Мемлекеттік несие мен мемлекеттік борыш

Кіріспе
1. Мемлекеттік несиенің мәні
2. Мемлекеттік несиенің нысандары мен әдістері
3. Халықаралық мемлекеттік несие
4. Мемлекеттік борыш және оны басқару.
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Нарықтық қатынастардың құрылымда да, мемлекет тарапынан оларды реттеу механизімінде де қаржылық несие зор рөль атқарады. Қаржылық иесие нарықтық катынастардың құрамды бөлігі және өз тарапынан мемлекеттік саясатты жүзеге асырудың құралдарының бірі болып табылады.
Мемлекеттік несие, несие қатынастарының жүйесі, бұл қатынастарда мемлекет өз органдары аркалы карызгер, ал жеке және заңи тұлғалар несиегерлер болып табылады.
Мемлекеттік неисе арқылы қайтарымдылық негізінде мемлекеттің шығындарыи қаржыландыру үшін ақшалай қаражат шоғырландырады. Қоғамдық өнім құнын бөлуге несие де қатысады. Әрі қайта бөлгіштік процестер несие қатынастарының сферасында ағылып жатады. Қаржыдағы сияқты кредит қатынастарында да шаруашылық жүргізуші субъектілеріді,халықты, мемлекетті ұзақ мерзімді жэне қысқа мерзімді несиелендіру мақсаттары үшін несиелік деп аталатын ақша қорлары қалыптасып, пайдаланылады.
Қазіргі жағдайда қандай мемлекеттің экономикалық құрылымын зерделеу оның қаржы жүйесін талдаусыз мүмкін емес. Бұл жүйе қаржы қатынастары жиынтығынан және оны реттейтін институттардан турады.
Қаржы қатынастары кез келген қоғамдык жүйеде орын алатын жалпы экономикалық катынастардың құрамды бөлігі. Мемлекет қаржы жүйесі арқылы саяси, экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап, пайдаланады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде, қоғамдық ұдайы өндірісті дамытуда, қоғамның экономикалық құрылымын қалыптастыруда, өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады. Мемлекеттің қаржылары әлеуметтік бағдарламаны жүзеге асыруға, мемлекеттік баскару аппараты мен қорғанысқа, тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға, сыртқы экономикалық қызметті атқаруға жұмсалады.
Қаржы жүйесі мемлекеттің көптеген қаржыландыру институттарын қамтиды. Олар әр түрлі бағыттағы несие институттарымен тығыз байланыс негізінде әрекет жасайды. Рыноктық қатынастар кұрылымында да мемлекет тарапынан оларды реттеу механизмінде қаржы зор рол атқарады.
Қаржы -нарықтық қатынастардың құрамды бөлігі және мемлекеттік саясапъі жүзеге асырудың құралы. Бұл орайда қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін түсіне білудің, оның іс-әрекет етуінің ерекшеліктерін терең ұғынудың Қазақстан экономикасын ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре білудің маңызы зор.
Қаржы механизмі арқылы мемлекет өзінің саяси, экономикалык және элеуметтік сфералардағы көптеген қызметтерін атқаруға қажет ақшалай қаражаттар қорын жасап қолданады.
1. Мемлекеттік кредит қатынастары қалай пайда болады?
2. Мемлекеттің несиенің функцияларын, сыныптамасын баяндандар.
3. Мемлекеттік несиенің нысандарын атап шығындар және оларға қысқаша сипаттама беріндер.
4. Халықаралық мемлекеттік несиенің нысандарын атап шығындар.
5. Мемлекттік борыш қалай түзеледі? Оның үғымын түжы-рымдаңцар.
6. Ішкі мемлекеттік борыштың проблемалары неде?
7. Қазақстандағы ішкі мемлекеттік борыштың негізгі нысан-дары қандай?
8. Мемлекеттік борыш басқару дегеніміз не және оның негізгі әдістері қандай?
9. Мемлекеттік борыштың мүмкін жағымсыз салдарлары (зар-даптары) қандай?
10. Қарғажанов З.Қ «Табиғат ресурстан пайдалану төлемдері және салықтары».
11.Экономикалық теория «Оқу құралы». Я.Ә Абубакіров. Б.Б. Байжумаев.
12. Қ.Қ Құлпыбаев «Қаржы»
13. //Қаржы//
14. Экономиклаық сөздік.
        
        Тақырып: Мемлекеттік несие мен мемлекеттік борыш.
ЖОСПАР
Кіріспе
1. Мемлекеттік несиенің мәні
2. Мемлекеттік несиенің нысандары мен әдістері
3. Халықаралық мемлекеттік несие
4. ... ... және оны ... ... ... қатынастардың құрылымда да, мемлекет тарапынан оларды реттеу
механизімінде де қаржылық несие зор рөль ... ... ... ... ... бөлігі және өз тарапынан мемлекеттік саясатты жүзеге
асырудың құралдарының бірі болып табылады.
Мемлекеттік несие, несие ... ... бұл ... өз органдары аркалы карызгер, ал жеке және заңи ... ... ... ... ... ... негізінде мемлекеттің
шығындарыи қаржыландыру үшін ақшалай қаражат шоғырландырады. Қоғамдық өнім
құнын бөлуге ... де ... Әрі ... ... ... ... сферасында ағылып жатады. ... ... ... да шаруашылық жүргізуші субъектілеріді,халықты, мемлекетті
ұзақ мерзімді жэне қысқа мерзімді несиелендіру мақсаттары үшін ... ... ақша ... қалыптасып, пайдаланылады.
Қазіргі жағдайда қандай мемлекеттің экономикалық құрылымын ... ... ... ... ... ... Бұл жүйе ... қатынастары
жиынтығынан және оны реттейтін институттардан турады.
Қаржы қатынастары кез келген қоғамдык ... орын ... ... ... құрамды бөлігі. Мемлекет қаржы жүйесі ... ... және ... салалардың алуан түрлі қызметтеріне
қажетті қаражаттарды ... ... ... ... ... ... бөлуде, қоғамдық ұдайы
өндірісті дамытуда, қоғамның экономикалық құрылымын ... ... ... ... рөл ... ... ... бағдарламаны жүзеге асыруға, мемлекеттік баскару аппараты мен
қорғанысқа, тәртіп сақтау ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің көптеген қаржыландыру институттарын қамтиды.
Олар әр түрлі бағыттағы несие институттарымен тығыз ... ... ... ... қатынастар кұрылымында да мемлекет тарапынан
оларды реттеу механизмінде қаржы зор рол атқарады.
Қаржы -нарықтық ... ... ... және ... ... ... құралы. Бұл орайда қаржының әлеуметтік-экономикалық ... ... оның ... етуінің ерекшеліктерін терең ұғынудың
Қазақстан экономикасын ойдағыдай ... ... ... ресурстарын
неғұрлым толық және ұтымды пайдаланудың әдістері мен амалдарын көре білудің
маңызы зор.
Қаржы ... ... ... ... ... ... ... сфералардағы көптеген қызметтерін ... ... ... ... ... қолданады.
1. Мемлекеттік несиенің мәні
Мемлекет пен муниципалдық ... ... ... қарамағына елдің заңи және жеке түлға-ларының бос ... да, ... ... ... ... ... ... және халық-аралық қаржы-кредит институттарының ресурстары да
несие капиталы ретінде ... ... ... үшін және ... проблемаларын шешу үшін тартылуы мүмкін. Оларды ... ... ... кредит болып табылады.
Мемлекеттік кредит — жалпымемлекеттік қаржының басты буындарының бірі
жөне кредит ... ... бүл ... ... ... қарыз алушының да, га-ранттың да ... ... үшін ... ... рөлінде көрінуі мүмкін.
Мемлекеттік несиенің ерекшелігі қарызға берілген ... ... жоне ... ... бүл ... ... ... болмай-ды.
Мемлекеттің несиенің жекеше кредиттен айырмашылығы:
|Жекеше кредит ... ... ... ... мүқтаждар|1) ондірістік жоне |
|үшін жүмыл-дырылады; |ондірістік емес ... ... ... ... үшін ... ... ... отеу ... өнім |2) ... жоне сатып алу |
|немесе ондіріс |қаражаттары ... ... ... ... қүннан |3) өтеу бюджет ... ... ... ... ... қолдану |салықтық түсімдердің |
|сферасын (ондірістік ... ... ... ... |4) ... ... |
| ... та-рылтады. |
Мемлекеттік несиенің көмегімен жүмылдырылған қаражат-тар ... ... ... оның ... сипаты болуы
тиіс. Мемлекеттік кредит жөніндегі қатынастар мына негіздерде қаржы
қатынастарына ... ... ... жолымен жүмылдырылатын қаражат-тар өр ...... ... ... сол ... ... қажеттіліктерді қаржыланды-руға бағытталатын мемлекеттің қаржы
ресурстары ретінде қара-лады;
2) алынған жөне берілген кредиттер үшін есеп ... олар ... ... бюджеттердің — үкіметтің қарыз алу-лары кезінде ... ... ... ... ... қарыз алулары
кезінде жергілікті бюджеттердің қаражаттары есебінен жүргізіледі. Бюджет
кірістерінің негізгі және ... ... ... ... ... ... ... қаражаттар "антиципацияландырыл-ған
салықтар", яғни мерзімінен бүрын өндіріп ... ... деп ... ... ақша қаражаттарын (оларды кейін қайтару шартында)
қайта бөлу ... ... Бүл ... шаруашылық жүргізуші
субъектілердің уақытша бос ақша қаражаттарын шоғырландырумен байланысты.
Бүл функ-цияда ... ... ... ... үйымдастыру ны-сандарының
бірі болып табылады. Несиенің ... ... ... ... ... ... ... жөне оның қажеттіліктерін қаржыландыруға бағыт-
талады. Бүған халықтың, шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... облигацияларын шығару, мемлекеттің
бағалы қағаздарының ... ... ... ... ... сертификаттарды) шығару арқылы қол жетеді. Бүл
функция ... ... ... ... ... өндірістің
ауқымын арттыру және оның қарқынын тездету болып ... ... ... ... ... ондаған
жылдардан кейін, яғни келешектегі үрпақтардан өндіріп алынатын салықтар
есебінен қайтарылуы мүмкін болғанда ... ... ... бөлгіштік
функциясы сондай-ақ оның мерзімінен бүрын төлену қасиетінде ... ... ... ... бүгінгілердіің пайдасы-на
қайта бөлуге қол жетеді ("уақытқа қарай қайта белу")-
Мемлекеттік несиенің екінші функциясы — реттеуші ... ... ... несиелік пайыздың мөлшеріне ықпал жасай ... ... ... ... ... ... қаржыгер бола отырып, ол
бүл капиталға де-ген сүранымды арттырады, ... ... ... ... ... артады. Сөйтіп, мемлекет бүл рыноктағы бөсекеге араласады, одан
жеке инвесторларды ығыстырады ("ығыстыру әсері"). Бүл ... ... бір ... инвестици-ялауын шектеуді тудырады. Бір мезгідде
мемлекеттің бағалы қағаз-дарын сатып алу кезівде айналыстағы ақшаның ... ... және ... ... қысқаруына жеткізеді, мүның өзі ақша
эмиссиясының зардаптарын жою үшін тиімді болуы мүмкін.
Мемлекеттік кредит рөлі ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктеріне және олардың мемлекеттің
кезек күттірмейтін мүқтаждарын қаржыландыруға бағыттауға саяды.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... шартты болып
ажыратылады (17.1 ... ... ... ... кредит қатынастары жан-жақты түрғыда:
қарызгер кезінде де, несиегер ретінде де ... ... ... ... ... үйымдар-дың жөне халықтың
арасында пайда болады.
Халықаралық кредитте қатынастарға бір ... ... ... ... ... жағынан басқа мемлекеттердің үкіметтері,
банктері, ... ... ... ... ... ... беруші тарап мемлекет-донор немесе үйым-донор, ал кредит
алушы ел реципиент-ел деп аталады.
Шартты мемлекеттік кредит ... ... ... ... ... ... органдары алған қарыздарына басқа елдердің
несигерлеріне берілген кепілдіктер ... ... ... ... ... ... орындалмаған жағдайда үкімет отандық ... ... ... ... ... ... ... басқа
активтерінен бюджет қаражаттары есебінен қарыздың сомасын төлейді.
Мемлекет қарыз алушы ... ғана ... ... ... ... ... бола алады.
Мемлекеттік несиелендірудің негізгі сферасы — күрделі жүмсалымдар:
басым ... ... ... ... ... және ... ин-фрақүрылым салаларын қаржыландыру.
Несие капиталдары рыногында ... ... ... бола ... ... ... ... банкроттық; саяси жөне басқадай
себептер жағдайында бүл мемлекеттік несиелендірудің ерекше нысаны.
Мемлекеттік несиенің ...... ... ... ... қорларында, халықта пайда болатын уақытша ... ... ... бюджет тапшылығын қаржыландыру;
2) үлттандырылған және аралас кәсіпорындарға жүмсалатын күрделі
жүмсалымдарды қаржыландыру;
3) ... ... ... ... ... елдің ақша айналысын реттеу үшін пайдаланады.
2. Мемлекеттік несиенің нысандары мен әдістері
Ішкі мемлекеттік несиенің ... ... ... ... ... ... халықтың салымдарының бір ... ... ... ... несиелер.
Мемлекеттік несиенің негізгі нысаны кредит қатынастары болып көрінетін
мемлекеттік ... ... ... бүл ... ... ... ... болады.
Мемлекеттік қарыздар — нәтижесінде мемлекет белгілі бір мерзімге жөне
белгілі бір ақыға ақша қаражаттарының белгілі бір ... ... ... заңи және жеке ... ... қарыз қатынастары.
Қарыздардың салықтардан айырмашылығы:
|Қарыздар ... ... ... сипаты; 2) |1) мөжбүрлеме сипаты; ... ... ... анық ... | ... өтеу ... орны, орналастыру одістері, қарыз валю-тасы,
эмитенттер, ... ... ... ажыратылады. өтеу мезгілі бойынша:
қысқа мерзімді (бір жылға дейін), орта мерзімді (1 жылдан 5 ... ... ... (5 ... жоғары) болып ажыратылады. Орналастыру орны бойынша
қарыздар ішкі жөне сыртқы қарыздар ... ... Ішкі ... ... азаматтары мен қоғамдар сатып ала алады. Орналасты-ру
әдістері бойынша: еркін айналатын, жазылу ... ... ... қарыздар болып ажыратылады. Мемлекеттік қарыздар, әдеттегідей
ақша нысанында шығарыла-ды, бірақ қажет болғанда заттай нысаны да ... ... ... укіметтің қарыздарына жоне биліктің
жергілікті ... ... ... ... ... түрлері бойынша қарыздар пайыздық (қарыз иелері жыл сайын
тең үлеспен бекітілген ... ... ... ... ... ... ... (табыс облига-циялардың өтеу тиражы немесе үтыс ... ... ... ... ... ие ... кейін Қазақстан Республикасын-да меншікті
ішкі қарыздарды қолдану басталды. 1992 жылы рес-публика үкіметі Мемлекеттік
ішкі ... ... ол ... мен ... ... таратылды. Сол
жылы ай-налысқа 20 жылға есептелінген Қазақстан Республикасының мемлекеттік
ішкі утыс қарызының бондары шығарылды. Қарыз-дар бойынша үтыстар жыл ... 50, 500 мың ... ... 4 рет ... жылы Қазақстан Республикасында резидент және бей-резидент-заңи
және жеке ... ... ... 1000 ... айналым мерзімі 364
күнге тең мемлекеттік бағалы қағаздар болып табылатын ... ... ... ... облигациялары таратылды. Үлттық жинақ
облигацияларына жүзбелі табыстық ... ... олар ... ... ... жөне ... ... берген қарыз алу және борыш
туралы" Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... түрлерін атауға бола-ды: мемлекеттік қарыз алу ... ... ... ... ... Республикасында мемлекеттік ... ... ... ... Үлттық банісі жөне жергілікті атқарушы органдары
жүзеге асырады.
Үкіметтің қарыз алуы ... ... ... ... ... банктің қарыз алуы төлем балансын қолдау және Үлттық
банктің алтын-валюта активтерін ... ... ... ... отырған ақша-кредит саясатымен айқындалатын ... да ... ... ... Жергілікті атқарушы органдар-дың мемлекеттік
қарыз алуы ... ... ... ... ... ... ... жабу мақсатында жүзеге
асырылады.
Мемлекеттік қарыздардың ... ... мен ... ... Қарызгерге қатысы бойынша:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарыздары;
Қазақстан Республикасы Үлттық банкінің қарыздары;
Жергілікті атқарушы органдарының қарыздары ... ... ... ... ... бойынша: сыртқы мемлекеттік қарыздар;
ішкі мемлекеттік қарыздар.
3. Қарыз алу нысаны бойынша:
мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... ... мерзімі бойынша мемлекеттік эмиссиялық баға-лы қағаздар:
айналыс мерзімі 1 ... ... ... ... ... 1 ... 5 жылға дейін, орта мерзімді;
айналыс мерзімі 5 жылдан астам, үзақ мерзімді болып белінеді.
Мемлекеттік эмиссиялық ... ... ... жөне ... ... үстаушылар үшін тек қана қүжаттық нысанда), номиналды ... қүны ... ... ... жөне ... ... мүмкін.
Қарыз туралы келіссөздер жүргізу, шарттарға қол қою тәртібін, оның
атынан эмиссияланатын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... өтеу және оларға қызмет көрсету тәртібін
Қазақстан Республи-касының Үкіметі ... ... ... үшін ... ... бойынша қалдықтарының бір ... ... ... ... жинақ банкілері ар-қылы жүргізіледі жөне ... ... ... ... ... онда депозиттерді пайдалану
тәуекелдіктері бойынша мемлекет жауап береді; жинақ банкінің ... ... ... ... банк ... (акционерлердің)
пікірлеріне сөйкес тартылған қаражаттарды ... ... ... ... ... несиелер шаруашылық жүргізуші субъектілерге немесе бюджет
қаражаттары есебінен мемлекеттік билік пен бас-қару органдарының халыққа
қаржылық ... ... ... ақша ... ... несиенің әістері әр түрлі жөне баяндалған нысандарға сай
келеді. Мемлекеттік қарыздарда — бүл ... ... және ... ... амалдары, төсілдері: олар қарыздарды шығарудың шарттарымен
анықтала-ды: табыстылықты анықтаудың және ... ... ... іс-
қимылдың мерзімі, орналастыру амалдары (облигацияларды, бондарды ... алу және ... ... ... ... өтеу ... бойынша үтыстар, ... ... ... ... төлеп (сатып) алу, мерзімсіз қарыздарда - пайыздық кірісті
дүркіндік төлеу).
Қарыздардағы әдістерге сондай-ақ мемлекеттің борышын бас-қару өдістері
де жатады (ары ... ... ... ... ... ... қаржыландыру).
Мемлекеттік қазынашылық міндеттемелерде (МҚМ-да) мыналар әдістер болып
табылады: дисконттың ... ... ... ... ... қүны бойынша
МҚМ-ды өтеу, өтеу мерзімі, аукциондарды өткізудіің тортібі (реті).
Мемлекеттік несиенің ... ...... банктердің
депозит ресурстарының қалдықтарын пайдалану кезінде мүндай ... ... ... ... ... ... ресурстары ретінде
тартылатын ресурстар-дың улесі, қайтару мерзімі, табыстылық нормасы. Елдің
орталық эмиссиялық ... ... ... ...... ... бүл ... мүндай қарыз алудың инфляциялық ықпалын азайтуы тиіс.
Мемлекеттік кредиттер нысанындағы әдістер квдімгі банк ... ... ... ... Халықаралық мемлекеттік несие
Өзінің шығындарын жабуға мемлекет шетелдік кредиттерді де ... ... ... ... өсуі ... мемлекеттік
несиенің тез дамуына жеткізіп, соның негізінде сыртқы берешектердің ... ... ... ... Мемлекеттер өзіне қажет қаржы ресурстарын
жүмылдыру үшін үлттық шекарадан тысқары жерлердегі бос ақша ... ... ... ... Компаниялар, банк-тер, сондай-ақ, ер ... ... ... ... мөмілелерінің қатысушылары болып
отыр.
Халықаралық мемлекеттік кредит — халықаралық экономикалық қатынастар
сферасында елдердің ... ... ... ... ... ... ... немесе несиегер ретінде болатын
қатынастардың жиынтығы. Бүл қатынастар мемлекеттік сырт-қы қарыздар нысанын
қабылдайды жөне ішкі ... ... олар да ... ... ... ... Отінімдердің канағаттандырылуы басталатын ең томенгі дисконтталын-
ған баға.
ында ... ... ... ... сомасы есеп-телген
пайыздармен бірге елдің мемлекеттік борышына қосы-лады. Мемлекеттік сыртқы
қарыздар ақша және тауар ныса-нында беріледі. ... ... ... органдар арқылы елдер болып саналады.
Халықаралық кредит — бірқатар елдер мемлекеттерінің, банкгерінің,
сондай-ақ басқа заңи және жеке ... ... ... мемлекеттеріне,
банктеріне және өзге де заңи және жеке ... ... ... ... ... дамуына байланысты халықаралық кредит
сферасында мына валюта-кредит үйымдары барған сайын маңызды орын алып отыр:
Халықаралық Валюта Қоры, ... ... Қүру жене Даму ... жөне ...... ... ... Инвестициялар Кепілдігінің
Көпжақты Агенттігі, Ха-лықаралық Қаржы ... ... ... Қүру ... Банкі, Азия Даму Банкі, Ислам Даму Банкі жөне ... ... Қоры ... ... реттеу нормаларын белгілеу және оларды
сақтауға бақылау жасау, қатысушы-елдер арасыңда ... ... ... төлем баланыста-рын реттеу үшін қаражаттар беру арқылы халықаралық
сауда мен валюталық ынтымақтастыққа жөрдемдеседі.
Дүниежүзілік банк пен оның ... ... ... ... ... ... керсету мен елдердің экономикалық өлуетін іске
асыруға ... ... ... ... ... ... мәні ... халықаралық мемлекеттік кредит үлғай-малы үдайы
өндірісті қамтамасыз ету қүралдарының бірі ... ... ... ... ... ... көмек көрсетудің қүралы болып
саналады.
Халықаралық несиенің қажеттігі ... ... ... айқындалады.
Халықаралық несиенің дамуы мына факторларға байланысты болады:
1) еңбектің халықаралық бөлінісі мен экономикалық бірігу;
2) өндірістің мамандандырылуы, қауымдасуы;
3) елдердің ... ... және ... ... әр ... етілуі;
4) жеке елдердің экономикалық дамуының біркелкі еместігін жеңіп
шығудың қажеттігі;
5) ... ... ... көмек көрсетудің қажеттігі;
6) дамушы елдердің дамыған елдермен сауда-экономикалық ынтымақтастығы.
Халықаралық кредитке берілетін мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарынан;
2) үжымдық несие қорларынан (үлттық және халықаралық банктердің
меншікті және ... ... ... ... ... мен ... қаражатта-
рынан түрады.
Ақша нысанындағы халықаралық кредит үлттық валюталар-да және ... ... ... ... ... мемлекеттердің сыртқы экономикалық
қызметі процесінде тауар жоне ақша ... ... бөлу ... ... ... ... ... дамуын тездетуге,
экономикалық дамудың деңгейлерін теңестіруге, сырт-қы сауданың өсуіне,
экономикалық бірігуді ... ... ... негізгі нысаны сыртқы қарыздар болып табылады.
Қарыз қаражаттары сыртқы сауда мөмілелерін жүзеге асыру немесе экспорт ... ... - ... сауданы несиелендіру үшін пайдаланылады.
Сыртқы сауда-ны несиелендіру кезінде кредиттерді беру, пайдалану және ... ... ... мен ... ... ... ... өздерінің міндеттемелерін толық өрі бөгетсіз ... ... ... ... ... даму-ды қолдау мақсатымен
шетел мемлекеттері мен көпжақты ... ... ... ... ... ... беру ... коммерциялық емес сипаты болады,
яғни көпжақты валюта-кредит үйымдары өздерінің пайдасын ба-рынша көбейтуге
үмтылмайды, ... ... ... және экономикалық есуді
қамтамасыз ететін сфера-ларды қаржыландырады. Мысалы, Халықаралық ... ... ... макроэкономикалық түрақ-тандырудың жөне
қүрылымдық реформалардың бағдарлама-ларына, теңгенің бағамын қолдауға
беріледі, ... өзі ... ... ... қарыздарының елге түсу
шарттары-ның бірі болып табылады.
Халықаралық экономикалық ... ... ... ... ... ... " ны-саны қолданылады. Мүвдай
кредиттерді беру қарызгер елге нақтылы тауарларды ... ... ... олардың жеткізілімімен "байланыстырылады". Әдетте байланыстырылған
кредиттер жеңілдік жағдайда беріледі, мүның өзі өз еліндегі ... ... ... ... ... ... ... кредиттерді пайдаланудың елдің сауда балансы-на ықпал
жасайтын зардабы болады. іосымша қаржыландыру-дың есебінен импорт еседі, ... ... ... тапшылы-ғын тудырады немесе көбейтуі мүмкін. Бүдан
басқа, экспорттық кредиттер реципиент-елдегі экономикалық өсуге ықпал ... ... ... ... ... өндірістік сфераға салуға
мүмкін болар еді жөне ... ... ... ... ... табыс өкелер еді, екіншіден, импортталатын
тауарлар неғүрлым сапалы жөне арзан тауарлар ... ... ... ... ... өндіруді жаншиды.
Қазіргі жағдайда жабдықты, материалдарды, азық-түлікті са-тып алу
кезінде ... ... ... ... үйымдары мен сыртқы экономикалық банк
контракттар мен келісімдер, соның ішінде өтемдік келісімдер негізінде ... ... мен ... ... банк және ... ... ... келісімдер — бүл сыртқы сауда
келісімдерінің түрі, бүл келісімдер кезінде тауарды ... ... оның ... ... ... төлейді. Өтемдік келісімдер, өдеттегідей,
шетел банктерінен үзақ ... ... ... ... ... есебінен шетелдік фирмаларға белгілі бір объектіні салу үшін
олардан сатып алынатын ... ... ... қүны ... ... ... ... өтеледі.
Кредитті етеу қабілетін бағалау үшін рейтинг агенттіктері елдің несие
рейтингін өзірлейді, бүл орайда мына аспектілерге назар аударылады:
1. ... ... ... ... ... мүны демократиялық
саяси институттардың тиімділігі, шешімдер қабылдау процесінің ... ... ... саяси жолды үстаушылық және ... ... ... қабілеттілік деп түсінеді.
2. Қаржылық түрақтылыққа жене экономикалық өсуге жетудегі жетістіктер.
Олар өзіне ... ... ... және ... саясаттың
тиімділігі, үлттық валютаның түрақтылығы мен айырбасталымдығы кезінде
инфляцияның төменгі деңгейін үстап түру.
3. Нарықтық ... ... ... ... жеке ... рөлі ... ... жекешелендірудің дәрежесі, жеке меншік
компаниялардың жетістіктері, көсіпорындардың қүрылымын өзгерту, корпорация-
лық басқарудың ... ... ... ... ... ... төлем тәртібі, экономикалық қызметті ырық-тандыру (баға белгілеудің
еркіндігі, жаңа ... жөне ... ... үшін ... сыртқы сауда мен инвестициялық қызметтегі ашықтық), қаржы
секторының ахуалы ... ... ... жөне оны ... ... делдалды-
ғының дамуы, қор рыногының және банктік емес қаржы мекемелерінің дамуы),
нарықтық ... ... ... инфрақүрылым мен заңнаманың
болуы).
4. ... ... ... ... Экспорт пен импорттың өсу серпіні
мен қүрылымы, халықаралық ... ... ... ... көзі ... ... тура инвестициялардың рөлі,
менеджменттің деңгейі, технологияларды беру арқылы бағаланады.
Сонғы жылдары Қазақстан ... ... ... ... Сондықтан валюта қаражаттарын үтымды, үнемді жүмсаудың маңызы арта
түсуде. Олар бірінші ... ... ... ... шығаратын
кәсіпорындарды қүру жөне ... жөне ... ... яғни
экономиканы сауықтыру үшін белгіленген қүрылымдық саясатты ескере отырып
дамыту үшін пайдаланылуы ... ... ... және оны ... кредит қызметінің нәтижесінде мемлекеттік борыш түзіледі.
Мемлекеттік ... — бүл ... жене ... бір ... өтелмеген
мемлекеттік қарыздардың сомасы (олар бой-ынша есептелген пайыздарды қоса).
Мемлекеттік борыш үлғай-малы үдайы ... жене ... ... үшін ақша ... ... ... бірі ретінде
мемлекеттік қарыздарды пайдаланудан ... ... ... ... ... қаражаттары есебінен өтейді. Орналастыру рыногына,
қарыз ... жөне ... ... ... ... ... ішкі және ... борыш болып бөлінеді. Сондай-ақ күрделі және
ағым-дағы мемлекеттік борыш болып бөлінеді. Курделі ... ... ... ... және ... ... ... бүкіл
сомасын (бүл міндеттемелер бойынша есептелген пайыздарды қоса) айтады.
Агымдагы борыш — бүл ... ... ... міндеттемелері бойын-ша
несиегерлерге табыс төлеу және мерзімі келген ... ... ... ... ... борыш өз кезегінде тікелей
Үкіметтің, Үлттық банктің жөне ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Егер, борышты несиегерлердің түрлері
(типтері) бойынша ... ... ... ... Дүниежүзілік банкке,
Халықаралық валюта қоры-на жөне ... ... ... ... ... алудың едәуір көлемі жеке несиелерге де тиеді. ... ... ... ...... міндеттемелерді,
Үлттық банктің ноттары мен еурооблига-цияларын сатып алатын шетелдік жеке
және заңи үйымдар. ... ... өтеу ... ... көрсетуге жүмсалатын шығыстардың негізгі баптарының бірі
болып отыр.
Мемлекеттік борыштың пайда ... мен ... ... ... ... ... ... табылады.
Экономкалық жағынан дамыған елдердің едәуір мемлекеттік ішкі ... ... ... бүл ... түзілу себептеріңцегі, өдістеріндегі
және жүмыс істеу ерекшеліктеріндегі айырмашылық елеулі ... ... ... бо-рыш және оны тудырған бюджет ... ... ... ... мен оны ... ... болып табылады. Халықтан, ... ... ... жөне кредит мекемелерінен қарызға алынған ақша
қаражаттары өнімді пайдаланылады және ... ... ... ... ... ... ... өзіне өзінің қарызы" ретінде
қаралады және үлттың жиынтық байлығының жалпы мөлшеріне өсер етпейді. Ішкі
борыш-ты басқару ... ... ... ... түріндегі оның белгілі
бір теріс зардаптары инвестицияларға немесе елдің эконо-микасын дамытуға
қосымша ... ... ... ... ... ... Ішкі борыштың өсуі кезінде үлттық табыс пен байлық кемімейді,
мүның өзі, өрине, табыстардың қайта ... ... ... ... салдарларды жоққа шығармайды, олар мынаған саяды:
1. Берешекті етеу мен ... ... ... қаражатта-рының
есебінен, яғни салық төлеушілердің есебінен ... ... ... ... ... иелеріне, өдеттегідей, қоғамның дәулетті
жіктеріне ... ... ... жолымен мемлекетгік борышты азайту жөніндегі
мемлекеттің іс-қимылы кезінде макроэкономикалық ... ... ... ... ... таза ... ... азаюына
үрындырады, кәсіпкерлер тарапьшан қаражатгардың жүмсалымына ... ... ... ... ... Жеке ... ... "инвестицияларын ыгысты-ру " нөтижесі іс-
өрекет етеді. Бүл ... ... туып ... Мемлекет бюджет тапшылығын
немесе борышты жабу мақсаты-мен ... ... шыға ... ақша ... ... мүның нәтижесінде ақша капиталының ... ... Бүл жеке ... ... ... бір
бөлігінен айырады, ал инвестициялық шығыстардың төмендеуі тепе-тенді ... ... ... ... ақша ... ... ... түтыну
мақсаттарына емес инвестициялық тауарларға бағыттаса, егер ... ... емес ... ... ... істесе мүндай іс-өрекеттің
келеңсіз нөтижесі шектелуі мүмкін.
Қазақстан практикасында бюджеттердің тапшылықтары мен мемлекеттік
борыш ... ... және ... ... ... ... ... борыштың едөуір бөлігі ... ... ... пирамидасы" болып табылатын мемлекеттік қазынашы-
лық міндеттемелер бойынша ... ... ... ... ... ... қарыз алған со-масы ішкі берешекті үнемі
арттырады.
Мемлекеттік ішкі ... ... ... ... жатады:
бюджет тапшылығын жабу үшін бүрын алынған ... ... ... ... және ... ... ... шығарумен ресімделген
халықтан, шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ішкі борыштың пайда болуы мен үдей түсуі ... ... ... ... ... ... — шетелдік несиегерлер тура-сында белгілі бір
күнге, белгіленген мерзімде өтеуге жататын елдің қаржылық міндеттемелерінің
сомасы.
Елдің сыртқы борышының болуы ... ... ... болып
саналады. Алайда, оның шегі болады, ол шек-тен мемлекеттік борыштың артуы
қауіпті бола бастайды.
Мемлекеттік сыртқы қарыз алу ... ... ... ... ... банкісінің таза алтын-валюта резервтерінің 50 пайызынан аспауы
тиіс. Сыртқы қарыздарды көптен-көп ... ... ... ... жөне ... ... ... мүмкін.
Дүниежүзілік практикада мемлекеттік борыштың мөлшерін ... үшін ... ...... ... көрсешудің коэффициенті
пайдаланылады. Ол борыштық төлемдердің елдің валюталық ... ... ... ... ... ... қауіпсіз деңгейі 25 ... ... ... ... ... оның сыртқы борышының
мөлшері туралы түсінікті Дүниежүзілік банктің сыныптамасы негізінде жасауға
болады. Осы ... ... ... анықтауы бойынша мемлекеттің
берешегі төмен деп ... ... ... ... ... ... ішкі ... қатысы 48 пайыздан аспаса
(Қазақстанда —33.8%); ә) жалпы сыртқы бо-рыштың экспортқа қатысы 132 пайыз
(Қазақстанда —113%); б) ... ... ... ... экспортқа қатысы
18 пайыз (Қазақстанда -22.8%); в) сыйақы төлемдерінің экспортқа ... ... ... —5.1%). Сөйтіп, егер мезгілі өткен төлемдердің көптігін
есепке алмасақ, Қазақстанның ... ... ... деп ... ... ... борышы-ның жоспарлы өсіп отырғанын, ал оның экспортының
керісінше төмендеп отырғанын ескерсек ахуалдың нашарлауы ... ... және ... ... және ... ... қарыздардың, сондай-ақ Қазақстан Рес-публикасы ... ... ... ... ... ... ... бір күнгі сомасы жалпы сыртқы бо-рышты
қүрайды. Ол сыртқы мемлекеттік ... және ішкі ... ... ... ... борыш -Қазақстан Республикасы өкіметінің,
жергілікті атқарушы ... және ... ... ... ... ... ... сыртқы мемлекеттік боры-
шының қүрамдас бөлігі. Ішкі ... ... - ... ... жергілікті атқарушы органдарының және Үлттық банкінің Қазақстан
Республикасының қарызгер-резиденттері алдындағы ішкі мемлекеттік қарыздар
мен басқа да ... ... ... ... ... қүрамдас
бөлігі.
1992 жылы бүрынғы КСРО-дан мүра болып ... ... ... 3.2 миллиард долларды қүрады. 1993 жылдың ... ... ... ... ... ... Қазақстанның үлестік
борышы мөселесін реттеген "нөлдік вариантты" келісімге қол ... және ... бір ... ... ... ... ... борышы 1.9 миллиард. долларды қүрады. Бүл борыш ... бар ... ... үшін көп емес еді. 1995 ... ... ... ... сатымды ресурстарды қоса жалпы сыртқы
борыш 3.09 миллиард долларды ... ... ... 19%). 1999 ... ... ... ... ең жоғарғы мөлшерге — 8229.4 миллион долларға
жетті. 2001 ... ... ... ... ... 3272 ... ... кепілдендірген сырт-қы борыш — 694.6 миллион долларға, жиыны —
3966.6 ... ... ... Бүл ішкі ... ... ... бар-
лық борышының 86.8 пайызын қүрады. 2003 жылдың басында ... ... мен ... ... ... ... жиыны 3481.0 миллион
долларға жетті. Алайда, жекеменшік сектордың борышымен ... - ... ... ... ... фирмааралық берешекті — 10547 миллион доллар)
жалпы сыртқы борыш 18024 миллонн долларға жетті. 2001 жылы ... ... ... ... 17.5 ... қүрады, ал 2002 жылы ол 16 пайызға дейін
төмендеді.
Мемлекеттік борыштың болуы мезгілі ... ... жоне ... ... төлеу жөніндегі жыл сайынғы шыгындарды қажет етеді,
олар мемлекеттік борышты басқару жөніндегі ... деп ... ... ... ... ... және оған қызмет
көрсетуді Қаржы министрлігі тиісті жылға арналған ... ... ... ... ... ... қаражат есебінен Үлттық
банк арқылы, Үлттық банктің борышын өтеуді жөне оған ... ... банк ... ... активтер есебінен, жергілікті ... ... ... өтеуді және оған қызмет көрсетуді ол тиісті
жылға арналган мемлекеттік бюджетте көздел-ген ... ... ... ... ... жергілікті атқарушы органның қарыздарына қызмет
көрсету үшін тарты-латын екінші деңгейдің ... ... ... ... ... ... белгілеген тәртіппен Қаржы
министрлігінде тіркеліп, есепке алынуға тиіс.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік борышын есепке алу үшін ... пен ... ... ... ... тәртіппен Қаржы
министрлігіне өз қарыздарының та-лаптары, алынуы, оларға ... ... ... ... ... тапсырып отырады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі республикалық бюджеттің қаражатымен
қамтамасыз ... ... ... өтеу жөне оған ... көрсету,
Үлттық банк өзінің билігіндегі барлық ... ... ... ... боры-шын өтеу жөне оған қызмет көрсету, жергілікті ... ... ... меншік қүқығындағы мүлікпен, қаржы ... ... да ... ... ... өз ... өтеу жөне оған
қызмет керсету жөніндегі ... ... ... ... ... және ... ... көрсету
жөніндегі телемдер толық көлемінде төленген ... ... ... ... саналады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің, Үлттық банкінің және жергілікті
атқарушы ... ... ... ... талаптарында, осындай
қағаздарды шығару талаптарында көздел-ген жағдайда, қарыз туралы ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды мерзімінен бүрын сатып алуға қүқығы бар.
Сыртқы борыштың болуы жасалынған өнімнің бір бөлігін елден тыс ... ... ... ... бо-рыш бойынша пайыздық
төлемдердің тез өсу тенденциясы бар.
Мүндай төлемақылар болашақ экономикалық ... ... және ... ... ... үлғайтады.
Сыртқы борыштың өсуі сонымен қатар, реципиент-елдің халықаралық
абыройын төмендетеді жөне ел ... ... ... сенімін
кетіреді.
Ірі және созылмалы тапшылықтардың және мемлекеттік бо-рыштың болуының
келеңсіз зардаптары ... ... ... бірігеді.
Инвестициялардың "ығыстыру өсерінен" басқа, мемлекеттік бағалы
қағаздар бойынша пайыздың жоғары ... ... ... ... ... ... ... сыртқы борыштың өсуін білдіреді. ... ... ... ... жүмсаудың артықшылығы үлттық
валютаға сүранымды ... жөне ... ... ... оның
бағамының өсуін тудырады. Валюта бағамының артуы экспорттың қымбаттауына
жөне импорт-тың ... ... ... нәтижесінде экспорт қыс-
қарады, ал импорт артады. Сауда ... ... ... ... Таза ... сүранымның компоненті болатындықтан, оның қысқаруы немесе теріс
сальдосы ... ... ... ... жасайды.
Осыған байланысты мемлекеттің өзінің өкілдікті органы ар-қылы қаралған
процестерге бюджет тапшылығы мен мемлекеттік борыштың ... ... ... ... ... ... жеке ... бойынша тиым
салу қүқығын белгілеуі мүмкін.
"Мемлекеттік жөне мемлекет кепілдік берген ... алу жөне ... ... ... ... тиісті мемлекеттік қүрылымдар
үшін қарыз алудың лимиттері ... ... ... ... Үлттық банктің сыртқы борышының лимиті.
3) жергілікті атқарушы орган ... ... ... ... республикалық бюджетте, Үлттық банкте,
жергілікті ... ... ... және ... ... сомалары болып табылады, бүл сомалар берілген күнге (қаржылық
жылдың ... ... ... ... ... ... тиіс. Мәселен,
Үлттық банктің сыртқы борышының лимиті оның таза алтын-валюта активтерінің
50 пайыз ... ... ... Үкіметінің қарыз алу лимиті, бүдан ... ... ... ... ... ... онда ... лимиті де, оған қызмет көрсетуге бағытталатын қаражаттардың ауқымы
да бекітіледі.
Жергілікті атқарушы органның ... ... ... арнал-ған лимиті сол
жылға арналған жергілікті бюджет кірісінің 10 пайызынан ... ... ... ... ... лимиті тиісті қаржы жылына ... ... ... 25 ... ... тиіс. Жергілікті атқарушы
орган-ның борышын өтеуге, оған ... ... ... шығыс көлемі
тиісті жылға арналған жергілікті бюджет кірісінің 10 ... ... ... ... ... ... — тиісті қаржы жылына
арналған республикалық бюджеттің қүрамында ... ... ... бүл ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік
кепілдігі — үкіметтің несиегер алдында ... ... ... одан ... соманы белгіленген мерзімде төле-меген жағдайда
берешекті толық ... ... өтеу ... ... арналған республикалық бюджет туралы заңца Үкіметтік борыш
лимиті 755 ... ... ... ал ... Республикасының
мемлекеттік кепілдіктерін беру лимиті 7.7 миллиард ... ... ... ...... өзі жөне оның кепілдігімен
алынған борышқа қызмет көрсету, оны ... ... жаңа ... ... ... ... шарттарын жасау жөніндегі мемлекет шараларының ... ... оған ... органдары арқылы үтымды және тиімді
қарыз алуды ... ету және ... ... ... ... ... жөніндегі қызметі; басқару ке-лешекте макроэкономикалық
қиыншылықтардан және төлем балансының проблемаларынан аман болу мақсатында
жүзеге асырылады. Бүл орайда ... ...... ... алу, ... ... ... және оған қызмет көрсету процестерін қадағалап,
бақылап отыру ... ... ... ... ретіндегі
мемлекеттік борыштың мониторингі жүргізіледі.
Мемлекеттік борышты басқарудың нақтылы процесі мына-ларды кіріктіреді:
1) алдағы орта мерзімді кезеңге арналған ... және ... ... қарыз алу мен борыштың жай-күйін ондағы ... ... жөне ... ... ... ... өтеу және
қызмет көрсету келемдерін, лимиттерін, мемлекеттік кепілдіктерді үсынудың
белгіленген ... ... ... ... жыл ... ... және
болжауды. Алдағы орта мерзімді кезеңге арналған мемлекеттік және мемлекет
кепілдік берген қарыз алу мен борыштың ... мен ... жыл ... ... ... ... ... орта-лық уәкелетті орган
Үлттық банкпен бірлесіп, бюджетті ат-қару жөніндегі ... ... ... ... ... ... орта
мерзімді жоспарының, жинақталған мемлекеттік жөне мем-лекет кепілдік ... ... мен ... ... жүзеге асырады;
2) бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық уәкілетті ... ... ... арналған республикалық бюджет ту-ралы занда ... ... ... және ... ... беру ... ... атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның тиісті қаржы
жылына арналған республикалық бюджетте ... ... ... ... алу ... ... мен шарттарын, үкіметтік борышты
өтеу мен қызмет көрсету көлемдерін айқындауын;
4) бюджетті атқару жөніндегі орталық уөкілетті ... ... ... мемлекеттік қарыздар алу, өтеу және қызмет ... жөне ... ... ... ... ... ... қүрылымын оңтайландыру жөніндегі, соның ішінде борышты
мерзімінен бүрын өтеу, ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды эмитенттің сатып алуы мен сатуы,
мемлекеттік жөне мемлекет кепілдік берген ... ... ... ... қаржыландыру, мемлекеттік және мемлекет кепілдік берген ... ... ... ... ... ... және іске асыруын.
Мемлекеттік емес қарыз алуды Қазақстан Республикасының резиденттері
Қазақстан Республикасының ... ... ... ескере отырып,
кез келген мөлшерде, кез келген валютамен және кез келген ... ... ... ... ... емес ... ... жүзеге асыруға
қүқығы жоқ.
Мемлекеттік емес қарыздарды Қазақстан Республикасының мемлекеттік
кепілдіктерімен заңи түлғалар ... ... ... ... ... емес қарыз-дар туралы шарттың нысанында болуға тиіс.
Мемлекеттік кепілдіктер несиегерлерге ... ... ... ... ... емес ... бой-ынша
міндеттемелерін орындауын қамтамасыз ету ретіңде беріледі.
Қарыздар бойынша Қазақстан Республикасының атынан кепілдіктер беруге
Үкіметтің айрықша қүқығы бар.
Қазақстан ... ... ... ... атқа-рушы
органдарының қарыздар бойынша Қазақстан Республика-сының ... ... ... ... Республикасының Үкіметінің тапсыруымен мемлекеттік
кепіддіктер беруді ... ... ... ... ... беру ... аталған Заңда белгіленген
тәртіппен жүргізіледі.
Мемлекеттік борышқа қызмет көрсету деп ... ... ... ... ... комиссиялық жөне өзге төлемдердің жиынтық
төлемақыларын айтады.
Борышты өтеу — қарызгердің ... ... ... ... белгіленген тәртіппен қайтаруы, белгіленген төртіппен борышты
қүрайтын басқа міндеттемелерді орындауы.
Мемлекеттік борышты ... ... ... ... ... ... қаржыландыру, жаңғырту, мерзімді үзарту, сөйкестендіру,
кемімелі ара салмақ бойынша ... ... ... ... ... ... борыштан бас тарту.
Қайта қаржыландыру мемлекеттік берешекті жаңа қарыз шығару ... ... ... ... ... ... қарыздардың орнына
бірдей қүндық ара салмақпен ба-ғамдық айырмашылықты есепке алмай ... ... ... деп ... ... ... ... табыстылығы
бойынша аз жағынан да, кеп жағынан да өзгертуді айтады. ... ... ... ... ... ... кезінде, екіншісінде инфляцияның
болуы кезінде немесе қарыз облигацияларын сатып алудағы халықтың мүдделігін
күшейту мақсатымен ... ... ... ... қарыздың бастапқы шарт-тарын оларды
үзарту немесе қысқартумен ... ... ... ... ... ... бір қарызға бірікгіруді білдіреді,
бүл ... ... ... ... ... ара салмақ бойынша айырбастау үлттық ... ... ... және ... ... ... ... ақшамен есептесу тиімсіз кезде жүргізіледі.
Қарыздарды өтеудің мерзімін үзарту мемлекеттің едөуір ... ... ... ... ... ... ... кезінде
қолданылады, үкімет қарыздарды өтеудің жөне олар бойынша төлемақының
мерзімдерін кейінге ... түру ... ... ... төлеуден бас тарту (күшін жою) елде ... ... және жаңа ... ... міндеттемелерді олардың заңсыздығы
себепті орындауды мой-ындамауы кезінде болады. Бас ... ... ... ... ... ... басқарудың аталған әдістері өр түрлі үштасуда бір
мезгілде, мысалы айырбастау, мерзімді үзарту жөне сөйкестендіру ... және ... және ... қолданылуы мүмкін.
Қаржыны сауықтандыру, соның ішінде мемлекеттік борыш-тың өсу ... ... ... ... ... ... бір ... болады, яғни жекеше секторға сату жолымен активтердің бір
бөлігінен бас ... бүл ... аз ... ... жөніндегі мемлекет
көтеретін ауыр-тпалықты азайтады.
Үлттық экономиканы дамыту шикізат салаларына шетел ... ... ... және ... ... ... ... мен түтыну тау-арларының өндірісіне озат ... ... ... ... ... капиталы мен валюта ресурстарын тарту
олар-ды жоғары тиімділікпен пайдалануға, лайықты қарыз қаражат-тарының
қайтарымына дөлелді ... ... ... ... ... ... мен
пайыздарын төлеу бүл жағдайда нақты өнімнің бір бөлігін басқа елдердің
қарамағына беруді қажет етеді. ... ... ... көбеюі үлттық валюта
бағамының, экспорт пен ... ара ... ... ... дамуындағы қиыншылықтармен байланысты үзақ ... ... ... ... ... ... мемлекеттік борыш ... ... ... ... ... ... ... мүмкін:
1. Қайта щржыландыру. Төлеу мезгілі жеткен облигациялар-ды өтеу үшін
практикада үкімет ... ... және ... ... ... ... ... саясат қате болар еді). Ол өзінің
борышын қайта қаржылавдырады, яғни жаңа ... ... және ... өтелетін облигацияларды үстаушьшарға төлеу үшін пайдаланады.
2. Салық салу. ... ... ... жөне ... ... ... ... күйреу кезінде жекеше шаруашылықтар мен корпорациялар салық ... ... ала ... ал ... ала ... ... ... мен кор-порациялар банкроттануы ... ал ... Ақша ... Борыштың негізгі сомасын жөне пайыздарды төлеу үшін
үкіметтің ақша басып шығаруға ... бар, ... ... ... ... ... мүндай іс-қимылдары жағымсыз зардап-тар тудырады:
а) кірістердегі теңсіздіктің көбеюі, өйткені кірістердің ... ... ... ... ... Жөне ... жүйесі шамалы үдемелі
болуы мүмкін, облигацияларға ие ... ... ... ... ... ... ол ... кірістер "алмайды";
ө) пайыздық төлемдер салық ... ... ... ... ... инвестицияларға, жүмысқа ынталандырма-ларды төмевдетеді,
мүның өзі экономикалық өсуге зиян келтіреді. ... ... ... ... ... ... ... төлеу үшін қажет салық
салудың деңгейін көрсетеді;
б) ығыстыру әсері. Экономика толық жүмыстылық жағдай-да жүмыс ... және ... ... дей оты-рып, онда егер үкімет шығыстарды
көбейткен ... ... ... ... сызығы бойынша
экономика қисық сы-зықтың бойымен үкіметтік тауарлардың осі бағытында жылжи-
ды және ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктердің қисық сызығы
Жекеше тауарлар не түтынушы, не инвестициялық тауарлар болуы мүмкін:
1) егер түтынушы тауарларды қысқарту есебінен ... ... ... ... ... ... деңгейі төмендейді, ал инвестициялардың
деңгейі сақталынады және келер үрпақ шалынбайды;
2) егер төмендеу инвестициялық тауарларды шалса, өнда бүгінгі ... ... ... ал ... ... ... аз ... дамуының екі сценарийі мүмкін:
1. Үкіметтік шығыстардың көбеюі салық салудың өсуімен қаржыланады,
овда ... ... ... және ... ... ... үрпаққа түседі;
2. Үкіметтік шығыстардың көбеюі мемлекеттік борыштың көбеюі есебінен
қаржыланады. Салдарлары: үкімет ақша ... ... ... ... ... мөлшерлеме көбейеді, инвестициялар
қысқарады. Болашақ үрпақ аз ... ... ... жөне оның ... түрмыс деңгейі болады.
Мемлекет үшін дефлотты қолайлы практикалық шешім етіп ... ... ... ... ... тарапынан болатын саяси қолдаудан ел басшылы-ғының айрылуы;
2) экспорттан түсетін кірістердің төмендеуі;
3) ... ... ... капиталдың халықаралық рыноктарына шығу мүмкіндігінің жоқтығы;
5) жалғасылған экономикалық ... ... ... ... ... қаржы үйымдарының әзір
екендігі.
Яғни егер ел басшылығы дефлотты жариялаудан түскен пай-даны ... ... асып ... деп ... ... борыш бойынша дефлот ел
басшылығының стратегия-лық шешімінің нәтижесі болуы мүмкін.
Елдің алтын-валюта ... ... ... ... ... ... сомасының асып түсуі де ма-ңызды фактор болып табылады.
Бюджеттің барлық шығыс бөлігін жеңілдету ... оң ... ... бүл оның орындалуына мүмкіндік бере ... ... ... ... бас ... ... бюджеттің басқа баптары
бойынша, мысалы әлуметтік сфера ... ... ... ... ... өзі ... ... ішінара қайтаруға мүмкіндік туғызады.
Бірақ кредит рейтингі төмендейді жөне халықаралық рыноктарда қарыз ... ... қүру және даму ... ... ... берешек
деңгейін бағалау параметрлері Қазақстанда былай қүрьшады:
1) жалпы ... ... ... ... — 76,1% ... (34,6%);
2) жалпы сыртқы борыштың тауарлар мен ... ... ... ... — 124,6% ... ... өтеу және оған ... керсету бойынша төлем-дер сомасының
тауарлар мен қызметтердің экспортына қатына-сы - 36,7%(24,7%);
4) ... ... ... ... ... қатына-сы-1,5%.
Сөйтіп, борышты өтеу жөне оған қызмет ... ... ... ... ... ең ... дең-гейден асып түседі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Мемлекеттік кредит ... ... ... ... ... ... функцияларын, сыныптамасын баяндандар.
3. Мемлекеттік несиенің нысандарын атап шығындар және оларға қысқаша
сипаттама беріндер.
4. Халықаралық мемлекеттік несиенің нысандарын атап шығындар.
5. ... ... ... ... Оның ... ... Ішкі мемлекеттік борыштың проблемалары неде?
7. Қазақстандағы ішкі мемлекеттік борыштың негізгі нысан-дары қандай?
8. Мемлекеттік ... ... ... не және оның ... әдістері
қандай?
9. Мемлекеттік борыштың мүмкін жағымсыз салдарлары ... ... З.Қ ... ... ... ... және
салықтары».
11.Экономикалық теория «Оқу құралы». Я.Ә Абубакіров. Б.Б. Байжумаев.
12. Қ.Қ Құлпыбаев «Қаржы»
13. //Қаржы//
14. Экономиклаық сөздік.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ішкі және сыртқы борыштар14 бет
Алынуға тиісті шоттар және өзге де дебиторлық борыштардың есебі24 бет
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Дебиторлық борыш есебі15 бет
Дебиторлық борыштар аудитi69 бет
Дебиторлық борыштар есебi40 бет
Дебиторлық борыштар есебі (алынуға тиісті шоттар)31 бет
Дебиторлық борыштар есебінің аудиті34 бет
Дебиторлық борыштар есебінің жүргізілуі және аудиті65 бет
Дебиторлық борыштар есебіне жалпы сипаттамасы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь