Әдеп пен әдемілік дағдыларын үйрету

Жаратылысында өнерге бай, әдебиеті мен мәдениетін тең өрбіткен қазақ халқы сонау VІІ-VІII ғасырлардағы Қорқыт атаның қобыз үндерінен өмір нәрін танып, өркендеп, қаншама қиын замандарда да өшпей, өзгермей сақталып, қайта заман ағымымен астасып өсіп келеді.
Қазақ тарихындағы ұлы ойшыл тұлғалардың бірі, ислам дүниесінің ең ірі, атағы әлемге жайылған ғұлама философы, Аристотельден кейінгі "екінші ұстаз" атанған Әбу Насыр әл-Фарабидің (870-950 жж.) әйгілі шығармаларының бірі "Музыканың үлкен кітабы" атты еңбегінің мәдениет өркениетіне айқын жол салғанын аңғарамыз. Ғұлама ғалым бұл еңбегінде математикалық тәсілдер пайдалану арқылы музыканың дыбыстарды тұңғыш рет қағаз бетіне түсіріп, нотаны алғаш дүниеге келтірді. Ол тек музыка теориясын жазып қоймай, музыкалық аспаптарды да қолдан жасап, сол аспаптарда керемет ойнай да білген. Қазақ домбырасын дүниеге келтірген асқан музыкант ұлы бабамыз Әбу Нәсыр әл-Фараби десек, біз қателеслейміз. Күні бүгін Отырар музейінде осы домбыраның жұрнағы сақтаулы. Ал, бұған дейін қазақ халқында домбыраға ұқсаған екі ішекті аспап болуы мүмкін. Толық музыкалық дыбыс беретін домбыра әл-Фараби қолымен жасалған Әл-Фараби бұл кітабында музыкалық дыбыстың сипаты мен құрылымынан бастап, музыканың поэзиямен байланысына дейінгі музыкалық ғылымның мәселелеріне ғана арналмай, музыканың эстетикалық-теориялық принциптерін шешуге бағытталған.
Музыка зерттеу саласындағы еңбектерінде әл-Фараби музыканың емдік қасиетің жағымды әсерін жан-жақты дәлелдеді, сондай-ақ оның тәрбиелік мәні зор екенін баса айтты. Әл-Фәрабидің бұл еңбек ХҮ ғасырда латын тіліне аударылып, Еуропа музыка ғылымы мен өнерінің дамуына үлкен әсерін тигізді.
        
        ӘДЕП ПЕН ӘДЕМІЛІК ДАҒДЫЛАРЫН ҮЙРЕТУ
Жаратылысында өнерге бай, әдебиеті мен ... тең ... ... ... ... ... Қорқыт атаның қобыз үндерінен өмір нәрін
танып, өркендеп, қаншама қиын замандарда да өшпей, өзгермей сақталып, қайта
заман ағымымен ... өсіп ... ... ұлы ... ... бірі, ислам дүниесінің ең ірі,
атағы әлемге жайылған ғұлама философы, Аристотельден кейінгі "екінші ұстаз"
атанған Әбу Насыр ... (870-950 жж.) ... ... ... үлкен кітабы" атты еңбегінің мәдениет өркениетіне ... ... ... ... ... бұл еңбегінде математикалық тәсілдер
пайдалану арқылы музыканың дыбыстарды тұңғыш рет ... ... ... ... ... ... Ол тек ... теориясын жазып қоймай,
музыкалық аспаптарды да қолдан жасап, сол аспаптарда керемет ойнай ... ... ... дүниеге келтірген асқан музыкант ұлы бабамыз ... ... ... біз ... Күні бүгін Отырар музейінде осы
домбыраның жұрнағы сақтаулы. Ал, бұған дейін ... ... ... екі ... ... болуы мүмкін. Толық ... ... ... ... ... жасалған Әл-Фараби бұл кітабында музыкалық
дыбыстың сипаты мен құрылымынан ... ... ... байланысына
дейінгі музыкалық ғылымның ... ғана ... ... принциптерін шешуге бағытталған.
Музыка зерттеу саласындағы еңбектерінде ... ... ... ... әсерін жан-жақты дәлелдеді, сондай-ақ оның тәрбиелік мәні
зор екенін баса айтты. Әл-Фәрабидің бұл еңбек ХҮ ... ... ... Еуропа музыка ғылымы мен өнерінің дамуына үлкен әсерін тигізді.
Әл-Фараби өзінің "Риторика", "Поэзия ... ... ... ... ... трактаттарында этикалық, эстетикалық мәселелерге көңіл
бөліп, көркемдік, сұлулық, бақыт, мейірбандық, білім категорияларының ... ... ... ... ... ол ең ... жақсылық пен жамандықты ажыратуға ... ... деп ... Фараби жасаған қорытындының басты түйіні - білім,
мейірбандық, сұлулық - үшеуінің бірлігінде.
Фарабидің гуманистік бұл ... ... кең ... Ол ақыл-ой мен
білімнің биік мәнін дәріптеді. Көркемдік - ... ... мен ... ... ... қасиетінің сұлулығын көрсететін белгі деп атады.
Ал ХІ-ХІІ ғасырларда өмір сүрген, асқан шеберлігімен, елге сыйлылығымен
белгілі болған ... пен ... ... ... ... ... жұртын татулыққа, тазалыққа үндеген, қасиетті әулиесі атанған Қожа
Ахмет Яассауи еді. Оның дүниетанымында этикалық ойлар басым.
Адамгершілік ... мен ... ... ... ... ... ... тұрғысынан шешеді. Ол адам бойында кездесетін
даңққұмарлық, күншілдік, екіжүзділік, надандық, кекшілдік, алдау сияқты
жаман ... ... ... айтады.
Яссауи іліміндегі адамгершілік ойлары да дін ... ... пен ... ... пен ... адамның жақсы және
жаман іс-әрекеттері ... ... ... оның ... ... ... ... жамандық жасаса, ол күнәдан арыла алмайды,
кімде-кім жақсылық жасаса, ол құдайдың ... ... - ... ... (XII ғ.) ... мейірімді, иманды, білімді, әдепті
сөйлейтін жомарт, әділ болуға шақырады. Ұлы ғұлама дүниенің, әлемнің ... ... кілт - ... ояу, көзі ... ... ... адамдардың
қолында деген тамаша пікірлер айтқан.
А.Иүгенеки адамдарды мағыналы, ... әділ ... ... ... ... ... шақырады.
Білімдіден қалған бір сөз тағы бар,
Әдептіге "үндемес" ат ... тый - ... ... сынбайды,
Жеңсіз шыққан тілден тісің қағылар.
Ғасырлар - адамның мәдени дамуының куәсі.
Мәдениеттің өзекті бөліп - өнер.
Адамның ... ... ... ... бірі - оның ... ... тарихи тұлғалар мен ... ... ... ... - қазақ мәдениетіне үлкен арқау, ұлы тірей бастамасы.
Өнер - мәдениет дамуындағы негізгі ұйытқы.
Оның қазақ мәдениетіндегі алғашқы жүйесін ... ... ... заманда табылған өнер, білімінің бәрі сөз арқылы бұл ... ... ... даяр ... ... ... адам ... сыйлап отыр", -дей
келе, өнерді беске бөледі.
1. Сөз ... ... ... ... ... Үй ... ... Ән-күй (музыка) т.б.
Мұның бәрін де қазақ халқы ертеден-ақ меңгерген. Сөз ... ... ... ... ... болса, суретшілігі сонау Орхон-
Енесей таңбаларында ... алып ... ... ... тас ... ... ... есте қалса,
кешегі Шоқанның ... оны ... ... ... ... ... күмбездері мен қазақы киіз үйлерінде үлкен өнердің ізі,
яғни философиялық ... ... Ал ән мен ... ... ал - өз
алдына бөлек жаратылыс. Яғни, қазақ ... ... ән мен ... ... тағы бір ... ... ғұламалары, ағартушы-демократтары -
Шоқан Уәлиханов. ... ... Абай ... ... ... ... үлес ... мәдени мұралар жөнінде тек пікір айтып қана қойған жоқ, ол ғылыми
зерттеулер, құнды мұралар қалдырды. Мысалы, ертедегі ... ... ... ... әсер ететіні жөнінде былай деген: "Мен Аякөзді сүйемін және
оны таң-тамаша көремін. Бәлкім, бұған бір кезде осы өзеннің ... ... ... ... айдарлы Қозы-Көрпешке ғашықтығы жайындағы тамаша аңыздың
да әсері аз емес шығар.
Шоқанның идеялары өзінен кейінгі ... ... ... ... ... ... ... түсті.
Ыбырай қазақ халқының өміріне мәдени жағынан іргелі өзгеріс кіргізуді
мақсат ... ... ... ашты. Оның бірі Торғай қаласында ашылған
қолөнер училищесі ... ... ... ... пәндер өтумен қатар, түрлі
қолөнер мамандықтарына үйретілетін болған. И.И.Ильминскийге ... ... ... ... ... ... ... ағаш ұсталық
жұмыстары балада және егер мектепке тарта алсақ, ... ... ... тағы
басқа қолөнер жұмыстары үйретіледі", - деп жазды.
Абай да Шоқан мен Ыбырай сияқты қазақ елі тек орыс ... ... мен ... ... тәлім-тәрбие алса ғана, ойлаған арманына
- оқып, білім алуға, мәдениетті болуға мүмкіндік алатынын білген.
Абай шығармаларының ... ... орыс ... ... болғанымен, ұлттық колориті сақталынып, Абайдың өзіне
тән шеберлікпен берілген Абай өлеңдерін оқып отырғанда, қазақ оқушысы ... ... ... ... ... ... ашып, мәдениетін арттыру үшін жазған өлеңінде:
Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін
Жоқ-барды, ертегіні термек үшін.
Көкірегі сезімді, тілі орамды.
Жаздым үлгі ... ... үшін - деп, ... пен әсемдікке,
білімділікке үндейді.
Қай халық болса да өз өмірін, күнделікті ... ... ... отырған. Өздері тұтынатын бұйымдары нен күнделікті тұрмысқа қажетті
құрал-саймандарын әшекейлеп ұстауға тырысқақ. Бұл жағдай ... ... ... ... ... оғашынан жирендіріп, сұлуды сүйсіндіретін,
адам жанын рахатқа бөлейтін ... ... ... ... ... жол ... Біздің халқымыздың мәдениеті мен өнері
бұрынғы замандарда туып, өсіп-жетіліп, ... ... ... сақтап, бізге келіп жеткен.
Ендеше, біздер бүгінгі таңда бар мүмкіндігімізді салып, жастарға білім-
тәрбие беруде олардың әдепті, әдемі, сұлу, білімді, мәдениетті болып ... ... ... ... ... оқушылары мен жастарға музыкалы-эстетикалық
тәрбие мен оқудың қол ... ... одан әрі ... орнына осы
дәрежесін ұстап тұрмай, дамыған елдердің, оның ішінде ... ... ... ... ... ... тыс ... қоғамымыз
сезініп отыр.
Егеменді еліміздің қарқынды Қазақстан-2030 бағдарламасында көрсетілген
жетістіктеріне жол салу ... ... ... бірі мен ... ... өркениет. Осы өркениетке жету үшін Қазақ елі ешкімге ұқсамайтын
дәстүрі мен мәдениеті дамыған халқының әдебі мен ... ... ... ... ... білдірегін ерекше ел болуы - заман талабы.
Осынау ... ... ... ... сұлулықты сүйетінімен
аңғарылуы тиіс.
Ал қазақ халқының қасиетті ұлдарының бірі, балалар ... ... ... егіс ... болса, эстетикалық өніс сондай", - деген
екен.
Яғни өзіміз не үйретсек, соның ... ... сол үшін ... мәні мен ... зор ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Құқықтық білім беруде адам құқығын оқыту мәселесі9 бет
Әдеби эстетикалық ой-пікірлердің тууы.Әдебиет теориясының методологиясы.Қазіргі әдебиет теориясындағы ғылыми ағымдар.Әдебиеттанудағы эстетика мен теория8 бет
Арал теңізінің тартылу себептері6 бет
Ақан сері10 бет
Батыс Қазақстан4 бет
Кіші мектеп жасындағы оқушыларға әстетикалық тәрбие берудің жолдары мен құралдары21 бет
10 сынып оқушыларына ұлттық киім стиліндегі киім үлгісін дәстүрлі емес әдістер негізінде әзірлеуге үйрету68 бет
2-3 сынып оқушыларын ағылшын тілінде сөйлеуге үйрету17 бет
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
5-6 жастағы балалардың грамматикалық дағдыларын қалыптастыру (2015 жылғы. 5-ке тапсырылды)56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь