Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ұйымдастыру

КІРІСПЕ

I. Бастауыш мектепте тәрбие жұмысының ғылыми.педагогикалық негіздері

1.1. Тәрбие туралы философиялық көзқарастары

1.2. Ұжым бірлігі, өзара қарым.катыпастарының тәрбиелік әсері

II. БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ ТӘРБИЕ ЖҰМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ФОРМАЛАРЫ

2.1. Отбасы . балаларды тәрбиелеу

2.2. Сабақ процесінде этнопедагигика әлементтері арқылы тәрбие формаларын эксперименттік жұмысының нәтижелері

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Көкейкестілігі. Бүгінгі күнін жаңару бағыты бала тәрбиесінің арқауына ұлттық әдет-ғұрып, салт-дәстүрді халықтың рухани игілігін пайдалану басты назарда болуы көзделініп отыр. Әр қазақ халқының азаматы ұлттық өмірге немқұрайлы қарайтын жас ұрпақты қазақтың рухани, материалдық мәдениетін толық меңгерген, тарихын, әдет-ғұрып салт-сана, дәстүр, тәлім-тәрбие, адамгершілік қасиеттерін бойына сіңіріп, елін, жұртын сүйетін азамат болып өсуін қамтамасыз етуі тиіс.
Қазіргі жеделдету, демократияландыру жағдайында қазақстан республикасында басты міндеттердің бірі - ұлттық ерекшеліктерді еске алып, жастарға терең білім мен тәрбие беру ісін одан әрі дамыту әсіресе балалардың отбасындағы тәрбиесін жетілдіру болып табылады. Бұл жөнінде Республикамызда көптеген мемлекеттік құжаттар жарияланды. Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Миниетрлігінің тәлім-тәрбие тұжырымдамасында (Ақпан, 2003) былай да жазылды:
«Бүгінгі танда деңгейіне сәйкес білім мен тәрбие беру, оның рухани байлығы мен мәдениеттілігін, ойлай білу мүмкіндігін жетілдіру, сонымен қатар әр адамның кәсіби біліктіләігін іскерлігін арттыру әділетті қоғамның міндеті болып табылады.»
Міне осы тұрғыдан алып қарағанда біздің ғылыми жұмысымыздың мақсаты: қоғамға жан-жақты білімді, тәрбиелі, мәдениетті жеке тұлға қажеттілігін іздеп, іске асыру, ғылыми жолмен таадау, дайындау, оқу тарбие жұмысы жақсарту, жаңарту. Тәрбие теориясының қарқынды дамуына қарамастан XII ғасырдың басына дейін педагогика философияның бір бөлігі ретінде қарастырылып келді. Шынында, осьт күннін өзінде де атақты философтардың қай-қайсысын да тәрбие мәселесін айналып өтпейді, осының өзі педагогикалық проблемалардың қоғам мен ғылым үшін аса маңызды екенінің кепілі.
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
2. Айтмамбетова Б, Жаңашыл педагогтар идсялары ментәжірибелері. 1991.
3. Айтмамбетова Б., Бозжатюва Қ. т. б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. -Алматы, 1985-
4. Айтмамбетова Б., Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері. -А, 1991,
5. Айғабылова Н. Бала мінезінін қалыптасуы жөие оқы тәрбиелеу жолдары. -Алматы, Өнер. 1972.
6. Ахметов Ж. Балаларды мәлениеттілікке тәрбиелеу жолдары. /Қазақстан мұғалімі, 18 ақпан, 1994,
7. Алмәканова X. Жас өспірімдерге эстетикалық тәрбие беру /Методикалық нұСҚАу. А., 1990.
8. Ақназарова Б. Класс жетекшісі. -А. Мектеп, 1973.
9. Әбенбаев С. Оқуигы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. –А. 1992,
10. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі,-А, 1999,
11. Әбдіразақова П. Адамгершілік, имандылық тәрбиесі. -Шымкент 1994.
12- Әбиев Ж. Жаңа ғаламды қалыптастыру. -Алматы, 1988.
13, Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері. -Алматы, 1997.
14. Обиев Ж. Оқушыларға атеиетік тәрбие беру. Алматы, //Қазақстан мектебі, 1959. №3.
15. Әбілова 3. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру. -А, 1972,
16. Әбілова 3. Этнопедагогика, -А, 1997,
17. Әтемова Қ. Ата-аналар жнналысының мәні. Қаз, мем. Ы996.
18. Болдырев Н. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. -Алматы, 1987.
19. Боддырев Н. Класс жетекшісі. -А,, Мектеп, 1980.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
I. Бастауыш мектепте тәрбие жұмысының ғылыми-педагогикалық негіздері
1.1. Тәрбие туралы философиялық көзқарастары
1.2. Ұжым бірлігі, өзара қарым-катыпастарының тәрбиелік әсері
II. ... ... ... ... ... ... ... - балаларды тәрбиелеу
2.2. Сабақ процесінде этнопедагигика әлементтері арқылы тәрбие формаларын
эксперименттік жұмысының нәтижелері
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Көкейкестілігі. Бүгінгі ... ... ... бала ... арқауына
ұлттық әдет-ғұрып, салт-дәстүрді халықтың рухани игілігін пайдалану басты
назарда болуы көзделініп отыр. Әр ... ... ... ... ... ... жас ұрпақты қазақтың рухани, материалдық мәдениетін
толық меңгерген, тарихын, әдет-ғұрып ... ... ... ... бойына сіңіріп, елін, жұртын сүйетін азамат болып
өсуін қамтамасыз етуі ... ... ... ... ... ... ... бірі - ұлттық ерекшеліктерді еске алып, жастарға терең
білім мен тәрбие беру ісін одан әрі дамыту ... ... ... ... болып табылады. Бұл жөнінде Республикамызда көптеген
мемлекеттік құжаттар жарияланды. Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... 2003) былай да
жазылды:
«Бүгінгі танда деңгейіне сәйкес білім мен тәрбие беру, оның ... ... ... ... білу ... жетілдіру, сонымен қатар әр
адамның кәсіби біліктіләігін іскерлігін арттыру әділетті қоғамның ... ... осы ... алып ... ... ғылыми жұмысымыздың мақсаты:
қоғамға жан-жақты білімді, тәрбиелі, мәдениетті жеке тұлға қажеттілігін
іздеп, іске ... ... ... ... ... оқу тарбие жұмысы
жақсарту, ... ... ... ... дамуына қарамастан XII
ғасырдың басына дейін педагогика ... бір ... ... ... Шынында, осьт күннін өзінде де атақты философтардың қай-
қайсысын да тәрбие мәселесін айналып ... ... өзі ... ... мен ғылым үшін аса маңызды екенінің кепілі.
Бүгінгі ... оқу ... ... бірлігін ескерсек, оқыту
мерекесінде тәрбие формалары қоаданудың ... ... мен ... ... ... ... тақырыбын: «Бастауыш мектептегі
оқу үрдісінде тәрбие формалырын қоадану» деп таңдауымызға себеп болды.
Зерттеу мақсаты: бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ... ... ... мен әдістемесін негіздеу.
Зерттеу пәні: бастауыш мектептегі тәрбие үрдісі
Зерттеу объектісі: кіші мектеп ... ... ... ... міндеттері:
1. Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ұйымдастырудың формалары мен ... Кіші ... ... ... ... жүйелеу.
Зерттеудің ғылыми болжанмы: Оқу-тәрбие процесінде балаларды тәрбиелеуге
тиімді болар еді, егер де оқыту ... ... ... пайдаланудың
ғылыми-педагогикалық негіздері айқындалса, мазмұны мен ... ... ... ... ... етілсе және тәрбие әдістерін
ұштастырып, тиімді коадану арқылы жүзеге асырылса ғана, онда ... ... ... ... ... болады.
Зерттеу міндеттері:
Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ұйымдастырудың ... мен ... ... ... ... ғылыми-әдістемелік нұсқау дайындау және
оның тиімділігін тәжірибеде айқындау.
Зерттеудің әдіснамалық негіздері: оқу, тәрбие ... ... ... туралы философиялық, психологиялық, педагогикалық теориялар
ңегізге алынды.
Зерттеу ... ... ... ... және
әдістемелік әдебиеттерді зерттеу мәселесі тұрғысынан таадау, ... ... ... ... ... ... ... сапалық, сандық деректерін білуде математикалық ... ... ... ... МЕКТЕПТЕ ТӘРБИЕ ЖҰМЫСЫНЫҢ ҒЫЛЫМИ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Тәрбие туралы философиялық көзқарастары
Педагогика ерекше ... ... ... білімдер жүйесінен XII
ғасырдың басында ... ... ... жаратылыстанушысы және философы
Фрэнсис Бэкон /1561-1626/ 1623 жылы өзінің ... ... ... атты ... жария етті. Бұл енбегінде ол ғылымдарды ... ... ... ... ... ғылыми білімдердің дербес саласы
деп бөлектеді. Осы ғасырда-ақ педагогиканын ... ... аса ... ... Ян Амос ... /1592-1670/ еңбектерінде беки түсті. Оның
теориялық идеялары дүиие ... кең ... да, әрі осы ... ... ... жойған емес. Коменскийдін әйгілі «Ұлы дидактика» атты ... ... ... ... ... мен ... ... баяндалады. Өз еңбектеріндс Я.А.Коменскнй балалардың адамгершілік
тәрбиесіне өте ... мән ... ол ... ... атты ... ... ... өз көзқарастарын паш егті.
Я.А.Коменский ізімен батыс еуропалық педагогика тарихында елеулі еңбегімен
көріеген ... ... ... ... ... ішінде аса көрнектілері
Англияда Джон Лоққ /1632-1704/, Францияда Жан-Жак Руссо ... ... ... ... /1746-1827/, Германняда Иогаин Гербарт
/1776-1841/ және Адольф Диетервег /1790-1866/ т.б. болды.
Джон Лоққ ... ... ... ... ... ... ... негіздеріне және адамгершілік қалыптастыру моселесіне ... ... ... тума ... жоққа шығара отырып, ол нәрестені не
сызса сол болатын «таза тақтаға» теңеумен, тәрбиенің үлкен күш ... ... Ал ... ... ... ... ... дарынды деп таныды.
Осыдан, оның ойынша, тәрбие баладағы тума ... ... ... оған ... ... ... әрі оның қызығулары мен құмарлығына
икемделуі тиіс-деген тұжырымға ... ... ... бірі ... ... мекемелерінде
теориялық қызмет пен тәрбие іс-әрекегі бірлігінің маңыздылығын көре білді.
Өзінің «Лингард пен ... ... ол ... ... балаларға сыйластық қатынас және оларда адамға деген мейірім
мен мен ... ... ... ... ... ... ... қызметінде Песталоцци балалардың оқуы ... ... ... орай ... ... көңіл бөлді,
балалар қауымының тәрбиелік ықпалын пайдалана ... ... ... ... ... ... ... ие болғанымен,
педагогикалық теорияиы өрістетуле елеулі рөл таныткандардың бірі Иоганн
Гербарт. Ол ... ... ... қол ... ... ... ... тәртібін үідіксіз қадағалап, арнаулы жүйрналға жазып отыру керек
деп ... ... ... оның ... ... ... идеялар да
баршылық. Ол алғашқылардың қатарында оқыту мен тәрбиенің ... ... ... ... ... ... қалыптастыру, үшін
оның саналылығын көтеріп, онымен сыйластық катынас ... ... ... ... ... дамыткандардың бірі Адольф Диетервег. Ол өрістсткен аса құнды
идеялар: балалардың оқу ... ... ... ... ... мән ... сондай-ақ халық мұғалімдерін дайындау.
ХҮІП ғ. Германияда алғашқы рет мұғалімдерді дайындайтын арнайы оқу орны
ашылып, онда ерекше ... пән ... ... ... ... ... педагогикалық теорияның жедел дамуына себепші болып, ірі-ірі оқымысты
педагогтардың қалыптасуына мүмкіндік берді.
I. ОҚУ ПРОЦЕСІ КЕЗІНДЕ ТӘРБИЕ ФОРМАЛАРЫН ... ... ... ... оқу- ағарту, тәрбие туралы философиялық
көзқарастары
Адамзат дамуының қай кезеңінде ... ... ... ... жүзеге асыру процесі әрбір қоғамдағы мемлекет қажеттігіне бағындырады.
Өйткені мемлекет қажеітігінің ... оның ... күш ... ... ... ... ... Олай болса тәрбие тиімділігініц ең
басты шарты-мемлкет мүмкіндігінен туындайтын қажеттіққе сай ... ... ... ... ... тәрбиенің қалай өзгеріп отырғанына көз жібертсек, тәрбие мақсатын
белгілеудің қаншалықты маңызды ... ... ... Тәрбие қоғамдық
құбылыс, онсыз ешбір қоғамның емірі ілгері дамуы мүмкім емес.
Тәрбие бұл педагогикалық құбылыс. ... ... ... ... ... ... сапарларын қалыптастыруға, оның қоғамға, адамдарға, өзді-
өзінің қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... дамуына қазақтың белгілі философтары, ағартушы-
педагогтары, психологтары айтарлықтай үлес косты. Олардың ой-пікірлерін
қыСҚАша пайымдау, еске ... ... және ... ... ... ... өскелең өмір жағдайында кең түрде қоадануын қажет ... ... ... ... бірі - ... еді. Оның
өэіндік педагогикалық көзқарастары болды. Ағартушы-ғалым ... ... ... ісін ... ... ... оқу білімнің табиғат сырларын ашуға
бағытталуын, туған халқының алдыңгы қатарлы мәдениетті елдерді қуып ... Ш. ... ... ... ... көздеген ой-
пікірі, негізгі мақсаты - халқыма қайткенде де білім беру, тәрбиелеу оқыту
оны дүниетануға жетелеу, сондай-ак бұл ... ... іске ... ... ... ... бірі Ы.Алтынсарин. Ол бүкіл омір
жолын мектеп ашуға, қазақ баласының тәрбиесіне көп мән ... ... ... ... ... ... ... тырысты.
Ал қазақ хадқының ғана емес, барлық әлем жұртшылығының ұлы ойшыл-философы
Абай Құнанбаевтың шығармалары тәрбие ... ... ... ... осы бала ... ... басты нысанасы «Атаның баласы
болма, адамның баласы бол» деген гуманиетік ой ... ... ... ... күні Абай ... із ... тәрбие, адамгершілік, әдет,
мораль, мәселелері егеменді еліміздің рухани қатынасына айналып отыр.
Ұлттық тәлім-тәрбиенің көрнекті өкілдерінің бірі Шәкәрім
Құдайбергенов, сол Шоқан, ... ... ... ... іздерін,
ағартушылық дәстүрді әрі қарай жалғастырлы. Шәкәрімнің жоспарға ұсынған
тәлім-тәрбиесі адамгершілік жолы ... және ... ... Ол ... адал ... білім мен тәрбие алуға шақыру болды. Ағартушы-
педагог Ахмет Байтұрсынов та үлкен педагогикалық жастарға із ... ... ... салалы өмірін қазақ қоғамына білім-ғылымның дамуына, мектеп
ісінің торбие жұмысына көңіл ... ... ... Ол ... бала ... ... жұмыстарын жетілдіру саласында көп
ізденді.
Мағжан Жұмабаев зиялы қайратқерлердін бірі. Ол көптеген оқу-тәрбие жайлы
оқу-құраадарын ... ... ... ... ана ... ... бол» (1926), ... (1922) оқу құралының бірінші бөлімі
жаллы ... ... ... Ол ... ... бөліп
қарайды: дене, жан, ақыл тәрбиесі, сұлулықпен әдеп-құлық тәрбиесі.
Егер осы төрт тәрбие адам баласына берілсе, оның тәрбиесі түгел ... ... ... ... ... ... Әуезов: «Көпшілікті адамшылыққа
тәрбиелеу үшін жас буынды ... ... - ... ... ... ғалым педагог ретінде таныткан іргелі ... ... ... ... сәйкес жазылған «Жеткіншек» атты оқу құралы.
Ол 1930 жылы ... ... ... ... ... ... әрі ... өзінің үлгілі шығармаларымен дүние жүзі мәдениетінің дамуына
өшпестей із ... Ол ... ... ... ойшыл да кемеңгер жазушы.
Қазақ педагогика ғылымының тұңғыш профессоры Ш. Әлжанов кысқа өмір ... ... ... ... мұра ... Тәлім-тәрбие мәселесі жөнінде
жиырмадан астам еңбек жазган. Ол педагогика мен ... ... ... ... мен тәрбиешілер үшін ғылыми, ұсыныстар
жасады. Мысалы: «Ес және есте ... ... «Ой ... ... ... ... әлеуметтік экономикалық өзгерістер жүріп жатқан
құрделі жаңғыру ... ... оқу мен ... ... ... жаңа ... қарауды талап етеді. Осы тұрғыдан алғанда
тарихшылдық ақтандақ пырақтарының қатарына XIX ... ... бірі ... ... өмір ... жалпы шығармашылығын
жаңаша қарап бағалау болып табылады. Ұлы ... ... ... ... ... Міржақып туралы қалай окыту, сол оқытқанда жас ұрпақка
қалай меңгерту, сол меңгерткенді қалай жүзеге ... ... ... ... ... ... оқушыларына Міржақып шығармаларын оқытқанда түсініктерін
молайту үшін ақынның поээиялық шығармаларымен ... ... ... ... аш,
оян қазақ көтер басты,
Өткізбей қараңғыда бекер жасты,
Жер кетті, дін нашарлап, қол ... ... енді жату ... -
- ... төрт ... ... эпиграф ретінде ала отырың, патшаның отарлау
саясаты халықтың өнер - ... ... ... ... күйінің нашарлығы,
ел ішіндегі алауыздықтан тағы әр ... ... ... ... өлендерінде халықтың жақсылыққа жетіп, камын ... ... ... ... айтын, әсіресе, жас жеткіншектерге көп үміт
артады.
Осындай шығармашылықпен еңбек етіп, оқыту мен тәрбие, ... ... ... ... ... ... ... мектеп үшін, келер
ұрпақ үшін зор сүйеніш.
Бүгінгі құнде жас ... ... ... тілі мен ... ... ата ... айырылып қала жаздады. Енді ғана тәрбие
жөнделіп ұлттық мектептеріміз ұлттық қатынамызға, ... ... ... отбасымен шектеліп калсақ, мектептеріміздің даму аясы да тарылып
калады. ... ... ... ең ... кыз ... ... кандай болу керек, әсіресе жас ұрпаққа ізгілікті тәрбие
калай беріледі? Бұл үлкен аукымды мәселе.
Тәрбие ... ... ... ... мен ... бірлескен
жұмысынан көрінеді. Өзін сыйлай білген адам өзгені де сыйлай алады. Адамның
асыл ... Олай ... ол өзге ұлт ... ... әдеті қатынаста бола
алады. Бұл жерде халқымыздың ойшыл қаламгері Ғ.Мүсіреповтың: «Өткенді аңсай
бергеннің бұл күнге жарасымы жоқ, ал ... ... ... ... ... сөзі ... тиек.
Балалар мен жастар әрбір кезеңдегі дәуірдің жемісі, олардың іс-әрекстіндегі
көріиістер-өз заманының дәстүрі. ... ... ... ... ... ... ... - өнегелі тәрбие. Дастандарданда
аңыздарданда, мақал-мәтелдерденде де осыны көреміз ... ... ... 2. ... ... сөйлесең
Кішірейіп кетпейсің. ... ... ... ... ... ... ... жетпейсің. ... бір ... ... ... ... керек болса, ата-анаға да қажет. Себебі, бұл
мақал-мәтел кішіпейіл болуға, өр ... ... ... Ал ... ... ... ... адамгершілік қасиетінің бастау алар
бұлағы емеспе? Екінші ... ... бала ... ... үлкендерге
арналған. Қазіргі құнде нарықтық экономика ... аяқ ... ... ... ... ... көп алаңпатуда, Дәл мәніне
келгенде бұл дұрыста, ойткені нарьтқтық экономика ... ... ... ... ... ... ... маидай терін тәгігт ақшасына
сьтқиып киініп алған балалар мен ... ... ме ... ... ... ... жан-дүниесі адамгершілік қасиеттен жұряай болса кім
кінәлі? Тағы да ата-ана. Олай ... ... ... ... басына
қаңдай киын-кыстау кезең туса ла, бала тәрбиесім көзден таса кылмаған.
Еңбск ... ... ... ... бір ... балаларын қасынан жиын алып
не ертегі, не аныз, не қиса айтып бермсген күйлері болмаған. Сондықтан ... ... ... ... балаға ерекше сабырлылықкпен, шыламдылықпен
қарап, дұрыс тәрбие беруіпе міндеттей отырған.
Бүгікгі таіша ... ... ... алу ... ен алдымен,
әлеуметтік- зкоіюмикалық орталықтарымен де тығыз байланысты. Мысалы,
баспасөз, кино, ... ... ... ... бйдің жастарға
ұлттық тәрбие мен ұлттық сананы калыитасгыруға каншама ықпалы ... ... ... басталады. Қазақ халқы ... ... ... дұрыс тәрбие беру. Өйткені баланың ... тану ... ... ... Болашақ жақсы ісін мадактап, катесін
түсіндірсе, ол ересектерді ... ... ... ... оган ... ... зекіріп, дұрыс талап қоя алмау ата-ананың
беделін жояды. Мұндай жағдай баланың жасқаіпітақ, ашуланшақ, ... ... ... Ал ... ... ... баланық болашағына жол
ашады.
Бұл маңызды ... ... ... ... және ... П ... ... сөзінде қысқаша тұжырымдалған: «Бұл
жүййеде оқыту мең тәрбие ... ... ... ... ... мен ... ... буындағы ғана емес, жаллы адамзагтық қадір-қасиеттердің мән-
маңьтзын түсініп, жаньт да, тэні де таза ... ... ... буынын
тәрбиелеуге міндеттіміз.
Казақстаннын отантылық сеймін тәрбиелеу білім берудің мектеп жүйесі, отбасы
аралықтарында барлық ұйымдарды кекейкесті болып табылалы. Балаларды Отанды,
туған ... ... ... ... ... мен ... ... аса жауапты да қадірменді парызы»-делінген.
Осыдам қорыта келе бала ... ... ... ... ... ... ... ұсынамыз:
Кесте 1
Кесте 1
Қазақтар «Отан» деген ұғымды бала бойына ерте бастан ... ... ең ... туған жер, атамекен, ел-жұрт деген ... ... ... ... ... ұшін Отан ... ата-жұрттан,
туып-өскен топырақтан басталады.
Мұның барлығы жастарлың бойына туған жср, атамекен туралы ... ... ... ... гтікірді қалыптастыруға куаттьт ықпал етеді, Сондықіан
да біздің ауьп әлебиетімізде, позэияда, акындар мен жыраулардың толғауларьі
мен термслеріиде жер-су ... ... ... ... ... Бесік
жырына» басталатын бұл тақырып өмір бойы ... ... ... ... ... ... сағыныш сеймін тұтатып, елге, жерге деген сүйсиеншілігін
өрістетіп отырған.
Соншама кен ... өмір ... ле> ... үшІң ... ... ... ле қасиетті үгым. Өйткені Оган біреу-ақ, ол- ... ... ... ... ... жер. Атамекен, жер, су аттары аламның
қанын тасытып, ... ... ... құрал екендігін ... ... ... ... ... секілді атаулардың өзі-ақ
дәлеледемей ме? ... ... ... ... елді сүюге
тәрбиелегенле атамекен ... ... ... орыи ... Бұл ... тіл ... ... сосын -экология, т,б.
Қазақта қайтыс болған адамды түған жеріне, ата-бабасы жатқан ... ... ... бар, Бұл ... өте ... ... күні бүгінге
дейін жалғасын тауып келеді. Кейбір жағдайда ... ... ... ... ... Қазақ даласында аты шыкқан осындай орындардың бірі - Әзірет
СұлтанньЕң, Қожа Ахмет Яссауидың ... ... ... ... ... ... хан, Есім хан, Қаз ... Қазытбек, Бөгенбай
батыр секіллі Қазақстаннын әр кеәлегі мемлекет қайратқерлері жерленген.
романынла ... ... оның ... ... ана ... ... әспеттеп суреттеген.
Педагогика мен тәрбиенің, ... ... ... ... орыс
педагогі К.Д.Ушинский «Өмірде де, ғылымда ла барлық халықтарға бірдей ... ... ... жоқ. Әр ... ... ... ... де әр түрлі.
Өз еліне басқа елдің тәрбие жүйесін ... ... ... себебі, халықтардың
өмір сүру моделі де, тәлім-тәрбие моделі де әр басқа» деп ... ... жас ... бойында улттық сананы қалыптэстыруда олардың туғаң жері
мсн еліне сүйспеншілігін оятудый маңызы аса эор. ... өз ... етіп ... қай ... болса да тәрбиелеу жүйесінің негізгі
тапаптарының бірі. Ал біздің халқымызда бұл талап зрдайым жогары ... ... ... ... ... жсріи суюге қалыптасгырады. «Туған елІм
болмаса тумай-ак койсьгн ай мен күк», «Кісі елінде сұлтан ... ... ... бол» - дегт жас ... сліне деген інкәрлік ссзімін бойыіга
сініруге тырысқан. Ана отбасын қалай ... ... әке ... ... ... ... кызуын арттырып, оны қас какиай ... Мұны ... ауыз ... ... бір ... ... ... жырынан» көеруге болады. Бұл бекер емес, өйткені
казақта «атадан ұл туса еді, ата ... куса еді» ... сөт ... ... бірге туған тарихын жақсы, жүйелі түрдс білуге тиіс, өйткені
тарих -ең алдымен, өткеннін шежіресі, адамзаттың, ата-бабаның өткен ... ... ... ... жазбаша тарихымыадың жоқ кезінде
шежіренің негізінде ... ... ... ... оны халықгың зердесінде
ұқыптылықпен сақтап, атадан балаға мұра ... ... ... ... ... ... пен батырльЕққа тәрбиелеген.
Ұлттық мактаныш, өз ... ... болу тек ... ... не ... ғана ... көрінбеңді. Халқын, жерйг, елін сую қажырлы еңбек
етуден көрінуге де тиіс, Өйткені ... ... ... ... ғылыми,
мәдени прогресі, еқ алдымен, қоғам ... ... ... ... ... ... екендігі мәлім.
Ата-бабамыз кашанда өздерінің білгенінше ... ... ... ... достық, жоадастық туралы дастандарды, ертегі-
аңыздарды, өлең-жырларды құйып ... ... ... «Ұлық болсаң, кіщік бол», «Тура биде ... жок» ... ... ... ... ... ... Байкап қарасақ» бұрынғы ата-баба
тдрбиесі ұрпақтың боныңда елді, жерді, халқын сүюді үйретіп, ... ... ... етіп ... ... ... ... Егемеи
еліміздің педагогика ғылымы да соган негіздепгені жөн.
Отбасы тәрбиесі - көздеген нәтижеге жету мақсатын-да ата-аналар мен ... ... ... ... ... ... ... отбасы және мектеп тәрбиесі ажырамас бірлікте орындалатын
істері аукымын құрайды. ... ... ... ... ... проблемалар жалпы педагогиқада қарасіырылады да, ал сол мәселеніи
әлсуметтік жағдайлары әлеуметтік педагогиканық үлесінде
Отбасының жетекшілік макьпы онда тәрбиеленіп жатқан адамның ... ... ... әсер ... ... мәні мен мағынасының теренлІгіне тэуелді
келеді. Бала үшін отбасы бір жағынан - ... ... ... ... - ... ... Баланың алғашқы өмірі жағдайындағы отбасы ықпальі
басқа жағдайлар мен ... жас ... ... ыиіаадардан басымдау
келеді. Зерттеу деректеріне сүйенсек, отбасы - бұүл ... те, ... ... ... ... да, ... ... да, дос-жарандары да отбасы - бұл әдеп
пен өнер кілті де. Осыдан, педагогтар нактьт да дәл ... ... ... ... ... ең ... ... тәуелді. Неғұрлым отбасы
жақсы болып, оның тәрбиелік ықпалы ұнамды келсе, тұлғаның тән-дене, рухани-
адамгершілік, еңбектік тәрбиесінін өнімі де жоғары ... бір ... әр ... ... ... ... ... тәуелді: жанұя
қандай болса, онда өсіп, ержсеткен адамда сондай.
Жеке адамнын қалыптасу процесі мен оның ... ... ... күші мен ... ... болсақ, ендеше мемлекег пен қоғам
да тәрбиелік шараларын дұрьтс жолмен ұйымдастыруда ең ... ... ... ... жөн. Бүл ... елдер ұстанган бұлжымас ... мен ... ... ... ... халықтық және ұлттық ... ... ... ... ... ... тыс арсыәдық пен
маскүнемдік, іштей ... ... мен ... ... ерлі-
зайыптылар арасында жогары белең алған ажырасулар -бәрі де отбасыдағы бала
тәрбиесіне берілетін теріс ықпаадар ... - ... ... ... Осыдан, "Азамат қалытастырамын десең,
бесігінді түзе"- деп ұлы гұлама М. Әуезов ... ... ... адам
аралық қатынастар негйі каланады, бүкіл өмІрге ... ... ... бағыт-бағлар түзіледі. Огбасында оз ретімен қарапайым ла ... ... ... ... ... ... шакта бітіскеві
шырғалан күйге түсіп жатаіыны баріпаға аян,
Жогарыда әңгіме аркауы болған ... ... ... ... ... 1 - ... ... басқа тәрбиелік әсерлердің
бәрінен де күіптірек, Жас ұлғаюмен ол асер ... ... де, ... өз ... ... ... да бір басқа жағдайларда қалыптасуы мүмкін болмаған ... ... ғана ... ... ... ... ... камтамасыз етеді, оның тәндік- моральдық
және еңбектік ... ... ... ... ... ... Қоғамның азамат мүшесі отбасыдан бастау алады, қоғам келбеті
отбасыдан көрінеді;
- салт-дәстүр жалғастығын ... ... ... отбасының аса маңызды әлеуметтік қызметтері азамат тәрбиелеу, патриот
қалыптастыру, болашақ жанұя ... ... және ... ... ... ... пайдалана білетін қоғам мушесін жетілдіру;
- отбасының кэсіп тандауға ла ... ... ... ... жүйеге байланысы отбасындағы тәрбие жетімсіздігінің
кейбір себептері ретінде нелесі жағдайларды алға тартуға ... ... ... отбасылардың экономнкалық жағдайынын әлсіздігі.
2. Қоғамдық өмір мәдеииетінің төмендігі.
3. Отбасы анасы - эйел ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-тұрмыстық және моралдық себетердін саадарынан болып
жатқан ерлі-зайыптылардың ажырасуы.
5. Бала тәрбиесіцде ер адам әйел комектесі ... ... ... ... ... ... шиеленісіп бара жатқак әулеттер арасымдағы бәсеке, дау-
даман.
7. Отбасы мен мектеп арасындағы байланыстың күішен күнге ... ... ... келтіру жөне оның тәрбиелік ықпалын көтеру
бағытында қазіргі ... ... ... ... ұсыныстар беруі мүмкін?
Бүл орайда ледагогика кандай да тосын жаналық ашып ... ... ... қоғамдық, экономикалық қатынастардың жалпы ... ... ... ... де осы зандылық-тардың
құрсауыидамыз. Барша ... ... ... ... оның ... ... ... аадамщы ой-
пікірлерден арыла білген шынайы ұстаздың өз іс-әрекетін келесідей жоспарға
орайластырғанын жөн деи ... ... ... ... ... яғни адамиластыру. Әміршіл-
әкімшіл ықйал, заң алдыңдағы жауапкершілік, катаң талап не үркіте зорлаудың
заманы өтті - алдыратьгн лыпасы жок ... ... ... Тек ... жан ... ... қайырымдылық, мейір, ивісгы көмек,
ұстаздық жанашырлық кана ... ... ... ... ... өз ... жаркын болашағы үшін құресте шаршап-шалдыгудан
азат етері кэміл;
адамдардың рухани дүниесін қалыптастырып, нығайтуда мексп пен ... ... - ... ... ... әрі осы ... қызмет түрінде шашыратпай, нақты отбасының ... ... ... ... ... кор, ... мсн ұжымдар
жұмыстарымен үйлсстіре отырып, қайырымдылық-тәрбие бағларламасын жасау,
Ең ... ... ... онык табигатына берілген қайырымдылық пен
мейірімге толған сенімнен ажырап ... ... ... ... ... жөн,
Атам қазақ басыман талай ақтабан шұбырынды, алқа көл ... ... ... да ... ... дана ... ... үстаздарынын
болуынан өз болмысыи сақтап калғаны баршаға аян. ... ал ... ... өзгерістерінің ізімен жалғаса, дамуы. Әр ... ... ... ... мәңгілік, бірақ олардық нақты кеэендердегі шешімі
әркашан жаналанып барғаны ... Ал ... ... ... есіне салу
отйасылық драмалардың астарлы, көзіден таса ... ... ... ... ... болса, тәрбие ерекшеліктері де соншалықты МОЛ. ... ... ... ... ... мен ... ... қатынастардың жалпылай моделін ажырата тану мүмкіндігі
баршылық. Отбасындағы катынастар түрі сол катынастардың қай бағытта, ... ... мен ... ... ... келексіз ықпаадардың
саадарына тәуелді анықталады. Олар:
1. Балаларына құрмет көрсете алатын отбасы.
2. ... ... ... ... дүниепарыздықка жүгінген отбасы.
4. Алауыз, жауласқан отбасы.
5. Теріс ... ... ... Ата мен аналардың педагогнкалық үйлесімсіздігі жайлаған отбасы.
7. Тұрпайы тәрбие әдістерімен ... ... ... ... ... ... өзекті мүдпе-мүраттарына
орайластырьглады. Болашактағы еңбектік, қоғамдық, отбасылық емірге бейім
дені сау, ... ... ... ... ... ... отбасы міндеті. Жанұялық тәрбие мазмүнының құрамды бірліктері
ежелден белгілі бағыт-бағдарларды, ... ... ... ... еңбек тәрбиесін қамтиды, олар өз кезсгінде жас әулетті
зкономикалық, экологнялық, саяси, жыныстық ... ... ... ... мен жастардың отбасындағы тәрбиесі салауатты өмір болмысына
негізделіп, дұрыс ... күн ... ... ... шынықтыруларын т.б. камтидьт,
2. Отбасындағы сана-сезім тәрбиесі ата-аналардың оэ балаларын ... соны ... ... түрақты қажетсінуін қалыптастырып, оларды
үәдіксіз жаңалап отыру ұмтылыстарын баулуға ... ... ... ... мен ... дамыту бала тәрбиесіндегі ... аса ... ... ... ... ... ... қалыптастыру жолындағы
қатынастардың бүлжымас төркіні. Бұл орайда алгы шепке тартылатын мәселе
мэңгілікті взгермес адамзаттық мораль ... ... ... ... ... пен ар намыс, қадір-қасиет пен борыш ссзімдерін
тәрбиелеу, ... ... ... басқа да түрлері: парасатты
қажетсіну, тәртіптілік, жауапкершІлік, дербестік пен ... ... ... ... ... тәрбие балалардың талантьг мен дарындыльнегы
дамытуға бағытталып, өмір болмысы эсемдіктері женінде ... ... ... ... тәрбиесі балалардың болашақтағы адал өмірінің негізін
қаланды, Енбектенуге отбасынан дағдыланбаған баланың есейген кезде де ... ... ... ... үстімен жүріп, шалқып өмір сүру. ... ... ... той" ... ... ... тұрмыс қадам
сайым дәледеп отыр. Ата-аналар міндетіндегідегі отбасылық тәрбие балалардық
тэн-дене және рухани ... ... ... ... да ... ... ... жүретін процесс.
Әрбір эке мен кеі келгем ана өз перзентінс болашақта қай ... ... жете ... жөн. ... ... саналылық сипаты меи
тәрбиелік мйгдеттерді парасагты шешу жоадары осымсн айқындалады.
Отбасындағы тәрбие әдісгері - бұл ата-аналардың өі ... ... ... ... ыкиал жасаудық мақсатты көхаелген жөн-жосығы,
жольт, Бүлардың бәрі де тәрбиенің жалпы әдістерімен деңгейлес, дегенмен өз
ерекшеліктеріне ие. ... әр ... ... ... ... ... нақш әрекет-кыльтты мен ақыл-
парасатыңа икемделуінен болады;
- тәрбие ... ... ... ... мәдениетіне орайлас
келіп, олардың тәрбие мақсатын тануына, оз қадір-қасиетіне Құндылықтық
бағыт-бағдарына, жанұясында ... ... т.б. ... да ... ... әдістері ата-аналардың тұлғалық сән-сипатымен
қайнай бітіскел және олардан ажыратып ... ... ... ... ... ... түрі де соишалықты: жылы сезбен кэндіру, коркыіу,
айқайлап үркіту, мақтау мен ... ... ... салу және жазалау,
Әдістер ата-аналар тандаған тәрбиелік бағыт-бағдарға тәуелдІ ... өз ... тіл ... ... ... ... ... ересеюгер талабын мұлтіксіз орындатуға бағдарланады. Екінші біреулері
дербес, өз ... ... ... ... ... ... қасиеттерді
орнықтыруды көздеп, осыған сәйкес әдістік жоадарды таңдастырып, қоаданады.
Отбасылық тәрбие арасында ата-аналар баршаға бірден ... ... ... ... ... Мұндай әдістер түрі келесідей
топтастырылған: сендіру (мактау, ... ... ... ... ... ... тусіндіру аркылы); жазалау ... да ... ... ... ... ... үзу, ұрып-соғу); кей ... ... мен ... ... ... ... ... тәрбкелік міқаеттерді атқарудың құраадары да әртүрлі. Олар
арасында кен коаданым-дағылар: сөэ, ауыз өдсбиеті, ... ... ... ... үй ... ұлттық салт-дәстүрлер, коғамдық пікір, жанұядағы
руханн және материалпык болммс, ... ... ... ... ... күн ... ... әдебиет, мұражайлар мен көрмелер, ойындар
мен ойыниіык^ар, дене ... мен ... ... рэміәдер,
ерекше белгілер (атрибут), кастерлі заттар, бұйымдар ж.т.б.
Ата-аналар тәрбиесі әдістерін іріктеу мен қоадануда келесідей жалпы шарпар
ескерілуі тиіс:
1. Ата-аналардың өз ... ... жете ... Ата-аналардың жеке тәрбиесі мен беделі, отбасында орнатқан қатынастар
сипаты.
3. Егер ... ... ... ... ... ... ... әдістері басым келеді.
4. Педагогиканы меңгеру, тәрбиелік ықпаадардың қыр ... ... ... ... ... тәрбие ережелері
Ұзаққа созылған ез тарихы бар отбасы балаларды тәрбиелеу жолында қарасан
көп бақылаулар нәтижесін жинақтап, ... Осы ... ... ... ... ... олар ... балаларды тәрбиелеудің жалпы
зандылықгары ретінде белгілі жүйелерге орай топтастырылды. Дегенмен олардың
бәрі ғылыми зандылық ... ... ие ... да5 өз ... алғашкы турмыстьік деректі пайымдар мен қарапайым көзқарас
пікірлерден жогары ... ... ... ... мәні - ... ... ... ережелері.
Ата-аналар өз тәрбиелік әрскстерін осы ережелер тұргысынан салыстыра
бағалап ... ... ... ережелер педаготтар үшін, эсіресе егде ... ... де ... ... ... ... ... бірлігі, оіара карым-катынастарының тәрбиелік әсері.
Мектептің ұйымдастырушы тәртіп орталығы ретіндегі қызметтіің ең маңызды
бағыттарының бірі-мектептің отбасының және ... ... ... ... ... әдістері мен түрлеріне қарай өзіндік ... Ол ... ... ... ... ... байланысты,
Олар педагогнкапық проиестің обьективті заңдылықтарын білу; казіргі
жағдайдағы мектептің әлеуметтік ... ... ... ... ... мен даму тенденцияларын гүсіну, мүғалімнің, ата-аналар,
жұүртшылық өкілдерімен жас ... ... ... ... ... ... болуы.
Мекгеп балалар төрбиесі мен отбасы тәрбиесін тедагогикалық басқарудағы
тікелей іске асыратын маңызды ... ... ... ... ... ... дайындауда жаңа сапалық белгілер қалын-тасып, дербестікгі
дамыту, кәсітттік бағдар, білім алу жөне өздігінен ... алу, ... және ... ... мәселслерге ерекше маңыз берс бастады. Мектеп-
тің, отбасының жене жұртшылықтың тәрбиелік ... ... ... ... жүргізген жүйелІ жүмыстарының нәтижесі. Ал ... ... ... ... беру ... ... ... талаптардың
бірі.
Белгілі педагог В. А. ... ... ... ... кең ... Оның ... тәрбиені мектептік немесе
отбасыльік деп қарастыруға болмайды, вйткені бала түлғасы біртүтас және оны
қальіптастыру процесі де ... ... ... ... ... біртүтас
тәрбие процесінде мектеп жетекші рөл атқарады.
Мектеп отбасының тәрбиелік ... ... және ... ... ... ағарту жүмыстарын жүргізеді, қоғамдық және мектептен
тыс ұйымдардың мектеп пен ... ... ... ... корсетуін
ұйымластырады жәие бағыттайды, олардың әрекеттерін үйлсстірсді. ... ... ... ... жүиесі сң тиімді түрлер мен әдістер
таңдап алу ... ұзақ ... ... қалыптасады, Ол жүййе жүмыстын
нәтижелігін камтамасьп ететіндей тапаптаріа жауап беруі тиіс.
Ең бірінші ... - ... ... ұжым ... мақсаттылығы. Ата-
аналармсн жүмыс деген жанұяда ... ... Оның ... ... псдағагикалық
гіроблемаларды шешу үшін ата-аналар жиналысын ... ... оқу, ... отбасына жекелеп ықпал жасау қажет.
Екінші талап - мүғалімнің көсіптік біліктілігін, ... ... Оның ... ... ... ... ... сынып жетеииілері
секциясынын жүмысы, "Отбасылық педагогика" немесе ... ... ... ... ... семннар жүмысы; ... ... ... емес ... ... ... алуы қолайсыз отбасылар мен педагогикалық түрғадан ... ... ... алу, ... жүргізген жұмыстарыпың
тиімділігін анықгау, олардың озык тэжірибелеріне ... ... ... - педагогикалық ұжымның сынып жетекшісі мен мүғалімдердІң ата-
аналармен жүргізетін жүмьтстарына бірыңғай талап жүйесін жасау. Бүл ... ... ... ... ... Асығыстық, талапты бүрмалаушылық ата-
аналармен ... ... ... ... - ықпалды қоғамдық ата-аналар ұйымын калыптастыру.
Басқарудың және ... ... ... ... ... ұжым ... үғымдар орыс педаготтары Л. Н. Толстой, К. ... ... ... мен ... ... байланыстылығы,
оқушылар мен пелагогтардмц бірлесе жүмыс Істеуі, педаготтардың өэін-өзі
дамытуға ... ... ... ... қалыптасты.
Тәрбие мақсаты, балалар ұжымын қалыптастыру мәселесі отандық ... ... ... екі ... ... іздеумен бірге қарас-
тьгрылльь Мүғалімдердіңтәрбиелік ықпалын біріктіру 20-30 ... ... ... маңызды мінцеттерінің бірі болды. Н. К. Крупская, С. Т.
Шацкая, А. С. ... және т.б. ... ... ... ксрск", - деп
жазды. А- С, "Макаренко - тәрбиешілер ұжымға біріққен ... және ... ... ... ... ... ... жоқ жсрде ешкандай тәрбие проиесі
болуы мүмкін емес".
Педагогикалық ұжьтмның топтасуы және дамуы ... В. ... ... ... көрініс таптьт. Ол әрбір педагогикалық
ұжымнын вэіңдік ерекшелігі болатындыған атап көрсетті. Тәжірибе алмасу сол
мектептін ... ... алу ... ... оның қьпметінің идечлары мен
кониепцня-ларын бағалау болмак-
Соңғы жыадары пелагогикалық ұжымнын дамуы мен ... ішкі ... ... /Н, С. ... В. А, ... Л. И, ... Р. X.
Жакуров және т.б,/ еңбектер жарияланлы.
Педагогикалық ұжым адамдардың әлеуметтік және көсіптік бірлестігі ... тән ... ... ... ... адамдар тобы ретінде
мектеп педагогикалық ұжынына жинакылық, басшының ... ... ... ... және үзақ ... ... ету сиякгы қоғамдық
және кәсіптік сипаттар тән. Педагогакалық ұжым ... ... ... оның құрамдас бөлігі болып есептеледі.. Кез келген ұжым ... ... ... ... ... болады,
II. ОҚУШЫЛАРҒА ТӘРБИЕ ФОРМАЛАРЫН ОҚУ-ПРОЦЕСІНДЕ ҚОЛДАНУДАҒЫ ЭТНОПЕДАГОГИКА
ӘЛЕМЕНТТЕРІНІҢ РӨЛІ
2.1. Тәрбие көзі – отбасы
Нарықтық қатынасқа ... ... жеке ... ... ... психологиялық, биологиялық, педагогикалың
теорияларына сүйене отырып, Ы. ... ... ... Білім
ақадемиясының Жалпы білім институты әр пән бойынша орта ... ... ... ... ... беру мен ... ісінің бірынғай
тұжырымдамасын жасалы. Сондай-ақ мектептегі төрбие жүммсының ... ... ... ... баспа арқылы мұғалшщер кауымына үсынды,
Қоадарынызға үсынып отырған орта мекіептердіц 1-4 ... ... ... хрестоматиясы да бастауыш сынып оқущыларын бүгінгі
құн талабы түрғысынпа тәрбиелеп жетілдірудік құральт болып саналады.
Жоіарыда аталған енбектердің ... де ... ... жасаған өлемдік
өркениетті құндылықтар мен жергілікгі ... ... ... ... ... ... ... түрлі мамандықтарды мснгеруге
бейім, өмірде кездесетін ... ... ... ... ... ... дамыған, жан-жақты мәдениеттілігі бар, бәсекелестіққс
бейім, іскер азамат тәрбиелеп ... баса ... ... ... хрестоматиясына енгізілген материаадар ұрпақ тәрбиелеудің
педагогикалық өлемдік озык теорияларына, этнопедагогикалық, демократиялық,
гуманиетік ... сай ... ... оны ... жаетардың санасына
біртіндеп сіңіру аркьиы Қазақстандық ... ... ... бұл еңбектердің төлімдік мәні мен мазмүнын сөз етсек, ол оқушыларды
тәрбиелеу ісін ... ... ... ... ... ... ... оқуншның дуниетану көзқарасы мен жеке бастық адамгершілік
қасиеттерін қалыптастыру мен ... ... ... және ... жүмысының тиімді бір түтас жүйесін жасауға, бірінші сыныптан ... ... ... ... ... ... бәрінде оқушының
өзіндік кызметіндегі жетекшілік рөпін опан әрі ... ... ... ... құрастырушы авторлар тобы баланың өзінін Ішкі ... бас ... ... отьгрып, белсенді іс-ерекет жасауына, сөййм
сыңыптан тыс ... ... ... ... ... ... біріздІлігін, сабақтастық жзне кеп түрлілігін
сақтауға, әр оқушының ... ... ... ... ... ... жас және жеке бас ... сскеруге жете мән берілді.
Кейде төрбие жүмысыиьтн міндеттері мен ма^мұнын ажьграту мүғалімдерге ... ... ... ... ... ... таадау барысында ақыл-ой,
адамгершілік, эстетикалық т.б. тербие түрлері шығарманың ішкі маімүнында
түтасып келеді. Себебі, адам ... ... ... бір ғана міндетті
шешуге бағьпталуы мумкін. Соған қарамастан хрестоматияга іріктеліп ... ... ... акыл-ой, адамгершілік, эстетикалық, экономикалық
және дене тәрбиесі бойынша 5 топқа бөлініп қарастырылады.
Сондай-ақ тәрбиенің әр туріне байланысты ұлы ... ... ой ... ... афоризмдерді тотап бердік. Оларды оқушылардың жаттәЕІ
алуын талал ету, сөз ... ... ... ... ... зор ... умытпаған абзал.
Оқу-тәрбие ісі қарым-катынас аркыльт іске асырылағың процесс. Әр оқушының
өмірге ... ... ... ... оқып ... ... мен көркем сурет ғалереясынан немесе табиғатқа саяхаттан алған
эсерлерін баяндау аркылы ұжымдық ... ... ... жеке ... ... ұжым ... бір-біріне деген
сүйіспеншілігіне, ынта ыкыласына негізделетін фактор. Мысалы, бір ... ... ... бір ... жүмысты атқаруға ынта білдіреді* Бірлесе жүмыс
істейді де ... ... ... ... Сол арцылы оларда кезқарас,
ынта-ықылас, пйсір бірлестігі ... ... ... ... қарайды.
Немесе бір сыныптағы екі бала да шаңгы тебуді жақсы үйрететін болады.
Сайтіп, еку ара іс ... ... ... ... ... ... пікірлесіа, достық карым-қатынасы кеңейе түседі. Міне, осындай пікір
көзқарас ... ... ... ... ... ... ол ... топіар құруға мүмкіндік тугызады. Сөйтіп, жеке оқушылардан топтар
бірлестігінен сыиып ... ... ... білім және тәрбие алуы үшін оны оқу жөнс ... ... ... ... ... Ал ... ... үстіндс баланың
ецбек суюшілік қасиеті қалыптасады, Оқу ісі еңбекпен ... ... ... ... оқу ... кулшына кірісуі, еңбеққе
сүйісменінілікпен қарауы тиІсті нәтиже ... Оқу ... ... ... ету ... ... іс-әрекеткс күмарлығын тугызады. Ёаланы іс
өрекстке, білімге күмарлықка төрбиелеу үшін үстаздың білім өресінің ... жөне ... ... ... ... ... ізденістен,
шығармашылықедіскерлік құлшыныстантуындайды.
2.1. Сабақ процесінде этнопедагнгика элементтері арқылы тәрбие ... ... өэ ... ... ... жолы оларға проблемалық ой
туғызатындай сұрақтар беріп ізденіске еріксіз ... Ол үшін ... ... ... өз беттерімен ой жүгірте ... ... ... жауапты шығарманын ішкі мазмүнынан шығаруға үйрету
қажет. Мысалы, ... ... ... ... ... ... мүлкі
жстерлік бай бола түрып Атымтайдың құнде отын аркалап күн көруІнің себебі
неде? деген еураққа, оқушы ... ... оқи ... Атымтайдың төрт
түрлі ақыл кеңесін таадап беру арқылы «Еңбекттен тапқан нан төігі деген
қорытынды шығарады.
Баланың ... ... оның ... ... ... ... ... төрбие ісінде басты әдістің бірі болып саналадьі.
«Сеңціру баланы өлеуметтік жөне ... ... ... ... қоғамдық нормалар мен мінез-күлық ережелерін сіңіріп қалыптастыруда
өсерленушілік сезімге бөлеп, баланың жеке басыңца ... пен ... ... іске ... іс-әрекет».
Сенліру әдісін коадану аркылы бала бойывда түрақты, терен саналынықпен ж«не
эмоционадцы сегзіммен қабыаданган саналы көзқарас пен мінсз-құлық ... орын ... ... М.Жұмабаептың «Темірді жүмсарткан ана» атты
эңгімесіп оқытый таадау үстінде, ... ... сай, ... дүынемі кан сасытқан, кылышынан қан тамғак Ақсак Тсмір ханнын
Ксрмани ақынга «Егер меи ... ... сен ... канша төлер едің?
дегенде нжиырма бес оскер берем» деп жауап беруіңе, ханпың ... ... ... Ол ... ... ... ғана ... дегенде, ақыиның «Мен
белбеуіңді ғана ойлап осынша баға ... ... ... өзің түққе
тұрмайсың» деуін калай түсіндіруге болады деген сүрак қою ... ... ... ... ... үсті басы ... өэі есалаң сықылды ананың ... «Сен ... істі ... де ... емес ... Ал мен ... ... алдымда жазалысың. Сеи канша қанішер болсан да ... ... ... жазаңцы жүй, баламды, байымды түткыинан босат деп келіп отырмын...»
деуінен нені ... ... ... ... ана ... бас июіне не себеп
болды - деген сүрақтар кою аркыны эңгіменің мазмұнына терең ... ... ... ... Хан да, ... ла, бай да, кедей де,
ақын да анадан туған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Бастауыш сынып оқушынары басқаның аса ... ... ... ... отырып ерлік, табаңдылық, қайсарлық, еңбек сүйгіштік, санальтлық
дегендердің ... мен ... ой ... өткізіп, өзінше тебіреніп барып
қабылдайды. Басқаның іс-әрекетіне өзінше баға ... ... ... ... адам ... ... атты ... Мересьевтің екі
аяқтан айырылса дат протез аяқпен длдеиешс рст жаттығып, акыры ... ... ... ... жауға қайта соққы беруін, ... ... ... деп ... ... шығарма кейіпкерлерін талпағанда окиғаны сана-сезім
елсгінен өткізіп, өмірге өзінше баға беріп, ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі тәрбиелеуге
жауапкершілік сезіммен қарай ... ... ... жеке бас үлгісін
жастарға өнеге еткенде, ... ... ... қоғамдық этнкалық
тұргыдан жан-жақты талдау жасатып, ол іс-әрекет нссімен құнды, неліктен оны
үлгі етеміз дегенді сәналы түрде ... ... ... керек.
Жеке басқа үлгі болатын адамдар белгілі қоғам қайратқерлері, согыс және
еңбек ардагерлері, ... жөне енер ... ... емір
жолы, Оларды оқушыларға өнеге ету ісі түрлі әнгіме, ... ... ... ... хат ... арқыны іске асырылады.
Әдеби кейіпкерлердің /мысалы: Абай, Шоқан, Ыбырай, Ұлықпан, Атымтай, т.б./
бейнелері де жастардың жеке басын ... ... ... ... Ол ... ... ... оқыту, пікір айтқызу, сұрақ-
жауап түрінде таадау жасаіу, шығарма, рецензия жаздыру т.б. іс-әрекеттер
арқылы іскс асырылады немесе ... ... ... ... отырып
«Жанында жүр жаксы адам», «Адам мінсзімен, іс ... ... ... жақсы» деген сияқты еркін тақырыптарға шығарма жаздырту арқыльт да
ой қорьгттыруға болады. Сол ... ... ... ... ... ... өзінше кеэқарас білдІруге үйренеді.
Медени мінез-құлықты оқушы бойынша қалыптастыруда аса ... рөл ... ... бірі - ... ... тәрбие ісінде оқушыларды
практикалық іс-тәжірибемен байытудың макызына ерекше гокгапа ... ... ... ... дағдылардың орын алуы үшін оны үнемі
жаттықтыру керею»- дейді.
Осы әдісті оқушының ... ... ... ... ... оқу ... да,
әр түрлі сыныптан тыс жұмыстарда да, қоғамдық жұмыстарды атқаруда, еңбеққе,
мәдени ... ... ... ... ... ... сөз, жүріс-тұрыс, әңгіме, баяндама т,б. құраадарда іс-төжірибеде
коаданып жаттықтыру аркылы іске ... ... бұл әдіс ... ... кенінен қолданылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. -Алматы, Қазақ университеті, 1989.
2. Айтмамбетова Б, Жаңашыл педагогтар идсялары ментәжірибелері. 1991.
3. ... Б., ... Қ. т. б. ... ... ... кейбір мәселелері. -Алматы, 1985-
4. Айтмамбетова Б., Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері. -А, 1991,
5. Айғабылова Н. Бала ... ... жөие оқы ... ... ... 1972.
6. Ахметов Ж. Балаларды мәлениеттілікке тәрбиелеу жолдары. /Қазақстан
мұғалімі, 18 ... ... ... X. Жас ... эстетикалық тәрбие беру /Методикалық
нұСҚАу. А., 1990.
8. Ақназарова Б. Класс ... -А. ... ... ... С. ... ... эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. –А.
1992,
10. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі,-А, ... ... П. ... ... ... ... ... Әбиев Ж. Жаңа ғаламды қалыптастыру. -Алматы, 1988.
13, Әбиев Ж. Еңбек тәрбиесінің педагогикалық негіздері. -Алматы, 1997.
14. Обиев Ж. ... ... ... ... ... ... мектебі,
1959. №3.
15. Әбілова 3. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру. -А, 1972,
16. Әбілова 3. Этнопедагогика, -А, 1997,
17. Әтемова Қ. Ата-аналар ... ... Қаз, мем. ... ... Н. ... ... жұмысының методикасы. -Алматы, 1987.
19. Боддырев Н. Класс жетекшісі. -А,, Мектеп, 1980.
-----------------------
Ізгілікке, имандылыққа,
қайырымдылыққа, мейірімділікке тәрбиелеу
Халықты педагогика, этнопедагогика негіздеріне сүйене отырып, ... ... ... ... қамтамассыз
ететін ішкі тәртіп ережелерін сақтауға педагогикалық ықпал жасау
Отбасы тәрбиесіндегі аға-ана ықпалының ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ұйымдастыру жайлы37 бет
Бастауыш мектепте тәрбие жұмысын ұйымдастырудың жаңа жолдары23 бет
Бастауыш мектептегі оқу-тәрбие жұмысында таным процесін дамыту44 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
Абай еңбектерінің негізінде ана тілі оқу сабағында оқушылардың құлықтық тәрбиесін қалыптастыру50 бет
Адам мотивациялық сферасының құрылымы, қызмет етуі және дамуы7 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Ауған соғысы4 бет
Біріккен сабақ23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь