Лидерліктің мәні және басқару стильдері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1 Басқарудағы лидерлік теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 4
1.1 Атрибутивтік лидерлік тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Харазматикалық лидерлік тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... ... 6
1.3 Түрлендіретін лидерліктің тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... ... 7
2 Басқару стильдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 11
2.1 Автократиялық басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2 Демократиялық басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13
Әдебиет тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 15
Лидерлік мәселесі кезкелген ұйым үшін басты мәселе болып табылады.
Лидерлік (ағылшынның lider – жетекші, басшы) – бұл басшы мен бағыныштылар (ізбасарлар) арасындағы адамдарды қойылған мақсаттарға нақты ахуалдарда қол жеткізуге итермелеуге бағытталған, биліктің әртүрлі көздері мен тұтқаларының тиімді үйлестірілуіне негізделген басқарушылық өзара қарым-қатынастар. Басқару барысында қалыптасатын қарым-қатынастардың түрі ретіндегі лидерлік басқарудан «бастық – бағынышты» қарым-қатынастарына емес, «лидер – ізбасар» қарым-қатынастарына негізделетінімен ерекшеленеді.
Лидерліктің міндетті шарты – мемлекеттен немесе олардың тобынан бастап, әртүрлі қоғамдық топтар немес қөзғалыстармен аяқтағанда, әртүрлі деңгейдегі және ауқымдағы формалдық және формалдық емес ұйымдарда билікке ие болу. Кезкелген жағдайда лидер бойында өзінің ізбасарлары тарапынан әлеуметтік, психологиялық және эмоционалдық қолдауы болуы тиіс.
1. Курс менеджмента. Учебное пособие для студентов вузов/ Под ред. Д. Д. Вачугова. – Ростов на Дону: Феникс,2003;
2. А.С.Большаков, В.И.Михайлов. Современный менеджмент. Теория и практика. – Санкт-Петербург: Питер, 2000;
3. Вершигора Е.Е. Менеджмент. Учебное пособие. М.: ИНФРА-М, 2002;
4. Виханский О.С., Наумов А.И. Менеджмент: Учебник. 3-е изд. М., Высшая школа, 2000;
5. Кнорринг В.И. Теория, практика и искусство управления. Учебник для вузов по специальности «Менеджмент». – М.: Изд.группа НОРМА-ИНФРА∙М,1999;
6. Мескон М., Альберт М., Хедоури Ф. Основы менеджмента: Пер. с англ. – М.: Дело, 2000.
        
        Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі
____________________________________ кафедрасы
рЕФЕРАТ
Пәні: Менеджмент негіздері
Тақырыбы: Лидерліктің мәні және басқару ... ... 2005 ... ... тобының студенті
____________________________________
Алматы 2005
Мазмұны:
Кіріспе----------------------------------------------------------------
--------------- 3
1 Басқарудағы лидерлік теориясы----------------------------------------
----- ... ... ... ... Харазматикалық лидерлік тұжырымдамасы----------------------------
6
1.3 Түрлендіретін лидерліктің тұжырымдамасы---------------------------
7
2 Басқару стильдері----------------------------------------------------
---------- ... ... ... ... ... ... ... 13
Әдебиет тізімі---------------------------------------------------------
------------- 15
КІРІСПЕ
Лидерлік мәселесі кезкелген ұйым үшін басты мәселе болып табылады.
Лидерлік (ағылшынның lider – жетекші, ... – бұл ... ... ... ... ... ... мақсаттарға нақты
ахуалдарда қол жеткізуге итермелеуге бағытталған, биліктің әртүрлі ... ... ... ... ... басқарушылық өзара қарым-
қатынастар. Басқару ... ... ... ... ... ... «бастық – бағынышты» ... ...... қарым-қатынастарына негізделетінімен ерекшеленеді.
Лидерліктің міндетті шарты – мемлекеттен немесе ... ... ... ... ... ... қөзғалыстармен аяқтағанда, әртүрлі
деңгейдегі және ауқымдағы ... және ... емес ... билікке
ие болу. Кезкелген жағдайда лидер бойында өзінің ізбасарлары тарапынан
әлеуметтік, психологиялық және ... ... ... ... ... лидерлік теориясы.
Формалды және формалды емес лидерлікті ... білу ... ... лидер өзі алып отырған лауазымның тұрғысынан бағыныштыларға
ықпалын тигіздіреді. ... ... ... ... ... нормалармен және жағдайлармен бекітіледі. Формалды емес лидерлік
адамдарға жеке қабілеттері, іскерліктері, дағдылары, жоғары кәсіпкерлік пен
құзыреттілік (компетентность) ... ... ... ... ... ... ... бойында биліктің формалды және формалды емес ... ... ... ... ... ... ... – бұл: ахуалды жалпы тұрғыдан көру
қабілеті, коммуникацияларға ... ... ... ... икемділік.
Дегенмен, кезкелген менеджер өзінің ... ... ... ... ... міндетті түрде тиімді лидер бола
бермейді, және ... де. ... ... ... ... ... феноменін зерделегенде пайдаланылатын қатынастар бір-бірінен
лидерлік қасиеттер, лидердің мінез-құлқысы және менеджер әрекет ... ... ... ... үйлесуімен ерекшеленеді. Лидерліктің ең
бірінші тұжырымдамалары бұндай айнымалылардың алғаш ... ғана ... және ... ... ... толығымен елемеген еді. Дәл сондықтан,
олар өткен шақта қалды да, лидерліктің аяқталған теориясының ... ... жеке ... ... (кейде оны ұлы адамдарды
теориясы деп те атайды) ең ... ... ... (интеллекттің) жоғары
деңгейі, терең білімдер, көрнекі сыртқы бейнесі, ... ... ... ... ... (инициативность) және т.с.с.
секілді жеке ... ... ... бір ... ие ... ... ... көрсеткендей, барлық осындай қасиеттері бар
адам міндетті түрде басшы болып кетпейді. ... ... ... ... ... ... жеке бастарының қасиеттерінен, қызмет
ету ерекшелігінен және шешетін мәселелерінен айырып қарастыруға болмайды.
Дәл осы ... ... ... мен ... ... ... қойылған мақсаттарға қол жеткізуге ... ... ... мінез-құлықтық теориясы пайда болды. Дегенмен, бұл
теория да толық болмай қалды, себебі ол – ... мен оның ... ... ... әсерлесетін ахуалдарды ескермейді. Бұл кемшілік лидерліктің
әртүрлі ахуалдарда лидер мен оның ... жеке ... мен ... ... ... ... ... ахуалдық теориясында жоққа шығарылады. ... ... ... ... мінез-құлықты анықтайтын әртүрлі факторларды
есепке алуда бірін-бірі толықтырады.
Лидерлік ... ... ... ... орын ... Басқару
стилі – бұл басшының өзінің бағыныштыларына қатысты оларды ... қол ... ... үшін ... етудің әртүрлі нысандары,
тәсілдері және әдістері арқылы мінез-құлқысының салыстырмалы түрде тұрақты
үлгісі (манерасы).
1.1 Атрибутивтік лидерлік тұжырымдамасы.
Бұл тұжырымдама ... ... ... мен ... ... болған нәрсенің
себебі ретінде санайтын нәрсе арасындағы себеп-салдық ... ... ... ... ... атрибутивтік
қатынас – лидер мен оның ... ... ... ... түсіндіріледі дегеннен шығады. Бұнда лидер, өзі ... ... ... ... ... ... ... (адекваттық) реакциясын бейнелейтін мінез-құлық стилін таңдап
алады. Нәтижесінде ... ... ... ... ... алады да, жақсы
жұмыс істейтіндер – мадақтауды алады. Жаман нәтиже жұмыскерлерге ... ... ... ... ... ... ... шешім
қабылданатыны айқын.
Атрибутивтік қатынас кезінде лидер негізінен ақпараттық процессордың
функциясын орындайды: ол мақсатты түрде оның ... не ... ... ... және ... ... өздері тұрған ахуал
қаншалықты әсер еткеніне түсіндірме іздейді. Адамдардың жаман немесе жақсы
жұмыстарының себептерін іздестіру олардың жеке ... ... ... және олардың әрқайсысының уникалдылығы
дәрежесінің талданылуына ... ... ... ...... бір ... ... бабындағы жіберілімдері үшін жауапкершілік
дәрежесі және сәтті жұмыс істейтіндерге қатысты мадақтау шаралары ... ... ... ... ... орында лидердің
бағыныштыларға ықпалы ... ... мен ... ... ... ... ... себебі бағыныштылар өз ... ... ... оның ... ... ықпал етеді.
1.2 Харазматикалық лидерлік тұжырымдамасы.
Лидердің имиджін және оның басқарудағы рөлін бағалаудағы екі ұшқарылық
(крайность) бар. ... ... ұйым ... ... ... ... ... ал екіншісі, керісінше, жетекшіге мистикалық,
құдайлық белгілерді береді, яғни оған ... ... ... ... charisma – ... ... ... сый-
сияпаты) – бұл лидерліктің мойындалуы мен қолдауын тудыратын ... ... өз ... ... ... ... оның
ұстаушысының жеке басының тартымдылығы арқылы адамдарға ықпал етудің
нысаны. Бұндай ... ... пен ... қызметіне жоғары қажеттілікті
сезеді, олар өз сенімімен күшті ... ... ... ... да, өз ізбасарларын өзінің артынан алып жүре ... ... тек оң ... ғана ... ... ... ... белгілер де
болуы мүмкні, олар жеке ... ... ... ... ... ... және тирания арқылы көрінуі мүмкін.
Харизма дамуының бірнеше сатысы бар. Алдымен оның ... ... ... ... ... ... ... дамытуы тиіс, бұдан
соң, оған өз бойында оны дер ... ... ... ... бұған
дейін ұсынылмаған идеализацияланған жолдарын көру қабілетін дамыту қажет.
Кейін харазматикалық ... бұл ... ... ... ... ... пайдалана отырып, ординарлық емес
қылықтарды қолданып, істің терең білуін көрсетіп және өз ... ... ... ... өз ... ... ... дамуының үрдісі лидердің өз ... ... ... ... ... ... мәселелер қойылады, олар
басқаруға қатыстырылады және қол жеткізілген сәттіліктер үшін мадақталады.
Харазматикалық ... ... ... ... әскери салада
кездеседі. Бизнеске ... ... ... ... ... ... ... өздерінің ең жақсы қасиеттерін толық мөлшерде
көрсете алмайды және осының арқасында ең жақсы нәтижелерге қол ... ... ... ... ... ... ... пайда болады, бұл кезде ұйымның ... ... ... қажеттілік пайда болады. Дәл осындай ахуалдар үшін ...... ... яғни ... ... ... ... лидерліктің тұжырымдамасы.
Берілген тұжырымдаманың харазматикалық лидерліктің тұжырымдамасымен
ортақ белгілері көп. Дегенмен, оның негізгі айырмашылығы ... ... – бұл ... және ... ... ... ... түрлендірушісі. Ол өзінің артынан кейін адамдарды олардың
білім, саналық және жауапкершілік деңгейлерін ... ... ... дамытуға, жеке және ортақ мақсаттарды байланыстыруға
мүмкіндік бере отырып, жетектейді. Оның ... – тек ... ... ... даму ... ... ... өзгеру. Бұндай лидер өзінің тобы немесе
ұйымының үстінде тұрмайды, ол жүргізілетін реформалардың жүзеге асырылуына
бағытталған ... ... ... ... оның ... ... болып
табылады. Бұнда ізбасарлар бәріне де келісіп, өзінің лидерінің артынан
көзін жұмып ... ... Олар ... бар мүмкіндіктерді сыншылық
бағалаулары тиіс және реформаланатын ұйымдағы өзінің рөлі мен өзінің мінез-
құлығына ... ... ... ... ... тұрғыдан қарасақ, лидер де өз
ізбасарларының еркімен ... ... ... бұл ... ... толық сәтсіздігінің нақты қатері тауды.
Бүгінгі күнгі тұрғыдан ең алдағы ... және ... ... ... тиімді лидерлік теориясы. Ол 1995 жылы АҚШ-та Горнмен басқарылған және
арнайы мемлекеттік бағдарламаның ... ... ... арнайы
комиссиямен жасап шығарылған. Бұл теорияға басқарудың ... және ... ... қамтитын «Тиімді лидерліктің негіздері»
атты жүйелік иерархиялық үлгісі ... ... ... қатар, ол
баспалдақтық болып табылады да, тізбекті ... ... ... ... және ... ... ... Басшылықтың әр
деңгейі үшін іскерлік қасиеттердің белгілі бір тізімі және құзыреттілік
(компетентность) ... бар. ... ... ... болса, соғұрлым
басшының үлкен құзыреттілігі талап етіледі. Бұл үлгінің көмегімен ... ... ... және оның ... нәтижелерін бағалауға
болады.
«Тиімді лидерліктің негіздері» үлгісінің негізінде басшының талап
етілетін іскерлік қасиеттері мен ... ... оның ... ... ... ... ... басшылар қызметінің ахуалдық
үлгісі жасап шығарылған. Бұл үлгіні «Басшылар ... ... ... ... ... 1 – «Тиімді лидерліктің негіздері» мен «Басшылар
біліктілігінің ядросы» үлгілерінің ... мен ... ету ... ... | ... | |
| ... ... ... |
| |-лық ... және |ды ... | |ды ... |жоспар-лау|рының |
| | | | ... ... |
| | | | ... |және өзара |
| | | | | ... ... ... | |Х | |Х |Х ... | | | | | ... ... |Х | |Х | | ... | | | | | ... ... |Х |Х |Х | |Х ... | | | | | ... ... тез | |Х |Х |Х | ... | | | | | ... ... жағдай |Х | |Х |Х | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... | | | |Х | ... | | | | | ... Икемділік | |Х |Х |Х |Х ... ... | |Х |Х |Х | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ету мен | |Х |Х |Х |Х ... | | | | | ... | | | | | ... Тұлға аралық | |Х | | |Х ... | | | | ... ... | | | | | ... ... |Х |Х |Х |Х | ... ... | | |Х |Х | ... және | | | | | ... | | | | | ... Көп ... | |Х | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... |Х |Х |Х |Х |Х ... | | | | | ... ... мен |Х |Х |Х |Х | ... | | | | | ... ... | |Х |Х |Х | ... | | | | | ... ... |Х |Х |Х |Х |Х ... | | | | | ... ... |Х |Х |Х | | ... | | | | | ... Техникалық |Х |Х |Х |Х |Х ... | | | | | ... | | | | | ... | | |Х |Х | ... | | | | | ... | | | | | ... Жалпы көру |Х |Х |Х | | ... | | |Х |Х |Х ... | | | | | ... ... ... ... үлгіде бейнеленген 22 қасиеттердің
әрқайсысына сәйкес келуі тиіс ... ... ... жоғарылату
жоспарын беруі тиіс. Өзі жасаған өзін-өзі бағалауын растау үшін ол ... ... ... ... ... келтіруі тиіс. Бұндай өзін-өзі
бағалаудың нәтижелері арнайы комиссиямен тексеріледі, ... соң, ... ... ... ... ... ... негізделген қорытынды
жасалады. Үміткердердің арнайы (техникалық) білімдері мен дығдылары бұл
процедурадан тыс ... ... кету ... ... бұл ... ... қосымша тексерілуі қажет.
2. Басқару стильдері
Басқару үрдісінде басшыда өзінің бағыныштыларына қатысты қандай-да бір
күнделікті мінез-құлық ... ... Оның ... ... ұйымның мақсатына қол жеткізу үшін ... ... ... ... ... деп ... басқару стилінде бағыныштыларға ықпал ету тәсілдері, ... ... ... ... қолдаушылық көрсету айқындалады.
Стильдер автократиялық және ... ... ... ... оны ... негізделген» және «адамға негізделген» деп атайды.
2.1 Автократиялық басқару.
Автократиялық лидерге авторитарлылық тән болып келеді. ... ... ... ол өз ... ... ... ... американдық ғалым Д.МакГрегор автократтың бағыныштыларына қарым-
қатынасы Х теориясы деп атаған ой-пікірлерге негізделеді деп санады.
1. Адамдар басынан бастап еңбектенуді жақсы көрмейді және ... ... ... ... бас ... ... ... ар-намысы болмайды, және олар жауапкершіліктен бас
тартқанды дұрыс ... ... ... ... қалайды.
3. Адамдар қорғанышқа ие болуды көздейді.
4. Адамдарды еңбектенуге ... үшін ... ... бақылауды және
жазалау қатерін пайдалану қажет.
Бұндай ой-пікірлерге сүйене отырып, ... ... және ... жалғыз өзі қабылдайды, бағыныштыларына
психологиялық ықпал етуді қолданады, кейде қатер етуге де барады.
2.2 ... ... ... ... ... Y теориясына бағынады.
Бұл теория келесідей ой-пікірлерге негізделеді:
1. Еңбек – ... ... Егер ... ... ... онда ... өз бастарына алып қана ... ... ... Егер ... ұйымды қайта құрушылық мақсаттарға тартылса, онда
олар өздерін-өздері басқаруды және өздерін-өздері ... ... ... ... қол ... байланысты сыйақы
берудің функциясы болып табылады.
4. Мәселелерді ... ... шешу ... өте жиі кездеседі,
ал орташа адамның интеллектулдық потенциалы тек жартылай ... ... ... өз ... міндеттемейді. Ол
атқарушылардың өздерін-өздері ... және ... ... ... ... рөлі ұйым ... мен топ мақсаттары
арасында байланыстарды орнатуға, ал ... ... ... ... Бұнда ашықтық және сенімділік атмосферасы орнатылған, адамдар
мәселелерін өз бетінше шешуге тырысады, олар басшыдан тек аса ... ғана ... ... ... стильді айырып көрсетеді. Либералды басшы кезінде
бағыныштылар өз мақсаттарын жасап шығаруда толық бостандықты ... және ... да ... қадағалайды. Мәселелерді шешуде басшы минималдық
қатысады.
ҚОРЫТЫНДЫ.
Лидерліктің мәселелері ұйымдастырушылық тиімділікке қол жеткізу ... ... ... Ұжымдағы лидерліктің негізіндегі басқару аса
күрделі, қиын мәселелерді тез арада шешуге және ... ... ... ... ... ... лидерге қарағанда, менеджер болу үшін әлдеқайда көп нәрсе
қажет.
Лидерлік - менеджер жұмысының бір бөлігі ... ... де, ... ... ... ... ... қажетті құрамдас бөлігі болып
табылады. Лидерлік мәртебе мен билік функциясы ғана емес, ... мен ... ... орын ... өзара қарым-қатынастар, өзара
әрекеттестіктер сапасының функциясы болып ... Бұл ... ... ... ... ... оларға ықпал етуде. Осыған орай
кейбір жағдайларды қарастырайық.
Біріншіден, басқару мен әкімшілік ету ұйым ... ... ... бұл ... жетуге кедергі жасауы мүмкін. ... ... өзі ... ... ... үшін емес, жеке бас
мүдделеріне пайдалана алады. Менеджер өз қарамағындағыларды ... ... ... ... ету үшін ... ұйымдастыру ресурстарына
ие. Ол, ең ... ... ... ... ... ... болса,
керісінше, ең алдымен өзінің мүмкіншіліктеріне сүйеніп басқа адамдарды өз
тілегіне сәйкес іске итереді. Лидер ең ... ... ... ... ... береді. Ең ақырында, басқару берілген компанияның иерархиясымен
айтарлықтай тығыз байланысқан. Алайда лидерлік кез-келген ... ... ... ... ... ... бір ... өзгелерді басқару құқығын
жоғарғы инстанциялардан беріледі, ал өзгелерді соңынан ерту құқығын ... ... ... ... ... ... бір ... және кейбір жағдайларда,
адамдарды ұйым алдында тұрған мақсаттарға жету үшін өз бетінше әрекет етуге
ынталандырылған кезде, топқа ықпал ету ... ... ... ... ... ... ... сәттер түсіндіруді талап етеді.
Басқарудың ешбір стилін басқасына қарағанда ең жақсы деп ... ... ... дербес жағдайда басшы, лидердің іс-әрекеттері нақты
ахуалмен анықталуы тиіс. Жақсы лидер – бұл ахуалды ... ... ... үшін берілген мәселені орындау үшін бағыныштылардың қабілеттерін,
мүмкіндіктерін, өз өкілеттіктерін жақсы білу керек.
ӘДЕБИЕТ ... Курс ... ... ... для студентов вузов/ Под ред. Д. Д.
Вачугова. – Ростов на ... ... ... ... ... менеджмент. Теория и
практика. – Санкт-Петербург: Питер, 2000;
3. Вершигора Е.Е. Менеджмент. Учебное ... М.: ... ... ... О.С., ... А.И. ... Учебник. 3-е изд. М., Высшая
школа, 2000;
5. Кнорринг В.И. Теория, практика и искусство управления. Учебник ... по ... ... – М.: ... НОРМА-
ИНФРА∙М,1999;
6. Мескон М., Альберт М., Хедоури Ф. ... ... Пер. с ... ... Дело, 2000.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басшы кәсіпкер ретінде34 бет
Әлеуметтік психологияның негізгі мәселелері13 бет
Адам қызметін басқару және топтастыру жайлы5 бет
Басшы стилі33 бет
Басқару жүйесі14 бет
Мәтіндердің ғылыми, ресми іс- қағаздар, публицистикалық стильдері6 бет
Стиль және шығармашылық ерекшелік5 бет
Менеджменттің қысқаша даму тарихы. Басқару стильдері. Менеджменттің атқаратын қызметтері: ұйымдастыру, жоспарлау, бақылау, ынталандыру12 бет
Оқушылардың әдеби тіл стильдеріндегі мәтін бойынша жазбаша сөйлеу әрекетін дамыту әдістемесі62 бет
Персоналды басқару стильдері33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь