Алматы қаласындағы ірі сейсмикалық қауіптер

Қазақстан жерінің басым аумағында сейсмикалық тербелістер болып тұрады, республика халқының жартысынан көбі өмір сүріп жатқан 400-ден астам қалалар мен елді мекендер және өндіріс орындарының 40 пайызы жер сілкінісі болатын жерлерге орналасқан. Ал Алматы қаласы мен Алматы облысы кіретін Тянь-Шань тауларының солтүстік сілемдері тек Қазақстанда ғана емес, бүкіл Орта Азиядағы ең сейсмикалық қауіпті аймаққа жатады. Оған мысал ретінде соңғы жүз жылдың ішінде болған ондаған жойқын жер сілкіністерін айтсақ та жеткілікті. Соның ішіндегі магнитудасы сегіз балдан асатын 1889 жылғы Шелектегі және 1911 жылы болған Кемін зілзалалар әлемдік сейсмикалық апаттардың санатына жатқызылады.
Сейсмикалық қауіпсіздік және болжау мәселелері бойынша бірқатар маңызды міндеттерді Елбасы, Төтенше жағдайлар жөніндегі министрлікпен қатар, Білім және ғылым, Энергетика және минералдық ресурстар, Денсаулық сақтау, Индустрия және сауда министрліктеріне, тағы да басқа ведомстволар мен жергілікті атқару органдарына жүктеген. Білім және ғылым, Энергетика және минералдық ресурстар, Денсаулық сақтау министрліктерінің сейсмикалық қауіпсіздік мәселелері бойынша жасаған ұсыныстары 2007-2015 жылдарға арналған Төтенше жағдайлардың алдын алу және зардаптарын жою жөніндегі мемлекеттік бағдарлама жобасының тиісті бөлімдеріне енгізілді.
Қазақстан Республикасының сейсмологиялық бақылау және жер сілкіністерін болжау жүйесі құрылды. Қазір Алматы, Жамбыл, Оңтүстік және Шығыс Қазақстан облыстарында бақылау жұмыстары ұдайы жүргізіледі. Бұл жерде айта кету керек, жер сілкіністері туралы берілетін қорытындыларды, негізінен, 53 сейсмологиялық бақылау бекеті бар Алматы болжау полигоны береді. Ал Шығыс Қазақстанда – екі, Жамбыл мен Оңтүстік Қазақстан облыстарында – бес сейсмостанция ғана жұмыс істейді. Өкінішке қарай, біз Қазақстанның басқа өңірлерін бақылай алмаймыз. Бұл Сейсмология институтында басқа өңірлердегі жер сілкінісін бақылайтын, қысқа мерзімде сейсмикалық болжамдар жасайтын желілердің болмауына байланысты. Сонымен қатар, алпысыншы жылдарда жасалған құралдар әбден ескірген және бүгінгі күннің талаптарына сай емес.
Еліміздегі газ, мұнай өндірілетін бірде-бір кен орнында тұрақты сейсмикалық мониторинг жүргізілмейді. Мұнай, газ өндіру кешендерінің инфрақұрылымдарын құру жөніндегі ірі жобаларды жасаған кезде, өндіріс алаңдарының сейсмикалық зерттелуі есепке алынбайды. Білім және ғылым министрлігі қазірге дейін сейсмикалық қауіпке нақты баға беру үшін, тұрғындарды қорғау жөніндегі шараларды тиімді жоспарлап, құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін облыстарды сейсмикалық аудандарға және қалаларды сейсмикалық шағын аудандарға бөлетін нақты карталар жасаған жоқ.
        
        Алматы қаласындағы ірі сейсмикалық қауіптер
Қазақстан жерінің басым аумағында сейсмикалық тербелістер ... ... ... ... көбі өмір ... ... ... астам қалалар
мен елді мекендер және өндіріс орындарының 40 пайызы жер сілкінісі болатын
жерлерге орналасқан. Ал ... ... мен ... ... ... ... солтүстік сілемдері тек Қазақстанда ғана емес, бүкіл Орта
Азиядағы ең сейсмикалық қауіпті аймаққа жатады. Оған мысал ... ... ... ішінде болған ондаған жойқын жер сілкіністерін айтсақ та
жеткілікті. Соның ішіндегі магнитудасы сегіз балдан асатын 1889 ... және 1911 жылы ... ... ... ... сейсмикалық
апаттардың санатына жатқызылады.
Сейсмикалық қауіпсіздік және болжау мәселелері бойынша бірқатар маңызды
міндеттерді Елбасы, Төтенше жағдайлар жөніндегі министрлікпен қатар, Білім
және ғылым, ... және ... ... ... сақтау,
Индустрия және сауда министрліктеріне, тағы да басқа ... ... ... ... ... ... және ғылым, Энергетика және
минералдық ресурстар, Денсаулық сақтау министрліктерінің сейсмикалық
қауіпсіздік мәселелері бойынша жасаған ұсыныстары 2007-2015 жылдарға
арналған Төтенше жағдайлардың ... алу және ... жою ... бағдарлама жобасының тиісті бөлімдеріне енгізілді.
Қазақстан Республикасының сейсмологиялық бақылау және жер сілкіністерін
болжау жүйесі құрылды. Қазір Алматы, Жамбыл, ... және ... ... ... ... ... ... Бұл жерде айта кету
керек, жер сілкіністері туралы берілетін қорытындыларды, негізінен, 53
сейсмологиялық бақылау бекеті бар Алматы болжау полигоны ... Ал ... – екі, ... мен Оңтүстік Қазақстан облыстарында – бес
сейсмостанция ғана жұмыс істейді. Өкінішке қарай, біз Қазақстанның басқа
өңірлерін бақылай ... Бұл ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімде сейсмикалық болжамдар жасайтын
желілердің болмауына байланысты. Сонымен қатар, алпысыншы жылдарда жасалған
құралдар әбден ескірген және бүгінгі күннің ... сай ... газ, ... ... бірде-бір кен орнында тұрақты сейсмикалық
мониторинг жүргізілмейді. Мұнай, газ өндіру кешендерінің инфрақұрылымдарын
құру жөніндегі ірі жобаларды жасаған кезде, өндіріс алаңдарының ... ... ... ... және ғылым министрлігі қазірге дейін
сейсмикалық қауіпке нақты баға беру ... ... ... ... ... жоспарлап, құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін облыстарды
сейсмикалық аудандарға және қалаларды сейсмикалық шағын аудандарға бөлетін
нақты карталар жасаған жоқ.
– Жер сілкінісі адам ... өте ... ... ... ал оның ... ... ... да (сел, өрт, жарылыстар, т.б.) адамдар екі
есе көп қырылатын көрінеді. Жер асты дүмпулері жиі болатын, баурайларына
халық ... ... Іле ... ... ... ... Егер 6-7 ... жер сілкінісі бола қалса, төтеп бере ала ма?
– Көптеген жағдайда жер асты дүмпулері кезінде үйлердің, ғимараттардың
құлауы ... ... ... ... ... мен ... байланысты.
Міндетті түрде жасалатын сейсмикаға қарсы қажетті шаралардың орындалмауы,
жауапкершілікпен қарамау, ... ... ... ... ... мен ... нық тұрмауы сейсмикалық
қауіпсіздікпен қамтамасыз етудің осал бөлігі болып табылады.
Республикадағы сейсмикалық қауіпті аймақтарында салынып жатқан ... ... жер ... ... ... сондай-ақ мұндай объектілердің құрылысын жобалаумен тиісті
тәжірибелері жоқ мекемелер айналысады. Сондықтан бұл ... ... ... ... бере алатындығына толықтай ешкім кепілдік бере
алмайды.
– Су қоймаларының ғимараттарын түбегейлі жөндеуді кім қаржыландырады?
– Гидротехникалық ғимараттарды түбегейлі жөндеуге, жер сілкінісіне ... етіп ... ... ... қаржы қарастырылмаған.
Республикадағы гидротехникалық ғимараттардың құрылысын салғанда сол
аймақтың сейсмикалық қауіптілігін есепке ала отырып, барлық құрылыс
нормативтік заңдылықтар сақталады. Қазіргі Іле Алатауының ... ... ... 7 және одан да көп ... жер ... ... Экономиканың өндіріс салаларындағы қандай кәсіпорындар жарылыс қаупі бар
өндіріс орындарына жатады?
– Жарылыс қаупі бар ... ... ... жататындар: геологиялық
барлау, металлургия, тау-кен, көмір, мұнай-газ, мұнай-химиялық, химиялық,
атом-энергетикалық өндіріс орындары, сондай-ақ мұнай-газ өнімдерін
магистралдық тасымалдау, жарылыс және химиялық қауіпті ... ... ... ... ... ... Жер асты шахталары, скважиналар бөлінбейтін, жеке объектілер болып санала
ма, оларды қадағалау ... ... ... Иә, жер асты ... ... бөлінбейтін, аса қауіпті өндірістік
объектілерге жатады. Олардағы техникалық қауіпсіздікті қадағалау біздің
министрліктегі Төтенше және ... ... ... ... ... ... Комитет өз құзыры аясында жер асты шахталары
мен скважиналардағы өндірістік қауіпсіздіктің және ... ... ... ... ... ... ... бар және тау-кен өндіріс орындарын жобалау жұмыстарына
лицензияны қандай орган береді?
– Лицензия беретін орган Қазақстан Республикасының Энергетика және
минералдық ресурстар министрлігі болып ... ... ... ... ... халықаралық келісімдер жасалды?
Халықаралық келісімшарттар бойынша Қазақстан Республикасы қандай
міндеттемелерді орындауы керек?
– Қазақстан «Трансшекаралық өндірістік апаттардың тигізетін әсері ... ... ... ... су ... ... жөніндегі
шеңберлі конвенцияға», Өндірістік қауіпсіздік саласы бойынша, қауіпті
өндірістік объектілердегі ынтымақтастық туралы ... қол ... ... ... ... 2001 жылы 28 ... қол қойған
«Өндірістік қауіпсіздік саласы бойынша, Төтенше жағдайлар жөніндегі
министрліктер арасында қауіпті өндірістік объектілердегі ынтымақтастық
келісімі» шеңберінде, қауіпті өндіріс объектілерінде ... ... ... өзара келісімдер бар. Мысалы, Қырғызстан Республикасының солтүстік
аймақаралық төтенше жағдайлар жөніндегі басқармасы мен Жамбыл облыстық
Төтенше ... ... ... ... ... ... ... бар. Егер төтенше жағдай орын алатын болса, Қазақстан
жағынан осындай ... ... ... жұмыстарын бірлесіп атқаруды
міндетіне алған.
– Қазақстанда трансшекаралық әсері тиетіндей өндірістік апаттар болуы
мүмкін нысандар бар ма? Қазақстанға сабақ бола алатындай ... ... ... ... ... сондай-ақ көршілес елдерде республикамыздың
тұрғындарына, қоршаған ортаға трансшекаралық қауіп төндіретін объектілер
туралы айта кетсеңіз.
– Республикамыздағы трансшекаралық ... ... ... ... ... ... ... Қарашығанақ, Қашаған мұнай
өндіру орындары жатады. Көршілес елдер жағынан бүгінгі күні қатты қауіп
төндіріп отырған ... мен ... ... ... ... өндіру
нысандары, сондай-ақ Қырғызстанның Шу облысындағы Ақтұз ауылында ... ... ... ... жүзінде жыл сайын әртүрлі жойқын апаттар болып тұрады. Мұндай апаттар
дұрыс жағдай жасалмаған болса, кез келген елде болуы ... 1984 жылы ... ... ... қаласында орналасқан Юнион Карбайд
фирмасының химия зауытында өндіріс тарихында болмаған үлкен трагедия болды.
Апаттан 20 мыңнан астам адам зардап шекті. 2003 жылы 24 ... ... ... газ ... болған жарылыстан 200 адам
қаза тапты. 1988 жылы теңіз түбінен мұнай шығарып жатқан Ұлыбританияның
Пайпер ... ... 167 адам апат ... ... ... Осындай
апаттардың бәрі біз үшін сабақ болуы керек.
Біздің елде, 1985 жылы Теңіз мұнай өндіру орнындағы №37 скважинадан шыққан
мұнай, газ ... ... ... ... үшін 14 ай ... кетті. Осы
уақыттың ішінде 4 миллион тонна мұнай жанып, 2,5 миллиард текше метр аса
зиянды ... ... ... бар газ ... ... ... халықаралық міндеттемелерінен келіп шығатын трансшекаралық
бағыттағы төтенше жағдайлар жөніндегі заңдар бар ма?
– «Табиғи және техногендік ... ... ... ... ... ... сәйкес, Қазақстан аймақтық және жалпы қауіпсіздікті
сақтау принциптерін ... ала ... ... және ... ... саласында халықаралық ынтымақтастыққа қатысады. Елді мекендерге,
қоршаған ортаға, шаруашылық объектілеріне трансшекаралық залалдар келтірмеу
мақсатында шет мемлекеттерге төтенше жағдайлар туралы ... және ... ... мемлекетаралық өзара көмек көрсету, олардың арасындағы
таластарды бейбітшілік жолмен шешу мәселелерін қарастырады.
– Халықаралық келісімдер бойынша теңіздегі, құрлықтағы, жер ... ... үшін кім ... ... ...... пе, әлде сол
жерде пайдалы қазбаларды игеріп жатқан компания ма?
– Қандай да болсын өндірістік ... ... ... ... апатты жағдай
бола қалса, барлық қызмет саласы бойынша жауап беруге міндетті. Егер
Қазақстан Республикасы бекіткен халықаралық келісімде Қазақстан
Республикасының заңдарындағыдан басқаша тәртіп ... онда ... ... ... халықаралық келісімнің шарттары бойынша жасалады.
– Владимир Карпович, Қазақстан жерінде иесіз қалған қауіпті өндірістік
нысандар туралы не ... ... ... ... себептермен жабылып, қызметін тоқтатқан бірқатар
өндіріс орындары бар екендігі ешкімге құпия емес. Мысалы, «Шымкентфосфор»
акционерлік ... ... ... ... ... ... байытылмаған
фосфор шламының алты бірдей шламжинау орны тұр. Химиялық сараптаулар
бойынша шламдағы фосфор 2,1 пайызды құрайды. №6 ... орны ... ... қалған бесеуі фосфор зауыты жұмыс істеп
тұрған кезде жабылған. Шымкент фосфор зауытының мышьяк қалдықтары арнайы
қалдықтар сақтайтын жерге көмілген. Бұлардың бәрі қауіпсіз ... ... ... ... ... ... су деңгейін бірқалыпта ұстап
тұратын өндірістік су құбырлары тартылды.
Қараусыз қалған ... ... ... ... инвентарлау мен ұзақ
мерзімге сақтау жөніндегі заң актілері Қазақстан Республикасында жасалған
жоқ.
– Қараусыз қалған өндіріс объектілерінің жойылғаннан кейін де ... ... ... зияны бар ма?
– Құрамында қауіпті өндірістік нысандары бар, соның ішінде жабылып қалған
немесе жойылған кәсіпорындардың ... ... ... ... органдар
тарапынан бақылауға алынып, экологиялық және өндіріс қауіпсіздігін
қамтамасыз ету үшін қадағалануы тиіс.
– Бас прокуратура, Ұлттық қауіпсіздік комитеті сіздерден төтенше жағдайлар
бойынша ... ... ... ... ... ... мен ... отыратын болар. Жалпы, еліміздің Ата заңы бойынша Қазақстан азаматтары
өмірінің қауіпсіздігі туралы бөлігіндегі баптарға ... ... ... ... ... Бас ... мен ... қауіпсіздік комитеті біздің министрлікке жан-
жақты көмек көрсетіп отырады. Республикадағы қауіпті өндіріс ... ... ... ... ... айналдырдық. Қазақстан
Республикасының заңдарын бұзған қауіпті нысандардың басшыларына тиісті
шараларды қолданатын болдық.
Биылғы жылдың ... ... ... ... ... ... «Абай» шахтасына Бас прокуратурамен бірлескен тексеру жүргіздік.
Дәл сондай тексеру ... ... ... ... ... «ГМК ... акционерлік қоғамының Жолымбет, Бестөбе, Ақсу
кеніштерін жарылғыш заттарды өндіру және сақтау ережелері бойынша
қауіпсіздігін тексердік.
Бұған қоса, ... ... ... ... Төтенше жағдайлар
жөніндегі министрлік өндірістік қауіпсіздік проблемалары бойынша ақпараттар
беріп отырады. Биылдың өзінде осындай 12 ақпарат берілді.
... ... ... қауіпті нысандардағы, өндіріс орындарындағы
апаттарды тексеретін комиссия мүшелері сол өндірістің техникасынан,
технологиялық процестерден хабардар болуы міндетті ме?
– Кез келген өндірістік ... ... ... жағдайларды тексерген кезде
бірінші кезекте оның техникалық себептерін анықтау керек. Соны білгеннен
кейін ... ... ... алу ... ... Соған байланысты
апаттың салдарын, қайғылы оқиғаларды тексеретін комиссияға мүше ... ... ... міндетті. Сондай-ақ зерттеу жұмыстарына ғылыми және
арнайы мамандандырылған ұйымдардан білімді сарапшылар тартылады.
– Владимир Карпович, ... ... ... ... ... ... ... Соңғы жылдарда Сырдария өзені бассейнінің суы көтерілгені байқалады.
Нарын-Сырдария су қоймасының қысқы ... ... және ... ... Шарбақ су қоймаларынан шыққан судың бәрі Шардара су қоймасына
құйылуы оның ... ... ... көп ... Сырдарияның бойымен
ағызуға мәжбүр етеді. Ал ол кезде Өзбекстандағы Арнасайдың ернеуі көктемгі
қардың суымен толып, ол жаққа Шардараның суын 2 ... ... ... ... ... ... Жылдың осы мезгілінде, 2004 жылдан бері
Сырдың бойындағы елді ... су ... ... туындайды. Суды Сырдың
бойымен 1000-1200 м3/сек. дейін жіберуге мәжбүр болған кездерде Оңтүстік
Қазақстан облысындағы 15 мың адам тұратын 20 елді мекен, ... 401 мың адам ... 51 елді ... су ... ... реттегіші көктемгі мол судың келтіретін зардаптарын біршама
азайтады. Су ресурстары жөніндегі комитеттің ақпараттары бойынша Қызылорда
облысынан 10-12 млрд. текше метр су ... оның 7 ... ... ... ... ... 1 миллиард текше метрі жолдағы көлшіктерді
толтыруға кетеді де, тек қалғаны ғана Арал теңізіне ... ... ... ... ... – қыс ... артық суды 3-4
ай ұстап тұру, содан кейін наурыз-шілде айларында Қызылорда ... және ... ... экологиясына жұмсау.Осы мәселе жөнінде
Сейсмология институтының директоры Таңатқан Абақанов мырзаға қоңырау
шалғанымызда ... ... жер ... алдын ала болжау стансыларының
санын арттыру жұмыстарын атқарып жатырмыз. Ал қаладағы тұрғын үйлердің
жаңадан жоспарлануына байланысты ... ... ... ... қала ... ... ... жауап береді», – деп мәселені келесі
мекемеге сілтеді.
Ал Мемлекеттік сәулет және қала құрылыс бақылау басқармасының желілік
ғимараттар құрылыс бақылау бөлімінің бастығы Мәди ... ... ... ... ... ... көрсету орындары мен дүкендер
салуға шешімді Сәулет құрылыс ғылыми-зерттеу ... ... ... ... ... Олар ... ... алдында ол жердің техникалық жағдайын
мұқият тексеруі керек», – деп отыр. Ал Алматы қалалық ТЖ Департамент
бастығының орынбасары міндетін атқарушы С.Шәріпханов ... ... ... ... ... мен қызмет көрсету орындарына айналған
тұрғын үйлердің сейсмикалық ахуалына МСҚББ ... ...... 12 ... ... Бүгін" - Алматы қалалық әкімдігі мен Жапон
Халықаралық ынтымақтастық агенттігінің бірлескен жобасын жүзеге асыру
аясында "ҚР ... ... жер ... ... басқаруды үйрену"
деген тақырыпта халықаралық семинар басталды, деп хабарлайды агенттік
тілшісі. Семинарды ашқан Жапония ... ... ... ... Сэо
Масацуга мырза Қытайда жер сілкінісінен зардап шеккендердің отбасыларына
көңіл айтты. С. Масацугудың айтуынша, Жапония сияқты Алматы да ... ... ... ... сол себепті екі елдің басшылығы жер
сілкінісінің қаупін азайту саласында ынтымақтастық орнатуға шешім
қабылдаған. Зілзалаларды зерттеу жөніндегі Азиялық орталықтың аға ғылыми
қызметкері ... ... ... қаласында 1995 жылы болған жойқын жер
сілкінісінің сабақтары" атты баяндама жасады. Бұл қалада жапондық
сейсмикалық өлшем бойынша магнитудасы 7,3 балл жер ... ... 6 ... қаза ... болатын. Шығын құны 9,9 трлн иенге бағаланды, қала
тұрғындары табиғи зілзалаға дайын болмай шықты. Адамдардың 80% үйінді
астында, тағы 15% ... ... қаза ... Атап ... газ ... ... ... беруді қайта жандандыруда қателік жіберілді. Соның
салдарынан зілзала құрбандарының саны артты. К. ... ... ... ... ... шаралары жайлы әңгімеледі. Осы адам шығыны
жоқтығына ғана мәз ... ... ... ... ... алу ... ... шыққандай. Соның аз-ақ алдында мәлімдеме жасаған сейсмологтар «бұл
аймақта маусым және шілде айларында қатты жер сілкінісі болмайды» деген
болжам ... ... ... көп ... ... Алматы облысы аумағында
жер сілкінісі орын алған. Бұл біздің жер сілкінісін алдын ала ... ... ... ... ... керек. Ендеше, бүгінгі
немқұрайдылық салдары ертеңгі күні ірі шығындарға жол ашпасына кім кепіл?
Атап айтар жайт, жер қатпарлары жиі қозғалысқа түсіп ... ... ... ... ... ... ... екі жылдан бері шаһардың жер қыртысы
мен ғимараттарын зерттеген жапон ғалымдары маусым айының ... ... ... ... ең күшті жер сілкінісі 1887 жылы тіркелген. Ол
кезде жер ... ... қала ... екі ... қаза ... ... ... ғалымдар егер Алматыда 1887 жылдағыдай зілзала бола қалса,
25 мыңдай адамның құрбан болатынын айтқан. Ал осы мәселеге ... ҚР ... ... ... министрліктің өкілдері жер
сілкінісі бола қалған жағдайда 400 мыңнан астам адамның зардап шегуі мүмкін
екенін жасырмауда. Ал ... ... қаза ... саны ... ... бүгіп қалды. «Ауруын жасырған өледі» демекші, мұндай
жасыру арқылы нені ұтары белгісіз. Ал олардың айтуынша, дәл қазір ... 1,5 ... ... ... ... 1,6 ... жете-қабыл
адам сейсмикалық қауіпті аймақта орналасқан көрінеді. Осыдан-ақ адамға
төнер қауіптің қаншалықты екенін бағамдай беруге болар. Осы орайда күншығыс
елінің мамандары ... ... алу ... қаладағы ескі ғимараттарды
сейсмикалық жағынан беріктендіріп, тозығы жеткен коммуникация жүйелерін тез
арада ... ... ... ... қала ... ... дені 60-шы жылдары салынған. Мұндай ескі ғимараттар жер
тербелісі кезінде ең бірінші қирайтын көрінеді. Осы ... ... ... ... ... ... орын ... жер сілкінісі Алматыда орын
алса, ғимараттардың 30 пайызы қирауы мүмкін деген де болжам жасаған.
Сондықтан олар ғимараттарды беріктендіруді ұсынған, ал ... ... ... ... ... ... ... тиімді деуде. Айта кетер
жайт, соңғы кездері қаладағы көптеген тұрғын үйлердің астыңғы қабаты
жаңадан ... ... ... ... қызмет орындарына
айналған. Сондай-ақ тұрғындар да балкондарын бөлмелеріне қосып алып немесе
ішкі ... ... жиі ... жатады. Алайда қайта жүргізілген
мұндай құрылыс жоспарларын көзбен ... қол ... бере салу ... ... ... ... Ал ... айтуынша, мұндай қайта
жоспарлау әдістері қауіпті екен.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Алматы қаласының сейсмо-белсенділігін зерттеу17 бет
Алматы қаласының сейсмо-белсенділігін зерттеу әдістері, нәтижелері және оларды талқылау42 бет
Қазақша ырымдар4 бет
"swot талдау"3 бет
Cоғыс уақытындағы қауіптер5 бет
«Алматы қаласындағы жер беті озонының статистикалық сипаттамалары»40 бет
Алматы қаласындағы "Алтын Кредит Банк" АҚ53 бет
Алматы қаласындағы аудандық орталық аурухана33 бет
Алматы қаласындағы көлік ұралдарының кідірісін азайту шараларын жасау102 бет
Алматы қаласындағы мейрамхана менеджменті («Brasserie» мейрамханасы мысалында)62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь