Тауарлы-материалдық қорларды бағалау

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2

1 бөлім. Тауарлы.материалдық қорларды бағалау.

1.1. Тауарлы.материалдық қорлар туралы түсінік ... ... ... ... ... 3

1.2. Тауарлы.материалдық құндылықтар қозғалысын есепке алу жөніндегі

құжаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6

1.3. Қоймалардағы және сақтайтын орындардағы материалдық

құндылықтардың есебі және ТМҚ.ның бухгалтериядағы есебі ... ... 8

1.4. Тауарлы.материалдық құндылықтарды түгендеу ... ... ... ... .10

2 бөлім. Тауарлы.материалдық қорларды бағалауының аудиті.

2.1. Материалдық құндылықтар, оларды жіктеудің, бағалаудың және

түгендеудің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 12

2.2. Тауарлы.материалдық қорлардың қозғалысының
есебінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16

2.3. Аяқталмаған өндіріс есебінің аудиті. Дайын өнімдердің есебінің аудиті.

Тауарлардың есебінің аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Бухгалтерлiк есеп жүйесi дегенiмiз – кәсiпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен жағдайлары жөнiндегi ақпаратты жинау, тiркеу және топтастыру жүйесi болып табылады . Қазақстан Республикасының резиденттерi болатын мiндеттi тiркеуден өтуi қажет заңды тұлғалар мен жеке кәсiпкерлер және де Қазақстан Республикасында тiркелген, бiрақ резиденттер болып саналмайтын заңды тұлғалардың филиалдары мен өкiлеттiлiктерi бухгалтерлiк есеп жүргiзуге және қаржылық қорытынды есептi құрастырып, сәйкес орындарға тапсыруға мiндеттi. Бұл кәсiпкерлер мен ұйымдар бухгалтерлiк есептi жүргiзуде және қаржылық қорытынды есептi құрастыруда заңдық және әртүрлi нормативтiк-құқықтық негiздерге сүйенедi. Олардың қатарында Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлiк есеп және қаржылық қорытынды есеп жөнiндегi» заңын, Халықаралық қорытынды есеп стандарттарын, Ұлттық есеп стандарттарын, Бухгалтерлiк есептің Типтiк шоттар жоспарын атауға болады.
Ұйымдардың өнiмдер өндiрудегi (қызметтердi атқару, жұмыстарды орындаудағы) аса маңызды объектiлерi - шаруашылық қорлары болып табылады. Шаруашылық қорлар құрамына негiзгi құралдар, материалды емес активтер, тауарлық-материалдық игiлiктер, ақша қаражаттары, инвестициялар, дебиторлық қарыздар кiредi. Тауарлық-материалдық құндылықтар олардың iшiндегi ең бiр көлемдiсi болып табылады, себебi, бұл игiлiктер өндiрiлетiн өнiмнің материалдық негiзiн құрастырады, өндiрiлiп шығарылатын дайын өнiмдердің өзiндiк құнының басым бөлiгi ретiнде олардың бағасын анықтауға негiз болады.
Жоғарыда аталған жағдайлардан тауарлық-материалдық құндылықтардың ұйымдарға негiзгi қызмет түрiн жүзеге асыруға мүмкiндiк беретiн қорлар. Яғни, тауарлық-материалдық игiлiктердің бухгалтерлiк есебiнiң дұрыс ұйымдастырылуы және олардың дұрыс бағаланылуы мен ұтымды қолданылуы мәселелерi тереңiрек зерттеудi талап ететiн өзектi тақырыптардың бiрi болады.
«Кәсiпорындардың (ұйымдардың) тауарлық-материалдық қорларының аудитi» тақырыбында курстық жұмыс жазудағы басты мақсатым тауарлық-материалдық құндылықтардың қолданылуының есебiн ұйымдастыру, оларды аудиторлық тексеру мен талдау мәселелерiнiң теориялық және практикалық негiздерiн зерттеу болып табылады.
1. Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызметі жөніндегі» заңы, 18.11.1998
2. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық қорытынды есеп жөніндегі» заңы, 26.12.1995ж (соңғы өзгерістер мен толықтырулар 24.06.2002)
3. Бухгалтерлік есептің Типтік шоттар жоспары, Алматы, 18 қыркүйек 2002ж
4. Баймуханова С.Б., Балапанова Ә. Ж., Бухгалтерлік есеп. Алматы 2003
5. В.К. Радостовец, Т.Ғ. Ғабдуллин, В.В. Радостовец, О.И. Шмидт Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы 2003.
6. Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. Әжібаева, Н.А. Құдайбергенов, А.Ә. Жантаева Қаржылық есеп. Алматы Экономика 2001ж.
7. Халықаралық стандарттарға бейімделу жағдайындағы бухгалтерлік есеп және аудиттің даму мәселелері. Халықаралық конференция 3 бөлім 2001ж.
8. З.Н Әжібаева, Н.Ә. Байболтаева, Ж.Ғ. Жұмағалиева Аудит 2006ж
9. Радостовец В.К., Радостовец В.В. Бухгалтерский учет на предприятий, Алматы 1998
10. Д.О. Абленов Аудит негіздері
11. С.М. Байдәулетов, М. Байдәулетов. Аудит, 2004 Алматы
12. Бухгалтер бюллетені, 2003-2004ж
13. ГлавБух журналы №11 2007
14. Учет и Финансы журналы №5 2006
        
        Жоспар:
Кіріспе _______________________________________________________2
1 бөлім. Тауарлы-материалдық қорларды бағалау.
1.1. Тауарлы-материалдық қорлар туралы түсінік____________________3
1.2. ... ... ... ... алу ... Қоймалардағы және сақтайтын орындардағы материалдық
құндылықтардың есебі және ТМҚ-ның бухгалтериядағы есебі________8
1.4. Тауарлы-материалдық құндылықтарды түгендеу_________________10
2 бөлім. Тауарлы-материалдық қорларды бағалауының аудиті.
2.1. Материалдық ... ... ... ... және
түгендеудің аудиті _____________________________________________ 12
2.2. Тауарлы-материалдық қорлардың қозғалысының
есебінің аудиті ________________________________________________ 16
2.3. Аяқталмаған өндіріс ... ... ... ... ... есебінің аудиті_____________________________________24
Қорытынды____________________________________________________
Пайдаланылған әдебиеттер_______________________________________
Кiрiспе
Бухгалтерлiк есеп жүйесi ...... мен ... мен жағдайлары жөнiндегi ақпаратты жинау, тiркеу ... ... ... ... ... ... резиденттерi
болатын мiндеттi тiркеуден өтуi қажет заңды ... мен жеке ... де ... ... ... ... резиденттер болып
саналмайтын заңды тұлғалардың филиалдары мен өкiлеттiлiктерi бухгалтерлiк
есеп жүргiзуге және қаржылық қорытынды ... ... ... ... ... Бұл ... мен ... бухгалтерлiк есептi
жүргiзуде және қаржылық қорытынды есептi құрастыруда заңдық және әртүрлi
нормативтiк-құқықтық ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының «Бухгалтерлiк есеп және қаржылық қорытынды есеп жөнiндегi»
заңын, Халықаралық қорытынды есеп стандарттарын, Ұлттық есеп ... ... ... ... ... ... болады.
Ұйымдардың өнiмдер өндiрудегi (қызметтердi атқару, жұмыстарды
орындаудағы) аса маңызды объектiлерi - ... ... ... ... ... ... ... құралдар, материалды емес активтер,
тауарлық-материалдық игiлiктер, ақша қаражаттары, инвестициялар, дебиторлық
қарыздар кiредi. Тауарлық-материалдық құндылықтар олардың ... ең ... ... табылады, себебi, бұл игiлiктер ... ... ... ... ... ... дайын өнiмдердің
өзiндiк құнының басым бөлiгi ... ... ... ... негiз
болады.
Жоғарыда аталған жағдайлардан тауарлық-материалдық құндылықтардың
ұйымдарға ... ... ... жүзеге асыруға мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... дұрыс
ұйымдастырылуы және олардың дұрыс бағаланылуы мен ұтымды ... ... ... ... ... ... тақырыптардың бiрi
болады.
«Кәсiпорындардың (ұйымдардың) тауарлық-материалдық қорларының ... ... ... ... ... ... тауарлық-материалдық
құндылықтардың қолданылуының есебiн ұйымдастыру, оларды аудиторлық тексеру
мен талдау мәселелерiнiң теориялық және ... ... ... табылады.
Курстық жұмысты жазу барысында тақырыпқа сәйкес төмендегiдей мiндеттер
қойдым:
- тауарлық-материалдық құндылықтардың есебiн жүргiзудi реттеушi
нормативтiк-құқықтық ... ... ... ... мәнi мен ... ашу;
- тауарлық-материалдық игiлiктердің жiктелуi мен бағалануының
ерекшелiктерiн қарастыру;
- ұйымдардың тауарлық-материалдық игiлiктермен ... ... ... ... пайдаланылуын зерттеу;
- тауарлық-материалдық игiлiктер есебi бойынша аудиторлық тексеру
жүргiзудiң маңызын қарастыру;
- ... ... мен ... ... ... ... тексеру жүргiзудiң ерекшелiктерiн қарастыру;
I. Тауарлы материалдық қорларды бағалау.
1.1. Тауарлы-материалдық қорлар туралы түсінік
Материалдық құндылықтарды дұрыс есепке алу үшін ... ... болу ... ... – бұл ... мен ... ... мөлшері) көрсетілген материалдың әрбір түріне номенклатуралық нөмір
белгіленіп, дәл және ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы есепте ескерілетін бағасы қойылады.
Номенклатуралық тізілім – номенклатура – бағалық деп, ал ... ...... деп ... нөмірін, өлшем бірлігі мен бағасын тауарлы-материалдық
қорлардың қалдығы мен қозғалысы ескерілетін ... ... ... ... ... ... материалдық құндылықтар нақты есептік
бағалар (келісім, жоспарлы-есептік) бойынша, ал жинақтамалы есеп пен ... ... ... құны ... ... ресурстардың нақты өзіндік құны мыналарға ... Осы ... ... ... ... сатып алынғаны үшін пайыз
төлеуді қоса алғанда, сатып алу шығындары;
2. Коммерциялық, делдал ұйымдарға төленген үстемелер (үстеме ақылар),
комиссиялық сыйақылар;
3. Тауар биржаларының ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылған тасымалдау, сақтау,
жеткізу шығындары.
Материалдарды есептік бағасы бойынша (келісім, жоспарлы-есептік, сатып
алу) есепке алған кезде ... баға ... қор құны мен ... ... ... өзіндік құндарының арасындағы айырма есептеу ... Егер ... ... ... ... ... ... онда олардың нақты өзіндік құны осы бағалар бойынша ... мен ... ... ... ... ... ... тасымалдау
шығындарының құрамына кіретіндер:
1. Барлық алымдарды қоса ... ... ... су ... және ... тасымалдау және ... ... ... ... ... ... ... және басқа көлік
құралдарымен материалдарды жеткізу.
3. Қорларды сатып алу және ... ... ... ... ... тұрақты жұмысшыларына ақы төлеуді қоспағанда, қоймадағы
тиеу, түсіру және буып-түю жөніндегі шығындар.
5. Жабдықтаушы және делдал ... ... ... ... Қорларды сатып алумен тікелей байланысты басқа шығындар.
№ 7 БЕС-на сәйкес тарифтің артық төленген сомаларын қайтару және ... ... ... ... ... ... қорлардың талдамалы есебін жоспарлы-есептік ... ... онда ... ... ... құны осы бағалар бойынша құннан ... ... ... ... ... бағасы бойынша құннан ауытқуынан
құралады. Бұл бағаларды субъектінің өзі ... ... ... көлік-
әзірлеу шығындарының жоспарлы-мөлшерін ескере ... ... ... ... ... ... материалдарға қатысты ауытқулар (плюс-
минус) материалдық ... ... ... ... есептік
бағаларбойынша көрсетілген шоттарға ай сайын ... ... ... ... немесе ауытқулардың (плюс-минус) проценті олардың ай
басындағы қалдығы мен ай ішінде келіп ... ... ... ... ... және ... ... бағасы бойынша келіп түскен
материалдардың сомасын бөліп, алынған нәтижені 100-ге көбейту жолымен
анықталады. ... ... ... ... ... ... ауытқуды (плюс-минус) тиісті шоттарға есептен шығарады. Материалдар
түрлері ... ... ... ... олар ... көлік-әзірлеу
шығындарының немесе ауытқудың (плюс-минус) пайызын табу керек болса және
жеткізушілермен тұрақты байланыс ... ... ... ... ... өткен айлардағы пайызының қолданылуы мүмкін.
Өндіріске есептен шығарылатын материалдық ... ... ... №7 БЕС ... ... ... әдістердің біреуін қолдану
жолымен жүзеге асырылуы мүмкін:
1. Орташа өлшемді ... ... ... ... ... ... бойынша бағалау әдісі, ФИФО әдісі.
3. Қорларды соңғы сатып алудың бағасы бойынша бағалау әдісі, ЛИФО әдісі.
4. Арнайы ... құн ай ... ... бар ... ... мен ай ішінде келіп
түскендердің құнын материалдық құндылықтардың ... ... ... ... – бұл материалдық құндылықтарды олардың бастапқы құны ... ... ... ... мынадай қағида қолданылады:
«Бірінші топтама – кіріске, бірінші болып – ... яғни ... ... ... алу құны ... белгілі бір кезектілікпен
бағалайды: алдымен бірінші сатып алынған топтаманың ... ... ... ... ... одан кейін – екіншісін, содан
кейін – ... және ... ... ... ... саны біткенге
дейін жалғасады. Бағалау ... ... ... ... ... ... – бұл материалдық құндылықтарды «Соңғы топтама – кіріске, біріншісі ... ... орай ... ... ... ... әдісі.
Материалдық құндылықтардың есебі соңғы сатып алудың құны бойынша, одан
кейінгісі – алдыңғысы ... ... және ... ... ... ... – бұл әдіс ... топтамалық есебін ұйымдастыру мүмкін болған жағдайларда ғана
қолданылады. Егер ай ... ... ... ... немесе басқа топтың
материалдық құндылықтарының белгілі бір саны болса, онда материалдық
құндылықтардың шығысын да, ... да ... ... ... қазан айындағы материалдық құндылықтардың
қолда бары мен ... ... ... |Сомасы |
| ... | | ... ж. ... |1200 |100,00 |120000 ... ... айында келіп | | | ... | | | ... ж. ... |300 |110 |33000 ... ж. (2-топтама) |400 |130 |52000 ... ж. ... |700 |140 |98000 ... ж. (4-топтама) |250 |120 |30000 ... ... |1650 | |213000 ... бірге жиыны |2850 | | ... ... ... |2150 | | ... ж. ... |700 | | ... Орташа өлшемді құн әдісі. Материалдық құндылықтың бір бірлігінің
орташа бағасы 333 000/2 ... ... ... 2 ... 251 206
1.11.06 ж. қалдық 700 * 116,84 = 81788 теңгеге тең.
2-әдіс – ФИФО:
Шығыс: ... ... 33 ... 52 ... ... ... ... – ЛИФО:
Шығыс: ... ... ж. ... ... теңгеге тең.
4-әдіс – Арнайы бірегейлендіру. Бірінші топтаманың 100 ... ... 220 дана ... бар ... 210 – ... ... бар
екендігі белгілі.
1.11.97 ж. қалдық мынаған тең:
210 дана*100=21000
100дана*100=10000
170дана*140=23800
220дана*120=26400
700
Шығыс мынаған тең: 333000 – 82200=250800
|Көрсеткіштер ... ... ... ... |
| ... құн | | ... ... Шығыс |2150/251206 |2150/240000 |2150/263000 |2150/250800 ... | | | | ... ... құны ... ... |700/70000 |700/82200 |
Сатудың таза құны ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады:
1. Қорлардың нарықтық құнының кемуі.
2. Қорларға залал келтіру
3. Толықтай немесе ішінара ескіру.
Құнның төмендеу мөлшері жекелей:
а) нақты ... ... ... ... тобы үшін;
в) қорлардың бірнеше тобы үшін;
г) коммерциялық қызметтің ... да бір ... ... ... ... ... қатар кәсіпорынның барлық қорларының ... ... ... ... мүмкін. Қорлардың құнын ішінара есептен шығару
нәтижесінде іске асырылмаған пайдамен байланысты ... ... ... ... ... ... таза құны (NRV) материалдық
құндылықтардың шынайы құны анықталатын ... ... бірі ... Оны ... ... ... сата ... бұл құнды қорларды
сату жөніндегі субъект шығындарына түзету жолымен алады. Фирмалар қорларды
бағалаудың жылдан ... ... ... таңдап ала алады. Шынайы
негіздеме болған кезде фирма себептер мен ... ... ... ... ... әдісті қолдана бастай алады.
1.2. Материалдық қорлардың қозғалысын есепке алу жөніндегі құжаттама
Материалдық қорлардың ... ... алу ... типтік
құжаттар әзірленген. Оларды уақытылы жазып, дұрыс ресімдеу үйлесімді
ұйымдастыру есеп пен осы ... ... әрі ... ... бақылау
жасауға мүмкіндік береді. Субъектінің бас бухгалтері дұрыс құжат айналымын,
типтік құжаттардың ... , ... ... ... ... және қабылдау кестесін барлық орындаушыларға ... ... ... қозғалысына байланысты барлық операциялар құжаттармен
ресімделеді. Материалдық ... ... ... ... шарты
бойынша келіп түседі. Онда жеткізілімнің саны, сомасы, ассортименті,
жиынтылықтығы, ... ... мен ... ... ... ... ... сомасы белгіленеді.
Келіп түскен материалдық құндылықтардың есептік құжаттары (шот-фактуралар,
төлем талап-тапсырмасы, тауар-көлік ... ... ... ... ... Осы құжаттардың деректерін ассортиментке, материалдық құндылықтардың
санына, бағаға, ... ... ... ... шартына
сәйкестігін тексеруге;
2. Жеткізушінің есеп айырысу құжаттарын төлеуге келісім ... ... ... бас тартуға;
3. Есеп айырысу құжаттарын келіп түсетін жүктерді ... ... ... ... ... Есеп айырысу құжаттарын бухгалтерияға табыс етуге және материалдарды алу
және сақталатын жеріне дейін жеткізу ... ... бар ... өкім беруге міндетті.
Материалдарды қоймадан алу үшін жеткізушіге немесе көлік ... ... ... ... ... бухгалтерияда сенімхат (М2 немесе М2
нысанды) беріледі.
М2А нысанын материалдық құндылықтарды ... ... және ... ... ... есепке алу журналында (М3 нысаны)
тіркейтін субъектілер қолданады.
М2 нысанындағы сенімхатты ... ... ... беру және алу туралы
деректер сенімхаттың түбіршегінде тіркелінеді және М3 ... ... ... ... ... ... ... №М4 нысанындағы кіріс ордерімен, ... ... ... ... ... ... түскен қорларды есепке алу ... ... ... ... жауапты тұлға қорлар қоймаға келіп
түскен күні 2 дана етіп ... М5 ... ... ... ... ... ... қоймасынан автокөлікке орталықтанған түрде ... ... ... (4 ... 1-сі ... ... қалады.
2-сі материалдық құндылықтарды кіріс етіу үшін жүкті алушыға ... ... ... үшін ... ... шот есебінде беріледі.
4-сі жолдама қағазға қоса беріледі.
3. М7 нысанындағы Материалды қабылдау туралы акті ... ... ... ... сандық сапалық айырмашылығы бар
қорларды қабылдауды ресімдеу үшін қолданылады. Акт сондай-ақ ... ... ... қабылдаған кезде жасалады (фактураланбаған
жеткізілім). Қабылдау комиссиясы ... ... ... өкілінің немесе мүддесі жоқ ұйым өкілінің міндетті түрде
қатысуымен актіні 2 дана етіп ... ... ... ... ... қоса берілген құжаттармен (тауар-көлік
жүкқұжаты, арнайы құжаттар) бірге былай ... ... 1-ші ... 2-ші днасын жабтықтау бөліміне немесе жеткізушіге шағым
түсіру үшін заң қызыметіне ... ... ... және ... ... ... құндылықтардың
жетіспеушілігі мен ысырабы туралы акт (М7А нысаны) ... Олар ... кему ... ... ... ... және өндіру процесінде
тұрған материалдық қорлардың ысырабы анықталған жағдайда қолданылады.
5. Материалдық ... ... кему ... ... ... ... (М7Б) субъектінің қоймасына жеткізушілерден ... ... ... түскен қорларға нормалар белгіленіп, осы ... ... ... ... қор ... ... үшін қолданады
6. Жүкқұжатпен ресімделетіндер:
а) материалдық құндылықтардың өңдеуден келіп түсуі;
б) пайдаланылмаған материалдардың қоймаға қайтарылуы;
в) табыстылықтан материалдардың келіп түсуі.
1.3. Қоймалардағы және ... ... ... ... және ... ... ... шаруашылығының жақсы жағдайы тауарлы-материалдық
құндылықтардың есебін дұрыс ұйымдастырудың маңызды шарты болып ... ... ... ... ... ... ... механизация жабдықтарымен және салмақ өлшейтін
приборлардың ... ... ... ... ... ... әрбір тобы, топшасы мен түрі белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... бекітіледі.
Басшының бұйрығымен қоймада жұмыс істейтін материалды жауапты адамдардың
тізімі бекітіледі. Олармен ... ... ... ... ... ... тікелей осы адамдар жүргізеді. Материалдық
құндылықтардың қоймалық есебі үш әдістің біреумен ұйымдастырылуы мүмкін.
Бірінші әдіс – ... есеп ... Осы әдіс ... ... ... ... ... жүргізіледі. Бұл орайда
қоймада және бухгалтерияда материалдық құндылықтардың әрбір ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі құжаттың әрбір дерегі карточкаға жазылады. Ай соңында
карточкалардың ... ... олар ... ... ... ведомоске
көшіріледі. Мұндай әдіс кезінде қосарланған есеп жүргізіледі. Ол өте ... және ... ... ... ... арттырады.
Екінші әдіс – сальдолық (жедел-бухгалтерлік) әдіс. ... ... ... меңгерушісі жүргізеді. 1 қаңтарда бухгалтерия
материалдардың қоймадағы есебінің М17 нысанындағы карточкаларын ... ... ... ... 1 ... ... ... өлшеммен
енгізіледі. Карточкалар тізілім бойынша қойма ... ... ... ... ... құндылықтарға кіріс құжатын толтырады ... ... ... ... Бұл ретте ол кіріс пен шығысты
карточкада натуралдық ... ... ... ... ... кейін қалдығын шығарады. Осындай ... ... ... күн сайынғы есебі жүргізіледі.
Қойма есебі карточкаларының жүргізілуін ... ... ... ... ... он ... кем ... рет тікелей қоймада
қойма меңгерушісінің қатысуымен қойма операциялары бойынша бастапқықұжаттар
мен ... ... ... мен ... ... ... ... Операциялардың жазылуы мен қалдықтардың шығарылуын
тексеруді бухгалтерия қызметкері М17 нысанының тиісті ... ... ... ... Тексеру қойма меңгерушісінің ... ... ... ... ... ... ... деректері М18
нысанындағы құжаттарды қабылдау-өткізу тізіліміне енгізіледі, бұл жерде
олардың нөмірі мен саны ... ... ... қоса ... ... ... Егер ... кеңсе-жайдан (офистен) алыс жерде болса,
онда карточкалардың дұрыс толтырылуына бақылау орталық бухгалтерияда жүзеге
асырылады. ... ... ... ... ... ... ... материалдардың қалдық ведомосін екі дана етіп ... ... ... ... өлшеммен есепті айда қозғалысқа
түскен материалдар бойынша ғана жасалады. Ведомоске цех ... ... ... және ... ... ... тексерілгеннен кейін, оның бір
данасы ескертулерімен ... ... ... ... ... қоймаларда карточканың орнына сорттық есеп кітабын
жүргізуге рұқсат етіледі. Ай соңында бухгалтериядан материалдардың қалдық
есебінің кітабы ... ... ... М20 ... ... ... Қойма меңгерушісі оған материалдар есебі карточкасынан
қалдықтарды көшіреді. Бұдан кейін жинақтау және ... ... ... ... ... топтары бойынша жиынын есептен шығару үшін
бухгалтерияға қайтарылады. Бұл әдіс ... ... ... есепке негізделеді және онымен тығыз байланысты;
- қоймадағы және бухгалтериядағы есепті жедел салыстыру, демек есепті
айда жіберілген ... жою ... ... ... ... ... ай сайын қорлардың ... ... қиын ... ... ... ... ... және есептің жедел
функцияларын күшейтеді, ... ... және ... ... жақсарту бойынша компьютерлік техниканы қолдану мүмкіндігін
кеңейтеді. Қорлардың ... ... ... ... ... жол
берілмейді. Сальдолық әдіске тән қасиет – қорлардың сандық есебі ... ... ал ... ... ... өлшеммен сақталатын
жері бойынша және әрбір шот немесе қорлар тобы бойынша ескеріледі.
Үшінші әдіс – ... есеп ... ... ... меңгерушісі (құрылыс
учаскесінің бастығы, прораб, шебер) қоймада (учаскеде) санақта ... ... ... ... М19А ... ... ай ... жасайды. Есеп беруде 20 (материалдар) – ... ... ай ... ... ... шығыс және ай соңындағы ... ... ... ... ... ... ... басына
көшіреді, содан кейін түсімдер мен шығыстар туралы алғашқы құжаттардың
алдын ала ... ... ... материалды-жауапты адамдар
кірісті түсім көздері бойынша, ал шығысты – ... ... ... ... Материалдардың ай соңындағы қалдығы есептеу жолымен
анықталады. Алғашқы құжаттары қоса ... ... ... ... қол ... және ... айдан кейінгі айдың 3-күнінен кешіктірместен
(немесе кестеге сәйкес айдың күні) бухгалтерияға ... Онда ... ... ... ... ... және ... саны бухгалтериядағы деректермен салыстырылады.
Материалды құндылықтардың бухгалтериядағы есебі.
Қоймадан ... ... ... түскен құжаттар алдын ... ... ... ... Таксалаудан кейін құжат деректері
кәсіпорында белгіленген есептік ... ... ... ... ... ... 20 және 22 (тауарлар) – ... ... ... ... ... мен шығысы бойынша жүретін,
материалдардың талдамалы есебінің жинақтаушы ведомосте әрбір топ ... ... ... ... ... ... алынған ай басындағы қалдық;
б) құжаттарды өткізу тізілімінен ай ішіндегі топ ... ... ... ... ... ... тізілімінен ай ішіндегі топ бойынша тауарлы-
материалдық құндылықтардың шығысы;
г) есептеу жолымен анықталған ай ... ... ... бухгалтерия мен қойма есебінің деректерін салыстыру үшін
пайдаланылады. Қойма есебі материалдардың талдамалы ... ... ... кітабында жүргізіледі. Қалдықтар туралы деректер сәйкес келу
керек, өйткені қоймадағы жазулар (қалдықтар кітабы мен жинақтау ... ғана ... ... ... ... ... (сальдолық әдіс кезінде) немесе материалдық жауапты адамдардың
материалдық құндылықтардың қалдығы мен қозғалысы ... ... ... ақшалай өлшемдегі қозғалысы» деген №10 ведомосі
жасалады.
1.4. Тауарлы-материалдық құндылықтарды түгендеу
Түгендеу – бұл ... ... ... ... сапалы
күйін, олардың қоймалық және бухгалтерлік есебін жүргізуді қамтамасыз
ететін бақылау әдістерінің бірі. Оны ... ... ... ... ... режиміне қарамастан барлық шаруашылық субъектілері жүргізіледі.
Құралдардың ... ... есеп ... (есепті жылдың 10 қазанынан кейін)
объективті түрде көрсету үшін жылына кем дегенде бір рет жүргізеді. ... оны ... ... ... ... ... істі ... күні,
құндылықтардың ұрлану, бүліну фактілері белгілі болғанда, өрт және табиғи
апаттардан кейін ... ... ... ... тауарлы-
материалдық құндылықтардың нақты қолда барын натуралды және ... ... ... процесінде:
1. Тауарлы материалдық құндылықтардың сақталуын;
2. Олардың сақталуының, босатылуының, салмақ және ... ... ... Тауарлы материалдық қорлардың қозғалысы есебін жүргізудің тәртібі
тексеріледі.
Түгендеу тексерудің көлеміне қарай жалпылама және ... ... ... ... және аяқасты болып бөлінеді.
Түгендеу жүргізудің сәтінде бухгалтерияда «Қоймалар, учаскелер бойынша
тауарлы-материалдық құндылықтардың ... ... (ИНВ. №3 ... ... ... тек ... құрамы материалдық жауапты
адамның қатысуымен жүргізеді. Материалдардың бар-жоғы міндетті түрде салмақ
өлшеу және шамалау жолдарымен анықталады.
Жауапты сақтауға қабылданған ... ... ИНВ. №5 ... ... деректерден ауытқуы анықталған құндылықтар ... ... ... ... ... (ИНВ. №19 ... жасалады.Жұмыс
түгендеу комиссиясының отырысы ... ... онда ... ... ... ... ... және тауарлы-
материалдық қорлардың сақталуын қамтамасыз ету жағдайы көрсетіледі.
II. ... ... ... ... ... ... оларды жіктеудің, бағалауының және
түгендеуінің аудиті
Тауарлы материалдық қорлардың есебінің аудитінің ...... ... ... ... ... ... табылады:
- олардың сақталу және пайдалану орындарындағы қозғалыстары мен нақты
қолда барлығы туралы дәлелді мәліметтер алу;
- ... ... ... ... ... өндіріске жұмсалу нормаларының сақталуын қамтамасыз ету;
- өндіріске қажеті жоқ материалдық ресурстарды табу, анықтау және оларды
сату;
Аудитор тауарлы-материалдық қорлардың есебінің ... ... ... барысында қаралатын мәселелердің мазмұнын ашатындай іс-әрекеттерді
жүзеге асыру мақсатында бағдарлама жасап, тексеру ... ... ... ... ... ... Тауарлы-материалдық қорлардың
есебінің аудиторлық бағдарламасы мынадай басты мәселелерді қамтиды:
- баланстың көрсеткіштерін Бас ... ... ... ... ... синтетикалық және аналитикалық есебінің
дұрыс жүргізілгендігін тексеруді;
- қолда бар тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... ... ... есебінің, тауарлы-материалдық қорлардың қозғалысының бастапқы
құжаттарының уақытылы дұрыс толтырылғандығын, соңғы қорытынды есеп
беру күніне, ... ... ... ... ... ... түскен материалдардың уақытылы толық кіріске алынғандығын және
бухгалтерлік жазулардың жүзеге асрылғандығын тексеруді;
- ... ... ... ... өндіріс қорларын босату
нормаларының сақталып, ... есеп ... ... ... ... ... ... бағалау әдістерін анықтауды;
- сатылып жөнелтілген және қайта өңдеуге берілген ... ... ... ... ... жүзеге асырылғандығын тексеруді;
- табиғи кему нормасынан жоғары жетіспейтін материалдық ... ... ... ... ... ... ұзақ ... қалған және басқадай себептермен бүлінуінің нәтижесінде ... ... ... ... актілердін,
әкімшіліктің ұйғарымдарын және басқа да құжаттарын тексеруді.
Аудитордан әр түрлі мақсаттарға қоймадан босатылған материалдық
құндылықтар бойынша ... ... ... мұқият тексеруді
талап етеді.
Аудиттің маңызды сұрақтарының бірі өнндіріске ... ... ... ... ... тексерумен тығыз байланысты.
Өйткені материалдар әр түрлі ... ... ... ... ... ... алу ... салыстырғанда арасында айырмашылық
болуы мүмкін. Тауарлы-материалдық қорлардың өзіндік құны қорларды ... ... ... ... өнімді қайта өңдеу шығындарын қамтиды.
Өз кезегінде тауарлы-материалдық қорларды сатып алу бағасын, ауданнан,
аймақтан алып шығу ... ... ... ... ... сый ... ... шығындарын және сатып алуға
тікелей байланысты басқа да шығындарын қамтиды.
Тауар шегерімдерін, қайтарылған артық төлемдерді және ... да ... ... алу ... ... кезде шығарып тастайды.
Шикізаттардың және материалдардың (жұмыс, қызмет) шығындары, өндіріс
үрдісінде ... ... ... ... энергияның, еңбек
ресурстарының, ең негізгі құралдарының тозу ... ... ... ... ... да өнім (жұмыс, қызмет) өндіруге
байланысты ... ... ... ... ... ... өзіндік
құнын құрайды.
Есеп саясатында анықталғандай, өндіріс қорларының ... ... ... ... ... ... ... есептік құны, ФИФО, ЛИФО
әдістерінің бірін қолдану арқылы жүргізіледі.
Арнайы (жалпылама) ... ... ... ... ... арнайы жобалар
және тапсырыстар үшін өндірілген, ... ... ... қызметін
атқаратын тауарлы-материалдық қорлардың өзіндік құнын есептен ... ... ... ... ... ... ... басындағы қолда
бар және сатып алынған немесе осы ... ... ... ... ... ... ... арқылы есептен шығарады.
Өндіріс қорларын ФИФО әдісі бойынша бағаланған кезде, бірінші кезекті
алғашқы сатып ... ... ... ... ... шығысқа шығару
көзделді.
Өндіріс қорларын ЛИФО әдісі бойынша бағалаған кезде, бірінші кезекте соңғы
сатып алынған партияның (лектің) немесе ... ... ... ... көздейді.
Аудитор материалдық құндылықтарға аудит жүргізгенде субъектінің есеп
жүргізу саясатында ... ... ... ... ... міндетті.
Материалдарды аудиттеген кезде тасымалдау-дайындау шығындарының ... ... ... ... ... ... құнынан ауытқуды таратылу
тәртібінің дұрыстығына назар аудару керек.
Материалдардың нақты өзіндік құнының олардың тұрақты есептік
бағасы бойынша ... ... ... және ... ... бағасы
бойынша қалдық материалдардың құндарының арасында пропорционалды таратады.
Осы мақсат үшін ... ... ... ... ... ... ... ауытқу пайызының қатынасын тұрақтық ... ... ... және ... ... ... ... нақты өзіндік құнының тұрақты есептік бағасынан ауытқуының
пайыздық ... ... ... анықтайды.
Тб = _(Аб+Ас)
________100%
Ат + Ак
Бұнда, Тб – материалдардың нақты өзіндік құнының тұрақты есептік ... ...... ... ... ... ... құнының тұрақты есптік
бағасы бойынша құнынан ауытқуы;
Ас – айдың ішінде келіп түскен материалдардың нақты өзіндік құнының ... ... ... ... ...... ... материалдардың тұрақты есептік бағасы бойынша құны;
Ак – ай ішінде келіп түскен материалдардың тұрақты есептік бағасы бойынша;
Осы пайыз ... ... ... ауытқуын (тиісті шоттарға)
шығысқа шығару қажет. Бұл пайызды есептен шығару мәліметтері материалдардың
қозғалысының ... ... ... ... Материалдық
қорларды бағалау және тасымалдау-дайындау ... ... ... сатылған өнімнің, жұмыстың, қызметтің өзіндік құны арқылы жалпы
табыстың көлеміне тікелей әсер етеді, демек ... ... ... ... ... көлемінде. Сондықтан материалдық қорларды бағалауды
және оларды ... ... ... дұрыс қолдану салық органдарының
бақылауында болатындықтан, аудитор ... ... ... бұл ... ... өте мұқият тексеруі қажет.
Материалдық құндылықтардың сақталуын қамтамасыз ... ... ... ... бөлшектерге және басқа да материалды
құндылықтарға дер кезінде ... ... ... ... ... ... ... бар материалды құндылықтарға ... ... және оның ... сақталғандығына толтырылған түгендеудің
көшірмесіне салыстыру ведомостіне түгелдеудің нәтижесіне оның шаруашылықтың
басшысының қатысуымен жіберген кемшіліктерге қолданған ... ... ... және ... ... шаруашылығын қарап тексеріп шыққан соң, аудитор қоймадағы және
өндірістегі өндіріс қорларына түгелдеу ... ... ... Жұмыс
басталардың алдында аудитор субьектінің әкімшілігімен ... ... ... ... Субъектінің басшысының бұйрық (өкім) шығарып, оның
мәтінімен түгелдеу комиссиясының мүшелерін таныстырып, ... ... ... ... береді.
Түгендеу комиссиясының құрамына аудитормен ... ... ... әдетте, әкімшілік өкілдері мамандар және ... ... ... жүргізген кезде материалды-жауапкершілікті
тұлғаның қатысуы міндетті.
Егер де ... ... ... құндылықтар жетіспеушілігі
анықталса, онда материалды-жауапкершілікті тұлға ... ... және кем шығу ... ... мүмкін.
Егер материалды-жауапкершілікті тқлға дәлелді себептермен болмай қалса,
онда қойманы ... ... ... ... ... ... ғана түгендеуге кірісуге міндетті. Түгендеу жүргізудің
алдында материалды-жауапкершілікті тұлға түгендеу жүргізілетін ... ... ... ... және ... ... материалды құндылықтардың
қорытынды есебін ... ... ... ... ... екінші данасы аудиторға қалады. Комиссияның төрағасы материалды-
жауапкершілікті тұлғадан «өндіріс қорларына ... ... және ... ... ... ... ... ешқандай кіріс
алынбаған және шығыс ... ... жоқ» ... қолхат алуға
міндетті. Дәл осындай қолхат сатып алынған материалдар сомасына әлі ... ... ... алуы сенімхат алып өткізбеген есеп беруге тиісті
тұлғалардан да алынады. Осыдан ... ... ... бар ... ... тарту, өлшеу, санау немесе арнайы сиымдылықтарға,
қаптарға салып өлшеу жолымен тексеруге кіріседі.
Материалды ... ... ... ... номенклатурада және
біріңғай өлшем бойынша көрсетеді.
Кейде аудитор материалды-жауапкершілікті ... ... ... ... ... ... ... қойылған материалдық
құндылықтарды түгелдеу көшірмесіне қоспайтын ... ... ... бойынша комиссия көшірме жасап, содан кейін қарама ... ... бұл ... ... меншігінде неге басқа
шаруашылықтың қоймасына сақталу себебін анықтау ... ... ... ... ... ... және аталуына ерекше назар
аударуды талап етеді. Өйткені төл құжаттарында ... ... ... ... алу ... ... ... жаңа
жабдықтарды бұрын пайдалануда болған немесе өте ... ... ... ... ... ... да ... материалдық құндылықтарды тексерген кезде сапасын анықтау үшін дәмін
тату іріктеу жүргізу ұсынылады.
Түгелдеудің мәліметтері бойынша ... ... оған ... ... және ... ... тұлғалар қолдарын
қояды. Материалды-жауапкершілікті тұлға әрбір ... ... ... ... «осы ... ... аталған барлық құндылықтарды
комиссия менің қатысуымен натуралды күйінде көшірмеге ендірілді. Сондықтан
түгелдеу комиссиясына ... ... жоқ. ... ... ... ... жауапкершілігімде болғанын растаймын» деп
қолхат беріп, қол қойып, ... ... ... ... ... ... береді. Салыстыру ведомості тек қана осы мәліметтерінен
ауытқулары анықталған құндылықтарға жасалады.
Оларға бас ... және ... ... ... ... кем немесе артық ... ... онда ... ... ... ... береді. Нормадан жоғары табиғи
кемуден болған ... ... ... ... ... ... ... артық шыққанын кіріске алу керек. Артық шыққан,
бүлінуінің нәтижесінде кем шыққан біртекті материалдарды сол ... ... ... тек қана сол материалды-жауапкершілікті тұлға бойынша бір-
біріне жатқызуға рұқсат етілуі мүмкін. Материалдық құндылықтардың табиғи
кему нормасының ... және ... ... нақты кінәлі
тұлға анықталмаса немесе оларды өндіру туралы шағым-талапты сот органдары
қараудан бас тартса, субъект ... ... ... шығаруы мүмкін.
2.2. Тауарлы-материалдық құндылықтардың қоймадағы есебінің аудиті
Шаруашылық жүргізуші шаруашылықтың қаржы-шаруашылық
қызметінің бухгалтерлік есеп бас ... 20 ... ... ... ... ... ... алынған жартылай
фабрикаттардың, құрастыру бұйымдарының, конструкцияларының, отындардың,
ыдыстардың және ... ... ... ... ... ... ... берілген және де басқа да ... ... және ... ұйымдастырылуын аудиторлық тексеруді
қойма шаруашылығын тексеруден бастаудың маңызы зор.
Тауарлы-материалдық құндылықтардың сақталу орындары бойынша ... ... есеп ... ... ... ... ... жылдық
түгендеудің материалдарымен танысу қажет. Екіншіден ... орны ... ... тиісті материалдар топтарын іріктеу / мысалы, өте қымбат
тұратын және өте ... ... және ... ... ... анықтау қажет. Қоймаларда материалды ... ... ... ... ... және ... ... сәйкестігіне ерекше назар аударуды талап етеді. Сондықтан қолда
бар ... ... ... ... ... ... ... және қажет болған жағдайда оларға түгендеу
жүргізуден бастаған ... ... ... зер ... ... кезде, қойма
ғимараттарының және өлшеу құралдарының жағдайына назар аударуы ... ... ... ... жұмысының тиімділігіне, өрттен
қорғау және басқа да қауіп-қатерден сақтандыру дыбыс беретін құралдарының
орнатылғандығына, материалды ... ... ... және ... ... ... тұлғаларды
іріктеу және тағайындауға, олардың толық материалды жауапкершілігіне, ... ұзақ ... ... ... және ... ... ... жасалған
шартқа, кіріс және шығыс құжаттарының, қоймалық есептің және қорытынды
есептің дұрыс жасалғандығына ... ... ... Қоймаларды және
материалды ... ... ... ... ... ... ... үшін жарамдылығын анықтау мақсаттарында бағалардың сақталу тәртібін
және ... ... ... дыбыс беретін белгілерінің, өлшеу
шаруашылығының, ... да ... ... және т.б. ... барлығын
тексеру қажет.
Матеиалдық құндылықтардың сақталуын қамтамасыз етудің маңызды шарты
дұрыс ұйымдастырылған күзет болып табылады. Аудитор субъектіге ... ... және ... ішкі ... ... тексеруден
бастап, күзет жұмыскерлерінің белгіленген ... ... ... ... толтыру және тіркеу, олардың пайдаланылғанының бухгалтерияға
қайтарылуын және басқа да ережелердің орындалуымен ... ... бір ... ... ... құндылықтарды екі рет
әкету, қол қоюға құқық берілмеген тұлғалардың қолы ... ... ... ... ... ауызша рұқсатпен әкету және т.б. сияқты әр
түрлі бұрмалаушылықтар тәртіп бұзулар кездеседі.
Кіргізіп-шығару жүйесін тексеру және ... ... ... ... өндірістік цехтардың өзара байланысының
арасын ескеріп ... ... ... ... әр ... мақсатқа
босатылған материалдарды әкетуге толтыратын рұқсат қағазды ... ... ... алуды талап етеді.
Цехтың өндірістік қызметінде ... ... ... ... ... ... (өндірілген өнімді толық кіріске алмау, қосып
жазу, ұрлау, есепте дұрыс көрсетпеу) рұқсат қағаз ... көзі ... ... мәліметтерін әкетілген материалды құндылықтардың түр-
түрлері бойынша сомасын және құнын ... ... ... да ... ... салыстырады.
Шаруашылықтың қоймасындағы материалды құндылықтардың сақталуын
бақылаудың ... ... ... ... ... болып табылады. Жұмыс
практикасы көрсеткендей, ... ... ... ... ... ... ... бойынша жалған қалдықтың («қызыл қалдық»)
көрсетілуі, ... ... ... ... ... алынғандығы
туралы жазуларының болмауы, қоймалық есеп ... ... ... ... ... алшақтық, шығысқа шығару
құжаттарының санының шамадан тыс асып ... ... ... саналмауы
және т.б. сияқты фактілері кездесіп қалды. «Қызыл қалдық» келіп түскен
материалдық ... ... ... ... ... ... ... материалдар санының шамадан тыс ... ... ... ... материалдарды босатуға, ... ... ... ... жол ... дәлелдейді.
Материалдар түрлерінің теріс өтпелі қалдығы осы түрге жататын кезекті
материалдар келіп түскен кезде уақытша жабылса, ал материалдық құндылықтар
саны осы ... ... ... ... тек қана ... жоқ материалдардың
көлемін көрсетіп қоймайды, сонымен қатар ... ... ... де ... ... алу ... ... фактурасыз келіп түскен
материалдар қоймалық есеп карточкаларында ... ... ... ... ... ... құжаттарын кенеттен тексеру керек.
Қоймадағы материалдар есебін, материалды жауапкершілікті тұлға ... ... ... ... жүзеге асырады. Бұл қызметке бұрынғы
қызметінде материалдарды талан-таражға салған материалдар үшін ... ... ... үшін ... ... ... тұлғалардың
қабылданбауы тиіс. Қоймашыны жұмысқа шаруашылықтың бас бухгалтерінің
келісімі ... ... Оны ... ... ... ... өткізіп жасаған қабылдау-өткізу актісін шаруашылықтың
басшысы қарап бекіткеннен ... ғана ... ... ... ... жеке материалды жауапкершілік, олардың
жұмысын бақылаудың жағдайы туралы келісім жасалғандығын, материалды ... ... ... бағаларының ілінгендігін, қоймадағы жұмыс
режимінің сақталуын ... ... ... және қалдығының есебі материалдардың
қоймалық есеп карточкаларында жүргізіледі. Әрбір номенклатуралық нөмірге
жеке карточка ашылады, сондықтан ... ... ... есеп деп ... ... ... жүргізеді.
Бастапқы құжаттарының мәліметтерін қоймалық есеп карточкаларына
жазғаннан кейін, оларды ... ... ... ... ... ... ... келесі айдың бірінші жұлдызынан кешіктірмей береді.
Құжаттарын ... ... ... онда ... ... және нөмірі көрсетіледі.
Шаруашылықтың қоймасындағы материалды құндылықтардың қозғалысының
есебінің жағдайын ... ... ... ... ... ... және босатудың ... ... ... ... ... ... ... ерекше назар
аударып, материалдардың жедел-бухгалтерлік есеп жүргізу қалдықтау әдісін
қолданған кезінде қойма меңгерушісінің ... ... ... ... ... ... ... қоймалық есеп
карточкаларының жазуларының дұрыстығына бухгалтерия қызметкерілерінің
тарапынан қатаң ... ... ... міндетті.
Материалды құндылықтарға талдау жасау үшін, ... ... ... ... ведомостарын және түгелдеу көшірмелерін,
сонымен қатар бастапқы құжаттарын қолданады.
2.3. Тауарлы-материалдық қорлардың қозғалысының есебінің ... ... ... ... ... ... ... операцияны жасаған тұлғалардың қолы және тиісті
есеп объектілерінің кодтары болуға тиіс. ... ... ... ... ... сақталуын бақылау шаруашылықтың бас
бухгалтерлеріне және ... ... ... ... жасалған қортынды есеп жұлдызындағы материалдық қоралардың құрамына
аудиторлық тексеру ... ... ... ... ... ... еткен өндірістік қорлардың түрлерімен ... ... 20 ... ... ... бойынша
материалды құндылықтардың қалдықтары туралы мәліметтерінің дұрыстығын
анықтау ... ... шот ... және ... 20 ... бөлімшесі
бойынша материалдардың және басқа да құндылықтардың қалдықтары туралы осы
мәліметтерінің дұрыстығын, ... және ... ... сәйкестігін әрбір материалды жауапкершілікті тұлға
(қоймалар) бойынша жасалатын ... ... ... ... ... ... және ... бойынша тексеріп, қажет ... ... ... қызметкерлерінің қатысуымен материалдар ... ... ... ... ... ... ... қорларының,
жабдықтаушылардан келісім-шарт бойынша несиеге немесе есеп беруге тиісті
тұлғалар арқылы нақты ... ... алу, ... өз ... ... жеткен немесе басқа себептермен шығысқа шығарылған негізгі
құралдардан алынған төлем ақысыз тегін ... алу ... ... жаңартылып отырады.
Шаруашылыққа келіп түскен материалдарға мына төмендегі тәртіп бойынша
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... алушыға есеп айырысу және басқа да жолдама
құжаттарын тасымалдаушы ұйымар тасымалдау ... ... ... ... ... ... қойып төлемді талаптау құжаттары төлеуін
талап етеді. Келіп түскен материалдардың есеп ... және ... ... бухгалтерияға келіп түсіп, олардың дұрыс толтырылғанын тексеріп,
содан кейін, жабдықтау бқлімінің жауапты ... ... ... ... ... ... ... журналын жүргізіп
отырады. Журналда тіркеу нөмірі, жазылған күні, жабдықтаушының ... ... күні және ... ... ... ... және ... іздестіру туралы қатынас ... ... ... ... төлеу немесе акцептерден бас тартқаны туралы ... ... ... жабдықтау бөлімінен бухгалтерияға
береді, ал тасымалдау ұйымының квитанциясы материалдарды алу және ... ... ... ... ... ... ... келген
материалдарды күтіп алып, оларды саны және салмағы бойынша қабылдайды.
Экспедитор қабылдаған жүктерін шаруашылықтың ... ... ... өткізеді. Қоймашы жабдықтаушының шот-фактурасындағы
мәліметтерге материалдардың ... ... ... ... бір ... ... көп жолды кіріс ордерлерін толтырады.
Материалды құндылықтар натуралды өлшем біріліктерінде кіріске алынып,
қоймада және бухгалтерияда ақшалай өлшем бірлігінде жүргізіледі.
Шаруашылыққа ... ... ... ... ... ... де акт ... сақтау жауапкершілігіне
алады.
Егер материалдарды автокөлікпен тасымалдау ... ... ... ... ... ... жөнелтуші төрт дана етіп толтыратын тауарлы-
тасымалдау накладнойын қолданады.
Қоймаға шаруашылықтың өзі ... ... ... негізгі құралдары шығысқа ... ... ... және т.б. ... ... екі дана етіп ... ішкі ... бір жолды немесе көп жолды накладнойын
толтырады. Бір данасы тапсырушы цехтың ... ... ... болса, екіншісі қоймаға кіріске алу құжаты ретінде қолданылады.
Аудитор шаруашылыққа келіп түскен өндірістік қорлардың қабылданған
бухгалтерлік құжаттарының ... ... ... біле тұра, оларды
кіріске алудың және бухгалтерлік ... ... ... назарынан тыс қалдырмауы тиіс.
Әдетте, құндылықтарды кіріске алуды ... ... ... есептік құжаттарды талдау жолымен жүзеге ... ... ... ... ... әр түрлі қосымшалары мен
(сертификаттары мен сапалық күәліктері және т.б.) ... ... ... Осы құжаттар арқылы аудитор материалдарды кіріске алу
бойынша ... ... ... есеп ... ... көз ... керек.
Кіріске алынған материалды құндылықтар операцияларының құжаттары
бойынша тексерудің ... ... және ... қабылдау тәртібінің
сақталғындығын, қабылдау актілерінің немесе кіріс ... ... ... ... жасалғандығын, материалдар есебінің немесе
растаушы құжаттарының, регистрларының ... дер ... ... ... ... ... кем ... дер кезінде дұрыс коммерциялық ... ... ... ... және ... кіріске алған кездегі
жабдықтаушылардың жолдама құжаттары мен ... ... ... ... анықтайды.
Аудитор келіп түскен материалды құндылықтарды кіріске ... өте ... ... ... Ол үшін ... актілеріндегі немесе
қоймалардағы кіріс ордерлеріндегі, қоймалық есеп ... ... ... және ... аталуын, өлшем бірлігін,
санын, бағасын және материалдардың құнын, ... ... ... және ... басқа да жолдама
құжаттарының ... ... ... ... алынған материалды
құндылықтардың тиісті өлшем бірлігінде және көлемде ... ... ... ... ... ... ... 100 тонна шақпақ қантты
төлеуге құжат талп ... ал ... ... ... 85 ... нәтижесінде 100
тонна емес, 85 тонна кіріске ... ... ... ... ... аудитор
оларды тауарлы-тасымалдау ... ... ... дұрыс
толтырылғандығын тексереді, ал ... ... ... ... арқылы алған жағдайда, олардың дер ... ... ... ... ... ... ... берілген сенімхат
тіркелген журналдың дұрыс жүргізілгендігіне назар аударады.
Нарықтық бағасымен жеке тұлғалардан ... ... ... ... ... ... есеп беруге тиісті сомадан төлеген материалды
құндылықтарға жасалған актілерді және басқа да құжаттарды ... ... бұл ... ... және ... ... анықтап, оларда төл құжатының реквизиттерінің мекен-жайының және
азаматтардың ақша алуға сенімхаттарының бар екендігін, ... ... ... ... ... ... ... қолдарының нағыздығын, сатып алуға жасалған ... ... ... ... бар екендігін, материалды
жауапкершілікті ... ... есеп ... ... ... ... кіріске алудың толықтығын тексеру қажет. Бұл операциялар
бойынша ... ... ... ... ... тиісті құжаттарын
толтырмай және бекітілген босату нормасын сақтамай, өндіріс шығындарына
немесе ... ... ... жол берілмегендігін анықтау қажет.
Аудитор фактурасыз келіп түскен материалдарды қабылдау актісінің
тәртібінің сақталғандығын, құндылықтар толық ... ... ... ... құнының дұрыс белгіленіп, №6 журнал-ордерге 3310 «Төленуге
тиісті шоттың ... ... ... сонымен қатар
жабдықтаушылардан шот-фактураларын және басқа да ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Материалдарды қабылдаған кезде кем шыққаны ... есеп ... ... әр түрлі шағым талап етілген сомалар
төлеген дебиторлық борыштар және ұзақ ... бері ... ... ... ... ... субъектілер заңсыз жолдағы материалды
құндылықтардың құнын көрсетуге жол берген жағдайлары кездеседі. Сондықтан
аудиторлық бақылаудың нысаны құны ... әлі ... ... ... құндылықтар үшін есеп айырысу бөлігін №6 журнал-ордердегі немесе
оны ... ... ... ... ... ... дайын өнім шығаруға босатылған материалдардың операциялары
бойынша құжаттарын және есеп жазуларын зерттеудің ... ... ... үшін ... ... ... және басқа да материалды
құндылықтар шығындарын шектеп жұмысау ... ... ... ... ... ... сатериалдардың дұрыс
анықталғандығын, жаңа жабдықтарды орнатуға және ... ... ... ... ... нормаларына дер кезінде
түзетулер енгізілетіндігін, субъектінің ... ... ... бар ... және ... жұмысау қатарларына тисті
өзгерістер енгізілетіндігін, шектеп босатылған материалдар ақауларды түзету
үшін қолданылғандығын анықтайды.
Аудитор сонымен ... ... мен ... ... қазіргі технологияларының деңгейіне және ... ... ... ерекше назар аударуға міндетті.Аудитор
басқа шаруашылықтарға қайта өңдеуге берілген және ... ... ... ... ... ... есеп ... толтырылғандығын тексеру қажет.
Аудитор материалдарды сату бойынша ... ... ... ... және ... ... негізділігін қаруы қажет, яғни
төменгі ... ... ... сатылмағандығын, бұндай
операциялардан шаруашылықтың зиян шеккендігін анықтайды. Өндіріс ... ... ... ... кіріске алудың дер кезінде және
толық ... ... ... ... ... ... да
бөлімшелеріне және сыртқы мекемелерге бостаудың заңдылығына көз жеткізуге
міндетті.
2.3. Аяқталмаған өндіріс және дайын өнім ... ... ... ... ... ... 1340
шоттарының Бас кітаптағы нақты қалдықтарының баланста ... ... ... ... ... Ол ... есеп
мәліметеріндегі аяқталмаған өндірісті түгелдеу мен олардың ... ... ... көз ... ... ... өзіндік
құны және қаржылық нәтиже туралы есеп және қорытынды есеп мәліметтерінің
дұрыстығы дайын ... мен ... ... ... ... ... байланысты болғандықтан, әрбір айдың соңындағы
аяқталмаған ... ... ... ... зор. ... ... және бағалауды тексеру үшін бастапқы ақпарат ретінде,
өнім өндіру ... ... ... ... ... ... ақау ... шығындардың есебінде арналған №10 журнал-ордерге
ашылған №2 ведомостің мәліметтері қызмет етеді. Аяқталмаған өндіріс ... ... ... ... де анықталады. Шаруашылықтың ішіндегі
тігін цехы, ұстахана, наубайхана сияқты ... өнім ... ... ... ... ... негізгі өндірістегі өнімдер сияқты
дайын өнімдерді бір бөлек, ... ... бір ... ... ... ... ... алады.
Аудитор жоғарыда аталған ерекшеліктерді ескере отырып дайын өнімнің,
жартылай ... ... ... ... ... ... ... олардың элементтерінің дұрыс анықталып таратылғандығына көз
жеткізуі керек.
Дайын өнім деп сол ... ... ... ... ... ... келетін техникалық бақылау ... ... ... ... ... ... «Дайын өнімдері» баптарында 1320 «Дайын өнімдер» мүліктік активті
шотында көрсетілетін ... ... ... ... өнімдердің дұрыс бағаланып, қоймаға кіріске алыну
операцияларының бухгалтерлік есепте ... ... ... ... мәселерді түгел қамтитындай етіп бағдарлама жасап,
тексеру барысында кездескен ... ... ... ... ... ... ала ... мынадай мәселелерді анықтауы
керек:
- өндірістен қоймаға тапсырылған өнімдердің дұрыс және ... ... ... ... ... орын ... ... есепте дұрыс көрсетілгендігін;
- дайын өнімдер бұйымдарының түрлері және тапсырыстар бойынша өндірістік
өзіндік құнының дұрыс ... ... ... ... нақты өзіндік құнының ауытқу сомасының
дұрыс есептеліп және олардың шығысқа шығарылғандығын;
- 1320 «Дайын өнім» ... ... және ... ... Бас ... және ... көрсеткіштерімен сәйкестігін;
- шығарылған дайын өнімдердің (жұмыс, қызмет) ... ... ... ... есеп ... және машина жазбаларының дұрыс
жүргізілгендігін;
- дайын өнімдердің дұрыс бағаланғандығын.
Аудитор дайын ... ... ... ... ... ... ... көрсетілуін тексеруге кірісерде алдын ала
қаралатын мәселелер бойынша бағдарлама ... ... ... ... өзгерістер енгізіп басшылыққа алып отырады.
Аудитор дайын өнімді тексеруді оларды сатуға ... ... ... ... ... ... түсу үшін ... өнімді сатуға
байланысты мынадай мәселелерді анықтауға тиісті:
- дайын өнім сатуға шарт жасалғандығын және ... ... ... ... ... ... белгіленгендігін;
- артып-жөнелтілген өнімдердің құжаттарының дұрыс толтырылғандығын;
- өнім сатуға жасалған шартқа сәйкес ... ... ... ... ... ... ... шығындарының төлену тәртіптері ескеріліп,
дұрыс белгіленгендігін, (оларды мынадай түрлерге бөледі: франко-орын,
сатушы, франко-қойма, франко-айлақ, белгіленген ... ... ... және ... алушының франко-қойма);
- артып –жөнелтілетін өнімдер үшін банкке төлемді талап ету табыстау
құжаттарының уақытылы табыс етілгендігін;
- сатушының қоймасының ... ... ... жасалған құжаттардың
дұрыстығын;
- дайын өнімдердің қоймадағы есебінің дұрыс ұйымдастырылғандығын;
- артып-жөнелтілген және ... ... ... ... есептерінің дұрыс жүргізілгендігін;
- артып-жөнелтілген және сталған өнімдердің бухгалтерлікесеп ... ... ... ... ... нақты өндірістік өзіндік құнының, оның есептік бағасы
бойынша ... ... ... ... ... артып жөнелтілген
өнімдерге және қоймадағы олардың қалдықтарына таратылуын және ... ... ... ... ... ... ... табыстар
бойынша дұрыс анықталуын тексеруге міндетті.
Тауарлардың есебінің аудиті
Аудитор шаруашылықтың өзінде шығармайтын, бірақ ішкі тұтыну
сұраныс қажеттілігін ... және ... табу үшін ... ... ... ... ... тегін алу жолдарымен алынып, кіріске алынған
тауарлардың есебіне және олардың қозғалысының есебіне ... ... тыс ... ... ... алу, айырбастау және басқа да жолдарымен алынған
тауарлардың есебі, ... ... ... ... ... ... ... субъектінің балансындағы қоғамдық
тамақтандыру орындарында, мектепке ... ... ... ... ... сауықтыру мекемелерінде, жұмыскерлерге натуралды
еңбек ақы ретінде таратуға және ... ... табу үшін ... кіріске алынған тауарлардың нақты өзіндік құны анықталып сақтау,
түгендеу, босату ... ... ... бағалау тәртіптерінің
сақталғандығын, іс-шаралардың жүзеге асырылғандығын ... ... ... алу, ... ... ... жүргізу, оларға түгендеу
жүргізу тәртіптері материалдардың есебіне ұқсас болғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп
шоттарының типтік жоспарында тауарлардың ... ... ... ... үшін 22 ... ... 1330 «Алынған тауарлар» және
1330 «Басқа да» деп аталатын синтетикалық шоттары қаралған. ... алу ... ... ... ... ... құны ... Олардың келіп түсу жолдарына байланысты нақты өзіндік құнын
анықтаудың маңызы зор. Тауардың ... құны – ... ... ... сатып алу бағасымен дайындау, жеткізу (шетелден сатып
алынған тауарларға баж және кеден төлемдерін қоса) ... және ... ... ... ... ... ... тұрады.
Айырбастау жолымен алынған тауарлардың орнына берілген активтердің екі шарт
жасалып, келісім бағасы ... ... ... және алынған сомаларына
реттеулер енгізіліп, өзіндік құнының дұрыс анықталып кіріске ... ... ... ... ... ... ... ақысыз алынған тауарлардың
құнының анықталу тәртіптерімен танысу қажет. Бұндай жолмен алынған тауардың
өзіндік құнын ... ... ... ... ... ... ... бойынша кіріске алады.
Кіріске алынған тауарларды бухгалтерлік есепте мынадай аралық
шоттар ашып ... ... 1330-1 шот. ... ... 1330-2 шот. ... және бос ... 1330-1 ... тауарлар» аралық шотында көтерме бөлшек сауда
ұйымдарының қоймаларындағы ... ... және ... ... ... 1330-2 ... және бос ... аралық шотында тауарлар мен бос
ыдыстардың және олардың қозғалысының есебі жүргізіледі.Бос ... ... ... және ыдыс ... ... ... және ... ал қайтырылуға жатпайтын ыдыстардың
тауарлардың құнына немесе өткізуге байланысты жұмсалған шығындарына
жатқызылғандығын ... ... ... ... ... ... ... тауарларға
1330 шоты бөлек, аралық ... ... ... жүргізілгендігіне және
аталмыш шоттар бойынша аналитикалық есебінің жауапты адамдары ... ... ... ... ... ... орындары көрсетіліп
жүргізілгендігіне назар аудару қажет.
Сондай-ақ бөлшек сауда нүктелері арқылы сатуға ... ... ... ... ... ... үшін аралық
шоттарының ашылып, сату үшін берілген тауарлардың түрлеріне қарай қойылатын
үстеме бағасына салынатын қосылған құн ... ... алу ... міндетті.
Тауарларды консигнацияға беру жолымен сатқанда ... ... ... ... ... ... онда жалпы ережелерден басқа тауарларға меншік құқығының ауысу
кезін консигнаторға берілетін сыйақы ережелерін, ... ... ... ең ... және арзан бағасын, тауардың қоймада сақталу
мерзімдерін, өтпеген тауарлардың қайтарылу ережелерімен танысып, ... ... көз ... ... ... және қайтарылғпн тауарларды баланстан тыс 004
«Консигнацияға ... ... ... ... берілгенін,
кредитінде қайтарылғаны бір жақты жазу ... ... ... реттеп
отырады.
Тауарлардың қоймадағы, бухгалтериядағы есебінің аудиті оларды
түгендеу ... ... ... болғандықтан, оларды қайталап
жатудың қажеті жоқ.
Қорытынды
Қазіргі нарықтық жағдайда көптеген ... ... ... мен ... ... және орынды жұмысау, өндірістік
қалдықтарын азайту, ақауларға жол бермеу, өнімдердің бәсеке ... оның ... ... ... жаңартып жаңа технологияларды
қолдану мәселелерін көтеріп жатыр. Шаруашылық субъектілерінің басты мақсаты
өз қызметі барысында максималды мөлшерде ... ... ... мықты орынды
иелену. Шаруашылық қызметінің ... баға ... ... көрсеткіш
болып кәсіпорындардың және мекемелердің табыс көлемі.
Тауарлы-материалдық құндылықтарды бағалауының аудиті бұл әр ... әрі ... ... бірі ... ... ... ... халықаралық
бухгалтерлік есеп және қаржылық қорытынды есеп ... ... ... ... міндеттер мен мақсаттар жүзеге асырылуда. Осы мәселелердің
негізінде есеп жүйесіндегі ... ... ... мен ... ... ... қатар, қазіргі заманда әлемнің жаһандану үрдісі жүріп жатқан
кезде, ғылыми техникалық ... бір ... ... даму ... ... құндылықтарға жаңартулар енгізіліп жатыр.
Қорытындылай келе ... ... ... ... оның ... ... ... әрі маңызды аспектілер
болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық қорытынды
есеп ... ... ... ... ... мен ... ... есептің Типтік шоттар жоспары, Алматы, 18 қыркүйек 2002ж
4. Баймуханова С.Б., Балапанова Ә. Ж., Бухгалтерлік есеп. Алматы ... В.К. ... Т.Ғ. ... В.В. ... О.И. ... ... есеп. Алматы 2003.
6. Қ.К. Кеулімжаев, З.Н. ... Н.А. ... А.Ә. ... ... Алматы Экономика 2001ж.
7. Халықаралық стандарттарға бейімделу жағдайындағы бухгалтерлік есеп ... даму ... ... ... 3 бөлім 2001ж.
8. З.Н Әжібаева, Н.Ә. Байболтаева, Ж.Ғ. Жұмағалиева Аудит 2006ж
9. Радостовец В.К., ... В.В. ... учет на ... ... Д.О. ... ... ... С.М. Байдәулетов, М. Байдәулетов. Аудит, 2004 Алматы
12. Бухгалтер бюллетені, 2003-2004ж
13. ГлавБух журналы №11 2007
14. Учет и ... ... №5 ...... ... ... есеп және қаржылық қорытынды
есеп жөнiндегiң заңы (соңғы толықтырулар мен өзгерiстер 24.06.2002ж.).

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
Аудит түрлері16 бет
Кәсіпорында тауарлы-материалдық қорларды аудиттеуді ұйымдастыру жолдары84 бет
кәсіпорындағы тауарлы материалдық қорлар есебінің ұйымдастырылуын зерттеу және «ЕмбіМұнайГаз» АҚ – ның мәліметтері негізінде кәсіпорынға экономикалық сипаттама беру61 бет
Кәсіпорынның қоймасына тауарлы – материалды қорлардың түсуін құжаттық рәсімдеу16 бет
Тауарлы - материалдық қорлардың ұғымы, классификациясы және бағалануы30 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет
Тауарлы Материалдық Қорлар есебі. №2-ші ХҚЕС28 бет
Тауарлы материалдық қорлар сипаттамасы33 бет
Тауарлы материалдық қорлардың есебі29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь