Бастауыш сыныптарында математика оқытуда жаңа технологияларды пайдалану

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚОЛДАНУ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5
1.1. «Технология» ұғымының мән.мағынасы және педагогика ғылымында қарастырылу жайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
5
1.2. Қазіргі бастауыш мектептің оқыту барысында қолданылатын
технологиялардың түрлері және пайдалану жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... .. 22
2 БАСТАУЫШ СЫНЫПТАРЫНДА МАТЕМАТИКА ОҚЫТУДА
ЖАҢА ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ТӘЖІРИБЕСІ ... ... . 45
2.1. 2 . сынып математика сабақтарында пайдаланылатын жаңа технологияларға сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
45
2.2. Жаңа технологияларды пайдалану тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 50

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 61
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 63
Зерттеудің көкейкестілігі: Мемлекетіміздің 2030 жылға дейінгі стратегиясы халқымыздың рухани, ғылыми және шығармашылық қабілеті жетуге жоғары болған жағдайда ғана Қазақстанның дамуындағы ұзақ мерзімге жетелеген мақсаттарға жетуге болатындығын анықтап берді. Білімнің айрықша басымдылық алуы қазіргі қоғамдық прогрестің заңдылықтарынан туындайды. Әсіресі биік білімдер адамдар мемлекеттің экономикалық даму деңгейін анықтайды.
Адамзат дамуының жаңа кезеңіне жаңа білім беру жүйесі, жаңа оқыту жүйесі және жаңа білім үлгісі сай келуі тиіс. Бұл үшін білім үлгісінің даму бағыттары жөніндегі білім керек.
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы барысында білім берудің жүйелі реформалануы қоғамдық тұрғыдан үлкен маңызға ие болды. Білім беруді реформалауды жүзеге асырудың және бір маңызды сипаты қазіргі уақыттағы оқыту процесін технологияландырудың қажеттігінен туып отыр. Осыған орай соңғы кезде оқытудың әртүрлі педагогикалық технологиялары жасалып, мектеп тәжірибесіне енгізілуде. Атап айтқанда академик В.М. Манаховтың оқыту технологиясы Дьяченконың жұмыстарында айтылатын оқытудың ұжымдық тәсілі, професор Ж.А.Қараевтің жаңа педагогикалық компьютерлік технологиясы және т.б.с.с. Қазіргі заманғы оқыту технологияларын меңгеру өте күрделі де ұзақ процесс.
Көп уақыт бойы білім беретін мектептер өзінің басты мақсаты тек пәндік білім, білік, дағдысын қалыптастыру деп есептеді. Соның нәтижесінде біртекті ойлау, бір пікірді қуаттау мінезі қалыптасты. Бұрынғы Кеңес мектебінің жүйесі, барлық Кеңестер Одағына ортақ қалыптасқан жүйе көңілден шықпады.
Бүгін барлық әлемде білім жүйесін дамыту, жаңа білім моделін іздестіру жүріп жатқан кезде қазақстандық білім саласында осы принцип іске асырылуда.
Зерттеу жұмысымыздың тақырыбына байланысты айтылған ой-аікірлер, тұжырымдамалар, көзқарастар және жазылған еңбектер баршылық. Ежелден-ақ ұлы ойшыларымыз Жүсіп Баласағұн, әл- Фараби, ұлы Абайды ерекше толғандырған, сондықтан, еңбектерінде адамның жеке басын, қабілеттерін дамытуды үнемі көтеріп отырған.
Атап айтқанда, педагогика ғылымының классигі М.Н. Скаткин, сол сияқты психолог тар Я.С.Выготский, Л.В.Занков, В.Давыдов, А.Н.Леонтьевтің, өз Республикамыздың көрнекті ғалымдары Т.Тәжібаев, М.М.Мұқанов, Н.М. Әбділдин, Қ.Б. Жарықбаев, Т.С. Сабыровтың т.б. еңбектері осы мәселеге арналған.
Зерттеудің болжамы: Егер оқытуда жаңа технологияларды дұрыс пайдаланса әрі орынды жоспарланып, тиімді түрде іске асырылатын болса, онда оқушылардың білім сапасын арттыруға мүмкіндік туады..
1. С. Құлшанова. Мектеп педагогикасы.- Алматы, 2005
2. Г.К.Ахметова, З.А.Исаева, Н.С.Әлқожаева. Педагогика.- А., 2006
3. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. – А., 2000
4. Оқыту үрдісінде педагогикалық технологияларды ұтымды пайдалану Білім. – 2006. - №3
5. Боранова К. Интерактивті режимдегі сабақты ұйымдастыру. //Қазақстан мектебі. – 2007. - №2
6. Кубаев К.Е. Жаңа технологияларды комерциализациялау. Оқу құралы. Алматы 2008
7. Ожегов С.И. Шведова Н.Ю. Толковый словарь русского языка. – М.: Азбуковник, 1999
8. Risk Management and Technology R&D // Anne-Marie Borbely-Bartis. – 2005. – Pacific Northwest National Laboratory. U.S. Department of energy.
9. Оппенлендер К. Технический прогресс .-М.: Прогресс, 1981
10. Көккөзова М.Б. Жаңа технология – заман талабы.
11. Мансуров Т. Әлем біздің әлеуетімізден тануға тиіс. // Егемен Қазақстан.- 2009. - 19 маусым.
12. Ертісбаев Е. Жеті жобаның жаңалығы жеткілікті. // Егемен Қазақстан.- 2007. - 1 желтоқсан.
13. Дәулетова А.М. ҚР 2003-2015 жж. Индустриалды-инновациялық дамуының стратегиясы. Астана, 2008. Стратегия индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2003–2015 годы (www.government.kz).
14. Б.Құлмағамбетова. Қазақ тілін оқыту методикасы. Алматы, 1988ж.
15. Г.Қосымова, Ж.Дәулетбекова. Қазақ тілін оқыту әдістемесі. Алматы,2001ж.
16. Қаражігітқызы А. Қазақ тілін оқытудың тиімді жолдары. // Қазақ тілі мен әдебиеті 2009 №2 3-9бб.
17. «Қазақстан Республикасының гуманитарлық білім беру тұжырымдамасында». Астана, 1994
18. Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты Қазақстан халқына жолдауы. Астана, 1997
19. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. Астана, 2007
20. С.Әбенбаев. Тәрбие теориясы мен әдістемесі. Алматы: «Дарын», 2004
21. В.А.Сухомлинский. Мектептің жас директорымен сырласу. Киев, 1980
22. Л.И. Маленкова. «Педагогики, родители, дети» Москва, 2000
23. Р.М.Қоянбаев. «Педагогика». Алматы, 2002, 202-203 б
24. Т.С.Сабыров. «Оқыту теориясының негіздері». Алматы, 1993.
25. Р.М.Қоянбаев, Қ.Т.Ыбыраимжанов «Жалпы бастауыш білім беру педагогикасы». Түркістан, 2000, 202 б
26. Мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балалардың тәрбие тұжырымдамасы. Алматы, 1995
27. Педагогика. (оқулық). Алматы, 2005, 121 б
28. Абай. Энциклопедия. Бас ред. Р.Н.Нұрғалиев. Алматы, «Атамұра», 1995, 350 б.
29. Бержанов Қ., Мусин С. Педагогика тарихы. Алматы, 1984, 49 б
30. М.З. Жанбөбекова. « Бастауыш сынып оқушыларының экономикалық тәрбиесінің педагогикалық негіздері» Диссертация. Алматы, 2002ж
31. А.Н. Егенисова « Бастауыш сынып оқушыларына экологиялық білім беруді педагогикалық шарттары» Диссертация. Алматы, 2000ж
32. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995, 68 б
33. Қазақстан Республикасы бастауыш білімнің Мемлекеттік стандарты. Алматы, 1998ж.
34. Т.Қ.Оспанов,О.В.Кочеткова, Ж.Қ.Астамбаева. «Жаңа буын оқулықтары бойынша математиканы оқыту әдістемесі». Алматы: «Атамұра», 2005ж.
35. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х.Құрманалина, С.Қ.Құрманалина. «Бастауыш мектепте математиканы оқыту әдістемесі». Астана, 2007, 23 б.
36. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х. Құрманалина, Ж.Т. Қайыңбаев, К. Ерешова, М.Маркина. 2-сынып математика оқулығы. Алматы, «Атамұра», 2009, 3 б
37. Р.М.Қоянбаев. «Қысқаша педагогикалық сөздік». Алматы, 2005ж.
38. Т.Қ.Оспанов және т.б. Математика. Оқыту әдiстемесi. 2-сынып: -Алматы, «Атамұра», 2009
39. Э.Бапиева. ондықтан аттап жазбаша қосу мен азайтуды тиянақтау «Қазақстан мектебі», №5, 2004, 47 б.
40. М.Қойлыбаева. 8-ді қосу және азайту. «Бастауыш мектеп». №3, 2006, 35 б.
41. С.Урунбаева. Қайталау. «Бастауыш мектеп». №2, 2010, 51 б.
42. М.Бантова. «Бастауыш кластарда математиканы оқытудың методикасы». Москва, 1987.
43. Б.М.Қосанов. «Математикадан тыс жұмыстарда оқушыларға экономикалық тәрбие беру». Алматы: «Іскер» типографиясы, 1998
44. Г.Н. Жолтаева «Негізгі мектепте математиканы оқыту процесінде этнопедегогика элементтерін пайдалану әдістемесі» Диссертация Алматы, 1999
45. Математикадан дидактикалық ойындар және қызықты жаттығулар. 1-2 –сынып. Алматы: «Атамұра», 1998
46. Ш.Х. Құрманалина және т.б «Математикадан дидактикалық материалдар» Алматы. «Атамұра» 1998
47. Б.М.Қосанов, П.С. Сағымбекова, А.С. Тортаева «Бастауыш мектепте математиканы оқыту әдістемесінің тарихы», Тараз, 2006
48. Б.М. Қосанов «Қазақстандағы әдістемелік- математикалық ой-пікірдің қалыптасу тарихы» Алматы, 1999
        
        Мазмұны
|Кіріспе..............................................................|3 |
|............................................. | |
|1 ... ... және ... ... | ... ... | ... ұғымының мән-мағынасы және педагогика ғылымында | ... |5 ... ... | ... ... мектептің оқыту барысында қолданылатын | ... ... және ... |22 ... | |
|2 ... сыныптарында математика оқытуда | |
| жаңа ... ... ... ... |45 ... 2 - сынып математика сабақтарында пайдаланылатын жаңа | ... |45 ... ... | ... Жаңа ... пайдалану тәжірибесі |50 ... | |
| | ... ... | ... ... |63 ... | ... ... ... 2030 ... ... халқымыздың рухани, ғылыми және шығармашылық қабілеті жетуге
жоғары болған жағдайда ғана Қазақстанның дамуындағы ұзақ мерзімге ... ... ... ... берді. Білімнің айрықша басымдылық
алуы қазіргі қоғамдық прогрестің заңдылықтарынан туындайды. Әсіресі биік
білімдер адамдар мемлекеттің экономикалық даму ... ... ... жаңа ... жаңа ... беру жүйесі, жаңа оқыту
жүйесі және жаңа білім үлгісі сай келуі тиіс. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы барысында білім
берудің жүйелі реформалануы қоғамдық ... ... ... ие ... ... реформалауды жүзеге асырудың және бір маңызды ... ... ... ... ... ... туып ... орай соңғы кезде оқытудың әртүрлі педагогикалық технологиялары
жасалып, ... ... ... Атап айтқанда академик В.М.
Манаховтың ... ... ... ... ... оқытудың
ұжымдық тәсілі, професор Ж.А.Қараевтің жаңа педагогикалық компьютерлік
технологиясы және т.б.с.с. Қазіргі ... ... ... ... ... де ұзақ процесс.
Көп уақыт бойы білім беретін мектептер өзінің басты мақсаты тек пәндік
білім, ... ... ... деп ... Соның нәтижесінде
біртекті ойлау, бір пікірді қуаттау мінезі қалыптасты. ... ... ... ... ... Одағына ортақ қалыптасқан жүйе көңілден
шықпады.
Бүгін барлық ... ... ... ... жаңа білім моделін
іздестіру жүріп жатқан кезде қазақстандық білім саласында осы ... ... ... тақырыбына байланысты айтылған ой-аікірлер,
тұжырымдамалар, көзқарастар және ... ... ... Ежелден-ақ
ұлы ойшыларымыз Жүсіп Баласағұн, әл- Фараби, ұлы ... ... ... ... ... жеке ... қабілеттерін
дамытуды үнемі көтеріп отырған.
Атап айтқанда, педагогика ғылымының классигі М.Н. Скаткин, сол ... тар ... ... ... ... өз
Республикамыздың көрнекті ғалымдары ... ... ... Қ.Б. ... Т.С. ... т.б. ... осы ... болжамы: Егер оқытуда жаңа технологияларды дұрыс пайдаланса
әрі орынды жоспарланып, тиімді түрде іске ... ... ... ... сапасын арттыруға мүмкіндік туады..
Қазақ бастауыш мектептерінде жаңа білім мазмұнын жүзеге асыруда,
соның ішінде оқытудың жаңа ... ... ... ... дұрыс
шешуді нысаналы түрде зерттеп, білу бүгінгі таңның өзекті ... Осы ... ... ... ... жұмысымыздың тақырыбы:
“Бастауыш сыныпта математика ... жаңа ... ... ... ... 2 сыныпта математика сабақтарында жаңа
технологияны қолданудың тиімді әдіс – тәсілдерін ... Осы ... ... ... барысында жаңа технологияны қолдануға байланысты жарыққа шыққан
психологиялық, ... ... ... ... ... ... ... сипаттама беру.
3) 2 – сыныпта математика сабақтарында жаңа технологияны қолданып,
оқытудың ... әдіс – ... ... ... ... ... ... оқыту процесі.
Зерттеу пәні: 2 – сыныпта математика оқыту барысында жаңа технологияны
қолдану жолдары.
Зерттеу әдістері:
1) ... ... ... ... оқып ... Әр ... озат ... тәжірибелерін жинақтау, талдау.
3) Бақылау, әңгіме.
Зерттеу жұмысының жаңалығы: 2 - сынып математика сабақтарында оқытуда
жаңа ... ... ... ... тәжірибесінің нәтижесін
ұсыну.
Практикалық маңыздылығы: жоғары оқу орнының ... ... ... ... және өзге де ... ... барысында
қолдануға болады.
Теориялық және әдіснамалық негіздері: Жеке тұлға және іс-әрекет туралы
философиялық, психологиялық, педагогикалық теориялар; тәрбие мен ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы «Білім туралы» заңы мен тұжырымдамалары және т.б.
Зерттеудің базасы: Алматы қаласындағы №123 мектептің ... ... ... құрылымы кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және
пайдаланылған әдебиет тізімінен тұрады.
| |
| |
| |
| ... ... ... және оларды қолдану негіздері |
| |
| ... ... ... және педагогика ғылымында |
|қарастырылу жайы |
| ... ... ... қоғамды ақпараттандырудың барлық дамыған
елдерде білім беру ... жас ... ... ... ... ... мен тәжірибелеуде жаңа білім беру технологияларының
пайда болуына қойылатын жаңа талаптардың ... ... ... ... ... ... болмасын өсіп өркендеуі дүниеде өзіндік болмысын өсіп
өркендеуі өркениетті ... ... орын алу оның ... ... даму ... байланысты. Қазіргі кезде біздің білім берудің
жаңа ... ... ... Ал ... ... беру ... озық ... меңгермейінше сауатты, Жан – жақты маман болу
мүмкін емес.
“Технология” атты жаңа ... ... ... ... ... ... мен ... меңгеруіне мүмкіндік береді. ... ... және ... ... өзіндік кәсіптік айқындалуын
қазіргі әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... технологиялармен танысуға жеткілікті көңіл аударылса,
жұмыстардың сапалы орындалуы мен ... ... деп ... ... ... ... ... дәстүрлеріне жалпы адамзаттық
құндылықтарды сақтауға бағытталса, аталған мақсаттарға жетуге болады.
“Технология” білім саласының ... ...... ... ... ... ... шығармашылық және эстетикалық даму,
оқушылардың өзін - өзі тану мүмкіндігін қамтамасыз етуі.
Оқыту, білім беру ... ... ... ... ... отыруды талап етюді. Осыған байланысты ғылым мен тәжірибе
педагогикалық ... ... ... бай ... ... бірі – ... ... технологияландыру.
Әлемдік педагогикалық тәжірибедегі “технология” ұғымының ену тарихына
көз жіберсек, бадан 15 – 20 жыл ... ... ... ... ... дер лік ... жоқ. Дәстүрлі педагогика өкілдері
“технология” терминіне үрке қарады, ... оған ... ... ... деп.. ... бір объектінің өзгерісін айтатын еді, ... ... ... орындалған кезде нәтижеге кепілдік берілетін.
Бірақ педагог тар, бұл ... ... ... ... қажет деп. таппады. Жалпы, технология идеясы өте жаңа ұғым
емес. Оқыту процесін ... ойды ... 400 жыл ... ... айтқан болатын. Оның ойынша оқыту “техникалық” болуы қажет, яғни
нені үйретсе де, нені оқытса да ... ... ... Оқытудың мұндай
механизмін, яғни нәтижеге қолжеткізетін оқу үрдісін Я. А. ... ... деп. ... ... ... ... осы мақсатқа жетудің құралдарын іздестіру;
- бұл құралдарды қолданудың ережелерін табу маңызды болды;
Сөйтіп, мақсат – ... – он ... ...... ... ... ... берудегі кез – келген технологияның өзегі. Я.А. ... ... ... элементтерін Песталоцци еңбектерінен
кездестшруге болады.
АҚШ – та ... ... ... үстіміздегі 30 – шы
жылдардағы техникалық құрылымды пайдаланып ... ... ... ... ... ... ... пайда болды. Бұл оқу үрдісінде
техниканы пайдаланумен ... еді. ... ... және ... ... мен ... жаңа ... беру технологиясы пайда болды, бұл
оқыту мен тәрбиелеуді қалай құру ... ... ... ... 60- ... және батыс еуропалық білім берудегі реформаларға байланысты “
оқу үрдісіне мжелеген ... ... ... ... ... мағынасы
беретін педагогикалық технология термині пайда болды [2,33].
Оқыту технлогоиясы ұзақ тарифи дамудың ... ... ... ... мен ... ... ... кездейсоқ жарқылы мен терең сенім, ұзақ
жылға еңбек пен еліктеу, ең соңында ... әдет ... ... ... саласында көптеген рефолюцияны біледі. Табиғат танымында,
ғылымда алкен секіріс ретінде танылған ғылыми – ... ... ... саласына ірг елі өзгерістер әкелді, табиғатқа, қоғамға,
адам өміріне игі ... ... ... жаңа ... ... ... өмірге кеді. ... ...... ... ... ...... тану, ғарышты игеру,
кибернетикалық құрылымдар, өндірісті автоматтандыру, қалдықсыз өнім өндіру
және қалдықты байта өңдеу жатады.
Қазіргі заманда ... ... даму адам ... ... ... қамтиды, ал ғылым саласындағы теориялық және технологиялық
өзгерістердің жапы стратегиясы ғылымның тұрақты өзегі ... ... ... ... ... білім берудің теориялық және қызметтік негізін
қалыптастырады, яғни оқыту технологиясын техникалық құралдардың көмегімен
оқыту деп ... ... ... ... ... тұрғыдан
ұғынуға дейін түрліше пікірлер бар, ... ... ... ... Б. ... Д.Ж.Кэррлл, П.Я. Гальнерин, В.В. Давыдов,
М.Киарин, ... ... Л.И. ... т.б. ... ... танысуға болады. Солардың ішінде кейбіреуіне тоқталар болсақ,
В.П. Безпалько педагогикалық ... ... ... ... бір ... ... ... деп. анықтама береді.
ЮНЕСКО – ның құжаттарыда ... ... ... ... ... мен
тхникалық және адам ресурстарын ескере отырып, білімді меңгерудің және
олардың өзара әсерін анықтаудың, ... және ... ... ... ... ... ... етіп қоятын жүйені әдіс ... ... ... ... ... – оқу ақпараттарының пайда болып
көріну, өзгеру, өңделу әдістері мен ... ... ... екінші
жағынан оқыту барысындағы мұғалімнінң оқушыға қажетті техникалық және
ақпараттық құралдарды қолдана отырып, әсер ету ... ... ... ... – оқу бағдарламасында қарастырылған алға қойған мақсатқа
жетудің тиімділігін ... ... ... ... құрал және түрлерінің
жүйесі арқылы оқыту ... ... ... ... ... ... мазмұн, әдіс және ... ... ... ... жатыр, ал қажетті мазмұнды, тиімді әдістер мен құралдарды
бағдарлама мен қойылған ... ... ... ... ... педагогикалық шеберлігіне байланысты. Барлық ... біз ... techhe - ... ... және loor – ғылым ,
заң, бір сөзбен айтқанда технологія дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... оқыту технологиялары педагогикалық және психологиялық
ілімдер негізінде жасалған дамытушы, жеке ... ... ... ... ... – оқушылардың жеке басын дамыту мен білім
беру мақсатына жету жолындағы педагогикалық ... іс - ... ... отыратын жобасы. Бірақ педагогикалық жолдардың бәрі бірдей
педагогикалық жүйені дамытатын заңдылықтарды, оның құрылымының ... ... ... ... ... ... оқу үрдісінің
ғылыми негізін құрай бермейді.
Педагогикалық технологиялардың ерекшеліктерін педагогикалық жүйені
жобалау тұрғысынан анықтау үшін ... ... беру ... ... мен оның ... ... жасаумен шектелмейтінін ескеру
қажет.
В.Т. Лихачев педагогикалық технологияны форма, әдіс, амал, ... ... ... ... карта) бірлігі негізінде арнайы
іріктеліп алынған психологиялық – ... ... ... ... Ал, технологиялық процессті нақты ... ... ... ... белгілі бір жүйесі ретінде көрсетеді.
В.Т.Лихачев ... ... ... ... механикалық
құрылым емес, байта бала мен мұғалім ... ... ... ... ...
қатынасының өзегі, мазмұнды ... ... ... ... мәні – шығармашылық қабілетінің даму үшін қажетті жадай
туғызу.
В.В. Воронов ... ... – бұл ... ... ... ... жаңа бағыт деп.. есептейді. Бұл оқыту технологиясының
мынандай арнаулы белгілері арқылы анықталады: диагностикалық ... ... ... ... оқу ... оқу ... ... бір нәтиже
беретіндей етіп бағдарлау: нәтиженің ағымдары мен қорытынды бағалары;
үйрету әрәкетінің ... ... В.М. ... технология бұл - ... ... ... ... ... Д.Б. ... ... т.б. идеяларына жалғасты) жиынтығы, жағдайдың өзгеруі – десе М.
Чошанов: “технология бұл ... ... ... ... ... береді.
Жоғарыда айтылған авторлардың пікірі бір – ... ... олар ... технология біршама әртүрлі белгілеріне
Назар аударуды ұсынады [1,14].
Г.К. Селевконың пікірінше, педагогикалық технология үш түрлі ... ... ... бейнелік және нақты. Бірінші жағдайда ол педагогіка
ғылымының оқытудың мақсатын, мазмұнын және ... ... ... ... ... бөлігі, аймағы болып табылады.
Екінші орайда, ол процестің жүру алгоритімі, жоспарын нәтижеге
жеткізудің ... ... ... мен ... ... ... барлық жеке, заттың әдісінің құралдың жұмыс істеп, жүзеге асуы
ретінде. Сөйтіп, педагогикалық техниканы оқытудың барынша ... ... ... ... де және ... ... ... оқыту процесі ретінде де
түсінуге болады. М.В. Кларин: педагогикалық технология – бұл ... қол ... ... ... ... ... Ілім ... мн
әдісінің құралдың жүйелі жиынтығы және жұмыс істеу реті; деп.. ... ... ... ... ... дегеніміз мақсат –
мүдені анықтаудың жалпы ... ... ... ... ... беру ... беру ... қойып отырған талаптарына сәйкес анықталып,
іріктеліп, реттелген оқытудың ... түр, әдіс ... ... ... ... нұсқаудың жиынтығы.
Шетел мамандары оқыту техникасы дамуының 3 кезеңге бөледі. Бір інші
кезең – оқытушы оқыту процесін ... ... бір өзі ... ... ... ... ... кітап басып шығаруды ... ... ... ... ... ... әр түрлі дидактикалық материалдар
көмекке кеді. Қазіргі кезеңде оқыту техникасы одан әрі түбірлі өзгерістерге
ұшырады, әр ... ... ... ... ... техникасының
құралдары қосылды.
Н.Ф. Талызинаның пікірінше : ... ... – бұл оқу ... ... ... ... ... же туге басшылыққа алынудың нақ
өзі.
“Оқытудың мазмұны ... ... ... ... ... ұйымдастырылған жән оқытудың техникалық ... ... ... ... оқу ... мен білімді игеруді ... ... – деп. ... ... дидактик В.Окон. Былайша айтқанда оқыту
техниканы оқу аппараты қалыптастыру, ... ... ... есте ... және жаңғыртудың мақсаты динамикалық процесс
ретінде елестетуге болады. Бұл техникалық процестің ... ... ... ... ... ... ... апаратын жарқын жол ретінде
де қарауға болады. Оқыту техникасын – бұл ... ... ... ... нақты жағдайда керемет оқу процесін ... ... ... мен оқып үйренудің ақиқат қызметін ... ... ... ... – оқу іс - ... мен ... амал, әдіс, тәсілдерін қолдану теориясы.
Д.И. Левитестің пікірінше білім беру технологиясының ... ... же туге ... ... ... ... жүйесі.
Бірақ бұл өте ауқымды анықтама. Оған тәрбиелеу ... да, ... ... да, ... ... да ... ... (білім беру)
технология – бұл оқытудың межелеген нәтижесіне жетудің педагогикалық ... ... ... процесі. Ж. Қараевтің ... ... ... ... сәйкесті дидактикалық процес тер
кешендерінің тәжірибеде жүзеге асырылған жобасы, ал ... сай ... ... ... оның ... ... ... Оның
үстіне қолданған әдістер нәтижеге же туге кепілдік бере ... ... ... ... ... мен ... іс
- әрекетімен, оның құрылымен, құрамдары, әдістері және түрлерімен тығыз
байланысты. Сол ... ... ... құрылымына төмендегідей
бөліктер кіреді :
А) тұжырымдық негіз
Ә) мазмұндық бөлім: Оқушының жалпы және ... ... оқу ... процессуалды бөлім – технологиялық процесс; оқу процесін ұйымдастыру;
оқушының оқу әрекетінің ... мен ... ... материалды игеру
процесін басқарудағы іс - әрекеті; оқу процесінің диагностикасы.
Қазіргі заманғы ... ... ... ... ... сай болуы тиіс:
1. технологиялық сызба (карта) техникалық процесті он жеке ... және ... ... ... ... белгілеу
арқылы, көрсететін шартты бейнесі.
2. әр педагогикалық технология тәжірибе игерудің белгілі бір ... ... ... ... беру мақсаттарына жету
процесінің ғылыми негіді болу ... ... ... ... ... ... процестің
логикасы, барлық бөліктің өзара байланысы, тұтастығы;
4. оқу ... ... ... ... ... ... керек: кзеңді діагностика, нәтижелері ... ... мен ... түрлендіру мүмкіндігі қаралуы қажет.
Педагогикалық технологияның осы ... оған ... ... ... ... ... заманғы педагогикалық технологиялар бәсекелетік жағдайда
қызметь етюді. Содан белгілі бір ... ... сай ... ... нәтижесі тиімді, шығыы аз болуы керек.
6. педагогикалық технологияны басқа білім беру мекемесінде ... де ... ... ... керек, яғни ол байта
қолданылған болуы тиіс.
Педагогикалық технологияның өзіндік ерекшелігі оқу процесінің ... же туге ... ... ... ... ... бағдары
кері байланыс. Осыған сәйкес оқытуға техникалық қатыста ... ... ... ... қою және ... мақсатты нәтижеде табысқа же туге орай
айқындау;
- оқытдың барлық ... және оқу ... оқу ... ... ... ... бағалау, қойылған мақсатқа жету жолында оқытуды
өзгерту;
- нәтиженің қорытынды ... ... ... ... ... ... не қажетті әдіс,
тәсіл, амал дидактикалық талап секілді ... ... ... ... ... ... пайдалы. Ол оқушының тәртібіне, ... оқу іс - ... игі әсер ... ... педагогиканы нақты
ғылымға жақындату, мұғалімдердің интелектуалдық, шығармашылық қызметі болып
табылатын педагогкалық іс-тәжірибенің нәтижелігіне, жинақылығына ... ... оқу – ... ... ... күре ... рөлін
атқарады.Былайша айтқанда, педагогикалық технология оқу-тәрбие процесінің
шығармашылықпе терең ойласатын ... ... ... оқыту мен
тәрбиенің тиімділігін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... технологиясы дегеніміз педагогикалық тәжірибеде оқыту мен
тәрбиенінң ... ... ... қол ... ... ... ... амалдар мен іс - әрекеттер тізбегі.
“Педагогикалық технологиясы”, “оқыту технологиясы” және ... ... ... ... ... белгілері мен құрамдас
бөліктерні салыстыра отырып, оқу ... ... ... ... ... үстіндегі өз ара қарым – қатынасының оқушының өз ... мен ... ... ... ... ... іс-әрекет,
тәсілдердің жүйесі –деп. анықтама бердік. Оның педагогикалық ... оқу ... ... ... ... алдын – деп дйындық
“технологиясынсыз” тек сабан үстінде ғана іске асады [7,23].
Оқу техникасы тек мұғалім мен ... тек оқу – ... іс - ... ... ол ... оқушыныңы танымдық қызығушылығы мен
дербестілігін қамтамасыз ететін тұрақты да қайталамалы амал, ... іс ... ... Оқу ... ... оқу пәннің әдістің құрамды
бөлігі болып табылады; есептеу дағдысы қалыптастырып, ... ... ... оқушының есептері өз бетімен шығара білу білігін жетілдірудің
шарте. Бұл жағдайда оқу техникалары математиканы ... ... ... ... оқу технологиялары жеке дидактикасынан шығып, ... ... ... ... оқу ... ең ... ажырата білу техникасы және оқушының ... пен өз ... білу ін ... ... ... ... мадақтау,
ынталандыру техникасы, тапсырманы өз бетінше орындау, нашар оқитындарға
көмек ... ... ... оқу ... ... ... алдын ала жоспарлаған !с-әрекеті есебінде сабан үстінде
орындалады. Ең ... оқу ... ... ... ... оның
ынтасын сол бойда қолданған қысқа мерзімдік қана тапқырлық.
Педагогикалық технология оқушының оқу танымдық қызметінің құрылымы ... ... ... де ол ... ерекшелінеді. М.Чошанов
“оқыту техникасы мен ... ... ... ... ... ... дәрежесін анықтайды дей келіп, педагогикалық технологияның
негізгі бөлігін айқындап береді. Олар: діагностика және нәтижелік ... және ... ... ... же туге ... береді:
үнемділік оқу уақытын ұқыпты пайдаланып, ... ... ... ... ... аралығында межелеген нәтижеге жету ... ... ... кері ... мүмкіндіктеріне жол ашып, мақсатқа жетудің
нақты бағдарын анықтайды.
Егер педагогикалық техникада бұл ... ... ... ... бұлар өте әлсіз болады не мүлдем болмайды.
Педагогикалық ... және ... ... ... ... жүйенінің негізгі бөлігі болып табылады. Мысалы егер әдістік жүйе
“неге оқыту керек?” “не үшін ... ... ... ... керек?” деген
мінді шешуге бағытталса, оқыту техникасы осылардың тек соңғысын, ... ... ... керек?” Деген сұраққа ғана жауап береді.
Қазіргі заманғы ғылыми зерттеулер педагогикалық технологиялардың
қолдану ... ... ... ... даму ... ... жеке ... қалыптасу бағдарына, мазмұы мен
құрылымының сипатына, ұйымдастырудың түріне, танымдық қызметті басқару типі
не, балаға қарым – ... ... ... жүрген әдісіне, дәстүрлі
жүйені жетілдіру бағанына және оқушының категориясына қарай түрліше болып
бөлінгенін анықтап отыр [6,22].
Сол ... біз ... ... ... күні ... дәл нақты жіктелуі жоқ. Дегенмен екі-дәстүрлі және жаңа
технология болып бөлінеді. ... ... В.П. ... техникасының мәні, мазмұны,мақсаты туралы. Тұжырымдары кең
қолдау тапты. Педагогикалық жүйе деп.. ... бір ... бар ... ... ... ... ... ұйымдарға қажет
құрылымдар, мазмұн, әдістермен процестің өзара байланысын бірлігін айтады.
“Педагогиаклық ... ... ... ... ... үшір ... ... олар:
- оқытуды оқушының іс әрекетін қалаған үлгі ... ... ... ... ... ... ... мен оқушыға қаыптасқан ықпалын қатаң ... ... ... ... ... Көзделген үлгі(эталон) мен оқытудың нәтижесін сәйкестендіру;
Жалпы, оқыту технологиясын сабақта қолдану оқушының білім
сапасын арттырып қана ... ... жеке ... ретінде қалыптасуға өз
әсерін тигізеді. Тек олардың ерекшеліктеріне, ... ... ... білу ... ... оқыту технологияларын меңгеру өте күрделі де ұзақ
процесс. Кейде ол мұғалімнен ққытудың ... әдіс ... ... ... ... мұғалімнен оқыту технологиясынан үйретуді арнайы кәсіби
тұрғыдан ұйымдастыру керек. Бір ... одан әр ... ... ... дәл нұсқау бойынша немесе шығармашылықпен іске асыруы
мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... ... белгілі
бір ерекшеліктері елеулі түрде әсер етеді сонымен ... ... ... он
қабылдауы, ынтасы, құштарлығы негізгі роль атқарады.
Оқыту технологиясын талап, іріктеу оқушының оқу танымдық іс-әрекетін
басқарудың негізгі бір буыны, ... ... ... осы ... білім
берудің даму бағыы мен тенденциясын қамтитын 50-ден астам педагогикалық
технология қолданылып жүргені мәлім.
Білім алу, ... ... ... ... мен ... ... адамды емір мен еңбекке бейімді етіп даярлаудың негізгі құралы -
оқыту. Оқыту барысының ... ... беру мен ... ... ... ... оқу ... оқыту - білім берудің басты жолы, сол
сияқты оқу ... ... ... т.б. ... адамның тіршілік
және қызмет барысындағы жағдайларда іске асып отырады.
Оқытудың мазмуны мен ... ... ... және мәдени даму
дәрежесіне сай белгіленеді. Оқудың мақсаты мен мазмұны, оны ұйымдасты-рудың
түрлері мен ... ... ... даму ... ... ... жалпы білімге, адамдардың даярлығы негізінде қойыла-
тын талаптардың сипатына және оқыту жөніндегі педагогикалық идеяларға ... ... ... уғымы XVII ғасырда Я.А. Коменскский "улы дидактика"
еңбегінің кегізінде ... күні ... ... әлем ... ... ... ұйымдастыру деп түсін-діріледі.
Дәстүрлі сыныптық - сабақтың техноло гияның ерекшеліктері ... жас ... бір ... ... және ... ... ... құрайды. Бұл құрам негізінен мектептегі кезеңде еш өзгеріссіз
сақталады;
сынып бірыңғай жылдық жоспармен және бағдарламаға сай ... ... ... ... ... ... - сабақ;
сабақ бір пәнге, бір тақырыпқа ... Бір ... ... ... ... ... оқушылармен жұмысты муғалім жүргізеді. Ол жеке пәндер бойынша ... ... ... бағалап, жыл соңында сыныптан сыныпқа көшіру
мәселесін шешеді;
оқулық негізінен үй тапсырмасын орындау үшін ... ... оқу ... ... ... оқу ... ... яғни,
сабақтар арасындағы үзілістер - бұлардың бәрі сыныптық-сабақтық жүйенің
атрибуттары.
Оқытудың мақсаты - ... ... ... ... ... оқытудың
мақсаттары былайша қурылған еді:
білім жүйесін қүру, ғылым негізін үйрену;
ғылыми ... ... ... ... жан-жақты, үйлесімді дамуы;
адамзаттың жарқын болашағына, сенімді күрескерлерді тәрбиелеу;
ой еңбегіне, сондай-ақ дене еңбегіне қабілетті, жоғары білімді, ақыл ... ... ... ... ... - бұл ... ... бар
тулғаны тәрбиелеу.
Оқыту технологиясы тулғаның дамуына емес, білімді, ... ... ... ... ... ... ... өзгертілді-идеологизация
жойыл-ды, жан-жақты уйлесімді дамудың үндеу-лері алынып тасталынды, өнегелі
тәрбие үлгісі өзгертілді, бірақ негізгі мақсаттардың міндеті ... ... ... ... алу ... сол ... қалды.
Дәстүрлі технологиямен оқытатын мектептер "білім мектебі" болып саналады.
Қазіргі ғылыми-техникалық прогрестің жағдайында жаңа ... ... жеке ... даму ... сай оқудың
мазмуны мен әдістерін жетілдіріп, оқу құралдарының жаңа ... ... ... ... ... ... ... екі процестен -оқушының
қызметін ұйымдастыру мен оқытушының осы қызметті бақылаунан тұратын ... ... ... [8,11].
Оқыту технологиясында оқутыдың мазмуңы максаттардың, жоспарлардың
және пәнің бағдарламасы негізінде қалыптасады және оның ... ... ... ... тағы басқалары анықталады. Сонан соң оқу әдістері
мен тәсілдері тандалады, танымдық қызметті атқаруға әкелетін , ... ... мен ... ... ... ... ... замандылық - оқыту бағдарламасын жаңартуға,яғни ғылым жетистіктері
мен оны педагогикалық практикада ... ... ... ... азайтуға тұрақты ұмтылыс жасау.
2. Оңтайлылық- оқу-тәрбие мақсаттарына бір мезгілде уақытты үнемдеу және
оқытудың жоғары сапасы ... ... ... ... , ... ... мнмкіндігінше аз күш жұмсау арқылы қол жеткізуге ... ... ... ... ... ... ететін, бірлесіп
қызмет жасаитын әр түрлі пәндердін жетістіктерін біріктіру .Педагогикамен
тек дәстурлі байланыстағы пәндерд-психология, әлеуметтану, физиология ... ... ... ,статистика, экономика,басқару
теориясы,эргономика және ... ... ... ... және ... ... зор әлуетін жинақтаған.
4. Ғылымилық-оқыту процесіндегі оқытудың белгілі бір мазмұнын ,әдістері
мен құралдарын және ұйымдастыру ... ... ... зертеу.
5.Процестер мен нәтижелердің қайталамдылығы-оқу ... ... ... бір ... ... ала болжауға ұмтылыс.
6.Оқытушы мен студентердің қызметерін бағдарламалау,яғни оқыту процесін
тиянақты ұйымдастыру, ол оқу процесін жобалаудың ... ... ... ... туралы сөз етугеде болмас еді.
7. Оқу құралдары мен материалдарын зертеу-бұл ... ... ... ... әдістері мен құралдарын ұдайы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік жасаитын
вербализмді жоққа шығару.
8. Материалдық оқу ... ... ... ... ... және ... оқу ... мұраларын пайдануға негізделген.Жоғарғы оқу орнын қазіргі
жағдайда ... ... оның ... базасы ғана емес, сонымен қатар
аталған құралдардын көмегімен жүзеге асырылатынпедагогикалық идеяларға ... ... ... ... ... сапалы бағалау оқыту технологиясының ... ... ... , ал оның мақсаты- оқу тәрбие ... ... ... ... мен прагматикалықтың жүйелі
сабақтастығы білім берудің жаңа моделін ... алып ... ... ... ... жоғару оқу
орындарында игерілетін білім қызметіндегі өзгерістер ... ... ... ... ... жетелейтін тұлғаның даму құралы ретінде
қарастырылады.Білім берудің мазмұнына ... ... ... бір ... сонымен қатар айналадағы ортаны ... ... және ... ... ... ... де кіруі керек.
Егер оқытудың дәстурлік жүйесінде оқулық , яғни мәтін білім ... ... ... ... ,бұл ... ... компьютерлик оқулықтар
түріндегі компьютерлер , тренажерлар , оқу және бақылау бағдарламаларын
енгізген жағдайда да қала ... және ... ... ... ... ... ... етеді.Бүл білім ақпараттық алаңдар -
кәдімгідей ақпарат беру тәсілмен өзгерішіленетін, ... ... ... ... ... түпнусқа кесте ... ... ... яғни ... ... кейбір көрнекі
бейне түрінде компьютердің экранына ,технологияның бір түрі ретінде ... ... ... ... болады.
Дидактикалық міндеттерді қою мыналарды қарастырады:
- оқыту мақсатарын талдау және оны оқу пәні мазмүның ... ... оқу пәні ... ... және оны оқу ... ... түрінде ұсыну;
- оқу элементтерін игеру деңгейн белгілеу;
- студенттерді даярлаудың бастапқы және ... оқу ... ... ... ... ... ... беруді ізгілендіру принципін практикада
қолдануды ... ... ... ... табылады,өйткені оқыту оқытушылардың
студенттермен ... ... ... ... ... ... оңын
мақсаты студентерді тұлға және кәсіпқой ретінде даярлау.Сабақ беруге ... және ... беру ... ... өзара әрекетсіз жүйені құру
мүмкін емес.
Оқу процесінде оқыту технологиясына қолдану , бір ... , ... ... ... ... жағынан, өз тенологиясын жасау жолымен
алға басу білім беру ... ... ... ... ... көмектеседі.
Қазіргі оқыту технологиясына қатысты әдістер мен тәсілдердін
ережелерін меңгеру үшін ... ... ... ... түсініп,
оларды өздерінің педагогиқалық практикасында қолдану қажет ,ал ол ... , ... және ... тәжірибе керек.
Оқытуды ұйымдастырудың дидактикалық әдістері.
Оқыту мақсаттарын ұйымдастыру мен ... ... ... ... мәні қай жерде өтсе де оқытушы мен ... ... ... және ол ... ... ... ... саяды. Оқытушы түсіндіреді, есіне ... , ... ... ... ... және ... ... беру - адамның жүйленген білімді ,дағдыны және ... , ... мен ... ... ... көзқарасын және танымдық
үрдістерін қалыптастырупроцестері және ... ... ... мақсаты
-бітіруші бойында кәсіби және тұлғалық сапаларды жоғары ... ... орны ... ... нәтижесі болып табылады.Жоғарғы оқу орнының
міндеті - тұлғаны белгілі бір уақыт ... ... ... ... мақсаттарды шағын мақсатарға бөлу
Оқыту технологиясында жүйе құрушы элемент мақсатар болып табылады
,бұлар ... және ... ... ... беру ... бір ... саласының жоғары білімді маманға деген қажет ін ... ... ... нәтижесіне байланысты болады.
"Оқыту мен тәрбиелеудің белгіленген мақсаттарының ... ... ... ... және оның белгілерінің анық сипатталғаны соншалық, үғым оны
білдірушімен бірдей қатынаста болады;
б) бұл ұғым білдіретін көріністер мен ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі бағалаудың белгілі бір шкаласына келтіріледі.
Осыдан диагностикалыкалықтың формуласы туындайды:
Д=С+Ө+Б,
бұл жерде ... ... ... ... Б-бағалау.
Оқытудың диагностикалық жолмен белгіленген ... ... ... қанағаттандыруы керек, өйткені жоғары оқу орнынан шыққан жас
маман оқытудын мазмүнын қайталап айтып беруге емес , қызметке ... ... ... кез келген мамандық пен кезкелген
пәнге арналған ... ... ... әзірленген. Оның мәні : оқу пәнің
игерудкгі нақты мақсаттарды белгілеу ... ... ... ... ... алу ... . ... білік , қызмет,
міндет тілінде тұжырымдау керек.Міндет- белгілі бір ... ... ... арқылы жететін жағдай, оны іске асыру үшін білік қажет .
Оқу қызметінде абстрактылықтан ... ... ... .Бұл қызметтің басты нәтижесі студенттің теориялық санасы меғн
ойлауын қалыптастыру болып ... ... ... ... ... ... ... дәл осы танымға ғана байланысты.
Білім берудің мазмұнына енетіндер:
-табиғат, қоғам, техника, ойлау және ... ... ... ... ... ... санасында өмір туралы дұрыс тусініктің
қалыптасуынқамтамасыз етеді.
-осы тәжірибелерді игерген тұлғаның ... ... және ... ... қызметтің белгілі тәсілдерін жүзеге асыру тәжирбелері.
-қоғамның алдында тұрған жаңа проблемаларды шешудегі ... ... ... ... пен ... адамдарда
шығармашылық пен жұмыс істей білудің ... ... ... әр
оқушыда жекелей жинақталады , бірақ оларды білім беру ... ... ... обьектілеріне немесе құралдарына құндылық тұрғысынан карау
тәжірбиесі, оның ... ... ... ... ... - ... бір ... эмоционалдық қабылдаудан пайда болатын
қажеттілік жиынтығында басқа адамдарға деген көз ... ... ... ... ... ,практикалық және санаткерлік сипаттағы
қызметтерде байқалады , бұл -білімдердің, сенімдердің және практикалық
сипаттағы қызметтердің жиынтығы.Білімсіз ... ... ... ... мазмұны көздері мен факторлары.
Мәденіет пен әлеуметтік тәжербе жоғары білім берудін ... көзі ... ... ... берудің мазмұның тандауға және ... ... ... қоғамның білімді адамдарға деген сұранысы; қоғамнын
жоғарғы мектептердің алдына олардың ... бір ... даму ... ... ... прцесінің нақты мүмкіндіктері; студенттердің
орташа және оңтайлы ... ... ... ... ... ... ... берудің мазмұнын жасауға неғіз болады?
Педагогика ғылымыцнда бұл сұраққа жауап ... ... бұл ... ... ... ... үш принципте атап айтқан:
-білім мазмұнының оның барлық элементтері мен ... ... ... ... , ... деңгейлеріне және даму үстіндегі
гуманистік демократикаялық қоғамның негізгі талаптарына ... ... ... ... ... ... қурылымдық жағынан
бірлігі принципі, мұнда ... ... ... мен ... ... ... жоспары.Білім мазмұны- бұл оқыту құралы ретінде ... ... және ол оқу ... мен оқу ... оқу орындарында олар мамандардың жалпы білім , жалпы кәсіби
және кәсіби даярлығың мазмұнын аныктайды.
Оқу ... ... оқу ... қызметіне бағыт беретін
нормативті құжат.
Жалпы білім беру мектептерінің оқу жоспарын ... және ... ... ... оқытылмаған жаңа пәндер енгізіледі. Олар ғылымның, техниканың алға
басуын , қоғамдық өмірдегі өзгерістерді айқындаиды.
2.Дәстурлі пәндердің өзіндік салмағы ... ... ... берудің әр
түрлі- міндетті және ... ... ... оқу ... ... ... ... жұмыстары жүргізіледі.
Оқу бағдарламасының, ... және оқу ... ... -ол ... жеке ... бойынша меңгерулілуге
тиісті негізгі ... ... мен ... аясы ... норматифті
құжат.Оған оқылатын материалдар тақырыптарының ... , әр ... ... саны ... ... ,оларды щқу жылдары бойынша бөлу
бүкіл курсты оқуға бөлінген уақыт ... оқу ... ... ... ... ... ... тұрады:жогары мекткптердегі оқу пәндері жуйесіндегі нақты бір
оқу пәнін оқудың мақсатты бағыттарын ... ... ... ... ... өзіндік мазмуны -негізгі ақпараттар кіретін оқу
материалы; ұғымдар , зандар , теориалар , ... ... ... ... ... беру ... - бұу ... жалпы білім беру
негізінде даярлауға қойлатын міндетті талап деңгейі және осы ... ... мен ... ... ... түрлері мен
құралдары.Мазмұндық ... ... ... ... ... ... ... теориясын , тұжымдамаларын, зандары мен заңдылықтарын,
олардың тарихын, әдіснамасын, мәселелері мен болжамдарын білуді;
- ғылыми ... ... ... және ... ... паидалана білуді;
- белгілі бір білім беру саласының теориясы мен практикасы ... ... ... ... әлеуметтік , саяси , экономикалық ... ... , ... ,ұлттық , халықарлық, мәдені т.б. негізгі
мәселелерін білуді және ... ... ... ... ... білімдер ,ғылымдар және қызмет түрлері бойынша өз бетінше ... ... ... пәні ... ... ... күрделі тапсырмалар тізбегі
түрінде берілүі мүмкін: оқу тапсырмалары- кәсіби бағыт сипатындағы ... ... ... ... негізгі мәселелері
бойынша оқытудын мақсаты негізінде жасалады.Сипаты ... ... ... ... ... , оқу пәнінің тақырыбы
бойынша әзірленеді. Типтік міндеттердің шешімін оқыған ... ... мен ... ... ... енгізуге көшетіндей болуға
тиіс.Кешенді тапсырмалар проблемалық жағдайлардан тұратын ... ... ... ... негізделеді, бұл проблемаларды
шешу еселі де, ... толы ... әрі ... ... ... етеді.
Оқытудың мазмұнын терендету үшің күрделі алгоритм түріндегі
үлгілер мен өз бетінше ... ... ... ... ... білім алу ... ... ... кең ... ... ... ... бөледі:
а)сөздік әдіс ( білім көзі ауызша немесе баспа сөздері болып табылады);
б)көрнекі әдістер )білім көзі ... ... ... , көрнекі
құралдар боп табылады );
в)практикалық әдістер ( практикалық қызмет атқара отырып, ... ... және ... ... ... ... түрлерге бөлінеді: әңгіме, түсіндіру, сүхбат,
пікірталас , кітаппен жұмыс.
Сұхбат .Сұхбат-оқутышынын тыңғылыкты ойланған мәселелер жүйесін қою ... ... алып ... ... оқығанда ... ... ... ... студенттер біршама толымды білім алған және өз
бетінше ой түйіп , өз көзкарасын ... және ... ... ... ... сөздерімен өз бетінше жұмыс істеудің көптеген тәсилдері
бар.
-конспектілеу-қысқаша мазмұндама.
- тақырыптын жоспарын ... ... жай және ... ... ... ойларды қысқаша мазмұндау;
-дәйектеме беру -тақыптан сөзбе-сөз үзінді.
-аннотациялау - оқылғанның негізгі мәнің ... , ... ... беру;
-рецензиялау - оқылғанға өз ойын білдіріп , ... ... ... ... жасау-іздестіру арқылы алынған бір нәрсе туралы мәлімет.
-тақырыптық тезаурус жасау-бөлім ,тақырып бойынша негізгі ұғымдар кешенің
реттеу;
-идеялардың ... ... ... еңбектеріндегі біртектес
заттардың, құбылыстардың салыстырмалы сипаттамасы.
Көрнекі әдістер. ... ... ... екі ... ... ... және демонстрация.
Мына талаптарды орындау қажет:
а)көрнекілік әдісті қажетіне қарай пайдалунуғатиіс және оны ... ... ... ... ... ... барлық студенттер көрсетілетінпәнді жақсы ... ... ... ... нақты нәрселерді анық бөліп көрсету;
г)құбылыстарды көрсету кезінде берілетін түсініктемені ... ... ... ... құрал материалдың мазмұнына сәйкес болуы керек;
е)көрнекі құралдардан және көрсететін қондырғылардан ... ... ... ... өздері жұмылдыру.
Практикалық әдістер. Оқытудың практикалық әдістері ... ... ... ... ... ... жұмысты дербес орындау
қабілетіне қарай бөлінеді:
а) қайта жанғырту жаттығулары- пысықтау мақсатында белгілі ... ... ... ... - білімді жана ... ... ... ... ... ... ... , есте сақтаудың, дамуына
мүмкіндік жасаиды.
Жазбаша жаттығуларбілімді бекіту және ... ... ... ... ... ... студенттердің сызбалар ,графиктер,технологиялық
карталар, альбомдар ,пллакатар,т.б. жұмыстары жатады.
Дидактикалық ойындар-бұл оқылатын жүйелерді, ... ... ... жүзеге асыратын белсенді оқу қызметі.Оның негізгі
құрылымдық ... оқу ... ... ... ... ... бірлескен іс-әрекеті;-ойынын ережесі;
-жағдайдың өзгеруіне орай шешім қабылдау;
- қабылданған ... ... ... ... ... ... оқу ... тізбегі болып табылады.Бұл прцесс шартты түрде келесі ... ... ... ... ... белгілеу ;
-обьектінің имитациялық моделін тандау;
-соңын негізінде талаптарды шешу;
-тексеру ,түзету;
-қабылданғаншешімді жүзеге асыру;
-оның нәтижелерін бағалау;
-алынған қорытындыны талдау және бар ... ... ... ... ... мақсаттар бойынша классификациялау:
а)жаңа білімдердің мазмүндау әдістері;
б) қайталау және білімді бекіту ;
в)білімді ... ... ... ... әдістерін классификациялаудың негізіне ... ... мен ... және ... мен ... сәйкес қызметтерің түрлерін алуды ұсынады
1.Оқытудың коммуникативтік әдісі.
Сабақтың білім беру мақсаты:дайын білімді игеру.
Қызметі: а) оқытушының жаңа материалды ... , оның ... ... және оны ... ... жаңа оқу материалының мазмұны жөнінде әнгімелесу.
в)оқулықтың мәтінімен жұмыс істеу, оның ішінде мәтінді студенттердің ... ... ... ... ... ... беру ... қабылдауы, ойлауы және жаңа
материалдарды есте сақтауы.
Студенттердің қызметі:бақылау, ... ... ... және жалпы маңызын ашу.-.
Дидактикалық мақсаты:білік пен дағдыны игеру және ... ... ... ... ... танымдық
міндеттердіорындау, практикалық және өндірістік кызмет.
4.Оқытудың жүйелеуші әдісі.
Дидактикалық мақсаты: білімнің,дағды мен біліктің жалпы манызың ашу
және жүйелеу.
Қызметі: а) ... ... ... ... бірнеше
тараулар бойынша қорытынды жасап, баяндауы; б) қорытынды жасап әнгімелесу.
5.Оқытудың бақылау әдісі.
Дидактикалық мақсаты: білімді ... және ... ... ... және оларды түзету.
Қызметі: оқытушының тапсырмасы бойынша студенттердің ... ... ... ... ... ... әдістерін классификациялаудың барлық әдістерін бағалай отырып ,
көптеген дидакттар мен ... ... ... ақпараттық
әдістерді және солармен қатар басқада да адам ақыл-ойының " тереңқайнарына
бойлай алатын" әдістерді пайдалану жолындағы ізденістері мен ... ... ... әрі ... деп ... қажеттігін атап айтуымыз керек
[10,22].
Оқыту әдістерін тандау.Оқыту әдістерін тандаумыналарға байланысты:
-білім берудің , тәрбіелеудің жалпы мақсаттарына ,оқушылардын осы ... ... ... оқу ... оқытудың және оның жалпы дидактикалық әдістерге қойылатын
талаптарының өзіндік өзгешіліктерін ... ... ... ... ... , міндеттеріне және мазмұнына;
-материалды оқуға бөлінген уақытқа;
-оқушылардың жас ерекшеліктеріне және дайындық деңгейіне;
-оқу орнының ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерімен қабілетіне , теориялықжәне практикалық даярлық
дейгейіне , оның жеке сипаттарына.
| Қазіргі бастауыш мектептің оқыту барысында қолданылатын ... ... және ... ... ... ... кәсіптік қызметтің ерекше түрі ... ... жаңа ... ... үшін ... аса ... жұмылдыру қажет болады. Қазіргі білім беру саласындағы оқытудың
озық технологияларын меңгермейінше, сауаттты, Жан-жақты ... болу ... Жаңа ... ... ... ... кәсіптік,
адамгершілік, рухани азаматтық және ... ... ... ... игі ... ... өзін - өзі ... оқу-тәрбие процесін
тиімді, ұйымдастыруына көмектеседі.
Оқу технологиясы мектепке оқу процесі не қажетті әдіс, тәсіл, амал
дидактикалық ... ... ... ... іс-әрекеттердің
жүйелі шешімі ретінде пайдаланылады. Ол оқушылардың тәтібіне, пәнге ... ... ... игі әсер ... ... ... ... жақындатып, мұғалімдердің интеллектуалдық шығармашылық қызметі
болып табылатын педагогикалық ... ... ... әсер ... оқу-тәрбие процесінің бастр күре ... ... ... – оқу ... ... ... ... көптеген әдістердің үйлесімділігі арқылы оқыту мен ... ... ... білімнің құрамды бөлігі болып табылады.[6,14]
Г. К. Селевконың оқыту технологиялары туралы тұжырымдамасына ... біз ... ... ... бірнеше оқыту технологиясын
іріктедік.
Амонашвили технологиясының негізгі мақсаты – баланың жеке ... ... ... етіп тәрбиелеу, баланың жаны мен ... ... ... ... ... және ... білім мен білікті кеңейтуге және
тереңдетуге жадай жасау. ... ... ... ... біліктер мен
икемділіктер: танымдық оқу, жазу ... ... ... ... тілі ... рухани сезімділік: әсемдікті, әдемілікті түсіну
(табиғат туралы сабақ) іс ... ... ... және батылдық;
қарым-қатынас; өзге тілі меңгеру.
Бұл біліктер мен ... оқу мен жазу ... ... баланың әдеби шығармашылық қабілетін дамыту, рух, Жан, жүрек,
махаббат, өмір, өлім, т.б. рухани ... ... ... ... ... ... ... өнері, театр, т.б.) баланың
шығармашылық қабілетін дамыту сияқты арнайы әдістер мен ... ... ... ... ... ... ғана емес, бала үшін, оның бүкіл ой
сезімінің қалыптасуы үшін де мәні зор ... ... ... ... өте ... роль ... яғни ... қойылатын бағаның әділ болуы, жауапты бұрыс бағалау және балаларды
өзін өзі бағалауға үйрету ... ... ... ... технологиясы оқу процесінің белгілі бір бөлігін қамтитын
саралап оқытуды ұйымдастырудың, оның ... мен ... ... ... жүйесінің кез келгенінде қандайда болсын ... ... асып ... Сондықтан саралап оқыту технологиясының өзі әр түрлі
әдістемелік құралдарды қолдану арқылы енген, сіңген технология.
Дегенмен, оқу ... ... ... жүйелер қатарына өзіндік
айқын мақсат көздейтіндігімен ерекшеленеді және бұл саралап оқыту деп.. ... жүр ... ... ... қабілеті әркелкі болғандықтан, бір сыныптың өзінде
үздіктер, жақсы оқитындар жән нашарлар пайда болады. ... ... ... ... және оның барлық кезеңдері; жаңа материалдан ... ... ... қайталау, білімділік дағдысына тексеру барысында
саралау жұмысын жүргізеді, жаңа материалды ... ... ... ... ... аударады:
I. Ең бастр негіз, ядро – білім мазмұны, ... ... мәні ... ... деңгей әрбір тақырыптың ең негізгі, бастр
қарапайым мазмұнын ашып, толық болмағанымен, сол ... ... ... ... Бұл ... ... деңгей ретінде қабылданған.
II. Қосымша мәліметтер алғашқы деңгейде алған білімді одан ары ... ... ... ... ... ... не үшін,
қалай қолдануын көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... түсінуге көмектеседі.
III. Дамытушы мәліметтер материалды біршама тереңдетіп, оған логикалық
негід ... ... ... ... жол ... Бұл
деңгейде бала өз бетінше жұмыс істеуге дағдыланады.
Ойын арқылы оқыту технологиясы.
Оқытудың ойындық ... ерте ... ... күні ... ... ... ... жалғасып келеді. Бұдан әдіс, ... ... ... ... және ... тыс ... пайдалануда. Соңғы жылдарға дейін ойын әдісін оқыту процес ... шек ... та ... Қазіргі кезде оқу процесінің тиімділігін
арттырып, оқушының белсенділігін көтеру мақсатында ойын ... ... ... жүр.
- Оқу пәнінің бір тақырыбын немесе бір бөлімін өткенде, ұғымды
меңгеру барысында өзіндік ... ... ... ... бір ... элементі ретінде;
- Тұтас ойын сабағы немесе сабақтың кіріспе, жаңа сабан түсіндіру,
бекіту, ... ... ... қолданылатын оның бөлігі
ретінде;
- Сыныптан тыс жұмыстар технологиясы ретінде : “Ойынды пайдаланудың
педагогикалық технологиясы” ұғымы ... ... ... ... ... ұйымдастырудың көптеген әдістері мен
амалдарын қамтиды. Педагогикалық ойындардың жалпы ойындардан едеулі
айырмашылығы – оқытуда алдына ... бір ... ... ... ... және оның оқу-танымдық сипат алуында. Ойын
арқылы ... ... ... оқу ... ... ... ... мынандай негіздік бағыттары бар.
Дидактикалық мақсатты ... ... ойын ... ... ... ... ... енгізіледі: дидактикалық мақсаттың орындалуы ойын
нәтижесінен көрінеді.
Оқу процесіндегі ойын арқылы оқыту технологиясының орны мен ... ойын мен оқу ... ... білу ... мұғалімнің
ойының атқаратын қызметі мен жіктелуін түсінуіне тікелей байланысты.
[15,22]
Алғашқы кезде ... дене ... және ... ... ... және психологиялық болып жіктеледі, сол ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
a) Үйретуші, дайындаушы, бақылаушы, жалпылаушы;
b) Танымдық, тәрбиелік, дамытушылық;
c) Репродуктивтік, продукти втік, ... ... ... ... ... психологиялық –
технологиялық және басқалар.
Сабақта қойылатын ойынның түрі көп, біз ... ең ... ... ... ғана анықтамақпыз: пәндік, сюжет тік, рольдік ... ... ... ... оның ... ... сыныпта өтілетін
барлық пәнге тендеуге болады.
Сөйтіп, ойын ... ... ... ... үшін оған лайық орта
болу керек, яғни пәнді оқыту барысында дайындаған ... ... ... ... ... ... ойналатын ойындар үшін өзіңе ыңғайлы
техникалық құралдарды ... ... ... ... орны, құралы
тағы да басқа ... ... ... ... ... ... ... мұғалімнің жетекшілігімен проблемалық жадай
жасалып, оқушылар он шешуге белсенді түрде қатысады, осы іс - ... ... ... ... ... мен ... ... ойлау
қабілетін дамытады.
Проблемалық оқыту ынталандырудың ... ... ... ... ... ... ... тиісті дәрежеде,
яғни проблемалы жағдайдың тізбегі ретінде берілуін етюді.
Ғылыми білім логикасының түп – төркіні проблемалық жағдайдың ... ... ... жағдайлар мазмұнының белгісіздігіне қарай, басқа
да әдістемелік ерекшелікке қарай әртүрлі болуы мүмкін ... ... – бұл ... ... ... ... ... қызметін
ұйымдастыруға негізделген технология. Педагогикалық проблемалы ... ... ... ... ... жаңалығын,
маңыздылығын, сұлулығын және ... ... ... ... ... ... ... проблемалық жадай жасаудың
өзіндік жеке ерекшеліктері бар. Тым қиын ... тым ... ... ... ... проблемалық жадай туғызбайды.
Проблемалы жағдайда оқу процесінің барлық, яғни жаңа тақырыпты
түсіндіру кезінде, жаңа ... ... ... ... ... ... проблемалы жадай (ситуация) туғызып, оның шешімін ... ... ... бала өз ... ... ... ... бала жаңа білім игеріп, әрекет әдістерін меңгереді.
Бағдарламаланған оқу технологиясы.[17,11]
Бағдарламаланған оқу дегеніміз- бағдарламаланған оқу ... ... ... оқу ... ... ЭЕМ, ... кино тренажер тюлю меңгеру. Бағдарламаланған оқу материалы оқушыға
белгілі бір логикалық жүйемен аз-аздан берілетін оқу ақпараттарынан ... файл дар, ... ... ... ... бес ... ұсынады. Бірінші
ұстаным – басқарушы құрылымдарға бағыныштылық. Алғашқы бағындыру кезегін
педагогіка Альп, оқытудың ... емес қиын ... жеке ... ... ... қол ұшын ... ұстаным – қайтармы байланыс ұстанымы. Қайтармы байланыс тек
мұғалімге ғана емес, оқушыға да, біріншісіне оқу ... ... ... ... ... ... үшін ... өз бетімен ойлау қабілетінің нәтижесін жөндеу үшін қызмет
ететін қайырма байланыс ішкі деп.. ... ішкі ... ... ... ... ... өз ... талдайды, ал сыртқы қайтармы байланыс кезінде мұны педагог тар
немесе арнайы құрылған ... ... ... ... ... үшінші қстанымы – оқыту ... ... ... ашып ... қадамдық технологияны іске ... ... ... оқу ... ... бірдей түсініктілігін
қамтамасыз етюді.
Қадамды оқу әрекеті – ... оқу ... ... дербес,
бірақ өзара байланыстығы, көлемі жағынан шағын ақпараттарының және білімді
игеру мен дағды қалыптастырудың ... бір ... ... ... ... технологиялық тәсіл.
Тура және қайтымды байланыстағы апарат пен таным әрекетін орындау
ережесінің жиынтығы оқу бағдарламасының қадамы болып ... ... ... үш ... : ... ... байланыстағы әрекет және
бақылаудан тұрады. Оқу ... ... ... ... оқыту
технологиясының негіді болып табылатын оқу бағдарламасын құрайды.
Бағдарламалап оқытудың келесі ұстанымы оқушының бағдарлама ... ... және жеке дара ... ... белгілі бір бағытта апарат
бері процесін ... және әр ... өз ... ... сай ... игеруіне мүмкіндік туғызу талабы туындайды.
Демен, оқытуды басқару мен даралар білім қарқыны барлық оқушының
әртүрлі ... ... да оқу ... ... ... жадай жасайды.
Бағдарламалап оқытудың соңғы ұстанымы оқушының белгілі бір – ... тез ... ... бағыт байдар Алу сияқты қабілеттерін дамыту
үшін бірқатар пәнді оқытуға арнайы техникалық құралды ... ... Бұл ... оқыту құралдары деп.. атауға болады, ... ... ... оқу ... ... бір ... түседі.
Дамыта оқыту технологиясы.
(Л.С. Выгодский, В.В. Давыдов, Л.В. Занков ) бастауыш ... ... ... ... ... ... ... пікірінше,
оқушыны дамыта оқыту, оқушыны оқу әрекетіне қалыптастыру, олардың оқуға
ынтасын ояту, яғни қызығушылығын арттыру. ... ... ... сыныптың
сабан-жүйесі ретінде Я.А.Коменский салса, педагогикалық жаңа әдістер
50-60 –жылдарда (бұрынға отандық ... ... ... осы ... М.Н. ... Д.Б. ... ... Л.В.Заков т.б. – ң
идеясына жалғасады.
В.В. Давыдовтың дамыта оқыту қағидасын бүтін жүйе ... ... Оның ... ... оқу ... оқу ... мен ... оқыт
дәстүрінен тұрады. Оқыту әрекетіне оқу операциялары (ұғымды түсіну), оқуды
игеру, бақылау, ... ... ... дәрежесі, ал қабылдау әрекетіне
дағдылар мен біліктер жатады.
Л.В. Занковтың дамыта оқыту жүйесі 50 – ші ... ... ... ... бойынша мектеб баланы психикалық тұрғыдан дамыта алмай
келеді. Ол бірнеше жылға озылған ірг елі ... ... ... жайы ... ... ... талдау жасады. Оның лаборраториясында алғашқы рет
даму мектеб жұмысынң бастр өлшемі дген идея деп, ... ... ... ... ... ... ... жүйесін жеке тұлғасын жеделдете,
қарқынды, Жан-жақты дамыту жүйесі деп.. те ... ... ... Оқу ... ... себебі танымдық
қызығушылық болып табылады. Үйлесімділік идеясы ... ... ... ... және жеке, ақпараттық және проблемалық, түсіндірме және
ізденушілік сияқты әдістерін үлестіруді талап етеді.
Дамыта оқыту оқушы ... ... ... таратуды құптайды, сабан
беру де дидактикалық ойындар, пікір таласуды, ойлау, қиялдау, есте сақтау,
тіл байлығын дамытуға ... ... ... ... ... ... беру ... білімді игеру.
Қызметі: а) оқытушының жаңа материалды баяндау , оның ішінде проблемалық
баяндау және оны ... ... жаңа оқу ... ... ... ... мәтінімен жұмыс істеу, оның ... ... ... өз
бетінше оқуы;
г)жұмысты бағалау [6,23].
2.Оқутыдынң танымдылық әдісі.
Білім беру ... ... ... және ... есте ... қызметі:бақылау, модельдеу, қабылдау, көрсетілетін
материалдардыталдау және жалпы маңызын ашу.-.
Дидактикалық мақсаты:білік пен ... ... және ... ... ... , ... тапсырмаларды, танымдық
міндеттердіорындау, практикалық және өндірістік қызмет.
4.Оқытудың жүйелеуші әдісі.
Дидактикалық мақсаты: білімнің,дағды мен ... ... ... ... жүйелеу.
Қызметі:а) оқытушының бағдарламаның өзара байланысты бірнеше
тараулар бойынша қорытынды жасап, баяндауы;б)қорытынды жасап әнгімелесу.
5.Оқытудың бақылау ... ... ... ... және ... игеру сапасын
анықтау және оларды түзету.
Қызметі:оқытушының тапсырмасы бойынша Оқушылардың жазбаша бақылау
жұмыстарын орындау, практикалық тапсырма орындау.
Оқыту ... ... ... ... бағалай отырып ,
көптеген ... мен ... ... ... ақпараттық
әдістерді және солармен қатар басқада да адам ақыл-ойының " ... ... ... ... ... ... мен ... танда дұрыс әрі өзекті деп санау қажеттігін атап айтуымыз керек.
Оқыту әдістерін тандау.Оқыту әдістерін тандаумыналарға байланысты:
-білім берудің , тәрбіелеудің ... ... ... осы ... ... ... оқу пәнін оқытудың және оның жалпы дидактикалық әдістерге қойылатын
талаптарының өзіндік ... ... ... ... ... ... , міндеттеріне және мазмұнына;
-материалды оқуға бөлінген уақытқа;
-оқушылардың жас ерекшеліктеріне және дайындық деңгейіне;
-оқу орнының жабдықталуына ,жабдықтардың, көрнекі ... ... ... болуына;
-оқутышының мүмкіндіктерімен қабілетіне , теориялықжәне практикалық даярлық
дейгейіне , оның жеке сипаттарына.
Ұстаз еңбегінің ең ... және ... ... ... ... білімімен, өнегелілігімен, адамгершілік қасиеттерімен
өлшенеді. Шәкріт ... ... ... қасиеттердің бәріұстаз еңбегінің
көп жылдық жемісі.
Оқушыларды оқу еңбегіне және ... ... ісі оны ... ... ... ... ... жаттығу арқылы іске асырылатын күрделі
процесс. Оқу әрекеті оқушының білімін молайтып, дүниетанымдық көзқарасын
қалыптастыруға, ... оған ... ... беруге мүмкіндік туғызады.
Білімді меңгеру үшін оқушының ынта-ықыласын туғызу, оқу ... ... ... ... ... айналдыру керек.
Мұнда ең бастысы мұғалімнің жеке басының үлгісі. Өйткені, ұстаз өз
шәкірттерін білімге ғана ... ... ... өзін-өзі ұстауы, жүріс-
тұрысы, киінуі, сөйлеуі жағынан да ықпал етуі ... ... ... ... ... ... жан ... тартады. Олар өз ұстаздарына
еліктейді. Ал, бұл ... бала ... ... әсер ... ең
басты күш.
Жалпы оқу мәдениетін қалыптастыру ісінде нәтижеге жетудің бір жолы –
оқушылардың оқу еңбегін қажет етуді және ... ... ... Ал ... ... филологиялық және психологиялық дамуының басты белгісі
болып табылады. Оған тән ... ... ... ... әсер алу, ... ... ... сынып оқушыларының осындай психологиялық
ерекшеліктері жалпы оқу ... ... ... жағдай туғызады
[8,17].
Оқушының білімге деген ынта-ықыласын, зейінін ... ... әр ... ... ерекшелігін, білімді қабылдау мүмкіндігі мен
қабілетін анықтау мұғалімге ... ... ... ... Оқуға
басшылық жасауды мұғалім сабақ үстінде баланың ойлау, қиялдау қызметін
үнемі бақылап, оны ... ... ... ... кейін ғана ол баланың
шамасына қарай оған сабақта және сабақтан тыс уақытта оқуына ... ... ... ... ұйымдастыру және жоспарлау деп оқуға қажетті кітаппен немесе
мақаламен ... ... бұл ... ... ... және ... ... белгілейді. Әрбір оқырман өзінің оқуға дайындаған, шаршау кезеңін,
бос уақытын есепке алуы қажет.
Оқуға уақыт бөлмес бұрын, ... ... ... күн ... ... ... Кейде емтихан алдында, үйірмелердегі жұмыстарына қарай ... пен ... ... ... ... ... бөлімдерді өз уақытымен
шамалап бөлген жөн. Мысалы, адамның бос уақыты болғанымен оқу ... ... ... ... ... ... болмайды. Кейде кітаптың күрделілігі мен
оқуға жеңілдігіне байланысты. Осының бәрін есепке ала ... әр ... ... ... ... ... уақытша да, барлық уақытында да жасауға болады. Айдың
соңында немесе жыл соңында оқыған кітаптары мен ... саны мен ... ... ... ... және осы ... не үйреніп, не
білгенін талдап, қорытындылауға болады. ... ... ... мен ... ... ... бағалау мен оқуына әркез басшылық жасауына
көмектеседі.
Оқу әрекетінің ең негізгі проблемаларының бірі ... есте ... адам ... ... ... яғни ... еске ... ойда сақтау,
оқығаныңды таба білу, уақытында және дәл айта білу.
Кейде адам оқығанын жылдам есте сақтайды да, ... ... ... ... есте ... да, ... оны уақытында жеткізе айта алмайды,
кейбір адамдар мұндайда мен ... ... ... ... болмайды деп қате пікір айтады. Педагог ғалымдардың пайымдауынша,
жаттығуға ең алдымен ... есте ... ... ... ... адамның
есту, көру, сөйлеу қабілеттерін жатқызуға болады.
Оқу әркеті туралы сөз қозғағанда, ең алдымен әсіресе ... ... ... ... ... біріншісі айтылатын сөзсіз.
Біріншіден, жазбалар тексті жақсы түсінуге көмектеседі. Екіншіден, жазба
кезінде ойлау ... ұзақ ... есте ... ... Үшіншіден, жазбалар
ұмытылған, ұмытыла бастаған фактілер мен күндерді еске ... ... ... ... текстен ойды бөлмейді, ойланып жұмыс істеуге
үйретеді [6,11].
Жазбалардың ішіндегі ең қарапайым түрі – ... Олар ... ... ... әдеби, анықтамалық, оқу құралдарымен жұмыс
жасағанда іске ... ... ... ... бір немесе бірнеше
кітаптардан алуға ... ... ... бойынша ізденуші ғалым, жазушы,
қоғам қайраткері бұл әдісті жиі қолданады.
Көшірмелер жоспар, конспект және тезистер секілді жазбаның күрделірек
түріне ... бола ... ... ... құру оның мазмұнын терең білуге
көмектеседі. Жоспар оқушыға оқығанын жылдам еске түсіруге. Есте ... ... ... ... ... көмектеседі, өйткені тексті
жақсы білгенде ғана жоспар құра алады.
Бүгінгі таңда еліміздің білімді, ... ... ... ... ... ол тек ... ғана жұмыс жасай білу емес, өзіне қажетті
тақырыпты ... ... таба білу және ... ... ... ... Сондықтан да, баспасөз және ақпарат құралдарын жақсы білу,
оларды ... ... мен ... ... ... ... ... шығарма, мақалалармен, монографиялармен жұмыс жасай білу де ... бір ... ... ... ... ... тарапынан жоғарыда аталған оқытудың
түрлерін мұғалімдер ... ... ... ... ... ... ... тигізері анық.
Тұтас технология ретінде ынтымақтастық педагогикасының нақты үлгісі ...... ... ... Ол ... ... ... шашыранды түрде беріліп келеді, оның идеялары барлық қазіргі
заманғы педагогикалық ... ... ол ... ... білім тұжырымдамасының негізін қүрайды. Сондықтан, ... ... ... ... ... деп ... керек, ол -
жаңа педагогикалық ой-өрістің нышаны, прогрессивті идеялардың қайнар көзі
және ... ... ... технологияларға олардың қүрамды бөлігі
ретінде енеді.
Ынтымақтастық педагогикасы негізінен: 1) балаға түлға ретінде ізгілікті
қарым-қатынас; 2) ... ... және ... дидактикалық
кешен; 3) тәрбиелеу тұжырымдамасы; 4) ортаны педагогикаландыру бағытын-да
жүзеге асады.
Ізгілікті бағыт мектептің ... ... жеке ... ... ... оның ... кабілеттері мен мүмкіндіктерін ашуға, еркіндік пен
әдіддікті, мейірім мен ба-қытты тілейтін ішкі жан дүниесіне үңіле ... ... ... - осы ішкі ... мен қабілеттерді оятып,
өміршең етш, оларды түлғаның толык және еркін дамуына пайдалану.
Ынтымақтастык педагогикасының белсенділік туғызу және дамытуға бағытталған
дидактикалық кешені ... ... " және ... ... ... ... процесс қалыптастыруды көздейді.
Оқу процесінің әдістері мен формаларын жетілдіру жаңа-шыл-педагогтардың
озық ... ... ... ... В.Ф. Шаталовтың тірек
сигналдары, Р. Штейнердің еркін тандау идеясы, С .Н. ... ... П. ... ірі ... ... Л.В. ... дамыта оқыту, Л.С.
Выготскийдің жақын даму аймағы т.б [3,15].
Ойлау механизмдерінде білім екі ... ... ... жаңа ... ... ойша өнделетін "материал" және ойлау әрекеттерін ... ... ... заттардың, қүбылыстардың, идеялардың немесе
олардың қасиеттерінің ... ... ... - ... ... ... тағы ... зерттеуде байқ-алады. Оқу процесінде
білімнің ... ... ... ... ... оқу ... сақтап, бұрыннан белгілі сүрақтарға бірыңғай жауаптар ... ... ... ... қогамда жобалық педагогика - түлғаның
бойыңда шығармашылық пен ойлау стилін қалыптастыратын түракты ... ... ... ... ... ... ... - кез келген
мәселені талдай білу, жүйелі байланыстарды, қайшылыктарды анықтау, олардың
дұрыс шешімін табу, осындай шешімдерді ... ... ... ... т.б. ... ... осылай қалыптасқан түлға технологиялардың үздіксіз
озгерістеріне өрқашан ... ... ... ... кездесетін проблемалық
мәселелерді парасаттылықпен шешуде моральдық қанағат алады.
Қазіргі педагогиканың оқушылардың бойында шығарма-шылықпен қызмет ету
сапасын ... ... ... іс - ... да ... ... ... Білім беру жүйесі қарекетінің
мәні - сынып ішінде болатын іс-әрекетке тәуелді. ... ... ... ... беруші, жеткізуші емес, оқушының окуына, дамуына көмектесуші,
ол ақпарат көзі емес, ойлау әрекетін ұйымдастырушы болуы тиіс.
Қазір республика оқу ... ... ... ... ... ... байланысты өздерінің қалауына сәйкес кез келген үлгі ... ... ... алды ... бағытта білім берудің әртүрлі нүсқадағы мазмүны, құрылымы, ... ... ... жаңа ... жаңа технологиялар бар.
Сондықтан әртүрлі оқыту технологияларын оқу ... мен ... ... ... ерекшеліктеріне орай таңдап, тәжірибеде қолданудың
маңызы зор. Қазіргі білім беру саласындагы ... озық ... ... ... маман болу мүмкін емес. Жаңа технологияны
меңгеру мүғалімнің интелектуалдық, кәсіптік, ... ... және де ... ... ... ... ... игі всерін
тигізеді, өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие процесін тиімді ... ... ... ... үшін ... ... мынандай төрт
басты шартты қанағаттандыруы тиіс (В.П.Беспалько) :
а) педагогикалық технология оқытудағы ... жоюы ... ... оқу танымдық қызметінің құрылымы мен мазмүнын анықтайтын оқу
тәрбие процесінің жобасына негізделуі қажет;
б) оқу ... ... ... жолымен анық-
тап, оның меңгерілу сапасын дәл тексеріп бағалауды қажет
етеді;
в) ... оқу ... ... ... ... кесте Бастауыш сынып математикасында қолданылу мүмкіңдіктері бар
оқытудың қазіргі технологияларын іріктеу критерийлері
| ... ... |
|1 ... ... ... ... |
| ... |мемлекеттік құжаттар; |
| ... беру және ... ... ... мен |
| ... ... |
| ... ... озат ... |
| ... ... ... ... |
| |маңыздылығы. ... ... мен |
| | ... ... сай ... |
| | ... ... |
| | |-пән ... |
|2 ... ... ... ... ... |
| ... ... мектепке сүраныс; |
| ... ... ... үйлесімділігі; |
| ... ... ... |
| ... ... жас ... |
| ... |-интеллектуалдық даму дәрежесі. ... ... және ... ... ... ... сүйене отырьш, біз бастауьші сынып математикасында
қолданылатын бірнеше оқьггу технологияларын іріктедік ... ... ... мен әдістемесінің ерекшеліктері .
Технологияның негізгі мақсаты - баланы оның жеке қасиеттерін ашу арқылы
азамат етіп тәрбиелеу, баланың жаны мен ... ... ... ... ... және ... ... мен білікті ... ... ... ... ... ... ... басты біліктер мен
икемділіктер: ... оқу; жазу - ... ... ... ... ... (ана тілі сабақтары); рухани сезімділік;
әсемдікті, ... ... ... ... ... іс- ... төзімділік және батылдық; қарым - қатынас; өзге тілдерді
меңгеру; шахмат ... ... ... ... үш ... ... 1) ... біртіндеп
таныстыру, 2) жаңа ұғымды нақтылау, тұжырым-дап, ... 3) ... мен ... ... ... ... Оқу материалын осылайша
меңгерту берік терең білім негізін қалайды. Софья Николаевнаның пікірінше,
нағыз сабақ ол барлығына және ... ... ... Оның өдістемесінің
ерекшелігі:
-ретімен қолданылатын дидактикалық материалдарды - ... ... ... жаңа ... ... негізін қалайды;
-үлкен және кішкентай тіректер жекелеп, даралап оқыту, дербестікті дамыту
үшін қолданылады.
Түсіңдірмелік (комментирование) - оқыту өдісі 60 - шы ... ... ... ... ... ... ... С.Н. Лысенкова
оны "ойлаймын, айтамьш, жаза-мын" ерекеттерінің бірігуі ... одан ... ... ... ... ... іс - ... басқару жүйеленіп,
реттеледі; орташа және нашар ... ... ... әр ... өз
бетінше ойлау, пайымдау, дәлелдеу өрекеті дамиды; сабақ процесін тек
мүғалім ... ... ... да ... ... оз - ... сенімі артады.
Қорыта айтқанда, бағдарламаны оза ... - ... ... Ол оқулык,
материалын берік меңгеру негізінде қалыптасып, ... ... ... ... қиын тақырып-тарды болашақта еркін оқытуға жағдай жасайды.
Саралап оқыту технологиясы. Саралап окьггу технологиясы оқу процесінің
белгілі бір бөлігін ... ... ... ... оның ... ... жиынтығы болып табылады.
Оқыту жүйесінің кезкелгенінде кандай да болсын оқушы-ларды саралау жузеге
асып отырады. Сондыктан саралап оқыту
Технологиясының өзі өр түрлі ... ... ... ... ... технология.
Дегенмен, оқу процесін саралау - педагогикалық жүйелер қатарында ... ... ... ерекшеленеді жоне бұл "саралап оқыту
технологиясы" деп те айтылып ... ... ... ... ... қабыл-дауы өркелкі
болғаңдықтан, бір сынышъщ озінде үздіктер, ... ... және ... ... ... ... ... сабақ жөне оньщ ... жаңа ... ... ... ... ... ... білік, дағдыны тексеру барысьшда ... ... Жаңа ... ... ... ... ... мөселеге мазар
аударады:
I. Ең басты негіз, ядро - білім мазмүны, пөннщ теориялық
мөні, ... ... ... ... ... ... ең
негізгі де, басты қарапайым мазмүнын ашып, толық болмаған-
мен, сол тақырьштың білуге міндетті түтас бейнесін береді. Бұл
деңгей базалық деңгей ретінде ... ... ... ... деңгейде алған білімді одан
орі кеңітіп, дәлелдеп, тиянақтайды, негізгі мазмүнын нақты-
лайды, ұғымдардың не үшін, қалай ... ... ... ... ... ... негізгі материалды
тереңірек түсінуге көмектеседі.
ІІІ.Дамьпушы мәліметтер - материалды біршама ... оған ... ... ... ... ... жол ашады. Бұл деңгейде
бала оз бетінше жұмыс істеуге дағдыланады.
Жаңа материалды игеруге көшу ... ... үшін ... ... ... кейін ғана жүзеге асырылады. Жаллы сыныптық, топтық,
жеке жұмыстарды бай-ланыстыра, қабыстыра жүргізу базалық стандарт ... ... ... ... ... анықтауға
мүмкіңдік береді. Ол үшін төмендегі жұмыс түрлері ұйымдастырылуы ... ... ... ... ... т. б. ... диалог режимімен жұмыс
(түрақты парлар, динамикалық парлар), сабақтан тыс қосымша жеке жұмыстар,
жеке консультациялар және ... ... ... ... "есептелді-
есептелмеді" жүйесі бойынша білімді есепке алу. ... ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері
бар.
Ойын арқылы оқыту технологиясы. Оқытудың ойындық әдісі ерте кезден бастап
күні бүгінге дейін ... ... ... ... ... Бұл ... ... педагогикада, мектепке дейінгі және мектептен тыс
мекемелерде кеңінен ... ... ... ... ойын ... ... қолдануға шек қойылып та келді. Қазіргі кезде оқу процесінің
тиімділігін арттырып, окушылардың ... ... ... ... төмендегі бағытта қолданылып жүр:
-оқу пәнінің бір тақырыбын немесе бір ... ... ... ... ... ... ... -барынша көлемді бір технологияның
элементі ... ... ойын ... ... ... ... жаңа ... бекіту, жаттығу, тексеру кезендерінде қолданыла-тын оның бөлігі
ретінде;
-сыныптан тыс жұмыстар ... ... ... ... технологиясы" ұғымы пе-ДИіхігикалық процесті әртүрлі
педагогикалық ... ... ... ... ... мен
амаддарын қамтиды. Псдагогикалық ойындардың жалпы ойындардан елеулі ай-
ырмашылығы - оқытуда алдына ... бір ... ... көздейтін
мақсат қойып жөне оның оқу - ... ... ... Ойын ... ... ... оқу ... қызықтырып, ынталандырады.
Сабақта ойындарды пайдаланудың мынадай негізгі бағыттары бар: дидактикалық
мақсат оқушылар алдына ойын аркылы, оны шешу арқылы ... ... ... ойын ережелеріне бағындырылады, яғни оқу материалы ойын қүралы
ретінде пайдаланылады, оқу әрекетіне ... ... ... ойын ... ... асыратын жарыс, сайыс элементтері
енгізіледі; дидактикалык мақсаттың орындалуы ойын нәтижесінен көрінеді.
Оқу процесіндегі ойын ... ... ... орны мен ... ... мен оқу элементтерін үйлестіре білу ... ... ... ... мен жіктелуін түсінуіне тікелей байланысты.
Алғашқы кезекте ойындар дене (козғалмалы) және ... ... ... және ... болып жіктеледі, ал педагогикалық
процесс сипатына карай ойындар төмендегіше ... ... ... ... ... және жалпылаушы;
ә) танымдық, тәрбиелік, дамытушылық;
б) репродуктивтік, продуктивтік, шығармашылық;
в) коммуникативтік, диагностикалық, кәсіпке бағдарлау-
шы, психологиялық-техникалық және ... ... ... түрі көп, біз ... ең ... ... ... ғана ата-макпыз: пәндік, сюжеттік, ... ... ... ... ... оның ... бастауыш сы-ныпта өтілетін барлық
пәндерге тән деуге болды.
Сөйтіп, ойын арқылы оқыту технологиясын қолдану үшін оған ... орта ... яғни ... ... ... заттармен немесе затсыз үстел үстінде,
бөлмеде, көшеде, та-биғатта ойналатын ... үшін ... ... ... жөн. Ал, компьютерлік және техникалық ... ... ... ... ... ... тағы да ... жағдайлары болу
тиіс.
Проблемалы оқыту технологиясы. Проблемалы оқыту кезінде ... ... ... ... ... оны ... ... қатысады, осы іс - әрекеттің нәтижесіңде оқушылар кәсіби білімді,
дағды мен біліктерді меңгеріп, ойлау қабілеттерін ... ... ... ... ... ... негізделеді,
сондықтан материалдық дидактика-лык мазмүнының тиісті дәрежеде, яғни
проблемалы жағ-дайдың тізбегі ретінде берілуін ... ... ... ... ... ... жағ-дайлардың логикасы
болып табылады. Проблемалы жағ-дайлар мазмүнның белгісіздігіне қарай,
проблемалықтың ... ... ... ... түріне қарай,
баска да әдістемелік ерекшеліктеріне қарай әртүрлі болуы мүмкін. Проблемалы
оқыту технологиясы - бұл ... ... ... белсенді
танымдық қызметін ұйымдастыруға негізделген технология. Педагогикалық
проблемалы жағдай белсенділікті оятатын ... ... ... ... сүлулығын және басқа да ерекшеліктерін айқындайтын
мүғалім сүрақтары-ның негізінде туындайды. Психологиялық - ... ... ... жеке ... бар. Тым қиын не тым ... міндет оқушылардың ойында про-блемалық жагдай туғызбайды.
Проблемалы жагдайларды оқу процесінің барлық, яғни жаңа ... ... жаңа ... ... ... ... ойластыруға
болады. Мүғалім проблемалы жагдай (ситуация) туғызып, оның шешімін іздеуге
оқушыларды бағыттайды. Сөйтіп, бала ез ... ... ... ... бала жаңа білім игеріп, әрекет әдістерін меңгереді.
Оқу материалын схемалы жөне белгілеу үлгілері ... ... ... ... ... технологияның негізгі үстанымдары: әлсін-өлі ... ... ... ... ... ... ірі блоктармен окыту;
кыспақсыз (зорлықсыз) ... ... ... ... ... ... жариялылығы; қателерді түзеуте
мүмкіншілік жасау; барлық балалар дарынды; ізгілік, табысқа ... ... ... мен тәрбиенің бірлігі.
Оқушылар әртүрлі жазбаша, ... ... ... ... және
сьгяыптағы тапсырмалар арқы-лы мезгіл-мезгіл міндетті түрде бақылынып
отырады. Өздік ба-қылау жөне ... ... ... ... ... ... асырылады: әр оқушы түрақты, мерзімді ба-қыланады,
жоғары дәрежеде талап қойыльш, ... ... ... ... ... ... ... екілік қойьілмайды, оқушылардьщ нашар баға
альш қалу қорқынышы жойылады.
Теориялық материал білімді ірі блокпен енгізу үстаньгмы ... ... ... ... ... бері көптеген психо-логтар мен дидактиктер
(Н.Р.Менчинская, Л.В.Занков, В.В.Давыдов, П.М.Эрдниев т.б.) ... ... ... ... ұғымдардьіН бір-бірінен бөлек, бірінен кейін бірі
қарасты-рылмай, бір ... ... ... ... - ... түрінің" - абстрактіліктен нақтылыққа қарай бағытталған қозғалыстың
жетекші ролі ауқымды тәжірибе негізінде дәлелденген.
В.Ф. ... ... ... үстанымдарының бірі - білімді сансыз
қайталау негізінде игеру. Жаңа теориялық білімді алғаш рет ... ... ... ... оте білікті маман сабақ бергеннің ... оның ... ... бере ... және бұл оның үзақ есте ... сол білімді практикада, шығармашылық қызметте қолдануына мүмкіндік
бермейді.
Ойлау мен есте сақтау заңдылықтарын ... (А.А. ... СЛ. ... есте ... ... ... рет қайта жаңғырту, жүйелеу жаңа
материалдың терең меңгерілуіне себін тигізеді.
Шаталов технологиясы теорияны оқьпуда көп ... ... ... ... дидактикалык үстаным больш табылады. Осының арқасында
практикалық сабақтарға, жаттығуларға, оқытудың шығармашыл түрлеріне ... ... Ең ... ... - ... ... ... оку мерзімін
қысқарту.
Шаталов технологиясы жоғары өнегелі түлға қалыптастырудьщ негізі ... ... ... Ол ... ... корінеді: әр оқушының
жетістіктерін жариялап отыру, бағаны түзетуге мүмкіндіктер ... ... ... кикілжіңсіз жұмыс істеу.[17,11]
Оқушының алған өр бағасы білімді есепке алудьщ ашық ... ... ... ... ... ... ... атқарады да, ал бағалар
шифрмен жазылған мінездеме іспегтес ... ... ... ... ... мәні бар. Бұл мінездеменің бір маңызды ерекшелігі әр оқушы-
ның өз бағасын кезкелген уақытта ... ... ... ... ашық ... ... қолданылады. Шаталовтың ойынша әр баға
оқушыны ынталандырып, жағым-ды эсер ... ... ... ... ... ... ... келіспеушілік туьшдауы мүмкін, пәнге деген ынта-сы
жойылып, жек көру сезімі пайда ... да ... ... ... ... жоя ... ... технологиясы. Бағдарламаланған оқу дегеніміз -
бағдарламаланған оқу ... оқу ... ... ... ... (ЭЕМ, ... ... кино тренажер т.б.)
меңгерту. Багдарламаланған оку материалы оқушьгға белгілі бір ... ... ... оқу ақпараттарынан түрады ("кадрлар", "файлдар",
"қадамдар").
В.П.Беспалько бағдарламалап оқытудьщ бес ... ... ... - ... ... ... Алғашқы бағыңдыру кезегін
педагог альт, оқытудың дәстүрлі емес қиын ... жеке ... ... түзетуге қол үшын береді.
Екінші үстаным - қайтарма байланыс үстанымы. ... ... ... гана ... ... да, ... оқу материалын түсіну үшін,
екіншісіне жіберілген кателерді түзету үшін қажет.
Оқушының өз бетімен ойлау ... ... ... үшін ... ... ... ішкі деп ... ішкі қайтарма байланыс кезінде оқушылар оқудағы өз ... ... ал ... ... ... ... мүны ... немесе
арнайы кұрылған басқару құрылымы жүзеге асырады.
Бағдарламаланған оқудың үшінші ... - ... ... ... ... ашып ... қадамдық тех-нологияны іске асыру.
Бұл талапты орындау оку бағдарламасы-ньгң жалпыға бірдей түсініктілігін
қамтамасыз етеді.
Болашақ ... ... мен оның ... ... - әлемдік
өркениетке жетер бағыттағы Қазақастан Республикасының гүлденуіне кепілдік
болар бір ... жол. ... ... ... жатқан қоғамның
қазіргі жағдайында мәдениетті, білімді, өзіндік ұстанымы мен ... ... адам ... ... ... ... талабына сай мектептегі мұғалім - ой- ... ... ... ... атқара алатын, дүнитеану мәдниеті жоғары,
ізденімпаз, нәзік психолог, тынымсыз еңбекқор, ... ... ... ... ... ... жаңа ... стандартының қабылдануы, Білім
беру заңы үздіксіз білім беру жүйесіндегі орта мектептің алғашқы сатысы
бастауыш ... ... мен ... ... ... міндеттейді.
Қазіргі кезде бастауыш мектепте оқыту ... ... ... ... ... ... жаңа ... ашылуда.
Бастауыш сынып мұғалімі бағдарлама көлемінде ғана ... ... ... ... баланың деп – жақты дамуын қамтамасыз еп ... ... ... ... мен ... ... мұғалімнің кәсіптік және шығармашылық
шеберлігімен жүзеге асады. Бұл мұғалімнен ізденісті қажет ... ... ... ... және дәстүрлі емес жаңа, дамыта оқыту
әдістері пайдаланылуда. Дәстүрлі әдістің негізін ... ... ... Я. А. ... салса, педагогикалық жаңа әдістер 50-60- ... ... ... ... ... ... осы ... Л.С.
Выготский, И.Н. Скаткин, Д.Б. Эльконин, В.В. Давыдов, Л.В. Занков тағы
басқаларының ... ... ... ... ... ... М.Н.
Скаткин “Бастауыш сыныпта оқушыларға өз беттерімен танымдық міндеттерді
шештіруді, сабақ мазмұнында ... ... ... ... ұсынуды құптайды. Сабақта берілетін білім мазмұнын жан – жақты ашу
үшін оқушыларға тек соңғы нәтиже ғана айтылып ... оның ... ... ... түсіндірілуі тиіс,” – дейді.
Ғалым – дидактик В.В. Давыдов М.Н. Скаткиннің бастауыш ... ... ... ... оқушылардың теориялық түсініктерін
қалыптастыру мүмкіндігін, бала психикасын дамыта оқытудың ... ... алға ... ... ... ... бойынша, төменгі сынып оқушыларына танымдық
міндеттерді шештірудің жолын іздестіру ... ... ... ... Соның нәтижесінде білім, білік және дүниеге көзқарас,
қатынас қалыптасады. Осы жағдайда бастауыш ... ... мен ... жеке бас қасиеттерін дамытады. Яғни, оқу ... ... мән ... Оқу ... оқу ... мен міндеттерінен,
оқыту әдістерінен тұрады. Оқыту әрекетіне оқу ... ... ... ... ... ... ... меңгеру дәрежесі, ал
қабылдау әрекетіне дағдылар мен біліктер ... ... ... ... ... ... есте ... негізделген оқып білім алудан, бұрынғы меңгергендерді
пайдалана отырып, ақыл – ойды ... ... ... ... ... үлгісінен ақыл – ой ... ... ... ... ... ... ... білім беретін бағдарламадан жекелеп, саралап
оқыту бағдарламасына өту.
Қазір Республика оқу орындары, ... ... ... көпнұсқалыққа байланысты өздерінің қалауына сәйкес кез келген үлгі
бойынша қызмет етуіне мүмкіндік алды.
Оқытудың жаңа технологиясы ... ... ... ... ... Инновация – жаналық және енгізу деген сөзден шыққан, яғни,
аудармасы – ... ... ... ... ... – жаңа ... ... ал жаңалық енгізу дегеніміз – тек
қана жаңалық енгізуді ... яғни ... ... мазмұнды
дамытуды, жаңаны ұйымдастыруды қалыптастыруды анықтайды. Кез ... ... ... ... талабына сай инновациялық құбылыссыз
жүрмейтіні анық.
Инновация – білімнің ... ... ... оқу ... жұмыстарының түрлерінде, тәсілдерінде, он ұйымдастыруда, ... ... ... ... Оның ... – жеке ... ...
модульдік түрі, үшінші – жүйелі түрі болады.
Қазіргі оқыту технологиясында инновацияның үш түрі бар:
1. Модификациялық инновация – бұл ... ... ... ... ... Комбинаторлық инновация – бұрын пайдаланылмаған, белгілі әдістеме
элементтерін жаңаша құрастыру.
3. Радикалдық инновация – ... ... ... ... ... білім берудің негізін, деңгейін және сапалық
көрсеткіштерін қалыптастырады. Кез келген мектеп жаңарудың үш ... ... ... ... жаңа ұжым”
2. Міндетті істі жүргізу “оқу – тәрбие ... ... ... ... жоспар, кітаптар негізінде ұйымдастыру”
3. Даму
Республикамыздың егемендікке қол жеткізіп, өзінше ... ... ... ... мектеб алдына қойып жатқан талап – тілектері
түбірінен өзгерді. Бұл ... ... ... ... оқыту
әдістерін ендіруді талап етеді. Соған ... ... ... ... ене ... Атап айтқанда, қазіргі кезде шоғырландырып ... ... ... ... ... ... ... өздеріне тән ерекшеліктері бар. Мәселен, деңгейлік оқыту
ерекшеліктері:
1. Оқыту мазмұны әр сыныпқа, ... ... ... ... сай ... ... білімі нашарларға көмектесуге, қабілеті жоғарыларға ерекше
назар аударуға мүмкіндігі болады.
3. Оқушының өз қабілеттерін терең, жан – ... ... ... мүмкіндігі
болады.
4. Қабілеттілердің білімділігін тереңдетеді, сенімі бекиді, ... ... ... ... болады.
Деңгейлік оқыту технологиясы, біріншіден, дамыта оқыту идеясын ... ... ... ... ол ... ... елестету мен еске
сақтауын, ынтасын, белсенділігін, дағдысын, білім ... ... ... Бұл ... ... ... өз ... ең төменгі
деңгейдегі тапсырманы орындауына сәйкес келесі деңгейге көшіп отырады. ... ... ... ... ... ... ... екінші жағынан, әр
оқушының қалыптық деңгейінде білім алуына кепілдік береді. Үшіншіден, бұл
оқушылар өз қызметіне ... ... ... ... ... ... ... технология бойынша оқушыларға берілетін тапсырмалар әр
түрлі деңгейде болады. Оқушыларға ... ... ... үлгі алынады. Тапсырмалар 1, 2, 3, 4 деңгейде ... ... ... ... ... ... дерлік орындайды. Тапсырмалар бірте –
бірте күрделендіріледі. Тапсырмалардың кейбір жауаптарын оқушылардың өздері
тексереді. Бұл технологияның тиімді жақтары көп :
1. ... ... ... ... ... алады, соған дағдыланады.
2. Оқушының жеке қабілеті анықталады.
3. Іштей бір – бірінен қалмауға тырысып, талпынады.
Немесе, модульдік ... ... ... Модульдік оқыту үш
бөлімнен тұрады:
1. ... ... ... тақырыпқа енгізу )
2. Диалог бөлімі (оқушылардың танымдық қызметін өзара ... ... ... ... (бақылау)
“Әрбір оқу модулінде сағат саны әртүрлі. Бұл оқу ... ... ... ... ... бөлінген сағат санына байланысты.
Неғұрлым ... “7-12 ... ... оқу ...... ... модулінің кіріспе бөлімінде оқушылар бағдарламаның осы тарауын
неге және не үшін оқып – ... ... ... ... нені меңгеріп,
үйренулері тиіс, алдағы жұмыстың негізгі оқу міндеті қандай екенін түйсіну
қажет. Осы бөлімде мұғалім:
А) оқушыларды оқу ... ... ... және ... таныстырады;
ә) оқушылардың осы оқу модуліндегі танымдық қызметінің мақсаттары мен
міндеттерін айқындайды;
б) тірек сызбаларға ... ... ... ... ... ... оқу
материалын қысқаша түсіндіреді.
Оқу модулінің сөйлесу бөлімі ... ... ... оқып ... ...... – танымдық кезеңін іске асыру болып
табылады. Бұл бөлімнің сабақтарын жоспарлағанда мұғалім ... ... ... ... баса ... ... Мұнда оқу материалының
мазмұны оқушылардың өзара сөйлесуінің арқауы және құралы болады. Бақылау
бөлімі оқушылардың ... ... ... ... ... білім, білік дағдыларын бақылауға, тексеруге және бағалауға
арналған.
Осы бөлімде оқушылар өз қызметін талдайды – ... баға ... ... әр ... ... ... ... оқу нәтижесін анықтайды.
Енді “Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясына” тоқталайық. Бұл
технология үш кезеңнен тұрады:
1. Қызығушылықты ояту
2. Мағынаны тану
3. Ой ... ояту – ... ... мен жаңа ... ұштастырудан
тұрады. Үйренуші жаңа ұғымдарды, түсініктерді өзінің бұрынғы білімін жаңа
ақпаратпен ... ... ... ... да ... ... ... жайлы оқушы не біледі, не айта ... ... Осы ... ойды ... ... ми ... ... арқылы
әсер ету жүзеге асады. Осы кезеңге қызмет ететін ... ... ... ... ... т. б. деген аттары бар әдістер жинақталған.
Мағынаны тану кезеңінде үйренуші жаңа ... ... ... ... ... ... орындайды. Оның өз бетімен жұмыс жасап,
белсенділік көрсетуіне жағдай жасалады. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... бар. ... бірі – Insert: Ол
бойынша оқушыға оқу, тақырыппен танысубарысында:
V – ... - ... - ... үшін жаңа ақпарат”
? - “мені таңқалдырады” белгілерін қойып отырып оқу тапсырылады. ... ... өз ... басшылық етіге, ойын білдіруге үйрететін ұтымды
құрал. Бір әңгіменің соңына тез жету, оқығанды есте сақтау, ... ... ... ... ... да ... ... оқуға жеңіл – желпі
қарау салдарынан түсіне алмау, өмірмен ұштастыра ... жиі ... ... жоғарыдағыдай ұйымдастыру аталған ... бір ден – бір ... ... білетіндерін анықтап,
білмейтіндерін белгілеп сұрауға әзірленеді.
Ой толғаныс кезеңінде үйренуші не үйренгенін ... ... ... жағдайда, қалай қолдану керектігін ой елегінен өткізеді. Толғануды
тиімді етуге лайықталған “Бес ... ... ... ... “ер ... “Семантикалық карта” сияқты стратегиялар әр сабақтың ерекшелігіне,
ауыр – жеңілдігіне қарай лайықтала қолданылады. Олар ... бір ... ой ... ... ... Әр ... өз ... көрсете
алады.
Сын тұрғысынан ойлауды үйрету үшін мына төмендегі шаралар ... ... ... ойланып толғануға, ойын ашық айтуға рұхсат беру.
2. ... ... ... ... оқушылардың белсенді іс - әрекетін қолдау.
4. Кейбір оқушылар түсіп қалған қолайсыз жағдайларды ... ... ... бір – ... ... ... сынының дәлелді болуын
талап ету.
6. Сын тұрғысынан ... ... ... ... байланысты:
- сенімділікпен жұмыс жасау;
- бар ынтасымен оқуға берілу;
- пікірлерді тыңдау, құрметтеу;
- өз пікірін ашық білдіруді талап ету қажет.
Тек сонда ғана ... мен осы ... ... не ... Осы ... ... ... менің бұрынғы осы мәселе туралы
білетініме сәйкес пе?
- Осы ақпаратты үйрене отырып, мен ... ... ... ... ... бұл жаңа ойлар, идеялар қаншалықты әсер етті ? – деген
сауалдар төңірегінде ойлауға үйренеді.
Проблемалық оқыту ... – бұл ... ... ... ... ... ұйымдастыруға негізделген
технология. Проблемалық оқыту ... ... ... ... жасалып, оқушылар оны шешуге белсенді түрде қатысады да, нәтижесінде
оқушылар кәсіби білімді, дағды мен біліктерді ... ... ... ... проблемалы жадай ... ... ... ... ... ... және ... да
ерекшеліктерін айқындайтын мұғалім ... ... ... ... оқу ... ... ... жаңа тақырыпты
түсіндіру кезінде, жаңа сабақты бекіту, ... ... ... ... ... ... туғызып, оның шешімін іздеуге оқушыларды
бағыттайды. Сөйтіп бала оз оқуының субъектісіне айналады, ... ... жаңа ... игеріп, әрекет әдістерін меңгереді 18,14].
Жоғарыда айтылған технологиялардан басқа, “Тірек сигналдар арқылы
оқыту ... (В. Ф. ... ... ... оза оқыту”
технлогиясы (С.Н. Лысенкова), “Ойын арқылы оқыту ... т.б. ... да ... процесінде пайдаланылады.
Кез – келген педагогикалық технология ақпараттық технология болып
табылады. Білім ... ... ... оқу мен ... үйретуге арналған есептегіш техника мен ... ... ... -ақ ол ... ... ... оқу
процесіндегі ролі мен орны, мұғалімдер мен оқушылардың еңбегін жетілдіруде
оларды пайдаланудың түрі мен ... ... ... ... ... ақпараттық технология мұғалімдердің өз жұмыстарының әдістері мен
ұйымдастыру түрлерін түбегейлі өзгертуге, оқушылардың жеке қабілеттілігін
дамытуға, ... ... ... ... оқу ... үнемі жаңартып отыруға мүмкіндік береді.
Жаңа ақпараттық технологияның негізгі ерекшелігі ... ... өз ... және ... ... ... істеуге шексіз
мүмкіндік туғызады. Компьютердің білім беруде ... ... ... ... жаңа ... технологиясы” пайда болды, оны
компьютерлік технология деп. те атайды. ... ... ... ... жүзеге асады:
I нұсқа – компьютерді жекелеген тақырыптарда қолдану.
II нұсқа – берілген ... ең ... ... ... ... ...... яғни, барлық оқыту, басқару, бақылау тек қана
компьютерді қолдануға сүйенеді.
Компьютер оқытудың барлық:
Жалпы тақырыпты түсіндіру, бекіту, қайталау; ... ... ... ... ... ... 1 Педагогикалық технологиялардың түрлері
2. Бастауыш сыныптарда математика оқытуда жаңа технологияларды
пайдалану ... 2 - ... ... ... ... ... ... сыныпка арналған математика оқулығын эр сабаққа емес тақырып бойынша
күрған лайыкты. Оку материалы такырып бойынша бөлінеді. Бір ... ... ... пункттер құрылады. Пункт бірнеше сабакты біріктіреді,
кейде бір ғана сабактан тұрып, сол бір ... ... ... ... ... басталса, пункт дайындык жаттығуларьшан басталады, содан
сон теориялык мәліметтер, жаңа ... ... ... ... ... ... бұрынғы алған білімдері мен біліктерін және ойлау ... үшін ... ... ... ... ... беріледі.
Окулықтағы оку материалы математика оку бағдарламасынын талаптарына
сәйкес кұрылып, математикалык ... және ... ... ... ... ... ашуы ... Дидактикалык кағидалар, мазмұндаудьщ
ғылымилығы қатан сақталуы ... ... ... іріктеп жинактауда пәнаралық байланысты қамту
керек. Бағдарлама бойынша мазмұндары жакьш сұрақтарды қатар ... ... ... және ... ... және ... қасиеттері;
фигуралардың ауданы туралы түсінікті калыптастыру ... ... ... ... болады тағы с.с).
Окулықты теориялык мәліметтермен ... ... мен ... ... ... ... болғаны дұрыс. Бұл мәліметтер кіші
жастағы окушыларға өз мөлшерінде жаттығулармен үйлестіріліп ... ... ... жағдайда оқулыктағы түсіндірілетін мәтін өте ... ... Оның ... ең ... деген теориялык материалдар,
аныктамалар, ережелерден тұратын келешекте ілгері карай оқып ... ... ... ... ... ... төл ... өте ұқыптылықпен
жинақталған жаттығулар жүйесі, математикалык ұғымдарды және ... мен ... ... ... ... өте ... жаттығуларды жеділден қиынға карай ретімен орналастырады. Бұл
"киын" жаттығуларды окулықтың соңында орналастыр деген сөз ... ... ... тапсырманы оку жылынын аяғында пайдаланады деп ... де ... ... ... ... ... ... алғандағы жаттығулар жүйесіне катысты болмайды.Бұл белгілі такырып
шенберінде орындалады.
Кіші жастағы оқушылардың іс—әрекетінщ негізін құрау окулықтың ... ... ... ... ... ... ... (проблемальщәдістерді қолдану) қоюды қамтамасыз ету үшін ... ... ... түрін тандап алу керек. Оқулыкта бакылау
және бағалау біліктілігінің, өзін өзі бағалауды калыптастыратын жаттығулар
болуы керек.
Жаңа ... ... ... ... материалмен дайындалуы керек.
Егер енгізілетін ... ұғым ... ... ... ... есе "кіші", неше есе "үлкен" фигура ауданы, жылдамдық, онда ... ... ала ... ... Егер жаңа ... қиын ... ... дайындықсыз немесе аз ғаңа дайындык жаттығулары ... ... ... болады.
Окулыктағы жада материалмен жұмыс мына ... ... ... ... үшін ... ... ... енгізеді, содан
соң барып жақа ... ... ... ... бұл ... негізгі бөлігін алады және "оңайдан киынға" үрдісі ... ең ... ... ... ... ... қалыптастыруга
көмектесетін (егер сабак мақсатына сәйкес ... ... ... ... бағдарламаның анықталған талаптары бойынша автоматтандырылған
біліктіліктік өнімімен камтамасыз етуі керек. ... ... ... ... ... өлшеуде үнемі дағдыланған,
машыктанған болуы керек. ... ... ... ... ... Жаттығуларды орындаған кезде оның мазмүны мен формасы оқушының
қызығушылығын жоғалтпайтыңдай әр ... ... ... Дәстүрлі іш
пыстыратын мысалдар мен есептердің, типтік жаттығулардын орнына стандартты
емес, ... ... ... окушылар оларды орындағанда үлкен
қызығушылық пен ынтасын арттырады.
Оқулыкқа негізгі ... ... — әр ... ... ... ... камтамасыз ету. Оку материалы кіші жастағы окушының жас
ерекшелігіне байланысты тілмен оньщ жалпы даму деңгейімен сәйкес ... ... ... ... ... Сонымен бірге математика окулығы окушынын сөз
байлығын дамыту және тілін жетілдіретін кұрал ... ... ... ... кұбылыстары, заттарды сипаттайтын жаңа сөздерді (мысалы,
құстар, балықтар, ағаштар, шөптер, жемістер, машиналардан аттары) енгізуден
коркудың ... ... ... ... тілі пәнге деген қызығушылығын арттырады,
сонымен қатар білім сапасын ... ... ... ... ... оку ... ... алғанда тек орташа окитын оку
шының дайындык деңгейін нысанаға алмау ... ... ... бөлігі,
яғни окылатьш материал ядросьшын мазмұны барлық бала үшін ыңғайлы, жеңіл
болатынына сөз жок. ... та, ... ... ... ... ... ... дайындык деңгейін дамытатьш ... ... Бұл ең ... ... зеректігін, дербес пайымдауын, өзіндік түйін
таба білуін керек ететін мазмұны стандарттық емес жаттығулар мен есептер.
Сыныпта орындалатын ... ... ... мұғалімнін окушыларға
үй тапсырмасы ретінде беретін жаттығулар болуы ... ... ... ... белгілеу окушылардың оку жүктемесінің артуын
болдырмайды және ... ... ... Үй ... ... ... кұрастырылған жаттығулар жүйесі кіші жастағы оқушыларды
математикаға оқытуда ... ... ... ... ... ... жұмысы барысында көп орынды ... Кіші ... ... үшін ... ... ... суреттері
өте әдемі, түстері дидактикалық функцияға, ал ... ... сай ... ... ... ... ... түрлі жаттығулар үшін
анықтағыш таблицалар, ауызша есептеу таблицалары, суреттер, схемалар,
балалардың ... ... ... ... кең ... ... Өлшеу
дағдыларын қалыптастыру үшін, чертеждік өлшеу аспаптарын пайдаланып, сызуға
және ... ... ... ... ... ... қабылданғанды
модельдеу, сурет салу, сөзбен сипаттау жолымен суреттеп көрсетуді қолдану
ұсынылады.[3,14]
Көрнекі құралдарды кейде ... ... мен ... тексеру
үшін пайдаланады. Мыалы, балалардың көпбұрыш ұғымын қалай игергендігін
тексеру ... ... ... ... ... ... ... болады. Таратып берілетін дидактикалық материалдарды пайдаланып
(кесінділер, көпбұрыштар сызылған карточкалар т.б.), ... ... ... ... ауданын және периметрін өлшеуді т.б. білетін
–білмейтінін ... ... ... пайдаланудың тиімділігінің
негізгі шарты сабақта көрнекі материалдарды жеткілікті және ... ... ... табылады.(қажетінше шамадан тыс емес). Егер көрнекі
құралдар қажет емес ... ... ... олар ... зейіні
қойылған міндеттен басқаға ауып, оның ... ... ... ... кездеседі: мысалы, 2 - сынып оқушысы арифметикалық есептерді
шығарғанда арифметикалық амалдар ... ... ... таңдап алуға
үйретіледі. Мұғалім бұл мақсат үшін бұтаға қонып отырған құстар мен ... ... ... ... ( ... керісінше, одан ұшып кетіп бара жатқан
құстардың) суретін пайаланады. Оқушы осы ... ... ... ... ... ... есптің жауабын құстарды жай санап шығып-
ақ табады. Бұл ... ... ... ... ... ... есеп шығара білуін, яғни есеп ... ... ... ... ... ала ... қалыптастыруда бөгет жасайды. Екінші
бір мысал, балаларға есепте ... ... емес ... ... ... ауыл балаларына ; ферма, көлік, мая,үйірме
т.с.с.–– қала ... ) ... ... көрсету қажеттігі
түсінікті. Алайда таныс нәрселер кескінделген суретті балаларға көрсетудің
қажеті жоқ.
Математиканың бастауыш ... бір ... –- ... және
практикалық мәселелердің бір-бірімен байланыста қарастыру. Сондықтан ... ... ... игеру жөнінен істелетін жұмыс оқушылардың
біліктері мен дағдыларын қалыптастырумен бір мезгілде ... ... ... ... мақсаттар жүзеге асырылады: бір
материалға қатысты алдын-ала ... ... ... ... ... жөнінде сабақтан сабаққа қарайғы бір ізгілікті сақтап отыру
керек.
Математика ... ... ... ... балалардың
математикалық материалдарды меңгеру ерекшеліктері ... ... ... сипаты көрнекі құралдардың, оқытудың белсенді
методтарының мұқият ... ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Математика сабақтарында мұғалім ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін материалды
меңгеру барысын үнемі бақылап отыру қажет.
Математика сабақтарында ... ... мен ... мәселелер
тығыз байланыста жүзеге асырылады. Әрбір сабақтың дұрыс та, сондай-ақ теріс
те тәрбиелік ... ... ... ... инициативасын, жауапкершілігін
және адал ... ... ... өлшеулерде,
тұжырымдауларында және жазғанда айқындықты және ... ... ... және ... жеңе білу ... ... [6.14].
Сабақтарда балалардың математикаға деген ынтасын арттыруға, олардың өз
бетімен жұмыс істей білу дағдысын тәрбиелеуге ерекше ... ... ... ... мен өз ... ... білу өзара тығыз байланысты. Сабақ
балалар үшін қызықты ... ... оқу ... ... ... ... ... істейтін болады. Сондай-ақ білім алуда балалардың
қызығұшылығы артып, ... ... ... ... ... ... оқушылардың қызығұшылығын арттыру жолдарына тоқталып өтейік.
Республикада оқыту мазмұны жаңартылып, жаңа буын ... ... ... ... ... жаңа жүйеге көшуін
әрбір мұғалімнің жаңаша ... ... ... шығармашылық ізденісін,
оқушылардың белсенділігі мен ... ... ... ... ... сабаққа тарта білу, олардың оқуға қызығұшылығын
арттырып, білімге құмарту керектігіне баса көңіл бөлді. Оның ... ... ... ... ... ... ... тек қана зорлық
күшімен жүргізілген оқу оқушы ... ... ... ... ... педагогі И.Ф.Гербарт өзінің оқыту теориясыныңнегізіне әр саладағы
қызығұшылықты алған. Адамдағы қызығұщылықтар қоршаған дүниені танып білуге
немесе қоғамдық өмірге ... ... ... Сондықтан, мұғалім өз
бетімен жан-жақты жетілдіре отырып, оқушыны қызықтырып оқыту керек екенін
айтқан.
Жаса бала не ... ... да ... ... ... қолымен ұстап,
көзбен көргенді жақсы көреді. Оқушылардың қызығұшылығын арттыру ... ... ... ... әрбір сабақта бұрыннан
белгілі мәліметтерді қайталай бермей, ... жаңа ... ... ... ... түрлері: сайс, жарыс сабағы, концерт,
аукцион, кіріктіру ... т.б. өз ... ... жүр. ... ... ... ата-бабаларымыздың жақсы дәстүрін шәкірттердің
бойына дарыту мақсатында жүзеге асырылады.
Оқушының пәнге қызығұшылығын арттыру ... ... ... ... отыру да маңызды. Мәселенің шешімін табу арқылы оқушының
ойлау қабілеті нығайып, кез-келген ... ... ... ... ... А.Дистервергтің әйгілі «Неиіс мұғалімдерінің білім
беру ісіне басшылық» атты еңбегінде: ... ... ... өзі ... ал жақсы мұғалім оқушының өзін ізденуге ... ...... Ал, ... ... ... дамыта оқыту сабақтары деп
білеміз. Бұл сабақтағы ерекше ахуал, мұғалім мен ... ... ... ... бұл жағдайда танымдық іс-әрекетті ұйымдастыратын
ұжымдық істердің ұйытқысы болғандықтан, оқушының ... ... ... ... ... ғана ... жұмыс істеп қана ... ... ... үшін ... жағдай тұғызып, қабілеті жеткен ... ... етуі ... әр ... ... ... қызығушылығы
артады.
Біз елімізге Джордн Соростың ашық қоғам институты «Сорос –– Қазақастан»
қоры арқылы келген сын ... ... ... ... ... ... қызығұшылығын арттыруда алатын орны ... ... ...... ... ... ойлау. Оқушының бұл жұмысты дұрыс
ұйымдастырылған жағдайда өз даму деңгейіне сәйкес ойы шыңдалып, белгілі ... ... ... ... ... ... «Еркін жазу»,
«Жұпта талқылау» т.б. әдістері бар. Сын тұрғысынан ойлауды дамыту оқушының
танымдылық ... ... ... ... өз бетінше білім
алуға, шығармашылығын қалыптастыруға ықпал етіп, сабақтардың қызықты, ... ... ... ... ... жасауға үйрететіндігін,
білімнің тереңдігі әрі тиянақтылығы артатындығын ... ... ... ... және ... ... құралдардан шартты
(символды) көрнекілікке дер кезінде көшіп отырудың маңызы бар. Мысалы, егер
жаңа түрдегі есепті шешу мен ... ... ... ... ... іс-әрекет жасау арқылы иллюстрациялайтын болса, кейінірек
есепті қысқаша жазу ... ... Егер ... ... ... ең ... нәрселермен тиісті іс-әрекет жасауға сүйенетін болса,
кейін есептеу әдісін жазуға сүйенсе болғаны т.с.с.
Символдық көрнекілік рөлі ... ... ... ... оқушылардың ойлау қабілетінің дамуымен бірге өсіп отырады, символдық
көрнекілік (схемалар, чертеждер, математикалық жазулар т.с.с.) математиканы
көрнекі ... ... ... ... табылады.
2.2. Жаңа технологияларды пайдалану тәжірибесі
Болашақтың бүгіннен де нұрлы ... ... ... ... қоғамы алға
апаратын күш тек білімде і ... Қай ... ... өсіп - ... ... ... орын алуы оның ... жүйесінің деңгейіне, даму
бағытына байланысты.
Сондықтан, білім беру ісіне айрықша мән берілуде. ... ... ... берудің жаңа жүйесі жасалып, ... Бұл ... оқу ... ... ... кезекке шығады. Оқу
әрекетінің мазмұны оқу тапсырмалары түрінде құрылады. Осы тапсырма ... ... ойын ... оның ... бір бағытта жүйелі “арнамен
жүруін” қамтамасыз етеді; жеке тұлғаның ... ... ... ... ... ... өзін - өзі бақылау, әрекет – амалдың
ішкі жоспары сияқты жаңа ... ... ... ... ... ... ... шешіп орындаудың ортақ тәсілдерін, өз ...... ... ... ... ... ... қалыптасуы білім мазмұнының теориялық деңгейін көтеру ұстанымен
тығыз байланысты [5,17].
Бұл – білім мазмұнындағы ғылыми ұғымдардың ... ... ... ... ... мен ... тек сыртқы Турін, белгілерін бақылап
қана көріп тану тәсілін ғана ... ... ... ... ... ішкі байланыстарды, өзара тәуелділікті, заңдылықтарды
өздігінен ашып, түсініп танитындай әдіс – тәсілдерді ... ... оқу ... ... ... ... ... жұмыс істеу біліктерін
меңгереді. Осының бәрі оқыту әдіс-тәсілдерін жетілдіруді қажет етеді. Соған
орай оқытудың жаңа ... ене ... ... беру саласындағы
оқытудың озық технологияларын меңгермейінше сауатты, жан – жақты маман болу
мүмкін ... ... да, ... ... ... оқушыларға сапалы
білім берудің тиімді жолдарын іздестіріп, жаңа ... ... ... ... қазіргі технологияларын қоддануга
болашақ мүғалімдерді дайындаудың жолдары мен шарттары" атш екінші тарауда
болашақ бастауыш ... ... ... ... ... ... ... білімін жетілдіруге, ақпараттық іскерліктерін
қалыптастырып, оқушылардың белсенділіктеріи ... оқу ... ... ... ... ... ... қарастырыдды.
Осыларға негізделген болашақ мұғалімдердің бастауыш ... ... ... ... ... ... әдістемесі
толық берілген. Әдістеменің тиімділігі үш кезеңмсн өткізілген төжірибелік -
эксперимент арқылы тексерідді: анықтау (1992-1995 ж.ж), қалыптастыру ... ж.ж) және ... ... ... педагогика факультетінің 3-5 курстарының 85 студенті, 54
бастауыш сынып ... жене 326 ... ... ... ... ... - болашақ бастауыш ... ... ... ... ... ... зерттеу жөне талдау болды. Бұл мақсатты ... ... ... бақылау, арнайы тапсырмалар жүйесі қолданылды. Солардың негізінде
болашақ мүғалімдердің 65%-і математика сабақтарында оқыту ... ... ... ... 28%-і ... ... тәжірибсде
және ғылыми- зерттеу жұмыстарында жүзеге асыра алмайтындарын байқатса, 7%-і
ғана ... ... ... ... ... бастауыш сынып
математикасын оқыту . барысында пайдалана ... ... ... ... - бір студент жоғары деңгей ... ... Сол ... - ... ... жүргізген зерттеуіміздің нөтижесінде
олардың да оқыту ... ... ... ... ... оқу ... оқыган кезде оқыту технологияларын қолдануға үйрету
бағытында жеткілікті дөрежсде ... ... ... ... ... бастауыш сынып математикасын ... ... ... ... ... үшін ... ... білім алу барысында арнайы мақсатқа негізделген ... ... ... туды.
Үш кезенде жүргізілген қалыптастыру экспериментінің мақсаты - бастауыш
мектеггге математиканы оқыту процесінде қазіргі ... ... ... ... ... және ... камтамасыз ету жөне оның тиімділігін ... ... Бұл ... ... асыру үшін, ... ... ... ... ... технологияларды қолдануға ... ... ... ... алу қажет болды.
Бірінші кезеңде бастауыш мектепте математиканы оқыту барысында болашақ
мұгалімдердің оқытудың ... ... ... ... асыруда [8,17].
Бастауыш сыныптардың математика жөнінен жаңа ... ... жаңа ... жүйе ... ол жүйе жаңа программаны іске
асырудың тиімді жолдарын ... ... ... ... ... ... ... бұрыннан жинақталған құнды делінгендердің бәрі
пайдаланылды.
Бастауыш сынып ... ... ... оқыту үшін алғаш
оқыта бастаған мұғалім математиканы оқытудың бұрыннан қалыптасқан ... ... ... ... ... ... тиіс және осының
негізінде ол өз бетімен шығармашылық жұмыс істейтін болуы керек.
Математиканы оқыту методикасы ең ... ... ... ... оқыту міндетін жалпы оқу және ... ... ... және әр ... және сол ... әр ... (мысалы, 10
көлеміндегі сандарды қосу мен азайтуды қалай оқып ... ... ... осы ... ... ... ... анықтау) Оқып
үйренудің дербес әдістері айқындалады. Сондай-ақ методикада математиканы
оқытуда зор ... жету үшін ... оқу ісін ... ұйымдастыру
керектігі жөніндегі мәселелер айқындалады.
Педагогикада бастауыш сыныптарда ... ... кез ... пәнді
оқытуда пайдаланылатын әр түрлі әдістер қарастырылады.
Оқыту әдістерін таңдап алу көптеген факторлармен анықталады: қазіргі
жағдайларда мектеп ... ... ... ... міндеттерімен оқып
үйренілетін материалдың мазмұнымен, балардың тиісті материалды игеруге
дайындық деңгейімен т.б. ... ... ... ... білім
беру міндеттері жеткілікті жоғаоры деңгейде тұжырымды қорытындылау арқылы
балалардың білімін қалыптастыру және олардың ... бір ... ... ... болып табылатыны белгілі. Бұл міндетті ойдағыдай жүзеге
асыру үшін оқыту ... ... ... оқып үйрену
белгілі бір басқышпен жүргізілуі көзделуі ... Жаңа ... ... ... жаңа материалмен таныстыру, алған білімін, білігін және
дағдысын пысықтау. Бастауыш сыныптарда математикалық материалды оқып ... жаңа ... оқып ... ... жаңа материалмен
таныстыру және ... ... ... немесе дағдыларын бекіту
оқушыларға жаттығулар ... яғни ... бір ... тапсырмаларды
орындату, көрнекіліктерді тиімді пайдалану арқылы жүзеге асырылады. ... ... ... ... мазмұнына байланысты
көрнекіліктер ... ... ... ... ... ... оқуышалардың тиісті бақылауларына сүйене
отырып, бірақ көрнекі оқыту дегенді тек көрнекі құралдарды ... ... ... ... принціпін жүзеге асыра отырып,
біор жағынан, оқушылардың қабылдауына сүйенсе, ал екінші жағынан ... ... ... ... ... ... қажет, екінші
жағдайда көрнекі құралдарды қолданбауға болады, мұнда ... ... ... ... ... ... белсенділіктерін
жұмылдыру қажет болады. Мысалы, балаларды үшбұрышпен ... ... ... ... ... ... ... (үшбұрышы, үш
төбесі, үш қабырғасы) көрсететін модельдерін пайдаланады. Сонымен бірге
мұғалім балалардың ... ... ... ... ... ... ... Сөйтіп, математиканы оқытуда оқушылардың тікелей
қабылдауы мен түсініктері үлестіріле пайдаланады.
Математика нәрселердің өзі мен ... өмір ... ... «нақтылы өмірдің кеңістік формалары мен сандық қатынасын» сондықтан
математиканы оқытқанда дәл осы ... ... ... ... оқып үйрену
үшін көбінесе арнаулы көмекші құралдар пайдаланады. Мұндай құралдар кейде
нәрселердің ... ... ... ... алынған ситуацияларға
(жағдайларға) қарағанда анағұрлым көрнекі болып шығады.
Математика сабақтарында көрнекілікті дұрыс пайдалану айқын ... ... ... ... ... қалыптасуына көмектеседі,
оқушылардың логикалық ойлау және ... ... ... ... ... және талдау негізінде, ... ... ... ... көмектеседі.
Оқыту әрекетінде олардың талдауы, жинақтау, дерексіздеу, салыстыру,
дәлелдеу, ... ... мән бере ... ... ... ... ... аудару, қабілеттерін ояту. Ол үшін түрткі
құраушыларын дамытуға әсер ету ... ... ... ... нәтижеге жету үшін мына тәсілдер қолданылады:
1. Бақылау жасаудың мақсатын ... ... ... ... басты назар аудару керектігін дәлме-дәл белгілеп
алу;
3. Бақылау жасалатын объектінің белгілерін анықтап алу үшін ... ... ... ... ... ... ... Бақылауға алынатын зат пен құбылыстардың анықталған негізгі белгілерін
топтастыру;
5. Мұғалім оқушыларға нені және ... ... ... оған ... ... ... байқампаздығы артып, логикалық ойлауы дамиды.
Сөйтіп алдымен балалар сол заттардың ортақ ... мен ... ... ... ... ғана, оларға жалпы атау болатын сөздер ... ... жеке бір ... ... –– ... тіл ... ... олардың ой-өрісінде кеңейтеді.
Өткізілген сабақтар нәтижесінде көрнекілікті пайдаланудың салдарынан
оқушылар білімнің өмірмен тығыз байланысты екеніне ... ... ... ... ... алынып отырған математика
пәндерінің маңызы зор.
Көрнекілік әдістерінің тәсілдері пайдаланылатын көрнекіліктің түріне
қарй ... ... ... ... ... білу ... дұрыс таңдап алуына және оқытуда тиімді түрде пайдалануға, сондай-ақ
өзінің және балалармен бірге көрнекі құралдарды ... ... ... ... - ... оқу құралдады табиғи және суретті деп бөлу қабылданған.
Математика сабағында пайдаланылатын табиғи көрнекі құралдарға айнадағы
өмірден алынған ... ... ... көрнекі құралдар ішінен бейнелік көрнекі құралдар жеке бөлініп
көрсетіледі: нәрселер –– картиналар, нәрселер мен ... ... ... ... ... немесе фигуралардың кескідері
салынған таблицалар.Суретті ... ... ... бір түрі шартты
(символдар) құралдар ... ... ... ... (цифрлар,
амалдар, таңбалар) схемалық суреттер, (5 ... ... ... ... ... да жатады, олар: оқу ... ... ... ... және ... білімдері мен біліктерін
бекітуде көрнекі құралмен істелетін жұмысты, оқушылардың өздері ... ... ... ... ... ... етіп ... өткенде нәрселер жиындарын ... ... ... ... сынық сызықтарды ... ... ... ... ... ... ... едәуір жоғарылайды,
өйткені жұмысқа түрліше анализаторлар (көру, қозғалу, сөйлеу, есту)
қатысады. ... ... тек ... ... ғана ... ... құралдарды өздігінен пайдалану ... де ... ... ... ... ... жұмыста пайдалануын мейлінше мадақтап
отыруы керек.
2 — сыныптың баспа түріндегі дәптерлерінін мазмүнына, ... I ... оған ... ... ... ... жок. ... бойынша анықталған, алдыңға окулыктағы сиякты
сол пікірмен топталған II— сыныптың дәптерлерінде өзекті білімді, дағдыны,
біліктілікті ... ... бар. Егер ... әр ... ... ... онда ... материалды катаң түрде окулыкпен бірдей
мөлшелерде әр сабакка ... ... ... Егер оқулықтын құрылымы
баскаша болса, материалды такырыптарға бөліп қажет, онда ... ... ... ... енеді, онда мұғалім сабақта жаттығуларды езі
бөледі [9,36].
Оқушыларда математика бағдарламасына орай-аныкталған маңызды ... ... ... ... ... оқулыктағыдай жаттығулар
тікелей көшірілсін деген сөз емес. ... ... ... ... ... ... және калыптастыруға арналған дайындык ... саны ... ... болу ... Оған ... ... ... білім мен біліктілікті терендетітуге, дамытуға немесе жүйелеуге
арналуы мүмкін. Бұл ... ... және ... ... ... ... - сыныпта математика сабағында 100 көлемінде қосу, азайту, көбейту және
бөлуді ауызша есептеулердің ... ... ... ... ... ... ... қандай ережелерді, амалдар қасиеттерін
пайдалануға негізделгеніне көніл белу керектігін баса айту ... Бұл ... ... ... ; ... амалдарды қайталағанда және көп
танбалы сан-дарды жазбаша және ауызша есептеу тәсілдерін ... ... ... ... ... мен олардың компоненттері арасындағы байланыс, амалдар
арасындағы байланыс жайлы мәселе де жан-жақты ... ... ... ... қайталау абстрактылы мысалдарды және таблицаларды
қарастырумен іапа ... ... ... ... мәселе есептерді шығарумен де
байланысты болуға тиіс.
Арифметикалық мәселелермен ... ... ... ... де, ең алдымен мына сияқты қарапайым теңдеулерді шешу ... ... ... х+12 = 34; 27 + а = 85; Ь—36 = 29; ... 18; а * 5 ... k : 3= 12; 72 : * = ... бұл ... сабақтарды нүктелерді, кесінді-лерді,
көпбұрыштардың бұрыштарыи әріптермен белгілеу ... ... ... ... және ... ... есептеуге арналған
қарапайым есептерді қайталауға болады.
Келесі аптадағы сабақтар (6 сағат) «Мың» тақырыбын арналады.
Бұл ... ... және ... ... ал-горитмдерімен
байланысты мәселелерге баса көңіл бөлінуге тиіс. Бұл ... ... ... ете қиын ... «Көп ... ... ... атты
жаңа такырыпты қарастыруға дайындауы тиіс.
Осы сабактарда 1000 келеміндегі сандардың окылуы мен ... ... ... ... сандарды салыстыруды, сандардың жазылуындағы
цифрлардың. орындық мәнде-рін, жазудағы нольдің ... ... ... ... раз-рядтык қосылғыштарының қосындысы түрінде жазу және кері : есепті
шығару дағдысын пысықтау қажет.
Нумерация ... ... ... ... ... ... түсуі тиіс.
«Мың» такырыбын қайталауға ариалған сабақтарда балалар j опша қиын ... ... әрі ... ... ... мен ... ... әрі карай жалғастырылады:
бұрыштың түрлері қайталапады, осымен байланысты үшбұрыштың ... ... ... ездеріне таныс фигураларды танып біліп, оларды
салыстыруға ... ... ... тік ... ... ... ... есептер шығарылады.
Әдеттегі сияқты, геометриялық материалмен жұмыс істеуді балалар ... ... ... ... ... кеңістік жайлы ұғымдарын
анықтай түсуге көмектесетіп практикалык ... ... ... тырысу керек [15,77].
Сабактың мақсаты. 1) екі таңбалы сан-дардың ... және ... 2) ... косыпдыгл қосу және санды қосындыдан азайту ... косу және ... ... 3) ... мен ... ... ... (қосу және азайту үшін).
Мына сияқты мәселелер бойынша ... ж а п п а \\ ... ж ұ м ... ... ... тұрған санды оқындар (86). Бұл санда барлығы қанша
бірлік бар? Бұл ... ... ... және бірліктер бар? Бұл санды оның
разрядты қосылғыштарының ... ... ... ... ... ... ... 23, 71, 54 сандарымен де ... ... ... ... беріп тұрған окушыға косымша еүрақ ... ... ... ... ... : есеп беріледі (№ 2 т. б.).
2. Мына мысалдардың шешуін тақтада қарастыру:
36 + 2= (30 + 6)+2 = 30+ (6 + 2) =30 + 8 = ... (40 + 9)-6 = 40+ (9—6) =40 + 3 = ... ... қайталанады.
Ауызша, окулық бойынша № 3 таблицаны толтыру (сәй-кес ережеге сүйене
отырып, әрбір жағдайы ... ... 4 ... ... (1-ші ... ... класты түгел катыстыра отырып
шығару).
Гсометриялық материал — оқулықпен жұмыс істеу. І\МР бұрыіпын ... ... оны ... 5 есепті көпшілік болып (санды формулаларды қүрас-тырл отырып) шығару.
0. Үйге берілетін тапсырма: №1 (3-ші және 4-ші
жолдар),№4 (2-ші жолы) ... а б а к (№ 7—13). 100 ... косу және ... ... ... ... қосу және ... саннан азайту
ережелеріне негізделген қосу және азайту жағдайларын қайталау, сандарды
салыстыру, ушбұрыш периметріне есептеп ... ... ... ... ... үйге ... жұмыстарын шінара тексеру
(2—3 мысалдың шешуін ауызша тусіндіру).
Ауызша есептеу: бірінші ондық сандарының ... ... мына ... ... + ... + 6;
73 + 6;
51+9; 11, 18, 16 сандарын 20-ға ... 23, 27, 29 ... 30-ға ... т. с. с.
Тактаға шақырылған балалар мысалдарды шығаруды әрі қарай түсіндіреді:
8 + 6 = 8+(2 + 4)=... 27 + 9 = 27+(П + П)= ... + □) = ... 43-8 = 43 -(□ + □) = ... ... ... ... компонент қандай қосылғыштардың
қосындысы түрінде жазылатыпы жопе ... олай ... ... ... қапдай ереже қолда-нылып отырғаны анықталады.
Балалар № 7 (2-ші жолы) мысалдарды өздері шығарады.
№ 8 е с е п т і ... ... ... оны соңынан класта тексереді.
№ 9 есепті (1-ші және 2-ші жолдарын) оқушылардың езде-pi шығарады. ... ... ... қаспе-ті қайталанады.
Оқулық бойынша тусіндіре отырып, № 10 есепті ауызша ... ... ... ... ... КМР үш-бұрышын сызады, оның
бұрыштарын атайды және көрсетеді, үш-бурыштың периметрі қалай ... ... ... ... № 13 ... ездері шығарады.
Үйге тапсырма: № 11, № 12 (1-ші жолы) ... а б а қ (№ ... 100 ... қосу және ... а б а к т ы ң м а қ с а т ы. Екі ... ... ... бойынша косу
және азайту тәсілдерін кайталау, амалдьщ компоненттерінің бірінің езгеруіне
байланысты қосынды мен ... ... ... ... ... жазута жаттықтыру және осы ернектердегі ... ... ... ... мәндерін есептеп шығару.
Такта алдында, үйге берілген тапсырманы тексеру ретінде, № 12 ... ... ... теңдеулерді шешу.
Тақтаға алдын ала жазылып қойылған № 16 таблицаларды ... № 16 ... ... ... ... бойынша, түсіндіре отырып, № 14, ... ... № 15 (1-ші ... ... ... 17 ... қысқаша түрде тактаға жаза отырып), № 18 ... ... е с е п т е р д і ... ... ... қатыса отырып,
талқылайды. Қері есепті кепші-лік ... ... да, ... өздері
шығарады (сабақ үстінде немесе үйде).
Өрнектерді такта алдында оқу және жазу. ... а және Ъ ... с және k ... ... ... I санын k бірлікке кеміту.
№ 20 жаттығу (а = 20, 6 = 30, с=10 деп ... 1, ... ... ... № 20, № 19, № 15 (2-ші, 3-ші ... а б а к № ( ... 100 ... ... және ... абак тын. макс а ты. Көбейту амалының мағынасын, ... ... ... ... ... ... ... 2, 3, 4, 5
сандарын кебейту таблицасын және белудің ... ... ... ... ... ... белуді кайталау.
1. № 19 есептің шешуін тексеру.
Сабактың такырыбымен таныстыру және ... ... ... № 21 (1-ші ... ... 2-ші ... мысалдарының жауаптарын тақтаға жазу. Әр
мысалды шыға-рарда неліктен бұл ... ... ... алмас-
тыруға болатынын (болмайтынын), кебейтуге берілген ... эр сан ... ... ... ... ... атаулары
қайталанады).
№ 23 1) және 2) е с е п т і ш ы ғ а р у, № 22 ... ... ... ... ... ... ... егер көбейтіндіні
кебейткіштердін біріне белее, егер беліндіні белгішке кебейтсе, ... ... ... не ... ... № 24 ... (1-ші
жолы) тақтада шығару.
4. Ауызша—кебейту таблицасынан 2, 3, 4, 5 сандарын
кебейтуді және кері ... ... 2, 3, 4, 5-ке ... ... ... ... тап» ... тү-
рінде) шапшан кайталап шығу, № 28 (1-ші және 3-ші бағандар)
мысалдарды ... ... ... ... Үш ... ... разрядтап косуды және азайтуды
кайталау, азайғышты немесе азайткышты өзгерткенде ... ... ... ... ... ... есептерін шығарып жаттығу,
көбейтудін ауыс-тырымдылық қасиетін қайталау.[18,22]
Түсіндіре отырып, № 62 және 66 ... ... ... 63 ... (1-ші, 2-ші ... ... ... шығарады. Тексеру
кезінде мынадай сүрақтар қойылады: 1-ші ... ... ... және ... ... бар? ... ... езгереді?
айырма ше? Екінші бағандағы айырма неліктен артып кетті?
Бүдан кейін ... ... 3-ші және 4-ші ... ... әр бағанның мысалдарын салыстырып көріп, айырма қалай өзгеретінін
аныктау ұсынылады. Айтылған ... ... ... ... ... ш ы ғ а р у. № 64 ... ... болып шы-ғарады (анализ кезінде
есептегі «осындай» деген сөз нені білдіретіні анықталады).
№ 67 ... ... ... және ... ... не ... окып және
оны анықтағаннан кейін) балалардьщ езде-pi шығарады.
4. № 65 (І-ші жол) теңдеулерді ... ш ы ғ а р ... й г е ... № 68, 65 (2-ші ... а б а қ т ы ц м а қ с а т ы. II класта ... 1000 ... ... косу және ... ... ... Үйге берілген тапсырманы тексеру: теңдеулердің ... ... Мына ... ... және ... ... жазып (толык түрде
ауызша түсіндіріп) шығарады:
Мүғалімнің айтуы бойынша № 73 мысалдар шығарылады (эр мысалды ... ... ... 74 ... 1—2 ... ... қарастыры-лады.
Үйге тапсырма: № 74 және № 75 (2-ші баған).
11-сабақ (№ 76—82). 1000 ... қосу және ... ... ... Екі рет ... ... ... жазбаша қосу және
азайту жағдайларын балалармен бірге қарастырып, қосуды және ... ... ... ... ... тексеру (кейбір цифрлары жазылмаған мысалдар
тақтаға жазылады да, балалар да цифрлар-ды ... ... ... ... ал ... ... олардың шешулерін балалар
орнында отырып ... ... Үш ... 180 кітап бар, бір сөреде 58 кітап, екі
шісінде 67 ... бар. ... ... ... ... бар?
2. Амалдарды орындаңдар:
23-4 387 + 564
85:17 814—436
64:4 406—128
3. ... ... ... 160 ... ... Үш ... ... бар; I класта 41 оқушы, II класта 38 окушы бар.
Ill класта қанша окушы бар?
2. ... ... ... ... ... ... (278 + 546) ... косуды калай тексеруге
болатындығы көрсетіледі (екі тәсілі де — қосылғыштардың орнын ауыстырып ... ... ... —қарастырылады). Шешуді баскаша тағы калай тексеруге
болар еді ... ... ... ... ... косылгышты шегеру аркылы).
Жай мысал арқылы:
387 ~ 123 ... ... ... ... ... ... көшіріп жазбай айырма мен
азайтқышты косып) анықталады.
№ 78 (1-ші жолы) мысалдарды ... ез ... ... ... ... ш ы ғ а р у. № 79. (1) ... ... өздері қыскаша жазады, осы
жазудың дұрыс екендігіне көз жеткізген-пен кейін оны шығарады, ... ... есеп ... ... № 80(1) ауызша және № 81(1) ... ... й г е т а п с ы р м а: № 78, (2-ші ... № 81 (2), № ... (№ ... Мың. ... және ... есеп-
теулер.
Сабақтың максаты. Азайғышта 1—2 ноль болған жағдайда үш танбалы сандарды
жазбаша азайтуды және қосудың 254 + 146 ... ... ... ... ... ... ... кыскаша тактаға жазған-нан кейін № 85 (1) ауызша, №
85 (2) ... ... ... ... ... 86 (1-ші ... мысалды балалардың өздері шығарады. Тексеру кезінде
бірінші мысалды эр ... ... 3-ке бөлу ... ал ... ... алдын ала есептеу арқылы оңай шығаруға болатынына кеніл белу
керек, 3-мысалды шығарғанда амалдарды орындау ... ... ... ... ... ... № 87 (1) есепті шығару.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қоғамның даму ... ... ... жаңа ... ... отыратыны
белгілі. Еліміздің егеменді мемлекет болуы ұлттық құндылықтарымызды жоғары
дәрежеге көтеруді алға қойды. ... ... ... ... ... ... айрықша мән бері леді. Жас ұрпақты тәрбиелеу ісі ... ... ... болмасын уақаттың талап – тілегіне сай ... ... ... Оқу – азарту ісін жаңаша құру – біздің рухани ... ... ... ... қабілетіміз бен ізденістерімізге
байланысты болмақ. А. Байтұрсыновтың “Ең әуелі мектепке керегі - білімді
педагогіка мен ... ... бар ... білетін мұғалім. Екінші оқыту
ісіне керек құралдардың қалай да ыңғайлы болуы. Үшінші- мектепке ... Әр іс ... шығу үшін оның ... ия ... өлшеуге
боларға керек” дегеніне сол кезеңнің өзінде ең бірінші ... ... ... ден қойылғандығын аңғаруға болады. Ғұлама ғалымның
бұл пікірі әліде өз мәнін жойған жоқ. Қазір осы ... ... ... ... ... негізіне бастауыш сынып оқушысын белгілі бір
қажетті біліктер мен ... ... оқу ... ... ... қазіргі заманғы дамыта отырып, оқыту ... ... ... жүзеге асыруға жаңа әдістер жүйесі қажет екені белгілі. Біз өз
жұмысымызда осы ... оқу ... ... ... ... ... ... Атап айтқанда: деңгейлік, саралап оқыту
технологиясы, ... ... ... ... ... тірек сигналдар арқылы оқыту технологиясы, компьютерлік
технология т.с.с. Бұл технологиялады ... деп іс ... ... ... ... ... ... ала білудің мәні зор. Аталған
технологилардың қай-қайсысы да ... ... ... ... өздігінен
меңгеруіне, оқу әрекетін қалыптастыруға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... процес інде ерекше орын алады
деп ойлаймыз. Себебі ... ... ... ... ... ... жеке ... ретінде өзіндік көзқарасының
қалуптасуына әсер етеді, оларды ізденушілікке баулиды, өзіне деген ... ... тек ... мен ... тек оқу – ... іс - әрекетіне
ғана негізделеді. Ол оқушының танымдық қызығушылығы мен дербестілігін
мұғалімнің қамтамасыз ... ... да ... амал, әдіс, іс -
әрекетінің жүйесі. Оқу техникасы жекелеген оқу ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, дамытудың, бекітудің
оқу техникасы оқушының есептерді өз бетімен ... білу ... ... Бұл ... оқу ... ... оқыту
әдістемесіне жатады, сонымен бірге оқу ... ... ... ... жалпы дидактикалық категорияға айналады. Мысалға: оқу
материалындағы ең негізгі мәнін ажырата білу ... және ... пен өз ... ... ... ... ... (мақұдау,
қолдау, мадақтау, ынталандыру техникасы, тапсырманы өз бетінше орындау,
нашар оқитындарға көмек ұйымдастыру тәсілдері). Сөйтіп, оқу ... көп ... ... ала жоспарлаған іс-әрекеті есебінде сабан
үстінде орындалады. Ең бастысы, оқу ... ... ... оның ынтасын сол бойда қолданған қысқа мерзімдік қана
тапқырлық.
Педагогикалық ... ... оқу ... қызметінің
құрылымы мен мазмұнын көрсетеді. Сонысымен де ол әдістерден ерекшелінеді.
М.Чошанов ... ... мен ... ... ... ... ... байкалу дәрежесін анықтайды дей ... ... ... ... ... ... Олар: діагностика және
нәтижелік мақсатқа жетудің және ... ... ... ... ... ... оқу уақытын ұқыпты пайдаланып, мұғалім еңбегін
ұйымдастыру мен қысқа уақыт аралығында ... ... жету ... ... жедел кері байланыс мүмкіндіктеріне жол ... ... ... ... анықтайды.
Егер педагогикалық техникада бұл белгілер айқын байқалса, әдістік
жүйеде бұлар өте әлсіз болады не ... ... ... және оқыту техникасы дидактикалық ... ... ... бөлігі болып табылады. Мысалы егер әдістік жүйе
“неге оқыту керек?” “не үшін оқыту ... ... ... керек?” деген
міндеттерді шешуге бағытталса, оқыту техникасы осылардың тек соңғысын, яғни
“қалай ... ... ... деген сұраққа ғана жауап береді.
Қазіргі заманғы ғылыми ... ... ... ... философиялақ негізіне, психологиялық
даму факторына, меңгерілу ... жеке ... ... ... мен ... ... ұйымдастырудың түріне, танымдық қызметті
басқару типі не, ... ...... ... ... жүрген әдісіне,
дәстүрлі жүйені жетілдіру бағытына және оқушының категориясына ... ... ... анықтап отыр.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. С. Құлшанова. Мектеп педагогикасы.- Алматы, ... ... ... Н.С.Әлқожаева. Педагогика.- А., 2006
3. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика. – А., 2000
4. Оқыту үрдісінде педагогикалық технологияларды ұтымды пайдалану ... 2006. - ... ... К. ... ... ... ұйымдастыру. //Қазақстан
мектебі. – 2007. - №2
6. Кубаев К.Е. Жаңа технологияларды комерциализациялау. Оқу ... ... ... С.И. ... Н.Ю. ... ... ... языка. – М.:
Азбуковник, 1999
8. Risk Management and Technology R&D // Anne-Marie Borbely-Bartis. ... – Pacific ... National ... U.S. Department of
energy.
9. ... К. ... ... .-М.: ... ... ... М.Б. Жаңа ... – заман талабы.
11. Мансуров Т. Әлем біздің әлеуетімізден тануға ... // ... 2009. - 19 ... ... Е. Жеті жобаның жаңалығы жеткілікті. // Егемен Қазақстан.-
2007. - 1 желтоқсан.
13. Дәулетова А.М. ҚР 2003-2015 жж. ... ... ... 2008. ... ... ... ... на 2003–2015 годы (www.government.kz).
14. Б.Құлмағамбетова. Қазақ тілін оқыту ... ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесі.
Алматы,2001ж.
16. Қаражігітқызы А. Қазақ тілін оқытудың тиімді жолдары. // Қазақ тілі
мен әдебиеті 2009 №2 ... ... ... ... білім беру тұжырымдамасында».
Астана, 1994
18. Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты Қазақстан халқына жолдауы.
Астана, 1997
19. Қазақстан Республикасының «Білім ... ... ... ... ... ... теориясы мен әдістемесі. Алматы: «Дарын», 2004
21. В.А.Сухомлинский. Мектептің жас директорымен сырласу. Киев, 1980
22. Л.И. ... ... ... дети» Москва, 2000
23. Р.М.Қоянбаев. «Педагогика». Алматы, 2002, 202-203 б
24. ... ... ... ... ... 1993.
25. Р.М.Қоянбаев, Қ.Т.Ыбыраимжанов «Жалпы бастауыш білім ... ... 2000, 202 ... ... дейінгі және мектеп жасындағы балалардың ... ... ... ... ... Алматы, 2005, 121 б
28. Абай. Энциклопедия. Бас ред. Р.Н.Нұрғалиев. Алматы, ... ... ... ... Қ., Мусин С. Педагогика тарихы. Алматы, 1984, 49 б
30. М.З. Жанбөбекова. « ... ... ... ... педагогикалық негіздері» Диссертация. Алматы, 2002ж
31. А.Н. Егенисова « Бастауыш сынып оқушыларына ... ... ... ... Диссертация. Алматы, 2000ж
32. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995, 68 б
33. ... ... ... ... ... ... 1998ж.
34. Т.Қ.Оспанов,О.В.Кочеткова, Ж.Қ.Астамбаева. «Жаңа буын оқулықтары
бойынша математиканы оқыту әдістемесі». Алматы: «Атамұра», 2005ж.
35. Т.Қ.Оспанов, ... ... ... мектепте
математиканы оқыту әдістемесі». Астана, 2007, 23 б.
36. Т.Қ.Оспанов, Ш.Х. ... Ж.Т. ... К. ... ... ... ... Алматы, «Атамұра», 2009, 3 б
37. Р.М.Қоянбаев. «Қысқаша педагогикалық сөздік». Алматы, 2005ж.
38. Т.Қ.Оспанов және т.б. ... ... ... ... ... ... ... ондықтан аттап жазбаша қосу мен ... ... ... №5, 2004, 47 б.
40. М.Қойлыбаева. 8-ді қосу және азайту. «Бастауыш мектеп». №3, 2006, 35
б.
41. ... ... ... ... №2, 2010, 51 ... М.Бантова. «Бастауыш кластарда математиканы оқытудың методикасы».
Москва, 1987.
43. Б.М.Қосанов. ... тыс ... ... ... ... ... «Іскер» типографиясы, 1998
44. Г.Н. Жолтаева «Негізгі мектепте математиканы оқыту ... ... ... ... ... Алматы,
1999
45. Математикадан дидактикалық ойындар және қызықты жаттығулар. 1-2
–сынып. Алматы: «Атамұра», 1998
46. Ш.Х. Құрманалина және т.б ... ... ... ... ... ... П.С. ... А.С. Тортаева «Бастауыш мектепте
математиканы оқыту әдістемесінің тарихы», Тараз, 2006
48. Б.М. Қосанов «Қазақстандағы әдістемелік- математикалық ... ... ... ... ... ... дамуты техн
Түсіндіре басқарып оза оқыту техн.
Бағдарламалап оқыту техн-сы
Тірек сигналдары арқылы оқыту технологиясы
Технология
Модульдік оқыту технологиясы
Дамыта оқыту технологиясы
Оқытудың ... ... ... ... даму ... ... ... беруді ізгілендіру технолологиясы
Ойын арқылы оқыту технологиясы
Ынтымақтастық
педагогикасы

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сыныптарында қазақ тілін оқытуда жаңа технологияларды пайдалану жолдары46 бет
Кинематиканың негізгі ұғымдары8 бет
Қазақ тілін оқытуда ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану5 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
9 сыныпта бейорганикалық химияны оқытуда халықтық педагогика элементерін пайдалану әдістемесі73 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
«жазбаша аударма практикасы» пәнін оқытудан әдістемелік нұсқаулар10 бет
«Сөз құрамы» тақырыбын оқытуда көмекші мектептің 5-7 қазақ сынып оқушыларының грамматикалық білім және орфографиялық дағдыларының жағдайын анықтау57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь