Ресей - Грузия қатынасы

1 ТАРАУ РЕСЕЙ.ГРУЗИЯ ҚАТЫНАСЫНЫҢ ШИЕЛЕНІСУІНІҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
1.1 КСРО ыдырағаннан кейінгі Ресей.Грузия қарым.қатынастары
1.2 Ресей.Грузия қарым .қатынастарына этникалық қақтығыстар мәселесінің ықпалы
1.3 XXI ғасырдың басындағы Грузияның Ресейге қатынастарының жалпы сипаты

2 ТАРАУ ЕКІ ЖАҚТЫ ҚАТЫНАСТАРДАҒЫ ҚАҚТЫҒЫСТЫ ЖАҒДАЙДЫҢ ШИЕЛЕНІСУІ МЕН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Ресей.Грузия қатынасындағы Абхазия мен Оңтүстік Осетия мәселесінң шиеленісуі 2002.2006
2.2 2008 жылғы тамыздағы Ресей.Грузия дағдарысы: қақтығыстың орын алуы және оның салдары
2.3 Ресей.Грузия қақтығысына халықаралық көзқарас
Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін Кавказдағы жағдайға батыстағы ресей-грузин қарым-қатынастарының маңызды шиеленісті мәселелері, оңтүстіктегі түрік факторы, шығыстағы каспийлік мұнай үшін шекаралас мемлекеттердің бәсекелестігі сияқты аймақтық маңызды мәселелер өз ықпалын тигізді. Тіптен бұл аймақ көршілес елдердің ғана емес, сонымен қатар АҚШ және Еуропаның жетекші елдерінің де мүдделері тоғысқан геосаяси орталықтардың бірі болып есептеледі. Алайда, Ресейдің бұл аймақтағы ұстанымдары оның Грузиямен, Украинамен, Әзірбайжанмен Армения арасындағы қарым-қатынасына тікелей баланысты. Посткеңестік кеңістікте Мәскеудің КСРО құрамынан шыққан жаңа тәуелсіз мемлекеттермен байланыс енді орнап келе жатқанда, Закавказьеде жүргізген сыртқы саясаты дәйексіз болған секілді. Себебі, Ресей ең алдымен өзінің сыртқы саяси бағытын анықтау мақсатында түпкілікті стратегиялық мақсаттар қойып, болашаққа арнайы бағдарлама құру үстінде еді. Аталған аймақтағы Ресейдің басымды әріптестерінің бірі - Грузия Республикасы болып табылғандықтан, екі ел арасындағы қарым-қатынастағы Ельцин мен Козыревский арасындағы саяси бағыт аса маңызды, шешуші рөлге ие. Бұл саяси бағыт кеңестік эрадан кейінгі қайта құрылған жас мемлекет қайраткерлерінің бағыты еді. Бірақ мұндағы Мәскеудің жүргізген саясаты өзге мемлекеттермен, айталық Украинамен немесе ТМД өзге елдерімен салыстырғанда сондай сәтті болды деуге болмайды. 1990 жылдардың басындағы Ресейдің абхаздар мен сепаратистерге көрсеткен қолдауының арқасында Грузиядағы азаматтық соғыс нәтижесінде Грузия толық жойылу мен ұлттық мемлекеттің дезинтеграциясына ұшырауға жақын қалды. Сол кезеңдегі Грузия президенті Эдуард Шеварнадзе Грузияның ТМД кіру идеясын қолдауға мәжбүр болып, Ресей президентіне елдегі қалыптасқан шиеленісті реттеу үшін ресейлік әскер енгізуін сұраған болатын. Бұл өз кезегінде Грузияның ішкі саяси қиыншылықтарын шешуге, Шеварнадзенің ел ішіндегі басты қарсыласы Звиад Гамсахурдияның қимылына жауап қайтарып, оны жеңуге, ал абхаздық майданда статус-квоға қол жеткізуге өз септігін тигізді. 1990 жылдарда КСРО аумағында орталық биліктің әлсіреуі мен ұлтшылдықтың күрт белең алуы ықпал еткен центробежные үрдістер басталып кетті, әсіресе Прибалтика, Молдавия, Солтүстік Кавказ, Орталық Азияның ұлттық аумағында. Кеңестік республикалар арасында бұл жағдай кеңес одағы тұсында әскери қақтығыстарға алып келген болатын. Жағдай КСРО ыдырағаннан кейін, бұрынғы кеңестік республикалар басшылығының қолына кеңестік қару қорлары түскеннен кейін ушыға түсті.
        
        1. ТАРАУ   РЕСЕЙ-ГРУЗИЯ  ҚАТЫНАСЫНЫҢ  ШИЕЛЕНІСУІНІҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
1. КСРО ыдырағаннан кейінгі Ресей-Грузия қарым-қатынастары
1.2 Ресей-Грузия қарым ... ... ... ... XXI ғасырдың басындағы Грузияның Ресейге қатынастарының жалпы
сипаты
1. ТАРАУ ЕКІ ЖАҚТЫ ҚАТЫНАСТАРДАҒЫ ... ... ... МЕН
ШЕШУ ЖОЛДАРЫ
1. Ресей-Грузия қатынасындағы Абхазия мен Оңтүстік Осетия
мәселесінң шиеленісуі 2002-2006
2. 2008 жылғы тамыздағы Ресей-Грузия ... ... орын ... оның ... ... қақтығысына халықаралық көзқарас
1 ТАРАУ РЕСЕЙ-ГРУЗИЯ ҚАТЫНАСЫНЫҢ ШИЕЛЕНІСУІНІҢ АЛҒЫШАРТТАРЫ
1. КСРО ыдырағаннан кейінгі ... ... ... ... кейін Кавказдағы жағдайға батыстағы ... ... ... ... ... ... ... шығыстағы каспийлік мұнай үшін ... ... ... ... ... ... өз ... тигізді. Тіптен
бұл аймақ көршілес елдердің ғана ... ... ... АҚШ және Еуропаның
жетекші елдерінің де мүдделері ... ... ... бірі ... ... ... бұл аймақтағы ұстанымдары оның Грузиямен,
Украинамен, Әзірбайжанмен Армения ... ... ... Посткеңестік кеңістікте Мәскеудің КСРО құрамынан шыққан жаңа
тәуелсіз ... ... енді ... келе ... ... сыртқы саясаты дәйексіз болған секілді. Себебі, Ресей ең ... ... ... ... ... мақсатында түпкілікті стратегиялық
мақсаттар қойып, болашаққа арнайы бағдарлама құру ... еді. ... ... ... ... бірі - ... Республикасы болып
табылғандықтан, екі ел арасындағы қарым-қатынастағы Ельцин мен ... ... ... аса ... ... ... ие. Бұл саяси бағыт
кеңестік эрадан кейінгі қайта құрылған жас мемлекет ... ... ... ... ... ... саясаты өзге мемлекеттермен, айталық
Украинамен немесе ТМД өзге елдерімен салыстырғанда сондай сәтті болды деуге
болмайды. 1990 жылдардың ... ... ... мен ... ... арқасында Грузиядағы азаматтық соғыс нәтижесінде
Грузия толық жойылу мен ұлттық мемлекеттің дезинтеграциясына ұшырауға ... Сол ... ... ... Эдуард Шеварнадзе Грузияның ТМД кіру
идеясын ... ... ... ... ... ... қалыптасқан
шиеленісті реттеу үшін ресейлік әскер енгізуін ... ... Бұл ... ... ішкі ... ... ... Шеварнадзенің ел
ішіндегі басты қарсыласы Звиад Гамсахурдияның ... ... ... ... ал абхаздық майданда статус-квоға қол жеткізуге өз септігін
тигізді. 1990 ... КСРО ... ... биліктің әлсіреуі мен
ұлтшылдықтың күрт белең алуы ... ... ... үрдістер басталып
кетті, әсіресе Прибалтика, Молдавия, Солтүстік Кавказ, Орталық Азияның
ұлттық аумағында. ... ... ... бұл жағдай кеңес одағы
тұсында әскери қақтығыстарға алып келген болатын. Жағдай КСРО ... ... ... ... ... ... кеңестік қару
қорлары түскеннен кейін ушыға түсті. Грузия аумағында 1991 жылғы ... ... ... ... мен ... ... ... алғандар арасындағы Азаматтық соғыс тұсында әскери фазасы
этносаяси қақтығыстар орталығы Абхазия мен Оңтүстік ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы
дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылы 2 шілдеде ... ... ... ... арасындағы стратегиялық транспорттық байланыс жолдарынң ортасында
орналасқандықтан, Реседің Закавказьедегі ұлттық мемлекеттік ... ... орын ... Екі ел арасындағы тығыз дипломатиялық
байланыстың қалыптасуына алғашқы түрткілердің бірі болып 1994 жылдың ... РФ ел басы ... ... Тбилисиге жасаған ресми сапары болып
саналады. Сапар ... екі жақ ... ... көршілік және
әріптестік жөніндегі келісімге» қол жеткізді.
1992 жылдың ... ... ... Республикасымен өткізілген келіссөзде
РФ арнайы ресми делегациясы анықталған ... Ал 1994 ... ... шолу
жасайтын болсақ, қаңтар айында Ресей мен Грузия арасындағы келісім бойынша
Ресей тарапы Грузияда ... ... ... қатысушы өзінің екі
дивизиясына үш әскери базасын жіберу ... оға ... ... ... алды және грузиндік ұлттық әскерді дайындап,
қаруландыруды, ... ... ... ... ... ... өз
мойнына алды. Алайда Ресей көрсетіп отырған мұндай көмегінің орнына абхазия
мен Оңтүстік Осетияға ... ... ... ... ... ... ... орай, бұл келісімді ресейлік парламент ратификациялаған жоқ.
Оның басты себебі, ... ... ... ... ... ... саяси ой» бағытындағы рөлі екендігін негізге ала ... ... ... ... ... ... анық. Осы
жағдайдан кейін Ресей ұлтшылдары мен ... оны КСРО ... ... ... ... нәтижесі ретінде талқылауда. Мәскеудің
Грузиға қатысты жүргізген саясатының негізінде халықтың көпшілігі мен саяси
элита арасында, ... ... ... ... антиресейлік ой
қалыптасып, үдей түскенінен кейін Грузия ақырындап Ресейден ... ... Ал ... ... ... ... күрт өзгертіп, Түркия мен
Әзербайжанмен жақындасып, НАТО құрамына кіру жөнінде көп ойлана бастады.
Ресей-грузин қатынастарының 1990 ... ... ... ... ... ол ... ... ие. Бұл кезеңдегі өзара
күдік екі жақты ... ... ... ... ... аса
ыңғайсыз жағдай туғызды. Тбилисидің Ресейге қатысты өз аумағы арқылы
Каспий ... ... және ... ... ... салу АҚШ пен Түркия тарапынан қолдау тапқан болатын. 1995
жылдың шілде айында РФ ... ... ... Кеңесінің өкілі
Грузияға ресми сапарының нәтижесінде ... ... ... ... Екі жақты байланысты дамыту мақсатындағы келесі кезең 1995
жылдың 15 ... ... ... ... ... ... ... болып есептеледі. Азаматтардың жағдайы ең бірінші
орынға қойылатындығы баршамызға белгілі, ... бұл ... ... ... ... ... және Ресей сен Грузия аумағында тұрып
жатқан ресейлік және грузиндік азаматтардың құқықтық статустары жөніндегі
келісімге қол ... екі жақ та жөн ... ... ... бұл ... ... үшін аса маңызды болғаны ... ... ары ... ... 1996 жылы 18-19 ... ... Э.Шеварнадзенің Ресейге келген ресми сапарында ... ... Екі ел ... кездесуінде ортақ Декларация қабылданып, 1996-
1997 ... ... екі ... ... әріптестік, құрғақтағы
сауданың даму жөніндегі келісім шарттар мен өзге дипломатиялық маңыздылығы
бар құжаттарға қол ... 1996 ... 27-28 ... ... ... ... ... оныншы отырысында грузин тарапы «Достық, тату-
тәтті көршілік және әріптестік жөніндегі келісім» мен ... ... ... қай ... ... ... сол ... мемлекеттік
мекемелерінде өтеу үшін алмасу келісім ... ... ... үрдісі туралы өтінішпен ресейлік делегацияға жүгінгені белгілі.
Ресей делегациясының депортацияланған халықтардың құқықтарын қайта
қалпына келтірумен ... ... ... ... ... ... ... Абхазия мен Оңтүстік Осетиядан қашқан босқындар мәселесінің
шешілмей тұрғандығына сүйене кері жауап қайтарған ... ... ... іс ... ... – бүгінгі күні екі
ел арасында 800 жуық келісім-шарттар мен ... қол ... екен ... ... қиыншылықтарға тап болып отыр. Ол бір жағынан КСРО ... ... және ... байланыстардың үзілуімен, ал екінші жағынан
Грузия аумағындағы этникааралық қақтығыстардың реттелмегендігінен ... ... ... ... мен ... арасындағы қарым-қатынаста көрнекті
алға ұмтылыс байқалуда. Яғни, ол жаңа ... өтуі – ... ... ... ... даму ... Бұл ... маңызды
қадамдардың бірі – 1997 жылы Ресей делегациясының ... ... ... ресей-грузин комиссиясының баруы болып табылады.
Комиссия отырысының ... ... ... және өзге де құжаттарға
қол жеткізілді. Комиссияның қабылдаған шешімдерінің дамыту ... ... 17 ... Мәскеу қаласында Ресей үкіметі мен Грузия ... ... ... ... ... ... ... бойынша
Грузияның қарыздарын ресструктизациялау жөнінегі Келісімге қол ... ... ... екі ... ... ... ... СІМ
бағыты бойынша кеңес берулері ұйымдастырылып тұратыны мәлім. 1990 жылдардың
екінші жартысыда Грузия басшылығы Э.Шеварнадзе ... ... ... басымды маңыздылығы жөнінде айта отырып, РФ президентінің
Грузиямен тек қана достық ... ... ... одақтастық қарым-қатынаста
болуына дайын екендігін, әрине олардың ұлттық және мемлекеттік мүдделерінің
өзара ... ала ... ... ... ... жалпы Закавказьеда
стратегиялық және геосаяси мүдделерінің бар екендігін айтып өткен болатын.
Сонымен ... ол ... аса ... ... ... үшін жасап
жатқан белсенді әрекет етіп, Грузияның еуропалық және ... ... ... түсуіне жаңа импульс беруге тырысып жатыр.
1996 жылдың ... ... ... Ресеймен қарым-қатынасының
әскери-саяси аспектілеріне жақындасудың амалы аса ... ... ... ресми тұлғаларынан, тағы да Грузия парламентінде ... ... ... сонымен бірге ресейлік бітімгершілік
орнатушылардың грузин-абхаз қақтығысты аймағындағы қызметі ... ... ... 1996 жылы 2 ... РФ ... қабылданған абхаз
мәселесі жөніндегі шешімі бірнеше қолайсыз бөлімшелерден тұрады. Ресейдің
Грузия аумағындағы әскери базалары ... ... ... ... қақтығысты жағдайы мен Ресей тарапымен «Грузияның бүкіл
өзінің аумағының тұтастығын қалпына келтіру» ... ... етіп ... ... болған жағдайда ресейлік әскерлердің Грузия
аумағынан шығарылып тасталуы мүмкіндігі де ... ... ... бұл ... ... мәселелер қатарына ресейлік бітімгершілік
орнатушылардың қақтығыс аймағында келу мәселесі мен ... ... ... ... ... ... тұрғаны анық. Ресей
президентіне екіжақты қатынастың ревизиясын жасау үшін «төтенше ... құру ... ... ... ... да ... ... мерзім ішінде аса ықпалды тұлғалардан құрылып үлгерді. Тағы бір айта
кететін жай, ... және оның ... ... ... ... тым ... созуы, абхаз сепаратистеріне көрсеткен қолдауы
мемлекеттер арасындағы әдеттегі дұрыс қарым-қатынасқа сай емес ... еш ... жала ... ... ... Ал ... жағы 1994 жылғы
3 ақпандағы Ресей Федерациясы мен Грузия Республикасының арасындағы Ресей
Федерациясының ... ... ... ... әскерінің қызметінің
шарттары және оның мәртебесі жөніндегі ... ... ... ... ... отырғандығы белгілі. Рсейдің ... ... ... ... жасаған жұмыс сапары барысында оны ... ... сай ... Грузияның заңнамаларына сәйкестігін анықтау
мақсатында қайта қарастырылу ұйғарған ... ... ... ... ... ... еш халықаралық құқықтық негізі жоқтығына
байланысты ол бірнеше елдердің, ең алдымен Түркияның орын алған ... ... сай ... ... ... ... Ресей-Грузия қарым-қатынастарындағы ұстанымы Грузияға аса
қызығушылық танытып отырған, ... ... ету ... ... ... мұнайды тасымалдау мақсатына Грузия аумағы ... ... ... ... ... АҚШ пен Түкияның
қарамағында болған ұстанымын енді өзгере ... ... ... ... ... ... ... және басқа да салаларда қарым-
қатынасын дамыту, қол жеткізіліп қойған ... ... ... ... оның әлеуметтік-экономикалық дағдарысты жеңудегі қосымша,
шығынсыз көмек көрсету жолдарын іздеу, ТМД ... ... ... да аса ... байланысты орнату мақсатында қимылын жалғастыруға
ниетті болғанымен, бүгінгі күнгі екі ... ... орын ... ... ... ... ... шығарылуына әкеліп
соқтықтыратндығын кім білген?
Ресей тарапының мұндай бағыты 1996 жылы ... ... ... (12-14 ... ... ... ... министрі
И.Менагаришвилидің (5-6 қарашада) Ресейге жасаған, ал Ресейдің Мемлекетік
Думасының өкілі Г.Селезневаның (25-26 қарашада) ... ... ... ... Нәтижесінде екі жақты қарым-қатынастың кейбір өзекті
мәселелердің қиыншылықтарын шешуге, сонымен ... ... ... әріптестік мәселесіндегі, жалпы шиеленісті жағдайларды шешудегі
қиыншылықтарды реттеу мүмкіндігі пайда болды. Ресей мен Грузия ... ... ... ... ... ... ... кедергі болатын барлық кедергілерді алудағы
ұмтылыс байқалған болатын.
1998 жылдың сәуір ... ... ... ... ... ... грузин-түрік шекарасынан шығару мен Грузия аумағындағы екі ірі
ресейлік әскери дивизияның шығарылуы жөніндегі келесімге қол қоюына ... [94] ... ГУАМ ... негізгі бастамашыларының бірі бролып
табылады және 1999 жылы Грузия өзінің ұжымдық қауіпсіздік жөніндегі Ташкент
келісімінен шығып ... [95] ... ... ... ... – оның ... ұлттық мүдделеріне көп-көрім нұқсан келтіргені
анық, себебі Грузия – бұл Шешенстанмен шекаралас ... тек ... ... ... табылады. Сондықтан географиялық фактор да сыртқы саяси
басымдылықтарға өз септігін ... ... ... ... 1990
жылдарды Ресейдің төмен қарап қалған кезеңі деп ... ... ... ... ... Ресейдің тез арада талпынысты түрде сыртқы
саясатындағы жетістіктерге жетіп, ... ... ... ... ... ... қауымдастықта толыққанды рөлге ие екендігін дәлелдей
алды. Ал ... енді ... ... ... ұлы ... ... тани бастады. Бұл Ресейдің Грузияға қатысты жүргізіп отырған
саясатында да ... ... ... Грузиядағы «отарлық» түсінігіндегі
белсенділігі дәстүрлі сипатқа ие ... ... бұл ең ... Грузия
аумағында тұратын азаматтарға ресей төлқұжаттарын ... ... ... ... Осетияның тәуелсіздігін мойындау ... ... ... ... іс-қимылдары оның көршілес мемлекеттерге өзінің мүдделерін жүзеге
асырып, өз бақылауында ... ... отыр деп ... батыс елдерін аса
қауіптендірді. Сонымен қатар, Еуропаға энерготасымалдау мәселесініндегі
белсенді дипломатия, ... ... 2008 ... 31 тамызында таяу
шетелдегі «привилегированных интересах» жайындағы мәліметі мен ... ... 29 ... ... ... ... білдірген ниеті –
мұның барлығы Ресейдің қоржынындағы айыптар қатарына қосылғаны белгілі.
Сонымен батыс ... ... ... ... ... ... ... қалған мұра деген түсінік қалыптасқаны анық. Басқаша айтқанда,
бұрынғы агрессивті Ресей ... ... ... ... ... ... ... сыртқы саясатында көріне бастағаны белгілі.
Бұл түсінікті жайт, себебі Ресейдің сыртқы ... ... ... ... саясаткерлері жүргізген бағыт шеңберінде атқарылатыны анық.
Заманауи әлемдегі Ресейдің саяси стратегияларына ... ... ... ... ... бері ... өзінің әлемдік экономикаға енуі,
дүниежүзіндегі барлық ... ... ... ... және ... ... байланысын арттырып, қарым-қатынасын нығайту бағытын жүргізіп
келеді.Алайда бұл үрдіс баяулығымен, тым көп ... ... Оған ... ... өз ... ... ... әлемдік қауымдастық қабылданып жатқан ... ... ... емес ... ... болады. Халықаралық
қатынастардағы қақтығыстардың барлығы суық соғыспен, коммунистік идеология
мен саясатқа байланысты болмағанын түсінеміз. Дамушы, сонымен ... ... де ... ... жүйесіне бірнеше шиеленісті жағдайлар
туғызып, қауіп төндіретіні анық. Бұл Ресей мен Грузияға да қатысты дүние.
Екіншіден, ... ... ... кейінгі тәуелсіз сыртқы саяси
бағытын жүргізудегі ұмтылысы ... ... ... ... ... ... ... тудырып отырғандығы белгілі.
Мәскеудің қайта құрған сыртқы саяси басымдылықтары Батыс ... үрей ... ... әсіресе, ресейлік империялық саясат ТМД, Шығыс
елдері тарапынан да күдік тудырып отырғаны айқын.
Үшіншіден, Ресейге деген ... ... ... ...... ... ... жағдайы деуге болады. Дәлірек, криминализация,
ұйымдасқан қылмыстың көбейіп кетуі, ... ... ... терроризм мен сепартизм Ресейге ... ... ... ... Ал РФ ... ... оқиғаны реттеудегі
күш қолдануы да мұнда көзқарастың қалыптасуына әсерін тигізген болар.
Төртіншіден, ресейлік ... ... ... ... ... ... ... әскери, ақпараттық-мәдени салаларда,
сондывқтан Ресей үшін ... ... өз ... ... асыру
біраз қиындықтар туғызып отыр. Алайда, Ресейдің қоғамды демократизациялау
мен нарықтық ... ... ... ... түбінде сыртқы
саясатында белгілі бір жетістіктерге жету мүмкіндігі зор. Мәскеу ... ... ... ол ... сегіздік» құрамына
кіргендігі белгілі, сол сияқты заманауи ... ... ... және ... ... ... халықаралық ұйымдар
жағынан көмекке ие бола отыра, оның ... ... ... қатынас
жоқ екендігіне сенімді. Сонымен қатар, өткен жүзжылдықтың аяқталысымен
Реседің ұлттық қауіпсіздігіне ... ... ... саны арта ... ... қауіптер қатарына:
• этноұлттық немесе конфессионалдық негізде сепаратистік ... ... ... ... қауіпсіздігі мен аумақтық
тұтастығына төніп тұрған қауіп;
... ... ... Ресейдің негізгі
институттарындағы ұстанымының әлсіреуі;
• «гуманитарлы араласу» ... ... ... жағдайда жүзеге асырылуы;
• ТМД-ғы интеграциялық үрдістерге қайшылық ету мен ... ... сай ... ... ... ... ... табылады. Алайда, ұлттық қауіпсіздікке төніп тұрған мұндай
қауіптерге қарамастан, РФ Еуразия континентіндегі ң ... бірі ... ... жоқ. ... ... ... көзқарастарға қарамастан, Ресей халықаралық
қатынастар жүйесінде аса ықпалды рөлге ие. ... ... ... ... ... ... ... үшін Ресеймен
достық қарым-қатынаста болу не үшін қажет деген сұраққа жауап
беріп ... ... ... барлық елдер күшті ядролық
және энергетикалық ұлы державамен шиеленісті жағдайға ... ... ... ... ... ... ... салмай, күш қолдану арқылы енгеннен соң енді бұл жерлерді
оңайлықпен босата алмайтындығы белгілі. []
Сонымен қатар, Ресейге Грузиямен тату ... ... ... ... ... ... өз алдына түсінікті. Ең басты себеп-ол Грузия
Кавказ ... ... мен ... біріктіріп жатқан мемлекет,
сондықтан Ресей Федерациясы үшін Грузиямен тату-тәтті қарым-қатынаста болу
өзінің ... ... ... асыру мақсатында қажет болып
табылады. Өкінішке орай, өткен жылдың тамыз ... ... ... ... күнгі екі жақты қатынаста орын алған жағдай бұл басымдылықтар мен
мүдделер ... ... жаңа ... ... ... талап етіп отырғандығы
сөзсіз. Ендігі өзекті мәселелердің бірі осы шиеленісті қақтығыстың Ресей
мен Грузияның ... ... ... ... ... Ресей-Грузия қарым–қатынастарына этникалық ... ... ... ең ... рет 1989 ... наурыз айында
басталды. 18 наурызында Лыхны (Абхаз княздігінің ежелгі астанасы) ауылында
Абхазияның Грузия территориясынан ... мен оның ... ... ... ... еткен Абхаз ұлтының отыз мыңдай халқының ... 1989 ... ... ... мен ... Грузиядағы жағдай қиындай
түсті. Қақтығыс барысында жергілікті құқық қорғау ... ... ... алу сияқты мақсаттармен шабуылдар ұйымдастырылып жатты.
15-16 шілде де грузиндер мен абхаздар арасында бірнеше тұрғындардың ... отты және ... ... орын алды. 1990 жылдың 25 тамызында
Абхазияның Жоғарғы соты абхаз депутаттары мен ... ... ... грузин жоғары сотының фракциясы арасында келіспеушілігіне алып
келген Абхаз АССР егемендігі туралы декларация жариялайды. 1991 жылы ... ... ... сақтап қалу жөніндегі жалпы кеңестік референдум
өтті. ... ... ... ... ... ... ... мен Оңтүстік Осетия ... ... ... ... аумағының көп бөлігінде дауыс беру ... ... ... болсақ, Абхаз АССР аумағында қатысушылар саны 52,3%
құраса, ал КСРО–ның біртұтастығының сақталуына дауыс бергендер 98,6% ... ... 31 ... ... мемлекеттік егемендікті қайта қалпына
келтіру ... ... ... ... сай, ... ... тұрғындарының 97% Грузияның мемлекеттік егемендігі үшін дауыс ... ... ... Соты ... ... ... ... нормативті актілер қабылдады, сонымен қатар, Абхаз АССР–нің
Конституциясына, Абхазияны Грузияның ... ... ... ... ... заңына өзгерістер енгізді. Абхазиядағы саяси
қиындық президент Звиада Гамсахурдиаяның жақтастарына қарсы ... ... ... ... ... ... бөлімшелерінің
енуімен сипатталады. 1992 жылдың 5 мамырында болған ... ... ... ... ... абхаз бен грузин жоғарғы соттарының
қарама-қайшылықтар арықарай ... ... ... екі ... ... ... бірге жиналған емес. Осыдан бастап, Абхазияда ішкі әскер
мен жергілікті грузин бөлімшелерінің қарулы ... құру ... ... ... 1992 ... 23 ... ... Жоғарғы Соты
Абхазияның 1978 жылғы конституциясының күшін жойып және 1925 ... ... ие ... ... ... ... енуі ... шығарды. Алайда аталған қаулы Грузия әкімшілігімен қабылданбады. 1992
жылы 14 ... ... ... ... отрядтары Абхазия
территориясына еніп, осыған ... ... күн ... Абхазия аумағының
көлемін Сухуми астанасымен қоса жаулап алды. Грузин үкіметінің мәлімдеуінше
Абхазия ... ... ... Абхаз Жоғарғы Соты төрағасы
Владислав Арзинбоймен алдын ала келісілген болатын. Грузин тарапы ... ... ... ... ... жолдарды Грузияның алғашқы
президенті Звиада Гамсахурдианың жақтастарынан ... ... ... Абхаз отрядтары Кавказдың таулы ... ... ... өз ... ... ... ... көмекке ие болды. Екі ел арасындағы қарулы қақтығыстың тоқтатылуы
жөніндегі ең алғашқы келісімге 1992 жылы 3 ... ... ... ... Келісім Ресей мен Грузия тараптары және Абхазияның грузин, абхаз
депутациясының қатысуымен ... ... ... ... казактардың
көмегімен Гумиста өзенінен Псоу өзеніне ... ... мен ... ... ... бақылауға алған, осы жүргізілген іс-шара
барысында Абхазияның Гагр және Гудаут ... ... ... тазалау жүзеге
асырылған деген мәлімет бар. Сонымен қатар, ең ірі ... ... ... ... ... Грузияға қарсы бұл кең көлемді операцияға
абхаздықтармен бірге Солтүстік Кавказдан өз еркімен ... де ... ... ... қақтығыстың жоспарын жасауға қатысқан генерал
Александр Чандоров ... үш күн ... ... тиіс ... болжам жасағаны
туралы бейнетаспа бар екендігін хабарлайды. Алайда, грузин ... ... ... ... тарап айтарлықтар шығындарға
ұшыраған. 1993 жылы ... ... ... ... ... ... жаңарту мен бір-біріне қарсы күш қолданбау жөніндегі ... ... ... ... ... тағы бір ірі ... ... қақтығыс барысында алғаш рет әскери-теңіз десанты ... ... ... ... Солтүстік Кавказдықтар (Ресей)
стратегиялық маңызды аймақтарға бақылау орната алды. 1993 жылы 23 ... ... екі жақ ... ... қол ... ... ... грузин және абхаз тараптарының «қарусыздандыру және дағдарысты
жағдайдан шығу» жөніндегі келісімін орындатуды өз ... ... ... 27 ... ... ... тоқтатылуы жөніндегі Сочинск
келісіміне қол қойылы. Аталған ... ... ... ... ... мен артиллериясы қақтығыс аймағынан теңіз жолдары
арқылы шығарылды. Бұл атқарылған ... үшін ... ... ... ... кемелерін берді.
1993 жылы абхаз әскерлері мен ресейлік өз еркімен ... ... ... өз ... ... грузин
халқының көптеген бөлігі (шамамен 250 мың) Абхазияны тастап кетті. 1994
жылдың 23 ... ... ... ... ресейлік әскерилермен
ұсынылған Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... ... ... ... негізгі мақсаты аймақтағы ... ... ... ... жол ... ... табылады.
2008 жылдың 16 сәуірінде Ресей президенті ... ... ... мен ... ... материалды көмек көрсету ... ... ... ... мен Оңтүстік Осетияның барлық мемлекеттік органдарымен
және сауда-экономикалық, әлеуметтік, ... ... ... ... мәдениет және білім саласында ынтымақтастықты дамыту ... ... ... 31 ... Ресей тарапы Абхазияға құрамында 400 әскер
бар ресейлік теміржол ... ... ... соғыс нәтижесінде
қираған теміржолдар мен көпірлерді қайта қалпына келтірді. Грузияның Сыртқы
істер министрлігі ... ... ... ... ... ... территориясына енгізуін дайындалып жатқан әскери
интервенция деп түсінді. Грузияның Қорғаныс ... ... ... ... ... күні ... отырғаны-әскери жоспарлау тұрғысынан
әскери агрессия дайындау инфраструктурасы. Ресей Абхазия ... мен ... ... кең көлемді интервенция жоспарлап
отыр»-деді. Сонымен қатар Ресей Федерациясының ... ... ... ... ... ... атап өтті. Өткен жылдың шілде айында
абхаз көшбасшысы Сергей Багапша мен Германияның Сыртқы істер министрі ... ... ... ... қақтығысын реттеу жоспары
талқыланған болатын. Алайда абхаз ... ... ... ... ... ... ... қайта жаңартпау жөніндегі келісімді
негізге ала ... ... ... ... ... бас тартты.
2008 жылдың тамыз айындағы Оңтүстік ... ... ... кезінде
Абхазияның Қарулы күштері Кодор қыратына қайта бақылау ... ... ... 26 тамызында Ресей Федерациясы Абхазия мен Оңтүстік Осетияның
тәуелсіздігін мойындады.
Ал енді ... ... ... ... ... ... 1989 жылы ... Осетияның автономды облысының халықтық
депутаттар кеңесі облыстың ... ... ... ... дейін
жеткізу жөнінде шешім қабылдады. Бұл шешім Грузиядағы халықтық ... және ... ... ... тікелей байланысты болған. Грузин
ССР Жоғарғы Соты қабылданған шешімді конституцияға сай емес деп ... ... ... ...... ... ... ай мерзіміне
оқшаулауға алынды. 1990 жылы Оңтүстік Осетия ... ... ... ... ... ... Нәтижесінде Грузия Республикасының
Жоғарғы кеңесі Осетияны ... ... ... бірнеше
бөліктерге бөле отырып, Цхинвал және Дзауск облыстарында төтенше жағдай
жариялады. Грузия ... ... ... ... ... ... жаппай Солтүстікке және Ресей Федерациясы ... ... ... ... ... Осетиядан өз еркімен көмекке
келушілер саны арта түсті. ... ... ... ... ... ... бақылауға алып, қаланы бірнеше ... ... ... соғыс қимылдарына ұшыратты. Екі жақ арасындағы
қарулы қимылдар тек Ресей мен Грузия арасыдағы Дагомыск ... ... ... және 1992 жылы ... ... үш ... ... грузиндік, осетиндік) бейбітшілік күштерін ... ... ... ... ... Ресми мәліметтер бойынша 1990 жылдың
желтоқсан айы мен 1992 ... ... ... ... ... 2-4 мың адам қаза ... мыңдаған бейбіт өмір сүріп жатқан
қарусыз жергілікті халық босқындарға айналды. 1992- 2004 ... ... ... ... ... күштерінің бақылауының
көмегімен аймақта ... мен ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Осетия автономдық облысы және өзге де
көптеген ... ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдайы тікелей Грузия мен Ресе ... ... ... ... ... байланысты
болды. Ресей Федерациясы үшін қақтығысты аймақтағы қиыншылықтың ...... ... ... ... ... ... Солтүстік
Осетиядағы босқындар республиканың 1944 жылғы ингуштардың депортациясына
дейін Ингушетияның аумағы болып табылатын Пригородный ... ... сала ... Бұл ... бүгінгі күнге дейін өз ... ... ... осетин-ингуш қарулы қақтығысына ықпал еткен тағы
бір себеп болып табылады.
Ресей ТМД мемлекеттерінің аумағындағы жанжалды қақтығыстарды бейбіт
түрде ... бар ... ... ... ТМД аумағындағы қақтығысты
аймақтар: Абхазия мен Оңтүстік Осетия (Грузия), Таулы ... ... ... ... ТМД ... жанжалдарды реттеу
үшін, бейбітшілікті сақтау үшін ... ... ... ... мен
құжаттар қабылданған. Олар: 1992 жылдың 20 ... ... мен ... ... ұжымдық күштер» жөніндегі
келісім, 1993 ... 24 ... ... ... ... ... материалды-техникалық қамтамасыз ету» жөніндегі келісім және 1996
жылғы 19 қаңтардағы «ТМД мүше ... ... ... алу мен ... жөніндегі концепция қабылданған. Жоғарыда аталған
және тағы да өзге ресми құжаттар негізінде Ресей мен ... ... ... ... ... ... ... көлеміндегі ең алғашқы бітімгершілік шаралары 1992 жылы 14
шілдеде Оңтүстік ... ... ... асырылды. 1992 жылдың 24
маусымында, Сочи қаласында ... ... ... мен Шеварнадзе
арасындағы Грузин-осетиндік қақтығысты ... ... ... ... ... ... құрамында ресейлік, грузиндік,
осетиндік батальондары бар ... ... ... ... ... ... ... (АБК) 1996 жылдың 16 мамырында ... ... ... ... арасындағы өзара сенімді
нығайту мен қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі шаралар жөнінде Меморандумға
қол қойылды. Бұл меморандум ... ... ... ... ... жылы 14 ... ... Ресейдің ықпалдастығымен грузин-абхаз
қақтығысының аймағында ... ... ... ... ... ... Осы құжаттың және ТМД елдерінің мемлекет басшыларының ... жылы ... ... ... ... ... күштері орын алды.
Сонымен қатар, БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесі ... ... ... үшін
БҰҰ-ның арнайы миссиясын сайлаған.
Грузия президенті Саакашвили 2004 ... ... ... ... ... қарым-қатынасын қалпына келтіргісі келмейтін Абхазия
мен Оңтүстік Осетияның сепаратистік ұстанымдарына жол ... деп ... ... ... ... мен ... ... бейбітшілік
күштерінің миссиясын жалғастыруына және оның делдалдық рөлінен айырмақшы
болды. Саакашвилидің айтуынша қақтығысты аймақтағы ... ... НАТО ... ... ... өзге ... ... мысалы–Украинаның әскерлеріне ... ... ... ойынша бұл қақтығыстың «Косово ... ... ... ... ... мен қарулы қақатығыстардың ушығып
кетуіне жол ... ... ... ТМД ... Грузияға өз әскерлерін
жіберуге дайын еместігін ... ... ... ... территориялық тұтастығының мәселесіне
көзқарасын Ресей президенті Владимир Путин 2004 жылдың тамыз ... ... ... ... ... ... аймақтар
мәселесінің алғышарты автономды құрылымдарды жоюдан ... ... ... ... ... ... қалпына келтіріп, сақтап қалуына
өз үлесін қосуға дайын, алайда өзіне жат міндеттерді ... тек бір ... ғана бола ... Біз екі жақ ... ... болып, егер бейбіт
ниет болған жағдайда олардың келісулеріне кепіл бола аламыз».
Грузиндік жаңа басшылықтың ... ... ... ... ... ешбір аспектісі жоқ. Ресей Федерациясына ... ... ... бірі – ... ... ... мен ... Осетия
тұрғындарына белсенді түрде ресейлік азаматтық алып беру ... ... ... ... ... бірге Грузия Ресейді:
• Оның әуе және теңіз кеңістігінің бұзылуына;
• Абхазия және Оңтүстік Осетиямен экономикалық, сауда, ... ... ... ... ... жалғастырғандығына;
• Грузиндік автономиялар территориясында барлау ... Екі ел ... ... ... ... ... азаматтарына қатысты
аса достық қатынаста еместігіне кінә тағады.
Саакашвили Ресейдің бұл мәселеге араласуын ... ... ... мәселе этникалық қақтығыс маңында емес, ал алпауыт Ресейдің
өзінің әлсіз оңтүстік көршісіне қарсы ... ... ... екендігін
жеткізгісі келеді. 2006 жылы ... ... ... ... министрі Георгий Хаиндрава өз қызметінен бас ... адам ... ... және оның сот органдарының жұмысына
араласуын негіздей отырып, оппозицияға кеткендігін хабарлады. Оның ... ... ... Министрдің өз қызмеінен кетуіне бір ай бұрын грузин
полицейлері Гори ... ... ... ... ... ... арнайы тапсырмалар боынша елшісі, Оңтүстік Осетия бойынша
Аралас бақылау комиссиясының ... Юрий ... және РФ ... ... ... ... Валерий Попов дипломатиялық
номерлі ... ... ... ... ... Грузияның Қорғаныс
министрлігін қатаң сынға алды.
2006 жылдың жаз айларында Грузия ... ... ... ... ... Осы ... ... Абхаз автономды республикасының үкіметі мен
парламенті Тбилисидан Кодорға көшірілді. 2006 жылдың 27 қыркүйегінде ... ... ... ... ... Абхазияға ауыстырылғандығын
жариялады. Сол уақытта 12 ... ... ... ... Грузияның
1920 және 1989-1992 жылдардағы оңтүстік осетиндіктерге жасаған геноциді
үшін моральді және құқықты ... ... үшін ... Осетия-
Алания, Карачаево-Черкесия және Кабардино-Балкария республикаларына ... ... ... ... ... ... басшылығына
республиканың тәуелсіздігін мойындау және екі ел ... ... ... жөнінде өз өтінішін жолдады. Абхазия мен Оңтүстік Осетия
басшылықтарының өтініштері ресей-грузин қайшылықтарының ең қызу ... ... ... мен транспорттық блокадалармен қоса
мойындалмаған аймақтар Грузияға жасалатын ... ... ... ... ... Шешенстан Республикасының президенті Алу Алханов
Мәскеудегі пресс-конференцияда шешендіктер Абхазия мен ... ... онда ... ... ... ... ... дайын екендігін
хабарлаған болатын.
2008 жылдың 28 наурызында Тбилисидағы стратегиялық ... ... ... ... мен Абхазия арасында Грузияны
бөлшектеуден басқа келіссөз жүргізу ... ... ... ... ... жоқ екендігін хабарлады. «Барлық өзге мәселелер – шексіз автономия,
кең көлемді ... және ... ... ... ... өкілдік
етуге кепілдік береміз»,-деді президнт. Сонымен қатар, Ресей міндетті түрде
бұл үрдіске грузин-абхаз қақтығысына тікелей ... ... ал ... ... ретінде ғана қатысуы керек екендігін айтып өтті. ... ... мен ... ... ... Саакашвилидің еркін
экономикалық зона және кең көлемді автономия жөніндегі ұсынысын назарсыз
қалдырды. Оңңңтүстік ... ... ... ... ... Джио ... республикалар арасында қарапайым сенімнің болмағандығынан ешқандай
келісімдер жөнінде ... ... ... еместігін ескертті. Екі жақ
арасындағы барлық келісімдерді жоққа шығару үшін Груия ... ... ... ... болатын. Ал Оңтүстік осетиндіктер алдымен Грузия
өз әскерлерін шығарып, өз ойын ... ... ... етіп отыр.
Ресей Федрациясының Сыртқы істер министрлігі Ресей ... ... ... ... ... ... ... Ресей
Абхазия мен Оңтүстік Осетияны қолдауға дайын. ТМД ... ... ... Владимир Жарихин президент ... ... ... мен ... ... ... ... мәселесін
мысалға келтірді (1978 жылы АҚШ Тайваньді Қытайдың бір ... ... ... алайда де-факто ретінде оларға экономикалық, саяси
қолдау көрсетуді жалғастырды). Ресей дәл ... ... ... ... НАТО ... ... жағдайда аталған екі республиканы де-юре деп
тану құқығын сақтап отыр.
Грузияның агрессивті саясаты жөнінде айтатын ... бұл ... ... тек Грузия тарапымен ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... саясаты жағынан
Цхинвалдағы болған оқиға тек Ресейге ғана қатысты болмай, тікелей батысқа
да ... ... ... ... ... ... түсінігінше, сонау он
бес жыл бойы Абхазия мен ... ... ... ... ... енуіне тоқтату жасай алмаған батыс елдері мен ... ... ... жүргізгенімен бұл шиеленісті түбегейлі өзгертердей
қадам жасамағандығы анық. Алайда осыған қарамастан екі ел ... ... күні өз ... табуда. Екі жақты қарым-қатынастың жалпы
сипаттамасы мен олардың ... даму ... ... ... тақырыпша көлемінде қарастырылатын болады.
1.3 XXI ғасырдың басындағы ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы байланыс алдыңғы
өткен соңғы онжылдықтағыдай емес, ... ... ... Мәскеудің Грузияға байланысты жүргізіп отырған саясаты жүйелі
түрде емес дейді кейбір саясаткерлердің айтуынша. Дәл ... ... ... қатысты да айтуға болады. Алайда Грузия алдында ... ... ... ... ... ... ... бар. Біріншіден-
ол өмір сүру (выживание). Бұл үрдісте Ресейдің алатын орны ерекше,
әсіресе энергоресурстар факторы жайында ... ... ... ... пен ... ... сақтау. Көптеген ресейлік
саясаткерлер Ресей Грузияның ... ... ... ... ... өз ... білдіріп жатты. Ал үшінші міндет-ол Грузияның өз ұлттық
қауіпсіздігі үшін әлеует (потенциал) жасау. Осы ... ... ... ... ... ... қол жеткізу болып саналады.
Ресей мен Грузия арасындағы қарым-қатынастың түзелуінің негізгі шарты
екі ел ... ... ... орнату, Ресейдегі демократияны
нығайтып, оның батыс елдерімен қатынасын ары қарай ... ... ... ... ... ... себебі-ол елбасына жасаған
қастандық. Барлық қауіпті қатерлер Грузияның өз ... яғни ішкі ... Жаңа ... ... ... ... ... Грузияда антиресейлік,
сәйкесінше Ресейде антигрузиндік көңіл-күй болмағаны белгілі. Екіжақтың
да қарым-қатынасты шиеленісті ... ... ... қателіктер
де аз болған жоқ. Сонымен, екі мемлекеттің тығыз байланысының тез арада
нашарлап ... ... ... ... ... ... анық. Олар: Екі жақты қатынастың шиеленісуіне Э.Шеварднадзе
кінәлі екендігі. Алайда сыртқы саясат сарапшыларының пікірінше, кейінгі
қайраткерлерге қарағанда Шеварднадземен тіл ... ... ... ... Бәрібір Грузия Ресейсіз алысқа бара алмайды деген
жалған ой; ... ... ... Ал ... сыртқы
саясаттағы тағы бір қате ұстаным-ол Грузияның тез арада НАТО ... ... ... ... яғни альянс құрамына кіргенмен шешімін таба
алмай келе жатқан шиеленісті ... ... ... ... Екі ... ... ... бұл мәселе
талқыланып, мұндай өзгерістер бірер жылдар ... бола ... ... бір жерден шығуын айтуға ... Ең ... ... Грузия өзін қауіпсіз деп санай алматындығында.
Ресейлік саясаткерлер бұл ... ... ... ... ... ... енуі Ресейге қарсы ... ... ... ... де ... болды. Грузия Ресейге қарағанда өзінің
белгілі бір саяси ұстанымы мен бағытын анықтап, тек интеграциялық мәселе
төңірегінде ғана ... ал ... ... ... ... ... мен
стратегиялық таңдау жасағаны анық. Оған мысал бола алатын құжат-ол ақш
ПЕН Грузия арасындағы ... ... қол ... келісім. Осыған
қарағанда Грузия толыққанды тәуелсіз мемлекет ... ал ол тек ... ... сияқты. Бұдан, Ресей Грузиямен тәулсіз мемлекет
ретінде тілдесе алмайды ма ... ... ... Ал ... ... ... ... мәселесін Ресей Тбилисимен емес, ал
Вашингтонмен шешетіні ғажап емес. ... ... ... ... келтірушілермен соғысқан сияқты, аяғында абхаздық
мәселені ғана емес, ал ... ... ... жүру ... ... ... ... мүшелерінің айтуына қарағанда,
Ресей Грузия үшін сыртқя саяси бағыттағы ең ... ... ... табылады, ал керісінше Ресей үшін Грузия мұндай қажеттілікті
тудырмайтын көрінеді.
Грузия ... ... ... ... атты концепциясында
бүгінгі таңдағы Грузияның стратегиялық әріптестері-АҚШ пен ... ... ... [] ... ... солай болғанымен,
екі ел арсындағы қарым-қатынастарда ешқандай маңызды перспективалық
жобалар өте аз ... ... ... ... ... мен грузиндерді біріктіретін, терең
мәдени тамырлармен байланысқан қатынасты ... ... ... ... ... Грузияға оралуы-көбіне батысқа еліктеушілік жеңінде
жүрген мәдениеттің қайта оралуының белгісі болып табылады.
Саяси бағытты ... ... ... әрқашан адами құндылықтар
негізінде болуы керек. ... егер екі ... ... ... ... ... құндылықтарды ескеретін болса, саяси және
экономикалық ... ... ... ... жауап қайтара
отырып, шешілмей келе ... ... шешу ... ... ... ... мүмкін еді.
Грузия мен Ресей арасындағы қарым-қатынастың ... ... ... бұл ... ... екі ... ... нығайтпаса да, Ресей мен Грузия арасындағы қарым-
қатынастың түзелуіне өз септігін тигізеді деген ... 1991 ... мен ... ... ... айналымы 6 млрд, Ақш долларын құрады,
бұл Армения, ... ... ... мен ... ... жете қойған жоқ болатын. Ал енді бүгінгі күнгі, яғни сол
кезден бері 10 жыл ішінде 2001 жылы бұл ... 140 млн, ... яғни ... 40 рет ... ... ... ТМД елдерінің
ішіндегі тауарайналымының ең қатты тез қарқынды түрде төмендеуі тек
Грузияда ғана ... ... ... үшін ... ... ... 11 жыл ішінде бар-жоғы екі-ақ есе, Қазақстанмен төрт есе,
Украинамен алты есе, ал Молдовамен он есе төмендеген болатын.
Грузиядағы ... ... 77% , ал ... ... 35% ... ... ... мұндай күрт төмендеулерге қарап, Ресей
мен Грузия арасында шын мәнінде айналымға салатын агроөндірістік кешен
мен марганейті мыстардан ... еш ... ... ... ... ... нарықта өз пайда көздерін тауып алған ресейлік бірнеше беделді
компаниялардың рөлін ерекше атап ... жөн. ... ... ... газ ... саласындағы әріптестігі сегіз жыл
бұрын басталған болатын. Нәтижесінде, Ресей мен Грузияның арасындағы
бүгінгі күнгі табиғи газды тасымалдау мәселелерінің ... ... ... мен ... ... ... газды слып-сату әріптестігі
Грузияның ресейлік компания алдында 90 млн.долларға жуық ... ... ... ... да пайда бола бастады. Шын мәнінде, бұл ... ... ... ... инвестициясы еді. ИТЭРА тек
тасымалдаумен ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... де айналыса бастады.
Бүгінгі таңда Ресей Грузия үшін ең ... ... көзі ... ... сөзсіз. Грузияда ресейлік инвесторларға
рекреационды ресурстарға, яғни, электроэнергетикаға, химия өндірісі, тау-
кен өндірісі, ... ... ... ... ... көптеген мүмкіндіктер жасалып тұр. Екі жақты сауда-
экономикалық байланыстар кең ... ... ... ... өкілдерімен
келісімге отырған 14 ресейлік аймақтар мен ... ... ... ... ... форумында талқыланғаны
белгілі. Ал Ресейдің ... ... ... ... ... ... мен ... шикізаты- 49% , машина құрастыру
саласында -13%, химиялық өндіріс- 12,6% бен минералды ресурстар-11,4%
құраса, ал 85%-арақ-шарап, минералды су, ... ... пен ... ... ... ... дамуы негігі екі бағытпен анықталады:
1. Ел ішіндегі экономикалық ... ... ... ... ... бақылауда мемлекеттің басшылығының толық
тәуелсіздігі болуға тиіс;
2. Таяу және алыстағы ... ... ... ... тең дәрежеде қарастыру;
Жоғарыда аталған принциптер негізінде мыналар анықталады:
• Сыртқы және ішкі саясаттың ұштасуының механизмі.
• Сыртқы экономикалық байланыстардың ... мен ... ... ... ... ... ... реттеу
жүйесі;
• Ұйымдастырушылық шаралар, әрне сыртқы экономикалық байланыстардың
дамуына тікелей қатысты.
Грузияның болашақтағы ... ... ең ... оның ... үрдістерге өз бетімен экономикалық ... ... ма ... ... ... тұрғаны анық. Мемлекеттік кәсіпорындаоды
дамыту үшін алдыңғы қатарлы технологияларды енгізу қажет. ... ... ... ... мен жергілікті нарыққа енгізу
үшін кеңкөлемде шетелдік капитал ... ... ... Ол ... ... және ... ... қажет.
Басымдылықтар негізінен жоғары технологиялы техникамен жасалған ... ... ... ... күні шетел инвесторын
қызықтырудың екі формасы бар: несиелерді қолдану мен ... ... ... ... ... жағдай көп қолданылады. Грузия
өзінің аумағында ... ... ... орындары арқылы өзінің
экономикасына жеке инвестиция көздерін тартпақ. Бұл ең ... ... ... ... ... ... болмақ.
Ресей мен Грузия арасындағы экономикалық қарым-қатынастың құқықтық
негізіне 1997 жылы ... және 2002 ... ... ... ... ... мәселелерін қарастыратын, ресей-грузин
комиссиясында қол қойылған «Ресей мен Грузия арасында ... ... ... ... ... жөніндегі протокол, сонымен
қатар, 1998 жылғы 26 желтоқсандағы Мәскеу Үкіметі мен ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтастық жөніндегі әріптестік, 2002
жылдың 16 қаңтарндағы Мәскеу Үкіметі мен Грузияның Атқарушы билігі
арасындағы ... ... ... ... ... ... ... құжаттар бойынша Ресей Грузияға жеңіл және
жүк ... ... ... ағаш, қағаз және өзге ... ... ... ... бал ... ... ... шарап, шампан, коньяк, минералды су, шәй және өзге ... ... ... ... ... жоғары сапалы алкогольді
ішімдіктерді маркалы құйылым зауыттарына әкелуіне болар еді. ... ... ... оған жол ... отыр. Ресейдің Грузиямен
әріптестік сипаттағы қарым-қатынас орнатудың эффективті механизмі
негізгі ... ... ... саудада, мекемелер мен шағын
кәсіпорындар ... ... ... құруда, ортақ инвестициялық
қызметте, сонымен қатар келісілген несие-ақшалы байланыста және өзара
тиімді ынтымақтастықта тарифті және ... ... ... ... ... мен ... деп ... болады. Бір аймақта
орналасқан елдердің интеграциялық үрдістерге түсуінде ортақ басқару
үшін тиімді ортақ ортаны ... алу ... Ал ... мен ... сияқты
елдердің экономикалық интеграциялануының механизмі ортақ мүдделер мен
өзара ынтымақтастықтың негізінде жатыр. Алайда бүгінгі күні аймақта
орын алған шиеленісті ... екі ел ... ... ... ... ... өз ... келтіргенін бірден түсінуге
болады.
1. ТАРАУ ЕКІ ЖАҚТЫ ... ... ... ... МЕН
ШЕШІЛУ ЖОЛДАРЫ
2.1 Ресей-Грузия қатынасындағы Абхазия мен Оңтүстік Осетия мәселесінің
шиеленісуі: 2002-2006 жылдар
Ресей мен ... ... ... ... бірнеше кезеңдерге
бөліп қарастыруға болады. Олар ең алдымен Кеңестік жүйе ... жаңа ... ... орнай бастауы, ал кейінгісі
екі ел арасындағы бұрыннан жалғасып келе жатқан шиеленісті ... ... ... яғни бұл мәселенің ... екі ... өз ... ... ... ол – 2002 мен 2006
жылдар аралығы. Ал одан ... ... ... шарықтау кезеңі, екі
жақтың дипломатиялық қарым-қатынастарының үзілуіне әкеліп соқтықтырған
аралықты айтуға болады. ... ... ... саяси
басымдылықтары, әсіресе, аймақтық басымдылықтар ... өз ... ... ... саяси байланыстар арқылы өзінің
мүдделерін ... ... ... ету үшін ... ... болып
табылады. РФ үшін ең басты басымдылық-ол ... ... ... ... ... ... ... саяси
ортақ тамырлары бар, барлық бұрынғы кеңестік ... ... ... болып саналатыны белгілі. ... ... ... КСРО құрамында болған мемлекеттердің саяси
ұстанымдарының іске ... ... ... бар ... ... ол – Тәуелсіз Мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... ие болып отырған
мәртебесінен айырылмай, керісінше оны ары ... ... беру ... ... ... ... бірігуге дайын, сондықтан да аталған
аймақтағы тәуелсіз мемлекеттер әртүрлі ... және ... ... ... ... үрдіске түсуге дайын екендігі сөзсіз. Оған
дәлел ретінде ... ... ... ... ... ... ұйымы (ОДКБ), Еуразиядағы ынтымақтастық және өзара сенім
шаралары (ЕврАзЭС) сияқты бірнеше аймақтық ... ... ... ... қарағанда Еуразиядағы ТМД интеграциясы мемлекеттер
арасындағы өзара ... ... ... ... ... ... ... ЕО сияқты жеткілікті тәжірибеміздің болмағаны да
өз әсерін тигізіп отырғандай. Бүгінгі күнгі ең өзекті мәселелердің бірі-
ол Грузияның ТМД ... ... ... шыға ... өзінің
саяси бағытын өзгерткендігі болып отыр. ... ... ... да ... ... Ресей де Грузияға жалпы сыртқы
саяси ... мен ... ... ... ... ... ... демекші, Ресейлік басшылық ... ... ... саяси
басымдылықтарға негізгі бағыты сақталынғанымен жаңа басшылықпен қатар,
жаңа жаңартулар да ... ... ... Мысалға, «Козырев
докринасы»-американоцентризм, «Примаков доктринасы» - көпполярлы
альтернативтілік, «Путин ... - ... ... ... ... ... ... сыртқы саясатындағы өз атына сай
доктриналары ... РФ ... ... ... 2002 ... Жиналыста айтқан сөзінде ендігі сыртқы саясаттағы басымдылық-
әлемдегі барлық ... ... ... ... ... ... отырып, теңдей дәрежеде достық қарым-қатынаста
болу деген болатын. [] Сонымен ... ... ... негізгі көңіл
аударылатын аумақтар – ТМД, ЕО және АҚШ ... атап ... ... ... ... соңғы жылдары Кавказда ... ... мен ... да ... ... ... ... да
түсінісушілікпен қарауға болады. Алдымен Ресей өзінің супердержава
екендігін тағы бір рет дәлелдегісі келгенмен, ал ... ... ... ... ... ... ... Бұл екі жақтың да өзіне тән
құқығы мен өзіне сай дүние екендігі анық. Ал бұл өз ... ... ... ... қиыншылықтар туғызып, ... ... ... ... ... өрті де тұтанып үлгергенін де
әлемдік қауымдастық байқамай қалғандай. ... өз күші мен ... ... ... барғаны түсінікті: ол бірнеше жылдар бойы өз
бақылауында ... ... ... ... ұлы ... ... ... бере алмайтындығы да белгілі. Грузияны бейбіт
саяси ... ... ... Ресей Грузия аумағына, Оңтүстік
Кавказда өз әскерін күшпен енгізу шараларын ... ... ... құқық тұрғысынан қарайтын болсақ, Ресейдің жасап отырған
қылығы тәуелсіз мемлекеттің аумағына аннексиялау болып ... Тағы ... ... жай, ... ... ... қандай ойға сыймайтын
қимылдар жасағанымен, ол өз аумағында ... және ... ... баса
көктеп кірген емес. Кейбір ... ... ... ... қайта қайтаруға тиісті, себебі Абхазия мен Оңтүстік ... ... ... ... шиеленіс ары қарай жалғаса беретін
түрі бар. Сондықтан, егер Ресей өз әрекетін тоқтатпайтын болса, онда ол
тек осы ... ғана ... ... бүкіл Солтүстік Кавказдағы
басымдылықтарынан да ... ... ... ... ... ... ... Ресей үшін бұл қақтығыстың шешілуінің өзге ... жоқ ... ... ... ... ... ... бастаған аджар
оппозициясын жеңіп, «грузиндік жерлерді қайтару» рөлін соңына ... ... ... президенті Михаил Саакашвили ... ... ... ... ... ... ... ауылдарды
аралауы кезіндегі саяси акциялар бұрынғы Оңтүстік Осетия мен ішкі Грузияны
қосатын жолдарға кедендік бөлімшелер ... ... ... ... Сонымен қатар, Цхинвал аймағын басып алып, ... ... ... ... ... ... Нәижесінде азаматтық
тұрғындар мен әскери қызметкерлер арасында алғашқы ... ... ... жылдың 8 тамызына қараған түні Грузия Цхинвал мен Оңтүстік
Осетияның бірнеше ... ... ... ... ... ... көздері алғашында 2000 адамның осы қақатығыс нәтижесінде
дүниеден өткендігін хабарлағанмен, грузиндік тарап тек ... ... қана ... Бұл ... ... 13 ... күні ... 21
тамызда Оңтүстік Осетия мен Абхазияның басшылығы Ресей Ф едерациясының
олардың тәуелсіздігін мойындау жөніндегі өз ... ... бола ... ... күні Ресей Федерациясының Мемлекеттік Думасының шешімімен Абхазия
мен Оңтүстік Осетия толығымен ... ... деп ... жылы 2 ... ... ... ... айтуынша Михаил
Саакашвили Грузияның Европа елдеріндегі елшілерімен кездесуінде ... «Біз ... ... ... ... және ... жол ... көздеген өте бай, қатал, ... ... ... ... ... ... президентінің бұл сөзінен екі ел
арасындағы ... тым ... ... ... ... ... тағы бір айта ... жай, Саакашвилидің мұндай сұхбат
беруінің алдында ғана ... ... ... ... ... ... ... геноцид жүргізіп және ол Абхазия ... ... ... ... деп ... ... ... қақтығысының
аз ғана уақыт аралығында Абхазиядан жүздеген мың грузиндер жер ... ... ... ... ... ... ... Қақтығысты аймақта
орын алған бұл жағдайдың барлығы екі жақтың ... ... ... беруде. Бұл сұхбат БҰҰ-ның Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты
мүшелерінің ... ... ... ... ... ... бас ... өкілі, неміс дипломаты ұсынған «Боден
жоспарынан» Ресейдің бас тартқандығынан кейін ... ... ... ... және Тбилиси мен Сухуми арасындағы
конституциялық өкілділіктер жайында ... ... ... ... ... ... Кеңесінде Грузияның федерализациялануын және
Абхазияның Грузиндік федерация құрамына қосу ... ... ... тек ... үшін ... екендігін негізге ала отырып, талқылауға
болмайтындығын хабарлады. Реваз Адамия грузин-абхаз ... ... ... ... ... украин және түрік әскери
контингенттерін қолдана ... ... ... ... шараларына ауыстыру мүмкіндіктерін қарастыруды ұсынды. Ал ... ... ... ... ... ... ... алайда шара
тек БҰҰ басшылығында және Қауіпсіздік Кеңесінің шешімі болған жағдайда ғана
іске аспақшы. 2006 жылы 2 ақпанда ... СІМ ... ... ... бітімгершілік орнатушыларды «солтүстіккавказдық ваххабиттер» -
Кавказдың таулы ... ... ... ... мен ... ... пайдаланады деп айыптады.
2006 жылы 15 ақпанда Грузия парламенті Ресейді грузин аумағын аннексиялау
бойынша кінәлайтын қаулы ... ... ... 1992 ... ... ... реттеудегі аралас бақылау комиссиясын құру ... ... ... бітімгершілік миссионерлерін енгізу жөніндегі
Догомыс ... ... ... қарастыруды, ресейлік бейбітшілік
орнатушылардың өздеріне алған міндеттерін ... ... ... ... ... және ... ... өзге
елдің бітімгершілік мандаттарына алмастыруды ... Бұл ... ... 179 ... ... ... ... көпшілік
ресейлік әскердің тез арада Грузия аумағынан қайтарылуы талап ... ... ... сер министрі Гела Бежуашвили үкіметтің Ресеймен ... ... ... ... ... атап өтті. Мұны
Грузияның премьер министрі Зураб Ногаидели растап ... Ал ... ... сөзінде бірнеше рет бітімгершілік орнатушылар
жөніндегі мәселеге өте сақ ... ... ... ... ... болуға шақырған еді. Бақылаушылардың ойынша Саакашвили ... ... ...... АҚШ ... ... мәселесінде Ресейлік қолдауды қажет етеді деген оймен ... ... ... ... Оңтүстік Осетия ... ... ... ... мен ... ... жағдай
туралы» қабылдаған қаулысына жауап ретінде РФ Мемлекеттік Думасы Владимир
Путинге Оңтүстік Осетиядағы жағдайдың ушығуына байланысты ... ... ... ету ... ... ... Мемлекеттік Думаның
пікірінше Грузия ... ... және ... ... әскери
жолдармен шешілуін әдейі көздеп отырғандықтан ... ... ... ... ... Дума ... іс-қимылдарды
«Бүгінгі күні Грузиядағы саяси билік күштерінің ... ... ... және ол РФ ... ... қауіп төндіреді» деп
санайды.
17-18 ақпанда Тбилисида Европалық Кеңестің бастамасымен қауіпсіздік
жөніндегі халықаралық конференция ... ... ... ... бұл конференцияның өткізілуін Батыстың Грузия басшылығына
ұсынып отырған, Грузияның ... тек орын ... ... ... жолмен ғана шешілетіндігін айқындайтын әдістемесі
ретінде бағалап ... ... ... бола ... Еуропалық Кеңстің өкілі
Бенита Ферреро-Вальднердің конференцияда Грузияға айтқан: « Сіздердің
әріптестеріңіз ... ... тек ... бен ... ... диалог ретінде ғана қамтамасыз ете аласыңдар» деген ... ... ... ... ... грузин-абхаз қақтығысының реттеудегі ортақ
бақылау комиссиясының отырысын ... ... ... ашық ... ... ... бағалап, өз ренішін білдірген
болатын. Өткен жылдың ақпан айында Тбилисидағы ... ... ... үшін виза ... ... әскерлерге грузиндіктер тарапынан
берілмей отырған виза үшін тоқтатты.
Бес күндік соғыстың ақырғы нүктесі әлі қойылған жоқ. ... ... ... Ол ... ... Дегенмен бұл соғыс әлем жұртшылығының
көзін талай нәрсеге ашып берді. Біріншіден, Ресей де, Батыс та ... ... ... ... ... әлі ... ... екен. Қайта ол
басқаша көрініс тапты. Мұны мойындағысы келмеген Д.Медведев «Қырғи-қабақ
соғыс» әрдайым идеологиялық қарсылықтармен ... ... ... ... ... жоқ қой» - ... уәж айтады. Біздіңше, кез ... ... ... ол ... ... да, ... болуы шарт емес
секілді. Әсіресе әртүрлі құндылықтарды не өзің табатын, не саған танғызатын
қазіргі жаһандану дәуірінде.
Екіншіден, Д.Медведев «Валдай» ... ... ... атап
өткен, адамзат баласы XX ғасырда ойлап тапқан, XXI ғасырда өлмеуі тиіс
қазіргі ... ... ... ... ... әрі өзін-өзі ақтай алып
отыр. Кавказда соғыс өрті тұтанған күннен бас-тап әлем жұртшылығы БҰҰ-ға,
оның Қауіпсіздік Кеңесіне ... ... ... олар ... Сербия, Ирак
және Косовоға байланысты жайттарды талқылаған кездегідей, дауға ... ... ... ... ... ... жоқ. ... ұжымдар заң жүзінде бар болғанымен, іс жүзінде қандай да бір саяси
механизмді іске ... ... ... ... ... ... ... келгенде жылағанды жұбатып, зәбір көрсетушіні жазалайтын
әлемдік қауымдастық дегеніңіз бар ма өзі қазір? Біздіңше, жоқ ... ... ... ... үлкен саясаттың артында ... ... ... мен ... бағыт, бағдары бар, оған жету
үшін пайдаланатын сан алуан қитұрқы жолы бар үлкен бизнес тұрады. Ал бизнес
үшін көп ... шөл ... ... ... тәтті қиял ретінде ғана қалады.
Оның ішінде өзара түсіністік, ынтымақтастық, ... ... ... да. Сол ... ... әр мемлекет «Өз қотырын өзі қасып» күнелтуге
мәжбүр. Біздің дәуірдің оғаштығы да осы секілді, жаһанданудағы - жалғыздық.
Төртіншіден, жұмыр Жерде ... ... ... ... ... қаумалағандығын түсінген мемлекет не істемек? Әрине, қорғану үшін-
мыс (шабуылдау емес) жан таласа қарулана бас-тайды. Оның мысалын ... ... ... ... бір ... бет ... ... Қарулы
күштерінен-ақ байқауға болады. Д.Медведев жоғарыда көрсетілген сұхбатында
«Мен кеше Қорғаныс және қаржы министрлігінің басшылығын қабылдадым. ... ... ... ... ... жаңа машина немесе трактор
шығаруды емес, ... ... ... ... ... деп ... Бұл ... соң АҚШ пен НАТО-да жаңа қару-жарақ ... ... ... ... бе? ... ... жаппай қаруланудың жаңа
сатысына, бүкіләлемдік бейбіт ... ... ... нығаюына әкеліп
соқтырайын деп отыр. Осыдан соң әлемнің ақылынан алжасқаны емей не?Медведев
Арменияға сапарын ... 2008 ... ... ... дағдарысы: қақтығыстың орын алуы
және салдары
Оңтүстік Осетияда 2008 жылдың тамызында болған халықаралық қатынастар
тарихындағы ең бір елеулі оқиғалардың ... ... ... ... мен ... арасындағы қарым-қатынасқа көптеген өзгерістер алып келді.
Екі жақты қарым-қатынастың бұзылуы ... ... 2008 ... ... ... 6 ... күні ... Абхазиямен тыйым салынған сауда-
экономикалық және қаржылық ... ... ... кетті. Мәскеудің
мұндай шешімі Грузияның СІМ жағынан «Абхаз аумағындағы сепаратизмді
көтермелеу және ... ... ... ... ... ретінде
бағаланды. 16 сәуір күні Ресейдің бұрынғы президенті ... ... ... Абхазия мен Оңтүстік Осетиямен жаңа ерекше қарым-
қатынас орнататындығы жөніндегі тапсырма ... [] ... ... ... ... оның автономды республикалар аумағына
жақындағанын хабарлаумен ... ... ... қайғылы зардаптарға
әкелетін қате қадам бастауынан аулақ болуға Оңтүстік Осетиның президенті
Кокайтының жасаған мәлімдемесін ... РФ СІМ ... ... ... ... ... ... бойынша ТМД ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... хабарлауынша
Сочи ауданынан Псоу өзені ... ... ... ... өз мақаласында жариялаған ... 6 ... күні РФ ... ... ... ... басқармасының бастығы Владимир Шаманов
Абхазиядағы жағдайды түсіндіре, қақтығыс аумағы РФ Қорғаныс министрлігінің
бақылауында және ... ... ... ... ... мәлімдеме жасады.
Дәл сол күні жұмыс сапарымен Брюссель қаласына барған Грузияның ... ... ... ... ... болғанын қаламаймыз, алайда
соғысқа жақын жағдайда тұрмыз, ал Ресей әскерлері аумаққа қате ... ... бұл ... ... ойландыруда» -деп, сұхбат берген
болатын. Шілде айының екінші жартысында ... мен АҚШ ... ... ... ... ... күш ... қатысқан
«Кавказ-2008» атты дайындық шарасын өткізіп жатқаны белгілі.[] Осы ... ... ... ... ... ... ... жасалып
жатқандықтан, жергілікті бейбіт халық қақтығыс ... ... ... жатты.Оңтүстік Осетияның Қауіпсіздік Кеңесінің хатысы Анатолий
Баранковичтің айтуынша, бүкіл ... ... ... әскери танкілері
мен әскерилерінің белсенділігі артып келеді, бұл ... ... ... ... ... ... ... белгісі екенді мәлім
деп сұхбат берген болатын. Кейбір куәгерлердің айтуынша Владикавказдан
Цхинвалға қарай көптеген ... ... жеке ... ... жатқан көрінеді. Американдық The New York Times ... ... ... көз ... қиын ... жазған. РФ әскери
генералы Уваровтың әскерлері, ресейлік қарулы күштер бірнеше рет ... ... ... оны жаңа күштермен алмастырып жүргенде, Грузияның ІІМ
өкілдері Ресей ... 2004 ... қол ... екі ... ... бітімгершілік күштерінің ротациясы ... ... ... тек ... ғана және кем дегенде алдын ала бір ай ... ... ... ... ... күні бұл ... шарттары
бұзылып, ешқандай ескерту жасалынбай басып келгендері көзделген ... ... ... ... 9 ... ... президенті М.Саакашвили
15 күндік соғыс қимылдары жөнінде қаулы шығарды, қаулының мәтінінде соғыс
жағдайын жариялау ... ... ... ... ... ... адамзаттың құқығы мен бостандығын қорғау ... ... ... ... ... ... ... кезде Грузия аумағында қалған ... ... ... ... ... – аймақтағы шиеленісті реттеу емес,
Грузияның аумағын ... алу ... ... жете ... деп ... ... жылдың 5 қарашасында Рига қаласында НАТО бастамасымен ... ... ... ... ... ... соғыстың басталуының өз
версиясын ұсынды. Аталған ұсыныстың мәтініне келетін болсақ ол орын ... ... ... ... ... келе жатқан Ресейдің Грузияға
қарсы агрессиясы деп ... ... ... Бұл ... ... ... флотының Севастопольдан Грузия аумағына қарай Оңтүстік
Осетидағы іс-қимылдардың басталуына алты күн бұрын шығуымен негіздеп ... ... ... ... ... өз бұйрығымен ол флотты
тоқтатпақшы болған, алайда Ресей оны ешбір елеусіз қалдырғаны ... ... ... ... өрісі сонау Украинадан басталғанына сенімді
екенін көруге болады. Бірақ Украина президентінің бұйрығы тек ... ... ... ... ... ... ... ғана болғаны
белгілі. Сонымен қатар, Грузия президенті өзінің әскери күштерін ... ... ... ... ... бармаған себебі оның әскерінен
қауіптеніп, кері шегінді деген қорытынды ... ... ... ... ... бері ... ... әскерлерін соғыс
майданынан ... ... ... ... ... ... ... Әдетте, мұндай тұжырым жасау ойға ... ... ... ... бұл тек ... соғыстан кейінгі өзін-өзі жұбатуы сияқты.
2008 жылдың бірінші жартысында қақтығыс аймағындағы шиеленіс ушыға
түсті, әсіресе Ресей мен ... ... ... ... ... ... ... Осетиядағы оқиғаның хронологиялық шеңберіне тоқталып
өтсем. 7 тамыздан 8 тамызға қараған түні ... ... ... мен ... ... аймақтарды қарулы қақтығысқа ұшыратты. 2008 жылдың
8 тамызы күні Ресей аймақта болып жатқан жағдайға ресми түрде ... ... ... Абхазия ТМД елдерінің арасындағы әскери көмек көрсету ... шарт ... ... ... кетті. Грузияның Оңтүстік Осетида
бастаған операциясы «Чистое поле» деп аталынған болатын. Ұйымдастырылған
шаралар ... ... өмір ... жатқан жергілікті тұрғындар,
бітімгершілік орнатушылар жалпы адамзат зардап шеккенмен ... ... ... ... еді. ... ... – еш ... әйелдер,
жас сәбилер мен қарттар. Ресей Грузияны бейбітшілікке көндіру операцияларын
бастап кеткен болатын. Сондықтан бұл ... ... ... тек ... еді, ... ... саяси қайраткерлердің пайымауынша Грузия осы
қимылға баруға мәжбүр болды дейді. Ресейлік БАҚ ... ... ең ... ... 2000 адам қайтыс болған, ал Human ... ... ... ... тек 44 ... Бұл аймақтағы жағдай
бұрынғы кезден тұрақсыз екендігін және тұрақсыдықтың басты себепі ... ... ... есептелетінін атап өткен жөн. Ресей мүмкіндігінше
бірнеше рет әлемдік қауымдастықтың назарын Грузия ... ... ... ... ... ... ... Оңтүстік Осетияда
бастаған қимылдарына дейін Мәскеу Тбилиси тарапынан дайындалып жатқан соққы
жөнінде ресми түрде ... Сол ... ... ... мен АҚШ ... орын алатынын болжай алмағандығына сену еш ... ... ... бірнеше себептер болғанымен, әлемдік қауымдастық
бұрыннан бері көміліп қалған қақтығыстың бар екендігін елегісі келмегендей.
Сондай-ақ, ... ... ... ... ... ... ... отырған саясатын ешбір қарсылықсыз қолдай отырып,
кемшіліктеріне көз жұма Грузияға әскери ... ... бел ... ... әскери іс-қимылдардың басталып кеткенінен кейін, Ресейге қарсы
шын мәнінде ... ... ... ... ... болады. Мысал ретінде
Словакия Республикасының саяси қайраткері Анна Белоусованың «Международная
жизнь» журналына берген сұхбатында өз еліндегі жеке және ... ... ... ... ... ... ... ақпарат
көзін жеткізген жоқ деген болатын. Бұл тек аталған елде ғана ... ... өзге де ... ... түпкірінде де жүзеге асырылған қимыл болған
секілді. Әдетте, бұл тек әр ... өз ... ... ... саяси
экономикалық мүдделері мен ұстанымдарына сай жасалған ... деп ... ... ... ... обьективті ақпараттың жоқтығы ең алдымен
Осетияның бейбіт ... ... ... ... тек Грузия тарапынан
алынған. Мысалға кез-келген еуропалық болсын, жалпы әлем БАҚ ... ... ... ... ... ... жөніндегі
кездесулерінде бір де бір осетиндік болмағаны анық. Осыған қарағанда ... ... ... болады? Мақсаты – Ресейдің ... ... ... ... ... ой ... шаралары жүргізілгені
анық. Алайда әскери агрессияны дәл Грузияның өзі бастаған еді. ... ... сай, ... ... ... ... акті деп айтуға
еледі. Ал мұндай ... тек ... ... ғана ... ... Осетиядағы қақтығысты бастай отырып, Грузия өз алдына екі
мақсатты ... ... әне ... Бүгінгі күні М.Саакашвили
басқарып отырған республиканың әлеуметтік-экономикалық ахуалы өте ... өмір сүру ... ... ... ... дамымай қалған
өндіріс пен инфрақұрылым көрінісін айтуға болады. ... ... ... ... ... ... ЕО және ... үрдіске түсуді көздеп ... ... ... ... ... келе, Грузия президенті М.Саакашвили халықаралық
қауымдастық, жалпы халықтың назарын елдегі ішкі жағдайлардан алыс ... ... ... ... ... көздеген мақсаты –
ол Грузияның тез ... НАТО мен ЕО ... ... ... ... үрдістерді бастап кету екен ешкімге құпия емес. Өткен жылдың
желтоқсан айында ... ... ... ... ... М.Саакашвили
НАТО құрамына кіру шараларының жоспарын Ресей жағынан төнген ... ... үшін ... ... ... ала ... өз жоспарын ұсынғаны белгілі.
Еуропа елдерінің кейбіреулері Грузияның ... ... ... ... ... ... алып ... Алайда оның жоспары ойындағыдай ... ... ... ... сияқты. 2008 жылдың 12 тамызы мен ... РФ ... ... пен ... президенті Н.Саркози
арасындағы кездесуінде болашақта аймақтағы қауіпсіздікті қамтамасыз етудің
жолдарын анықтап, Грузия тарапынан ешбір күш ... қол ... ... тоқтату режимін қолдаудың саяси негізін талқылаған болатын.
8 қыркүйекте ресей-француз арасында ... ... 3 ... ... 15 ... ... Женевадағы пікірталастардың ұйымдастырылуы
қамтылған. Күнтәртібінде: Оңтүстік Осетия ... ... ... қамтамасыз ету; халықаралық моындалған принциптер негізінде
жер ... мен ... және ... ... жағдайды реттеу
тәжірибесі мәселесі. Кездесуде осы мәселеден басқасының талқылануының еш
өзектілігі жоқ деп те айтуға болады. Екі ... ... ... ... ... 15 ... Женеваның Ұлттар сарайында
Закавказья бойынша халықаралық талқылаулар басталып кетті. Ашылғанымен бір
сағат өтпей қайта жабылды. ... ... ... ... ... ... БАҚ ... сипаттарда болжай бастағанымен, оған себеп ... ... ... атап ... жөн. Ең ... ... ... – ол Грузия делегациясының қатып қалған ұстанымы, ең соңғы сәтте
Абхазия, Оңтүстік Осетия ... ... ... ... мәселелерді қатысушылардың қысымына қарамастан
талқылаудан бас тартуы. ... ... ... ... сегіз
делегацияның біреуінсіз талқылауға салу мүмкін еместігі белгілі. Кездесуді
ұйымдастырушы жақтардың қақтығыстың ... ... ... ... ... сонымен қатар, грузиндік делегациямен, бір
жағынан ... мен ... ... ... ... атап ... жөн. ... бұл халықаралық кездесулерге тән сипат
болып табылады, бірнеше рет кездесіп, мәселені ортақ талқылауға салу, әркім
өз бетімен шиеленісті мәселелерден шығу ... ... ... ... ... және ... әріптестерін статусын төмендету,
женевалық талқылауға қатысушыларды құқылы және ... ... ... ... ... ... деп ... ұмтылыстары
бірінші раундтың жеміссіз аяқталуына себеп болды. ... ... көре тұра ... мен ... ... ... ... бас тартты. Алайда, қатысушылар «сыпайылық сапарын»
жасап, қонақжай Женева ... ...... ... ... ... кейбір аспектілерін талқыға салды. Бұл кездесу 18-19 қарашадағы
Женевадағы келіссөздің өз жалғасын табуына ... ... ... ... бұл ... абхаз және осетиндік әріптестеріне күйе жағуына
ұмтылғанымен, протоколды ұйымдастырушылық қиыншылықтардан ... өтті ... ... ... мен ... ... ... басқа
қатысушылармен бір деңгейде барлық мәселелердің талқылануына ... ... ... рет ... ... ... мен Сухумудың ұстанымын тікелей
батыс дипломаттары мен халықаралық қауымдастыққа ашық түрде ... ... ... ... ... ... бұрынғы деңгейінен өтіп,
жаңа кезеңге аяқ басқандығын көруге болады. Грузин тарапы әріптестерінің
бірнеше ескертулеріне ... ... ... аса ... ... ерте ... яғни олар өз ... абхаз бен
оңтүстікосетиндіктердің халық жауы болып саналатындар, Д.Санакоев (Цхинвал
аймағындағы ... ... ... басшысы), А.Парастаев (лаңкесші,
республика аумағында жасаған қылмысы үшін ... ... және ... ... ... ... ... өз жоспарларын жүзеге асыра алмағанын айта кеткен жөн. Сонымен
екінші кездесу тез ... ... ... етіп ... ... үлкен қадам жасады.
Д.А.Медведев пен Н.Саркози келісімдерінің негізінде женевалық
талқылаулар күнтәртібі екі ... ... ... ... ... мен ... ... және осы мәселелермен айналысатын арнайы жұмыс
топтары ... РФ СІМ ... ТМД ... ... ... ... департаментінің директоры ... ... ... ... ... ... ... мұндағы саяси ахуал да
өз шарықтау шегіне жеткен болатын. Қақтығысты аймақтағы жағдай бұрынғысынша
жылдам шешім қабылдауды алдыдағы ең ... ... ... ... ... және ... ... келісімінде шиеленісті реттеу
келісім қабылданғаннан кейін 12 ай көлемінде 22 мемлекеттен 300 ... ... ... мен ... ... ... жағдайды
тұрақтандыру мен реттеу миссиясы басталып кетті.
Ресейлік делегация аталған мәселе ... ... ... мен
бастамаларын ұсынды. Бірінші кезекте, Грузияның өз көршілеріне қарсы әскери
қарулы ... ... ... ... түрде міндеттейтін
қорытынды (ереже), ... ... ... суық қару ... ... ... тыйым салуды енгізу, ... жаңа ... ... ... ... режимін орнату. Расында
Грузияның абхаз және оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... жол берсек, оның салдарлары аса қайғылы ... еді. ... ... тағдырының шешілуіне ықпал ете алатын
халықаралық қауымдастықтың, жеке мемлекеттердің ... ... ... ... ... ... толығырақ талқылайтын боламыз.
2.3 Ресей-Грузия қақтығысына халықаралық ... ... 2008 ... Грузияның Оңтүстік Осетияға жасаған
агрессиясын елеусіз қалдырмағаны анық. Ресей-Грузия арасындағы қатынасты
шиеленістің туындауына себеп болған ... ... ... ... мен әлемдегі мемлекеттердің барлығына осы мәселе
бойынша өз ұстанымдарын анықтауды жүктеген ... ... ... ... ... болады. Қауіпсіздік Кеңесінің ең алғашқы төтенше ... ... ... Осетия маңайындағы қауіпті жағдайдың орын
алуына байланысты 8 тамызда, яғни ... ... ... ... грузин әскерлерінің бомбылауынан және ресейлік бітімгершілік
орнатушылардың қаладағы ... ... ... ... ... анық. Ресейлік өкіл Қауіпсіздік Кеңесін аймақтық ... ... ... ... ... ... ... керек деп ұсыныс жасағанымен, Қауіпсіздік Кеңесінің мүшелері
ортақ шешімге келе алмай, Ресейдің ұсынған резолюциясын ... жоқ. ... ҚК ... ... талқылау үшін бірнеше рет жиналған ... ... ... ... (ең алдымен Ресей мен бір
жағынан АҚШ және ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар, Ресей Оңтүстік Осетияға қатысты грузин үкіметінің
іс-қимылы аталған ... ... ... ... ... ... тазартуларға байланысты болғандықтан оның қимылының біліктлігін
арттыруды ... ... ... ... ... ... ... араласуын
«агрессорды бейбітшілікке итермелеу», грузиндік әскерлердің соққысына
ұшыраған Оңтүстік ... ... ... мен ... ... ... негіздеген болатын. Ал Грузия болса Ресейді соғыстың
басталуына бірден-бір себеп болды деп, Грузияның ... ... және ... ... жоғалуына ықпал еткені үшін,
әсіресе грузиндік аумақтың кеңкөлемде оқшаулануына, ... мен ... ... ... ... ... ... аумағынан тыс
жерлердегі азаматтық және әскери мүлікті жойғаны үшін және оның маңайына
әскери-теңіз қоршауларын орнатқаны үшін ... ... ... ... ... Бас ... Пан Ги Мун ... Осетия бойынша
халықаралық келісімдермен бекітілмеген барлық әскери бөлімшелерді грузин-
осетиндік қақтығысты ... ... ... ... ... ... тараптарды мемлекеттердің ибір-бірінің аумақтық тұтастығын сыйлауды
және Оңтүстік Осетиядағы гуманитарлы дағдарыстың алдын алу мен одан ... ... ... ... ... ... ... сипаты
шиеленістің абхаз аумағына дейін өз ықпалын тигізетіні ... АҚШ ... ... ... ... ... шараларының мақсатын –«
Оңтүстік ... ... ... ... мен ресейлік бітімгершілік
орнатушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... Бұл ... екі елдің саяси ұстанымын келесі сұхбаттан байқауға
болады, «Ресейдің қолданып жатқан шаралары шектен шығып бара ... ... ... ал оның ... қызметі жөніндегі жасаған
тұжырымдамалары ешқандай сенімге тұрарлықтай емес ... ... ... мүше ... ... болу ... ... бара жатқандығы
мен оның эскалациясы жөнінде, құрбан болғандардың, босқындар мен ... ... өсуі ... аймақтағы бейбітшілік пен тұрақтылық үшін
жағдайдың нашарлауына байланысты мүмкін болар салдарлары ... ... ... 2008 ... 16 қыркүйегінде БҰҰ-ның Бас
Ассамблеясының 63-сессиясында Никарагуаның ... СІМ ... ... ... БҰҰ БА ... ашылуына байланысты өзінің алғашқы
пресс-конференциясында Грузия Оңтүстік Осетия аумағына баса кіре тұра ... ... ... ... ... деп мәлімдеген болатын. Кавказдағы
тамызда болған оқиғалар тек БҰҰ ғана емес, ... ... ... ... мен жеке ... де өз ... ... Ал АҚШ келетін болсақ, соңғы жарты ... бойы АҚШ үшін ... алып ... жоқ. ... ... ... ... қазіргі
қақтығыс ошағы Цхинвалдан қандай айырмашылығы бар? Тек қана ... ... тек ... ғана қиянат жасаған болса, ал екінші
жағдайда ұлы ... ...... ... отырғандығында ғана
барлық айырмашылық. Жалпы Батыс елдерінің ... ... ... ... тарапы жағынан тек қана таңқалушылық пен түсініспеушілік
тудырудан ... ... ... ... Батыстық түсінік көбіне РФ даттау
мен оны болып жатқан барлық жағдайлар мен ... ... ... ... ... ... ақтап шығып, барлық істі Ресейдің мойнына
ілу деген түсінік қалыптасқан болатын. Яғни ... ... ... ... ... тоқтатып, кейін қақтығыс құрбаны болған
абхаздарды олардың тарихи ... ... ... ... ... тырысқан Ресейді аса түсінген жоқ десек те ... ... ... бүгінгі күні заманауи халықаралық қатынастар тарихына
енгені анық.
2008 жылы 8 тамыздағы Оңтүстік Осетиядағы болған шиеленісті ... ат ... НАТО Бас ... ЯАП де Хооп ... ... ... қақтығысты аумақтағы күресін тез ... ... өмір ... ... ... бір келісімге келуге шақырды. 9
тамыз күні бас хатшының ... ... ... ... ... ... ... беретін мандат бүгінгі күні альянстың қолында жоқ екенін
айтып өтті. 10 ... күні Яап де Хооп ... ... Осетидағы қақтығысқа
байланысты «Ресей Грузияның аумақтық тұтастығын бұза ... тым ... күш ... ... ... тұжырымға келді. Аталған мәселе алдыға
қойылған сәтте бастап, ... мен ... тез ... ... ... ... келісім шартқа қол қойып, Грузияның ... ... ... бір ту ... ... ... ойлануды қоса
ұсынды. 27 тамызда НАТО Елшілер деңгейіндегі ... ... ... мен
Оңтүстік Осетияның тәуелсіздігін мойындауына орай НАТО мен РФ ... ... ... ... байланысты Ресейдің бұл шешімін
сынға ала келе, Грузияның аумақтық тұтастығының бұзылуына сай тұтастық
принципін ... ... айта ... «РФ ... ... ... ҚК ... тұтастығына қатысты көптеген резолюцияларға қайшы келеді
және ол Еуропадағы тұрақтылық негізделетін ЕҚЫҰ – ның ... ... ... ... болатын. НАТО-ның Кеңесі РФ шешімі
оның Кавказдағы бейбітшілік пен ... ... ... ... күмән
тудырды дей келе, Ресейді Грузиядағы тұрақтылық пен ... ... ету ... ... ... бірге «Грузияның аумақтық
тұтастығын сыйлау және РФ ... ... пен ... ... арасында қол қойылған алты пунктан тұратын келісім шеңберінде өз
міндеттерін атқаруды өтінді». Қақтығыстың әскери бөлімінің ... ... ... мен ... ... ... әскерлерді шығару
аяқталысымен, Грузиндік жағалауға жататын Қара теңіз жағалауына, Батуми
портына ... соң бірі АҚШ ВМС ... – АҚШ 6-шы ... ... ... LCC-20 Mount Whitney, McFaul ... АҚШ Жағалау күзетінің
WHEC-716 Dallas күзету ... АҚШ ВМС ... ... ... ... судносы және тағы басқа гуманитарлы жүктерді да
атап өтуге болады. Қыркүйек айының басында ... ... ... зардаптарын есептеу үшін арнайы комиссия келген. 15-16
қыркүйекте Тбилисиде ... ... ... ... ... ... ... Грузия мен НАТО арасындағы ынтымақтастықтың
«Интенсивті ... ... ... ... талқыланғанын айта
кетуге болады.
ОДКБ Ұжымдық Қауіпсізік Келісімі ... ... 8 ... ... ... ... арнайы аумақтағы жағдайдың тиімді әскери
жолдармен шешіліп кетуіне ... ... келе ... ... ... ... ... аумағындағы соңғы айлардағы оқиғалардың даму логикасы
бұрында бірнеше рет айтылып жүрген ... ... ... ... қаржылай және әскери қолдауына ... ... ... және ... ... әскери тиімді шешілуіне
қолайлы жағдайлар туғызып тұруы жөніндегі қорытындыға келдік. 4 қыркүйекте
ОДКБ мүше ... СІМ ... бас ... ... пен ... ... шараларына Ресейдің белсенді түрде
қатысуы мен оның шешуші рөл ... ... ... ... ... Осындан барып, батыс пен ресейлік тараптардың
көздеген мүдделері де ұстанған ... да ... сай ... болады. Сыртқы істер министрлері БҰҰ Жарғысының, 1975 ... ... ... ... Абхазия мен Оңтүстік Осетияға
мықты қауіпсіздік қамтамасыз етуге және РФ президенті Медведев пен Франция
президенті Саркозидің ... ... ... ... ... ... ... ұсынды деуге де болады. Құжатта грузин тарапының ... ... ... ... ... ... зардап шеккен бейбіт өмір
сүріп жатқан қарапайым халық арасында бірнеше құрбандардың дүниеден өтуіне
себеп болған, ауыр ... ... алып ... ... саясат қатаң
сынға алынады. Осыған ұқсас пікір, сол күні ОДКБ саммитінде талқыланып,
жоғарыда ... ... ... ... ... ... болды
деуге болады. Декларацияда сонымен қатар, Ресейдің Кавказдағы белсенді ... да ... ... да ... Жалпы ОДКБ көшбасшылары
бірауыздан Абхазия мен ... ... ... ... қауіпсіздікті
орнатуды ұсынып, ресейлік ұстанымда екендіктерін білдірген болатын.
Ал Еуропалық Одақ 2008 жылжың 1қыркүйегінде ... ... ... пен ЕО мен РФ ... ... ... ... өтті ЕО мүше мемлекеттердің басшылары Ресейдің Грузиядан барлық
әскерлерін шығарғанға дейінгі ынтымақтастық пен ... ... ... бойынша Ресеймен бұрында жасалған барлық келісімдердің күшін жоюға
бел буды. Қыркүйек айының 1 мен 3 аралығында Ресей мен ... ... ... жалпы жағдайы Еуропарламентте ... ... ... ... ... ... ... соғыс қимылдарын Грузия орын алған қысымды жағдай туғызған бірнеше
апталардан кейін Оңтүстік Осетия ... ... ... ... ... ... ... бірнеше тұрғындардың өмірін әкеткен 7
тамыздан 8 тамызға қараған түні грузиндік армия ... ... ... ... ... кеткен болатын. Осыған орай жер бетіндегі танктер
мен әскерлерді қолдана отырып, Оңтүстік Осетиядағы бақылауды қайта ... үшін ... ... ... кеткені белгілі. Депутаттар Ресейді
Оңтүстік Осетия ... ... ... ... ... қозғалыстарды қолдағаны үшін айыптап отырғаны белгілі.
Ресейдің 2008 жылдың тамыз ... ... ... ... аумағында
әскери жаттығулар өткізіп жатқан кезінде грузин халқына ... ... ... ... ... ... келген болатын. Еуропарламент Ресейдің Абхазия мен Оңтүстік Осетияның
тәуелсіздігін мойындауын ... ... ... ... ... ... Поти портынан да барлық ресейлік ... ... ... бәрімізге мәлім. ЕО мемлекеттерінің көшбасшыларының ... ... пен ... құру ... келісімді күшінен айыру
жайындағы қабылданған шешімі бірауыздан қолдау тауып, Еуропаның ... ... ... ... ... мәселеге шақырды. 2006
жылы 6 қыркүйекте The Economist ... ЕО ... ... мақсатында
былай деп жазған еді: «Алайда мұндай жауап Робкий болғанымен, бірақ ... бір ... бар: яғни ең ... рет Еуропалық Одақтың барлық 27
елдері кездесуінде Реседі бұқара ... ... ... ... ... келісті».
Брюссель қаласында ЕО Грузия бойынша арнайы өкілі ретінде ... ... ... ... Оның одақ ... күрделі саяси-дипломатиялық
мәселелердің шешілуіндегі және женевалық кездесулерді ... ... өте ... ... ... ЕО ... ... женевалық талқылауларды
ала отырып, оған қатысушыларды да ... ... ... ... ... ... ... Осетия Республикасы, Грузия Республикасы,
Ресей Федерациясы, АҚШ, ЕҚЫҰ, БҰҰ. ... ... ... ... ... және ЕҚЫҰ ... ... Бас хатшысы Марк Перрин де Бришамбо өткен жылдың 17 ... ... ... ... Осетияның тағдырын
Оңтүстік Осетияның өз тұрғылықты халқы шешуі керек. Халық өте ауыр ... өмір сүру ... де тым ... ... ... ... қабылдар
алдында тарих пен шындыққа аса мән беру керек ... - ... ... ... ... ... Митиас Йорш (Венгрия) 19 тамызда Тбилисиге
төтенше сапарымен ... ... ... ... РФ ... ... әлі де талқылаймыз деген еді. ... ... ... ... ... түрде аталған санкциялар жөніндегі ... ... ... ... Біз үшін ... Кеңес мүшелерінің
бірі XXI ғасырда агрессивті қимылдар жасағаны еш тиімсіз болатындығына еш
күмәнім жоқ» деген ... ... ... ... ... ... ... жергілікті тұрғындар Ресейдің көмегімен ... ... ... Ол тек РФ мен ... Осетия басшылықтарының қолынан
ғана келіп отырғандығы анық. Бұған бірнеше дәлелдерді тауып, ... ... ... ... қауымдастық алдына апаруды, яғни Грузия
мен Оңтүстік Осетия арасында шын мәнінде не ... ... ... ... ... Жоғарыда айтылғаннан әлемдік қауымдастық
арасынан ... ... ... орын алып ... айқындалып келетін
секілді. Еуропалық қоғам қайраткерлерінің қақтығысты ... ... де ... ... барысында тағы да Ресейді өз ойынан ... ... ... ... ... ... ұйымы (ШЫҰ)
бірауыздан Ресейлік саясатты қолдап, 2008 жылғы 12 ... ... ... ... ... шешудің алты принципін қолдады.
Алайда ұйым мүшелері барлық шаралардың ... ... ... ат ... ... Ал енді ... ... бақылап
отырғандардың ұстанымдары мен саяси көзқарастарына тоқталатын болсақ,
Ұлыбритания, АҚШ, Канада, Қытай, ... ... ... көзқарастары дәлме-
дәл келді деуге болады. Алайда бұл мемлекеттердің барлығы да ... ... ... Ресейге қатысты сындарлы пікірдің қалыптасуына
қосылды. АҚШ бұрынғы президенті Дж.Буштың айтқан сөзінде Ресейге ... ... ... ... ... айта кеткендігі белгілі. Буш
әкімшілігі кезіндегі АҚШ мемлекеттік хатшысы Кандолиза Райс ... ... ... ... тез ... оңлы ... тек ... ғана емес, сонымен қатар Ресей-АҚШ арасындағы әріптестік ... ... ... ... ... тұжырымын мәлімдеді.
Осыған қарағанда АҚШ сөзсіз Грузияны қолдап, оны Кавказ аймағындағы өзінің
серіктесіне айналдырып үлгергенін және ... ... ... ... ... бірі ... табылатынын да байқамай қалды деуге
болады. Ал Ресей ... ... ... ... ... ТМД елдерін,
Венесуэла, Кубаны айтуға болады. Қарап отырсақ, мұнда да әрбір елдің саяси,
ұлттық мүдделері алдыңғы ... ... ... ... ... ... ірі державалардың әрқайсысы өздерінің жақтастарымен бірге ұқсас
ұстанымды ұстап отырғандығын байқау қиын емес. Ал ... ... ... жеке ... ... ҚР ... жапы РФ
президенті Медведев пен Франция президенті Саркозидің ... ... ... өзінің бақылаушысын ЕҚЫҰ құрамына жіберіп ... ... ҚР ... ... өз ... ... түрлі салалардағы
ынтымақтастығын дамытуды, яғни аймақтағы ... ... ... қалдыруды жоспарлап отырғандығын көреміз.

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ресей-Грузия қатынасының шиеленісуі70 бет
Бүкіл дүниежүзілік сауда ұйымына кіру21 бет
Еңбекшілердің майдан вахтасындағы ерен еңбегі12 бет
Каспий теңізі туралы10 бет
Қазақстандағы инвестициялық қызметті мемлекеттік реттеу механизмі49 бет
Қазіргі таңдағы әлемнің шиеленіс аймақ елдеріндегі жалпы саяси жағдай мен мәселелер, оларды бейбіт түрде шешу жолдары53 бет
Қазақстан мен Грузия арасындағы қарым – қатынастар28 бет
Қазақстан Республикасы мен Грузия арасындағы қатынастар3 бет
XVIII ғ Қазақ-орыс қатынасы9 бет
«Айнымалы жұлдыздар үшін информация мен энтропия қатынасын анықтау»48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь