Қаржылық ресурстар

КІРІСПЕ
1 ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРСТАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қаржы ресурстарының мәні және оларды қалыптастыру көздері
1.2 Кәсіпорынның қаржылық ресурстарының құрамы мен құрылымы
1.3 Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын пайдалану негіздері
2 «МаңғыстауМұнайГаз» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ ШАРУАШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫН ТАЛДАУ
2.1 «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының баланс активтерінің орналасуын және құрамын талдау
2.2 «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын көрсеткіштерді анықтау
2.3 «ММГ» АҚ төлем қабілеттілігі мен өтімділігін талдау
3 КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРСТАРЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық жағдайын жақсартудың негізгі жолдары
3.2 «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының даму стратегиясы
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Елдің ұзақ мерзімді стратегиясы Қазақстанның әлемдік экономикадағы ұстанымын нығайтуға бағытталған. Бұл үшін қажетті нақты ұйғарымдар бар: Қазақстан табиғи ресурстардың мол қоры мен ғылыми - техникалық жетістіктерге ие.
Жуық дамудағы республиканың экономикалық - әлеуметтік дамуының басты мәселесі болып ғылым жетістіктері мен табиғи ресурстарды тиімді пайдалану негізінде экономиканың барлық салаларының тұрақты дамуын қамтамасыз ету /1,11б./.
Қазақстан Республикасының зайырлы мемлекет болып қалыптасуы және дамуы, қоғамның экономикалық және әлеуметтік жетістіктерінің болуы ел экономикасының негізі болып табылатын салалардың дамуымен байланысты. Бұларға алдымен мұнай өндіруші және мұнай өңдеуші салалар жатады.
«Қазақстан – 2030» даму стратегиясында басты назар өнеркәсіптің мұнай– газ саласына аударылды. Жанар-жағар май энергетика ресурстарын тиімді пайдалану тұрақты экономика өсіміне және халық өмірін жақсартуға себеп болуы оның ұзақ мерзімді мүмкіндіктерін анықтайды /1,27б./.
Қазақстан экономикасының қайта қалыптасуы, оның жоғарылуына және тұрақты дамуына жағдайлар жасау ірі корпорациялар қызметіне байланысты. Корпоративтік бірігулер Қазақстанның өнеркәсіп саясатының негізгі бастауышылары және экономиканың стратегиялық бағыттарына жетуіне әсер етуі тиіс.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жыл 28 ақпандағы «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» атты халыққа Жолдауында келесідей маңызды мәселелерді атап өтті:
«Қазақстанның өңірлік, содан кейінгі жерде әлемдік энергетикалық кеңістіктегі тұғырларын одан әрі нығайтудың толымды стратегиясын әзірлейтін уақыт жетті.Өзіміздің энергетикамыз бен мұнай химиясын дамытудың басты мәселесі – энергия өнімдерінің қосылған құнын ұлғайту арқылы бұл секторлардың кірістілігін көтеру. Әсіресе, мұнай химиясы, газ ресурстары, экспорттық энергия дәліздері сияқты басым секторларды басқару тиімді болуға тиіс. Әлбетте, бұл – рынокқа қатысушылардың барлығына қойылатын, бірақ, ең алдымен, Энергетика және минералдық ресурстар министрлігі мен “Самұрық” мемхолдингіне қойылатын талаптар» /1/.
Жолдауда көрсетілгендей, мұнай химиясы, газ ресурстары, экспорттық энергия салаларын дамыту ең алдымен сол нарыққа қатысушылардың басты міндеттері болып табылады. Кәсіпорынның қызметін тиімді жүргізіп, аталған бағыттарда жетістіктерге қол жеткізуі шаруашылық және қаржылық қызметінің жоғары деңгейде жүргізілуінде. Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын қалыптастыру және оларды тиімді пайдалану, ұйымның алға қойған мақсаттары мен бәсекелестік нарықта үлкен жетістіктерге жетуінің бірден бір себебі. Дипломдық жұмыс тақырыбы осындай мәселелерді шешуге бағытталған.
Дипломдық жұмыс тақырыбы – кәсіпорынның қаржылық ресурстарын қалыптасу көздерін анықтауға, олардың бөліну механизмі мен пайдаланылуын қарастыруға, талдау барысында анықталған мәселелерді шешу бойынша тиімді қолдануды жетілдіру жолдарын ұсынуға негізделген.
1. «Қазақстан -2030» даму стратегиясы
2. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2007жыл 28 ақпандағы Қазақстан халқына Жолдауы, 28.02.2007 ж. Астана
3. Литвин М.И. «Управление финансами предприятий»- / Финансовый менеджмент/ - 2002 г. №6.
4. «Финансовый менеджмент: теория и практика» //под ред. Стояновой Е.С.- М.: Перспектива, 1996 г.
5. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық.-Алматы:2005.-552бет.
6. Бланк И.А. «Финансовый менеджмент» : Учебный курс.-К.:Ника – Центр, 1999.-528с.
7. «Экономика предприятия»: Учебник/ под ред. проф. О.И. Волкова.-М.:Инфра-М,1998.-416 с.
8. Балабанов И.Т. «Основы финансового менеджмента. Как управлять капиталом?» – М.: Финансы и Статистика, 1994 г.
9. Афоничкин А.И., Андрющенко И.В. «Управление финансами корпораций»-/ Финансы и кредит/ 2005 г. №36.
10. Балабанов И.Т. «Финансовый менеджмент» //учебник – М.: Финансы и Статистика, 1994 г.
11. Шеремет А.Д. «Экономический анализ в управлении производством» – М. 1994 г.
12. «Экономика организаций»: /Учебник под редакцией Н.А. Сафронова-2- е изд.,перераб. и доп.-М.: Экономист,2004.-618 с.
13. Родионова В.М. «Финансы»//Учебник.М.-1992 г.
14. Кошкарбаев К.У. «Финансовые ресурсы корпорации: теория, парктика и менеджмент» – Алматы 2004 г.
15. Сагинова Ж.Н. «Роль финансовых ресурсов для функционирования предприятия в рыночных условиях»-/Вестник НАН РК/- 2003г. №5.
16. Ковалев В.В. «Введение в финансовый менеджмент» – М.2000 г., стр.538
17. Нурханова Г. «Экономическое содержание финансовых корпораций»-/ Финансы Казахстана/-2004 г. №1.
18. Есымханова З.К. «Проблемы формирования финансовых ресурсов предприятий» - /Статистика, учет и аудит/ 2005 г. №1.
19. Федулова С.Ф. « Управление финансовыми ресурсами и оценка эффективности их использования»-/ Финансы и кредит/-2005 г №36.
20. Финансовая отчетность АО «МангистауМунайГаз»
21. План развития АО «МангистауМунайГаз»
        
        КІРІСПЕ
Елдің ұзақ мерзімді стратегиясы Қазақстанның әлемдік экономикадағы
ұстанымын нығайтуға бағытталған. Бұл үшін қажетті нақты ... ... ... ... мол қоры мен ... - ... ие.
Жуық дамудағы республиканың экономикалық - әлеуметтік дамуының басты
мәселесі болып ғылым ... мен ... ... тиімді пайдалану
негізінде экономиканың барлық салаларының ... ... ... ... ... ... мемлекет болып қалыптасуы және
дамуы, қоғамның экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... болып табылатын салалардың дамуымен байланысты.
Бұларға ... ... ... және ... ... ... жатады.
«Қазақстан – 2030» даму стратегиясында ... ... ... газ ... ... ... май энергетика ресурстарын
тиімді пайдалану тұрақты экономика өсіміне және халық ... ... ... оның ұзақ ... ... анықтайды /1,27б./.
Қазақстан экономикасының қайта қалыптасуы, оның ... ... ... ... жасау ірі корпорациялар қызметіне байланысты.
Корпоративтік бірігулер Қазақстанның өнеркәсіп ... ... және ... ... бағыттарына жетуіне әсер етуі
тиіс.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жыл ... ... ... жаңа ... атты ... Жолдауында келесідей
маңызды мәселелерді атап өтті:
«Қазақстанның өңірлік, содан кейінгі жерде әлемдік ... ... одан әрі ... ... ... әзірлейтін
уақыт жетті.Өзіміздің энергетикамыз бен мұнай химиясын дамытудың ...... ... ... ... ұлғайту арқылы бұл
секторлардың кірістілігін көтеру. Әсіресе, мұнай ... газ ... ... дәліздері сияқты басым секторларды басқару тиімді болуға
тиіс. Әлбетте, бұл – рынокқа қатысушылардың барлығына қойылатын, бірақ, ең
алдымен, ... және ... ... министрлігі мен “Самұрық”
мемхолдингіне қойылатын талаптар» ... ... ... ... газ ... ... ... дамыту ең алдымен сол ... ... ... ... ... Кәсіпорынның қызметін тиімді жүргізіп, аталған
бағыттарда жетістіктерге қол жеткізуі шаруашылық және қаржылық ... ... ... ... ... ресурстарын
қалыптастыру және оларды тиімді пайдалану, ұйымның алға қойған мақсаттары
мен бәсекелестік нарықта үлкен жетістіктерге ... ... бір ... ... ... ... ... шешуге бағытталған.
Дипломдық жұмыс тақырыбы – ... ... ... ... ... ... бөліну механизмі мен пайдаланылуын
қарастыруға, талдау барысында анықталған мәселелерді шешу бойынша ... ... ... ... ... қаржылық ресурстары – бұл қаржылық міндеттемелер мен
кеңейтілген өндірісті қамтамасыз ету бойынша шығындар ... ... ... мен ... түріндегі ақша қаражаттарының бір бөлігі.
Қаржы ресурстарының қалыптасуы мен қолданылуы екі деңгейде ... ел ... және ... ... Ел масштабындағы қаржы
ресурстарының қалыптасу көздерінің құрылымы мен көлемі ... ... ... ... ... ... ... кірістерінің өсімін анықтайды. Қаржылық ресурстар көлемін
ұлғайту аймақтық және ... ... ... ... саясатының
маңызды мәселелерінің бірі болып табылады. ... ... ... ... көлемімен қажетті капиталдық ... ... ... ... ... қаржылық міндеттемелерді
орындау ұйым ұжымының қажеттіліктерін ... ... ... ресурстары көлемінің төмендеуі бүкіл мемлекет дамуына
жағымсыз әсер етеді, тұтыну қорының төмендеуіне, ... ... ... ... ... – «МаңғыстауМұнайГаз» АҚ қызметіне
жүргізілген кешенді және ... ... ... ... ... мен тиімді қолдануы бойынша ғылыми - тәжірибелік ұсыныстар
жасақтау. Сонымен қатар, «МаңғыстауМұнайГаз» АҚ ... ... ... ... ... кемшіліктері мен оларды жақсарту жолдарын анықтап,
ұсыныстар енгізу.
Осы мақсаттарға жету үшін келесі міндеттерді орындау қажет:
- ... ... мәні мен ... ... ... ... нақты кәсіпорын мысалында ... ... ... мен
айналымдылық деңгейін көрсету;
- Қазақстан нарығында қызмет атқарушы компания ... ... ... ... ... тиімді пайдаланудың негізгі әдістерін анықтау.
Зерттеу объектісі – «МаңғыстауМұнайГаз» АҚ ... ... мен ... ... ... ... үш негізгі бөлімді, кіріспе, қорытынды және
қолданылған әдебиеттер тізімі мен қосымшаларды қосады.
Бірінші бөлімде, ... ... ... ... ... мәні мен қалыптасу көзері, құрамы мен құрылымы және оларды
пайдалану негіздері ... ... ... АҚ ... жағдайына талдау
жүргізу арқылы кәсіпорынның өтімділігін, ... ... ... негізгі көрсеткіштер анықталды. Сонымен
қатар «МаңғыстауМұнайГаз» АҚ баланс активіне ... ... ... ... мәселелер мен кемшіліктерді жою және
қаржылық ресурстарды тиімді пайдалануды жетілдіру жолдары бойынша ... ... ... ... ... бір ... ... АҚ даму стратегиясы қарастырылды.
Дипломдық жұмыс көптеген отандық және ... ... мен ... ... ... ... есептілігі
мен кәсіпорын сайтындағы мәліметтерге сүйене отырып жазылды.
1. ҚАРЖЫЛЫҚ РЕСУРСТАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
Бұл бөлімде қаржы ресурстарының мәні және оларды қалыптастыру көздері,
құрамы мен ... және ... ... ... ... ... ... ресурстарының мәні және оларды қалыптастыру көздері
«Қаржылық ресурстар» термині ... және ... кең ... ... банк және өзге ... ақша ... көлемінен бастап
кәсіпорын балансының өзге көрсеткіштеріне дейінгі түрлі ... ... ... ... ... ... ... несие сөздігінде қаржы ресурстары, мемлекеттің, ... ... және ... ... мен ... құруға арналған ақша
қаражаттары.
Ал, экономика энциклопедиясы қаржылық ... ... ... бұл – ақша ... және бюджет жүйесі қаражаттары болып табылатын
экономикалық ресурстардың негізгі бөлігі.
Қаржы ресурстары ұғымы тек ... ... яғни ... ... ... орай, қаржы ресурстары түсінігі астарында
шаруашылық субъектінің басқаруында болатын ақшалай кірістер мен ... ... ... ... арналған ақша қаражаттары
түсіндіріледі.
Қаржы менеджменті қаржы жүйесінің барлық ... ... және ... ... ... ... ... болып табылады. Қаржы
менеджментінің негізі болып қаржы саясаты қызмет атқарады, ол ... ... және ... ... тиімді пайдалануға бағытталады
/4,122 бет/.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... міндеттемелерін орындауға арналған ақшалай кірістер мен
түсімдер болып табылады.
Қаржы ресурстары ұдайы өндірістің және ... ... ... ... ... ... ... – бұл жалпы ішкі өнім құнының бір
бөлігін, атап ... ақша ... таза ... бөлу және ... бөлу
процесінде жасалынатын мемлекеттің, шаруашылық жүргізуші субъектілердің
және халықтың қарамағындағы ақша ... олар ... ... өндіріс
пен басқа жалпымемлекеттік қажеттіліктерді қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... баға және басқа құндық
категориялардан бөліп алуға ... ... ... жалпы өнім мен
ұлттық табысты арттыру қаржы ресурстары өсімінің басты ... ... ... ... ... таза табыс (пайда, қосылған құнға
салынатын салық, акциздер, кеден төлемдері, қоғамдық мүдделерге төленетін
жарналар нысанындағы) және ... ... ... ... ... ... ... бар. Қаржы қорлары
(қорланым, босалқы қор) – қаржылық әдіспен қалыптастырылған, белгілі бір
қажеттіліктерді қанағаттандыруға пайдаланылатын ... ақша ... ... ... ... ол ... (оның органдары арқылы) және
шаруашылық жүргізуші субъектілердің табыстары мен ... ... ... деп ақша ... көздерін, шаруашылық органның
немесе шаруашылық жүргізуші субъектінің мұндай ... ... ... ... қаржы ресурстары – бұл қорлардағы, яғни
ақша қаражаттарының мақсатты босалқы қорларындағы «байланылған» қаражаттар,
сондай-ақ әлі мақсатты ... бір ... жоқ ... ... ақша ... ... ақша ... бір бөлігінің
алғашқыда қор сипаты болмайды – бұлар шаруашылық органдарынының олардың
шаруашылық әріптестері ... ... ... шарттарды және
шаруашылық жүргізудің басқа шарттарын бұзғаны үшін алатын айыппұлдары,
өсімдері, ... ... ... ... ... күні бұрын
есепке алу мүмкін емес.
«Қаржы ресурстары» ұғымындағы оның екі ... ... ... ... ... ... ... ресурстарының» ұғымы деп
мемлекеттің, кәсіпорындардың қарамағындағы ... бір ... ... ... мен ... жиынтығын, яғни ақша қорларын, несие
ресурстарын, ақша ... ... Бұл ... жүргізудің шаруашылық
есеп практикасы тұрғысынан туындаған тәжірбиелік ... ... ... оның ... ... бір ... ... олар
кәсіпорынның меншікті немесе ... ... ... ... оның барлық нақтылы қаржы ресурсатарын құрайды. Сол секілді
мемлекеттік ... ... ... ... олар ... алғашқы немесе кейінгі бөлудің нәтижесі ... ... ... әрбір нақты күндегі қаржы ресурстары болып саналады.
2. Егер жиынтық өнімнің (с+v+m) материалдық – заттай және ... оның ... және бұл ... ... ... онда қаржы
ресурстарының ұғымы басқаша көрінеді. Егер қайталама ... ... ... онда ... ... ... ... мемлекет пен
кәсіпорындарда оларға жүктелінген функцияларды орындау үшін ... ... ... ... өнім мен ... ... бір бөлігін
білдіреді /5,33б./.
Кәсіпорынның қаржы ресурстары – бұл меншікті ақшалай кірістердің және
кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... ... және өндірісті кеңейтумен
байланысты шығындар жиынтығы.
Капитал - өніріске салынған, айналымнан соң кіріс ... ... ... ... ресурстары шығуы бойынша меншікті (ішкі) және әр
түрлі ... ... ... болып бөлінеді.
1. Меншікті қаржылық ресурстар өзіне:
- пайда;
- амортизациялық аударымдар;
- өнімді өткізуден түскен ... ... ... ... ... ... ішкі ресурстарды қосады;
Ескере кететін болсақ, кәсіпорынның барлық пайдасы өз меншігінде,
оның бөлігі салық және өзге де ... ... ... ... ... меншігінде қалатын пайда ... және ... ... Жинақтауға жұмсалған пайда кәсіпорынның мүлкінің өсуі үшін және
өндірісті дамытуға қолданылатын ... ал ... ... ... мәселелерді шешуге қолданылады. Кәсіпорынның меншікті қаржы
ресурстарын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... аударымдар – бұл материалдық емес активтер және негізгі
өндірістік қорлардың тозу құнының ақшалай көрінісі.
2. Қаржылық ресурстарды қаржыландырудың ... ... ... келесілерді жатқызуға болады:
- меншікті;
- қарыздық;
- бюджеттік ассигнациялау.
Осы жоғарыда ... ... ... салу ... ... ... Егер ... инвесторлар ақша қаражаттарын кәсіпкерлік
капитал ретінде салса, мұндай салымның нәтижесі болып тартылған ... ... ... ... ... ... В.Н. Радионованың айтуы бойынша кәсіпорын қаржылық
ресурстарының қалыптасу ... ... ... табылады:
- меншікті және оларға теңестірілген қаражаттар (сондай-ақ пайда
түрлері, ... ... ... түскен табыс, тұрақты
пассивтер);
- қаржылық нарықта ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар, несиелік инвестициялардың сатылымы);
- аударым нәтижесінде келіп түсетін ақша қаражаттары ... ... ... құрылымдық бөлімшелерден
түсетін түсімдер, пайлық жарналар, дивидендтер және пайыздар,
бюджеттік ... ... ... ... ... және ... ... қолданылады. Олар барлық уақытта қозғалыста болады және ... тек қана ... ... және ... есеп ... ... ... түрінде болады.
Кәсіпорынның өзінің қаржылық тұрақтылығын және нарықтық шаруашылықтағы
тұрақты орнын ескере отырып, қаржылық ресурстарын қызмет түрлері және уақыт
бойынша ... ... ... ... ... ... ... қана қоймай, оның ақша ... ... ... ... ... атап ... Бұл ... қаржылық
қатынастың сыртқы ұстанушылары ретінде қатысады. ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын ұсынады /6,74б./.
Осыған байланысты, қаржылық ресурстар болып мемлекетпен, кәсіпорынмен,
ұйыдармен, бірлестіктермен қалыптасқан ақшалай жинақтар және ... ... және ... ... бөлу - ... ... құрылатын қаржылық қорлар
табылады.
Қаржылық ресурстарда маңызды орынды таза кіріс (пайда, қосымша ... ... ... ... ... ... аударымдар
түрінде) және амортизациялық аударымдар алады.
Қаржылық ресурстардың қаржылық қорлардан ерешеліктері:
Біріншіден, қаржылық ресурстар ақшалай қаражаттардың көздері ... ... ... - бұл ... ... яғни мақсатты
бағытталған ақша ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттары. Мысалы, ақша қаражаттарының бір
бөлігі бастапқыда қорлық сипатқа ие емес – бұл ... ... ... мен ... серіктестері арасындағы келісімнің және
шаруашылық шарттардың бұзылуынан пайда болған тұрақсыздықтары.
«Қаржылық ресурстар» түсінігін екі ... ... ... ... ... қаржылық ресурстар түсінігі
астарында кәсіпорынның, мемлекеттің басқаруында ... ... ... ақша ... ... жиынтығы табылады, яғни ақшалай қорлар, несиелік
ресурстар, ақша ... ... Бұл ... ... банктік шотындағы белгіленген мерзімі
көрсетілген ақша қаражаттары меншікті немесе тартылғандығына
қарамастан кәсіпорынның қаржылық ресурстары болып ... ... ... ... (C+V+M) ... және материалдық
заттай құрылымы тарапынан қарастыратын ... ... ... ... ... ресурстар түсінігі
мемлекетте және кәсіпорында өзіне жүктелген функцияларды
атқаратын жалпы қоғамдық өнім мен ... ... бір ... ... ... ... еркін қаржылық баланста көрінеді
(қаржылық ресурстар және мемлкеттік шығындар ... ... ... ресурстарының бөлігі де көрінеді.
Қаржылық ресурстар көздері болып жиынтық қоғамдық өнімнің барлық ... ... «C», «V», «M» ... Б].
«С» элементінен: кәсіпорынның минерелды - шикізат ... ... ... ... ... суға ... ... өзіндік
құнына кіретін минералды шығындарға төлемдер.
«V» элементі - ... ... ... ... ... және ... ... аударымдар тәрізді ... көзі ... ... ... ... ... жанама салықтарды, сыртқы ... ... ... мен ... қосады.
Қаржылық ресурстардың бір бөлігі қоғамдық элементтердің бірнешеуін
біріктіре отыра құрылады. ... ... ... ... ... ... кеткен шығындары деңгейіндегі С және V ... ... ... ... бюджеттен тыс қорларға аударымдар мен
жинақтар ... ... ... жер ... пайдаланушыларға рояльти, өндіріс бонустары,
көлік құралдарына салық, мемлекеттік баж ... ... ... ... ... заттарды шығарғаны үшін төлемдер
және т.б.
Ал, жекешелендіруден түскен түсімдер ұлттық байлық көзі болып табылады
яғни, ... ... ... (V+М) /7,83б./.
Сондай-ақ мемлекеттің қаржылық ресурстар көздері ... ... ... ... ... да ... ... ресурстар құрылымындағы басты орынды пайда алады
(жалпы көлемнің 40 %), келесі орындарды қосымша құн салығы, амортизациялық
аударымдар, несиелер ... ... ... ... ... 5 ... қорына аударымдар (5 %), сыртқы экономикалық әрекеттен алынған ... ... (4%), ... (1%)./8,14бет/
Қаржылық ресурстар орталықтандырылған және орталықтандырылмаған
тәртіпте құрылады.
Орталықтандырылған тәртіпте мемлекеттік бюджет, зейнетақы қоры ... ... ... өзге де ... тыс ... ... ... кәсіпорынның тұтыну қоры және материалдық
өндіріс ... ... ... аударымдар қорлары,
кәсіпорындардың, бірлестіктердің, ұйымдардың, өзге де қаржылық ... ... және ... қорлары қалыптасады.
Шаруашылық нарық принциптеріне өту қаржылық ресурстардың көлемінде,
құрылымында және ... ... ... жағымды әсер етеді, ақша
қаражаттарының ізденісімен айналысатын ... ... ... ... ... ... ... арқылы меншікті қаржылық ресурстарының
резервтерін кеңейтуге мүмкіндік береді, ал екіншіден, шаруашылықтың төменгі
сатысындағы өндірісті қайта ... ... ... ақша ... жолдарын түпкілікті өзгерту.
Кәсіпорын өндірісті инвестициялау ... ... ... ... ... гөрі ... ... қаржы нарығынан таба алады.
Кез-келген шаруашылық ... ... ... қаржылық
шарттарында кеңейтілген өндірістің көзерін, өз ресурстары тарапынан
қалыптастыра ... ... ... ... ... келісім шарттар
кәсіпкерлік қызметтің тәуекелділігін азайтуға және кәсіпорынмен келтірілген
зиянның орнын ... ... ... Жан - ... ... түскен қаржылық ресурстар кәсіпкерге қаражаттарды жаңа өндіріс
көздеріне өз ... ... ... ... кәсіпорынды
кеңейтуге, ғылыми техникалық жұмыстарды қаржыландыруға және ... ... таза ... бойынша шығындарды жабуға
мүмкіндік береді.
Қажетті көлемдегі ресурстардың бар болуы және ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын, төлем
қабілеттілігін және баланстың өтімділігін қамтамасыз етеді.
Жоғарыдағы жағдайларды қалыптастыру үшін ... ... ... қаржылық жоспарлау бөлімінде анықталады.
1.2 Кәсіпорынның қаржылық ресурстарының құрамы мен құрылымы
Қаржы ресурстарының ... ... ... ... (қаржы
ресурстары мен мемлекеттің шығыстары балансында) қамтып көрсетіледі. Алайда
баланста несие ресурстарының бір бөлігі де ... ... ... олардың аса маңызды екі бөлігін бөліп
көрсетуге ... ... ... Олар ... және жергілікті
бюджеттерде шоғырланады. Мемлекеттің кірістері ... ... және ... ... ... Мемлекеттің кірістерін жұмылдырудың негізгі
әдістер салықтар, қарыздар мен лоторея, ... ... ... бюджеттен тыс қаражаттар. Олар шаруашылық жүргізуші
субъектілердің қарамағында ... ... ... болуы
мемлекеттің мақсатты шығыстарымен байланысты. Бюджеттен тыс
ресурстар ... ... ... ... қаржы сметалары,
қазынашылық шоттар түрінде болып келеді. Бұл қорлардың
қаражаттары экономиканы мемлекеттік ... ... ... тыс ... ... мемлекетке
қаржы ресурстарының жалпы сомасының жасыруға, қаржылық
бақылауды әлсіретуге, ... ... ... ... ... ... тыс ... жалпы сомасын
анықтау қиын, өйткені ол көптеген қорлар мен сметалар арасында
шашырап кеткен.
Кәсіпорынның қаржылық ресурстары – бұл шаруашылық субъектілердің ... ... ... арналған ақшалай кірістер мен түсімдер
болып табылады. Қаржылық ресурстар ... және ... ... - ... ... ақша ... ... түсуінің оларды қайта
бөлу есебінен қалыптасады. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... Б ... көрсетілген.
Кәсіпорынның алғашқы қаржылық ресурсы оның құрылған уақытынан бастап,
яғни қаржылық ... ... болу ... ... ... көздері болып, олардың қызмет етуінің ұйымдық -
құқықтық нысанына байланысты акционерлік капитал, кәсіпорын мүшелерінің
пайлық ... ... ... ресурстары, ұзақ мерзімді
несиелер, бюджет ... ... ... қор ... өндіріс
қызметіне инвестицияланған негізгі және айналыстағы ақша қаражаттарының
мөлшерін көрсетеді.
Кәсіпорынмен қаржы ресурстарының пайдалануы көптеген ... ... ... ... ... келесілер табылады:
- қаржылық міндеттемелерді атқаруға бағытталған қаржылық - банктік
жүйе ұйымдарының, бюджетке салықтық төлемдер, банктік ... үшін ... ... ... ... сақтандыру
төлемдері және т.б.
- өндірісті кеңейту және оны техникалық пайдалану ... жаңа ... ... көшу, ноу-хауды
пайдалануға байланысты ... ... мен ... ... ... ... қағаздарға қаржылық ресурстарды
инвестициялау: ... және ... ... және ... нысандағы қаржылық қорлардың пайда
болуына бағытталған қаржылық ресурстар;
- қаржылық ресурстарды ... ... және ... ... ... негізіне өтумен байланысты тек ... рөлі ғана ... ... ... әкімшілік әдістерінде
екінші рөлді атқарған қаржы қызметінің орны артуда. Нарықтық ... ... ... қызметтері үшін қаржылық ресурстарын
инвестициялауды тиімді бағыттау, бағалы қағаздармен операциялар және ... ... ... ... ... болып табылады. Қаржылық
менеджмент аясындағы жоғарғы көрсеткіштерге жету көбіне ... ... ... ... көрінеді. Олардың қызметтеріне
туындаған сұрақтарды дәстүрлі емес жолдармен ... ... ... ... және ... ... қаржылық ресурстары шығу нысандары бойынша: меншікті
(ішкі) және өзге де шарттарда ... ... ... ... ... ... ... көздеріне:
- меншікті және оларға теңестірілген қаражаттар;
- қаржылық нарықтағы қаржылық ресурстардың біріктірілуі;
- қайта бөлі тәртібіндегі қаржылық - ... ... ... ақша
қаражаттары кіреді /9,98б./.
Меншікті және оларға теңестірілген қаражаттарға кәсіпорынның ... ... ... ... ... ішкі ... ... нарықта біріктірілген қаражаттарға меншікті акция, облигация
және өзге де бағалы қағаздарды сату, несиелік ... ... бөлу ... ... ақша ... жоғарғы органдардан
түсімдер, пайлық салымдар, дивидендтер және пайыздар, бюджеттік субсидиялар
кіреді.
Өзін-өзі қаржыландыру – нарықтық экономика шарттарындағы кәсіпорынның
өнімді ... ... ... ... құралы болып табылады. Бұл
принцип бойынша кәсіпорын өнімді өндіру және кәсіпорынның өндірістік ... ... ... мақсатындағы шығындарды өз қаражаты есебінен
жүргізу,
Меншікті қаражаттардың негізгі көзі болып қалыптасқан жарғылық ... ... ... ... ... ... қоғам
акцияларының номиналдық құнынан құрылады. Қоғамның барлық жай акцияларының
номиналдық құны ... ... ... ... табылатын қоғам мүлкінің
минималды көлемін анықтайды.
Кәсіпорын ... ... ... – бұл оның ... көп бағытты негіз болып табылады. Алайда, пайдаланудың
басты бағытын жинақтау және ... ... ... ... ... және ... бөлу пропорциясы кәсіпорынның даму артықшылықтарын
анықтайды. Амортизациялық аударымдар және жинақтауға бағытталған пайданың
бір бөлігі кәсіпорынның ... және ...... ... ... ... яғни ... қағаздарды сатып алу, өзге
кәсіпорынның жарғылық ... ... және т.б. ... ... ... ... Пайданың келесі бір бөлігі ... ... ... ал ... ... тұтынуға қолданылады, оның
нәтижесінде кәсіпорындар мен жеке тұлғалар арасында қаржылық қатынастар
пайда болады ... ... ... ... көрсететін көрсеткіштердің бірі
болып меншікті айналым қаражаттары ... Олар ... ... үшін қажетті кәсіпорынның мүліктік және оперативтік қызметін
өзі ... ... ... ... ... айналым қаражаттары
кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының деңгейін көрсетіп, оның ... ... ... Меншікті ақша қаражаттары нормаланатын
айналым қаражаттарының қалыптасу көздері ... ... ... ... ... ... және оның жарғылық капиталының құрылған
уақытынан басталады. Осының ... ... ... ... пайдаланылады. Әрі қарай меншікті айналым
қаражаттары меншікті қаражаттарға теңестірілген пайданың, бағалы ... ... ... ... ... тұрақты міндеттемелер негізінен
кәсіпорынға тиесілі емес. Сондықтан оларды меншікті қаражаттарға жатқызуға
болмайды. Алайда бұл ... ... ... ... және минималды
қалдық сомасында меншікті айналым қаражатының қалыптасуында қолданылады.
Тұрақты міндеттемелерге келесі ... ... ... ... бойынша қарыздар, төленгелі тұрған ... ... және ... емес ... ... ... өнім
үшін алдын ала төлемдер ретінде түскен кредитордың төлемдері және т.б.
Тұрақты міндеттемелер меншікті айналым қаражатының тек қана ... жабу көзі ... ... ... өзге де қаражаттар ... ... ... жеке, уақытша тікелей ... ... ... және ... ... ... Кәсіпорынның
бағытталған қорлары мен резервтері өзіндік құн, пайда және өзге де ... ... ... Бұл ... ... амортизациялық қор,
жөндеу қоры, күтілетін төлемдер резерві, қаржылық резерв, қайырымдылық қоры
және т.б. жатады.
Әлемдік тәжірибеде коммерциялық ... ... ... ... ... тәсіл;
- ашық шот;
- белгіленген уақытта төлегені үшін жеңілдіктер;
- маусымдық несие;
- консигнация
Вексельдік тәсіл бойынша сатушы тауарды ... ... ... ... ... ... ... құжаттарды алғаннан кейін оны
акцептейді, бұл дегеніміз белгіленген уақытта ... ... ... Бұл түр ... және ... сату ... ... тәсіл – белгіленген уақытта төленгені үшін жеңілдіктер. Бұл
тәсіл келесі ... ... егер ... ... ... ... ... төлем жүргізетін болса, бағада жеңілдік болады. Өзге де
жағдайларда барлық сома анықталған уақытта төленуі тиіс.
Екі жақты келісілген ашық шот ... ... ... ... ... ... ... тауар сатып ала алады яғни, әрбір жағдайға бөлек
несие рәсімделмейді.
Маусымдық несие негізінен ... күн ... ... сувенир
және өзге де белгілі бір маусымда халық тұтынатын тауарларды өндіргенде
қолданылады. Бұл әдіс ... ... осы ... жыл бойы ... ... ... сатуға және ол бойынша төлемдерді кейінге ... ... ... ... сатушы тауарлы - ... ... ала ... Егер ... ... ... өндірушіге төлемдер жүргізеді, ал егер тауарлар сатылмаса, онда
сатушы өндірушіге тұрақсыздықтарын ... ... ... ... ... жаңа ... ... анықтау мүмкін емес тауарларға
қолданылады ... ... ... отандық кәсіпорындар айналым қаражаттарында
жетіспеушіліктерді сезінеді. Олардың өздерінің негізгі қорларын жаңартуға,
ғылыми – техникалық ... ... ... ... ... да ... ... мәжбүр. Несиелендірудің бірнеше түрлері бар:
ипотекалық, бағалы ... ... ала ... ... алу ... ... ... мүлікті кепілдікке сала отырып несиелендіру.
Алайда, кәсіпорынға өзінің негізгі құралдарын жаңарту мақсатында ... ... ... ... – бұл ... ... ... ол уақытша бос немесе
тартылған қаржы ресурстарын инвестициялауға бағытталады. Лизинг ... ... ... ... ... ... мүлікті белгілі сатушыдан
алып оны арнайы төлем үшін кәсіпкерлік бағытта қолдану ... ... ... ... ... ... үшін пайдаланатын инвестициялау
түрі болып табылады /12,178б./.
Ауыспалы кезеңдегі Қазақстан экономикасының дамуы көп ... ... ... ... құрайтын құрылымдық
саясатқа, қаржылық саясатқа ... ... ... ... ... ... бола отырып,
мемлекеттің өз функциялар мен мәселелерін шешуге қажетті ... ... ... ... ... ... ... қаржылық ресурстардың біріктірілген әдістері мен ... ... бөлу және ... ... ... ... ... қаржылық жағдайға және мәселелердің шешілу ретіне байланысты
қаржылық саясаттың бағыты анықталады. Қаржылық ... ... ... ... оны ... және ... ... сақталуы,
шаралардың келісімділігі табылады.
Нарықтық қатынастардың даму деңгейі сол ... ... ... ... көрсетеді.
Арасына Қазақстан кіретін нарықтық экономикасы бар елдер ... ... ... ... ... ... жүйе тән:
▪ мемлекеттік қаржылар;
▪ материалдық өндірістік және өндірістік емес аясы ... ... ... ( үй ... ... ... орындауда материалдық өндіріс аясына қалыптасқан
қаржылық ... бар ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның түрлі салаларының
қаржылары, бұл – ... ... ... ... ... ... аясында жинақтаумен байланысты экономикалық ақшалай қатынастар.
Кәсіпорын халық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қаржылық жүйенің негізі
болып саналады. Кәсіпорын қаржысының жағдайы жалпы ... ... ... ... ... ... ... етілуіне
ықпалын тигізеді. Мұндағы тікелей тәуелділік: кәсіпорынның қаржылық жағдайы
қаншалықты мықты және тұрақты болса, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілген болады.
Нарықтық экономика шарттарында экономика және қаржы ... ... ... мен ... ... ... ... тиіс. Бұл мәселені қаржылық механизм шешуі міндетті.
1.3 Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын ... ... ... ... ... ... қор емес ... да
мүмкін болғанымен) негізінен арнаулы мақсатты арналымының ақша қорлары
арқылы жүзеге асырылады. Қаржы қорлары ұлттық ... ... ... ... ... жүйесінің құрамдас бөлігі. Қаржы ресурсатарын
пайдаланудың қор нысаны ұлғаймалы ... ... ... ... ... алдын ала анықталады және қор емес нысанымен салыстырғанда
оның бірқатар артықшылықтары бар. Қор нысанының артықшылықтарына ... кез ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі; ресурстарды қоғамдық өндірісті
дамытудың негізгі бағыттарына шоғырландыруды қамтамасыз ету; ... және жеке ... ... үйлестіру мүмкіндігі.
Қаржы ресурстары жалпы қоғамдық өнімнің жартысын ... ... ... ... ... болып табылады. қоғамдық өнім мен
ұлттық табысты өндіру, бөлу және қайта бөлу процесінде қалыптаса отырып,
олар ... ... яғни ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге және жалпымемлекеттік қажеттерді
қанағаттандыруға қоғам жұмсайтын ... ... бір ... көрнісі болып табылады. қоғамдық өндіріс процесінде қаржы ресурстары
неғұрлым көп жасалса, соғұрлым ол тиімдірек болады. ... ... ... өндірістің тиімділігін арттыру проблемасын шешу және ... ... ... ... ... ... ресурстарын тиімді
пайдалануға байланысты.
Кәсіпорынның қаржылық ресурстарды пайдалануы көптеген ... ... ... ... ... ... ... табылады:
- қаржылық міндеттемелерді орындауға негізделген қаржы - банктік
ұйымдарға төлемдер. Оларға: ... ... ... ... үшін банкке пайыздар төлеу, алынған несиені өтеу,
сақтандыру төлемдері және т.б.;
- өндірістік ... ... үшін ... ... сатып алуға қаржылық ресурстарды пайдалану;
- өндірісті кеңейтумен оны техникалық жаңартумен, жаңа прогрессивті
технологияларға ... ... ... ... ... ... қаражаттарды инвестициялау (қайта
инвестициялау);
- қаржылық ресурстарды бағалы ... ... ... ... мен ... ... ... қаржылық ресурстарды мадақтау және әлеуметтік саладағы ... ... үшін ... ... ... ... және ... мақсаттарда
пайдалану.
Қаржылық ресурстарды тиімді пайдалану активтердің ... ... ... ... Сәйкесінше, қаржылық
ресурстардың пайдалану ... ... ... ... ... көбейту арқылы арттыруға болады, ол шығындарды азайту және
өнімді өткізуден түскен табысты арттыру арқылы мүмкін ... ... ... ... үшін ... шығындар қажет
етілмейді және өндіріс көлемі мен ... өнім ... ... ... ... ... тез құнсыздандырады. Кәсіпорында айналым
капиталы ретінде ағымдағы активтер қолданылады. Айналым капиталы ретінде
қолданылатын қорлар белгілі ... ... ... ... ... ... ... материалдарды сатып алуда қолданылады; өнім дебиторлар
шоттарын аша ... ... ... ал ... шоттары өтімді
активтерге айнала отырып төленеді және инкассацияланады. Кез - ... ... ... ... ... жабуға бағытталады.
Сондай-ақ олар негізгі капиталды сатып алуда қолданылуы немесе иелеріне
табыс ретінде ... ... ... ... ресурстарын тиімді пайдалануда бірнеше әдістер
қолданылады.
Нәтижелілікті бағалау. Бұл әдіс өзіне ... ... қоса ... ... және ... ведостволық бюджеттік
ұйымдардың арасында қолданылады. Нәтижелілікті ... ... ... ... мен ... өз ... ... арттыру
үшін ынталандырушы қызмет болып табылады. Нәтижелілікті бағалаудың мәні
бюджеттік қызмет көрсету ... және ... ... қызметінің
нәтижесін сипаттайтын көрсеткіштерді талдау болып табылады. ... көбі ... ... ... статистика мәліметтеріне
негізделмеген, сондықтан арнайы ішкі басқарушылық есепті талап ... ... ... мен ... ... ... әдістемесі нақты көрсеткіштердің жоғарғы сенімділігін қамтамасыз
ету қажет.
Сатып алуларды жүргізу ... ... ... ... ... материалдық – техникалық қамтамасыз ету тиімділігін арттыруға,
сатып алынатын тауарлар мен ... ... ... сонымен қатар
сатып алуларды жүргізуге трансакциондық шығындарды азайтуға ... ... ... орталықтандырылған сатып алулар механизмі,
конкурстық процедуралар, бюджеттік ... ... ... ... табуды көздейді.
Конкурстарды (тендерлерді өткізу). Ашық конкурс - сатып алулардың ең
тиімді әрі ... ... Ашық ... ... үлкен сатып алулар
бағдарламалары үшін қажет. Конкурс жүргізу тәжірибесінің жинақталуы ... іс ... ... ... ... ... үлесін азайтуы
мүмкін.
Сатып алудың конкурстық әдісін, шығындарды төмендету және алынатын
қызметтердің сапасын ... ... ... ... ауыстыру,
оның қатысушыларына қорытынды шығаруда толық анықтылықты қажет етеді. Егер,
конкурс жай «лоторея» немесе алдын-ала анықталған жеткізушілермен ... ... ... онда бұл ... ұйымдастырушыларының, сондай-
ақ оның қатысушыларының шығындарын ұлғайтады.
Бірыңғай бюджеттік шот. ... ... ... және тиімді
пайдалану, ақшалай қорларың қалыптасуы және жұмсалуының есепті сметасының
және жоспарының ... ... ... ... ... бюджеті ауқымды таралымға ие. Бюджет жоспарлау функциясын жүзеге
асыруға мүмкіндік береді. Ол ... - ала ... ... ... табылады.
Сондай-ақ, бюджет шығындардың шекті мағынасын қалыптастырып және ... ... ... өз ... ... ... ... береді. Бюджетті құрудың басты мәні келесідей, кәсіппорынның
әрбір бөлімшесі өзіне ... ... ... ... ... ... ... басқару бөлімшесімен қаралады. Мүмкіндігінше және жалпы бағыт
бойынша өзгертулер енгізіліп, жөнделеді.
Бірыңғай банктік шотта кәсіпорынға арналған дербес шот ашу ... ... ... ... ... ... ... шот жүйесінің
спецификасы қатысты банктік мекемемен келісім - шартта ... ... ... ... және олардың қаржылық деңгейін көрсетеді.
Осыған байланысты әрбір дербес шот бойынша олардан ақша ... ... ... ... ... ... шығындарды жүргізуге
арналған ақша қаражаттарын дербес ... ... ... ... ... шектелуі мүмкін. /14,165бет/
Кәсіпорынның негізгі қаржылық органы ... ... ... ... ... ... жалпы бюджеттік шотта дербес шоттарды ашуға және
жабуға басқа ұйымдық бөлімшелерден тапсырыстары ... ... ... ... ... ... арттыруда тағы да бір
басты құрал кәсіпорынның негізгі ... ... және ... активтерді басқару болып табылады. Бұл басқарудағы ... ... ... ... таңдау болып табылады.
Амортизацияны есептеудің үш әдісі бар: біркелкі есептеу әдісі,
жүргізілген жұмыс ... ... ... және ... ... ... ... негізгі құралдардың қызмет етуінің нормативтік
мерзіміне байланысты. Амортизациялық аударымдардың нормалары негізгі
құралдардың ... және ... ... ету ... ... Амортизациялық аударымдардың көлемін ... ... ... ... ... қажет етеді. Уақыт өте келе негізгі
құралдарды қайта бағалау қажеттілігі туады, ... ... ... ... үшін және нақты экономикалық шарттармен сәйкестендіру үшін
жүргізіледі. Инфляция деңгейі ... ... ... ... ... ... жиі
жүргізілуі шарт.
Амортизацияны есептеудің екінші әдісі – ... ... ... ... Ол ... ... ... неғұрлым көп болса,
соғұрлым тозу көп болады деген қағидаға негізделген. Бұл жағдайда ... ... әдіс – ... амортизация. Ол амортизация аударымдарының
негізгі сомасы негізгі құралдардың қызмет ... ... ... ... ... негізделеді. Бұл негізгі құралдарды ... қана ... ... ... ... жоғалтуларды азайту әдісі
болып табылады. Бұл әдіс шығындардың басты бөлігін тез жабуды ... ... ... ... ... өзіндік құнның артуына және
сәйкесінше өткізу бағасының артуына ... ... Бұл ... қолданғанда
алынатын амортизациялық аударымдар қатаң мақсатты бағытқа ие болады
/15,132б./.
Сонымен қатар, қаржылық ... ... ... ... ... тікелей байланысты екенін айта кеткен жөн. Капитал
құрылымы кәсіпорын активтерін ұлғайтуға бағытталған қарекеттеріне оң ... әсер етуі ... ... құрылымы кәсіпорынмен қызмет ету түріне және
талаптарына сәйкес келуі ... ... ... ... барлық капиталдың максималды
нарықтық бағасын қамтамасыз ететін және сәйкесінше иелеріне ... ... ... ... және ... ... арақатынасын
бейнелейді. Капиталдың тиімді құрылымы ... және ... ... ... көрсетеді, бұл жағдайда меншікті ... ... мен ... ... ... тиімді
арақатынас орнайды.
Капиталдың тиімді ... ... және ... құралдарының
арақатынасы 90/10 болғанда орнайды. Айта ... ... ... үшін бірдей капитал құрылымы болмайды. Капитал құрылымы
бойынша әрбір ... – бұл ... мен ... ... таңдау болып
табылады, себебі қаржыландыру көздерінің құрамындағы қарыз ... ... ... ... де, ... деңгейін де арттырады.
Сондықтан, капитал құрылымына байланысты әрбір шешім ... ... ... ... ресурстарды пайдаланудың тиімділігі кәсіпорынның қаржылық
тұрақтылығына, оның өтімділігіне, төлемқабілеттілігіне, табыстылығына әсер
етеді.
1. «МаңғыстауМұнайГаз» ... ... ... ЖӘНЕ ... ТАЛДАУ
Бұл бөлімде «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының баланс
активтерінің ... және ... ... ... қаржылық
тұрақтылықты сипаттайтын көрсеткіштер анықталды. Сондай-ақ кәсіпорынның
төлем қабілеттілігі мен өтімділігіне ... ... ... Акционерлік Қоғамының ... ... және ... ... Қазақстан совнархозының 1963 жылдың 27 ...... ... мемлекеттік мекеме – «Мангышлакнефть» өндірістік мекемесі
құрылды.
1965 ... 15 ... ... ССР ... ... және 1965 ж. 16
қазан № 675 ... ССР ... ... ... бойынша өндірістік
кәсіпорын «Мангышлакнефть» «Қазақстаннефть» болып өзгертілді.
«МаңғыстауМұнайГаз» АҚ ... ... ... ... ... № 59/01-5 24 мамыр 1995 ж.) ... ... ... ... табылады.
Орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, Маңғыстау ... ... 6 ... ... 1 ... АҚ ... ... мұнай және газ өнімдерін
өндіру мен ... ... ... өңделген мұнай және мұнай өнімдерін
өткізу, мұнай және газ кен орындарын барлау және өндіру, мұнайдың, ... және ... ...... қасиеттерін айқындау бойынша
лабораторлық жұмыстар, жерасты сулары кен орындарының мониторингін жүргізу,
мұнай ... ... ... мұнай – газ кәсіпшілігі жабдығын
монтаждау, газды пештерге жеткізетін құбыр желілерін, сондай –ақ ... мен ... ... ... ... және ... жұмыс істейтін қыздыру пештерін, қазандықтарды, түтіктерді,
резервуарларды, газ ... газ ... ... жүк ... мен ... ... газ баллон қондырғыларын, темір
цехтарын жөндеу және сынау, жарылғыш заттарды, ... ... ... әсер ету ... ... пайдалану және тасымалдау, белгіленген
тәртіппен осы құралдардың импорты, ... ... ... ... ... ... ... қысымын ұстау объектілерін
техникалық сумен қамтамасыз ету болып табылады /22/.
Баланс активіне кәсіпорындағы ... ... ... ... ... және ... ... салынған салымдар,
кәсіпорынның өнімді өндіруге және өткізуге кеткен шығындары, бос ... - қол ақша ... ... ... ... Енгізілген
капиталдың әрбір түріне байланысты жеке баланс бабы ... ... ... ... негізгі белгісі болып өтімділік табылады
(қолма-қол ақшаға ... ... Осы ... ... ... ... ұзақ мерзімді немесе негізгі капитал және ағымдық активтер
(айналым) болып бөлінеді.
Кәсіпорын қаражаттары ішкі және ... ... ... ... бағалы қағаздарды сатып алу, өзге кәсіпорындардың акция,
облигацияларын сатып алу).
Кәсіпорын ... ... оның ... ... ... ... Негізгі және айналым құралдарына қандай
қаражат салынғандығынан, олардың өндіріс және айналыс аясына ... ... және ... ... ... және ... ... көрсеткіштерінің нәтижесі тәуелді.
Активтің жалпы құрылымын және жеке ... ... ... ... ... ... АҚ ... жж. арналған баланс бойынша активтердің құрамы мен
құрылымын талдайық.
Кесте 1
«ММГ» АҚ-ның 2005-2006 жж. ... ... ... ... |2005 жыл |2006 жыл |
|1 |2 |3 ... ... Ұзақ ... ... ... ... салымдар |3 042 772,6 |6843316,8 ... ... | | ... емес ... |30 427,7 |26 320,4 ... құн ... ... ... |19 995 362 |26 846 858 ... |- |- ... мен ... |15 276 456 |20 108 296 ... мен ... |3 579 169 |5 476 759 ... ... |99 976 |206 720 ... |99 975 |126 180 ... ... |4 059 058 |4 295 497 ... өндіріс құнын төмендетуге резерв |-3 119 272 |-3 366 594 ... ... ... ... |6 954 908 |13 160 225 ... мен құрылыстардың тозуы |5 473 512,5 |11 080 909 ... мен ... ... |1 418 801,2 |1 947 713 ... ... ... |36 774,5 |79 645 ... де ... |25 819,8 |51 958 ... ... ... ... |17 821 953 |20 740 514 ... Ағымдық активтер ... |1 179 726 |1 690 720 ... ... ... ... |-117 972 |-169 072 ... ... |718 094 |1 595 019 ... өнім |2 179 929 |861 310 ... ... |1 949 113 |4 019 448 |
|1 ... ... |
|1 |2 |3 ... ... ... ... |-144 911 |-2 264 927 ... ... мен ... берушілердің |13 259 099 |1 1260 835 |
|дебиторлық қарыздары | | ... ... ... ... |2 641 561 |2 376 578 ... ... қарыздары |-6 873 188 |-4 509 042 ... ... ... |1 282 311 |1 977 823 ... тыс қорлардың дебитолық қары |- |- ... де ... ... |1461834 |271153 ... ... ... ... |
|Берілген аванстар бойынша ... ... ... ... |
|Қысқа мерзімді инвестициялар |- |- ... ... |6103802 | ... ... ... ... ... |
|БАРЛЫҒЫ, АКТИВТЕР ... ... ... КАПИТАЛ ЖӘНЕ МІНДЕТТЕМЕЛЕР ... ... ... ... ... |6204648 |6204648 ... ... |- |- ... ... |-5086 |-5086 ... төлебеген капитал ... |6577930 ... ... |483148 |362064 ... кезең бойынша бөлінбеген кіріс ... ... ... ... ... кіріс ... ... ... капитал, барлығы ... ... ... Ұзақ ... ... ... ұйымдардың кредиторлық қарыздары |- |1782585 ... ... |2047 |2047 ... ... |6822457 |1742308 ... ... ... , барлығы |6824504 |3526940 ... ... ... міндеттемелер ... ... ... несие |195726 |- ... ... есеп ... |67106 |23643 ... есеп ... |564810 |555628 ... ... ... |127294 |- ... тыс ... ... есеп ... |38586 |12117 |
|Алынған ... |911525 |94575 ... ... ... |30197 |- ... мен мердігерлермен есеп |1609888 |1000070 ... | | ... ... ... |290793 |- ... ... ... қарызы |195726 |118218 ... де ... ... мен ... |619062 |251214 ... ... |891139 |891139 ... бойынша қызметкерлермен есеп айырысу |39145 |8866 ... ... ... |11184 |- ... ... ... ... |5592181 |2955470 ... ... ... |6482410 ... ... МЕН МІНДЕТТЕМЕЛЕР, БАРЛЫҒЫ |37845770 ... ... ... көзі – ... ... жж. ... ... құрамы мен орналасуын талдау үшін баланс көрсеткіштері бойынша
келесі кесте құрылады.
2 кестеде көрсетілгендей, активтердің нақты құнында ... ... ... 9 172 719 мың теңгеге немесе 21,1 % ... Бұл ... ... ... оның болашақ дамуын білдіреді.
Кесте 2
«ММГ» АҚ баланс активінің құрамы мен орналасуы
|№ |Көрсеткіштер |2005жыл ... ... |
| | | | ... |
| | ... ... ... ... |сома (мың|% |
| | ... ... ... | |
| | | |% | |% | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |
|1 ... ... ... |100 |52640899 |100 |+9172719 |+21,1 |
| |барлығы,соның | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |1.1. Ұзақ ... |41 ... |39,4 |+2918561 |+16,38 |
| |мерзімді | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |А) ... құны ... |30 ... |26 |+646179 |+4,9 |
| ... ... | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |Б) ... құны |30427,7 |0,07 |26320,4 |0,05 |-4107,3 |-13,5 |
| ... | | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |В) ... |- |- |- |- |- |- |
| ... | | | | | | |
| |Г) ... |3042772,6|7 |6843316,8|13 |+3800544,|+124,9 |
| ... | | | | |2 | |
| ... | | | | | | |
| |1.2. ... ... |59 ... |60,6 ... |+24,39 |
| ... оның | | | | | | |
| ... | | | | | | |
| |А) ... ... ... ... |
| |запастар | | | | |6 | |
| |Б) ... құны ... |0,22 ... |0,16 ... |-9,54 |
| ... МПБ | | | | | | |
| |В) ... ... |2,80 |1595019,2|5 |+876924,9|+122,12 |
| |өндіріс | | | | | | |
|2 ... ... |49,80 ... |54,73 |+7163211 |+33,09 |
| |өндірістік | | | | | | |
| ... құны | | | | | | ... ... ... көзі – ... ... жж. арналған
бухгалтерлік балансы
Алайда бұл активтердің қалай орналасқанын және неге көп ... ... ... ... потенциалы жағдайы, оның негізгі
құралдары, мүлкінің өтімділігі ... ... ... Бұл үшін
кәсіпорынның өндірістік потенциалы көлемін анықтау керек. Анықтама берілген
әдебиеттерде түрлі түсінік ... ... ... бойынша оның
құрамына: негізгі құралдардың, өндірістік запастардың, сонымен қатар
аяқталмаған ... ... ... және тез ... ... ... Осы әдістеме бойынша анықталғандай, ... АҚ ... құны 2005 жылы – 18 529 962 мың ... ал 2006 жылы – 21 ... мың теңгені құрап, 3 319 818 мың теңгеге немесе 1,18 есе ... ... ... ... ... ... потенциал үесі
2005 ж. – 42,6% және 2006 ж. – 4,5% құрады.
Активтердің өсу динамикасын келесі суреттен ... ... 1. ... ... ... ... ... өсу
динамикасы
Екінші әдістеме бойынша кәсіпорынның ... ... ... ... алғашқы әдістемеде көрсетілгендермен бірге
аяқталмаған ... ... және ... құны ... Бұл әдістеме
бойынша «ММГ» АҚ өндірістік потенциалы 2005 ж. – 21 647 153 мың теңгені, ... жылы – 28 810 364 мың ... ... ... ... ... ... потенциалы 1,33 есе өскен, ал ... ... ... ... ... мүлік құнының баланстың барлық
активтері құнына қатынасы арқылы ... 2005 ж. 0,50 (21 647 153 / ... 180), 2006 ж. – 0,55 (28 810 364 / 52 640 899) ... кестеде көрсетілгендей, қаражаттарды ұзақ мерзімді активтер және
ағымдық активтер арасында бөлу 2005 ... 2006 жылы ... ... ... Ағымдық активтердің үлесі ұзақ ... ... 2005 ж. 18% (59-41), ал 2006 ж. – 21,2 % ... асып ... ... ... ұзақ мерзімді активтердің өсімінен 8,01% (24,39-
16,38) құрады. Ағымдық активтердің өсу қарқыны барлық активтердің құрамында
сақталды. Кәсіпорын активтерінің ... ... ... ... ... ... ... құнына қатынасы арқылы анықталады) 2006
жылы – 60,6% құрап, 2005 ... ... 1,6% ... ... ... бойынша бұл көрсеткіштердің өсімі құрылымдағы жағымды өзгеріс.
Мүліктің өтімділігі ... ... ... оны ... ... Бұл ... ағымдағы және ұзақ мерзімді активтер қатынасы
коэффицентінен көруге болады (ағымдық ... ұзақ ... ... арқылы анықталады).
К м/а= ағымдық активтер / ұзақ мерзімді активтер
(1)
«ММГ» АҚ-ғы оның ... 2005 жылы – 1,44 (25 646 227/ 7 821 953) , ал ... - 1,54 (31 900 385 / 20 740 514) ... Бұл ... ... ... өсу қарқыны иммобильді қаражаттардың өсімінен жоғары
болуында. Біріншісі – 1,24 ... (31 900 385 / 25 646 227), ал ... ... есеге (20 740 514 / 17 821 953) өсті.
Әрі қарай, кәсіпорынның мүліктік жағдайында қандай ... ... ... ... Ол үшін ... ... ... басты элементтерінің бірі болып табылатын, оның материалдық –
техникалық базасын құрайтын негізгі ... ... мен ... ... ... ... негізгі құралдардың бастапқы құны бойынша 1,3 есе
өсіп, 26 846 858 мың теңгені ... ... ... ... негізгі
құралдардың нақты құнының үлес салмағының ... ... АҚ ... ... және олардың техникалық жағдайы
|№ |Көрсеткіштер |2005 жыл |2006 жыл |өсу |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | ... (мың ... ... (мың ... | |
| | |тг.) ... %|тг.) ... %| |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... құны ... |100 ... |100 |1,3 |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|2 ... |6954908 |- ... |- |1,9 |
| ... тозуы| | | | | |
|3 ... құны ... |- ... |- |1,05 |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|4 ... құны ... |28,9 ... |55,2 |2,6 |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
|5 ... коэффиценті |- |34,7 |- |49 |1,4 |
| |
|3 ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|6 ... |- |65 |- |50 |- |
| ... | | | | | |
|7 ... |- |34,7 |- |49 |1,4 |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|8 ... |- |30 |- |26 |-4 |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | ... ... жалпы қорытындысында негізгі құралдардың нақты құны
коэффицентінің көлемі баланс активтерінің барлық сомасының 50 % кем болмауы
тиіс.
«ММГ» АҚ ... ... ... ... ... құны ... жылы 30 %, ал 2006 жылы 26 % құрап отыр, яғни бұл ... ... ... ... ... ... белсенді бөлігінің өсу қарқыны қалған барлық
негізгі құралдардың құнының өсу қарқынан 1,3 % (2,6 - 1,3) асып ... ... ... ... ... ... ... құрал
- жабдықтар және транспорт құралдарының) үлесінің 28,9 % - дан 52,2 % - ... 1,9 есе өсуі ... ... - техникалық базасының
дамуындағы жағымды кезең. «ММГ» АҚ ... ... ... ... ... ... ... де әсер етті (іске
қосылған жаңа негізгі құралдар құнының олардың жыл ... ... ... анықталады). Бұл көрсеткіш 60,8 % құрады. Осыған
байланысты негізгі құралдардың ... ... ... ... құнының бастапқы құнына қатынасымен анықталады) деңгейі төмендеді.
Егер оның өсімі 2005 жылы 65 % құраса, ал 2006 жылы 50 % ... 15 ... ... Бұл ... ... тозуына байланысты істен
шығып қалуымен ... ... шығу ... 2006 жылы – 15,4 ... ол 2005 жылмен салыстырғанда 5,2 % артық екендігін көрсетеді.
Негізгі құралдардың техникалық жағдайын анықтайтын маңызды көрсеткіш
болып тозу коэффиценті ... ... ... негізгі құралдардың
тозу сомасының оның бастапқы құнына қатынасымен анықталады). «ММГ»АҚ- ғы
негізгі құралдардың тозу ... 2005 жылы 34,7 %, ал 2006 жылы 1,4 ... 49 % ... Бұл негізгі құралдардың жартысынан көбінің физикалық
тозғанын көрсетеді. Кейбір экономистердің ... ... 50 % ... тозу коэффиценті қажетсіз деп есептелінеді. Осыған байланысты «ММГ»
АҚ басшылығына негізгі құралдардың құрамын жаңартуға басты назар ... ... ... ... - ... базасын нығайтуға ұмтылу
керек. Сондай-ақ маңызды көрсеткіштердің бірі амортизациялық ... ... ... мен ... емес активтердің тозу
сомасының бастапқы құнына қатынасы арқылы ... ... жөн. ... келесідей:
Кна= негізгі құралдар мен материалдық активтердің сомасы / ... мен ... ... ... ... негізгі құралдар мен материалдық емес активтердің шығу қарқынын
көрсетеді. «ММГ» АҚ бойынша бұл көрсеткіш келесідей:
2005 жылы = 30427,7+6954908 / 30427,7 + ... ... жылы = ... / 26320,4 + 26846858 = ... ... коэффиценті көрсеткендей, 2006 жылы негізгі
құралдар мен материалдық емес активтердің бастапқы ... 49 % ... Бұл ... 0,143 өсуі ... ... шығарылып және
орнына жаңа негізгі құралдардың іске ... ... ... және қаржылық саясаты туралы нақты шешімдерді
аяқталмаған капиталдық салымдардың қатыстылығын ескере ... ... Бұл ... капиталдық салымдардың өсу қарқыны ұзақ мерзімді
қаржылық салымдардың өсу ... ... ... тиіс. Өзге жағдайлар
кәсіпорынның өндірістік мүмкіндіктерінің төмендеуіне әкеледі.
Жиынтық активтердің құрамындағы ағымдағы активтер ... ... ... ... жоғары болуы 1 кестеде көрсетілген. Бұл
кәсіпорынның ағымдық активтерінің ... мен ... ... талдауға
мүмкіндік береді. Осы мақсатта, баланс көрсеткіштері бойынша келесі
аналитикалық кесте ... ... ... ... ... ... ... жағдайын
білдіреді. Оларды жеке қарастыру келесідей қорытындыларды жасауға әкеледі.
Кесте 4
«ММГ» АҚ ағымдық активтерінің құрамы мен құрылымы
|№ |Көрсеткіштер |2005 жыл |2006 жыл |өсу ... | | | ... |
| | ... ... ... (мың|Үлес | |
| | ... ... ... |салмағы, | |
| | | |% | |% | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|1 ... ... |100 ... |100 |1,2 |
| ... ... | | | | |
| ... ішінде | | | | | |
| |1.1.1 ... ... |62,5 ... |54,1 |1,08 |
| |мен ... | | | | | |
| ... |16,0 |11962644 |37,5 |2,9 |
| ... ... | | | | | |
| ... |5513938,8 |21,5 ... |8,1 |- |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... көзі – ... 2005-2006 жж. арналған бухгалтерлік
балансы
Ең мобильді болып табылатын ақша қаражаттары мен ... ... ... 2 930 007,7 мың ... немесе 53,1 % азайғанын
көреміз. Айналым құралдарының (ағымдағы ... ... ... ... мен ... ... ... салымдардың
ағымдағы активтер құнына қатынасымен анықталады) ең өтімді бөлігінің 2,7
есе азайып, 8,1% ... Ең ... ... ... ... және
айналым құралдарының (ағымдық активтердің) ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Алайда, нарық жағдайындағы айналым құралдарының төмен мобильділігі барлық
уақытта кері ... ... ... ақша қаражатының бар болуы немесе
олардың болмауы кәсіпорынның төлем қабілетсіздігін білдірмейді.
«ММГ» АҚ материалдық айналым құралдары 67,8 % өсіп, 17 258 108 ... ... Оның ... 8,4 % ... қарамастан көлемі жоғары
деңгейде (54,1 %) қалып отыр. Мұндай ... ... ... ... мен ... ... талдауды талап етеді. Бұл талдау
артық ... ... ... материалдық құндылықтарды, сұранысы жоқ дайын
өнімді, нормативтен тыс ... ... ... аяқталмаған
өндірісті анықтауға мүмкіндік береді.
«ММГ» АҚ-дағы материалдық активтер негізінен өндірістік ... ... оның ... 2006 жылы 7 018 084,7 мың ... құрап, 2005
жылмен салыстырғанда 1,44 есе үлкен.
Дебиторлық қарыздың үлесі күрт өсті. Егер оның көлемі 2005 жылы 4 ... мың ... ... ал 2006 жылы ол 11 962 644 мың ... ... 2,92 есе ... ... оның ағымдағы активтердің жалпы құнындағы
үлесі 16,0 % - ... ... 21,6 % ... ... ... нәтижесі қолма - қол ақша ... ... ... төмен, қиын сатылатын тауарлы - материалды ... ... ... ... ... ... қаражаттарының айналысын
төмендетіп және кәсіпорынның қаржылық жағдайына теріс әсер етеді.
Осыған байланысты, мүліктің және ағымдағы активтердің ... ... ... АҚ ... ... ... аса көңіл аудара
отырып құрылымында ... ... ... ... ... ... ... жалпы құнындағы оның үлесі ... ... ... маңызды көрсеткіш болып табылады.
«ММГ» АҚ кәсіпорын активтерінің құнындағы ... ... ... 2005 жылы 9,4 % (4 103 396,3 / 4 3468 180,6), ал 2006 жылы ... 962 644 / 52 640 899) ... Бұл көрсеткіштің 2,4 есеге ... ... ... ... ... ... ... дебиторлық қарыздың бар болуы емес,
сондай-ақ оның көлемі, қозғалысы, формасы және бұл ... ... ... әсер ... ... ... пайда болуы қолма - қолсыз есеп
негізі жүйесінде шаруашылық қызметтегі объективті ... ... ... қарыз барлық уақытта есеп айырысу ... ... ... қаржылық жағдайды барлық уақытта нашарлатпайды.
Дебиторлық қарыздың құрамы мен құрылымының өзгеруін бағалау үшін
баланс ... 3 ... ... ... ... құрамыз.
Кесте 5
«ММГ» АҚ дебиторлық қарызының құрамы мен құрылымы
|№ |Дебиторлар- |2005 жыл |2006 жыл |2006 ж. 2005 ж. ... |
| |мен есеп | | ... | |
| ... | | ... (+,-) | |
| | ... |үлес |сумма (мың|үлес |сумма |% | |
| | |(мың ... ... | | |
| | ... |ғы, | |ғы, ... | | |
| | | |% | |% | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |
|1 ... ... |4043373,6 |33,8 |1950641,5|+93,21|-17,2 |
| |еңбек және | | | | | | | |
| ... үшін | | | | | | | |
|2 ... ... ... |31,0 |2538951,7|+217,1|+2,5 |
| |вексельдер | | | | | | | |
| ... | | | | | | | |
|3 ... ... |15,6 ... |30,4 ... |
| ... бойынша| | | | | | | |
|4 ... |- |- |- |- |- |- |- |
| ... | | | | | | | |
|5 ... |- |- |71775,9 |0,6 ... |- |+0,6 |
|6 ... де |20516,9 |0,5 |23925,3 |0,2 |3408,4 |+16,6 |-0,3 |
| ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | |
| ... | | | | | | | |
|7 ... де ... |4,4 ... |4,0 ... |+165 |-0,4 |
| |дебиторлармен| | | | | | | |
| ... ... ... |100 ... |+191,5|- |
Ескерту: дерек көзі – ұйымның 2005-2006 жж. арналған бухгалтерлік
балансы
5 кесте ... ... ... құрамында өзгерістердің барын
білдіреді. Егер, тауарлар, қызметтер үшін сатып алушылар мен ... есеп ... үлес ... бір ... 51 % - дан 33,8 % - ... 17,2 % азайса, ал төленген аванс бойынша үлес салмақ 15,6 % - ... ... 14,8 % - ға өсті және ... ... ... 28,5 % - 31,0 ... 2,5 % өсті. Жоғарыда келтірілген үш көрсеткіш бойынша ... ... ... үлес ... ... қалды, 95,1 % - 98,2 %
төлем түріндегі өзгерістер кәсіпорынның төлемқабілеттілігінің ... ... ... ... мен ... ... соң, ... құнына баға беру керек. Бұл ... ... ... ... Оның ... ... тәжірибе және
ағымдағы шартпен байланысты. Дебиторлық қарызды қайтару ... мен ... ... ... жөн. ... қайтарылмау
пайызының есебі үш жыл көрсеткішінің орта есебімен жүргізіледі. ... үшін 1,9 %, 3,3 %, 6,8 % ... үш ... ... Үш жыл
бойынша дебиторлық қарызды қайтарудың орташа ... 40 % тең. ... ... ... қайтарылмау пайызының өсу қарқынының
байқалуы. Сондықтан, бағытты ... ... ... ... қарызгерлердің бір немесе бірнешеуіне келетін дебиторлық қарыздың
қайтарылмауы қанша пайызын құрайды;
- қалыптасу уақыты бойынша дебиторлық қарыздың ... ... ескі ... ... ... дебиторлық қарыздағы
вексельдердің қандай ... ... ... ... ... мен өзге де ... есепке
алынуы.
Ең бастысы дебиторлық қарыздың өтімділік және сапа көрсеткіштерін
анықтау. ... сапа ... ... ... ... оның ... мүмкіндігі қарастырылады. Тәжірибе көрсететіндей, дебиторлық
қарыздың уақыты қаншалықты ұзақ ... ... оның ... ... ... ... жағдайы мен рационалды орналасуын көрсететін қатысты
көрсеткіштер деңгейі, %
|№ |Көрсеткіштер ... ... |2005 ж |2006 ж ... |
| | |і | | | |(+,-) |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... |Км/а ... ... |59 |60,6 |+1,6 |
| ... | |/ ... | | | |
| ... | ... құны | | | |
|2 ... және |Кт/д ... ... /|144 |154 |+10 |
| ... ... | ... мерзімді | | | |
| ... | ... | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | |
|3 ... |Кр/а |Өндірістік |49,80 |54,73 |+4,93 |
| ... құны | ... | | | |
| ... | ... | | | |
| | | ... құны / | | | |
| | | ... ... | | | |
| | | ... | | | |
|4 ... |Кр/о ... құны |30 |26 |-4 |
| ... | ... ... | | | |
| ... құны | ... | | | |
| ... | ... құны | | | |
|6 ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|5 ... |Ки/о |Негізгі |34,7 |49 |+14,3 |
| ... ... ... ... | | | |
| ... | |/ ... құны | | | |
| | | ... ... | | | |
| | | ... | | | |
|6 ... |Кг/о ... құны |65 |50 |-15 |
| ... | ... негізгі | | | |
| ... | ... | | | |
| ... | |құны бойынша | | | |
| | | ... ... | | | |
|7 ... |Кн/а ... |34,7 |49 |+14,3 |
| ... | ... ... | | | |
| ... | ... құны | | | |
| | | ... ... | | | |
| | | ... және | | | |
| | | ... емес | | | |
| | | ... | | | |
|8 ... |Уа/о ... ... |28,9 |55,2 |+26,3 |
| ... | ... ... | | | |
| ... | ... | | |
| ... оның | ... бойынша | | | |
| ... ... | ... ... | | | |
| ... ... | | | | | |
|9 ... |Уд/а |Дебиторлық қарыз | | | |
| ... үлес | ... ... ... | | |
| ... | ... ... | | | |
| |А) ... ... | ... ... |9,44 |22,72 |+13,28 |
| ... | | | | | |
| ... | | |16 |37,5 |+21,5 |
| ... | | | | | ... ... актив құрамын толықтай және оның бөлімдерін жеке
талдаудан, «ММГ» АҚ құралдарының ... ... ... ... запастардың өсуінен, мүліктің толық құнындағы дебиторлық
қарыздың өсуінен және негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... көруге болады. Сондай-ақ,
кәсіпорынның өндірістік потенциалының ... ... ... әсер еткен көп коэффиценттерді 6 кестеден көруге болады.
2.2 «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік ... ... ... ... ... ... динамикасын, құрамын, құрылымын, олардың
қалыптасу көздерін, сондай-ақ кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын көрсететін
қатысты ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық субъектінің қаржылық жағдайын тұрақтылығы бойынша
абсолютті көрсеткіштерін анықтау.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... келесі төрт
түрге бөледі:
- қаржылық жағдайы абсолютті тұрақты;
- қаржылық жағдайы қалыпты деңгейде;
- тұрақсыз қаржылық жағдай;
- кризистік қаржылық жағдай
Абсолютті қаржылық ... егер ... ... ‹ Есд ... Есд › З,
(3)
Бұл теңестіруде, барлық запастар мен ... таза ... ... ... кәсіпорын сыртқы кредиторларға тәуелді емес. Мұндай
жағдай өте сирек кездеседі. Қазіргі таңда қалыпты қызмет атқаратын ... ... ... ... ... ... қаражаттары 50 %
сәл жоғары.
Қалыпты деңгейдегі қаржылық жағдай:
Есд ‹ З ‹ Ео ... ... ... ... егер ... қызмет атқаратын
кәсіпорын запастары мен шығындарын жабу үшін ... және ... ... ... ... ... › Ео ... Ео ‹ З
(5)
Яғни бұл жағдай, егер кәсіпорын өз запастары мен шығындарын жабу үшін
қосымша көздер тартуға мәжбүр болғанда қалыптасады.
Кризистік ... ... ... ... тұрақсыз қаржылық
жағдайға қоса кәсіпорынның өтелмеген несиелер мен займдар, сондай-ақ уақыты
өткен кредиторлық және дебиторлық қарыздары ... Бұл ... ... ... ... есеп ... ... Нарық жағдайында мұндай түр
бірнеше қайталанатын болса, кәсіпорын банкрот болып жарияланады.
Алайда, кейбір ... ... ... қаржылық жағдайын
өзгеше төрт топқа бөлген:
1) қаржылық жағдайы жақсы кәсіпорын;
2) ... ... ... кәсіпорын;
3) қаржылық жағдайы нашар кәсіпорын;
4) банкрот кәсіпорын
Өндірістік кәсіпорынның қаржылық жағдайы келесі қаражаттарды ... ... ... ... ... ... - ... және қайта өндіру ... ... ұзақ ... ... мен ... ... уақытылы есеп айырысу;
- кәсіпорынның дамуы бойынша кең ... ... ... (нарықтың жаңа сегменттерін қамту, өндіріс көлемін
ұлғайту, тауарлар мен технологиялардың жаңа ... ... ... ... ... ... 3 функцияны атқара
алатын болса, онда оның жағдайын жақсы деп қараймыз. ... ... ... ... 3 ... ... ... қаржылық жағдай орташа.
Ал егер, ... ... 2 ... ... ... онда ... жағдайы банкроттыққа жақын.
«ММГ» АҚ қаржылық жағдайын тұрақтылық дәрежесі бйынша анықтайық. Ол
үшін запастар мен шығындармен ... ... көзі ... ... ... құрамыз.
7 кестеден көретініміздей, «ММГ» АҚ 2005 жылы қаржылық жағдайы жақсы
дәрежеде болып, запастар мен шығындардың ... ... ... ... 617 мың теңге) запастар мен шығындары (З = 16 028 891 мың ... 3 ... мың ... асып ... ... мен шығындардың құрылу көздері бойынша қамтамасыз етілуі
|№ |Көрсеткіштер ... |2005ж. |2006ж. ... |
| | | |(мың тг.) |(мың тг.) |(+,-) |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... |Ск ... ... |-6372880 |
|2. |Негізгі ... өзге де|Ф |1782153 ... ... |
| ... тыс активтер | | | | ... ... ... |Ес |7606932 ... ... |
| ... бар ... | | | | |
| |(1-2ж) | | | | ... ... ... несиелер |Дк |6824504 |3526940 ... |
| |мен ... | | | | ... ... мен ... | ... |1842431 |-12589005 |
| ... және ұзақ |Есд | | | |
| ... ... | | | | |
| ... болуы (3+4ж.) | | | | ... ... ... несиелер |Кк |5592181,1 ... ... |
| ... ... қаражаттары | | | | ... ... мен ... |Ео ... |4797901 ... |
| |қалыптасу көздерінің | | | | |
| ... ... | | | | ... ... мен ...... ... ... ... ... ... |+- Ес ... ... ... |
| |қаражаттарының артуы(+) | | | | |
| |мен ... | | | | ... мен ... |+- Есд |-1597455 |-15415677 |-13818222 |
| |қалыптасу ... | | | | |
| ... және ұзақ | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... мен жетіспеушілігі | | | | |
| ... | | | | ... мен ... |+- Ео |+3994726 |-12460207 ... |
| ... ... | | | | |
| ... көлемінің артуы мен| | | | |
| ... (7-8ж.) | | | | ... 2006 жылы ... ... ... ... мен жоғалтулар
(З=17 258 108 мың теңге) қаржыландырудың нақты көздерімен 12460 207 ... ... (Ео=4 797 901 мың ... 2006 ... таза ... (Есд) ... ... құралдарын тек 10,7 % жабады
(1842431/17258108*100). Бұл кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығы запастар мен залалдар деңгейін
төмендету, кәсіпорынның ... - ... ... ... ... ... ... бір шаралар қолдану үшін кәсіпорынға өндірістік запастың (2,3
есе), аяқталмаған өндірістің (3,3 есе) жылдық ... (1,4 есе) ... (1,3 есе) күрт өсу ... ... ... Бұл мәселе ішкі
қаржылық талдауға жатады.
Ішкі талдау жүргізілгенде ... ... ... Ол ... ... ... ... ол өзіне
келесі көрсеткіштерді қосады:
1. Төлемсіздіктің ... ... банк ... бойынша төленбеген қарыз;
- жеткізушілердің есепті құжаттары бойынша төленбеген қарыз;
- бюджетке төлемдер;
- өзге де ... ... ... ... ... ... Төлемсіздік себептері:
- меншікті айналым қаражаттарының жеткіліксізігі;
- тауарлы - материалды құндылықтардың тауардан тыс қорлары;
- ... ... ... ... уақытында төленбеген
тауарлар;
- акцептен бас тарту тәрізді сатып алушылардың жауапкершілікті
сақтауындағы ... ... ... ... құрылысқа, жұмысшылардың алған
ссудасы бойынша қарыздарға, арнайы ... мен ... ... ... ... ... Қаржылық жағдайды жақсарту көздері:
- уақытша меншікті қаражаттар (мақсатты қорлар, ... ... ... тартылған қаражаттар (кредиторлық қарыздың дебиторлық қарыздан асып
түсуі);
- айналым қаражаттарын уақытша толтыруға арналған банк несиелері және
өзге де ... ... ... ... ... ... ... мен
көздерін ескере отырып, 2 топ бойынша 1 және 3 топ қорытындысы сомасына тең
болуы қажет. Қаржылық ... ... ... және ... қатынасты
талдау үшін берілген көрсеткіштерді динамикада (мысалы, тоқсан ... ... мен ... ... ... ... қаржылық жағдай
үшін барлық айналым капиталының, тауарлы - ... ... ... Запастар мен жоғалтулардың жағдайын терең ... ... ... ... ... табылады.
«Төлем қабілеттілік» және «несиеқабілеттілік» ... ... ... түсінігі кең мағынада қолданылады.
Себебі, ол кәсіпорынның әр ... ... ... ... ... ... үшін коэффиценттер жүйесі қолданылады.
Мұны келесі аналитикалық кестені құра ... ... ... АҚ ... ... |Көрсеткіштер |Есептеу формуласы |2005 ж. |2006 ж. |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... ... ... |0,58 |0,36 |
| | ... | | |
| | ... | | |
|2 ... ... ... ... / |0,42 |0,64 |
| ... ... капитал | | |
|3 ... ... |1,4 |0,56 |
| | ... ... | |
|4 ... ... ... |4,76 |3,53 |
| ... ... ... | | |
| | ... | | |
|5 ... және ... ... |0,71 |1,76 |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | | |
|6 ... ... |Меншікті айналым |0,30 |-0,09 |
| | ... ... | | |
| | ... | | |
|7 ... ... |(Меншікті капитал+ұзақ |0,74 |0,43 |
| ... ... ... | | |
| | ... ... | | |
8 ... ... ... ... коэффиценті 0,58-ден
0,36 немесе ... ... Бұл ... ... ... ... авансталған қаражаттарының жалпы сомасындағы үлесін көрсетеді.
Бұл коэффицент қаншалықты ... ... ... ... ... және сырттан несиеге тәуелсіз деп ... ... АҚ ... ... 2005 жылы ... (0,5) ... ал 2006 жылы өткен
жылмен салыстырғанда 0,14 төмендеп, кәсіпорынның ... ... ... ... ... ретінде қарыз капиталының
консентрациясы коэффиценті табылады. Бұл екі ... ... 1 ... ол 7 ... ... ... ... көрсететін келесі көрсеткіш –
қаржыландыру коэффиценті. Меншікті капиталдың тартылған капиталға қатынасы
арқылы анықталады. ... ... 2/1 ... ... Бұл ... қаншалықты жоғары болса, соншалықты банктер мен инвесторлар үшін
қаржыландыру сенімді. «ММГ» АҚ бұл коэффицент 2005 жылы 1,4 ( 25 428 885 /
18 039 294) ... ал 2006 жылы 0,56 (19 056 005/ 33 584 893) ... ... ... көреміз.
Капитал құрылымының оптималды қалыптасуын анықтау үшін ... ... ... АҚ бұл ... 2005 жылы 4,76 ... / 5 346 585) тең ... ал 2006 жылы – 3,53 (19 056 005 / 539 ... көрсеткіштер, меншікті капиталдың тек негізгі құралдарды алуға
ғана емес, ... ... ... ... өзге ... ... ... ағымдық активтерге жұмсалғандығын көрсетеді.
Келесі көрсеткіш – қаржыландыру коэффицентінің кері көрсеткіші болып
табылатын меншікті және ... ... ... ... ... ... ... қаржылары активіне салынған 1 теңгеге
қанша ... ... ... ... ... АҚ ... бойынша
жағдай келесідей: 2005 жылға – 0,71 (18 039 294 / 25 428 885), ... – 1,76 ( 33 584 893 / 19 056 ... ... ... 2005 жылы ... ... ... әрбір теңгесіне 0,71 теңге қарыз - қаражатын тартқан. Ал ... ... ... 1,76 ... ... ... ... кәсіпорынның
тартылған қарыз - қаражатына тәуелділігі артып, ол қаржылық тұрақтылығын
жоғалтты.
Маневрлік коэффицент көрсеткіші – меншік ... ... ... қызметті қаржыландыруға, яғни айналым қаражаттарына салымның,
қандай бөлігі капиталға ... ... ... АҚ 2005 жылы ... 0,30 (7 606 932/ 25 428 885) тең. Ал 2006 жылы -0,09 (-1 ... 19 056 005) ... Маневрлік коэффицентінің кері көрсеткіші ... ... ... ... ... ... тәуелсізік дәрежесін көрсететін – тұрақтылық
коэффиценті. «ММГ» АҚ бұл ... ... ... 2005 жылы 0,74 ... + 6 824 504) / 43 468 180), 2000 жылы 0,43 ((19 056 005 +3 526 ... 640 899). Коэффицент деңгейінің 0,31 төмендеуі қаржылық тұрақтылықтың
нашарлағанын көрсетеді.
Іскерлік активтілігін және ... ... ... ... ... коэффиценттерін есептеу арқылы жүргізеді. Ол келесі
9 кестеде көрсетілген.
9 кестеде келтірілген рентабельділік ... ... ... болады. Барлық мүлікті, меншікті капиталды және өзге де
айналымнан тыс активтерді пайдалану тиімділігі 2005 жылы ... ... ... қалпына келтіру 2006 жылы байқалады.
Сондай-ақ кәсіпорында қаржылық жағдайды жақсартуға ... ... ... мен ... ... ... көрсеткіші – ақша қаражатын, материалдық ресурстарды,
айналым ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның іскерлік белсенділігін көрсетеді.
«ММГ» АҚ айналым коэффицентінің төмендеу ... ... ... АҚ ... және айналымдылық қаржылық коэффиценттері
|Көрсеткіш атауы |2003ж. |2004ж. |2005ж. |2006ж. |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... |-0,79 |-0,41 |-0,41 |0,06 ... ... |-0,54 |-0,20 |0,06 |0,13 ... | | | | ... ... |-2,45 |-9,78 |0,18 |0,37 ... | | | | ... ... |-2,45 |-0,32 |0,61 |0,36 ... | | | | ... ... |-0,79 |0,27 |0,09 |0,24 ... | | | | ... ... |-0,73 |-0,21 |0,08 |0,20 ... | | | | ... ... ... |0,04 |0,04 |0,01 |0,00 ... | | | | ... ... ... ... |68 |67 |41 |42 ... ... | | | | ... ... ... |36% |36% |42% |59% ... арналған шоттар |235 |300 |72 |23 ... | | | | ... ... үлесі |124% |162% |73% |33% ... ... ... |41 |74 |114 |10 ... ... үлесі |22% |40% |117% |14% ... есеп ... |12 |1 |7 |15 ... | | | | ... ... ... |6% |1% |8% |20% ... қарыз бойынша |-165 |-257 |-136 |-18 ... және өзге де | | | | ... | | | | ... циклдағы» үлесі |-87% |-139% |-140% |-26% ... ... ... |190 |186 |97 |72 ... | | | | ... циклдағы» үлесі |100% |100% |100% |100% ... ... ... ... айналымы |0,86 |0,71 |1,68 |2,35 ... ... ... ... |515 |217 |78 ... | | | | ... активтердің айналымы|1,92 |1,94 |2,82 |2,6 ... ... ... |190 |188 |130 |99 ... ... | | | | ... активтер айналымы |0,60 |0,52 |1,05 |1,27 ... ... ... |612 |703 |347 |215 ... | | | | ... ... ... ... ... ... |0 |0 |0 |0 ... | | | | ... ... ... |0% |0% |0% |0% ... және ... |16 |25 |34 |11 ... | | | | ... ... ... |7% |15% |51% |26% |
| |
|9 ... жалғасы |
|1 |2 |3 |4 |5 ... есеп ... |173 |97 |27 |30 ... | | | | ... ... үлесі |75% |57% |40% |70% ... есеп ... |42 |48 |6 |2 ... | | | | ... ... ... |18% |28% |9% |4% ... ... ... |170 |67 |42 ... | | | | ... ... ... |100% |100% |100% |100% ... ... барлығы |-41 |15 |30 |30 ... ... мен ... ... ... көздерінің жалпы
көлемінен шығындар асып түсті және ... ... ... байқалады. Алайда, 2004-2005 ж.ж. аралығындағы ... ... ... ішкі ... ... әлемдік бағаның төмендеуі,
2004-2005 ж.ж. Ресейдегі экономикалық кризис, сондай-ақ, 2005 жылғы сәуір
айындағы доллардың теңгеге шаққандағы ... ... ... АҚ ... қабілеттілігі мен өтімділігін талдау
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі оның ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты төлем
қабілеттілік кәсіпорынның барлық қарыздарын есепке алады. Ол ... ... ... ... бұл ... кәсіпорынның барлық
өзінің қарыздарын төлеп, сонымен қатар банктік ... өтеу ... Оны ... ... бар ақша ... келіп түскен ақша
қаражаттары және алғашқы қажетті төлемдермен салыстыру арқылы ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Ағымдық төлем қабілеттілік баланс құру ... ... ... болып саналады, егер жабдықтаушылар алдында
мерзімі өткен ... ... ... және ... да есеп ... ... болмаса.
Төлем қабілеттілік төлем қабілеттілік коэффиценті арқылы анықталады,
ол белгілі бір кезеңдегі кәсіпорын иелігінде бар ақша ... ... ... ... ... Егер ... ... коэффиценті 1-
ге тең немесе жоғары болса, кәсіпорын төлем қабілетті болып есептелінеді.
Егер коэффицент 1-ден кем ... онда ... ... ... ... жеткіліксіздігінің себептерін анықтау қажет.
Төлем құралдарының ... ... ... бойынша бірнеше
көзқарастар бар. Көбінесе төлем құралдарына ақша ... ... ... ... жатқызады, сонымен қатар дебиторлық қарыздың
белгілі бір ... ... ... ... ағымдық пассивтер,
яғни қысқа мерзімді несиелер, кредиторлық қарыздар ... ... ... ... көп ... ... ... қабілетті
екенін білдіреді. Кәсіпорынның төлем қабілетсіз екендігін есеп ... ... да ... ... ... жоқтығы, мерзімі өткен несиелердің,
қарыздарының қаржылық ұйымдар алдындағы қарыздардың болуы және ... ... ... ... бұзу ... табылады.
Есепті кезең ішіндегі төлем қабілеттілік төлем күнтізбесі көмегімен
анықталады, ... ... ... ... ... ... ... кредиторлармен, банктермен, қаржылық және басқа да
ұйымдармен уақытылы есеп ... үшін ... ... ... ... жазылымдар төлемнің мерзімдері ... ... есеп ... ... ... ... Мұндай есептер күн
сайын немесе 3-5 күн сайын ... ... ... ... жасау
мерзімі кәсіпорынның төлем қабілеттілігіне байланысты. Егер төлем
қабілеттілік ... ... онда ... ... ... ... ... жиірек жасайды.
«ММГ» АҚ ағымдық оперативтік төлем қабілеттілігін анықтау үшін келесі
мәліметтерді қарастырамыз.
Кесте 10
Төлем ... мен ... ... ... ж. (мың тг)
|1. Төлеуге арналған жабдықтаушылардың шоттары ... ... ... сақтандыру бойынша қарыздар ... ... Есеп ... ... қалдығы ... ... ... қойылған қысқа мерзімді бағалы қағаздар |887736 ... ... ... ... ... ... ... |1904404,2 ... ... ... ... ... ... шоттары |431128,95 ... ... ... ... қажетті шоттары |8075534,7 ... ... ... ... ... вексельдер |630111,55 ... ... ... сату ... ... ... ... ... | ... Ақша ... ... да ... ... ... |
|11. Салық және басқа да төлемдер бойынша бюджетке қарыз ... ... ... ... бойынша қарызды өтеу |350049 ... ... ... мен ... етуге |431128,91 |
|аударымдар ... ... | ... ... емес ... ... келіп түсетін |816144,46 ... | ... ... бойынша депоненттік қарыздар |49745,6 ... ... ақша ... қалдықтары |148910,6 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... бойынша сатып алушылардан |801826,14 ... | ... ... көзі – ... ақша ... ... ... мәліметтері негізінде төлем ... мен ... ... ... ... ... бар және ... түсетін төлем құралдары мен шұғыл төлемдік
міндеттемелерді салыстыру
| ... ... | ... ... ... |(мың тг.) ... |тг.) |
|1 |2 |3 |4 ... Есеп ... ақша ... |1. ... сақтандыру |215564,47 |
|қаражаттарының қалдығы | ... ... | ... ... ақша ... |2. Жабдықтаушылардың |7909558,1 |
|қаражаттарының қадықтары| ... ... | ... ... ... |887736 |3. ... ... ... |
| | ... өтеу | ... ... ... ... ... |4. ... құрылыс |481128,95 |
|алушылардың шоттары | ... ... | |
| | ... | ... ... ... |1932973,7 |5. Берілген вексельдерді |630111,5 |
|сату бойынша түсетін | ... | ... | | | ... ... сату ... |6. ... қарыздарды |2570191,8 |
|бойынша келіп түсетін | ... | ... | | | ... ... ... |7. ... ... |3250049 ... ... ... | | | ... Мерзімі өткен |801826,14 |8. Әлеуметтік сақтандыру |431128,91 |
|дебиторлық қарыздардың | ... ... | ... ... | | | ... Ақша ... |171819,88 |9. Депоненттік қарызды |49745,6 |
|басқа да келіп түсуі | ... | ... | | ... ... міндеттемердің |14318321 | | ... ... асып |2263559 | | ... | | | ... ... | ... |
Ескерту: дерек көзі – ұйымның ақша қаржылық ... ... ... ... ... АҚ ... ... тек қана
86,3 % алады, ал 13,7 % ... ... ... ... ... ... ... және сәйкесінше кәсіпорын шығындарға ұшырайды.
Баланс өтімділігін талдау қажеттілігі ... ... ... ... ... ... бағалау қажеттілігі шартында пайда
болады. Баланс өтімділігі кәсіпорын міндеттемелерін ... ... ... ... бұл кезде активтердің ақшалай нысанға айналуы
міндеттемелерді өтеу мерзіміне сәйкес келуі қажет.
Активтердің өтімділігі – бұл ... ... кері ... активтер түрі ақшалай нысанға өту үшін неғұрлым аз уақыт қажет
етілсе, ... ... ... болады. Баланс өтімділігін талдау
өтімділігіне байланысты топ жіктелген активтерді өтеу ... ... ... ... ... салыстыру болып табылады.
Өтімділік деңгейіне байланысты кәсіпорын активтері келесі ... Өте ... ... Әлемдік тәжірибеде бұл топқа ақша
қаражаттары және ... ... ... Тез ... ... ... қысқа мерзімді дебиторлық қарыз және
өзге де активтер, дайын өнім және ... емес ... ... Баяу ... ... ... ... ұзақ мерзімді қаржылық
салымдар және құрылтайшылармен есеп айырысулар жатқызылады.
А-4. Нашар өтімді активтер. Оған негізгі құралдар және ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталына салымдар.
Баланс пассивтері өтелу мерзіміне байланысты жіктеледі:
П-1. Өте ... ... Оған ... қарыз, мерзімінде
өтелмеген қарыздар, қысқа мерзімді міндеттемелер.
П-2. Қысқа мерзімді міндеттемелер – қысқа ... ... ... ... үшін ... Ұзақ ... ... – ұзақ мерзімді несиелер мен займдар.
П-4. Тұрақты ... ... ... көздері
жатқызылады. /16,149бет/
Баланс өтімділігін анықтау үшін актив және ... ... ... ... ... ... өтімді деп саналады, егер:
А1 ≥ П1 А3 ≥ ... ≥ П2 А4 ≤ ... ... ... ... ... ... топтары мен төлеу мерзімі
бойынша пассив топтарын салыстыру
|Актив |Сомасы, мың теңге|Пассив ... мың ... |(+,-) |
| |2005ж. |2006ж. | |2005ж. |2006ж. |2005ж. |2006ж. ... ... шұғыл|5592181,1|27069423 |-78242,3 |-2448549|
|өтімді| |1 ... | | |2 ... | ... | | | | ... | | | | | | | ... |4103396,3|11962644|Қысқа |5610220,4|2989055,4|-1506824,|+8973589|
|өтімді| | ... | | |1 | ... | ... | | | ... | | ... | | | | ... |17569240 |17945587|Ұзақ |6836892,4|3526413,7|+10732348|+1441517|
|өтімді| | ... | | | |4 ... | ... | | | ... | | ... | | | | ... ... ... |25083129 |18929789 |-9147282 |+1096729|
|өтімді| | ... | | | ... | ... | | | | ... | | | | | | | ... ... |52514680|ЖИЫНЫ |43072422 |52514680 |- |- ... ... ... АҚ 2005 жылы және 2006 ... ... ... Өте ... және тез өтімді активтер сомасы 2005 жылы ... ... ... ... және ... мерзімді міндеттемелер сомасы 11202401 мың
теңге құрады. Ол 1 585 066 мың ... көп. 2006 жылы ... ... 15 511 903 мың ... ... ... ... мен ұзақ мерзімді міндеттемелерді ... ... ... және ... ... ... жылы және 2006 жылы төлем құралдарының артықшылығы байқалды, егер 2005
жылы оның көлемі 10 732 348 мың теңге болса, 2006 жылы 14 415 174 мың ... және 1,3 ... ... топ ... ... кәсіпорынның өзінің
міндеттемелерін жабу ... ... ... бұл ... қажет етіледі. Ал қызмет атқарушы кәсіпорын үшін меншікті
айналым қаражаттарының бар ... ... Ол үшін А4 ≤ П4 ... ... ... АҚ бұл ... ... қаржылық жағдайын анықтау үшін баланс өтімділігінің жалпы
көрсеткіші анықталады.
Кол = ... / ... ... 0,9 кем емес ... ... АҚ үшін осы ... ... жыл үшін: 5 513 938,8 + 0,5 * 4 403 396,3 + 0,3 *17 569 240/5592
181,1+0,5* 610 220,4 + 0,3 * 6 836 892,4 = ... жыл үшін : 2 583 931,1 + 0,5 * 11 962 644 + 0,3 * 17 941 587 / 27 ... + 0,5* 2 989 055,4 + 0,3 * 3 326 413,7 = ... АҚ 2005 жылы ... жағдайы жақсы болды, бірақ 2006 жылы
өзгеріп кәсіпорынның өзінің ... ... ... есеп айырысу
мүмкіндігі жоқ болды. Бірақ бұл көрсеткіш кәсіпорынның қысқа мерзімді
міндеттемелерін өтеу ... ... өтей ... ... ... ... ... төлемқабілетін сипаттау үшін басқа да
өтімділік көрсеткіштері анықталады. Ең ... ... ... ... өтімділік коэффиценті;
- аралық жабу коэффиценті;
- жалпы жабу коэффиценті.
Абсолюттік өтімділік коэффиценті ағымдық ... ... ... ... құру ... ... жақын арада өтелу мүмкіндігін көрсетеді.
Аралық жабу коэффиценті дебиторлармен есеп айырысу мерзімінде
жүргізілу ... ... ... ... ... ... келтірілген үш негізгі көрсеткіштерді есептеу ... ... ... ... ... АҚ өтімділігі 2006 жылы 2005 жылғы ... ... ... Егер 2005 жылы ... барлық үш
көрсеткіші талаптарға сай келіп, кәсіпорынның ... ... ... ... ал 2006 жылы бұл ... өзгерді, яғни деңгейі
төмендеп, өтімділік көрсеткіші 0,49-дан 0,09-ға дейін ... 0,40, ... ... ... ... немесе 0,37-ге, жалпы 2,43-тен 1,08-ге
дейін немесе 1,35-ке кеміді.
Кесте 13
«ММГ» АҚ ... ... ... көрсеткіші
|№ |Көрсеткіштер |2005 жыл |2006 жыл ... |
| | | | |(4-2ж) |
| | ... ... |
| | | ... |іш | |
| | | |ң ... | ... |
| | | | | |,мың | |
| | | | | ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... ... |* |27186575 |* ... |
| ... ... | | | |2 | ... ... |* ... |* ... ... ... ... | | | |1 |7 |
| ... ... | | | | | ... ... |* ... |* ... |
| |және | | | |4 | |
| ... де ... | | | | | ... мен ... ... |* |1794158|+37234 |
| | | | | |7 | |
| ... ... | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... өзге | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... ... | | | | | |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... ... |* ... |* ... |міндеттемелер | | | |5 | |
| ... ... | | | | | ... ... |* ... |* ... ... | | | | |1 |
| |мен ... | | | | | ... ... |* ... |* ... | | | | |3 | ... де ... |* |18039,3 |* |21655 |3615,7 |
| ... | | | | | |
| ... | | | | | ... ... ... ... ... ... ... |-0,40 |
| |коэффиценті (1.1/2ж)|/ | |/ | | |
| | ... | ... | | ... ... ... ... |-0,37 |
| |коэффиценті |+ | |+ | | |
| ... ... ... | | |
| | |/ | |/ | | |
| | ... | ... | | ... |5513938,8|2,43 |2583931,1|1,08 |-1,35 |
| ... |+ | |+ | | |
| ... ... ... | |
| ... |+ | ... | |
| | ... ... | | |
| | ... | | | | ... АҚ 2006 жылы ... ... ... ... ... тек қана 9%, ... көрсеткіш бойынша 48%, ал ... ... ... жаба ... ... құралдары мен ... ... ... 1,08 / 1 ... ... ... ... болмайды. Бұл «ММГ» АҚ қаржылық жағдайының тұрақсыз
екенін көрсетеді.
Осылайша өтімділіктің барлық үш ... 2006 жылы ... ... Оған ақша қаражаттарының қалыптасу факторлары әсер етті. Бұны жалпы
өтімділік коэффиценті есеп ... ... ... ... есеп ... ... жалпы өтімділік коэффицентіне әсер ету
деңгейі
мың теңге
|№ |Көрсеткіштер |2005 жыл |2005 |2006 жыл ... ... |
| | | ... | |(+,-) ... |
| | | ... | | | |
| | | ... | | |
| | | |а ... | | |
| | | ... | | |
| | | | | | ... |
| | | | | | |қ ... | | | | | ... |
| | | | | | |ер |(2-1) |
| | | | | | |(3-2) | |
|1 ... ... ... ... ... |* |* |
|2 |Қсқа мерзімді ... ... ... ... |* |
| ... | | | | | | |
|3 ... ... |2,4 |0,90 |1,08 |-1,35 |+0,18 |-1,53 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... ... құжаттары
14 кестеден көретініміздей, жалпы өтімділік коэффицентіне абсолютті
ағымдық активтердің өсімі оң әсерін тигізді, яғни ол 0,18 ... өсті ... Ал ... ... ... тез өсуі жалпы өтімділік
коэффицентіне ... ... ... 1,53 ... ... (0,90-2,43).
Осылайша біз өтімділік балансына тәуелді, кәсіпорынның қаржылық
тұрақтылық көрсеткішінің бірі – ... ... ... ... ... қатар кәсіпорынның төлем қабілеттілігіне өзге ... ... ... ... ... ... және экономикалық жағдай,
ақша нарығы жағдайы, меншікті капиталмен ... ... ... ... ... ... ... РЕСУРСТАРЫН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУДЫ ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
Бұл бөлімде «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының қаржылық
жағдайына ... ... ... ... ... ... негізгі жолдары мен ұйымның даму стратегиясы қарастырылған.
3.1 ... ... ... ... жағдайын
жақсартудың негізгі жолдары
Әр түрлі салалардың кәсіпорындары, әсіресе ірі кәсіпорындар, акциялар
шығарудан және жекешелендіруден кейін де нарықтық ... ... ... жоқ, ... олар ... тиімді емес, қымбат әлеуметтік
инфрақұрылымға ие және сәйкес нарық сегменттерінде монополист болды.
Мұндай жағдайда ең ... ... ... ... қажет. Антикризистік басқару ... ... ... және ... ... ... ... перспективаларын бағалау, маркетинг, антикризистік инвистициялық
саясат, персоналды басқару, өндірістік ... ал ... ... ... ... ... ... техникалық-экономикалық және қаржылық
жағдайларын диагностикалаудан бастайық.
Техникалық-экономикалық және қаржылық ... ... мәні – бұл ... әр ... ... даму
тенденцияларын, өмірлік циклын анықтау үшін ... ... жиі ... экономикалық және әлеуметтік тұрғыдан негізделген шешімдер қабылдау.
Диагностикалаудың ұйымдастырушылық мәні – бұл ... ... ... ... ... жетудегі әдістерін, мәселелерін анықтау
мен оларды шешу нұсқаларын таңдау үшін қажет әдістер мен ... тез ... ... ... ... ... стратегиясы мен тактикасын жасау үшін қажет.
Диагностикалаудың негізі – кәсіпорын дамуының техникалық-экономикалық
және қаржылық деңгейлері ... ... ... ... ... деңгейі – бұл өндірістік
күштердің, оларды пайдаланудың және ... ... даму ... ... ... ... дамуының қаржылық деңгейі – бұл кәсіпорынның шаруашылық
қызметін жүргізу үшін және уақытылы есеп айырысуды жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... ... диагностикасы келесі процедуралардың жүргізілуін қажет етеді:
- кәсіпорын жағдайын талдау және оның ... ... ... ... жағдайлардың дамуына және қалыпты қызмет етуіне әсер ... ... ... ... әлсіреуі мен екіншілерінің күшеюі үшін шаралар
қолдану;
Кәсіпорын ... әр ... ... әсер ... ... ... ... кезінде олардың әсер ету сипатын ... Әсер еті ... ... ... оң және ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектінің қызметіне тәуелділік деңгейіне
байланысты барлық факторлар сыртқы және ішкі ... ... ... айтуынша банкроттыққа ұшыраудың негізгі себептерінің үштен бір
бөлігі сыртқы теріс факторларының әсерінен, ал ... ... ... ... ... Мазмұны бойынша факторлардың түрлерін
қарастырайық.
Сурет 2. Кәсіпорынның қарекетіне әсер ететін факторлардың сыныптамасы
Сыртқы ... ... ... ... мен ... деңгейі (сатып
алушылық қабілеті); экономикалық серіктестердің төлемқабілеттілігі,
мемлекеттің несиелік және ... ... ... ... ішкі және әлемдік нарықтардың конъюнктурасының өзгеруі,
мемлекеттік реттеу, ғылым мен техника дамуының деңгейі, инфляция;
- әлеуметтік: ел ... және ... ... ... өзгеруі;
халықаралық бәсеке, кәсіпкерлер мен олардың тауарларын ... ... ... бос уақытын ұйымдастыру, діни нормалар;
демографиялық жағдай;
- ... ... ... ... ... бар ... бюрократизмнен қорғану, салықтық заңнаманың, есеп
әдістерінің және есеп беру ... ... ... капиталын
тартумен байланысты бірігіп қарекет ету; меншікке иелік ету ... ... ... ... ... кепілдігін қамтамасыз ету;
кәсіпорындарды бір – бірінен, тұтынушыларды сапасыз өнімнен ... ... - ... және ... материалдық ресурстардың бар болуы,
климаттық жағдай, қоршаған орта жағдайы.
Ішкі факторлар:
- материалдық-техникалық факторлар - ... мен ... ... ... ... енгізумен, еңбек құралдарын
жетілдірумен байланысты факторлар. Оларға: физикалық және моральдық
тозған ... - ... ... ... етіп тұрған құрал-
жабдықтарды жөндеу; өндірісті механизациялау және ... ... ... ... өндіріс орындарын
ұлғайту, қайта құру және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін жаңа технологияларды
жасау мен ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық - өндірісті, еңбекті және басқаруды ұйымдастыруды
жетілдірумен байланысты; ұйымдастырушылық - ... ... ... ... Олар үш ... ... өндірісті ұйымдастыру: ел территориясында өндірісті орнату;
транспорттық байланысты ... ... және ... ... ... қамтамасыз етуді және ... ... ... ... жүйесін ұйымдастыру; өндірісті ұйымдастырушылық - ... ... және ... ... ... құрал - жабдықтардың
үздіксіз қызмет етуін ... ... ... ... ... ... еңбекті ұйымдастыру: тиімді ... ... ... ... және ... ... ету; ... жағдайды
жақсарту; өндірістік қауіпсіздікті қамтамасыз ету; алдыңғы ... ... ... ... пен ... ... ұйымдастыру; еңбек және
өндірістік тәртіпті нығайту; ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру: ұйымдастырушылық құрылымды ... және ... ... ... құрылымды жасау; ел ішіндегі
және шетелдегі кәсіпорын жұмысын реттеу; жоғары ... ... ... ұйымдастырушылық - экономикалық нысан; басқарудың әдістері мен
типтерін жетілдіру; қаржылық, ... ... ... ... шығындарды, амортизациялық саясатты басқару.
- әлеуметтік-экономикалық – қызметкерлер құрамымен, олардың біліктілік
деңгейімен, қызметкерлердің меншікке, еңбек ... ... ... тиімділігімен байланысты факторлар. Оларға: материалдық және
моральдық қызығушылық; қызметкерлердің ... ... ... ... ... деген қатынас; өндіріс құралдарына меншік
нысанының өзгеруі және еңбек нәтижелері жатады /13,185б/.
Осылайша, кәсіпорынды антикризистік басқарудың мәні оның ... ... ... және ... ... ... ... болып табылады.
Жоғарыда көрсетілгендей, әр түрлі кәсіпорындардың дамуында белгілі
заңдылықтар болады, олардың бір-бірінен айырмашылығы өту ... ... ... ауытқуында. Бұл заңдылықтарды кәсіпорынның өмірлік циклы
негізінде қарастырайық. ... ... ... ажыратып көрсетуге болады:
І кезең – қалыптасуы; ІІ кезең – дамуы; ІІІ кезең – қарқынды өсуі; ...... ... V ...... ... пайда болуы; VІ
кезең – активті құлдырау; VІІ кезең – ... VІІІ ...... ... ... ... жою ... кәсіпорынның өзін жоюмен сәйкес
келмейді. Суретте көрсетілгендей Б және В өмірлік циклдарының арасында Т
уақыт ... бар, яғни ... Б ... ... ету барысында өзінің
резервтерін тауысып, В циклында өзінің өмірін ... ... ... ... ... ... Т ... кәсіпорында кризис болады.
Бірақ оны шешетін басқа жол бар. Кризистің алдын алуға болады, егер
уақытылы ... ... ... ... Бұл ... даму ... ... маркетингтік зерттеулерге қаржы құралдарын бөлу
қажеттілігінде. Бұл жағдайда жаңа ... ... даму ... негізгі
қызметтің нәтижелерінің құлдырау тенденциясының пайда болу кезеңімен ... ... ... өту ... ... дамуындағы серпіліс
жойылады, себебі кәсіпорынның қызмет етуіне теріс әсер ... және ... ... оң ... ... ... ... А V O
ІІ VI
І VII ... 3. ... ... ... – кәсіпорын қарекетінің өмірлік циклдары.
Осылайша кәсіпорынның өмірлік циклын ұзартуға болады. Бұл кәсіпорын
өмірінің идеалдық моделі. ... ... ... ... ... ... Тәуекелділік жағдай туған кезде қаржылық ... ... ... екі ... ... ажыратуға болады:
- қорғаушылық – жинақтаушылық шараларды қолдану, оларға: өндіріспен және
өнімді өткізумен, сондай-ақ негізгі құралдар мен ... ... ... ... ... тактиканы жүргізу кезінде келесі ... ... жою ... шығындарды бақылауды орнату; рентебельділік шегін
анықтау; қатаң рннатылған шығындардың, ресурстарды шығындау ... ... ... алып келетін өнімді өндірістен шығару;
жауапкершілік орталықтар мен себептерін талдау; ... ... ... ... сату және ... беру; ұзақ мерзімді қаржылық
салымдарды, нормадан асатын тауарлық-матеиалдық құндылықтардың запастарын
өткізу; рентабельділік нормалары мен ... ... ... ... ... ішкі ... резервтерді анықтау
мен қолдану; өндірісті қайта салаландыру, мерзімі өткен қарыздарды өтеу;
кадрлық ауыстырулар; ... және ... ... нығайту; еңбекті
ұйымдастыруды жетілдіру; еңбек мәдениетін жоғарылату; ... ... ... ... ... ... және қаржылық есепті
қалыптастыруды жетілдіру.
- шабуылдық – сырттан инвестициялардың ағымын ... ... ... ... ... ... бағытталған реформалық сипаттағы
шараларды қолдану. Инвестициялардың келіп түсуі басқа формаларда да
болуы мүмкін: өндірісті, ... ... ... ... көмек, салықтық ... ... ... ... жағдайда келесі мәселелер шешіледі: басқарушыларды (меншік
иелерін) ауыстыру; кәсіпорын имиджін нығайту; ... ... ... ... ... жүргізу; өзіндік өндірісті инвестициялауды
жоғарылату; негізгі құралдарды жаңарту; ... ... ... жаңа технологияларды енгізу нәтижесінде әртүрлі ресурстардың
шығындалу нормасын азайту; қызмет ету ... ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтермен
қамтамасыз ету; бизнес жоспарлар ... ... ... ... ... ... қалыптастыру; тапсырыс берушілердің төлемқабілеттілігін
анықтау; бағалы қағаздардың қосымша эмиссиясын шығару; басқарушылық есепті
жақсарту.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... ... табылады.
«ММГ» АҚ балансын талдау кезінде біз ... ... ... ... ... ... оның салдарынан кәсіпорын
төлемқабілеттілік және ... ... ... ... жою үшін келесідей қарекет жасау қажет:
- ұзақ мерзімді несиелендіруге өту;
- айналымнан тыс активтердің белгілі бір бөлігін сату;
- капиталға қосымша ... ... ... ... АҚ кенорындары судың астында орналасуда, бұл
өнімнің өзіндік құнына теріс әсер етеді. Мұндай ... ... ... ... жаңа ... ... енгізу, инновацияларды қолдану және
амортизацияның жинақталуына назар аудару ... ... ... ... мен шығындар деңгейлерін
ғылыми негізделген көлемде төмендету қажет.
Талдау жасаған кезде ... АҚ ... мен ... ... ... және өсу тенденциясына ие екенін көрдік. Бірақ бұдан
өтімді активтер көрінбейді. Сондықтан, ағымдық ... ... ... ... ... ... ... көлемін оптимизациялау қажет.
Олардың көлемінің оптимизациясы бір жағынан пайданы максималды көлеміне
жеткізеді, ал ... ... ... ... пен ... ұстап тұрады. Кәсіпорынның запастар мен шығындарын нормалау және
жоспарлау айналым құралдарын ... ... ... ... ... жақсартудың маңызды факторларының бірі
- өзіндік құнды азайту ... ... ... АҚ үшін ... шараларды
қолдану қажет:
- транспорттық қызметтерге, жер асты және ... ... ... ... мен ... ... ... жөндеуге, тарифтерді
қайта қарастыру, сондай-ақ вахталық мекендердегі жатақханаларды ұстау
шығындарын қайта қарастыру;
- жұмыс уақыты мен тасымалдау ... ... ... арқылы
автокөліктер мен арнайы техниканы пайдалануды реттеу;
- мердігерлердің көрсететін қызметі мен ... ... ... ... ... ... сондай-ақ «ММГ» АҚ үшін тиімді
нұсқаны таңдау.
Жоғарыда көрсетілген шарттардан басқа қаржылық ... ... ... ... өткізу нарығын кеңейтуді
қарастыру қажет. Таза ... ... ... ... ... ... меншікті капиталдың өсуі мен дебиторлоық қарыздың ... ... ... ... идеалды әдісі болып
табылатындығын біліміз.
«ММГ» АҚ үшін дебиторлық ... ... ... ... ... тартып, сенімді серіктестерді іздеу қажет.
Кәсіпорын үшін келесі бір мәселе жолшыбай газды ... ... ... АҚ ... ... өңдеу құрылғылары жоқ, сондықтан бұл ... ... АҚ ... ... емес ... ... ... газды өңдеу бойынша қызметке жоғары ... ... АҚ ... ... ... ... әсері
мұнай және газдың өзіндік құндарының өсуіне алып ... және ... ... ... Бұл ... шешу үшін ... түрінде
капиталды тарту қажет.
Осылайша, кәсіпорынның кризиске құлдырауын алдын алу ... ... ... мен ... ... ... мақсатымен кәсіпорынның
техникалық-экономикалық және қаржылық жағдайларын диагностикалау табылады.
3.2 «МаңғыстауМұнайГаз» Акционерлік Қоғамының даму стратегиясы
Көптеген ... ірі ... ... ... ... ресурстарын игеруге деген қызығушылығы әлемнің
өзге ... ... ... басқа қызмет салаларына капиталды
инвестициялаумен салыстырғанда коммерциялық артықшылықтарға ие ... ... Оның ... ... асырылуы акционерлік
қоғам нысанында құрылған көптеген біріккен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруына
қатысуымен сипатталады.
Мұнай саласын дамытудың негізгі мақсаты көмірсутек өндіру ... 70-100 млн. ... ... Осы ... ... ... мұнай құбырлары арқылы тасымалдау жоспарлануда. Мұнай құбырлары
құрылысы Ресей, Иран, Түркия, Батыс Еуропа ... ... ... ... ... ... біріне кіреді. / /
Оптимисті көзқарас бойынша мұнайды ішкі тұтыну жылына, 2008 – 2015 ... 47,0 – 51,0 ... ... көзделуде. Сондай-ақ, егер бұл көлемді
жалпы өндірілген ... ... алып ... ... онда ... ... үшін 2007 жылы 15,0-20,0 млн.тонна; 2010-2015 жж. – ... ... ... /21/ .
Қолайлы жағдай туындаған (қажетті технологиялық құралдармен, ... ... ... ... ... жаңа ... ... зауыттарын салуға қаржыландыру көздерінің
болуы) яғни, құрылыс ... ... мен ... іске ... ... ... ... кезде коммерциялық пайда республикада тұтынушысы жоқ
газ өңдеу өнімдері есебінен ... ... ... қатарына этилен және
бутан кіреді.
Бүгінгі таңда мұнай саласы тек алғашқыларды бірі ... қана ... ... ... ... ... ... болып танылады.
Шетел тәжірибесінен көретініміздей, энергоресурстардың әлемдік нарығында
бүкіл өнім спектрі бойынша – шикізаттан бастап ... ... ... ... ... ... Бұл компаниялар мамандандырылған
кәсіпорындар мен фималар түрлері алдында ... ... ие. ... ... ... ... ... жүйесін, барлаудан бастап өнімді
қайта өңдеуге, қайта қалпына келтірілмейтін ресурстарды тиімді пайдалануға
дейін ... ... ... Бұл компанияны әлемдік деңгейге шығару үшін
маңызды болып табылады. Осы жолда «ММГ» АҚ барлық күшін жұмсауда.
Біріншіден, «ММГ» АҚ ... ... ... ... ескере
отырып Ресейлік ұйымдармен келісімшарт жасасты. Келісімшартта ТМД-да жалғыз
болатын гидрожарылыс бойынша арнайы кешен құру қарастырылды.
Екіншіден, «ММГ» АҚ ... ары ... ... үшін ... ... ... ... қазір заман әдістері
игерілуде. «ММГ» АҚ ішкі сенімдері – ... ... 5 ... ... ... қамтамасыз ету үшін өзге де ... ... ... еңбекті атқару үшін жаңа өндіріс орындары ашылды, сонымен
қатар шыныпластикалық құбырлар және ... ... ... ... зерттеулер үшін жарылғыш заттар дайындайтын екі зауыт ашу
жоспарлануда.
Мұнай өндіруді дамыта ... және оны ... жаңа ... «ММГ» АҚ Павлодарлық МӨЗ ( Павлодарлық мұнай өңдеуші ... ... ... ... жүргізілген шаралар кешені зауыт өндірісінде біршама
мәселелерді шешті және жүргізілген шаралар бойынша ... ... ... ... ... зауыт жұмысы үшін қажет өте
қуатты және қымбат катализаторлар сатып ... ... ... ... ... және ... өнімдерінің сапасын жоғарылату
бойынша келісімшарттар ... ... ... ... ... ... -
химиялық өндіріске өткізу үшін қажетті техникалық – ... ... ... ... компаниясымен келісім жасалды.
Алғаш үш кезең өте қымбат және 150 млн. ... ... ... ... мүмкін болатын ең алғаш мұнай - химиялық ... ... және ол ... ... қарағанда тиімді баға қалыптасатын жаңа
өнімдерді шығаруға мүмкіндік береді. Осылайша зауыт «ММГ» АҚ ... ... ... ... ... Болашақта ПМӨЗ қаржылық нәтижесі
«ММГ» АҚ өзінің нәтижелеріне жетеді.
ПМӨЗ - нің ... ... ... соңғы тұтынушыға арналған
мұнай өнімдерін шығару кезеңі басталды. «ММГ» АҚ 50-ден аса жанар-жағар май
станцияларын (ЖЖС) сатып ... ... ... және басқа қалаларды мұнай
өнімдерін сатудан алғашқы орында.
Шымкент қаласында ең тиімді қызмет ететін ЖЖС – бұл ШНОС ... ... ... ... баға ... жүргізіледі. «ММГ» АҚ-ның жұмысы
делдалдарсыз, көтерме сатып алушыларсыз жүргізуге ... және ... ... ... ... ... етуді жүргізеді.
Реттелетін нарық, толық жоспарлы өндіріс, мұнай базаларымиен және ЖЖС-
мен қатынас жасау сызбалары, мамандарды дайындау ... ... ... ... ... жоспарланды. Қазіргі кезде өз ресурстарының көп ... ... ... ... ... «ММГ» АҚ
көмегімен Алматы және Астана қалаларындағы суды ... жаңа ... ... суды ... мен ... құю ... Ақтау қаласында,
теңіз жағасында салынуда және тазарту бойынша құрал-жабдықтар қондырылған.
«ММГ» АҚ «Ардагер» сияқты мемлекеттік ... ... ... ... Бұл өте ... ... және ... тиімді
бағдарлама, ол бойынша республикамыздың солтүстік облыстарындағы алынған
астықтарды соңғы өнімге дейін өндіру және сол ... ... ... ... АҚ ... әлеуметтік бағдарламаға мұндай көлемде
қаржы салған бірде – бір компания жоқ. Бұл тек қана ... ... ... ... ... ... ... шипажайлар мен балалар үшін
лагерьлер.
2006 жылы «ММГ» АҚ мұнай мпен газ ... ... ... ... ... ... ... 70 мың тоннаға аса орындалды, жолшыбай газ
өндіру 101,3 % ... ... ... ... ... көлемінің өсу
динамикасы өзіне көңіл аудартады.
Бұл ... ... ... ... өткізілгені әсер етті:
• жоспарланған механизацияланған қордың 100 ұңғысының жұмыс істеуі
орнына жұмыс режимін оңтайландыру ... 611 ... ... бұл ... 124 мың ... ... ... мүмкіндік берді
және алдыңғы жылмен салыстырғанда 4 есе көп;
• жоспарланған 100 ұңғының жұмыс істеуінің орнына ... ... ... ұңғыларды жөндеу арқылы 131 ұңғы іске ... ... 64 мың ... ... Қаламқас кенорынында 57 ұңғыға жаңа технологиялы насостар іске
қосылды. Бұл насостар ... ... ... ... ... ал ... ... асып түсті. Мұндай
насостарды қолдану тұрақты жқмысты қамтамасыз ... және ... ... Мұнай өндіру көлемін арттыру мақсатымен Жетібай кенорынында жаңа
технологиялы терең енгізілетін ... ... ... ... ... ... себебі ол
кенорындардың көнелерінің бірі. ... ... ... ... АҚ-ның ұсынылған технологиясы ... 35 ... ... оң ... ... Оны
қондырудан мұнайдың қосымша өндіріс көлемі 62 мың ... ... ... ... ... мұнай тапсырысы көлемін 2006 жылы
4 млн.149 мың тоннаға дейін жеткізді, ол ... ... 77,3 ... ... ... шикі ... ... өңдеуші зауыттарға өткізу «ММГ» АҚ
үшін онша тэкономикалық тиімді емес, ол бәсекеқабілетсіз бағалармен және
салық ... ... ... ... ҚР Үкіметінің қаулысына сәйкес
«ММГ» АҚ отандық ... ... ... мұнай жеткізу көлемін ұлғайтты,
соның ішінде ПМӨЗ-на 609,2 мың тонна көлемінде.
Ерекше ... ... ... ... ... ... 2006 жылы
сапаның жоғарғы тобы бойынша барлық мұнайдың 67,3 % ғана өткізілді, ... ... ... 14 %-ға кем. Бұл ... ... ... ... көрінді. Себебі мұнда сапаның жоғарғы тобы
бойынша барлық мұнайдың тек қана 10,8 % ... ... ... ... жоғалтулар мұнайды дайындау технологиясының салдарынан пайда
болады. Осы ... ең ... ... ... ... ... ... цехын
түбегейлі қайта құру табылады, ол ... ... ... ... АҚ-да бар барлық мәселелер ... ... ... ... ... ... қорының қанағаттанарлық емес жағдайда
екенін айта кеткен жөн.
Бұл мәселе ... 15-20 жыл бойы ... ... 2007 ... ... ... 625 ... және 238 итермеушілік ұңғылар істен
шыққан, ол бар ұңғылар ... ... 71% және 80% ... Басқаша
айтқанда, Жетібай кенорны бар мүмкіндіктерінің ¼ бөлігін ғана пайдалануда.
Істен шыққан ұңғылар ... көп ... ... ... ... ... қажетті ұңғылар құрал-жабдықтарына материалдық-техникалық және
қаржылық ... ... Ал ең ... ... ... қаражаттардың жетіспеуі. 40 жыл қызмет етіп келе ... ... ... ... үшін оны сауықтыру шараларын жүргізу
қажет. Кеорынды өңдеу жобасын қайта ... ... ... ... топтарының санын көбейту, негізгі қорларды жаңартуға ресурстар ... ... ... ... ... ... ... жүргізу сияқты
алғышарттар жасалу ... Жаңа ... ... ... ... ... қолдану серіктес кенорындарға да қажет, оларға Атабай, Ащыағар,
Айрантақыр, ... ... ... Бұл ... ... және ... ... жүргізетін жұмысшылар тобының аздығы байқалады.
Өндірілетін мұнай көлемін ұлғайтумен бірге, запастар көлемін ... ... ... ... ... ... ... соңғы жылдары іздеу және
геологиялық барлау ... ... Ал жыл ... 4 млн.тонна мұнай
өндірледі, ол баланстық запастардың 10-12 ... ... ... кәсіпорын дамуының негізгі шарттары болып лицензиялық кенорындар
шегінде барлау ... ... ... мұнай запастарын қайта толтыру
табылады.
Өндірістік процестерді автоматизациялау ... ... бірі қол ... ... ... ... ... тұру.
Технологиялық байланысты жетілдіру саласында бірталай жұмыс атқарылды.
Оның нәтижесінде ескірген телефон станцияларының ... жаңа ... ... станциялары орнатылды, ол байланыс сапасын жақсартуға әсер
етті. «ММГ» АҚ өндірістік объектілері мен бөлімшелерін ... ... ... ... ету ... ... шешудегі
жеделділікті қамтамасыз етеді.
Қаламқас және Жетібай ... ... ... ... ... ... ... өндіру жоспарына сәйкес 2008 жылы 4920 мың тонна
көлемінде мұнай өндіру жоспарланған. Огны орындау үшін ... ... ... 2007 жылы іске 265 ... ... жерасты және ұңғылардың
толық жөндеуін жедел ... ... ... ... ... ... ... Ащыағар сияқты ұсақ кенорындардың ... ... 18 жаңа ... ... мен іске қосу ... ... ел ... мұнай - газ нарығын дамыту, мұнайды
Еуропа нарықтарына экспорттау, инфрақұрылымдық және ... ... ... ... ... ... ... үшін жағдайлар жасау
сияқты әрекеттер жасау қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қаржылық ресурстар бұл – ақша несие және ... ... ... табылатын экономикалық ресурстардың негізгі бөлігі.
Кәсіпорынның қаржы ресурстары – бұл меншікті ақшалай кірістердің
және кәсіпорынның қаржылық міндеттемелерін ... ... ... ағымдық қаржыландыру шығындары және өндірісті ... ... ... яғни ... ... ... қаржылық міндеттемелерін орындауға арналған ақшалай кірістер мен
түсімдер болып табылады.
Қаржылық ресурстар кәсіпорынмен өндірістік және ... ... ... Олар ... ... ... болады және ақшалай
формада тек қана кәсіпорынның кассасында және банктің есеп шоттарында ақша
қаражаттарының қалдығы ... ... ... ресурстары шығуы бойынша меншікті (ішкі) және ... ... ... (сыртқы) болып бөлінеді.
Меншікті қаржылық ресурстар өзіне:
- пайда;
- амортизациялық аударымдар;
- өнімді өткізуден түскен табыс;
- тұрақты пассивтер;
- құрылысқа салынған ... ішкі ... ... ... ... тартылған немесе сыртқы көздеріне
келесілерді жатқызуға болады:
- меншікті;
- қарыздық;
- бюджеттік ассигнациялау.
Кәсіпорынның алғашқы қаржылық ресурсы оның құрылған уақытынан бастап,
яғни қаржылық капиталдың ... болу ... ... ... ... ... ... қызмет етуінің ұйымдық -
құқықтық нысанына байланысты акционерлік капитал, кәсіпорын мүшелерінің
пайлық салымдары, ... ... ... ұзақ ... ... ... ... Жарғылық қор көлемі өндіріс
қызметіне инвестицияланған негізгі және ... ақша ... ... ... ресурстарының пайдалануы көптеген бағыттарда жүзеге
асырылады. Олардың бастылары болып келесілер табылады:
- қаржылық міндеттемелерді атқаруға бағытталған қаржылық - банктік
жүйе ... ... ... ... банктік несиелерді
пайдаланғаны үшін пайыздар, алынған ... ... ... және ... ... кеңейту және оны техникалық пайдалану ... жаңа ... ... ... ... ... ... қаражаттар мен шығындарды
инвестициялау;
- нарықта тұтынылатын бағалы ... ... ... ... және ... марапаттау және әлеуметтік нысандағы қаржылық ... ... ... қаржылық ресурстар;
- қаржылық ресурстарды қайырымдылық ... және ... ... ... ... пайдалануы көптеген бағыттар бойынша
жүзеге асырылады, олардың негізгілері болып келесілер табылады:
- қаржылық ... ... ... ... - ... ... ... бюджетке салықтық төлемдер, несиені
пайдаланғаны үшін банкке пайыздар ... ... ... ... ... және т.б.;
- өндірістік процесті ұйымдастыру үшін ... ... ... ... қаржылық ресурстарды пайдалану;
- өндірісті кеңейтумен оны техникалық жаңартумен, жаңа прогрессивті
технологияларға өтумен, «ноу-хауды» ... ... ... ... қаражаттарды инвестициялау (қайта
инвестициялау);
- қаржылық ресурстарды бағалы ... ... ... ... мен ... мемлекеттік қарыздар;
- қаржылық ресурстарды мадақтау және әлеуметтік саладағы ... ... үшін ... қаржылық ресурстарды қайырымдылық және ... ... ... ... ... ... ... табыстылық көрсеткіштерімен ... ... ... ... ... ... ... азайту және
табыстылықты көбейту арқылы арттыруға болады, ол ... ... ... ... түскен табысты арттыру арқылы мүмкін болады.
Алайда бұл активтердің қалай орналасқанын және неге көп көңіл ... ... ... ... ... оның ... құралдары,
мүлкінің өтімділігі жағдайын анықтау,кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен
төлем қабілеттілігін қарастыру қажет. Осы және өзге ... ... ... ... болып табылатын «ММГ» АҚ ... ... ... және ... тиімді пайдалануын талдау негізінде
қарастырып өттік.
Кәсіпорынға шаруашылық және қаржылық ... ... ... көрсеткіштердің мәндері анықталды. «ММГ» АҚ өндірістік потенциалы
құны 2005 жылы – 18 529 962 мың теңгені, ал 2006 жылы – 21 849 780 ... ... 3 319 818 мың ... ... 1,18 есе өскені байқалады.
Баланс ... ... ... ... ... үесі 2005 ж. ... және 2006 ж. – 4,5% құрады. құрады. «ММГ» АҚ өндірістік потенциалы
2005 ж. – 21 647 153 мың ... ал 2006 жылы – 28 810 364 мың ... ... ... анықталған кәсіпорынның өндірістік потенциалы
1,33 есе өскен, ал активтердің нақты құны коэффиценті 2005 ж. 0,50 ... ... ... ұзақ мерзімді активтердің өсімінен 8,01% (24,39-
16,38) құрады. Ағымдық ... өсу ... ... активтердің құрамында
сақталды. Кәсіпорын активтерінің өтімділік коэффиценті ... ... ... ... ... құнына қатынасы арқылы анықталады) 2006
жылы – 60,6% құрап, 2005 ... ... 1,6% ... ... Қаржылық
көзқарас бойынша бұл көрсеткіштердің өсімі құрылымдағы жағымды өзгеріс.
Мүліктің өтімділігі жоғарылап, ... ... оны ... ... АҚ 2005 жылы қаржылық жағдайы жақсы дәрежеде болып, запастар мен
шығындардың қалыптасу ... ... (Ео=20 023 617 мың ... ... ... (З = 16 028 891 мың теңге) 3 994 726 мың теңгеге асып түсті.
Алайда, 2006 жылы ... ... ... ... мен жоғалтулар
(З=17 258 108 мың теңге) қаржыландырудың нақты көздерімен 12460 207 мың
теңгеге ... (Ео=4 797 901 мың ... 2006 ... таза айналым
капиталы (Есд) материалдық айналым құралдарын тек 10,7 % ... ... ... ... мен ... ... ... қаржы - шаруашылық ... ... ... ... ... бір шаралар қолдану үшін кәсіпорынға өндірістік запастың (2,3
есе), аяқталмаған өндірістің (3,3 есе) ... ... (1,4 есе) ... (1,3 есе) күрт өсу ... анықтау қажет. Бұл мәселе ішкі
қаржылық талдауға жатады.
Ішкі талдау жүргізілгенде кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы ... ... ... ... ... ол өзіне ... ... ... көлемі:
- банк ссудалары бойынша төленбеген қарыз;
- жеткізушілердің есепті құжаттары бойынша төленбеген қарыз;
- ... ... өзге де ... ... ... еңбекақы бойынша төлемдер.
Төлемсіздік себептері:
- меншікті айналым қаражаттарының жеткіліксізігі;
- тауарлы - материалды құндылықтардың тауардан тыс ... ... ... ... алушылармен уақытында төленбеген
тауарлар;
- акцептен бас тарту ... ... ... ... ... ... құралдарының капиталдық құрылысқа, жұмысшылардың алған
ссудасы бойынша қарыздарға, арнайы қорлар мен ... ... ... шығындарға иммобильденуі.
Қаржылық жағдайды жақсарту көздері:
- уақытша меншікті қаражаттар (мақсатты қорлар, қаржылық резервтер
және т.б.)
- тартылған ... ... ... ... қарыздан асып
түсуі);
- айналым қаражаттарын уақытша толтыруға арналған банк несиелері және
өзге де қарыз қаражаттары.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... Меншікті капиталдың тартылған капиталға қатынасы
арқылы анықталады. Олардың арақатынасы 2/1 болуы керек. Бұл ... ... ... ... ... ... мен ... үшін
қаржыландыру сенімді. «ММГ» АҚ бұл коэффицент 2005 жылы 1,4 ( 25 428 885 /
18 039 294) ... ал 2006 жылы 0,56 (19 056 005/ 33 584 893) ... ... ... көреміз. Ал, тәуелсіздік коэффиценті 0,58-ден 0,36 немесе
0,22-ге азайған. Бұл ... ... ... оның ... ... ... ... үлесін көрсетеді. Бұл
коэффицент қаншалықты жоғары болса, соншалықты кәсіпорын ... ... ... ... ... деп есептелінеді. «ММГ» АҚ бұл көрсеткіш
деңгейі 2005 жылы минималды (0,5) ... ал 2006 жылы ... ... 0,14 ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының
нашарлағанын білдіреді. Келесі ...... ... ... ... ... меншікті және қарыз қаражаттарының арақатынасы
коэффиценті. Бұл коэффицент ... ... ... ... 1 ... ... ... қаражатын тартқанын анықтайды. «ММГ» АҚ
есептемелері бойынша жағдай келесідей: 2005 ... – 0,71 (18 039 294 / ... 2006 ... – 1,76 ( 33 584 893 / 19 056 ... ... 2005 жылы ... салынған меншікті қаражаттың әрбір теңгесіне
0,71 теңге қарыз - ... ... Ал 2006 жылы ... ... ... ... Осыған қарай, кәсіпорынның тартылған қарыз - қаражатына
тәуелділігі артып, ол ... ... ... Ең ... ... ... ... – тұрақтылық коэффиценті.
«ММГ» АҚ бұл коэффицент көлемі келесідей: 2005 жылы 0,74 ((25 428 885 + ... 504) / 43 468 180), 2000 жылы 0,43 ((19 056 005 +3 526 940) /52 ... ... деңгейінің 0,31 ... ... ... ... АҚ ... ... кезінде біз келесі қорытындыға келдік:
кәсіпорынның айналым ... ... оның ... ... және ... ... ... кездестіреді.
Оларды жою үшін келесідей шараларды ... ... ... ұзақ мерзімді несиелендіруге өту;
- айналымнан тыс активтердің белгілі бір бөлігін сату;
- ... ... ... ... ... тұрақтылығы запастар мен шығындар ... ... ... ... ... ... кезде «ММГ» АҚ запастар мен шығындардың ... ... және өсу ... ие ... ... ... ... активтер көрінбейді. Сондықтан, ағымдық ... ... ... ... ... ... ... көлемін оптимизациялау қажет.
Олардың көлемінің оптимизациясы бір жағынан пайданы максималды ... ал ... ... ... ... пен ... ұстап тұрады. Кәсіпорынның запастар мен шығындарын нормалау және
жоспарлау айналым құралдарын босатып, кәсіпорынның ... ... ... ... маңызды факторларының бірі -
өзіндік құнды азайту болып табылады. «ММГ» АҚ үшін келесі шараларды қолдану
қажет:
- транспорттық қызметтерге, жер асты және ... ... ... ... мен ... ... ... жөндеуге, тарифтерді
қайта қарастыру, сондай-ақ вахталық мекендердегі жатақханаларды ұстау
шығындарын қайта қарастыру;
- жұмыс уақыты мен ... ... ... ... ... мен ... техниканы пайдалануды реттеу;
- мердігерлердің көрсететін қызметі мен оларға бағаларды ... ... ... ... сондай-ақ «ММГ» АҚ үшін тиімді
нұсқаны таңдау.
Жылдан жылға «ММГ» АҚ-ның су астында орналасқан кенорындары ... ... ... және ... өзіндік құнына теріс әсерін тигізеді.
Мұндай жағдайда келесідей шешім қабылдау қажет: жаңа ... ... ... жетістіктерді қолдану және амортизацияның жинақталуына
назар аудару қажет.
«ММГ» АҚ үшін ... ... ... ... ... ... ... сенімді серіктестерді іздеу қажет.
Көрсеткіштерді талдай келе, кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметі
жағдайына тек қана ішкі ... ғана ... ... ... ... ... ... ақша нарығы жағдайы, меншікті капиталмен ... ... ... - ... ... әсер ... көрсетілген жүргізілуі тиіс шаралардан ... ... ... ... ... ... ... нарығын
кеңейтуді қарастыру қажет. Таза ағымдық активтердің төмендеу ... ... ... ... ... өсуі мен ... қарыздың
төмендеуі кәсіпорын несие қабілеттілігін арттырудың идеалды ... ... ... ... ... -2030» даму ... ҚР ... Н.Ә.Назарбаевтың 2007жыл 28 ақпандағы Қазақстан
халқына ... ... ж. ... ... М.И. ... ... ... / Финансовый
менеджмент/ - 2002 г. №6.
4. ... ... ... и ... //под ред. ... М.: Перспектива, 1996 г.
5. Ілиясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық.-Алматы:2005.-552бет.
6. Бланк И.А. ... ... : ... ... – Центр,
1999.-528с.
7. «Экономика предприятия»: Учебник/ под ред. проф. О.И. ... ... ... И.Т. ... ... менеджмента. Как управлять
капиталом?» – М.: Финансы и Статистика, 1994 г.
9. Афоничкин А.И., ... И.В. ... ... ... и ... 2005 г. ... ... И.Т. «Финансовый менеджмент» //учебник – М.: Финансы и
Статистика, 1994 г.
11. Шеремет А.Д. ... ... в ... ... – М.
1994 г.
12. «Экономика организаций»: /Учебник под редакцией Н.А. ... ... и ... ... с.
13. Родионова В.М. «Финансы»//Учебник.М.-1992 г.
14. Кошкарбаев К.У. «Финансовые ресурсы корпорации: теория, парктика и
менеджмент» – ... 2004 ... ... Ж.Н. «Роль финансовых ресурсов для функционирования
предприятия в ... ... НАН РК/- 2003г. ... Ковалев В.В. «Введение в финансовый менеджмент» – М.2000 г., стр.538
17. Нурханова Г. «Экономическое содержание ... ... ... г. ... Есымханова З.К. «Проблемы формирования финансовых ресурсов
предприятий» - /Статистика, учет и ... 2005 г. ... ... С.Ф. « ... ... ... и оценка
эффективности их использования»-/ Финансы и кредит/-2005 г №36.
20. Финансовая отчетность АО ... План ... АО ... www.mmg.kz
23. www.kase.kz
ҚОСЫМШАЛАР
Қосымша А
Кәсіпорынның меншікті қаржы ресурстарын қалыптастыру саясатын жасақтаудың
негізгі кезеңдері
Қосымша Ә
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... көздері
Қосымша Б
Қаржы ресурстары
|Жалпы қоғамдық өнім |
|C |V |m ... ... ... өнім ... |
| | ... |
|Өзіндік құн ... | ... ... ... |ағы |қ ... | ... ... ... |ар |ы ... | |
| | | ... ... |Таза табыс |
| | | ... ... |
| | | ... ... | |
| | | ... ... |Жанама салықтар |
| | | ... ... ... |
| | | ... мен ... |
| | | ... | |
| | | ... ... | ... ... | ... ... үшін ... ... ... лицензиялар үшін төлемдер ... ... ... ... ... ... қорғау қорына төленетін төлемдер | |
| ... ... ... ... |
| ... |
| ... көздерден түсетін түсімдер |
Қосымша ... АҚ ... мен ... ... ... атауы ... ... ... |
| | | ... |
|Өнімді өткізуден және қызмет көрсетуден |010 ... ... ... ... | | | ... өнім мен ... ... |020 |130624238 |92547294 |
|өзіндік құны | | | ... ... |030 ... |158913354 |
|Қаржыландырудан түскен табыс |040 | | ... де ... |050 ... ... ... ... және қызмет көрсетуге |060 |27339008 ... ... ... | | | ... ... |070 |7278246 ... ... ... |080 | | ... де ... |090 ... ... |
|Кезең бойынша аяқталмаған қызметтен пайда |100 |147529104 |114266430 |
|(шығын) | | | ... ... ... ... |110 ... ... ... бойынша шығындар |120 ... ... ... ... алып ... ... ... |130 |111529104 |56393133 |
|бойынша барлық пайда (шығын) | | | ... ... ... пайда (шығын) |140 |111529104 |56393133 |
|Акция бойынша ... |150 | | ... ... ... ... ... және экологиялық
Ішкі
- материалдық-техникалық
- ұйымдастырушылық
- әлеуметтік-экономикалық
Кәсіпорынның меншікті қаржы ресурстарының қалыптасу көздері
ІШКІ КӨЗДЕРІ
Кәсіпорын қарамағында қалатын ... ... ... ... мен материалдық емес активтерден
амортизациялық аударымдар
Меншікті қаржы ресурстарын ... өзге де ішкі ... ... ... ... ... капитал тарту
Қайтарымсыз қаржылық көмек алу
Меншікті қаржы ресурстарын ... өзге де ... ... ... қаржы ресурстарын қалыптастыру саясатын жасақтау
кезеңдері
Өткен кезеңдегі кәсіпорынның меншікті қаржы ресурстарының қалыптасуына
талдау ... ... ... ... ... ... ... көздерден тартылатын меншікті капитал құнын бағалау
Ішкі көзер есебінен меншікті қаржы ресурстарын тартудың максималды көлемін
қамтамасыз ... ... ... сыртқы көздерден тартудың қажетті көлемімен
қамтамасыз ету
Меншікті қаржы ... ... ... және ішкі ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктің қаржылық ресурстарын басқарудың теориялық негіздері88 бет
Кәсіпорында қаржылық ресурстарды құру және қолдану69 бет
Кәсіпорындардың қаржылық ресурстарын басқаруды қалыптастырудың экономикалық механизмін жетілдіру33 бет
Кәсіпорындардың қаржылық ресурстарын басқаруды қалыптастырудың экономикалық механизмін жетілдіру жайлы17 бет
Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын басқару80 бет
Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын ұйымдастыру және оларды пайдалану тиімділігі71 бет
Мұнай газ өңдіру кәсіпорнындағы өндірістің қаржылық ресурстары27 бет
Фирманың қаржылық ресурстары8 бет
Шаруашылық субъектілерінің қаржылық ресурстары41 бет
Шаруашылық субъектілерінің қаржылық ресурстарын қалыптастыру көздері86 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь