Құрылыс мердігерлік шартының ұғымы және элементтері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
І. ҚҰРЫЛЫС МЕРДІГЕРЛІК ШАРТЫНЫҢ ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ЭЛЕМЕНТТЕРІ
1.1. Құрылыс мердігерлік шартының анықтамасы және қоғамдағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.2. Құрылыс мердігерлік шарттың тараптары және нысаны ... ... ... ..21
1.3 Құрылыс мердігерлік шартының жасасу тәртібі және мерзімі ... ..24
II. ҚҰРЫЛЫС МЕРДІГЕРЛІК ШАРТЫНЫҢ МАЗМҰНЫ ЖӘНЕ ОРЫНДАЛУЫ ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
2.1. Құрылыс мердігерлік шартының мазмұны және орындалуы ... ... .30
2.2. Құрылыс мердігерлік шартындағы тапсырысшының құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40
2.3. Құрылыс мердігерлік шартындағы мердігер және қосалқы мердігердің құқықтары мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44
IIІ. ҚҰРЫЛЫС МЕРДІГЕРЛІК ШАРТЫ БОЙЫНША ТАРАПТАРДЫҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ
3.1. Құрылыс мердігерлік шартындағы мердігердің өз міндеттемесін орындамағаны немесе тиісті түрде орындамағаны үшін жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47
3.2. Құрылыс мердігерлік шартындағы тапсырысшының өз міндеттемесін орындамағаны немесе тиісті түрде орындамағаны үшін жауапкершіл ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...55
Жалпы адамзат пайда болғаннан бастап, әр адам құрылыс жүргізіп келеді. Тарихқа көз тастайтын болсақ, сонау қүлиеленушілік қоғамдағы адамдар да құрылыс жүргізген. Міне құрылыстағы қатынастар сол кезден бастап дамып, бүгінгі күнге дейін жалғасуда және одан әрі дамуда. Сонымен бірге менің жұмысыма қатысты, мердігерлік қатынастар да дамып келеді. Құрылыстағы адамдардың арасындағы қатынастары және мердігерлік қатынастардың дамуымен бірге ол қатынастарды құқықтық реттеу механизмдері де дамуда.
Еске түсіретін болсақ, кеңестік дәуірде осы құрылыс мердігерлігін реттеу сол кезге сай нормаларымен, мысалы: 1994жылы 3 наурызда ҚР құрылыс министрлігімен қабылданған «Капиталдық құрылыс жөніндегі мердігерлік шарттар туралы» ережемен реттеліп отырды. Ал содан кейін, біз тәуелсіздік алдық, біздің азаматтық қоғамымыз қоғамдық қатынастарды реттеу үшін өзгеше нормалардың пайда болуын қажет етті. Сөйтіп, Қазақстан Республикасында алғашқы тәуелсіздік жылдары құқықтық реформа жүріп, бұрынғы заңдар біздің экономикамыздың деңгейіне, әлеуметтік-экономикалық жағдайға байланысты сәйкесінше өзгерді. Өстіп құрылыстағы мердігерлікті құқықтық реттеудің өзіне тән ерекше, жаңа нормалар пайда болды. Бұл нормалардың болуы құрылыс мердігерлік қатынастарын реттеуді және онда туындаған проблемаларды шешуге мүмкіндік береді. Сонымен құрылыс мердігерлік қатынастарын реттеуге Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 32 тарауының 3 параграфы арналған.
Нормативтік құқықтық актілер:

1. «Қазақстан Республикасының Констнтуциясы» Алматы. 1995ж 30 тамыз. Өзгерістер мен толықтырулар. 7.10.98. -Алматы: Жеті Жарғы. 2002.
2. «Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі». (Жалпы бөлім) 1994ж 27 желтоқсан (1995 ж 1 наурызда күшіне енді) -Алматы: Жеті Жарғы. 2004.
3. «Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі» (Ерекше болім) 1999ж 1 шілде. -Алматы: Жеті Жарғы. 2004 ж.
4. «ҚРғы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. 21.07.2001 ж.
5. «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс мәселелері жөніндегі өкілетті мемлекеттік орган туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің №126 Қаулысы. 26.01.2002 ж.
6. ҚР «Шетел инвестициялары туралы» Заңы. 27.12.1994 ж.
7. ҚР Президентінің «Лицензиялау туралы» № 2200 Заң күші бар жарлығы. 17.04.1999 ж.
8. ҚР «Экологиялық сараптама туралы» Заңы 18.03.97
9. ҚР «Қоршаған ортаны қорғау туралы» Заңы 15.07.97
10. «Гражданский Кодекс Российской Федерации». Полный текет. Изд. «ПРОГРЕСС» М.2000

Арнайы әдебиеттер:

11. Ю.Г.Басин, М.К. Сулейменов. Гражданский Кодекс Респуб¬лики Казахстан. Коментарий. Особ.часть. А., 2000. 12. «Гражданское право». Учебник.Особ.часть. Под ред. Гришаева С.П. Изд. Юрист. М., 1999
13. «Гражданское право». Учебник. Особ.часть Автор Г.А.Жайлин. Изд. «Дәнекер» А., 2001
14. «Гражданское право».Учсбннк. Особ.часть. Под.ред А.Г.Калпина. Изд. «Юрист» М., 2000
15. «Хозяйственное право». Учебник.Отв.ред. В.В.Лаптев. Изд. «Юридическая литература» М., 1983
16. «Гражданское право». Учебник. Итом. Под.ред Е.А.Суханова. Изд. «БЕК» М., 1993
17. «Гражданское право».Учебник. 3издание. Том 2. Под.ред. А.П.Сергеева, Ю.К.Толстого. Изд. ПРОСПЕКТ. М., 2001.
18. «Договор подряда и подобные ему договоры» Монография Автор. М.И.Брагинский. М., 1999
19. «Статистический ПрессБюллетень» № 2 А2001 Агентство РК по статистике.
20. «Казахстан сегодня» Информационно-статистический сбор¬ник. А., 1999
21. «Сборник договоров» Изд. «АянЭдет Сост. Р.А.Темиргалиева. А., 2001 «Сборник образцов гражданско-правовых документов» Уч. практич. пособие. Изд. «БЕК» М., 1994
22. «Отечественное законодательство ХІХХ веков» Пособие для семинаров.Часть 2. Под.ред. О.И.Чистякова. Изд. «Юрист» М., 1999
23. Газета «Казахстанская правда» №553 21.07.2001 «Сәулет және құрылыс» Газеті. 8 ақпан 2002 ж. №5(90)
        
        Жоспар
Кіріспе................................................................
.......................................4
І. Құрылыс мердігерлік шартының ұғымы және элементтері
1. Құрылыс мердігерлік шартының анықтамасы және қоғамдағы ... ... ... мердігерлік шарттың тараптары және нысаны …………..21
3. Құрылыс мердігерлік шартының жасасу тәртібі және мерзімі ... ... ... ... мазмұны және орындалуы туралы ... ... ... ... мазмұны және орындалуы ………30
2. Құрылыс мердігерлік шартындағы тапсырысшының құқықтары мен міндеттері
……………………………………………………………....40
3. ... ... ... ... және қосалқы мердігердің
құқықтары мен ... ... ... ... шарты бойынша тараптардың жауапкершілігі
1. Құрылыс мердігерлік шартындағы мердігердің өз міндеттемесін
орындамағаны немесе тиісті түрде орындамағаны үшін ... ... ... ... ... өз ... ... тиісті түрде орындамағаны үшін
жауапкершіл............................................................
......................50
Қорытынды
............................................................................
.............53
Пайдаланылған әдебиеттер ………………………………...............55
Кіріспе
Жалпы адамзат пайда болғаннан бастап, әр адам құрылыс жүргізіп келеді.
Тарихқа көз тастайтын болсақ, сонау ... ... ... да
құрылыс жүргізген. Міне құрылыстағы қатынастар сол кезден бастап дамып,
бүгінгі күнге дейін ... және одан әрі ... ... ... ... қатысты, мердігерлік қатынастар да дамып келеді. Құрылыстағы
адамдардың арасындағы қатынастары және ... ... ... ол ... ... реттеу механизмдері де дамуда.
Еске түсіретін болсақ, кеңестік дәуірде осы ... ... сол ... сай нормаларымен, мысалы: 1994жылы 3 наурызда ҚР құрылыс
министрлігімен қабылданған «Капиталдық ... ... ... ... ... реттеліп отырды. Ал содан кейін, біз тәуелсіздік
алдық, біздің азаматтық қоғамымыз қоғамдық ... ... үшін ... ... ... ... ... Сөйтіп, Қазақстан Республикасында
алғашқы тәуелсіздік жылдары құқықтық реформа жүріп, бұрынғы ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайға байланысты
сәйкесінше өзгерді. Өстіп құрылыстағы ... ... ... тән ... жаңа ... пайда болды. Бұл нормалардың болуы құрылыс
мердігерлік қатынастарын реттеуді және онда ... ... ... ... ... құрылыс мердігерлік қатынастарын ... ... ... ... 32 ... 3 ... осы жұмысым құрылыс саласындағы мердігерлік қатынастарын
реттеуіне бағытталған заңдарға және құрылыс ... ... ... осы ... ... ... шартының сонау рим құқығында
пайда бола бастағаннан қазіргі кездегі құрылыс мердігерлік ... ... ... ... ... қарастырылады.
Жалпы құрылыс мердігерлік шартының қазіргі кездегі қалыптасуына,
тәуелсіздік алғаннан кейін еліміздің жоспарлы ... ... ... ... бірденбір себеп болып табылады. Сол кезде жекешелендіру
процесс жүріп өтті де, ірі ... ... ... жеке ... ... Міне сол жеке ... инвестициялық салымдар салынып
қайта жаңартылып, қалпына келіп қайта құрылыс өндірісіне келгенше ... ... ... уақыт өтті. Сонымен, 2000 жылдары құрылыс
мердігерлік ... жаңа ... дами ... ... көрсетті.
Көптеген жеке құрылыс ұйымдар, фирмалар барлық қарқынмен құрылыс жүргізді.
Бұл фактімен Астана ... ... да ... 2000 ... 2967 мердігерлік ұйымдар тіркелген. Олардың құрылыс
мердігерлік шарты бойынша ... ... 142 млрд ... ... ... көрсеткіш 1999 жылға қарағанда 1.8 есе көп. Орта есеппен орындалған
құрылыс жұмыстары мен қызмет көрсету ... әр ... ... ... млн. ... ... екен. Ал 1999 жылы 27.3 млн, 1998 жылы 18.3 теңге
болған.
Құрылысты инвестициялауға ... ... ... ... ... ... ... бойынша 2001 ж ... ... ... ... ... 1 млрд 395 млн ... құрады.
Аталған инвестицияның 78.8%-і күрделі құрылысқа берілген. Осыдан біз,
құрылыс жұмыстарының көбейіп, ... ... ... ... шарттары да
жиі жасалынып жатыр деген ойдамыз.
Қазіргі танда жалпы қызмет көрсету, оның ... ... ... зерттеуге көптеген ғалымдар көңіл бөлуде.
Мысалы, жалпы мердігерлік шарттарға және соның ... ... ... ... Брагинский М.И «Договор подряда и подобные ему
договоры» атты еңбегінде толық ашып, осы ... ... ... ... бірге осы саланы зерттеуге Басин Ю.Г., Гришаев С.П., Жайлин
ГА., Иоффе О.С., ... А.Г., ... В.В., ... Д.И., Масляев А.И.,
Сүлейменов М.К., Сергеев А.П., ... Ю.К. және т.б. ... үлес ... ... осы ... зерттеуінің нәтижесі, бұл қатынастың ... ... ... ... жұмысын жазудың не мақсаты бар? ... ... ... Оған ... ... ... ... қатынастарын реттейтін
құқықтық базасына соңғы жылдарда енгізілген жаңалықтарға сәйкес ... ... ... тән ... түгел қарастырып, оларды
көрсету, сонымен қатар осы саладағы қатынастардың заң түрғысынан ... ... ... ... атап ... ... ... пәні тараптардың құрылыс саласындағы қатынастарының жүзеге
асуы барысында, әсіресе ... ... ... орындалу кезіндегі
туындайтын тараптардың құқықтары ең ... ... ... және ... асу ерекшеліктерін көрсету.
Бұл жұмысты жазу барысында бұрын заңды күшке ие ... және ... ... ие ... ... ... мәліметтер, оқулықтар
пайдаланылып, жүйеленіп осы жұмыс тақырыбының толық ашылуының құралы болды.
Сонымен қатар, жүмыстың тақырыбының ... ... ... ... ... ... ... аталған нормативтік құқықтық актілерге
анализ, синтез, жүйелеу әдістерін және ең маңызды әдіс; - ол ... ... ... ... ... Өйткені әр нәрсе, салыстыру арқылы
танытады деген ... ... сөз ... ... ... келесідей жүйелеп жазғанды дұрыс көрдім. Ең
бірінші, кіріспе, одан кейін негізгі бөлім және ... ... ... ... ішінде құрылыс мердігерлік шартының ұғымы ... ... ... мен ... ... ... және ... тараптардың жауапкершілігіне арнадым.
І. Құрылыс мердігерлік шартының ұғымы және элементтері
1.1. Құрылыс мердігерлік шартының анықтамасы және қоғамдағы алатын
орны
Жұмысымның тақырыбы «Құрылыс ... ... ... ... ... ... бергенім дұрыс болар.
ҚР АК 616 бабының 1 тармағына ... ... ... ... ... ... ... тараптың (тапсырысшының) тапсырмасы бойынша белгілі
бір жұмысты атқаруға және ... ... оның ... ... ... ал ... ... нәтижесін қабылдап алуға және
оған ақы төлеуте (жұмыстың бағасын төлеуге) ... ... ... ... ... атқару жөніндегі
міндеттемслерге жатады және олардың көмегімен белгілі бір тұлғаның ... ... ... ақша сомасына ауыстырылады. Сөйтіп, бұл
міндеттеме экономикалық қатынастарды ... деп ... ... ... мердігерлік борышкердің белгілі бір затты беруі емес, белгілі бір
жұмысты атқару міндеттемесіне жатады.
Ең алғаш ... ... ... ... рим ... ... Ол кезде еске сала кетейік, феодалдардың билік етуі ... ... ... көп ... ... ... етуімен асты. Яғни,
осыдан келе, сол кездерде ... ... бір ... қанағаттандыру
үшін құлдарды жұмыс істету арқылы жүзеге асты. Сонымен, осыдан туындайтын
нәрсе, сгер жұмысты құлдар атқарса, онда ... ... ... ... ал егер ... ... римнің еркін азаматы ... ... ... қызмет көрсету шарты жасалатын болған. Жалдау шарты мен
мердігерлік шартының бөлініп кетуі міне осыдан басталады. Осы екі ... ... ... ол ... шартының нәтижесі белгілі бір
экономикалық жетістіктерге әкеледі, ал қызмет ... ... ... ... ... мердігердің жұмысты атқаруы белгілі бір жетістіктерге
жетуге, мысалы, ... бір ... ... ... оңы ... ... ... жақсартуға немесе қасиетін ерекшелендіретін басқа бір
жетістіктерге жетуге ... және ... ... өзі ... ... ... ... керек. Ал жасаған жұмыстың нәтижесі,
яғни белгілі бір зат ... ... ... ... ... жеке ... ... табылады.
Сонымен қатар тағы бір тоқталып кететін жағдай, ол авторлардың ... ... ... ... ... ... ... қарамаған. Бұл туралы, яғни мердігерлік ... ... ... ... ... деп, бір ... белгілі ақы үшін, белгілі
уақыт аралығында басқа тұлғаға белглі бір қызмет көрсету, яғни ... ауыр ... ... ... туралы шарт. Бірақ мердігер, бұл
жұмысты өзі орындамайды, ол ... ... ... немесе жұмысшылар
атқарады. Сөйтіп, мердігер қызметі мердігерлікте айтылған жұмыс емес, ол
тек тапсырысшы мен жұмысты ... ... ... ... ... ... ғимарат салуға мердігерлік шарты жасалады да, мердігер
еш құрылыс жұмыстарын атқармайды, ол тек құрылысшыларды ... ... ... жүргізіп, осы операцняны басқарады. Сонымен ... ... ... ... екен.[2]
Осы жоғарыдағы айтылғанға қарап мердігерлік тәжірибеде көп көрініс
таппағанын көруге болады. Бұл туралы Мейер: "шынымен де ... ... аз ... ... ... ... ... тұлға, мердігерлік
шарт жасаспайақ жеке жалдау немесе сол сияқты шарт жасасып, сондай ... ... ... үй ... ... ... ... шарт
жасаспайақ, тас қалаушымен, ағаш шеберімен немесе сылақ жүргізетін тұлғамен
жеке жалдау ... ... ... ... ... біз тәжірибеде кез келген шарт жасасқанда
нотариалдық куәландыру, оны тіркеу т.б. ... ... ... ... ... бәрі ... болмайды, яғни белгілі сомада ақша шығынымыз
кетеді. Бұдан ... ... ... ... бір тұлға үй салу үшін
жазбаша жеке жалдау шартын ... үй сала ... ... ... ... үй салушы мен екінші жағынан құрылысшы, тас қалаушы т.б. тұлғалар
арасында өзара сенім қатынастары болу ... ... ... ауызша жеке
жалдау шарты, екі жақтың арасында қайшы ... ... ... ... ... ... Тағы да айта ... ... ... ... ... аймақтарда мұндай ауызша жеке ... ... өте көп ... және Осыдан нәтиже, ауызша шарт жасасу тиімсіз
болып табылады.
Сонымен мердігерлік шартпен анықталатын, ... ... ... ... ... ... тапсырмасы бойынша оның
қажеттіліктерін және талаптарын қанағаттандыру ... ... ... ... ... белгілі бір затты жасап шығару, немесе
бар затты қайта ... ... ... болып табылатын жұмысты
атқаруға ... ... шарт ... ... шыққан зат, тапсырысшының затты
қабылдап алған сәтіне дейін, мердігердің жеке ... ... ... шарт бойынша көзделген нәтижеге жету ... ... ... ... ... ... ... өз мойнына ... Яғни ... ... үшін алатын ақыны « ... ... ... ... ғана ала ... Мердігер жұмысты белгілі бір ақы үшін атқарады және ... ... ... ... ... мердігерде ақы алу құқығы, жұмысты
атқарып, тапсырысшыға өткізгеннен кейін ғана пайда болады.
Жоғарыда ... ... ... біз ... ... ... екі ... екенін көреміз. Мердігерлік шартының басқа
консенсуалды шарттардан айырмашылығы ол жасалғаннан кейін бірден орындала
алмайды, ... шарт ... ... орындау үшін белгілі бір уақыт қажет.
Бұл жөнінде О.С.Иоффе өз кезінде көңіл аударып былай деген:"Сатып алу ... ... ... ... ... бұл ... мердігерлік шартты реттей
алмайды, өйткені мердігерлік шарты бойынша, шартты жасасу мен ол ... ... ... ... ... оған ... бір ... кетеді".
Бұл шарт, менің ойымша тек мердігерге ғана қатысты емес, ... ... ... ол жұмыс белгілі бір мерзімде аяқталғаннан кейін ғана
оны қабылдап ... ... ... ... кейбір шарттар жасалғаннан
кейін бірден орындалады ... ... ... ... ... мысал бола алатын әрекет ол : фотосуретті бірден шығаратын суретке
түсіру, бізге ол ретінде белгілі.[4]
Мердігерлік ... ... ... белуге болады, ол мердігердің
атқарып жатқан жұмыс түрі мен нәтижесіне ... ... ... ... ... мердігерлік қатынастарды, жаңа затты жасап ... ... деп ... ... ... байланысты затты жасап
шығаруға бағытталған шарттарды ... ... деп, ал ... ... ... ... ... жұмысты орындау шарты деп
атауға болады.
Осы ... ... ... ... заңдарға сәйкес күрделі
құрылысқа мердігерлік шарттардан ... және ... ... ... ... рөлі болды. Көрсетілген шарттардың жасау
тәртібі, тараптардың құқықтары мен ... ... ... ... ... бәрі күрделі императивтік құрылыс
нормаларымен жеке жеке қарастырылатын болған. Бұл ... ... ... ... ол: жобалау алғы шарттарына көп көңіл ... және ... ... ... ... ... әлеуметтік экономикалық саладағы ... ... ... ара қатынасына елеулі өзгерістер
әкелді. Бюджет есебінен жүргізілетін құрылыс көлемі азайды, әсіресе тұрғын
үй ... ... көп ... ... ал кейбір аумақтарда мүлдем жоқ болды.
Күрделі құрылыс саласындағы ... ... ... ... ... не. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін жаппай жекешелендіру процесі
өтті, сол кезде мемлекет қарамағынан көптеген құрылыс индустриялары, завод-
фабрикалар жеке ... ... ... ... 90-шы жылдардың ортасында
жеке меншіктік қатынастар басым болды, осыған байланысты оларды құқықтық
реттеу үшін, жаңа ... база ... ... ... ... ... бұрын
қолданылған нормалар сол кездегі, яғни 1990-шы жылдардың ортасында мүлдем
сәйкес келмеді. Ал ҚР ... ... ... ... байланысты күрделі
құрылыс саласында да көптеген қайшылықтар, түсініксіз жағдайлар ... ... және ... ... ... нормалар күшін жойды:
1. 1994 жылы 3 наурызда ҚР ... ... ... ... ... ... мердігерлік шарттар туралы уақытша ереженің
күші жойылды.
2. 1994 жылы 39 ... ҚР ... ... ... № 75
"Мердігерлер ұйымымен қосалқы мердігерлік арасындағы қатынастар туралы"
нұсқауы күшін жойды.[5] ... ... тағы да ... мемлекеттік
органдармен қабылданған құжаттар күшін жойды.
Сонымен ... күші бар ... ... түріне келсек, ол 2001 жылы 16
шілдеде қабылданған № 24211 "ҚР-ғы сәулет, қала ... және ... ... ҚРң ... Бұл заңда осы қатынастардың субъектілері жайлы,
олардың осы қызметті жүзеге асырудағы ... ... ... осы ... мемлекеттік басқару туралы мәселелер қарастырылған. Осы
заңның 3ші бөлімі "Құрылыс" деп ... Осы ... 65ші ... бастап,
құрылыс кезінде пайда болатын қатынастарды АК-тен басқа реттеуге ... бар. 65ші ... ... мен мердігердің сол мердігерлік
қатынастың ең басты қатысушылары болып табылатындығы айтылған.
Заңның 66 бабына сәйкес мердігерді таңдау 3 ... ... Егер бұл жоба ... ... өзгеше көзделмесе мердігерді таңдау
конкурссыз негізде жүргізіледі.
2. Жабық немесс ашық конкурс негізінде жүргізіледі.
3. ... ... ала ... ... ... онсыз.
Тағыда осы заңда құрылыс процессіне қойылатын негізгі талаптар туралы,
пайдалануға берудің сапа кепілдігі жайлы мерзім 69 бапта көрсетілген, ... ... ҚР АҚ 665 ... 1 ... сілтеме жасалған, яғни онда шартта
өзгеше көзделмесе ол ... 10 жыл ... ... ... ... ... ... норма. Бұлардан басқа құрылыс объектілерін пайдалануға беруді
қабылдау туралы, қабылдайтын комиссия туралы айтылған. Ең ... ... ... ... ... мен ... ... қатысушылардың
жауапкершілігі жайлы жазылған.
Осы заң негізінде 2002 жылдың 26 қаңтарында № 126 ... ... және ... ... жөніндегі өкілетті мемлекеттік орган туралы»
ҚР Үкіметінің Қаулысы шыққан.
ҚР азаматтық заңнамасымен мердігерлік ... ... ... ... ... 2. ... ... 3. Жобалау
әне іздестіру жұмыстарына мердігерлік. 4. ... ... және ... ... ... қарастырайын деп отырған мердігерлік қатынас түрі, ол қүрылыс
мердігерлік қатынастары және ... ... ... ... ... оның ... реттелуі жағынан өз кезегінде көптеген өзгерістерге
үшыраған. Социалистік экономиканың ... ... ... ... ... ... ... шартымен қаралатын болған. Әсіресе
1923 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген РСФСРң АКң 220 235 ... ... ... АКң 523 бабына № 5 ... ... ... және ... туралы» ережесінде мердігерлік жұмыстардың
кезкелген түрлерін іске асыру ... ... ... ... Жоғарыда
айтылған ереже, шарттың кезкелген жұмысқа байланысты жасалуына ... ... ... ... асқан Кездегі мердігерлік шарттың
ерекшеліктері реттелген.[6]
Қазіргі таңда мердігерлік қатынастарды реттейтін негізгі ... АК ... ... Ал мен ... отырған мердігерлік қатынас түрі,
яғни құрылыс мердігерлігі туралы параграфте қамтылған.
Тәжірибедегі өндіріс ... ... ... ... ... ... шарт ішінен құрылыс ... ... ... бастады. 1961 жылдан бастап барлық жүйелі азаматтық
құқықтық актілер құрылыс ... ... ... ... ... ... деп қарамай, оны азаматтық құқықтық шарттың жеке түрі деп қарады.[7]
Енді қазір құрылыс мердігерлік шартының құқықтық реттелуі ... ... ... болып келеді. Бірақ онда кеңестік азаматтық
құқықтың дамуынан қалған кемшіліктер бар. ... бәрі ... ... ... ... ... ... болды. Осы ерекшеліктер
құрылыс мердігерлік жұмыстары кезінде басқа құқықтық қатынастардың пайда
болуымен байланысты, жер ... ... ... ... ... объектілерді энергиямен қамтамасыз ету шарттарын жасасумен, кейбір
мемлекет органдарымен жалпы ... ... ... байланысты.
Сонымен құрылыс мердігерлік шарты туралы ҚР АК-ң 651 бабына сәйкес
құрылыс мердігерлік шарты бойынша мердігер тапсырысшының тапсырмасы ... ... ... ... бір ... ... не өзге ... орындауға міндеттенеді, ал тапсырысшы мердігерге жұмысты орындауы
үшін қажетті жағдайлар жасауға, оның нәтижесін қабылдап ... және ол ... ... ... міндеттенеді.
Міне, күрделі құрылыс жөнінде жалпы заң нормалары туралы сипаттаманы
аяқтай келе айтатын жай, ол ... ... ... ... ... иемденген, әсіресе әкімшілік қаржылық және азаматтық нормаларды
иемденген.
Бұның негізгі ... ... ... қабылданатын нормативтік
техникалық құжаттардың жүйесінің бар болуы, яғни қолданылатын құрылыс
материалдарға, құрылғыға, ... ... ... бар ... ... және құрылыс монтаждау ... ... ... табылады.
Көрсетілген нормалар әртүрлі мемлекеттік өкілетті ... ... мен ... ... ... қарастырылады.
Осы нормалардың көбісі қазір жаңартылу жолында, ... өз ... ... одақтық кездерде қабылданғандары да бар. Олардың жаңартылуына
түрткі болған ғылыми-техникалық прогресс, сонымен қатар ... ... ... ... ... ету ... ... мердігерлік шартының негізінде атқарылатын жұмыс құрылыс
объектілерінің салынуына немесе жаңаруына әкеледі. ... бұл ... ... ... проблемаларды шешіп алу керек, керекті ыңғайлы жер
учаскесін алу, жобалау ... ... ... қала ... ... ... ... қауіпсіздікке жауап беретін ... алу және т.б ... ... ... ... ... мердігерлік шартын орындау көп Уақытқа
созылады, өйткені құрылыс жұмыстары жүргізіледі және қосу ... Осы ... ... ... ... және ... баға өзгеріп кетуі мүмкін, осының нәтижесінде ... ... ... енгізу қажеттілігі туындауы мүмкін. Міне
осының бәрі заңмен реттелген.
Құрылыс мердігерлік шарты бойынша, ... ... ... ара ... да ... ... шарт ... тиісті нәтижеге
жету үшін ондағы түрған бөгеттерді ... ... бас ... ... ... жұмыстың сапасын және қауіпсіздігін ... ... мен ... ... ... ... ... мердігерлік шартының негізгі ерекшелігінің
бірі болып «Құрылысты толық аяқтау туралы» шарт ... ... ... ҚР ... 651 бабының 3 тармағында айтылған «Құрылысты ... ... шарт ... ... ... өзіне құрылыс және оны қамтамасыз ету
жөніндегі барлық міндеттемені ... және шарт ... ... пайдалануға дайын объектіні тапсыруға тиіс».
Тараптардың келісімі бойынша тапсырысшы, құрылыс бойынша материалдық
ресурстармен қамтамасыз ету ... ... ... өз ... ... ... ... ондай міндеттемелерді мойнына алса да, мердігер,
құрылысты толық аяқтап, объектіні пайдалануға дайын түрінде ... ... ... міндеттенген. Әдетте өндіріс объектілерін салу
барысында мердігерге техникалық ... да, ... ... ... ... ережелерін де өткізу міндеттемесі жүктеледі.
Құрылыс мердігерліктің ... ... бір ... ... ... ... өз жұмысының нәтижесін тапсырысшыға
откізгеннен кейін да жалғаса беруі ... ... ... ... яғни белгілі бір дайын объектіні тапсырысшыға өткізген соң, сол
объектіге байланысты объектіні пайдалануға беру ... ... ... ... ... үйрету, әртүрлі ережелерді
дайындау сияқты қызмет көрсету ... ... бере ... Бұл ... ... ... бағасы т.б сипаттамалары құрылыс ... ... ... Бұл ... ... халықаралық құрылыс
тәжірибесінде де қолданылады. Оның атауы ... ... ... орысша
айтқанда «продукция на руки» деп аталады. Бұл шарт ... ... ... объектіні пайдалануға дұрыс берілу үшін оны тек салып қана ... ... ... техникалық, жүргізушілік білімі мен
ыңғайын да беріп ... ... ... ... ... ... айтылған
міндеттемелерді, сонымен қатар жүргізілген кәсіби қызметтің жоғары дәрежеде
өтуін қамтамасыз ететін және объектіні өткізілгеннен ... ... ... жол ... АК 666 ... 1 тармағына сәйкес құрылыс мердігерлік шартында
тапсырысшының талап етуі ... және ... ... ... болмайтын кемшіліктерді (ақаулар мен шала істелген жұмыстарды)
мердігердің жою міндеті ... ... ... 2 ... ... ... ... тікелей байланысты
болмаған немесе өзіне қатысы жоқ себептермен ... ... ... ... ... осы ... 1 тармағында көрсетілген жұмыстарды
орындаудан бас тартуға құқылы. ... ... ... де ... де ... бар ... ... әңгіме болып отыр. ҚР АК 687
бабына сәйкес «Мердігерлік туралы жалпы ... және ... ... ережелер, егер осы Кодекстің 683, 686 баптарына, сондайақ өтелмелі
қызмет көрсету шарты ... ... ... келмесе, өтелмелі
қызмет көрсету шартына қатысты қолданылады».
Ендігі тоқталатын ... осы ... ... ... ... және мердігерлік шарттар жүйесіндегі орны. Ең бірінші
мердігерлік ... ... ... келсек, өзіміз ... ... ... ... түрі ... ... құрылыс мердігерлік шарты, өзінің ерекшеліктерімен ... ... ... тұр. Оның ... тән ... бар: шарт бойынша жұмыс ... ... ... ... пәні ... ол, ... құрылғы немесе т.б. құрылыс
жұмысының нәтижесі; ... ... ... яғни ... ... қызметтің қатысушылары мердігер мен тапсырысшының арасындағы
келісімділік ... ... ... мердігерлік жүйесін кеңінен
қолдану; құрылыс саласындағы қатынастарды реттейтін арнайы нормативтік
актілердің бар ... Міне осы ... ... ... мердігерлік
шарты басқа Мердігерлік шарттарға қарағанда ... ... ... Ал енді ... ... шартының қоғамдағы
алатын орнына келсек, құрылыс мердігерлік ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін шарт болып табылады сонымен
қатар, құрылыстағы жұмыскерлердің біліктілігінің, ... ... ... ... ... бірге құрылыс қатынастары дамыған сайын
құрылыс сапасы да жоғарылайды және ең маңызды жері ол үйлер мен ... ... ... ... ... Тіпті, құрылыс
мердігерлік шартының қоғамға тигізетін пайдасы тұрмыстық мердігерлікпен
салыстырғанда да көбірек. ... ... ... ... ... үй, ... қойма т.с.с ал басқа да тұрмыстық қажеттіліктер екінші
орында. Міне осы ... және ... ... ... ... ... ... ең маңыздысы екеніне дәлел болатын статистикалық
көрсеткіштерге көңіл аударайық.
Республикамызда соңғы 10 жыл ... ... ... ... ... ... осы кезеңді шартты түрдс 3 кезеңге белуге болады:
Бірінші кезеңде (1991, 1995) нарықтық ... өту ... ... шаруашылық байланыстың бүзылуы байқалды, инфляцияның
прогрестенуі, потенциалды инвесторлардың қаржылық ... яғни ... бәрі ... ... қызметтеріне әсер етті. 1992
жылы мердігерлік жұмыстардың көлемі 1991 жылға қарағанда екі есе ... ... ары ... ... ... басталуына байланысты көптеген құрылыс
ұйымдары, құрылыс ғимараттары ... ... жеке ... ... ... көбейуіне. Құрылыс кешенінің мемлекеттік
секторының көлемі азайды. Мердігерлік ... саны ... 1991 ... ... 95 жылы 11%ке ... (420 ... ... кезсң. (1996, 1999) Жоғары дәрежеде болмаса да, ... ... ... ... ... ... Бұл ... мердігерлік жұмыстардың көлемі орташа болды 900 ... ... баға ... осы ... ... ... ететін құрылыс ұйымдар саны шамамен 3 мың, яғни 1991 жылмен бірдей.
Жекешелендіру процесі жалпы аяқталды, олардың нәтижесі ... ... саны ... 96 жылы 391ге дейін, 99 жылы 88ге дейін. Қазіргі
таңда ... жеке ... ... ... 96 жылы ... ... 79%, ал
99 жылы 78%ін құрады, ал ... ... ... 96 жылы 0.7%, 99 ... ... ... қатар құрылыста жұмыскерлердің орташа ... ... 1996 жылы 225 мың, ал 1999 жылы 99 мың ... ... 2000 ... ... бұл жыл ... қүрылыс
қызметінің белсенді болуын көрсетеді. Кіші, орташа және ірі ... ... ... ... ... ... ... 142 млрд
теңгені құрады және бұл көрсеткіш 1999 жылға қарағанда 1.8 есе көп. ... ... ... ... айналысатын 2967 мердігерлік
ұйымдар тіркелген. Орта есеппен ... ... ... мен ... бойынша әр құрылыс ұйымына шаққанда 47.8 млн теңгеден келеді екен.
Ал 1999 жылы 27.3 млн, 1998 ж 18.3 млн. ... ... ... күндері
алысқа кетпей қарасақ біздің Астанамыз да ... ... ... ... ... ... Қаласының статистикалық басқармасының мәліметтері
бойынша 2001 жылы негізгі капиталға салынған ИНВЕСТИЦИЯ ... 73 млрд ... ... ... Бұл ... ... ... 4,2% ке көп.
Аталған инвестицияның 78.8%і күрделі құрылысқа берілген. Былтырғы
жылга қарағанда 16.3%ке ... ... ... 47.1%і ... ал, 7.1%і ... ... қаржыландырылған, күрделі
құрылысқа салынған қалған инвестицияны шаруашылық ... ... ... ... жылы жаңа ... ... ... көлемі 217 мың м. кв құрайды.
Барлығы 1520 пәтер өткізілген, ол бұл ... ... ... ... көп, 51,4%і ... Бұл ... ... меншік нысаны әр
түрлі құрылыс ұйымдарымен салынды.[12]
1.2. Құрылыс мердігерлік шартының тараптары және нысаны
Құрылыс мердігерлік шартының тараптары ... ... және ... ... ретінде кезкелген заңды және жеке ... ... ... қаралып отырған салада тапсырысшының қызметін атқару, жекелеп
айтқанда мердігердің жұмысты орындауына қадағалау жүргізу сияқты әрекеттер
арнайы білімді және ... ... ... ал ... осы ... ... ... етеді.
Құрылыс мердігерлік шартын жасау, инвестициялық қызметтің 61 элементін
құрады және өздеріңіз білесіздер оның ... ... ... Ал инвесторлар өзінің жеке, заемдық және ... ... ... ... және бір уақытта оның мақсатты түрде
жүзеге асуын қамтамасыз етеді. Бұдан айтатын дегенім, ... ... ... ... атынан тапсырысшы ретінде шыға алады. Бірақ
кейбір ... ... ... ... яғни инвестор өз
тапсырысшылық ... ... ... болып табылатын арнайы тұлғаларға
береді. Еске сала кетейік, инвесторларға заң ... ... ... ... ... азаматтарға, заңды тұлғаларға, мемлекеттік
және муниципалды ... ... ... берілген. Мұндай жағдайда
инвестор мен тапсырысшы арасында ерекше ... шарт ... және ... ... ... табиғатына қарай тапсырыс немесе комиссия шарты болып
табылады. Осы шарт негізінде инвестордың ... ... ... ... тапсырысшы ретінде жұмысты атқарушымен құрылыс мердігерлік шартын
жасасады.[14]
Сонымен осы ойды ... ... ... болып инвестордың
немесе өз атынан ... ... ... ... жасасатын және осы
шарт бойынша барлық құқықтар мен міндеттерге ие болатын тұлға табылады.
Мердігер ретінде ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар, сонымен қатар құрылыс Қызметіне лицензиялары бар
жеке кәсіпкерлер шығады. Құрылыста бас мердігерлік жүйесі көп ... ... бас ... ... ... құрылыс мекемелері жүзеге асырады,
ал арнайы ыңғайды ... ... ... ететін жұмыстарды, қосалқы
мердігерлер жүзеге асырады, олар арнайы ... мен ... ... енді ... ... шартының нысанына келетін болсак, бұл шарт
көп жағдайда жазбаша ... ... ... ... ... құрылыс
мердігерлік шарты, бірнеше пунктен тұратып оте қысқа түрде жазылған, бірақ
мұндай шарттарды ... оның ... ... үшін ... ... ... бәрін кіргізу қиындау болды. Ал қазіргі танда көбінесе
неғұрлым негізді, көп ... ... ... және онда ... ... да құқықтары мен міндеттері жайлы, келісілген т.б жағдайлар
жайлы ... ... емес ... ... жағдайда құрылыс мердігерлік шартын жасау үшін, үлгі нысандағы
арнайы құрылыс жұмыстарына арналған ... ... ... жай,
тараптар үшін міндетті, арнайы типтес ... ... ... шарт жоқ. Сондықтан, ойымды қорытындылай келе, тараптар ... ... ... және ... ... жазбаша жасайды. Енді құрылыс
мердігерлік шартының нысаны ... айта келе осы ... ... ... ... ... болар. Шарттың елеулі жағдайлары болып, шартта
көзделуге тиіс ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары болып тапсырысшының мердігерге берген ... ... ... шарттың елеулі жағдайы тапсырмадан құралады.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... нәтижеге жетуге бағытталған міндеттемелерін де жатқызуға болады.
Жоғарыда айтылғанмен қоса шарт құрыльімында боуы міндетті ... ... ... ... ... ... ... міндетті шарттардың
бірі, ол жұмыстың ақысын төлеудің мөлшері мен ... және ... бірі ол ... ... жауапкершілігі көрсетіліп кетуі
тиіс. Мұнда, әрине форсмажор ... да ... ... Осы ... ... ... ... бәрі шартта көзделуі тиіс, ал егер
олар шартта көзделмесе заң нормаларымен реттелу ... деп ... ... ... ... шартының жасасу тәртібі мен мерзімі
Құрылыс мердігерлік шарты, бүгінгі күндері, бұрынғыдай жобалық ... ... шарт ... ... барлық ыңғайлы, пайдалы
мәнжайларын ескере отырып ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары, мемлекеттің тапсыруы бойынша жүзеге ... ... ... ... ... да аса ... ... ал дәл
қазіргі кезге келсек, тапсырысшылар болып кобінесе өздеріне офис, қойма т.б
ғимараттарды қажет еткен мемлекеттік емес ... ... ... ал ... ... пайда табу мақсатында ... ... ... ... ... беретін жеке құрылыс
фирмалары болып табылады. Бұдан келесі қорытынды ... ол ... ... көбінесе кәсіпкерлік салада жасалады, яғни
кәсіпкерлікпен ... ... деп ... ... және бұл, ... ... ... болуына да әсер ... ... ... шарт ... ... әкімшілік құқықтық алғы шарттары жоғалып кетті деп
айтуға болмайды. Мәселен: Бүгінігі ... ... бір ... ... ... яғни ... бір объектіні салу үшін бірқатар ... ... ... алу ... ... инвестор құрылысты бастау
жөнінде барлық негіздерді ескере отырып шешім қабылдайды. ... ... ... жобалау сметалық құжаттаманы жасап, оны міндетті
мемлекеттік экспертизаның өткізіліп, ... ... ... ... Жобалау сметалық құжаттамаға тоқталатын болсақ, ол Қазақстан
Республикасы Азаматтық Кодскеінің 654 ... ... Онда 654 ... ... ... және оған ... жұмыстарды жұмыстың
көлемі мен мазмұнын және жұмысқа қойылатын басқа да талаптарды айқындайтын
жобалау құжаттамасы мен жұмыстың ... ... ... ... ... міндетті» делінген. Сонымен қатар 2001 жылы 16 шілдеде ... 24221 ... ... қала ... және ... қызметі туралы» ҚРң
Заңының 60 бабы жобалау (жобалау смета) ... деп ... ... 1ші ... ... және ... ... құрылысы
(реконструкциялау, қалпына келтіру, ... ... ... жаңғырту, күрделі жөндеу) сондай-ақ коммуникацияларды төсеу,
аумақты инженерлік жағынан ... ... және ... ... ... жүзеге асырылатындығы айтылған.
Сонымен бірге осы Заңның 63 бабының 1- ... ... ... ... ... ... ... құрылыс
жобасында объектілердің орналасқан жерінің қала ... ... ... ... және объектіні пайдалануға беру үшін қажетті
көлемде экономикалық, сәулет, көлемдік ... ... ... ... ... ... және өзге де
шешімдер болуға тиіс.
Жоғарыда айтып кеткенімдей кез келген ... ... өтуі ... ... орай ... көрсеткен заңның 64-бабында
осы экспертиза ... ... ... 1- ... ... ... сараптама, сондай-ақ тиісті лицензиясы бар ... ... ... ... ... ... ... жобалау құжаттамасының жекелеген түрлері бойынша,
сондайақ жобалаусметалық құжаттамасы бойынша ҚР ... ... ... Қала ... жобалары осы Заңда көзделген тәртіппен
мемлескттік сараптамадан өтілетіндігі туралы айтылғаы.
Экспертизадан өткен құрылыс жобалау сметалары ... ... ... Құжаттарды бекіту ҚР Заңдарымен белгіленген тортіппен
окілетті және ... ... ... ... асырылады. Егер
құрылыс жобаларын мсмлекет қаржыландырған болса, яғни ... ... ақша ... онда оны ... ... ... ... бекітеді. Егер құрылыс жобалары ҚРң
субъектілерінің ... ... ... ... ... онда ... сәйкес мемлекеттік органдар жүзеге асырады. Ал егер ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттары
арқылы қаржыландырса, онда бекітуді сол тапсырысшының өзі жүзеге асырады.
Құрылыс мердігерлік шарты әдеттегі тәртіппен жасалуы ... ... ... ... ... керекті жағдайларының бәрін
келісіп шеше отырып, оған қол қояды.
Құрылыс мердігерлік ... ... тағы бір ... ол мердігерлік
сауда (торг) арқылы жасалады. Бұл қатынастар «сәулет, қала құрылысы ... ... ... ҚР Заңының 66, 67-баптарымен реттеледі.
Мердігерлік сауда деп ... ... ... ... ... ... Бұл ... сонымен қатар, мердігерді конкурс негізінде
тандау да кіреді. Конкурс тендер ... ... ... ... ... ... ... жоғарыда аталған заңның баптарымен
реттеледі.
Енді тендерлік құжаттамаға келетін болсақ, онда келесі ақпараттар бар:
1. ... ... ... ... яғни ... ... ... уақыты, тапсырысшының атыжөні т.б.
2. Жобалық құжаттамалар, оның ішіде чертеждер, ... ... ... ... ... ... талаптар, кейбір құжаттар,
ақша түсімдері туралы құжаттар.
4. Оферта ... ... ... офертаны дайындау, ұсыну
жөніндегі талаптар т.б.
5. Конкурсты ... ... онда ... түрі мен ... ұтып алушыны таңдау тәртібі.
6. құрылыс мердігерлік шартының жобасы.
7. Сайысқа ... ... ... ... мердігерлік саудалар келесі негізгі түрлерге бөлінеді:
Тендерді ұйымдастырушының жеңімпаздары ... ... ... ... ... бар ... және аддынала
квалификацияланбаған сауда;
бір объект бойынша сауданың қаншасыншы рет ... ... ... және кейінгі;
шетел оферентінің қатысуына байланысты шетел оференті ... және ... ... қатыспайтын сауда;
оференттердің қатысуы және олардың қатысуының нәтижесіне байланысты
жария сауда және жария емес сауда;
саудаға қатысушылардың саны шексіз бе әлде тек ... бір ... ... ... ғана ... байланысты ашық және жабық
сауда.[15]
Тендердің ... ... ... ... талаптардың
бәріне жауап беретін оферент табылады. Ол ... ... ... ол хаттамамен бекітіледі. Хаттаманың мазмұнында жеңімпаздың атыжөні,
тендерлік комитеттің құрамы, дауыс беру ... ... шарт ... Хаттаманы тендерлік комитет тапсырысшыға ... ... ... ... ... ... ғана ... аяқталған
болып есептеледі. Одан кейін ең маңызды бір жері, ол ... ... мен ... ... ... және жеңімпаздың офертасының
негізінде құрылыс мердігерлік шартын жасайды.
Құрылыс мердігерлік шарты нақты бір мерзімге ... ... ... ... енгенге дейін, қарастырылып отырған шарт бір жылдан ... ... ... және ... бас ... ... ... Қазіргі заңдар, жоғарыда аталған сияқты ... ... ... тараптар өздері жалпы шарттағы мерзімнен басқа шарт
бойынша жеке объектілердің ... де ... ... Бұл мерзімдер
жалпы мерзімге кіріп кетуі немесе қосымша мерзім деп те ... ... АК 620 ... ... ... ... және түпкі мерзімі
сонымен қатар аралық мерзімдері көрсетілген. Сонымен бірге тараптар ме
нақты ... ... ... ... олар жеке ... ... көрсетіледі. Мысалы: жұмыс кезінде немесе жұмысты қабылдау
кезінде кемшіліктерді жою. Аталған барлық тараптармен келісілген ... ... ие және ... сақтамау жауапкершілікке әкеліп соғады.
Жекелеп айтқанда ҚР АК 627-бабының 2- ... ... ... ... ... кіріспесе немесе жұмысты соншалықты баяу орындап, оны
мерзімінде аяқтау көрінеу мүмкін болмаса, ... ... бас ... шеккен залалдарын өтеуді талап етуге құқылы.
Осы баптың ... ... ... ... ... ... жоймаса, тапсырысшыға шарттан бас тарту құқығы берілген.
Құрылыс мердігерлік шартында мерзімдер тек мердігер үшін ғана ... ... да ... ... ... ... бір мерзімде
құрылыс материалдарын, жобалау сметалық құжаттарды беруді кешіктірсе, бұл
тапсырысшының жауапкершілігіне әкеліп қана соқпан, барлық құрылыс ... ... ... оны ... ... ауыстыруға әкеліп соғады.
II. Құрылыс мердігерлік шартының мазмұны және орындалуы туралы жалпы
ережелер
2.1. ... ... ... ... және орындалуы
Құрылыс мердігерлік шартының мазмұнын құрайтын ең бірінші мәселелердің
бірі ол, тараптардың ... мен ... ... ... Ол ... мердігерлік және жеке мердігерлігі бойынша ауқымды мәселелер
қамтылған.
Кез келген объектінің ... ... үшін ең ... оның ... білуіміз керек. Тапсырысшы салынатын объектінің болашақ иесі
ретінде құрылыс салу үшін өзі тандаған жер ... ... ... және ... күйде уақытылы беруге міндетті. Шартта мұндай нұсқау
болмаған ... жер ... ... мен күйі ... ... оның ... ... және мерзімінде аяқталуын қамтамасыз
етуге тиіс. Шартпен мердігерге жер учаскесін ... алу және ... ... ... ... ... жолдарды тазалау,
дайындау міндеті жүктелуі мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... ... де болуы мүмкін немесе мердігер бұл
қызметті басқа тапсырыс шарты негізінде жүзеге асырады.
Келесі мәселелердің бірі ... ... ... ... ету. ... ... шаруашылық жүйе кезінде
материалдықтехникалық ... ету ... ... ... ... Ал сол материалдарды тараптың ... ... ... ... ... құрылыс мердігерлік шарттары туралы срсжслер және т.б.
актілер арқылы ... ... ... ... ол ... ... ... реттейді. Қазіргі күші бар заңдар құрылысты материалмен
қамтамасыз ... кез ... ... ... ... Атап ... Республикасының Азаматтық Кодексі 656-бабының тармағы бойынша
егер шартта тапсырысшының құрылысты тұтасымен немесе ... бір ... ... ету ... бөлшектер мен конструкцияларды қоса
алғанда құрылысты материалдармен, сондайақ жабдықтар мен қамтамасыз ету
жөніндегі міндеттерді мердігер ... ... ... бұл ... ... 3 ... ... енеді:
1) егер шартта бұл міндеттеме кімге жүктелетіндігі туралы ештеңе айтылмаса;
2) шартта көзделген материалдық ... ету ... ... ... ... 3) ... ... арасында шартқа дейінгі дау бойынша сот
шешімі тапса.[16]
Сонымен бірге, ... ... ... ... ... ету жөнінде кейбір құқықтар мен бірге міндеттері де бар. ... АК ... ... ... ... ... құрылысты материалдық
қамтамасыз ету кіретін мердігер өзі ... ... ... ... ... ... жұмыстардың сапасын
нашарлатпай пайдалану мумкін болмай қалатындығы анықталатын тәуекелге
барады.
Тапсырысшы құрылысқа ... ... ... алып ... оның
нәтижесінде орындалатын жұмыстардың сапасын нашарлатпай пайдалану мүмкін
болмай қалатындығы ... ... ... оларды аз уақыт ішінде
ауыстырып алып келуін талап ете алады. Ал егер ... бұл ... ... ... бас ... жэне ... ... жұмыс бөлігіне барабар бағасын төлеуді, сондайақ осы ... ... ... ... ... құқылы (ҚР АК 656 б. 3 ... бұл ... ... ... ... ... ... мердігер
тапсырысшы берген материалдардың кемшіліктері себепті тиісті дәрежеде
орындалмаған ... ... егер ол осы ... ... ... кезінде
оның кемшіліктерді анықтауы мүмкін болмағанын дәлелдей ... ... (ҚР АК 652 б. 2 ... ... шартының мазмұнын келесі бір мәселелерінің бірі ол
- техникалық ... ... ... ... қарастыратын болсақ бұл ... ... ... негізгі құқықтары мен міндеттері қарастырылады.
Сонымен қатар олардың әрекеттері, ... ... ... тек шарт
нормаларымен реттеліп қана қоймай, құрылыс бойынша оның әрекеттері күрделі
болғандықтан ол тағы техникалық ... де ... ... осы ... ... ... ... құрылыс бойынша
техникалық құжаттаманы дайындау, нақтылау, өзгерту ... ... ... жүйелі түрде реттеуге бағытталған.
Ең бірінші, техникалық құжаттаманы дайындау туралы ... ... - ... ... ... ... Оған ... құрылыс мердігерлік
шартын жасау барысында жобалау құжаттаМасына ... ... әлі тек ... ... ... бар ... кезінде немесе
құрылыстын техникалық жобасы жұмыс құжаттарында кейбір мәселелерді
нақтылауды ... ... Міне осы екі ... құрылыс мердігерлік шартын
жасасқанда техннкалық құжаттаманың мазмұны нақты ... ... ... ... және қай ... ... ... құжаттарды
дайындау керектігі толық айқындалу керек. (ҚР АК 654. 3.)
Техннкалық құжаттаманы, ... ... ... ... осы екі құжатта тараптармен келісіліп, және құрылыс аяқталғанга
дейін өзгертілмеген күйінде қалу ... Екі ... ... ... ол, ... құжаттама негізінде құрылыс кешенінің ... ... ал ... тараптардың объектіні салуға кеткен және
сонымен байланысты жұмыстарға кеткен шығындардың көлемін ... ... ... көп ... ... құжаттамада қарастырылмаған мән
жайларды болады, ондай кезде қосымша жұмыстар жүргізіліп, смета көлемінде
үлғайтуға тура ... ... ... ... ... ол ... хабарлап, оның бұйрықтарын күту керек. Бұл процесс ерекше
заңды күшке ие, өйткені құрылыс ... ... ... ... ... үшін ... жазбаша нысанда болу керектігі жөнінде ескертпе
болуы мүмкін.
Тапсырысшы мердігердің сол жұмыстарды және ... ... ... беру ... ... ҚР АК 654-бабының 4-тармағы бұл факт бойынша
қатынасты келесідей реттеген: «мердігер өз хабарламасына тапсырысшыдан ... ... ... алмаған жағдайда, егер заң актілерінде немесе шартта ... ... ... ... бос ... ... залалдарды
тапсырьісшының сссбіне жатқыза отырып, тиісті жұмысты тоқтата аладыц
делінген.
Сонымен бірге сгер ... ... ... ... ... ... ... үшін шүғыл ісқимыл жасау қажеттігін, атап
айтқанда, жұмыстың іркілуі салынып ... ... ... немесе
бүлінуіне әкеп соқтарғанына байланысты ... іс ... ... алмаса, тапсырысшыдан қосымша жұмысты орындағаны үшін және осыдан
туған залалдардың орнын толтыруды талап ету ... ... (ҚР ... тапсырысшы қосымша жұмысқа және оған ақы төлеуге келісім берсе,
мердігердің ол ... ... бас ... ... жоқ. ҚР АК ... ... осы ережеге бағынбайтын 2 жағдай бар: біріншіден, жұмыс
мердігердің кәсіби қызмет аясына ... ... ... мұндай әңгіме арнайы
жұмыстар туралы болып отыр. Екіншіден, мердігерге байланыссыз себептермен
орындалмайтын ... ... ... ... ... ... ... келісіп, бекітілген болса да заңнама шарт орындалып жатқан кезде
тараптарда жобалау сметалық құжаттаманы ... ... ... ... болу ... де қарастырған. Бұл қажеттілік әр
түрлі жағдайлардың туындауымен ... ... ... ... ... ... өзгеруі, өкілетті мемлекеттік
органдардың ... ... ... немесе құрылғыларға бағаның
күрт өсуі және т.б. тапсырысшы бұл қатынаста ... ... ... ... оған ... құжаттамаға мердігер үшін қосымша
шығындарға және жұмыстық орыіщалу мерзімін ... ... ... енгізуді талап етуге құқылы.[18] Тапсырысшы, мұны өзінің қарауы
бойынша жүзеге асыра алады, бірақ бұл ... ... ... құны
сметада көрсетілген жалпы құнның 105 нен ... ... және ... ... көрсетілген жұмыс сипаты өзгермеу керек. ... ... ... ... құны ... кемінде он
прөңентке асып кетсе, ол сметаны ... ... ... ... ... (ҚР ... Егер осы айтылған талаптар сақталған болса, ... ... ... ... ... қосымша жұмыстарды
орындауға міндетті. Әрине, қосымша жұмыстың бәрін шартта ... ... ... (ҚР АК 655.2.). Техникалық
құжаттамаға тапсырысшымен ... ... ... бойынша коп
жұмыстың орындалуын қажет етсе немесе ... ... ... өзгертсе, ондай кезде бұл мәселелер мердігермен келісілу керек.
Мердігер жаңа жұмысты ... ... ... ... қосымша сметаны
жасап, құрылыс мердігерлік шартына басқа да қажетті өзгертулер ... ... ... ол тек ... ғана өзгертуді талап етуі мүмкін
бірақ, техникалық құжаттаманы ... ... Егер ... ... анықтауға және жоюға байланысты шығарған қисынды
шығындар пайда болса, мердігер оны түзетіп, тапсырысшыдан оған ... ... ... ... Заң ... мердігерде мұндай құқық 2
жағдайда пайда болады: біріншіден, ... ... ... ... өзімен дайындалған болса, екіншіден, егер мердігер ол туралы
тапсырысшыға уақытында ... ... ... ... келесі бір маңызды ... ... ... ... ... ... тараптардың
қызметтестігі әр саласында, соның ішінде ... ... ... ... ойткені шартты жасасып жатқан тараптардың өзі қызметтестікті
жасайды. Бұл әрекеттерді заң нормаларында айқын көрінуге болады. ... ... ... ... ... заңнамамен құрылыс мердігерлік шарты бойынша
тапсырысшыға ерекше маңызы бар, ... ... салу үшін ... құрылғыларды беру, электр энергия І желісін жүргізіп беру, ... ... ... ... ... беру сияқты қосымша
міндеттемелер жүктелуі мүмкін. Міне, ... бәрі ... ... ... ... осы ... ... белгісі, ол — ерік,
келісімділік болып табылады. Осы ... ... ... ... өз мақсаттарына жетеді. Үмытпайық, тараптар дың қызметтестігі
арқылы шартта көзделген ... тез ... жету ... және ... ... болу ... бар. Бір ... айтқанда, қызметтестік
тараптардың өз мақсаттарына жету кепілі.
Қаралып отырған шартта басқа да мердігерлік шарттардағы ... ... ... ақы ... ... бірдей және оның тортібі ҚР АК 623
бабында көрсетілген.
Негізгі бағадан басқа жұмыстың жоғарғы ... үшін ... ... ... қысқартқаны үшін шартта әртүрлі қосымша ақылар
(премиялар) көзделуі ... ... ... ... өзге ақы ... ... мүмьсін, жекелеп айтқанда конструкторлық элементтері бойынша
жұмыстың және қызмет көрсетудің бөлек түрлері үшін ақы ... ... ... ... ... жай, ол құрылыс мердігерлік шартында
тапсырысшының ... ... ... ... тоқтату жағдайлары да
көзделуі мүмкін. Бұл жерде ... ... өз ... ... түрде
орындамауы немесе оның жұмыс нәтижесінің еш бір көңілге сиярлық көрінісінің
болмауы туралы және ол кемшіліктер ... ... ... ... ... ... ... төлеудің тәртібін тараптар ескермей немесе т.б.
жағдайларға байланысты шартта көрсетпесе ҚР АКнің мердігерлік туралы ... ... ... 623 ... ... Онда тапсырысшы
мердігерге жұмыс тиісті түрде және келісілген мерзімдс, не ... ... ... ... ... ... нәтижесі
түпкілікті тапсырғанпан кейін келісілген бағаны төлеуге міндетті.
Ақы төлеу аванс берумен де ... асуы ... ... ... шартта
оны беру міндеттілігімен қоса аванс туралы көрсетілген жағдайлар мен
мөлшерде ғана ала ... ... ... ... жойылуына немесе
бүлінуіне әкеліп соғатын жағдайлар болуы мүмкіп, ол ... ... ... ... ... ... туралы ештеңе айтудың қажеті жоқ деп
ойлаймын. Мердігер құрылысты жүргізгенде ... ... ... және
құрылыс жұмыстарын қауіпсіз жүргізу жөніндегі заңдар мен ... ... ... ... ... басшылыққа алатын бір
жай, ол ҚР АК ... ... ... Чшда ... немесе қызмет
көрсетулердің кемшілігі салдарынан келтірілген зиянды орындаушы ... ... ... Мұнда зиянды өтеттіру үшін тек Мердігер
әрекеттерінің заңсыз екенін дәледдеу керек. Осындай Мәселелердің бірі ҚР ... ... Онда ... ... аталған талаптарды
орындамаса жұмысты жүзеге асыру барысыыда тапсырысшы берген ... ... ... ... оның нұсқауларын орындауға құқығының
жоқтығы айтылған. Сонымен бірге осы ... ... ... ... ... 1997 жылы 18 ... ... сараптама туралы ҚР Заңы және 1997 жылы 15 шілдеде қабылданған
«қоршаған ортаны ... ... ҚР Заңы ... ... ... ... ... шартында әр тарап құрылыс объектісін тапсыру және
қабылдау бойынша белгілі бір құқықтар мен міндеттерге ие ... ... ... ... ... ... мердігерлік шартындағы тағы бір
маңызды мәселелердің бірі ол ... ... ... және ... ... ... не шартпен белгіленген тәртіптс жүзеге асырылады.
Құрылыс инвесторлары, яғни тапсырысшы, мсмлекет болса, немесе жұмыс
толығымен не ішінара мемлекеттік ... ... ... ... қабылдау екі кезенде өтеді. Ең бірінші жұмыс, тапсырысшы ... ... ... ... және ... мемлекеттік
орғандардың өкілі бар ... ... ... ... ... ... ... және объектінің қолданылуына байланысты құрамы
мен деңгейі анықталатын мемлекеттік қабылдау комиссиясымен қабылданады. Ал
егер ... ... емес ... ... ... бір
кезенде өтіп, оған мемлекеттік органдардың және жергілікті өзін өзі басқару
органдарынын, өкілдері қатысуға тиіс. (ҚР АК 663.2.) ... ... ... ... ... жұмыс нәтижелерін қабылдауды ұйымдастыру міндеті
тапсырысшыға жүктеледі. Тапсырысшы, ... ... ... ... ... және мүдделі ұйымдардың окілдерінің қатысуын,
қызмет көрсету персоналының әрекет ... ... ... ... ету ... ... борін тапсырысшы өзі қаржыландыруы тиіс.
Тапсырысшы объектіні қабылдауды өте қысқа мерзімде ұйымдастыруы керек. ... ... ... ... ... ... туралы хабарын
алған сәттен кірісу керек.
Тапсырысшы ... ... алу ... ... ... ... нәтижесінің кездейсоқ бүліну және екіншіден ... ... ... ... ... алу ... пайда болады.
құрылыс мердігерлік шарты, объектіні ... ... ... ... ... ... көздейді. Егер жұмыс нәтижесін қабылдау
кезендердге ... ... асса онда ... жүзеге асырған тапсырысшы,
мұнда мердігердід кіносі болмаса, жұмыс нәтижесінің жойылу ... ... өз ... ... ... ... мен қабылдаудың арнайы тәртібі
бар, ол үшін ... ... ... ... және ... қабылдауы екі тарап, ал заң актілерінде көзделген жағдайда ... мен ... өзін өзі ... ... ... де қол
қойған актімен рәсімделеді. Тараптардың бірі актіге қол ... бас ... бұл ... белгі қойылып, актіге екінші тарап қол ... ... бір ... ... немесе Қабылдау актісін актіге қол қоюдан бас
тарту себептерін сот негізсіз деп таныған жағдайда ғана сот ... ... ... ... ... немесе шартта қарсатырылған ... не ... ... ... ... орындалатыи жұмыстың
сипатынан туындаған жағдайда, оның нәтижслерін қабыддауға ... ала ... ... ... Мұндай жағдайларда жұмыс нәтижелерін қабылдау
алдын ала жасалған сынақтың нәтйжелері оң болған кезде ғана ... ... АК ... ... актісіне қол қоюдан көбінесе тапсырысшы бас
тартады. Оыың объектіні қабылдаудын бас ... ... ... ... егер ... көрсетілген мақсат үшін жұмыс нәтижелерін пайдалану
мүмкін болмайтын кемшіліктер анықталса және ... ... ... ... тұлға жоя алмайтын болса. ... ... ... табылуы оның қабылдануына кедергі ... ... бәрі ... ... оны ... ... жоюға мердігерге
береді, шартпен ... ... ... ... ... ... тапсырысшының өзімен қабылдану керек. Кейде мердігер бір ... акт ... ... және өз ... ... сот ... ... деп таппаса осы акт негізінде жүзеге асырады. Құрылыс объектісін
Қабылдау ... ... ... ... ол ... ... ... керек. Кейбір жағдайда заң актілерімен көзделген жағдайды салынған
объектілерді мемлекеттік комиссия ... ... ... объектілерді
мемлекеттік қабылдаудың тәртібін белгілейтін және мемлекеттік ... ... ... ... айқындайтын ҚР Үкіметі ... АК ... ... ... орындалған жұмыс нәтижссіиің ... ... ... ... мүмкін. Мердігер құрылыс объектісінің
жобалық сметалық құжаттамада көрсетілген көрсеткіштерге жеткізілуіне ... ... ... мерзім ішінде объектіні пайдалану мүмкіндігіне
кепілдік береді. Егер заң ... ... ... ... ... ... онда ҚР АК 665-бабының 1- тармағына сәйкес кепілдік
мерзімі тапсырысшы объектіні қабылдаған күннен бастап 10 жыл ... ... ... анықталған кемшіліктер үшін, егер объектінің
немесе оның боліктерінің қалыпты тозуының, оны дұрыс пайдаланбаудың немесе
тапсырысшы өзі ... ол ... ... ... ... ... ... дұрыс болмауының, ... ... ... ... жүргізбеуі салдарынан болғаны дәлелдей алмаса,
мердігер жауапты болады. (ҚР АК 665. ... ... ... кемшіліктердің салдарынан объект падаланыла
алмаған барлық уақытқа кепілдік мерзімінің өтуі ... ... (ҚР ... ... ... ... мерзімі анықталғанға дейін сметада
көрсетіліп, шартта көзделген жұмыс ... бір ... ... қалу ... ... ... ... құрылыста тапсырысшының еркі бойынша және ... ... ... ... ... ... жою ... мүмкін. Осы аталған әрекетті ... ... ... ... ... ... ... жұмысты атқармауға құқығы бар.
2. Тапсырысшының құқықтары мен міндетгері
Тапсырысшының құқықтары мен міндеттерін қарастыру үшін біз ец ... АК ... ... ... көз салайық. Бірақ бүның өзінің кейбір
ерекшеліктері бар және бұл нормалар жалпы срсжсде жазылса да (ҚР АК ... ... ... үшін ... ... ... ... болып
жүмыстың жүргізілуін қадағалауға мүмкіндіктің болуын, жұмыстың жүргізілуіне
тұрақты бақылау жүргізу ... ... ... ... ... тигізеді.
Тапсырысшы өзі тапсырған құрылыс жұмыстары бойынша жүргізіліп жатқан
жұмыстың ... шарт ... ... ... ... ... мердігер ұсылған құрылыс материалдарының сапасын, сонымен бірге
тапсырысшы өзі берген материалдың мақсатты түрде ... ... ... ... егер ... жеке дара ... ... құрылыс жұмыстарын жүргізсе, онда ... ... ... ... ... Тағы айтатын болсақ, ... ... ... ... әрекеттерге қадағалау жүргізу керек. Бірақ,
кейде ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың нашар болу
себебін тапсырысшының ... ... ... ... ... ... бұл қатынас ҚР АҚ 660-бабының 4-
тармағымен реттеліп, жұмысты ... ... ... ... оның
орындалуына тапсырысшының бақылау мен ... ... ... ... ... ... тағы бір ... назар аударатын болсақ, құрылыс
бойынша тапсырысшы қадағалауды жүзеге асыра отырып, ... ... ... ... ... араласуға құқығы жоқ. Мысалы: құрылыс
бойынша жұмыстарды ұйымдастыру тәртібін көрсетуте немесе жұмысты ... ... ... ұйғарым беруге құқығы жоқ. ... ... ... де шарт ... ... ... ... немесе
техникалық қауіпсіздік бойынша нормаларды сақтамаса ... ... ... үшін ... (ҚР АК ... тапсырысшы жұмысқа қадағалау мен бақылау жүргізу үстінде ... ... ... ... ... ... онда ол туралы мердігерге
дереу хабарлау керек. Өйткені одан жұмыс сапасының одан әрі бұзылуы немесе
материалдардың жарамай қалу ... ... ... Кейбір кездс міне
осындай жағдайлардың туындап қалу қауіпіне байланысты құрылыс мердігерлік
шартында арнайы мерзімдер ... ... және ... ... ... осы мерзімдер ішінде кемшіліктерді жоюға міндетті. Ал
егер мұндай ... ... ... кемшіліктерді ақыға сиятын
мерзімде жою керек. Бірақ бұл ... ... ... жалпы мерзімін
ұзартуға мүмкіндік бермейді.
Ал егер тапсырысшы орындалып жатқан ... ... мен ... шарт ... ... ... ... ауытқуды немесе ондағы
өзге де кемшіліктерді анықтап, ол туралы дер кезінде мердігерге хабарламаса
кейін өзі анықтаған кемшіліктерге сілтеме жасау ... ... (ҚР ... ... ... мен ... ... кезінде
кемшіліктерді айқындап қана қоймай ... ... ... кейін
емсс, кемшілікті тапқан кезде бірден керек. ... ол ... ... ... ... жою белгілі бір шығындарға алып ... ... оны ... ... ... де ... ... формасын немесе түрді
исмденбей қалуы да мүмкін. Сонымен бірге ... ... ... ... және оны жою әлі де кеш ... Міне ... бәрін реттеуге заң нормалары мүмкіндік береді.
Тапсырысшы өз иелігіндегі құрылыс жұмыстарына ... ... ... ... бар және ... кадрлары болса қадағалау
қызметін өзі жүзеге асыра алады. Ал егер ... ... ... асыруға
мүмкіндігі болмаса, тапсырысшы, арнайы құрылыс мекемелерімен, фирмалармен
арыайы қызмет көрсету шартын жасасып өз ... ... ... ... ... ... бойынша: өзінің
құрылыс бойынша бақылау, қадағалау қызметін жүзеге асыру мақсатында және
өзінің атынан ... ... ... ... ... үшін,
тапсырысшы мердігердің келісімінсіз ақ инженермен ... ... ... ... ... жасаса алады. Мұндай ... ... ... ... үшін инженердің әрекеттері туғызатын салдарға
байланысты инженердің функциялары ... Ал ҚР ... ... ... көрсетілмеген және кейбір жағдайда ... ... ... ... ... бұл ... ... туындауы мүмкін, өйткені тапсырысшы құрылыстағы егжей-тегжейлі
нәрселерді білмеуі мүмкін, ал ... ол ... ... өйткені бұл оның
кәсіби қызметі. ... ... ... ол тапсырысшыдан алатын
тапсырманың толықтығын, нақтылығын ... ... ... яғни тапсырысшыдан
нақты тапсырманы алу керек, сонымен қатар ... үшін ақы алу ... ... ... ... ... берген барлық өкілеттіктерін орындауға,
мысалы жұмыс үстінен бақылау мен қадағалау, жұмыс ... ... ... үшін ... ... ... ... мөлшерінде беру т.с.с. Мұндай
кезде ... мен ... ... ... негізі болып қызмет
көрсету шарты табылады және бұл қатынастың негізі болып ... ... да ... ... ... шартындағы инженердің дербес субъектілігі
туралы мәселені қарастырып кетейік. Құрылыс мердігерлік шартында ... ... ... ... ... ... бар ... болады. Ол келесіден көрінеді яғни инженер өз ... ... ... ... қызмет көрсету шартының негізінде жүзеге
асырады. Яғни, инженер мұнда ... бір ... ... ... ал ... ... өз ... еңбек шартының негізінде жүзеге асырса, онда ол
жұмыс берушінің жұмысшысы ... ... ... ... қосылып бөлек бір
тарап болып есептеледі. Сонымен қоса қызмет көрсету шартында инженердің өз
жұмысы үшін жауапкершілігі бар, ягни тапсырысшы өзі ... ... тек ... ... және ... ол үшін ... ... береді.
Ал еңбек шартында болса, белгілі бір әрекеттер ұжымдық жауапкершілікпен
атқарылады. Міне ... ... ... ... ... Инженер - тапсырысшының сенім білдірген тұлғасы болып табылады,
және тапсырысшының атынан құрылыс бойынша мердігермен ... ... ... ...... ... ... РФ заңдары үшін
бір жаңа шарт, ал ҚР заңдарындағы құрылыс мердігерлік ережелерінде тым ... ... ... табылады. Мұндай факт шетел құрылысындағы тәжірибеде
оте коп қолданылады. Әдеттегі шетел ... ... тек ... ғана ... ... тапсырысшы мен мердігер арасындағы құрылыс бойынша
туындаған қайшылықтарды шешетін арбитр болып табылады.
2 ... және ... ... ... мен міндеттері
Құрылыс мердігерлік шартында бас мердігерлік жүйесі қолданылуы мүмкін.
Ол бойынша ... ... ... бір ... - бас ... ... ... жұмысты орындауды бас мердігер өз мойынына алады
да, қалған жұмыстарды басқа ... ... ... ... АК 619 б). Тәжірибедс көбінесе қосалқы мердігерлік арнайы жұмыстар үшін
қолданылады. Мысалы: ... ... ... инженерлік құрылғылар
немесе телефон желілерін ... ... ... көбінесе осындай
жұмыстарға лицензиялары бар мердігерлік ұйымдар жүзеге ... ... ... ... мердігерлерді тарту үшін тапсырысшыдан рұқсат
алмайды, өйткені жұмыстарды ... ... ... бас ... ... ... мердігер қосалқы ... ... ... үшін
тапсырысшының алдында жауапты, ал ... ... ... әрекеттері үшін жауапты.
Ескерте кетейік, егер шартта немесе заңдарда жұмысты ... ... ... жүктеле қос мердігерлікті тартуға тыйым салынады. Бұл
жағдайда жұмысты ... ... ... ... және егер ... ... бұзса онда, ол осы әрскетімен келтірген зиянды ... ... ... ... жоғарыда айтылған әрекетіне тыйым салынбаса, бас мердігер
қосалқы мердігерді өзі іріктеп алады және ... ... ... түсе ... ... бірге тәжірибеде үлкен объектілердің
құрылысын жүргізгенде құрылыс жұмыстарының көптігі мен кешенділігі кездесуі
мүмкін, ондай ... ... ... бас мердігерлермен шарт жасай
алады. Әдетте тапсырысшы ... ... бір бас ... саны ... ... ... жүмысты басқа учаскеде
орындауға байланысты жүзеге асырады.
Кейде тапсырысшы, ... көп ... ... бас мердігерлік
жүйесін қолданбайақ бірнеше мердігерлермен өзі ... ... ... ... ... ... бір ... ғимаратты тек қана кірпішпен
қалап шығуға шарт ... ... ... оның ішін ... ... сол ... ... жүйесін орнатуға арнайы мамандандырылған
ұйымдармен шарт жасасады. ... әр ... егер ... ... көзделмесе
өзіне міндеттелген жұмыс бөлігі үшін, яғни жұмысы ... ... ... ... ... (АК 286 бап). Ал егер ... ... келіскен болса немесе орындалатын жұмыс кешені бүлінбейтін ... ... ... ... жауап береді (АК 287 бап).
ІІІ. Құрылыс мердігерлік шарты бойынша тараптардың жауапкершілігі
1. ... өз ... ... немесе тиісті түрде
орындамағаны үшін жауапкершілігі
Құрылыс мердігерлік шарты бойынша да басқа шарттарда сияқты ең ... бірі ол ... ... ... ... бойынша жауапкершілік кәсіпкерлік сипатта болса немесе ол
туралы шартта арнайы келісілген болса ... ... ... ... ... ... ... жүктеледі және ол
жауапкершіліктің көлемі азаматтық заңдармен ... ... ... ол жауапкершілік өтемақылық (компенсациялық) сипатқа ... ... ... ... ... жауапкершілікпен қарайтын
мәселелердің бірі ол, барлық жұмыс әрскеттерін тек техникалық құжаттамаға,
құрылыс сметаларға ... ... ... міндеттілігі (б54.1). Сондықтан
мердігердің кез келген жұмыс әрекеттері ... ... ... ... ... бірақ егер ол әрекеттер мердігердің ойынша
ешқандай зиянды салдарға және жұмыс сапасының ... ... де ... ... ... ... шарт нормалары бүзылды деп
есептелінеді. Тапсырысшы ҚР АК ... ... ... әрекеттер үшін
нақты санкциялар көрсетілмегеніне байланысты АК 633.1 ... кез ... ... ... алады, атап айтқанда, қисынды
мерзімде жүмыстың кемшіліктерін өтемсіз жоюды, ... үшін ... ... ... ... тапсырысшының кемшіліктерді жою құқығы
шартта көзделее, өзінің оларды жоюға шыққан шығыстарын өтсуді ... ... ... бірге мердігердің жұмыс әрекеттерінің нәтижесі туралы
мәселелер бар, ол мердігер шартта, ... және ... үшін ... ... мен ... ... ... жол берілген
ауытқулар үшін, сондай-ақ құрылыс объектісінің жобалық сметалық құжаттамада
көрсетілген көрсеткіштеріне, оның ішінде кәсіпорынның ... ... ... жете алмағандығы үшін тапсырысшының алдында жауапты
болады (АК 664 ... ... 2 ... ... ... егер басында техникалық
құжаттамаға кәсіпорынның өндірістік қуатына қатысты не құрылыс объектісінің
көрсеткіштеріне қатысты қателі ... ... ... немесе құрылыс
объектісін салған кезде техникалық ... ... ... ... ... жағдайда егер бүкіл техникалық құжаттаманы дайындау
мердігерге жүктелсе, онда бұл жерде мердігер ... ал егер ... ... ... ... онда бұл ... ... Екінші жағдайда, егер мердігер өзінің техникалық
құжаттамадан ауытқуын ... ... ... ... ... ... ... немесе үйді қайта жаңғыртуға(жаңартуға, қайта
салуға, қалпына келтіруге және т.б) қатысты ... ... ... ... оның ... ... ... сенімділігін
төмендеткені немесе жойғаны үшін жауапкершілік жүктелген (АК 664 б).
Бұл норманың заңда көрсетілу себебі ол, егер ... үйді ... ... жаңғыртуды бастаса техникалық құжаттаманы кім Дайындағанына
қарамастан үйге немесе ғимаратқа жоғарыда аталса зиян ... ету ... ... айтылып отыр. Мердігер зиянды келтірмеуге
мүмкіндігінің болмағандығына сілтеме жасай алмайды деуге болады, өйткені ол
бұл мәселелерінің бәрін ... ... ... ... керек еді. Егер
салынған объектінің сапасын төмендетстін кемшіліктер немесе мақсатына
байланысты ... ... ... жұмыс нәтижелері ... ... ... үшін жауапкершілігі көзделеді. ... ... бұл ... түрі ... ... ... ... келеді және осы ұқсастықтың
өзіндік ерекшеліктері бар. Ол ... ... ... ... ... ... анықталған объектінің кемшіліктері үшін
жауапты және мұнда АК 665-бабының 4- тармағына сәйкес кепілдік мерізімінің
ішінде осы ... ... ... ... ... ... тапсырысшы олар анықталғаннаң кейін қисынды мерзімде ... ... ... керек және мердігер жауап беретін кемшіліктердің
салдарынан объект пайдаланыла алмаған барлық ... ... ... ... ... (ҚР АК 665.3). ... ... тараптардың келісуімен
заңмен белгіленген кепілдік мерзімі, яғни ... ... ... бастап, он жылдық мерзімі ұзартылуы мүмкін (665.1).
Екіншіден, мердігер жауапкершіліктен босатылуы мүмкін, егер ... ... ... ... тозуының, оны дұрыс пайдаланбаудың
немесе тапсырысшы өзі немесе ол тартқан үшінші ... ... ... нұсқаулықтардың дұрыс болмауының, объектіні тапсырысшының өзі
немесе ол тарт ... ... ... ... дәрежеде жүргізбеуі
салдарынан болғанын ... (ҚР АК ... ... ... ... және ... ... қауіпсіз
жүргізу жөніндегі міндеттерді орындамағаны үшін жауапты.(661 б). ... ... ... жүргізген кезде қоршаған ортаға немесе бөгде
адамдарға зиян ... ол үшін ... ... сол ... ... ... болып, келтірген зиянды өтейді. Мердігер өзі ... ... ... ... ... ... тапсырысшы берген
материалдарын және жабдықтарын қолданып келтіргеніне сілтеме жасауға ... ... 661 бап бұл ... ... онда ... ... мен жабдықтар қоршаған ортага зиян келтірсе және оларды қолдану
құрылыс жұмыстарын қауіпсіз жүргізуге мүмкіндік бермесе мердігер тапсырысшы
берген ... ... және ... ... ... ... орындауға құқығы жоқ.
Құрылыс мердігерлігі шартында тапсырысшының талап етуі бойынша ... ... ... ... ... кемшіліктерді мердігердің
жою міндеті көзделуі мүмкін. Мысалы: тапсырысшы берген материалдардың
көрінбейтін ... мен ... ... ... ... және ... ... жұмыс нәтижесінің кемшіліктері. Пайда болса,
мердігер ол үшін ... ... ... мердігерлік шартындағы тапсырысшының өз міндеттемесін
орындамағаны немесе тиісті түрде орындамағаны үшін ... ... ... шартының бір ... ... ... ... өз ... және ... болатындықтан тапсырысшының да ... ... бар. Ең ... ... жүргізу үшін жер учаскесі керек.
Осыған байланысты құрылыс салу үшін жер ... ... ... және ... ... ... берілуіне тапсырысшы жауапты ... ... ... жер ... ... ... ... де болмайды, сондықтан тапсырысшының осы жер учаскесін беруге
байланысты жауапкершілігінің маңыздылығын түсіну керекпіз.
Құрылыс мердігерлік шартында ... ... ... ... ету ... ... мүмкін. Азаматтық Кодекспен құрылысты
материалдармен қамтамасыз ету мердігерге жүктелген, бірақ ... ... ... ... ... (656.1). Егер шарт ... ... қамтамасыз етуді тапсырысшы өз ... ... онда ... ... және ... ... ету бойынша жауапты болып,
олардың сапасына да жауапты болады. Ал мердігер әкелінген ... ... т.б. ... ... ... міндеттенеді.
Сонымен бірге азаматтық кодекс тапсырысшының объектіні қабылдаудан бас
тартуына байланысты жауапкершілікті көздейді. Бұл жерде айта ... үшін қиын ... тууы ... ... ... өз жұмысшыларымен
есептесу керек және салынған объектінің бүлінбеуін ... ету ... ... бәрі ... ... ҚР АК ... 7-тармағы бұл
проблеманың шешудің жолын көрсеткен. Ол бойынша мердігер тапсырысшыны ... ... ... соң және жұмыс нәтижесін сатып жіберетіндігі туралы
тапсырысшыны екі рет ... соң ... ... ... ... барлық шығындарды ұстап қала ... ... ... ... білетіндей атқарылған жұмыс үшін
ақыны төлеу тапсырысшының мойнында( ... яғни ... ақы ... жауапты. Сөйтіп егер тапсырысшы шартта көзделген ақша сомасын
төлемеген ... ... ... ... ... ... ... деп берілген жабдықтарды, қолданылмаған материалдарды және өзінде
қалып қойған тапсырысшының басқа да мүлкін, тапсырысшы тиісті ақша ... ... ... ... бар (АК ... ... тиісті дәрежеде жүргізу үшін, жұмыстың орындалуын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... болуы
мүмкін. Атап айтқанда, жұмысқа керекті үйлер мен ... ... ... тасымалдау, уақытша су, газ ... ... ... т.б. ... ... ... көрсетулер шартта көрсетілее
ғана тапсырысшы оларды орындамағаны үшін жауапты болады.
Жоғарыда айтылғанымен қоса, егер шартта өзгеше көзделмесе ... ... ... міндетті. Ол құрылыс жұмыстарын атқарып жатқанда
қажет болса тапсырысшы өзінің ... ... ... ... ету, құрылыс кезеңіне мердігердің жұмысшыларына түрғын үй, бөлме
беру, тамақтандыру және ... ... беру ... жағдайдың бәрін
жасау керек. Қорытындылай келе, тапсырысшы Жоғарыда аталған немесе шартпен
көзделген басқа да ... ... үшін ... құқықтық
жауапкершілікке тартылады.
Қортынды
Қарастырылған негізгі болімге қарап отырсақ мердігерлік ұйымдармен кез
келген құрылыстың салынуына белгілі бір алғы шарт ... ... Ол ... ... ... мен мердігердің арасында ... ... ... ... ... Осы ... ... шарты туралы
қорытынды шығармастан бұрын ... ... ... ... ... құрылыс мердігерлік шартының ұғымы мен элементтері
қарастырылған. Сонымен құрылыс мердігерлік ... ... ... ... мен ... ... ... ережелердің
жиынтығы екенін көреміз, сондайақ бұл шарттың өзіне тән субъектілерінің,
пәнінің және ... ... ... ... мәліметтері сияқты
элементтерінің бар екенін білдік. Осылардың ішінде ең ... ... осы шарт ... орындалған жұмыс нәтижссі болып табылады, яғни егер
шартта бұл жұмыс нәтижесінің белгілері болмаса оны ... ... деп ... ... ... ... отырсақ шарт мазмұны бойынша ... ... ... ... ... ол ... ғимарат, құрылғының
немесе т.б құрылыс жұмыстарының ... ... ... Ал ... ... ... яғни ... саласындағы инвесторга тән
белгілерге ие тапсырысшының және осы инвестициялық ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Жоғарыдағы мердігер мен тапсырысшының арасындағы байланысы шарттың болуы
мен айқындалса, ал орындалуы осы ... ... ... ... күші бар нормативтік құқықтық базаның бар болуымен сипатталады.
Үшінші тарауда тараптардың жауапкершіліктері жайлы ... ... ... ... ... ... ... орындамауы немесе тиісті түрде ... ... ... ... ... ... ... құрылыс мердігерлік шартының құрылысы
бойынша ... ... және ... ... орны бар ... ... ... 10 жылдай өтті. Қазіргі ... ... ... ... ... ... жоқ. ... күндері белгілі бір
азаматтық қатынастар тараптардың еркі арқылы ... ... ... ... ... бұрынғыдай жобалық нақты сапа, көлемдегі жұмысты орындау
емес тараптардың мүдделік қызығушылығы арқылы және бәсекенің нәтижесінде әр
жақтылығы, сапасының ... ... ... отыр. Сонымен бірге осы құрылыс
мердігерлік қызметін көрсету де тараптар үшін көптеген тиімді әрі ыңғайлы
жақтары бар және еске сала ... осы ... ... ... ... ... көрінеді. Осы бәсекенің нәтижесінде құрылыс мердігерлік
шартының ... ... ... сондайақ нарықтық экономйкаға сәйкес және дүние
жүзілік жетістіктерді ескере отырып қалыптасқан құқықтық базамыздың ... ... ... ... қоса ... ... елімізде қалыптсақанын көрсетеді. Ал құқықтық базаға сүйене
отырып жасалған кезкелген ... ... ... ... ... қанағаттандыруды және еліміздің ннфроқұрылымының
сәулетті болып қалыптасуын қарастырады.
Қолданылған әдебиет тізімі
Нормативтік құқықтық актілер:
1. «Қазақстан Республикасының ... ... 1995ж 30 ... мен ... 7.10.98. ... Жеті ... 2002.
2. «Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі». (Жалпы бөлім) 1994ж 27
желтоқсан (1995 ж 1 наурызда ... ... ... Жеті Жарғы. 2004.
3. «Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі» (Ерекше болім) 1999ж 1
шілде. ... Жеті ... 2004 ... ... сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан
Республикасының Заңы. 21.07.2001 ж.
5. ... қала ... және ... ... жөніндегі өкілетті
мемлекеттік орган туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ҚР ... ... ... ... 27.12.1994 ж.
7. ҚР Президентінің «Лицензиялау туралы» № 2200 Заң күші бар ... ... ҚР ... ... ... Заңы ... ҚР ... ортаны қорғау туралы» Заңы 15.07.97
10. «Гражданский Кодекс Российской Федерации». ... ... ... М.2000
Арнайы әдебиеттер:
11. Ю.Г.Басин, М.К. Сулейменов. Гражданский Кодекс Республики Казахстан.
Коментарий. Особ.часть. А., 2000. 12. ... ... Под ред. ... С.П. Изд. ... М., ... «Гражданское право». Учебник. Особ.часть Автор Г.А.Жайлин. Изд.
«Дәнекер» А., ... ... ... ... ... ... ... М., 2000
15. «Хозяйственное право». ... ... ... литература» М., 1983
16. «Гражданское право». Учебник. Итом. Под.ред Е.А.Суханова. Изд. ... ... ... ... ... Том 2. ... Ю.К.Толстого. Изд. ПРОСПЕКТ. М., 2001.
18. «Договор подряда и ... ему ... ... ... М., 1999
19. «Статистический ПрессБюллетень» № 2 А2001 ... РК ... ... ... ... сборник. А., 1999
21. «Сборник договоров» Изд. «АянЭдет Сост. Р.А.Темиргалиева. А., ... ... ... ... Уч. ... Изд. ... М., ... «Отечественное законодательство ХІХХ веков» ... ... 2. ... ... Изд. ... М., 1999
23. Газета «Казахстанская правда» №553 21.07.2001 «Сәулет және ... 8 ... 2002 ж. ... ... ... и ... ему договоры» Монография Автор.
М.И.Брагинский. М.1999. ... ... ... и ... ему ... Монография Автор.
М.И.Брагинский. М.1999. С.295
[3] «Договор подряда и ... ему ... ... ... М.1999. С.298
[4] «Гражданское право». Учебник. Особ.часть ... ... ... А.2001. С.279
[5] «Гражданское право». Учебник. Особ.часть Автор Г.А.Жайлин. Изд.
«Дәнекер» А.2001. С.280
[6] Газета «Казахстанская правда» №553 ... ... және ... 8 ақпан 2002ж. №5(90)
[7] «Гражданское право». Учебник. Особ.часть Автор Г.А.Жайлин. Изд.
«Дәнекер» А.2001. С.309
[8] ... ... ... ... ... ... Изд. ... С.223
[9] «Договор подряда и ... ему ... ... ... М.1999. ... ... право». Учебник. Итом. Под.ред Е.А.Суханова. Изд. «БЕК»
М93. С.223
[11] «Статистический ПрессБюллетень» № 2 А2001 ... РК ... ... ... правда» №553 21.07.2001 «Сәулет және құрылыс»
Газеті. 8 ақпан 2002ж. №5(90)
[13] ҚР «Шетел инвестициялары туралы» Заңы. 27.12.1994ж . 7. ... ... ... № 2200 Заң күші бар ... 17.04.1999ж
[14] «Гражданское право».Учебник. 3издание. Том 2. Под.ред.
А.П.Сергеева, ... Изд. ... М2001. ... ... ... ... Том 2. ... Ю.К.Толстого. Изд. ПРОСПЕКТ. М2001. С.338
[16] «Договор ... и ... ему ... ... ... М.1999. ... «Гражданское право».Учебник. 3издание. Том 2. ... ... Изд. ... М2001. ... ... право».Учебник. 3издание. Том 2. ... ... Изд. ... М2001. ... ... право».Учебник. 3издание. Том 2. ... ... Изд. ... М2001. ... ... ... и ... ему договоры» Монография Автор.
М.И.Брагинский. М.1999. С.153
[21] ... ... ... ... ... ... Изд.
«Дәнекер» А.2001. С.137
[22] «Гражданское право».Учебник. ... Том 2. ... ... Изд. ... М2001. ... ... М.К. Сулейменов. Гражданский Кодекс Республики Казахстан.
Коментарий. Особ.часть.А2000. С.281
[24] ... ... ... ... Автор Г.А.Жайлин. Изд.
«Данекер» А.2001

Пән: Құрылыс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мердігерлік шартының жалпы ұғымы және түсінігі55 бет
Азаматтық құқық бойынша мердігерлік шарты15 бет
Жұмыскерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысу есебі29 бет
Келісім-шарт11 бет
Мердігерлік шарт24 бет
Мердігерлік шарты30 бет
Мердігерлік шарты туралы30 бет
Мердігерлік шартының жалпы сипаттамасы 36 бет
Мердігерлік шартының жеке түрінің ерекшеліктері23 бет
Шарт: сақтау шарты, мердігерлік шарт62 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь