 865
4 Кестенің жалғасы
Қызылорда
14 517
14 ... ... ... 395
21 698
Оңтүстік Қазақстан
115 151
124 187
115 151
Павлодар
24 053
24 288
24 927
Солтүстік Қазақстан
20 769
20 873
19 423
Шығыс Қазақстан
68 581
67 416
58 895
Астана қ.
26 120
26 150
34 ... ... ... ... ... ... www.stat.kz
Шағын кәсіпкерліктегі белсенді субъектілер саны 2011 қаңтардағы көрсеткіштер бойынша - 667 815 ... Яғни ... ... ... ... ... қамтылғандар саны 1798631, бұл өткен жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 2,0%-ға өскен. Шағын кәсіпкерліктегі белсенді субъектілер саны ең жоғарғы облыс - ... ... - 123 285 ... Ең ... ... Қызылорда облысында байқалады (4-Кесте).
Сурет 3. Шағын және орта ... ... ... негізгі көрсеткіштері
Өткен жылдың тиісті кезеңіне, жұмыспен қамтылғандар саны - 101,9%, Өнім (тауарлар, қызмет көрсетулер) шығарылымы - 102,3% құраған (3 ... 5 2011 ... ... ... және орта кәсіпкерлік субъектілері қызметінің негізгі көрсеткіштері
өткен жылғы тиісті кезеңге пайызбен
ШОК белсенді субъектілерінің саны
Жұмыспен қамтылғандар ... ... ... ... ... Республикасы
101,5
101,9
102,3
Ақмола
103,1
102,6
101,8
Ақтөбе
105,4
103,0
103,1
Алматы
100,8
100,5
101,9
Атырау
105,1
101,0
103,1
Батыс Қазақстан
101,7
102,2
101,2
Жамбыл
101,3
107,6
101,1
Қарағанды
101,5
102,5
103,0
Қостанай
101,3
101,8
102,0
Қызылорда
100,3
101,3
100,9
Маңғыстау
100,3
100,8
101,4
Оңтүстік Қазақстан
101,0
101,9
101,6
Павлодар
101,0
102,2
101,6
Солтүстік Қазақстан
100,8
101,2
101,1
Шығыс Қазақстан
101,2
100,5
102,2
Астана қ.
103,4
101,8
102,1
Алматы қ.
101,7
102,0
102,6
*Дерек көзі- www.stat.kz
2011 жылғы ... ... ... және орта ... субъектілердің өнім шығарылымы 1692,1 млрд. теңгені құрады. Яғңи ... ... ... ... ... ... Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы санында дара кәсіпкерлер үлесі - 62,7%, шаруа (фермер) ... - 25,9%, ... ... ... ... - 10,1%, орта кәсіпкерліктегі заңды тұлғалар - 1,3%-ды құрады.
2011 жылғы ... ... және орта ... субъектілері қызметінің негізгі көрсеткіштері өткен жылғы тиісті кезеңге ... ... және орта ... белсенді субъектілерінің саны - 101,5%, ал жұмыспен қамтылғандар саны - 101,9%, Өнім ... ... ... шығарылымы - 102,3% құраған ( 5- Кесте).
Кесте 6 2011 жылдың 1 қаңтарына тіркелген шағын ... ... ... ... тұлғалардың
жеке кәсіпкерлердің
шаруа (фермерлік) қожалықтарының
Қазақстан Республикасы
928 999
204 989
531 753
192 257
Ақмола
34 319
6 108
23 610
4 601
Ақтөбе
33 922
8 122
21 220
4 580
Алматы
129 644
9 766
67 820
52 ... ... ... ... ... ... ... 196
18 117
4 404
Жамбыл
46 675
4 998
25 391
16 286
Қарағанды
59 982
13 814
39 363
6 805
Қостанай
43 610
7 017
30 541
6 052
Қызылорда
22 274
4 083
15 465
2 726
Қызылорда
27 ... ... ... ... Қазақстан
156 525
18 873
69 018
68 634
*Дерек көзі- www.stat.kz
2011 жылдың 1 қаңтарына Қазақстан Республикасындағы тіркелген шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны 928 999 ... ... ... 6). ... өте жақсы көрсеткіш, дей тұрғанмен жоғарыдағы көрсеткіштерден біз мемлекет пен бизнес серіктестіктің кәсіпкерлік ... ... ... ... ... Қазақстан дамыған елдермен теңескенімен, алайда шағын кәсіпкерліктің тиімділігі көрсеткіштері бойынша әлі де болса артта қалып отырғанын байқаймыз. ... ... одан әрі ... ... ... [16].
Қазіргі уақытта қалыптасқан экономикалық жағдайда мемлекеттік тікелей немес жанама қолдау көрсететін елеулі ресурстары жоқ. ... ... күш ... ... ... ... ... керек. Бұл бағытты жүзеге асыру үшін келесідей шаралар қажет: заңдық және нормативтік базалар ары қарай қалыптасуы мен ... ... ... ... ... қажетті элементтерін қалыптастыруы, бюджеттен тыс қаражаттар есебінен кәсіпкерлікті қаржылық қолдлау аясын кеңейтуге әсер ету, тиімді ... ... ... ... бақылауды тәртіпке келтіру.
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдаудың механизмдерін орынды дәл қолдану үшін кәсіпкерлік субьектілерінің ... ... ... ... ... пен ... ... жай-күйін анықтау жөніндегі кешенді зерттеудің нәтижелері.
2010 жылдың қыркүйек-желтоқсан айларында кәсіпкерлікті дамыту Қоры жүзеге асырған бағдарламасы аясында "BISAM Central Asia" ... - ... ... және ... ... ... Қазақстандағы бизнес ахуалы мен проблемаларын бағалау ... ... ... ... ... ... әкімшілік аудандарын қамтыған зерттеуге атты оқыту тренингтерінің 10 мыңнан астам тыңдаушысы қатыстырылды және бизнестің әртүрлі ... ... ... ... мен ... ... ... Респонденттер ретінде жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлер мен кәсіп ашуға ынталы ... және ... ... жеке ... ... доғарған жандар да тартылды.
Қазақстандағы кәсіпкерлік бүгінде жаппай деңгейге көтеріліп отыр. Мұны 2001 - 2010 жж. аралығында заңды тұлғалардың мемлекет пен ... ... ... құрылымындағы үлесінің 1,8 есеге дейін қысқарғаны, ал жеке кәсіпкерлер үлесінің 1,4 ... ... ... мәліметтер растайды. Ал бизнес субъектілері шығаратын өнім көлемі 4 есе дерлік өскен. Сонымен қатар, кәсіпкердің беделі мен ... де ... ... арасында өзгере бастаған. Сауалнама жүргізілген кәсіпкерлердің 75% астамы қоғамның бизнеске деген қатынасының едәуір жақсарғанына кәміл сеніп отыр. Көпшілік санасында , ... ... ... ... барады.
Кәсіпкерлік қазақстандық қоғамның әлеуметтік өмірімен тығыз ұштасып кеткені көрініп тұр. Бұл дегеніміз, қазақстандық бизнестің әлеуметтік-демографиялық портретінен - ... ... ... да көрінісін айқындауға болатынын білдіреді.
Бизнестің кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы санындағы үлесі ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің тиімділігі көрсеткіштері бойынша әлі де болса артта қалып отыр. Бұл, өз кезегінде, тарихи, геосаяси, макроэкономикалық сипаттағы объективті ... ... ... ... ... саясаты, құқыққолдану практикасы, жергілікті басқару факторларына да негізделген. Бұл жерде, жүргізілген зерттеулер барысында терең назар ... ... ... ... қалған стереотиптердің де рөлі басым екенін айту керек.
Бүгінде, бизнес ортасында нақты негізі бар стереотип үсем болып отыр, оған ... ... ... ... мен ... бұрмаланып отырады, ал жергілікті деңгейде кей жағдайда еленбей де қалады.
Әсіресе шағын қалалардағы және ... ... ... шенеуніктердің қысымын, әрекеттерін әлі де болса көріп келеді. Осы тұста, өз бизнесін тоқтатуға ... ... ... ... ... бет бұрған кәсіпкерлер санатын арнайы зерттеуде анықталған көрсеткіштерге тоқтала кеткен жөн. Мұндай жайттардың ... ... ... орта және бизнестің ішкі даму факторлары болып отыр. Алайда, өз ісін ... ... 18% ... ... және ... ... тарапынан көрсетілген қысым мен бопсалаушылық негізгі себеп болғанын айтады.
Кәсіпкерлер жүргізілген салық реформасына ... баға ... ... ... ... салық әкімшілігі практикасына айтарлықтай әсер етпегенін алға тартады. Терең сұхбат пен фокус-топтарының көптеген қатысушылары айыппұл салу ретінің қатайғанын айтады, ... ... ... ... ... ... ... осылайша толтыратынын айтады.
Бизнестегі проблемалар рейтингісінде сауалнамаға жауап берушілер қаржы ресурстарының жетіспеушілігін бірінші орынға қоюда. Пікір сұралғандардың 47% өз ... ... ... ... ... ... да соншалықты қиын екендігін атап өтті.
Терең сұхбат пен ... ... ... ... ... ... ... қағидаттарының екінші деңгейдегі банктер тарапынан бұрмаланғаны жайлы көптеген фактілер келтірілді. Кәсіпкерлік ортада банктердің ... ... ... органдарға қарағанда сыбайлас жемқорлық барынша кең етек алған деген стереотип қалыптасып отыр.
Мемлекеттік қолдаудан саналы түрде бас тарту фактілерінің ... бара ... да ... ... ... болып отыр. Бұл - бастапқы қатысу кезінен, тіптен, ... ... ... ... ... ... ... сәтінен-ақ, олар мемлекеттік бақылау органдарының жіті назарына алынып, үздіксіз тексеруге ұшырайтынымен байланысты болып отыр.
Кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... ... (КҚО) құру-ұйымдастыру жөніндегі жоспарын жоғары бағалады. Сонымен бірге, зерттеуге қатысушылар тиімді және пайдалы болу ... КҚО ... ... ... кәсіпкерлерге нақты проблемаларды шешуде нақты көмек беруге ыңғайлануы керектігіне ... ... ... мен ... оны кәсіпкерлер салық және өзге мемлекеттік органдармен болуы мүмкін дауларда дәлел ретінде қолдана алатындай салмақты болулары тиіс ... ... жиі ... ... кездесетін барлық қиындықтар мен проблемалар бола тұрса да қазақстандық бизнесте оң көзқарас басым. ... ... ... ... және ... ... кең ... қалың кәсіпкерлік ортадағы құлазыған көңіл-күйдің үстемдігі туралы пайымдарды біршама теріске шығарды. Пікір сұралғандардың 47% астамы өз бизнесінің ... ... ... ... ... Сауалнамаға жауап берушілердің жартысынан көбі өз кәсіпкерлік қызметінің көлемін ұлғайтуға ниет білдіріп отыр. 59% - дан астамы бизнес ті ... ... оның ... ... . ... біздің әлеуметімізде әлі лайықты орнын ала қойған жоқ, дегенмен бүгінде қазақстандық бизнес қоғамның барынша белсенді және серпінді бөлігін өз ... ... отыр [17]. ... жылдары мемлекет пен бизнес серіктестікті дамыту мен кәсіпкерлік қызметті қолдау бойынша бірқатар ... ... ... Ол ... нәтижесін берді, статистиктердің айтуы бойынша, тіркелген кәсіпкерлердің санының артуы, жұмыспен қамтылған ... ... де ... ... ... кәсіпорындардың өнім өндірудің жалпы көлеміндегі үлес салмағы ... ... ... пен ... ... ... ... кәсіпкерлер форумының тұрақты жүргізілуі кәсіпкерлікті дамыту қорының құрылу, барлық екінші деңгейлі банктердің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие берудің минимал ... ... ... ... ... негізгі қарыздан 10 % - тен аз болмау), орта және кәсіпкерлікті қолдау Агегнттігінің құрылуы, кәсіпкерлікті ... ... ... қызметін қатаң қадағалау, шағын кәсіпкерлік субъектілерінің жұмыстарына жағдай жасау және ... ... және орта ... мемлекеттік қолдаудың негізгі тетіктері - ол мемлекеттің ... - ... және ... саясаты. Қолайлы инвестициялық климат жасау және несиелеу жүйесін жетілдіру басты мәселелер болып саналады. Республикамызда кәсіпкерлікті ... ... үшін ... ресурстарға деген үлкен тапшылық орын алып отыр. Қаржы бойынша бірқатар мәселелер шешімін тапай тұр:
* ... ... ... коммерциялық банктердің кепілдік міндеттемені жоғары деңгейде ұстауы;
* берілетін несиенің пайыздық мөлшерлемесінің жоғарғы болуы және ... ... ... ... ... ... ... заңдылық негізінің жоқтығы;
* банктердің кәсіпкерлікті несиелеу саясатының анықсыздығы [18].
Осыған байланысты кәсіпкерлікті қаржылай қолданудың басты бағыты осы ... ... мен ... ... ... ... ... жүзеге асыру барысында ҚР-ң жеке кәсіпкерлік туралы заңы қабылданды.
ҚР-ң жеке кәсіпкерлік туралы заңы бойынша:
Шағын кәсіпкерлік субъектілерін қаржылық қолдау:
1) мемлекеттік мұқтаждар үшін ... ... ... ... ... ... сатып алу.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінен сатып алынатын тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) номенклатурасын және ... ... жыл ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктер арқылы кредит беруді ұйымдастыру;
3) экономика салаларында әлеуметтік маңызы бар жобаларды ұйымдастыру және іске ... үшін ... ... ... арнайы инвестициялық бағдарламаларды іске асыру;
5) бюджет қаражаты есебінен қарыздар беру жолымен жүзеге асырылады.
4. Мемлекет тарапынан кәсіпкерлікті қаржылық қолдауды ... ... ... ресурстарға қолжетімділікті қамтамасыз ету болып табылатын, Қазақстан Республикасы Yкіметінің шешімімен құрылатын, ұлттық басқарушы компания жалғыз акционері болып әрекет ... ... қор ... асырады.
Қордың негізгі міндеттері:
1) жобалық қаржыландыру;
2) жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қатысуымен микрокредиттік ұйымдар желісін дамыту;
3) шағын кәсіпкерлік субъектілеріне ... ... ... олар кредиттер алған кезде кепілдік беру жүйесін жасау;
4) қаржылық лизингті дамыту;
5) шағын кәсіпкерлік субъектілерін оқыту және ... ... ... ... үшін сапа ... ... ендіру жөніндегі операцияларды қоса қаржыландырудың гранттық жүйесін дамыту болып табылады [19].
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне кредит беруді қор тартылған және өз ... ... ... ... ... қызметін жүзеге асыратын шағын кәсіпкерлік субъектілеріне қарыздар бірінші кезектегі тәртіппен беріледі.
Сонымен бірге шағын ... ... ... ... ... ... басымдылықтарға және төмен пайыздық, ұзақ мерзімдік несиелеу жүйесіне негізделуі қажет.Қазіргі кезде ... ... ... ... жаңа ... ... құру мен ... істеп тұрған шағын кәсіпорындардың қызметін дамыту жолындағы негізгі кедергілердің бірі ... ... ... ... ... ... саладан сауда және қаржы саласына ойысуы, көлегей рыноктың және салт қаражаттың ескерілмеген айналымының өрбуі сияқты проблемалар осындай факторлармен ... ... ... мәселелері Қазақстан азаматтарының кәсіпкерлікпен айналысуына қолайлы құқықтық және экономикалық жағдайлар жасау ... ... ... көзделген:
- жеке адамның және семьялық кәсіпкерліктерін, шаруашылық қожалықтарының істеріне мемлекет ұйымдарының заңсыз араласпауына ... ... ... ... ету; - ... ... ... тіркеудің жеңіл тәртібін енгізу. Бұл тіркеудің мерзімін және ... ... ... жоғарғы қорының көлемін азайту, шағын кәсіпкерлер меншігіне мемлекеттік меншікті ақысыз беру;
- ... ... ... бизнес субъекттерінен қосымша ақы алуға мүмкіндік беретін қазіргі күші бар заңдылық нормативтер мен жағдайларды жою. Бұған тек заңда ... ... ... және басқа санкциялар жатпайды; - материалдық өнімдер өндірісімен шұғылдалатын бизнес субъекттеріне салық және кеден ... ... ... беруді өрістету. Қазақстан Республикасында кәсіпкерлікті қаржылық қолдау мәселесін реттеу үшін үкіметке жатпайтын құрылымдардың қатысуымен 1997 жылдың маусым айынан бастап ... ... Қор ашу ... ... енгізілуі белгіленген. Қазақстан Республика Үкіметіне Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісі мен бірге шағын кәсіпкерлік кәсіпорындарына және жеке кәсіпкерлерге ақы алынбайтын ... және ... ... ... мемлекеттің қатысуымен есеп шот ашуды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банклерді бірінші кезекте бизнес субъектеріне ... ... ... ... жүйелері де жасалуда. Облыстарда Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігімен бірге мынадай шаралар жүргізілуде:
- ... ... ... объекттерді және аландарды түгелдеу;
- пайдаланылмайтын өндіріс ғимараттар туралы мәлімет берген кәсіпкерлерге, егерде олар ... ... ... ... ... ... хат ... - бір жыл мерзімге беріледі. Келешекте объекттер кәсіпкерлердің меншігіне беріледі. Егерде кәсіпкерлер алты айдың ішінде өндірісті іске ... ... ... ... алынып, қайтарылған мүліктер қайтадан жарысқа қойылады;
- бизнес орталықтарын және бөлімшелерін ... ... ... ... ай ... бизнес субъекттері араларында жерді сату жарыстары жүргізіледі;
- жердің құны 5 жыл мерзімге бөліп-бөліп төленеді. Өндіріспен айналысатын ... ... ... ... ие болу ... ақысыз беріледі;
- өндірістік әрекеттер ұйымдастыру үшін бизнес ... ... ... ... ... ... тендер негізінде берілуі қамтамасыз етіледі. Кәсіпкерлікті қаржыландырудың басым бағыттары ішінде оны қорғауға бағытталған заңдардың сақталуын бақылау, шағын кәсіпкерліктің дамуына ... ... ... ... ... ... ... бар [20].
Шағын кәсіпкерліктің ойдағыдай дамуын айқындайтын басты шарттардың бірі - олардың қызметін қамтамасыз ететін ... ... ... және ... ... ... ... жолға қою. Қазіргі кезде республикада шағын кәсіпорындардың өміршендігі мен өркендеуін арттыратын бизнес - ... ... мен ... ... істеуде. Алайда, олардың жұмысы әзірге республиканың шағын кәсіпкерлігінің ойдағыдай жұмыс істеуі үшін жеткіліксіз. Сондықтан түрлі бағдарламаларда көптеген кәсіпкерлердің есеп, ... - ... ... қаржылық талдау, құқықтық мәдениет машықтарын әлсіз меңгергендігі ескеріле отырып, бизнес - инкубаторларға, технопарктерге, кәсіпкерлер құқықтарын ... ... ... мемлекеттік уәкілетті органдарға шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін әдістемелік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... саласындағы қаржылық қолдау шағын кәсіпкерлік субъектілерінің қажетіне сай келетін жабдық шығара алатын компанияларға бағдарлануы ... ... ... ... ... жаңа ... ... техникалық және технологиялық озықтығы ескерілетін болады. Кәсіпкерлікті мемлекеттік қаржылық қолдау нысандарын жетілдіру Шағын кәсіпкерлік базар қатынастарын ұдайы іске ... ... ... нақ өзі. ... ... ... шағын кәсіпкерлік, ең алдымен, базардың тауармен молығуына және жаңа жұмыс орындарының құрылуына мүмкіндік берді.
Жалпы алғанда, кәсіпкерлік ... ... ... бәсекелес ортаны ғана қалыптастырып қоймайды, сонымен қатар, мемлекеттің ... ... оның ... ... ... орта ... ... Қазірдің өзінде кәсіпкерлік Қазақстанның бүгінгі экономикасында лайықты орын алды. 2010 жылдың 1 қазанындағы мәлімет ... ... ... ... және орта ... субъектілерінің саны 628 мыңды құраған. Олардың тең жартысы жеке кәсіпкерлер болып табылады. Бұл секторда жұмыспен қамтылушылар 2 ... ... ал ... ... айда олар ... өнім ... 27,8 млрд АҚШ долларын құраған. Өнеркәсіптік өндіріс орындарында 21,2 пайызы істейді, шағын және орта кәсіпкерліктің 42 пайызын ... ... ... ... ... ... ... көрсетумен айналысады. Бұл деректерден сауда ісі әлі де басым екендігін, салалық құрылымдарда өндіріс көлемі әлі де өзгере қоймағанын байқаймыз [21]. Бұл ... бір ... ... қараған да жөн "Ірі бизнеспен салыстырғанда шағын кәсіпкерлік - бұл эволюциялық процесс. Бос жерден өндіріс құру мүмкін емес. Адам ең ... ... ... өйткені ол көп капиталды қажет етпейді. Біршама уақыт өткен соң, яғни, ... ... алу мен оны ... ... ... меңгеріп, қаржылық қор жинағаннан кейін ол ондай өнімді өзі де ... ... көзі ... ... ... және орта ... ... өндіріс саласында дамиды.
Кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ақпаратты талдағанда агроөнеркәсіптік кешендегі шағын кәсіпкерлік қазіргі уақытта еліміздің экономикасына тиісті үлес қоса ... ... ... ... ... ... ... стратегиялық бағытын жүзеге асыруда бизнес басты құралдардың біріне айналғаны да байқалдаы. Шағын кәсіпкерлік, әсіресе, агроөнеркәсіптік өндіріс саласында ... ... ... ... ... есепке алсақ, ауыл шаруашылық шикізаттың басым бөлігі республикадан тыс жерден ... сол ... ... ... өнім жоғарғы бағамен қайта әкелінеді. Мұның үстіне, тасымалдау кезінде өнім бағасы төмендеді, ... жол ... ... жаңа өнім ... ... қалдықтар өнделген жерлерде қалды.Қазіргі уақытта агроөнеркәсіпке кірісу жүйесінде шағын кәсіпорындардың осы мәселені шешу үшін жақсы ... бар. ... ... ... ... кешен құрамына шаруа қожалықтары, фермерлік, шарушылықтар, өндірістік және тұтынушылар кооперативтері, ұйымдар,сондай-ақ, ауыл шаруашылығы үшін өндіріске тиісті қаржы ... ауыл ... ... өңдеумен шұғылданады, шикізаттар өндеп, олардан алынған өнімдерді сақтауды және өткізуді қамтамасыз ететін шаруашылық нысандары кіреді, - деп атап ... ... ... тек бәсекелестік ғана емес, сонымен бірге, қоғамдағы ... ... пен ... да ... ұйытқысы болып табылады.Ол шағын және орташа қалалар мен аудандар аумағында тұратын адамдардың әлеуметтік- экономикалық жағдайын жақсартуға қызымет етеді. Шағын кәсіпкерлік ... ... оңай ... және оны дамытуға көп шығын жұсалмайды. Қазіргі қалыптасқан ... ... ауыл ... ... ... дамуына тұсау болып отырған екі факторды бөліп көрсету керек. Бұл - техникалық ... ... және ... ... ... шағын кәсіпорындар қаржылық тұрақсыздық және құрал-жабдықтардың жетіспеушілігінен өзінің даму жолында ... ... ... ... - алу ... жаңа технологиялар енгізіп, өнім мен қызметтің сапасын жоғарылатып, ұзақ мерзімді инвестициялар тартып, сондай-ақ, жаңа нарық жасау жолдарын енгізу сияқты ... ... ... ... жүргізілуі үшін белгі бір активтер санын басқаруы керек. Олар тез пайдаға түспейді, яғни ... бір ... ... ... ... ... Осы ... кеткен жиынтық шығындар капиталдағы кумулятивті қажеттілікпен анықталады.
Шағын кәсіпкерлікпен айналысатын кәсіпорындар үшін ең ... ... ... ... ... мен капиталдың ұзақ мерзімді көздер есебінен туындайтын қаржылық стратегия табылады. ... ... ... тек қана 5% ... ... ... ... есебінен қаржыландырылады. Көбінесе, шағын кәсіпкерлік меншік жинақтарынан, туыстарының, достарының жинақтарынан, сондай - ақ ... ... ... ...
Қазақстанда меншікті құралдар шағын кәсіпкерлік субъектілерін қаржыландырудың негізгі көзі болып табылады. Бірақ олар қаржыландырудың барлық қажеттіліктерін жаба алмайды. Бұл жағдайда ... ... көзі ... банк ... және ... және ... ... арнайы жүргізілетін шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие беру кезінде келісім бойынша кепіл заты ... ... ... ... болуы мүмкін: есеп құжаттарының материалдық бағалылығы; бағалы қағаздар; валюталық құндылықтар.
Сондай-ақ, кепіл зат ретінде тек қана өндіріске тез ... ... ... ... ... ... ... болып, мүлік және құқық кепілдері табылады. Клиенттің мүлік кепілі, бұл тауарлы - ... ... ... дебиторлық шоттар кепілі; бағалы қағаздар кепілі; вексельдер кепілі; депозиттер келілі (сол бөлікте болып саналатын); ипотека; аралас кепіл. Құқықтық кепіл, бұл ... ... ... ... құқы бар ... ... ... алушы кепіл туралы келісім және несие беруші банк арасындағы байланыс ... ... және орта ... ... ... қызметіне қаржы-несиелік қолдау көрсетудің заманауи жүйесіне келетін болсақ.
Шағын кәсіпкерлік ... ... ... ... қолдау көрсету мыналар есебінен қамтамасыз етіледі:
шағын және орта кәсіпкерлік субьектілерінің мемлекеттік инвестициялық бағдарламаларға қатысуын қамтамасыз ету;
кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі ... мен ... да ... институттардың бюджеттен тыс көздерді тарту қызметін жандандыру;
бизнеспен жұмыс істейтін коммерциялық банктер мен басқа да қаржы институттары үшін жеңілдіктер беру жүйесін ... ... ... ... ... ... үшін шағын кәсіпкерлік субьектілеріне үлесті шартпен тікелей қаржы көмегін көрсету.
Қаржы-несиелік ... ... ... одан әрі ... ... ... мемлекеттік және муниципалдық қорлар арқылы қаржы-несиелік қолдау көрсету ... ... ... (өзара несиелеу қоғамдарын), өзара сақтандыру жүйесін дамытуды;
қорлар мен кәсіпкерлер бірлестіктерінің инвестицияларды қаржыландыру көздерін іздеу, бизнес-жоспарлар әзірлеу, инвесторлар ... ... ... ... шешу ... ... ... көздейді [22]. ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға несие беру бағдарламасын жүргізеді. Сондай-ақ, тауар айналымын өсіру, ... ... ... ... қызметтер көлемі немесе өндіріс көлемін ұлғайту, машина сатып алу, құрылғылар, шикізаттар мен материалдар, құрылыс және қозғалмайтын ... ... ... сияқты кәсіпкерлік қызметтер субъектілерін несиелендіреді. Несиелендіру қозғалатын және қозғалмайтын мүлікті кепілге алу барысында жүргізіледі. Несие мөлшері 500 АҚШ ... 30000 АҚШ ... ... 12 айға, ал пайыздық ставка мөлшерінде айына 2 - 2.6 % ... ... ... Жинақ Банкі орта және бизнес субъектілерін несиелендіру бағдарламасын, сондай-ақ орта және ... ... ... ... ... Бұл ... несиелік қызметтер комплексін ұлғайту, шағын кәсіпкерлік субъектілерін, олардың ... ... ... ... ... орнын ұлғайту мәселелерін орындайды. Несиелендіру заңды және жеке тұлғаларға жүргізіледі. Кепіл ретінде ... ... ... ... ... автокөлік түрлері, тұтыну тауарлары, шаруашылық субъектілерінің бағалы қағаздары қойылады. Несиелендіру мерзімі 6-15 айға дейін ... ... ... ... ... Құру және Даму Банкі (ЕБРР) ірі масштабты жобаларды ... ... орта және ... ... ... кәсіпорындарды қаржыландырады. Қаржыландыру негізінен несие түрінде жүргізіледі. Қазіргі кезде Еуропа Қайта Құру және Даму ... ... ... кіші ... қолдауға атсалысып, бизнесті несиелендіру бағдарламасын жүргізеді. Бағдарламаның негізгі мақсаты шағын ... ... және орта ... ... ... ету. ... ... көлемі 775 миллион АҚШ долларына шақ келеді. Сондай-ақ, бағдарламаның негізгі тапсырмаларының бірі болып, шағын ... мен ... өз ... ... үшін ... ... көздерін ашу табылады. Бағдарлама айналым капиталын толықтыруға, шикізат сатып алуға, қосымша құрылғыларды сатып алуға шағын инвестициялар тарту, автотранспорт, өндірістік ғимараттар, ... ... ... ... ... несиелендіру түрлерін жүргізеді. Бұл бағдарлама несиенің үш түрін жүргізеді:
1. micro (10000 АҚШ долларына дейін) 12 айға ... ... және ... валютасында жүргізіледі;
2. Largt-micro (10000-нан 30000 АҚШ долларына дейін) 12 айға теңге бірлігінде, шетел және ... ... 18 айға ... ...
3. small (30000-нан 125000 АҚШ долларына дейін) теңге бірлігінде 12 айға, ... және ... ... 30 айға ... ... ... ... сондай-ақ, АҚ, , , , қазіргі таңда, бизнесті жүргізуде несиенің орны маңызды болып табылады ... ... ... ... ... соның ішінде жаңа шағын кәсіпорындарды басқару да жүргізіледі: ... ... мен өсу ...
Бұл үшін экономикалық рычагтардың жаңа түрлі жүйелері қолданылады: несиелер және займ ... ... және ... әр түрлі салық жеңілдіктері, техникалық және консультативтік несие, ақпараттық-компьютерлік қызмет, кадрлар дайындау және басқалар. ... ... ... ... заңнамалар және мемлекет желілері арқылы жүргізіледі. Жергілікті және орталық билік органдары кішігірім бизнес компанияларына субсидия, займ, несиелік кепілдер, салық ... және ... ... көмектерін көрсету жұмыстарын жүйелейді. Субсидиялар (қайтарымсыз каржылық көмек) ғылыми - техникалық бағдарламалар негізінде ұсынылады, соның ...
- ... ... деңгейінің көтерілуі (жергілікті және орталық билік органдарына жүктеледі);
- өнеркәсіптегі өндірістік технологияларды жаңарту (орталық үкіметке жүктеледі);
- мемлекеттік зерттеу ... ... жаңа ... техника және технологияны жетілдіру (жергілікті билік органдарымен қаржыланады).
Жеңілдіктер пайызындағы займдар келесі жобаларды ұсынады:
- жаңа өнім ... және жаңа ... ... (жергілікті билік органдары);
- жаңа өндіріс түрлерін өңдеу (орталық үкімет);
- аймақтар экономикасын дамытуда шағын ... құру ... ...
- ... ... кәсіпорындар арасында өндірістік және техникалық корпорация құру (орталық үкімет).
бизнесті ... ... ... ... элементі болып займдар мен несиелер, өнімнің жаңа түрлерін шығаруға арналған техникалық жаңартулар табылады [24].
Сонымен, ... ... ... ... еліміздің экономикасына үлкен әсерін тигізетін көптен - көп ... бірі ... ... ... таңда елімізде бизнесті жүргізу саласында көптеген бағдарламалар, сондай-ақ мемлекет тарапынан әртүрлі іс - шаралар атқарылып жатқанын айта кеткен жөн." ... тің жол ... -2020" ... шағын және орта кәсіпкерлік мемлекеттік қолдауда үш бағытқа бөліп қарастырылатынын ескерсек, яғни, ол жаңа ... ... ... ... ... ... және экспортқа бағытталған өнеркәсіп орындарына қолдау көрсету. Осы ... жол ... - 2020" ... ... ... ... ... 22 қазаннан бері отандық банктерде 300 млрд теңгені құрайтын субсидиялау бойынша 514 арыз ... ... ... ... даму ... 500 млн АҚШ ... қаржы тартылған. Бұл заемды ұсыну кезеңі - 2010 жылдың соңы, ал оның пайдалану мақсаты - ... және орта ... жаңа ... ... ... ... пен ... серіктестіктің дамуы үшін кедендік одақтың маңызын айта кеткен жөн. Кедендік одақ қазақстандық кәсіпкерлер үшін жаңа ... ... қана ... сонымен қатар оның бәсекеге қабілеттілігін тексеретін өзіндік бір сынақ болып та табылады. Мемлекеттің шағын және орта кәсіпкерлікті қолдауға бөлген арзан ... ... ... ... өзіндік құнын біршама арзандатуы мүмкін, демек бүл реттегі шара қазақстандық тауарлардың Кедендік Одақ кеңістігіндегі позициясын ... ... ... ... деп айтуға болады [25].
Осыған байланысты еліміздегі шағын кәсіпкерлікпен айналысатын тұлғалар саны да өсіп ... деп ... ... ... ... - бұл ... тұлғаның өз бағытын әске асырудағы жетістіктерге жету шараларының орындалуы болып табылады. ... ... ... ... көзі - бұл екінші деңгейлі банктердің шағын кәсіпкерлікпен айналысатын тұлғаларды несиелендіруі, кәсіпорындардың әр түрлі мерзімдегі ... ... ... ... ... қаржыландыру көздерін тарта отырып, кәсіпкерлік бағытты іске асырудағы ірі жетістіктерге жету көзделіп отыр
Жалпы қаржы-несиелік қолдау әлемдік тәжірибеде ... ... ... ... механизмі болып табылады.
Енді шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың құқықтық аспектілерін қарастыратын болсақ.
Көп жағдайда әкімшілік құқық бұзушылық деп танылатын ... ... ... ... ... ... ... қадағалау жөнінен көптеген негізгі функциялар берілген мемлекеттік органдардың тексеру жүргізулері арқылы анықталып жатады.
Осы ... - ... ... және ... ... реттейтін құқықтық нормалар, түрлі нормативтік құқықтық нормалар, түрлі ормативтік құқықтық келісімдерде ... және осы ... ... ... заң ... қабылдау; -заң актілерінде (Кеден, салық, әкімшілік кодекстері) кейбір мемлекеттік органдардың мәртебесін айқындайтын заңдар және тағы ... ... және орта ... ... ... ерекше қатынастар көзделмеген, сондықтан мемлекеттік органдар қызметінің көлеміне қарамастан, кәсіпкерлерге бірдей көзқараспен қарау; -тексеру, бақылау және қадағалау ... ... ... ... ... суреттеу әдістерін белгілеуді ұйымдастыру. Түрлі мемлекеттік органдар тексерулердің түрлі жіктемесін ... ... ... ... ... ... бағалаудың қолданыстағы тәжірибесі анықталған тәртіп бұзушылықтар саны мен салынатын айыппұлдарды нақты анықтау. -кәсіпкерлік субьектісі қызметінде төтенше жағдай және тағы басқа ... ... осы ... ... ... ... > ... кейбір ережелері шағын кәсіпкерліктің дұрыс дамуына кедергі жасайды. Дәлірек айтқанда, әкімшілік айыппұлдардың жоғары мөлшерде салық салу тұрғысындағы әкімшілік ... ... үшін ... айыппұлдарды санамағанда шағын кәсіпкерлік субьектілерімен қатар ірі кәсіпкерлік үшін де бірдей етіп белгіленген. Одан қалса айыппұлдардың жоғары қойылымдары ... ... ... ... сәйкес айыппұл төлеуді немесе одан азырақ пара ... ... ... таңдауға итермелейді. Лицензиялауға, аккредитациялауға, стандарттауға сертификаттауға жататын жұмыстар, тауарлар мен ... ... кең ... ... ... ... ... бастамасының өсуіне кедергі келтіреді. Осылайша негізгі әкімшілік тосқауылдар ауыртпалығы болып табылады. -кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауда қолданылмайтын ... ... ... саны ... ... ... ... еткен және мемлекеттік функциялар берілген көптеген мемлекеттік кәсіпорындар мен акционерлік қоғамдар жұмыс істеуде; -керексіз статистикалық және ... ... ... -кейбір мемлекеттік органдардың бақылау, қадағалау, рұқсат беру және келісу функциялары мен өкіметтерін қысқартуға дайын еместігі. -көптеген елдерде шағын және орта ... ... ... ... ... үшін > ... бойынша тіркеу және қайта тіркеу жағдайлары жасалған. Франциядағы сияқты қазақстанда да тіркеу процесі жиырма төрт ... ... ... ... ... он күннің ішінде > қағидаты бойынша тіркеледі, бұл жүйені бизнес қауымдастық та қолдауда [26].
Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік ... ... жаңа заң ... құқықтық, саяси және экономикалық жүйесінің дамуының жаңа кезеңін ескере отырып, жаңа өкілеттіктер белгіледі. Оларды біліктілікпен жүзеге ... ... ... ... аса ... және үнемі дамып отыратын салада, басқарушылық және ... ... ... ... қабілетіне және ең бастысы - бастамашылдығына байланысты болып табылады.
Кәсіпкерлік келесі кепілдіктерді алды:
- кәсіпкерлердің шаруашылық іс-әрекеттеріне мемлекттік ... ... ... ... ... жол ...
- егер ... Республикасының заңымен қарастырылған жағдайда, кәсіпкерлердің шаруашылық қаржылық іс-әрекеттері мемлекеттік органдармен бір жылда бір рет қана тексеріледі;
- ... ... ... көптеген жеңілдіктер қарастырылған (ол жерді жалға алғаны үшін 3 жыл мерзімінде сомманы ... ... ... ... бастап, қозғалмайтын мүлікті тіркеу салығынан босатылады)[27]. Осы заң Қазақстандық өнеркәсіптерге тиімді шарттар жасап қана қоймай, сонымен қатар, XXI ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін кейбір негізгі сұрақтардың жауабы салық салымының жеңілдіктер тәртібін, кедендік баждарды өтеуден ... ... ... субьектілерін құқықтық тәртіпке еңгізумен аяқталды. Әрине, бір заңды актіден әлі ... ... ... ... ... ... ... Бірақ, берілген заң бизнес ұйымдастырушыларындағы өзінше қасиетін оятады.
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдаудағы заң ҚР Жеке ... ... ... ... заң ... мемлекеттік органдардың құзыретіне тоқталатын болсақ,
Қазақстан Республикасы Үкіметінің құзыретi:
Қазақстан Республикасының Үкіметі:
1) жеке кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту саласындағы ... ... ... ... әзірлейді;
2) жеке кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік жүйесін қалыптастырады;
3) Үкімет жанынан жеке кәсіпкерлік мәселелері жөніндегі консультативтік-кеңесші органдар құрады және ... ... ... және жергілікті атқарушы органдар әзірлейтін, жеке кәсіпкерліктің мүдделерін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердің жобаларын сарапшылық кеңестердің қарауын ұйымдастырады;
5) ... ... үшін ... ... субъектілерінен сатып алынатын тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) номенклатурасын және олардың көлемін (проценттік көріністегі) бекітеді;
6) шағын кәсіпкерліктің дамуын ынталандырады, ... ... ... кәсіпкерлік субъектілеріне қаржылық қолдау көрсету үшін арнайы қор құрады;
7) өнеркәсіп өндірісін ұйымдастыру және ... ... ... ... ... үшін ... ... сенімгерлік басқаруға берілген объектілерді шағын кәсіпкерлік субъектілерінің меншігіне өтеусіз беру тәртібін айқындайды;
8) бәсекеге ... ... құру мен ... жеке ... субъектілерін дамытуды және олар шығаратын өнімнің сапасын арттыруды ынталандыратын мемлекеттік саясатты ... және іске ... ... ... және ... ... ... сондай-ақ ұзақ мерзімді инвестицияларға инвестициялар салуды ынталандыруға септігін тигізетін нормативтік құқықтық актілер әзірлейді;
10) экономиканың жекелеген секторларында ... ... ... жеке ... ... дамуы үшін кедергілерді жою мақсатында экономика салаларының жұмыс істеуіне талдау жүргізеді;
12) Қазақстан Республикасының экономикасына инвестицияларды ұлғайту және инновациялар ... ... ... ... даму институттарын құрады;
13) жекелеген салаларда жеке кәсіпкерлік субъектілері арасындағы бәсекелестікті дамыту үшін жағдайлар жасай ... осы ... ... және ... емес ... ... ... жүзеге асырады;
14) ұлттық экспорттаушыларға қатысты басқа елдер орнатқан кедергілерді жоюға шаралар қабылдайды;
15) жеке кәсіпкерлік субъектілерін келісімді бірлескен экспорттық саясатты ... ... жеке ... ... ішкі және ... нарықтардың жай-күйі туралы экономикалық ақпарат беруді ұйымдастырады;
17) сапа менеджментінің жүйесін ендіруді ынталандыру жолымен ұлттық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ... ... ... экспорттаушылардың басқа елдердің аумағындағы мүдделерін қолдау жолымен сыртқы сұранысқа жағдай жасайды;
19) жеке кәсіпкерлік субъектілердің персоналын көтермелейді, жеке кәсіпкерлік ... және ... ... ... ... әрекет етеді;
20) бәсекеге қабілетті салалар құру мақсатында жекелеген салаларды қолдау бағдарламаларын бекітеді;
21) саланың немесе кластерлердің проблемаларын шешу үшін ғылыми-зерттеу ұйымдарын ... ... және ... ғылыми-зерттеулерді қаржыландырады;
22) республиканың экономикасы үшін білікті кадрлар даярлау жөнінде мемлекеттік бағдарламалар әзірлейді;
23) халықтың әлеуметтік қорғалмаған жігін жеке кәсіпкерлікке ... ... ... ... ... ... жеке ... қолдау мен дамытудың мемлекеттік саясатын жүргізуді жүзеге асырады;
2) жеке кәсіпкерлікті дамытудың бағдарламаларын әзірлеп, іске асырады;
3) кәсіпкерлікті ... мен ... ... ... ... ... және үйлестіреді;
4) жеке кәсіпкерлік субъектілерін қаржыландыру және оларға кредит беру жөніндегі шараларды жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... және жеке кәсіпкерлікті дамытудың инфрақұрылымына талдау жүргізеді;
6) жеке ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлікті қолдауды және дамытуды қамтамасыз ететін нормативтік ... ... ... ... Республикасының Үкіметіне ұсынады;
8) республика өңірлерінде шағын кәсіпкерлік инфрақұрылымын қалыптастыру мен дамытуға септігін тигізеді;
9) шағын кәсіпкерлік саласында кадрлар ... ... ... және ... ... арттыру жүйесін қалыптастыру жөнінде ұсыныстар әзірлейді;
10) Қазақстан Республикасының жеке кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтарын қорғауға бағытталған заңнамасының ... ... ... ... жеке кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарды ведомствоаралық үйлестіруді жүзеге ... ... ... және ... ... ... жанындағы сарапшылық кеңестердің қызметін үйлестіреді;
13) шағын кәсіпкерліктің инновациялық, инвестициялық және индустриялық дамудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыруға қатысуы үшін ... ... ... грант беруші халықаралық ұйымдар үшін жеке кәсіпкерлікті қолдау және ... ... ... ... жеке ... ... әдіснамалық көмек ұйымдастырады;
16) жеке кәсіпкерлік субъектілерінің тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) халықаралық нарықтарына шығуы үшін жағдайлар жасайды;
17) жеке кәсіпкерлікті дамыту саласында ... ... ... асырады;
18) жеке кәсіпкерлікті дамыту мен қолдау жөніндегі мемлекеттік ... ... ... органдар мен олардың лауазымды адамдары жол беретін жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін регламенттейтін Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзушылықтар ... ... ... ... мен Yкіметін хабардар етеді.
Жергілікті өкілетті органдардың құзыретi:
Қазақстан Республикасының жергілікті өкілетті органдары:
1) кәсіпкерлікті ... мен ... ... ... ... жергілікті атқарушы органдар басшыларының Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту мәселелері бойынша есептерін қарайды.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың мемлекеттік саясатының іске асырылуын жүзеге асырады;
2) жеке кәсіпкерлікті ... үшін ... ... ... ... бағдарламалардың іске асырылуы мен орындалуын қамтамасыз етеді және ол үшін жауапты болады;
4) кәсіпкерлікті қолдаудың ... ... ... іске ... ... ... және ... қызметті қолдау инфрақұрылымының объектілерін құру мен дамытуды қамтамасыз етеді;
6) ... ... ... жеке ... ... ... және нарықтық инфрақұрылым объектілерімен өзара қарым-қатынастарын дамыту стратегиясын айқындайды;
7) сарапшылық кеңестердің қызметін ұйымдастырады;
8) шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін мамандар мен персоналды ... ... ... ... және ... ... ... ұйымдастырады.
Осы заң бойынша жеке кәсіпкерлікті қолдаудың жаңа бағыттары мен ... ... ... мемлекеттік қолдаудың негізгi бағыттары.
1. Жеке кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... ... ... ... асырылады:
жеке кәсіпкерлікті реттеу мәселелері жөніндегі заңнаманы жетілдіру;
жеке кәсіпкерлікті қолдау орталықтарын, бизнес-инкубаторларды, технологиялық парктерді, индустриялық аймақтарды және жеке ... ... ... да ... құру және ... ... есебінен жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін оқу-әдіснамалық, ғылыми-әдістемелік және ... ... ... Жеке ... мемлекеттік қолдау және дамыту:
мемлекеттік органдардың жанынан жеке кәсіпкерлік ... ... және оны ... ұсыныстарын әзірлеу жөніндегі ғылыми-зерттеу институттарын құру;
орталық мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
жеке кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың қаржы институттарын құру;
бизнес-инкубаторлардың және индустриялық аймақтардың қызметін ұйымдастыру;
жер учаскелерін, ғимараттарды, үй-жайларды сату не ... ... ... ... ... ... ... емес үй-жайға ауыстыру жолымен жүзеге асырылады.
3. Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау мыналарды:
шағын кәсіпкерлік ... ... ... статистикалық, материалдық-техникалық және ақпараттық ресурстарды, сондай-ақ ғылыми-техникалық әзірлемелер мен технологияларды пайдалануы үшін ... ... ... ... ... ... және өңірлік бағдарламаларын әзірлеуді;
шағын кәсіпкерлік субъектілерін мемлекеттік тіркеудің және таратудың оңайлатылған тәртібін белгілеуді;
оңтайлы ... салу ... ... ... ... берудің бағдарламаларын қабылдауды;
кәсіпкерлікті қолдау мен дамыту үшін инвестицияларды, оның ішінде шетелдік инвестицияларды тарту мен пайдалану жүйесін жасауды;
мемлекеттік мұқтаждар үшін ... ... мен ... ... ... ... кепілдендірілген көлемін қамтамасыз етуді;
жұмыс істеп тұрған оқу және зерттеу орталықтарын, консалтингтік ... мен ... ... мен ... ... ... дамыту және жаңаларын құру жолымен кадрлар даярлауды, қайта даярлауды және олардың біліктілігін арттыруды жүзеге асырады.
1. ... ... ... ... ... ... ... дамытудың басымдығы;
кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың кешенділігі;
кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының және жүзеге ... ... ... ... ... ... үшін ... қолдау мен дамыту саласындағы халықаралық ынтымақтастық болып табылады.
2. Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау мен дамыту:
1) қаржылық қолдау көрсету;
2) кәсіпкерлікті қолдау ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
4) бір жылдан астам пайдаланылмаған мемлекеттік меншік объектілерін шағын кәсіпкерлік субъектілеріне сенімгерлікпен басқаруға немесе жалға беру;
5) өнеркәсіп өндірісін ұйымдастыру және ... ... ... ... ... үшін жалға немесе сенімгерлікпен басқаруға берілген объектілерді шағын кәсіпкерлік субъектілерінің меншігіне Қазақстан Республикасының Yкіметі ... ... ... ... олар ... ... шарт жасасқан кезден бастап бір жыл өткен соң ... беру ... ... асырылады [28].
1999 жылдың жазында Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... Осы ... қабылдау азаматтардың өзін қамтамасыз ету құқықтарын дамытуды және басқа азаматтарға қосымша шенеунік жұмыс орнын табуды ... ... ... ... тексерістер бұл коррупцияға енген факт болып табылады.
Шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау жүйесінің ... ... ... шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау жатады. Осы тұрғыда Қазақстан Республикасының 1998 ... 31 ... ... Заңы ... қожалығының шағын кәсіпкерліктің ерекше пошымы ретінде құрылып жұмыс істеуінің негізін егжей - тегжейлі айқындап берді. Сондай-ақ, кәсіпкерліктің бір ... ... - ... және ... - ... ... субъектісі ретінде шаруа қожалығының құқықтық негізі қосымша жиырмадан астам басқа да нормативтік - ... ... ... атап ... жөн.
Осы тұрғыдан алып қарағанда, шаруа қожалығының банктерде есепшот ашу және ... өз ... ... ... ... бар. Өз ... ... сәйкес шағын кәсіпкерлік (бизнес) субъектісіне жатқызылған фермерлер шаруашылықтарына мемлекеттік қолдаудың төмендегі түрлері көрсетілуі мүмкін:
1) ... ... ... бастап үш жыл ішінде жылжымайтын мүлік құқығын тіркеу үшін ақы төлеуден босатылады. Шаруа қожалықтарын мемлекеттік тіркеу ол үшін ақы ... өз басы ... ... ... болады; 2) табиғи монополист кәсіпорындардың қызметін монополияға қарсы реттеуді ... ... ... ... ... ... жабдықтау жөнінде қосылатын қуаттар үшін ақы төлеуден заңдарға көзделген тәртіп пен жағдайда босатылады;
3) мемлекет қатынасын ... ... ... ақы ... ... ашылады;
4) жеке кәсіпкер ретінде бухгалтерлік және статистикалық есептерді оңайлатылған ... ...
5) ... заңдарына сәйкес табыс салығын салық патенті негізінде не салықтың белгіленген сомасын, не салық базасын ... мен ... ... ... ... жүйесі байынша төлейді;
6) шарттарын Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін мемлекеттік мұқтаждар үшін тапсырыстарды орналастыру (беру) кезінде басым құқықпен пайдаланады;
7) ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті мемлекеттік қаржылық қолдау шеңберінде белгіленген шекте статистикалық және ақпараттық қызметті, сондай-ақ, ғылыми - техникалық таңдамалар мен технологияларды ... ... ...
8) ... ... үшін ... қаражат есебінен кадрларды даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру ісін жүргізеді [29]. ... ... ... ... ... бір жолы ... ... серіктестігін құру болмақ. Ұлттық банк өзінің басқармасының 2000 жылғы 29 ... ... ... ... ... тіркеуден өткізді. Ұлттық банк Ауылдық коммандиттік несие серіктестігінің үлгі түріндегі жарғысын мақұлдады. Шаруашылық жүргізудің ... ... ... ... жекелеген шаруа қожалықтарының қиыншылықтары жетіп артылады. Бұл қиыншылықтарды жеңу жолдарының бірі - олардың неғұрлым ірі шаруашылық пошымына бірігуі. Атап айтқанда, олар ... ... ... ... ... ... ... секілді ірі ұйымдық -құқықтық пошымдарына бірігуінде болады.
Енді шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау жүйесін жетілдіру ... ... заң ... ... бере ... болсақ.
Баршамызға белгілі, Үкімет Қазақстан Республикасындағы 2009-2011 жылдарға арналған рұқсат беру ... ... ... ... ... ... беру ... жүргізілген талдау елде 1015 әртүрлі рұқсаттар, оның ішінде 334 күшін жою ұсынылды. Осы жұмысқа бизнес қауымдастықтың, қоғамдық бірлестіктердің ... және ... ... ... ... ұсыныстарды іске асыру мақсатында Министрлік Үкіметтің қарауына заң жобасын ұсынды. Заң жобасы 6 ... және 41 ... ... мен ... ... ... Атап айтқанда, лицензияның 21 түрі, 41 кіші және 39 ішкі кіші түрлері (лицензияның 108 түрінен, 178 кіші түрінен және 258 кіші ... ... ... ... ... сертификаттау, аккредиттеу, аттестаттау, рұқсат беру мен келісу және т.б. бойынша ... ... ... түрлері де қысқартылуға ұшырайды.
Енді рұқсат беру құжаттарының және үрдістердің тізімі ... ... ... атап ... жөн. ... жобасы рұқсат беру жүйесін одан әрі оңтайландыруды көздейді. Лицензия алу кезінде меморгандармен барлық келісімдері қағидаты бойынша іске ... ... ... ... ... белгіленген уақытта меморганнан лицензия алмаса немесе қабыл алмау туралы негізделген жауап алмаса, өз жұмысын бастай береді. Уақыт үнемдеу үшін ... екі күн ... ... ... шығу және ... құжаттар болса, өтініш берушіні хабарландыру міндеті қарастырылған. Өтініш берушінің құжаттарын нотариалды растау міндеті алып тасталды [30].
Елімізде мемлекет басшысының ... кіші және орта ... ... ... кедергілер жойылып, кәспкерлікті дамытуға қажетті экономикалық және ... ... ... 20 ... аса уақыт өткеніне қарамастан әлі де бұл салада шұғыл ... ... ... ... ... ... аз емес. Атап ... ... ... ... және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінің әлсіздігі; салық салу және салықтық тексеру жүйелерінің тым күрделілігі.
2.3 Мемлекет пен ... ... ... бағыттары
Мемлекет пен бизнестің өзара іс-қимылын дамыту шеңберінде мыналар ... ... ...
* орталық және жергілікті атқарушы органдарда, Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... бірлестіктері мүшелерінің мүдделерін білдіру және қорғау;
* экономикадағы төрешілдікті жою, ... ... ... алып ... ... ... ... беру және бақылау-қадағалау функцияларын оңтайландыру жөніндегі кәсіпкерлік саласындағы нормативтік құқықтық базаны дамыту үшін кәсіпкерлер бірлестіктерінің ... ... ...
* мемлекеттік сатып алу жүйесін жетілдіруге қатысу.
* бизнесті .
* Бизнес-ортаны шоғырландыру үшін ... ... ... ... ... ... базасын өсіру;
* ірі корпорациялардың шағын бизнес кәсіпорындарын бизнес-бірлестіктердің ... ... ... ...
* ... салалық, өңірлік қауымдастықтары мен олардың бірлестіктері арасындағы қызметті үйлестіру.
Үкімет, кәсіподақ және жұмыс ... ... үш ... ... ... ... ... дамыту жалғасады.
Экономикалық агенттер арасында шаруашылық дауаларды шешу кезінде трансакциялық шығындарды төмендету үшін мыналар қолдау табатын ...
* ... және ... ... оның ... ... ... жанындағы қызметі;
* соттан тыс қарау тетіктері.
* Кәсіпкерлер бірлестіктерінің бизнес-интеграторлары ретінде бірлестіктер қатысушыларды қолдау бойынша әртүрлі ... ... ... ...
* ... ... жылжыту;
* кооперациялардың әртүрлі нысандарын дамыту;
* сервистік қызмет көрсету;
* нарықтарды қолдау және басқа да ... ... ... ... ҚР-ң кәсіпкерлікті қолдау және табиғи монополияларды реттеу агенттігі, аймақтық деңгейде - кәсіпкерлікті қолдау комитеттері және жергілікті ... - ... ... ... жатады.
Мақсатты кешенді кәсіпкерлікті қолдау бағдарламасын дайындау, кекзеңдер бойынша жүзеге асырылады:
Бағдарламаның концепциясын қалыптастыру және проблеманы бағдарлама бойынша шешуге негіздеу.
Бағдарламаның ... жете ... ... ... және ... ... ... жобасын жете зерттеу.
Бағдарламаны қалыптастырудың барлық кезеңдеріндекелесі жұмыстарды жүргізу қажет: бизнес жағдайын талдау, кәсіпкерлікті одан ары ... ... мен ... қолдаудың жаңа түрлерін пайдалану мүмкіндігін анықтау және кәсіпкерлікті дамыту бойынша келешекке болжам ... ... ... ... үшін ... және аймақтар үшін жеке-жеке, бизнесті дамытудың келешегі зор ... ... соң ... ... ... ... өте ... болып табылады. Осы кезеңде бағдарламаны дайындаудың егізгі тапсырмалары қалыптасады, оған проблеманың қалыптасуы, ресурстардың бағдарланған шығындары, бағдарламаны дайындаушылардың ... ... ... тізімі (мерзімі көрсетіледі), соңғы құжаттама нысандарына деген талаптар кіреді.
Кәсіпкерлікті қолдаудың кешенді ... ... ... ... ... ... асыру ұсынылады.
Кіріспе
Мақсатты анықтау және негіздеу
Бағдарламаның тапсырмасы
Бағдарламаны ресурстармен қамтамасыз ету
Бағдарламаны басқаруды ұйымдастыру
Кіріспеде кәсіпкерлікті қолдау проблемаларын шешу ... ... ... ... ... лайық екендігін негіздеу және бағдарламаның дайындалу сәтіндегі бизнестің даму деңгейін талдап шығу қажет.
Бағдарламаны дайындауда бағдарламаның мақсаттарын ... ... ... ... ... ... - бұл міндетті түрде алдын ала ... ... ... ... ең ... ... ... кәсәпкерлікті дамыту мақсатын таңдау және негіздеу келесі тәртіпте жүзеге асырылады:
Шағын кәсіпорындардың сандық және сапалық құрамы бойынша мәліметтерді жинау және талдап ... ... ... әсер ... ішкі және ... факторларды айқындау;
Республика мен аймақтардағы кәсіпкерлікті қолдауды талдау;
Кәсіпкерлікті дамыту жобасын дайындау;
Қажетті ресурстар мен прблеманың ... ... ... ... ... ... және ... мақсатты таңдау;
Бағдарламалық мақсатты іске асырудың әлеуметтік-экономикалық зардаптарын ... ... ... және ... тәсілі бұл процеске қатысты барлық құрылымдардың өзара байланысты және үйлесімді түрде жұмыс істеуін талап етеді.
Тереңірек негізделу үшін тек ресурстарға деген ... ғана ... ... ... іске асыру мерзімдеріне, ресурстармен қамтамасыз ету көздеріне деген қажеттіліктерді де ... ... ... мен ... ... ... ... техникалық байланыстардың сипаты бойынша ШБ ҚБ - кешенді-дискретті бағдарлама, яғни оның мақсаттарына әртүрлі орындаушылардың түрлі деңгейдегі дербес әрекеттерінің ... ... қол ... ҚБ-дағы көптеген қосалқы бағдарламалар - дербес және басқа қосалқы ... ... ... емес, бұл олардың дайындалуы мен іске асуының параллельді жүзеге асырылуына мүмкіндік береді.
Мақсаттардың бағытталу сипаты бойынша ШБ ҚБ - ... даму ... ... ол ... - ... ... механизмін құру негізінде шағын кәсіпкерлікті дамыту мәселесін шешуге бағытталған. Әсер ету ... ... ШБ ҚБ - ... ... ... ... проблемалық бағдарламаға жақын болып келеді.
Бағдарламаның негізгі мақсаттарын бөлшектекгенде оның қосалқы мақсаттары айқындалады. Ол - ... жету ... ... ... ... ШБ ҚБ әртүрлі деңгейдегі қосалқы бағдарламалардан тұрады. Шб ... ... ... ... ... мен іске асыруда бағдарламаны дайындаушылар мен іске асырушылар іске асырушылар арасындағы жауапкершілікті нақтылап ... ... ... ... мен ... ... ісін ... ұйымдастыруды қамтамасыз ету қажеттілігінен туындайды. Қосалқы бағдарлама, бағдаламаның бір немесе бірнеше мақсатын іске асыруға бағытталған ... мен ... ... ... ... бір ... болып табылады. Бағдарламаның ауқымы мен оның күрделілік дәркжесіне байланысты, қосалқы бағдарламалардың жиынтығы тбағдарламаны тұтасымен немесе оның негізгі бөлігін ғана қамтуы ... ... ... өз кезегінде өте төмен деңгейдегі қосалқы бағдарламаларға ... ... ... Қосалқы бағдарламалардың саны кешенді бағдарламаның ауқымы мен күрделілігіне тәуелді, бірақ өте үлкен болмауы керек. Негізгі қосалқы бағдарламалар бағдарламалық мақсаттарға жетуді ... ... ... мақсаттар мен шаралар жүйесін білдіреді.
Қосалқы бағдарламалар негізгі және қамтамасыз етуші болады ... ... ... ... ... ... ... соңғы қалыптасқан мақсатына жататын нәтижені орындауға бағытталған, ал қамтамасыз етуші қызметінің қосалқы ... ... ... ... ... ... ... жағдайларды жасауға бағытталған.
Мақсатты кешенді бизнесті қолдау бағдарламасын қаржыландырудың негізгі көздеріне бюджеттік қаржаттардың 60% жатады, бюджеттік емес қаражаттар 15% ... және ... 25%. ... күнде республикалық және жергілікті бюджеттердің, бизнеске тікелей қаржылай қолдау көрсету мүмкіндіктерінің жоқ болуына байланысты, алдыңғы орынға кәсіпкерлікті қолдаудың жаңа ... ... ... екінші деңгейдегі банктер несиесі шығады. Бұдан келіп, кепіл қоры түрінде кепілдеме беру ... ... ... ал осы ... кепіл қоры ретіндегі жеғргілікті басқару органдарының коммуналдық мнешіктері қолданылады.
ШБ ҚБ көптеген бағдарламалық шараларды іске асырудағы ... ... ... ... ерекшеленеді. Атап айтқанда тек ұйымдық-құқықтық факторларды жандандыру арқылы ғана бизнеске толық жеңілдік жасау саясатын құру мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... ету - кәсіпкерлерді білім беру жүйелері арқылы даярлауды, сондай-ақ кәсіпорын жетекшілерін даярлау және ... ... үшін ... ... ... ... ... ақпараттық қаматамасыз ету - кәсіпкерлік құрылымдарды заңдық-құқықтық салада болып жатқан ... ... ... ... етіп ... ... Жаңа және жұмыс істейтін кәсіпорындарды құру және жұмыс істеу проблемалары бойынша бизнесті қолдау орталықтары тарапынан көсетілетін ... ... ... де ... кіреді.
Қазақстан Республикасындағы мақсатты кешенді кәсіпкерлікті қолдау ағдарламасы
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың аймақтық қосалқы бағдарламасы
Қамтамасыз етуші қосалқы бағдарламалар
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың Солтүстік ... ... ... ... ... ... ететін қосалқы бағдарламалары
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың Батыс Қазақстан облыстық қосалқы бағдарламалары
Шағын кәсіпкерлікті дамытудың Шығыс Қазақстандық қосалқы бағдарламалары
Шағын ... ... ... ... қосалқы бағдарламалары
Қаржымен қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалары
Материалды-техникалық қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалары
Кадрмен қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалары
Ақпаратпен қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалары
Сурет 1 ... ... ... ... ... ШБ ҚБ-н ... үшін ... жұмыстарынүйлестіретін белгілі бір өкілеттерге ие, арнайы басқару органын құру қажет.
Жалпылама түрде, мемлекеттік кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасының мынандай ... ... ... ... экономикалық дамуының маңызды факторы, жаңа жұмыс орындарын құру құралы, ғылыми-техникалық жетістіктерді енгізу, ... ... ... және ... класын құру жолымен шағын кәсіпкерліктің тұрақты дамуын қамтамасыз ету. Қойылған мақсатқа сәйкес кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Мақсатты кешенді бағдарламаларын құру принципі - мемлекеттік кәсіпкерлікті қолдау бағдарламасы ... ... ... ... іске асуы арқылы нақтылантындай болып ұсынылуы керек. Аймақтық бизнесті дамыту бағдарламасының ... - ... ... ... ... ... ... және өндірістік базаны дамытудың орнына, нарықты тұтыну тауарлары мен қызмет көрсетулерге толтыру; аймақта жаңа жұмыс орындарын ашу; жергілікті табиғи табиғи ... ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Бағдарламаның келесі бөлімі - ресурспен қамтамасыз ету.Кешенді бизнесті дамыту бағдарламасындағы ресурстық пысықтау, бағдарламаны іске асыруға қажетті ... ... ... анықтаудан, яғни келесі түрлерге бөлінетін, құрамын және ресурспен қамтамасыз ету құрылысын анықтаудан тұрады:
Нормативті-құқықтық,
Қаржылық,
Материалды-техникалық,
кадрлық,
ақпаратпен қамтамасыз ету.
Әрбір шара бойынша ... ... ... ... ...
Сонымен қатар айтарлықтай материалдық, еңбек және қаржы шығындарын талап етпейтін шараларды енгізу мен ішкі ... ... ... ... ... ... табылады. Мысалы: шағынкәсіпорынды тіркеу процесі оңтайландыру айтарлықтай материалдық және қаржылық шығындарды ... ... ал оның ... ... кәсіпорынды құру жолындағы көптеген бюрократиялық шектеулерді жеңуге мүмкіндік береді. Бағдарламаны дайындау ... ... және ... ... ... жаңа жұмыс орындарын ашуды қамтамасыз ететін - ... ... ... ... ... ... шараларға ерекше көңіл бөлу қажет [13].
Республикалық бизнесті ... ... ... негізгі қосалқы бағдарламаларына аймақтық және жергілікті деңгейде дайындалған қосалқы бағдарламалар жатады. Шағын кәсіпкерліктің дамуын ... ... ... ... - ... қаржылық, материалды-техникалық және ақпараттық қамтамасыз ететін қосалқы бағдарламалар жатады. Бұл қосалқы бағдарламалардың соңғы мақсаты іске асыруға тікелей әсер ... ... олар оған қол ... үшін ... ... ... жасайды.
бизнесті қолдаудың кешенді бағдарламасы дербес басқару обьектісі ретінде, оның ерекше басқару механизмін дайындауды талап етеді. Біріншіден, ШБ ҚБ ... ... ... ... сай ... ... мақсаттарға бағдарланған. Екіншіден, ШБ ҚБ ереже бойынша уақытша сипатқа ие және ... ... оны ... ... түрі де ... ... бағдарлама кешенді шаралакрдан тұрады, олардың біреуінің жоқ болуы бағдарламаның мақсатына жету мүмкіндігінен айырады. ... ... ... ... ... ... ие, олардың орындалуына республика және аймақтар бойынша барлық функционалды комиттер мен бөлімшелер қатысады.
Жалпы кәсіпкерлікті қолдау мен ... ... ... ... ... ... ... және олар республиканың барлық аумағында мемлекеттік органдар мен жеке кәсіпкерлік субъектілерінің орындауы үшін міндетті болып табылады.
бизнестегі кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... ... Сол себепті, Индустрияландыру бағдарламасын іске асыру мақсатында бағдарламасы қабылданды, осы бағдарлама ... ... ... ... ... ... бекітілді, ынтымақтастық бойынша бірқатар келісімдер, ақпаратты ұсыну үлгілері ...
... ... ... ... емес ... өңірлік кәсіпкерліктің тұрақты және теңгерімді өсуін қамтамасыз ету, ... ... бар ... ... ... және ... жұмыс істейтін жаңа жұмыс орындарын құру болып табылады.
Бағдарлама жаңа инвестициялық жобаларды іске ... ... жеке ... ... үшін қаржылық ресурстардың қолжетімділігін арттыру, экономиканың шикізаттық емес секторларындағы инвестициялық жобаларды іске ... үшін жеке ... ... ... ... ... қаражатын тарту, жеке сектордағы кәсіпорындардың, оның ішінде ... пен ... ... ... тұрақтылығын жоғарылату тәрізді міндеттерді шешуге бағытталған.
Жалпы алғанда, Бағдарламаны іске асыру индустрияландыру үрдісіндегі мемлекет пен ... ... ... ... ... ... еңбек өнімділігін арттыру, шикізаттық емес экспорттың үлесін арттыруға мүмкіндік жасайды.
бағдарламасы кәсіпкерге мына ... ...
- ... жаңа ... ... ... секторды сауықтыру, экспортқа бағдарланған өндірістерді қолдау тәрізді үш бағыт бойынша жұмыс жасайды.
Бірінші бағыт бойынша, жаңа ... іске ... ... жаңа ... іске ... ... ... экономиканың басым секторларындағы өндірістерді жаңартуға және ұлғайтуға бағытталған жобаларды жоспарлап жүрген кәсіпкерлерге жеңілдік көрсетіледі.
Жаңа жобаларды іске асырушы кәсіпкер:
- банк ... ... ... ... ...
- ... бойынша ішінара кепілдік беру;
- өндірістік (индустриялдық) инфрақұрылымды дамыту, яғни жетіспей тұрған инфрақұрылым: жолдар, ... ... ... су ... ... жол тұйықтары, телефон орнату, кіші электр стансалары, электр тарату желілерін жүргізу сияқты көмек түрлеріне қол жеткізе алады. ... ... ... ... ... ... іске асырылуы мүмкін. Бизнесті жүргізуге консалтингтік және маркетингтік, есеп және заңдық қызмет көрсетулер, жұмыс үрдісін қалыптастыру, ... ... ... ... ... және өзге де ... қызмет көрсетулер түрінде көмек жасалады.
Осымен бірге, кадр дайындауға, жастар іс-тәжірибесі мен әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастыруға (2011 жылдан ... ... ... ... ... ... ... бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау, борышкердің салық берешегін (жеке ... ... ... өтеу бойынша мерзімін шегеру арқылы қаржылай сауықтыруды көздейді. Бағдарламаны іске асырудың үшінші бағыты өнімдерін сыртқы нарыққа шығаратын кәсіпкерлерді қолдауға ... ... ... ... ... ... ... басымды шикізаттық емес салаларында бизнеспен айналысатын немесе өндіретін өнімінің 10 пайызын сыртқа экспорттайтын әрбір кәсіпкер қатыса алады. ... ... ... өнеркәсібіндегі ірі кәсіпорындар;
- акцизделетін тауарларды шығаруды көздейтін ...
- ... және ауыл ... өнімдерін шығару салаларындағы қызмет ететін кәсіпорындар;
- екінші деңгейдегі банктер арқылы мемлекеттен қаржылық қолдау алған ауыл шаруашылығы өнімдерін ... ... ... және ... ... ұйымдары беретін кредиттер қатыса алмайды.
Өткен жылдардағы осыған ұқсас бағдарламалардан ... ... ... емес, өндірістік секторды қолдауға басымдық берілген. Бағдарламаның бірінші және үшінші бағыттары ... ... ... ... келісулер жергілікті деңгейде принципі бойынша іске асырылады. Кәсіпкерлер екінші деңгейлі банктермен бірге кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармаларына ... ... ... ... ... ... сол жерлердегі бағдарламаның үйлестірушісі болып саналады.
Бағдарламаға қатысу төмендегідей сатылардан тұрады:
Бағдарламаның бірінші және ... ... ... ... ... ... банкпен бірлесе отырып, жергілікті бағдарламаның үйлестірушісіне субсидиялауға немесе ... ... ... ... ... ... ... комиссияның қарауына ұсынылады. Комиссия өз кезегінде жобаларды іріктеп, мемлекеттік қолдау көрсету бойынша шешім шығарып, оны бағдарламаның басымдықтарына қаншалықты сәйкес ... ... даму және ... ... ... Оң шешім шығарылған жобалар бойынша кәсіпкер, банк және қоры арасында субсидиялау ... ... ... ... қол ... Осы келісімшартқа сәйкес мемлекеттік қолдау көрсетіледі. Жетіспейтін инфрақұрылымды жеткізу және қызмет көрсету мәселелері бойынша өңірлік үйлестіруші комиссияның оң шешімін алу үшін ... ... ... ... ... ... ...
Кәсіпорынды сауықтыруды көздейтін Бағдарламаның екінші бағытына қатысу үшін кәсіпкерлер қаржы-экономикалық сауықтыру жоспарын әзірлеп, көп қарызы бар банкке ... ... Егер ... ... ... бірдей қарыздары болса, онда ол өз қалауы ... ... ... ... Егер Банк ... ... ... Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығына Бағдарламаға қатысу үшін өтініш жолданады. Егер борышкердің тек бір банкте немесе кредиторда қарызы болса, онда Кредиторлар ... ... және ... тек бір ... ... ... оң шешімін тауып жатқан жағдайда, ҚҚҚ кәсіпкердің құжаттарын ... және ... даму және ... ... ... Олар өз кезегінде ұсыныстар негізінде құжаттарды екінші бағыт ... ... ... ... ... жүзеге асырушы Экономиканы жаңғырту жөніндегі Мемлекеттік комиссияның қарауына жібереді. Пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялауды тікелей қоры банктер және ... ... ... қол қою арқылы іске асырады.
Бағдарлама шеңберінде мемлекеттік қолдау көрсетудің ... ... ... ... ... бойынша субсидиялауға 2010 жылғы қаңтардан бастап кредит ... ... ... ... ... ... Бір ... үшін субсидияланатын кредит сомасы бір жоба шеңберінде 3 млрд.теңгеден аспауы тиіс. 2010 жылы ... ... ... 12 пайыздан аспайтын кредиттерге субсидия бөлінеді, оның 7 пайыздан аспайтындай мөлшерін кәсіпкер төлейді, ал қалған пайызын ... ... ... ... ... ... номиналды ставкасы 12 пайыздан төмен болған жағдайда, 5 пайызын мемлекет өтейді, ал айырмашылығын кәсіпкер төлейді. Яғни кәсіпкер ... 12 ... ... 7 пайызбен алады. Бұл - жаңа инвестициялық жобаларды іске асыруға жасалып отырған мүмкіндік. Субсидиялау мерзімі бір жылдан 3 үш жылға ... ... он ... ... ... ... тек 1 және 3 бағыт бойынша. Ішінара кепілдікті кәсіпкер кредитті қамтамасыз етуге кепілдігі ... ... ... қоры ұсынады.
Осымен бірге кәсіпкер жобаның жалпы іске ... ... 15 ... ... емес мөлшерде ақшалай жобаның іске асырылуына қатысуын қамтамасыз етуі тиіс. Кепілдік мөлшері кредит сомасының 50 ... ... ... ... бойынша бір кәсіпкер үшін кепілдікке берілетін кредит сомасы бір жоба ... 3 млрд ... ... беру ... 10 жылдан аспауы тиіс. Кәсіпкерлер үшін кепілдік тегін беріледі.
Айналым қаражатын қаржыландыру негізгі құралдарды сатып ... ... ... арналған кредит шеңберінде жүзеге асырылатын, бірақ кредит сомасының 20 пайызынан аспайтын жағдайларды қоспағанда, айналым қаражатын толықтыруға ... ... ... кепілдік беру жүзеге асырылмайды. 2010 жылы кепілдік беру жүзеге асырылатын кредиттер бойынша банктердің сыйақы ... 12 ... ... ... ... Бағдарламаны үйлестірушісі қаржы агентіне төлейтін кепілдік құны кепілдік мөлшерінің 20 пайызын құрайды. Қаражат бөлу немесе қайта құруға ... ... ... немесе бизнес-жоспар негізінде жүзеге асырылуы тиіс. Инфрақұрылымды салу құны жеке жоба үшін ... ... ... жоба ... 50 ... ... тиіс. Сервистік қызметтер Бағдарламаға енгізілген жобаларды іске асыруды қолдау үшін, сондай-ақ ... ... ... ... үшін ... көрсетіледі. Сервистік қызмет алу үшін кәсіпкер жергілікті ... ... ... және ... ... ... ... ӨҮК айқындаған тәртіппен өтініш жасайды.
- кадр дайындау да кезең-кезең бойынша жүзеге асырылатын болады.
- кадрлар даярлау 2011 жылдан бастап бес ... ... ... ... картасының жобаларын қамтамасыз етуге жұмыспен қамту органдарының тапсырысы бойынша жобаларды іске асыру үшін мамандар даярлау. Облыстар мен ... ... ... ... ... ... әрбір өңір бойынша стратегияларды іске асыруды қаржыландыру ... ... ... ... болады;
Техникалық мамандықтар бойынша бар бос жұмыс орындарын толтыру үшін қайта даярлау жүргізу;
- техникалық және кәсіптік білім беру оқу ... ... ... мен ... ... ірі ... ... оқу орталықтарының мүмкіндіктерін пайдалана отырып, шетелдік жұмыс күшін қазақстандық кадрлармен ...
- ... ... іс-шаралар;
Әлеуметтік жұмыс орындарын құру жөніндегі іс-шаралар. ... іске ... ... ... екінші деңгейлі банктердегі кредит бойынша сыйақы төлеу кезінде қиындық көрген экономиканың шикізат емес секторының кәсіпорындарын сауықтыруға ... ... ... ... ... ... ...
- борышкерге банктердің бар кредиттері бойынша (мақұлдау сәтінде) пайыздық ставка және жобаны мақұлдағаннан кейін пайда ... бір ... желі ... жаңа ... ...
- ... бюджетке төленетін салық берешегін (төлем көзінен ұсталатын жеке табыс салығынан ... өтеу ... ... ұзартуды Салық кодексінде белгіленген тәртіппен көзделетін есептемей беру - өсімпұл мәселесін қарау;
- қаржы-экономикалық сауықтыру ... ... ... ... бойынша, оның ішінде қазақстандық қор биржасында орналастырылған облигациялар бойынша ішкі кредиторлар алдындағы берешек бойынша басқа да іс-шаралар.
Бағдарламаның екінші ... ... ... ... ( ... және Мемлекеттік комиссияның жанындағы арнайы жұмыс тобының ұсынысын ескере отырып, Мемлекеттік комиссияның шешімімен бағдарламаның қатысушылары анықталады. Егер ... ... ... 3 ... ... ... оның Бағдарламаны іске асырудың екінші бағытына қатысуы туралы шешімді ... ... ...
Осылайша, кәсіпкердің қарыз ауыртпалығы жеңілдеп, өзінің қаржылай, ... ... ... ... ... ... ... бағытына сәйкес тау-кен өнеркәсібі және ауыр металлургия өнеркәсібінің кәсіпорындарын қоспағанда, экономиканың барлық секторларында шығарылатын өнімнің 10 ... ... ... ... мемлекеттік қолдау көрсетіледі.
Жобаларды іріктеу және іске асыру механизмдері бірінші ... ... сай ... ... тек 4 пайызды экспорттаушы төлейді, ал 8 пайызды мемлекет өтейді.
Кәсіпкерге ... ... ... ... ... қолдау көрсетілуі мүмкін.
Бағдарламаны іске асыруға республикалық бюджеттен 2010 жылы 30,0 млрд. теңге, оның ішінде кәсіпкерлік секторды ... 16 ... ... ... ... ... ... және үшінші бағыттары бойынша әрбір облыс, астана, республикалық маңызы бар қала үшін халық санына барабар есептелетін ... ... ... айқындалады және қаржыландыруды әкімшіліктер іске асырады. Әкімшіліктер бірінші және үшінші ... ... ... ... ... ... ... одан әрі қаржыландыру тиісті қаржы жылдарына арналған республикалық бюджетті қалыптастыру кезінде нақтыланатын болады.
Бағдарламаның қорытынды нәтижесі мынандай ... ... ... ... пен бизнес серіктестіктің қаржы-экономикалық тұрақтылығын жоғарылату. Экономиканың шикізаттық емес секторларындағы инвестициялық жобаларды іске асыру үшін жеке ... ... ... ... ... қаражатын тарту [31].
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдауда бұдан өзге ... ... ... АҚ ... ... ... ... әл-ауқат қоры>> АҚ мен кәсіпкерлікті дамыту қоры>> АҚ (одан әрі - Қоры) әзірлеген бұл ... ... ... ... ... пен ... серіктестікті сапалы дамыту жөніндегі іс-шараларының одан арғы жалғасы болып табылады.
Осы Бағдарлама шеңберінде баяндалған мемлекет пен ... ... ... басымдықтары Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясына, Қазақстан-ның әлемдегі ... ... ... елу ... ... ... Стратегиясына, Мемлекет басшысының 2009 жылғы 6 наурыздағы атты ... ... ... ... ... ... ... барлық облыстарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа және ... ... ... ... ... оқыту-тренингтері бойынша қызмет ұсыну арқылы мемлекет пен бизнес серіктестікті қаржылай емес қолдаудың тиімді құралдарының бірі болып табылады.
Еліміз ... ... ... ... бизнес субъектілерін дамытуға мемлекет тарапынан үнемі айрықша көңіл бөлініп келеді.
Мемлекет пен ... ... даму ... ел ... тұрақты өсуін қамтамасыз ететін негізгі буын екені сөзсіз. Инновацияның негізгі көзі болып табылатын нақ осы сектор, өз кезегінде ел экономикасының ... ... ... ... ... да ... ... елдерде жұмыспен қамтылған барлық еңбекке жарамды халықтың 50-80%-ы және жалпы ішкі өнімнің (одан әрі - ЖІӨ) 50%-дан астамы ... пен ... ... ... тиеді.
Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлік саласында жұмыспен қамтылғандар үлесі 22% құрайды, ал бизнестің елдің ЖІӨ үлесі 20% аспайды.
Мұндай ... ... ... ... ... қабілетті елу елдің қатарына қосылу Стратегиясын табысты іске асыру үшін кәсіпкерлікті ... ... ... дейінгі атқарылған жұмыстар тәжірбиесін жүйелендіру арқылы экономикалық, құқықтық және ... ... ... ... туындағанын көрсетіп отыр.
Шағын және орта кәсіпкерлікті (одан ... ... ... жаңа ... ... ... қарсы жаңа бағдарламасының - Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... мен Қазақстан Республикасы Қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігінің 2009-2010 жылдарға арналған экономика мен қаржы жүйесін ... ... ... ... ... 2009 ... 13 ... №6 қаулысымен бекітілген бірлескен іс-қимылдар Жоспарының ең негізгі бағытына айналды. Жоғарыда белгіленген бағдарламада қарастырылған негізгі шаралар осы ... ... ... кедергі келтіретін әкімшілік тосқауылдарды төмендете отырып, ШОК субъектілерін қаржылай қолдауды одан әрі жүзеге ... ... осы ... ... ... ... бар ... және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлердің біліктілігін арттыру бағытында атқарылуға тиіс шаралар ... ... ... ... ... ... болатын жағдайда қаржылай қолдау көрсету тәжірибесі ШОК субъектілерін тиісті көмекпен толықтай қамтуға мүмкіншілік ... де атап өту ... ... ... он жыл ішінде мемлекет тарапынан бөлінген 200 миллиард теңгеден асатын едәуір ... ... тек 1% ... ... ... ... 10 мың ШОК ... ғана қамтуға мүмкіншілік берді. Ал ақысыз тренингтер түрінде қаржылай емес қолдау көрсету, Бағдарламаны іске асыру жөніндегі бюджеттің алдын-ала есебі ... 0,5 ... жуық ... ... 30 ... астам ШОК субъектілерін және тіркелген ШОК субъектілерінің ... ... ... 3% құрайтын әлеуетті кәсіпкерлерді қамтуға және халықтың басым көпшілігін кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... консалтингтік және ақпараттық - талдамалық қызмет көрсету деңгейінің төмен екендігі байқалады. ... ... және ... ... ... ... ірі ... өзінде де толығымен дұрыс жолға қойылмаған, ал орталықтан шалғай аймақтарда - аудандық деңгейлерде тіптен жоқтың қасы.
Оған қоса, кәсіпкерлікке ... емес ... ... ... (ККО, ... ... бизнес-ассоциациялар және т.б.) жұмыс істеп жатқан субъектілері ... осы ... ... ... ... ... асырылады және оның құны көпшілік кәсіпкерлерге және кәсіпкерлікті енді бастауға ниеттеніп отырған халықтың қалтасына едәуір салмақ түсіреді, оның үстіне қызмет ... де ... және ... ғана ... болып келеді.
Кәсіпкерлікке қаржылай емес қолдау көрсету инфрақұрылымының рөлінің өзі бизнесті жүргізуді жеңілдету үдерісімен қатар (қосымша қызмет ... ... ... заңгерлік қызмет көрсету, ақпараттық технологиялар) кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың ... мен ... ... сонымен қатар кәсіпкерлер мен мемлекеттік органдар арасында тиімді ... құру үшін де ... ... қызметті жүзеге асырып жүрген тұрғындардың біліктілік деңгейін арттыру қажеттілігі айқын болып отыр. Қазақстан Республикасы Статистика ... ... ... ... 1 млн. астам ШОБ субъектілері тіркелген, оның 60% ғана белсенді қызмет атқарып жүр.
Кәсіпкерлерде бизнес жүргізу дағдысының болмауы мен бұл ... ... ... - ... ... ... ... себептерінің бірі деуге негіз бар. Бұның соңы ... ... ... немесе қызметтерін мүлде тоқтатуларына әкеп соқтыруда.
Халықты жұмыспен қамту және олардың табысын молайту мәселесін шешу мақсатында тұрғындардың басым ... ... орта ... ... ... ... ... - кәсіпкерлік саласына жұмылдыру да қажет болып отыр.
Кәсіпкерлік бастамашылығы бар халықтың басым бөлігі және ... ... ... ... ... аудандық деңгейдегілер, ШОК-дің мүдделерін қорғау және оларға қолдау көрсету саласындағы мемлекет тарапынан жүргізіліп отырған ... ... ... ... ... ... емес.
Одан бөлек, кәсіпкерлікпен айналысуға ниетті тұрғындардың көпшілігінің білімі мен ақпараты жеткіліксіз болғандықтан, өз ісін ашуға жүрексінеді немесе батылы ... ... ... ... қыр - сыры туралы, кәсіпкерлік бастамашылықты қолдау және ынталандыру жөніндегі мемлекеттік бағдарламалар жөнінде хабардар болудың ... ... ... ... ... пен ... серіктестікті қолдау жөніндегі басқа шараларға қарағанда, маңыздылығы әлдеқайда басым міндет болып табылады.
Мұндай кезде, кәсіпкерлік ортаның бастамаларын іске асыру үшін ... ... ... маңызды мәні бар. Қолайлы жағдай қалыптастыру аясында кәсіпкерлік бастамашылығы бар халықты және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлерді бизнесті құру және оны ... ... ... ... ... ... және кең ... көлемде жүргізу айрықша мәнге ие болады. Сонымен қатар бұл шаралар жұмыс істеп жүрген ... ... ... ... ... ... ... бар халықтың басым бөлігін бизнес саласына тартуға септігін тигізуі үшін іс ... ... ... ... мақсатты сегментті толығымен қамтуы қажет.
Бүгінде орта және ірі кәсіпорындардың экономикалық ахуалы төмендеуі себепті жұмысынан айрылған тұрғындардың экономикалық белсенді бөлігі үшін өз ісін ашу және оны ... ... ... оқыту курстарын ашу оларға нақты көмек болатындықтан, елдегі жұмыссыздық деңгейінің өсуіне жол бермеу мақсатында, ғаламдық дағдарыс ... ... беру ... ... ... шаралардың көкейтестілігін ерекше атап өту қажет.
Бұл Мемлекет басшысының атты 2009 ... 6 ... ... ... ... ... қойған мақсаттарына толықтай сәйкес келеді.
Бағдарламаның басты мақсаты елдегі ШОБ-ң сапалы дамуын Қазақстанның барлық аудандарындағы кәсіпкерлер мен ... ... бар ... ... ашу және оны тиімді жүргізу бойынша кешенді бірыңғай және қол жетімді білім беру арқылы қамтамасыз ету ... ... Қоры осы ... қол ... мынадай міндеттерді шешу есебінен жоспарлап отыр:
- жеке бизнес ашу және оны тиімді жүргізу жөнінде қолданбалы сипаттағы қол ... және ... ... ... ... ... облыстарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халық үшін және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлер үшін өз бизнесін ашу және оны ... ... ... ... ... оқыту- тренингтерін өткізетін кәсіби лекторлар-тренерлер тобын құру;
- халықтың басым ... және оның ... ... ... ... АҚ Ұлттық даму институттарының қызметтерін әлеуетті пайдаланушыларына мемлекеттің кәсіпкерлікке қолдау көрсетудің барлық құралдары бойынша белсенді ақпараттық қолдау көрсету;
- қызметі ... ... ... ... қаржылай емес қолдау орталықтарын әрі қарай құру үшін, Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудан-дарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халықтың және жұмыс істеп ... ... ... ... ... ... қажетті ақпарат қалыптастыру.
Бағдарлама механизмінің негізгі мазмұны Қазақстаннық барлық облыс-тарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар халыққа және жұмыс істеп жүрген кәсіпкерлерге ... ... ... ... қызмет көрсетуге саяды.
Оқыту - тренингтері бойынша қызмет ақысыз көрсетіледі және оған мына-лар кіреді:
1. жұмыс істеп ... және өз ... ашу және ... ... тиімді басқару саласы бойынша әлеуетті кәсіпкерлердің білім деңгейі мен дағды-ларын арттыруға бағытталған қысқамерзімді (2-3 күндік) оқу ... ... оған ... өз бизнесін ашу (істі бастау варианттары, саланы таңдау, бизнес-жоспар әзірлеу, қаржыландыру көзін ... ... ... ... ... ... таңдау, салық салу тәртібін, фирманың атауын таңдау, құрылтай құжаттарын әзірлеу, фирманы тіркеу, банктік шот ашу, қажетті рұқсат пен лицензиялар алу);
- ... ... ... басқару, келісімшарттар жасасу негіздері, өндірістік үдерісті ұйымдастыру, тиімді басқару, бизнесті оқып үйрену, есеп жүргізу, ... алға ... ... және ... ... ... қайта құру және тарату, бизнесті сату);
- қазақстан Республикасы Үкіметінің дағдарысқа қарсы бағдарламасы шеңберінде мемлекет пен ... ... ... жөніндегі шараларды түсіндіру.
2. Ақпараттық материалдарды, оған қоса:
- бизнесті жүргізу ... оқу ... ... ... ... және орта ... ... салалары бойынша дайын бизнес-жоспарлар тізбесін тарату.
- әрбір экспресс-курс таныстыру-таныту ... ... ... мен ... ... ... ... түрінде өткізілетін болады.
- оқу курстарының, сонымен қатар ақпараттық материалдардың тақы-рыптары клиенттердің оқыту-тренингтерін өткізу үдерісінде ... ... мен ... есепке ала отырып, жүйелі негізде жетілдіріліп отыратын болады.
Әзірленген әдістеме бойынша Қорының аймақтық өкілдерімен бірлесе оқыту-тренингтерін ... ... ... ... ... ... баса көңіл бөлу керек.
Бұл орайда, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің үйлестіруші, ... ... рөлі өте ... болмақ.
Бағдарламаны іске асыру жөніндегі шығындарды оңтайландыру мақсатында лекторларды іріктеу ... ... ... жүзеге асырылады. Іріктеліп алынған лекторлар арасынан тренер-лекторлар тобы ... олар ... ... ... ... шығып, кәсіпкерлік экспресс-курстарын өткізетін болады. Облыстағы аудандардың санына байланысты, кейбір облыстарда бірнеше топ құрылады.
Тренер-лекторлардың оқыту-тренингтерін жүргізу жұмысы басталғанға дейін, ... ... мен ... ... ... тарта отырып, олардың тиісті дайындығы өткізілетін болады
Бағдарламаны іске асыру үдерісі нәтижесінде ... ... ... өткен кәсіби лекторлар өткізетін аудандағы экспресс-курстарды тыңдауға қатыстыру арқылы оларды қатар дайындау және ... ... ... асырылатын болады.
Тренер-лекторлар ретінде тартылатындарға қойылатын міндетті талаптар:
- экономика және бизнес (экономика, менеджмент, қаржы, бухгалтерлік есеп, маркетинг) саласында жоғары ... ... жеке ... жүргізуде міндетті түрде тәжірибесінің болуы;
- қазақ, орыс тілдерін меңгеруі;
- кәсіпкерлікті дамыту идеяларын ... ... ... ... ... болмауы.
Тренер-лекторларды іріктеу үдерісіне аталмыш процесті ұйымдастыруда тәжірибелері бар Жоғарғы оқу орындарының, ... - ... ... ... тарту қажет.
Экспресс-курс тыңдаушылары тиісті сертификат алған кезде, өзі ... ... ... ... ... ... деректер бере отырып, тіркеуден өтеді. Тыңдаушылар ұсынып, тіркелген деректер негізінде ... ... Оқу ... ... мен ... ... ... қатынас қалыптасады. Қоры тренер-лекторлар жұмысын және жалпы оқыту нәтижелерін бағалау кезінде пайдалану үшін, олардан ақпарат алу ... ... ... болады.
Қоры тыңдаушылар ұсынған ақпараттың құпиялылығын сақтауға міндетті. Бұл ақпарат ... ... ... қарастырылған жағдайлардан бөлек, жариялануға және тыңдаушылардың өздерінің келісімінсіз үшінші ... ... ... ... екі ... ... бағаланады:
1. Тренер-лектордың жұмысын бағалау;
2. Экспресс-оқыту тиімділігінің өзекті көрсеткіштерін бағалау.
Тренер-лектордың жұмысын барынша объективті ... ету ... ... зерттеулер жөніндегі тәуелсіз агенттік тыңдаушыларды қордан тоқсан сайын кездейсоқ таңдай отырып, олардың пікірлері негізінде жүзеге асырады.
Бағалау соларға сәйкес ... ... ... курс шеңберінде алынған ақпараттың қаншалықты пайдалылығы;
- алынған ақпарат бизнес шешімдер қабылдауға ықпал ете алды ма;
- алынған ... ... ... ... көмек ете алды ма;
- алынған ақпарат жаңа бизнес ашуға көмек ете алды ма (жаңадан ... ... ғана ... ... ... ... негізінде, тұтынушылардың қанағаттанушылық индексі анықталады.
Экспресс-оқытудың тиімділігінің өзекті көрсеткіштері:
- ... ... өз ... ашқан тыңдаушылар үлесі;
- клиенттің бизнесті ашуы нәтижесінде құрылған және ... ... ... ... ... ... ... ұлғайтқан клиенттер үлесі;
- қаржыландыруды курс аясында алған ақпарат нәтижесінде жеке қаржы ... ... ... ... үлесі.
Қазақстаннық барлық облыстарындағы аудандарда кәсіпкерлік бастамашылығы бар ... және ... ... жүрген кәсіпкерлерді оқыту-тренингтерін өткізу ақысыз негізде жүзеге асырылады. Осы қызмет түрі ... емес ... ... оған ... ... қаржыландыру мемлекеттің жылсайынғы қаражаттандыруы есебінен жүзеге асырылуы тиіс.
Сол себепті Бағдарламаның іске ... ... ... ... және ... ... ХДП белсенді ат салысатын болса, онда Бағдарламаның алдын-ала құрылған шығыс бюджеті біршама аз ... ... іске ... ... нәтижелер күтіледі:
- оқыту-тренингтерді жаппай және бір рет өткізгеннің өзінде еліміздің барлық облыс аудандарындағы әлеуетті және жұмыс ... ... ... ... 30 000 ... біліктілігін көтеру қамтамасыз етіледі;
- халықтың шағын және орта кәсіпкерлік саласында еңбек етіп жүрген экономикалық ... ... ... ... ... ... де сондай - ақ аудандық деңгейде де ұлғайту;
- аудандардағы әлеуетті және жұмыс істеп ... ... мен ... ... ... диалог қалыптастыру;
- экономика саласындағы кәсіпкерлік рөлін танымал ету және мемлекеттің мемлекет пен бизнес серіктестікті дамытуға қатысты өткізіп отырған саясаты ... ... оң ... қалыптастыру;
- аймақтарда қызметтері кешенді сипатта болатын Кәсіпкерлікті қаржылай емес қолдау орталықтарын кейіннен құру үшін қажетті алғышарттарды қалыптастыру ... ... ... ретінде алдымен ауызға қаржы түсетіні белгілі.
Онсыз ... бір ... да ... ... Ал ... ... ... көрсетіп, дем беріп отырған өзінің екінші бағдарламасының тұсауын кесті.
бағдарламасының тұсауы биылғы қыркүйекте кесілді. ... ... ... АҚ өз қаражаты есебінен аймақтар үшін басымды салалардағы шағын және орта ... ... ... 11 млрд теңге бөліп отыр. Бұл қорының еліміздің аймақтарына біржола бет бұрғанының дәлелі ... ... ... ... ықыласына Алматы мен Астананың ерекше бөленетініне дағдыланып қалған аймақ жұрты бұл ... ... ... ... ... ... деп ... кәсіпкерлікті қолдау қорының басқарма төрағасының орынбасары ... ... ... ... аталған қор басшылары өздерінің шағын және орта кәсіпкерлерге арналған екінші бағдарламасының мән-жайымен таныстырды. Бұл бағдарламаның бірінші ... 2008 ... ... ... сала ... Сол ... ... Алматы және Астана қалаларына және еліміздің әрбір аймағына республикалық бюджеттен 2 млрд ... ... ... болатын. Және тағы да аймақтарға жергілікті бюджеттен барлығы 6,7 млрд теңге берілген.
қоры басқармасының ... ... ... ... ... әр ... 500 млн, Астана мен Алматы ққ. және Қарағанды өңірінің әрқайсысына 1,5 млрд теңге қаржы ... ... ... ... бұл бағдарламаның алдыңғысынан айтарлықтай ерекшелігі бар көрінеді. Осы уақытқа дейін қаржы бөлінеді, ал оны қандай ... ... ... өздері таңдап келетін. Ал олардың берілген несие қайтарымы жедел болатын салаларды ... ... Бұл ... ... ... алмайсыз. Соның әсері болуы керек, алдыңғы бағдарлама аясында ... ... ... бөлігін сауда-саттық құраған. Сауда саласындағы жобаларды қаржыландыру сомасы игерілген қаражаттың жалпы сомасының 40,4 пайызын ... Ал ... ... саласына - 21,2, өнеркәсіпке - 15,5, ауыл шаруашылығына - 10,7, құрылыс саласына - 8,6, ... және ... ... ... несие 3,7 пайызды құраған.
Ал енді екінші аймақтық бағдарламаның ерекшелігіне келетін болсақ, жобаларды жергілікті әкімдіктердің өзі ... ... ... ... ... өз аймағына бизнестің қандай саласын өркендетудің тиімді болатынын жақсы біледі. Қор басшыларының сөз ыңғайынан байқағанымыз, бұл жолғы қаржыландырылатын жобалардың басым ... ... ... ... қоры ... кезде қарыз алушылардың бекітілген жобаларын қаржыландыруға қаражат аударуда.
Сол бекітілген жобалардың аймақтық тұрғыдағы қимасына көз жүгіртейік: өнеркәсіп - 48, ... ... - 36, ... және ... - 13, ауыл ... - 3 пайыз. Мұқышев мырзаның айтуынша, бағдарлама атты бірінші бағыт бойынша жеңілдетілген ... беру ... ... бірлесіп іске асырылады. Бағдарлама, жоғарыда айтып кеткеніміздей, қордың өз қаражаты, сонымен бірге жергілікті бюджеттен бөлінетін әкімдіктердің қаражаты мен әріптес банктердің ... ... ... де қаржыландырылуы мүмкін көрінеді. Егер жергілікті әкімдік өз аймағындағы бизнеске көмек көрсеткісі келіп, өз ... ... ... ... ... жылдық 11 пайыздық сыйақының мөлшерін төмендету де қарастырылған. Биылғы жылдың ... бері ... ... ... ... ... аймақтық үйлестіру кеңестері тарапынан 1 млрд. теңгеге бағаланатын жобалар бекітіліп ... ... ... Мұқышев мырза бағдарламасының басты қағидаты ретінде қордың әріптес банктердің ішкі процедураларына және ... ... ... ... ... атап ... Яғни банк ... несие тәуекелі үшін өзі жауап береді. Осы ... тағы да ... сала ... ... ... да ... ... қор бағдарламаларына бөлетін қаржысын белгілі бір әріптес банктерге келісіп орналастырады да, несие беру ... ... ... Бір қарыз алушыға белгіленген қарыз сомасының шекті мөлшері 300 млн. ... ... Оның ... ... ... 11 ... ... және 7 жыл мерзімге беріледі. Әріптес банктер ... ... АҚ және АҚ - пен ... ... ... ... асыруға өзге банктер де, мысалы, АҚ, АҚ, АҚ, ... ... ... ... ... қол қою ... қойылған көрінеді.
Аймақтардағы бизнеске қаржылай қолдау көрсету, кәсіпкерлікке ... ... ... ... ету ... қоры 2010 жылы ... ... бағытындағы тағы мынадай бағдарламаларды дайындап жатқанын мәлімдеді. Олар - шағын қалалардағы мемлекет пен бизнес ... ... ... ... ... құру, жергілікті бюджет есебінен Алматы және Ақмола облыстарындағы аймақтық қаржыландыру бағдарламасын жасау. Сонымен қатар қор бизнес ... ... ... ... деушілер үшін де ақпараттық-кеңестік және білім беру бағытындағы бағдарламаларын да жүзеге асыруда. Кешенді жасалып, бірін-бірі толықтыратын ... ... ... пен ... ... дамуына ықпал етеді деген сенім бар.
Өзінің жалғыз акционері әл-ауқат қорының>> шешімі бойынша қоры жекеменшік кәсіпкерлік субъектілерін ... ... 2008 ... ... ... ... деңгейлі банктер арқылы қаржыландыруға көшкенін білесіздер. Қазіргі кезде қордың ссудалық портфелінде негізгі қарыз ... 13,6 млрд ... жуық ... тұр [33]. ... ... кәсіпкерлерді қаржы тапшылығымен кездестіріп, несие алғандар қор алдындағы міндеттемелерін уақытында өтей алмады. Бұл белгілі ... ... ... ... ... да көз ... жылдамдықпен көбейетіні белгілі. Осыған орай, қоры өз борышкерлеріне қолдау көрсету мақсатында қайта құрылымдау акциясын жүргізуді көздеп отырғанын ... ... ... ... ... айтылғандардан мынандай қорытынды шығаруға болады. Бүгінгі таңда мемлекет экономиканың қозғаушы күші аталатын мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдау бағытында бір қатар ... ... ... Атап айтқанда, кәсіпкерлер форумының тұрақты жүргізілуі, кәсіпкерлікті дамыту қорының ... ... ... ... банктердің шағын кәсіпкерлік субъектілеріне несие берудің минимал мөлшерін тағайындауы (банктің ... ... ... ... 10% - тен аз ... орта және ... қолдау Агегнттігінің құрылуы, кәсіпкерлікті қолдау бойынша әкімдердің қызметін қатаң ... ... ... ... ... ... ... және жеңілдіктер беру. Бұл іс-әрекеттер өз нәтижесін беріп те үлгерді, мәселен 2011 ... 1 ... ... ... ... ... ... субъектілерінің саны 928 999 бірлікті құраған, статистиктердің айтуы бойынша, тіркелген кәсіпкерлердің санының артуы, жұмыспен қамтылған халықтың үлесіне де ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейі 6,6% -ға дейін төмендеген, жалпы ұлттық байлықтың 3/1 шағын және орта кәсіпорындардың өндірген өнімдері құраған. Бірақ бұл ... ... ... ... кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау үздіксіз жүзеге асырылатын процесс болып табылады.
Оның үстіне мемлекет пен бизнес серіктестіктің кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы ... ... ... Қазақстан дамыған елдермен теңескенімен, алайда шағын кәсіпкерліктің тиімділігі көрсеткіштері бойынша әлі де ... ... ... ... ... бизнеске одан әрі жан-жақты қолдау қажет. Осы ... ... және орта ... одан ары ... қанат жаюына кедергі келтіретін жағдаяттарды атап кеткен жөн.
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау инфрақұрылымының жеткіліксіз ... ... ... ... ... ... орындау тәжірибесінің әлсіздігі; салық салу және салықтық тексеру жүйелерінің тым күрделілігі; негізгі қаражатты алуға және айналым ... ... үшін ... ... қол жеткізудің шектеулігі: мамандарды даярлау және ... ... ... ... тұтас жүйесінің жоқтығы; шағын кәсіпкерліктің ... ... мен ... іс-қимыл жасаудың ұйымдық мәселелері; шағын кәсіпкерліктің даму ... ... ... тағы ... ... ... және орта кәсіпкерлікті дамыту саласындағы жедел және қаржы лизингі де іс жүзінде дами алмай отыр. ... ... ... заңдық және нормативтік базасының жоқтығы басты себеп болып табылады. Лизингтік қатынастарды тезірек енгізу мақсатында олардың дамуын қолдау жөнінде бірқатар шараларды ... ... ... ... ... пен ... ... қолдауға арналған кешенді бағдарламалардың жүзеге асырылуындағы кемшіліктер.
Бүгінгі таңда кәсіпкерлік өзінің құқықтық мәртебесі жағынан да жеткілікті қорғалған ... ... бұл ... ... қатысты. Қазақстан Республикасының > кодексінің кейбір ережелері шағын кәсіпкерліктің дұрыс ... ... ... Дәлірек айтқанда, әкімшілік айыппұлдардың жоғары мөлшерде салық салу тұрғысындағы ... ... ... үшін ... айыппұлдарды санамағанда шағын кәсіпкерлік субьектілерімен қатар ірі кәсіпкерлік үшін де ... етіп ... Одан ... айыппұлдардың жоғары қойылымдары шағын кәсіпкерлік субьектілеріне заңға сәйкес айыппұл ... ... одан ... пара ... ... кетуді таңдауға итермелейді. Лицензиялауға, аккредитациялауға, стандарттауға сертификаттауға жататын жұмыстар, тауарлар мен қызметтер түрлерінің кең тізбесінің болуы іскерлік белсенділіктің, кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... ... тосқауылдар ауыртпалығы болып табылады.
Яғни Қазақстан Республикасындағы шағын және орта ... ... ... ... жетілген жүйеге жатпайды, қалыптасу үстінде.
бизнес саласын 57 тексеруші орган басым көпшілігі дерлік орындалмайтын 20 мыңнан астам ... ... ... ... ... ... Осындай мекемелік эгоизм қадағалаушы-бақылаушы мекемелерде жемқорлықтың күшеюіне әсер етіп, елімізде кәсіпкерліктің дамуына қолбайлау ... ... ... ... ... ең өткір әлеуметтік прблемаға айналып отыр. Сыбайлас жемқорлық ешбір бизнестің өркендеуін қолдамайды. Тамыр-танысы барларға ғана жол ... бұны ... ... ... пен ... ... қолдау механизмінің әсері төмен болмақ. Яғни бизнеске қанша қаржы жұмсасаңда жұтылып жоқ болып кете береді.
Ендігі мемлекет алдындағы ... ... ... ... олқылықтардың орнын толтыра отырып, дамыған шет елдердің мемлекет пен бизнес серіктестікті қолдаудағы ... ... ... ... ... пен бизнес серіктестікті мемлекеттік қолдаудың заманауй тетіктерін дәл тауып жүзеге асыруы қажет. Сонда ғана Елбасының 2011 жылғы халыққа арналған ... ... ... ішінде мемлекет пен бизнес серіктестіктің ЖІӨ-дегі үлесін 40 пайызға дейін арттыру туралы зор міндетін орындай аламыз.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... 2008 жыл, № 3, 4, 29 - 40 ... ҚР ... ... (Жалпы және Ерекше бөлімдер). Алматы:
ЮРИСТ, 2005ж.
3 Қинашева Ж. Қазақстан экономикасын қалыптастырудағы шағын
кәсіпкерліктің ролі.//Ақиқат-2002ж.№2.
4 ... Қ. ... ... және ... ... Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
6 Исабеков Б. Қазақстанда ... ... ... және оның даму ... ... ... ...
Республикасының 1997 жылғы 19 маусымдағы Заңы
8 "Таңдамалы еңбектер''О.Сәбден, Алматы, 2009, 6-том.
9 Үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010 - 2014 жылдарға ... ... ... ... ... ... 2009, ... Бейсенғазиев М.Б. Кәсіпкерлік негіздері. 2006ж, Орал.
12 www.goverment.kz (Қазақстан Республикасы Үкіметінің сайты)
13 "Таңдамалы еңбектер''О.Сәбден, ... 2009, ... ... В.К. ... ... 2004ж, ... Финансы.
15 Мадяирова Д.М., Қалдыбаева А.Е. Халықаралық экономикалық
қатынастар. 2004ж, Алматы.
16 www.stat.kz (Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... Үкіметінің сайты)
18 журналы, 2011 жыл, №4, 43 бет.
19 Жеке кәсіпкерлік туралы (2008.05.07. берілген
өзгерістер мен толықтыруларымен) ... ... Қ.Р. ... ... 2007ж, ... ... ... Республикасы статистика агенттігі)
22 "Таңдамалы еңбектер''О.Сәбден, Алматы, 2009, 9-том.238бет
23 www.nationalbank.kz (Қазақстан ... ... ... ... Қ.Р. ... ... 2007ж, ... "БИЗНЕСТІҢ ЖОЛ КАРТАСЫ-2020" бағдарламасы
26 Елбасының 2007 жылғы халыққа арналған жолдауы
27 www.salyk.kz (Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі Салық комитеті)
28 Жеке кәсіпкерлік ... ... ... мен ... Заңы
29 Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 31 наурызындағы Заңы;
30 газеті, 2010 жылғы 5 ... (№ 139) - 6 ... ... ЖОЛ ... бағдарламасы.
32 Бағдарлама.
33 бағдарламасы.
34 Елбасының 2011 жылғы халыққа арналған жолдауы.
35 журналы, 2011 жыл, №4, 45 ... ... 2010 ... 9 ... (№ 129) - 7 ... ... ... Алматы, 2009, 9- том.245бет.
38 Ақ сөйле - 13.07.10. Айқын газеті Е. Иманқұлов.
39 ,2007ж. №6, 5 бет.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 97 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Есірткілік пен есірткі бизнесінің алдын алу мен жолын кесудегі ішкі істер органдарының қызметін ұйымдастыру77 бет
Кәсіпкерлік пен бизнес13 бет
Қауіпсіздік пен есірткі бизнесі187 бет
Биснестегі эксперттік жүйелер6 бет
Есептік-талдамалы ғылымдарды саралау5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь