Винның ығысу заңы. Планктың кванттар гипотезасы Рэлеи Джинстің формулалары

XIX ғасырдың аяғында элі де болса түсініксіз болып қалып отырған тэжірибе нэтижесі қыздырылған денелердің сэулелену қүбылысы болды. Барлық қыздырылған денелер сэуле шығарады да, оның интенсивтігі абсо-лют температураның төртінші дэрежесіне пропорциональ болады (~Т4). Қалыпты температура кезінде (бөлме температурасы шамасында) интен-сивтігінің элсіздігінен жылулық электромагниттік сэулелерді байқамаймыз. Бірақ температура артқан кезде инфрақызыл сэулеленудің интенсивтігі жеткілікті артып, қызып тұрған денеге жақындағанда, оның жылу шығарып түрғанын сезе аламыз. Бүдан да жоғарырақтемпературалар кезінде (1000 К шамалас) денелер жарқырай бастайды (электр пешінің не плиткасының ширатылымының қып-қызыл болып қызуын талай байқаған боларсыз!). 2000 К-нен жоғарырақ температураларға дейін кызған кезде денелер сары немесе ақшыл жарық шығарады (аппақ болып қыздырылған темір немесе қыздыру лампысының талшығы). Температура артқан сайын денелердін шығаратын электромагниттік сэулеленуінің интенсивтігінің максимумы жоғары жиіліктерге қарай жылжи береді.
        
        Винның ығысу заңы. Планктың кванттар гипотезасы Рэлеи Джинстің формулалары
XIX ғасырдың аяғында элі де ... ... ... ... отырған
тэжірибе нэтижесі қыздырылған денелердің сэулелену қүбылысы ... ... ... ... ... да, оның ... абсо-лют
температураның төртінші дэрежесіне ... ... (~Т4). ... ... (бөлме температурасы шамасында) интен-сивтігінің
элсіздігінен жылулық электромагниттік ... ... ... ... ... инфрақызыл сэулеленудің интенсивтігі жеткілікті
артып, қызып тұрған денеге жақындағанда, оның жылу шығарып түрғанын ... ... да ... ... (1000 К шамалас) денелер
жарқырай бастайды (электр пешінің не плиткасының ... ... ... ... ... ... 2000 ... жоғарырақ
температураларға дейін кызған кезде денелер сары ... ... ... ... ... қыздырылған темір немесе қыздыру лампысының талшығы).
Температура артқан ... ... ... ... интенсивтігінің ... ... ... жылжи береді. 1-суретте абсолют цара дене жағдайы
үшін қыздырылған ... ... ... ... ... өрнектелген.
Мұндай дене өзіне түсетін барлық сэулеленулерді жү_тып қояды, эрі мұндай
кара дене шығаратын сэулеленуді
жңіл талдауға ... ... ... сәулеленуі). Абсолют қара дененің
спектрі жиіліктердің үздіксіз диапазонынан түрады. Мүндай үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... газдар да шығарады.
6000 К қисығында (6.1-сурет, бүл Күннің, онша қара емес ... ... ... ... максимумы спектрдің көрінетін
бөлігіне сэйкес келеді. Төменірек ... ... ... ... ... спектрдің максимумы толқын
ұзындығы үлкенірек толқындарға қарай ығысады. Спектрдің максимумына сэйкес
келетін /ірГтолқын ұзындығы Т абсолют температурамен
ЯрТ = 2,90-1 а3 ... ... бүл - ... ... зацы атпен белгілі; Күн
температурасы үшін ол Лр = (2,90* ... 6,0* 10 ~3К.) = 500нм ... ал бүл ... ... ... ... (1-сурет).
XIX ғасырдың аяғында физиктерді түйыққа тіреген мэселе ... ... ... ... ... болды. Максвелдің электромагниттік
теориясы тербелістегі электр ... ... ... тиіс ... көрсетті, ал қыздырылған дененің сәулеленуінің де
денені түзетін зат ... ... ... тербелістері
арқасында болуы эбден мүмкін. Бүл — ... ... ... ... ... ... ... спектрі қандай болатындығын айтып
бере алмады. Вин (1896 ж.) жэне ... (1900 ж.) ... ... екі ... ... ... ... жылулық сэулелену
теориясын кейінірек Джинс аздап түзетті де, ол ... ... ... кетті. Жинактала бастаған тэжірибелік деректер Виннің қисығының да,
Рэлей-Джинс кисығының да тэжірибемен үйлеспейтіндігін керсетті. ... ... ... ... ... ... үйлесіп, үзынырақ
толқындар аумағында одан ... ... ... Рэлей-Джинс теориясында
жағдай керісінше болды (2-сурет).
1900 жылдың ақырында Макс ... ... ... ... ... ... тэжірибе нэтижелерін жақсы сипаттайтын эмпирикалық өрнек
ұсынды. Осыдан ... ... ол өз ... ... ... ... екі ай өткен соң мынандай қорытынды ... ... егер ... ... осцилляторлар арасында үздіксіз
емес, азғантай, дискреттік үлестірімдер түрінде таралған және ... ... ... ... ... деп алу
2) В и н н і ң з а ң ы. Абсолюг цара дененің спектрлік сәуле шатргыштыц
цабілетінің максимал мәніне ... ... ... ... (Я тек) оныц ... температурасына кері пропорционал
мүндағы Ъ — түрақты ... Ъ = 0,2886 ... ... 2,898-« 10
"3 мК. Бүл заңды 1877 жылы В. Вин тағайындаған.
3) Абсолют цара дененіц спектрлік ... ... ... мәні ... беске ... ... ... С — ... ... толқын үзындығы мкм-шен алынса онда
Абсолют қара дененің сэуле шығару қисығын бірқатар физиктер классикалық
физика заңдарына сүйеніп түсіндірмек болды. Бірақ ... ... ... Бүл ... тек 1900 жылы ... неміс физигі Макс Планй шешті.
Мү_нда ол жарық үздік-үздік белгілі мөлшерде, энергия порциялары — ... ... ... ... ... (е) жарық тербеліс жиілігше (^-
ге) пропорционал: е = нр болады деп ... ... өзі ... ... ... жэне статистикалық физика заңдарын пайдалана отырып,
абсолют қара дене сэуле шығарғыштық ... ... ... ... ... дұрыс көрсететін формула қорытып шығарды:
Сонымен абсолют қара дене ... ... эр түлі ... таралуын зертеу мынадай заңдылықтарда ... ... қара ... ... ... тұтас болып келеді,
2) температураның өсуне байланысты сәулеленудің максимум мэні толқын
ұзындығының ... ... қара ... ... ... жэне Вин ... Планк заңының дербес
түрлері деп атайық. Олай болса ,бү_л заңдарды ... ... ... болады. Мысалы, Стефан-Больцман формулаысын былай табамыз:
Стефан-Больцман жэне Вин заңдарының практикалық маңызы зор, бірақ солай
бола ту_ра бүл заңдылықтардың кемшілігі бар ... ... осы ... ... ... ... ... бастады.
Абсолютті қара дененің толық жарқырауы 9? оның төрт ... ... ... ... яғни
мұндағы £ = 5,67-1(Г8 —-—- -Стефан-Больцман түрақтысы.
м К
Денелердің қыздырған кезде ... ... ... ... ... ... шығару деп атаймыз.Температуралық жарықтың тепе-теңдік
сипатын дененің ... ... ... ... ... ... өзі ... энергия мөлшері сондай болуымен түсіндіріледі.Сөйтіп, ... үшін ... күй ... орнауы керек.Сонда дене не аз, не
көп энергия жүтқан жағдайларда шығарылатын сэуле интенсивтілігі ... ... ... жүйе қайтадан бүрынғы күйіне оралады да, тепе-
теңдік орнықты болады.
Мысалы, қабырғалары жылу ... бос қуыс ... ... ... ... дене болып, олардың бірінен-біріне жылу тек сэуле ... ... онда ... ... өткен соң сәуле шығару жэне ... ... ... ... ... ... тепе-теңдік
күйге түседі.Сонымен, белгілі бір температурада сэулелік энергия үздіксіз
шығарылып жэне жүтылып отырады, сондай-ақ сэулелік ... ... ... ... ... ... ... бетінен бірлік уақытта шығырылатын сэулелік энергия мөлшері
дененің сәуле шығарғыштық ... ... ... ... ... дененің сэуле шығарғыштық қабілеті (сіЯ) спектрлік ... ... ... оны дененің спектрлік сәуле шығарғыштық қабілеті
у[Х деп атайды.Сөйтіп дененің сэуле
со
шығарғыштық қабілеті мынаған тең: К-=| г2сіЯ
Егер дене ... ... онда дене ... ... ... ... бөлігі жүлылады. Осы жүлылған энергияның түскен ... ... ... ... деп ... ... бүл шама түскен сэулелік
энергияның қандай бөлігі жүлылғанын көрсетеді. Сонда толқындар ү-зындығы ... Л+йЯ ... ... ... ... ... ... жүтқан бөлігін көрсететін шама дененің спектрлік жугқыштық қабілеті
деп аталады.
Егер дене бетіне түскен сэулелік ... ... ... ... ... дене абсолют қара дене деп ... ... ... ... ... тең.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Фотометриялық шамалар. Жарықтың жұтылуы. Бугер заңы8 бет
Күн туралы жалпы мәліметтер8 бет
Кванттық оптика негіздері4 бет
Ньютон биномы2 бет
Органикалық қосылыстар жөнінде түсінік6 бет
Түбір анықтамасы13 бет
"Қазақстандағы ветеринария қызметі және ҚР «ветеринария туралы» заңы"6 бет
18.12.00 ж Қазақстан Республикасының «Cақтандыру қызметі туралы» Заңының негізгі мәселелері7 бет
MS Excel функциялары мен формулалары30 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь