Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары және Қазақстан Президентінің әлеуметтік-саяси бастамалары

1991 жылдың желтоқсан айында бұрынғы «Советтік социалистік республикалар одағы» деп аталған біздің отанымыз және заманындағы ұлы державаның аяқ астынан ыдырап түскен шағын мен Мәскәу қаласында қарсы алған едім. Ғылыми іс-сапармен бұл қалада болған күндері тәңертең Мәскәу радиосы хабарларын тыңдайтынмын. Оныншы желтоқсан күні әдеттегідей радионы қоса қалғанымда «Қызыл империя құрыды, оның орнына жаңа «Славян одағы» құрылды!» дегенді естідім және осы хабар әрбір бес минут сайын зор салтанатпен қайталанып тұрды.
Мен сасқалақтап қалдым. Басыма келген алғашқы ойлар: «Қалайша ұлы держава бір түнде ыдырап түсуі мүмкін?», «Біздер мыңдаған жіптермен байланған орта едік қой, ендігі жерде елдің ертеңгісі не болар екен?». Шырмаған ойлар маза бермей ИНИОН кітапханасына жеттім. Уақыт аз, мүмкіндігінше жұмыс істеп үлгеру керек. Түскі тамақ уақытында асханада маған жақын отырған мәскеулік үш орыс ұлтты ғалымның өзара әңгімесінің куәсі болдым. Олардың талқылап отырғаны да мені мазалаған сұрақтар екені байқалды. «Ресей қалайша өзін славян мемлекеті етіп қана бейнелейді. Жерінің үлкен бөлігі Азиялық және халқының да үлкен бір бөлігі мұсылмандық орта емес пе? Қалыптасқан жағдайға Нұрсұлтан Назарбаев не айтар екен?» дейді біреуі.
Соңында естігенімізше, сол «Белобеж» орманында үш президеттің (Ельцин, Кравчук және Шушкевич) түн ортасында халықтан жасырын қол қойған үш жақты «Славян одағын» орнатқан келісімі жасалған уақытта Нұрсұлтан Назарбаевтың Мәскәу қаласында болғанын, бірақ үштіктің шақыру жасағанына қарамастан ол жерге бармағаны туралы, М. Горбачевтің азамат соғысын болдырмау мақсатында үштікке қарсы күш қолдануға талпыныс та жасамағаны туралы әңгімелер гуілдеп естіліп жатты.
Ресейді қоса алғанда барлық бұрынғы одақтас 15 республика халқы «Тәелсіздік! Тәуелсіздік келді!» деп қуанып, ғасырлар бойы күткен арманы орындалып, мерекелік көңіл-күй толқыны аспандады. Бірінен соң бірінде тәуелсіз мемлекеттің орнағаны арнайы жария етілді.
Әрине бұл Күн өзінен өзі келмеген. Ғасырдан ғасырға берілген арман-тілектер 80-жылдардағы ресми саясатқа айналған «демократия мен жариялылық» жылдары жаңа серпін алды, тұншығып келген ойлар мен үндерді дауыстап айту, жазу мүмкіндігі артты. Одақтың бұрынғысынша қала алмайтыны айқын болып, жылдар бойы оны жаңаша қайта құру мәселесі талқылауда жүрді. Аталған жылы конфедеративтік негіздегі жаңа Одақ жобасы талқыланып, ол 22-ші желтоқсанда арнай қаралып, бекітілуге тиіс болатын. Жаңа одақтың Егеменді республикалардың одағы болып қайта құрылуы күтілген. Әрі 1990 жылы-ақ Қазақстанның Егемендігі Декларациясы қабылданып та қойған болатын.
Тәуелсіздік келген алғашқы күндері–ақ бұрынғы өмір шындығының тағы бір қыры айқындалып қалды. Кешегі «Менің мекен-жайым Совет Одағы» деген сенім және көңіл күймен тіршілігік етіп жатқан көп ұлтты елдің біршама халқы «Мен енде қай елдің азаматымын?» деген сұрақтың алдында тұрды. Егер Қазақстан халқының 43 пайызын 1989 жылы тек орыс этносы құрап тұрғанын ескерсеңіз, мәселенің қарапайым еместігін бірден сезінуге болады. Оның үстіне
        
        Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары және Қазақстан Президентінің
әлеуметтік-саяси бастамалары
1991 жылдың желтоқсан айында ... ... ... ... деп ... ... ... және заманындағы ұлы
державаның аяқ астынан ыдырап түскен шағын мен Мәскәу қаласында қарсы ... ... ... бұл ... ... ... тәңертең Мәскәу радиосы
хабарларын тыңдайтынмын. Оныншы желтоқсан күні ... ... ... ... империя құрыды, оның орнына жаңа «Славян одағы» құрылды!»
дегенді естідім және осы хабар әрбір бес ... ... зор ... ... сасқалақтап қалдым. Басыма келген алғашқы ойлар: ... ... бір ... ... түсуі мүмкін?», «Біздер мыңдаған ... орта едік қой, ... ... ... ертеңгісі не болар екен?».
Шырмаған ойлар маза бермей ... ... ... ... аз,
мүмкіндігінше жұмыс істеп үлгеру керек. Түскі тамақ уақытында асханада
маған ... ... ... үш орыс ... ... өзара әңгімесінің
куәсі болдым. Олардың талқылап отырғаны да мені мазалаған сұрақтар ... ... ... өзін славян мемлекеті етіп қана бейнелейді.
Жерінің үлкен бөлігі Азиялық және ... да ... бір ... ... емес пе? ... ... Нұрсұлтан Назарбаев не айтар екен?»
дейді біреуі.
Соңында ... сол ... ... үш ... ... және ... түн ортасында халықтан жасырын қол қойған үш жақты
«Славян одағын» орнатқан келісімі ... ... ... Назарбаевтың
Мәскәу қаласында болғанын, бірақ үштіктің шақыру жасағанына қарамастан ол
жерге бармағаны туралы, М. Горбачевтің азамат соғысын ... ... ... күш ... ... та ... ... әңгімелер
гуілдеп естіліп жатты.
Ресейді қоса алғанда барлық бұрынғы одақтас 15 ... ... ... ... деп ... ... бойы ... арманы
орындалып, мерекелік көңіл-күй толқыны аспандады. Бірінен соң бірінде
тәуелсіз мемлекеттің орнағаны арнайы ... ... бұл Күн ... өзі келмеген. Ғасырдан ғасырға берілген арман-
тілектер 80-жылдардағы ресми саясатқа айналған ... мен ... жаңа ... алды, тұншығып келген ойлар мен үндерді дауыстап айту,
жазу ... ... ... ... қала ... айқын болып,
жылдар бойы оны жаңаша қайта құру мәселесі талқылауда жүрді. Аталған жылы
конфедеративтік ... жаңа Одақ ... ... ол 22-ші ... ... ... тиіс болатын. Жаңа ... ... ... ... қайта құрылуы күтілген. Әрі 1990 ... ... ... ... та ... ... ... алғашқы күндері–ақ бұрынғы өмір шындығының тағы бір
қыры айқындалып қалды. Кешегі «Менің мекен-жайым Совет ... ... ... ... ... ... етіп ... көп ұлтты елдің біршама халқы «Мен
енде қай елдің азаматымын?» деген сұрақтың алдында тұрды. Егер ... 43 ... 1989 жылы тек орыс ... ... ... ... ... еместігін бірден сезінуге болады. Оның үстіне ірі
өндірістердің Орталықтан (Мәскеуден) басқарылып келгені, ... ... ... ... тектес ағайындар екені тек ... ... емес еді. Жас ... ... ... ... күрделі
құбылыстың бірі ұлтаралық қатынастар мәселесі болып дереу бой көтерді.
Бұрынғы ... ... ... ... бір-бірінен алып, даяр
тауарды екіншісінде ... ... ... негізделген
өндірістер шекаралардың жабылуы, экономикалық байланыстарды реттеу және
жаңаша заңдастыру мәселесі шешіліп болмай жатқан ... ... соң ... ... ... мыңдаған еңбеккерлер жұмыссыздарға айналып ... ... ... ... ... шет ... тек маркстік-
лениндік теория ауқымымен ... ... ... және ... ... жаңа ... және экономикалық жағдайда саясаткерлерге
тигізген көмегі де шектеулі ... ... Жас ... ... ... ішкі емес, сыртқы саясат пен қатынастарды заңдастыру, оның қазіргі және
стратегиялық бағыт бағдарын айқындап алу да ... ... ... түпкі
мақсаттарын басшылыққ ала отырып, жас тәуелсіз мемлекеттерге ... ... ... ... ... де аз ... қатынас талаптары, әрі бәсекелестікті дамыту ... ... ... ... ... ... ... бет алғызды. Алайда процесті заңдастырып, осындай жаңа
қозғалысты мемлекеттік бақылауда ... ... да ... ... ... ... субъектілеріне жаңа технологиялар мен капитал, білікті
мамандар ... ... ... ... ... өндіріс салаларына қуатты
инвестиция тарту қажеттілі артты. ... ... ... ... ел болашағы үшін маңызды салалар тіршілігіне де тоқыраушылық салдар
ала келді.
Сөйтіп, жас тәуелсіз ... ... ... ... екіншіден,
ішкі бірлігін сақтай отырып жаңаша дамыту ерекше тарихи және адамгершілікті
жауаптылыққа, Ел басқарушының жауаптылығына айналды. Осы ... ... ... ... ... Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтің
халық бұғанға дейін танып үлгерген тұлғалық қасиеттері мен халықтың ... ... рөл ... ... ... ... зор ... болған құбылыстың
бірі – Ел басының озық ... мен ... озық ... ... өз төңірегіне озық ойлы ғалымдарды топтастырғаны. Елден
табылмаған ... мен ... ... ... ... ... ... да сенімді үлгілері ел игілігіне ... ... бір ... ... ... ... ... алға тартқан күндерінен
бастап, Президент басшылығы жанында социологиялық зерттеулер, ... ... ... ... істеуі. Осы мақсатта жас
ғалым, социология ғылымының докторы Марат ... ... ... ... ... ... – Ел басшысының қоғамдағы әлеуметтік,
саяси, экономикалық ахуал ... ... ... ... ... ... ... және стратегиялық даму бағдарламаларының өмірдің ... ... ... орын алуы ... әртүрлі саяси ауытқулар мен
жанжалдардың алдын алу. Сондай ... бел ... ... ... М. ... ... отандық әлеуметтанушылар бұл жауапты
және абыройлы іске өз үлестерін қосып ... ... ... ... ... ... – социология ғылымдары
докторы Шаукенова ... ... ... ... ... орталықтары
Президент басшылығына қоғамдық шындықты танып-біліп отыруға қызмет көрсетіп
келеді.
Кешегі социалистік идея мен құндылықтарды басшылық еткен ... ... ... ... өмір ... ... ... даму бағыты
мен құндылықтары қайсысы» деген ... да аз ... ... ... бағыт-бағдар боларлық ресми құжаттар мен бағдарламалар қажет болды.
Жас мемлекеттің оңы мен ... ... ... бағамдауға негіз
болған ресми құжат Қазақстан Республикасының алғашқы және ... мен ... ... халық пен атқарушы билік үшін
бағдарламалық ... кең ... ... ... бірі – ... ... әлеуметтік-саяси бағдары
ынтымақтасу, қоғамдық прогресс және әлеуметтік әріптестік ... ... ... ... ... ретіндегі қалыптасуы және ... ... ... ... іші ... ... ... бағдарламалық
қойылымдарға толы баяндамалары. Бұларды ... ...... ... қазақстандық қоғам, қазақстандықтар басшылыққа алған
мемлекеттік сипаттағы ... деп ... ... ... қойылымдар тек
ішкі саясатқа ғана қатынаста емес, сыртқы дүниенің де жас мемлекетпен
арақатынас ... бұл елге ... ... бағыты мен мазмұнын
анықтауына негіз ... ... ... ... қойылымдар
қазақстандық этностардың да бұл елдегі болашағын ... ... ... ... ... ... ... Көпұлтты
қазақстандық әлеуметті мемлекеттік маңызды ... ... ... ... ... ... ... пен татулықты,
біртұтастықты нығайтуға бағытталған ... ... бірі – ... ... деп ... жаңа ... қоғамдық әлеуметтік
институттың бой көтеруі. Ұттардың мәдениетінің, тілінің, ... ... ... ... ... ... сөзсіз, өзарасенімділікке, өзара силастыққа ... ... ... ... ... Бұл ... өзіне артылған
сенімді ақтады, ұлттардың көңіл-күйі мен ... ... ... отандық
іске халықты жұмылдыруда елеулі ұйтқы болып келеді.
Тәуелсіздіктің алғашқы ... ... ... ... ... ... ретінде алға тартылды. Шекара жабылғанымен ... ... ... республикалар арақатынасын үзіп тастаудың ... ... ... ... ... ... елдер мемлекет басшыларының қандай саясат
ұстайтыны барынша маңызды мәселе. Жалғыз қалған жас ... алыс шет ... ... ... ... және ... ... былайғы дербес саяси
және экономикалық қатынастарды ел үшін тиімді ... ... ... ... ... ... ... ресми түрде
жариялау алдында біраз істерді тындырып, алғышарттарды даярлап алуды қажет
етті. ... ... да. ... ... ... Назарбаевтың бастамасы және
шақыруымен жаңа жас мемлекеттер басшылығы бас қосып,, ... ... мен ... ... ... ... ... басты жаңа мемлекетаралық институттың аты «Тәуелсіз Мемлекеттер
Достастығы» деп аталды. Сөйтіп, бұрынғы Одақ ... ... ... басқалары) береке-бірлікті дербес және тәуелсіз мемелекеттер
жағдайында адамгершілікпен жалғастыруға мүмкіндік ... және алыс ... үшін де ... ... ... ретінде таныла алған жаңа
сипаттағы ұжымдық ... ... ... Бұл ұйым өтпелі кезеңді, оның
барлық ауыртпалықтарын басынан өткізген жас мемлекеттердің ... ... арқа ... ... ... ... басшыларының ақыл-кеңес
құруына, шешуші мезеттерде күш біріктіруіне мүмкіндік ... ... және ... ... ... Соңғы жылдары бұл ұжымдық ұйымға жаңа
тыныс беріп, оның мәнділігін ортақ аймақтық ... ... ... ... ... ... ... Кейінірек өмірге келген Евразиялық
экономикалық Одақтың, біртіндеп жаңа жолға шыға бастаған Орта Азия елдері
Одағының да бой ... ТМД ның ... ... ... бола алғаны
даусыз.
Алғашқы Президенттің ұстанымына және халық ... сай, ... ... ... күндерінен бастап-ақ көп ... ... ... ... ... Ешбір сыртқы күшке қарап жалтақтамай өзіндік
батыл ұстанымда ... ... ... ... Қазақстанның түпкілікті
мүддесін башылыққа алу, әртүрлі қыркөрсетулер мен ... ... мен ... ... ... ... қарама-қарсы ұстанымдағы ... ... ... жағдайынан ұрындырмас жол тауып, ... ... ... ету – Ел ... ... зор ... ... батылдық пен байсалдылықты талап етті. Қазақстан халқы
бүгін сондай салиқалы саясаттың, ... ... ... ... көріп,
түйсініп және сүйсініп отыр. Соның нәтижесі дамыған Батыс пен Шығысты да,
өркениет орталығы ретінде әлемге өзін мойындатқан ... да ... ... ... ... орта ... дамуы бар жас мемлекетпен терезесі тең
әріптес етті.
Орта деңгейлі демекші, Ел ... ... ... ... ... ... саласында 30 жылға төмен құлдыраған еліміз 90-
жылдар аяғында құлдырауды тоқтатып қана қоймай, өндірісті ... ... ... ... мен ... ... ... экономиканың жаңа
сападағы қарқынына қол жетті, жалпы ішкі өнімнің жан басына ... ... ... ... орта ... ел қатарына алып шықты.
Тәуелсіздіктің алғашқы қиындығы мол ... ... ... ... және құқықтық алғышарттар өзінің жемісті нәтижесін
беруде. ... аса ... бірі – ... ... ... ... шынығу жолынан өтуі. Капиталистік өндірісті біртіндеп
ғасырлар бойы ... ... ... ... ... ... болуы мен дамуына барды жоқты 10-15 жыл ғана беріліпті. ... ... мол, ... ... ... папа пар жылдар. Жас елдегі түбірлі
экономикалық бетбұрыстарды заң ... ... ... да ... іс болғаны уақыт өте айқын байқалды. Бастысы – көптүрлі меншікке
негізделген әлеуметтік құрылым мен ... ... жаңа ... тұрғысында қалыптастыру ісін бастап кетуге Ел Президентіне зор
батылдық қажет болғанында. Азғана жылдың ... кеше ғана ... өмір ... бар ... ... гөрі ... ... келген әлеуметтік ортаны жаңа әлеуметтік-психологиялық
қалыпқа келтіру, 90-жылдардың басында жұмыссыздық ... ... ... ... ... жарылыссыз елді экономикалық жайдаққа алып
шығу – ерлік іс-әрекет. Кейбір көрші ... ... ... ... ... ... бұрып жіберу тактикасы да пайдаланылды. Қазақстанда,
керісінше, бейбіт және ымыралы, іскерлік жолы алға тартылып отырылды. ... бір ... ... ... ... тобы ... таба алмай, жаңа өсіп
келе жатқан капиталистер оларды жұмыспен ... ете ... ... әлі де ... секеніп, шегіншектеп, әрі-сәрі болып отырған бір
қолайсыз жағдай пайда бола қалғанда ел ... ... ... ... сөз ... ... жасау нарық жағдайында алып-
сатарлық және қылмыс емес. Қазақтар, сауда жасауды үйреніңдер!» дегенді.
Айналасы үш-төрт күн ... ... ... ... болып, ұзамай-ақ қала
халқы ірілі-ұсақты бизнесмендер, коммерсанттар мен сауда иелері болып шыға
келгені. Олардың соңынан ауыл ... ... ... ... қарапайым
халық өз мүддесін өзі шешуге жұмылып кете ... ... ... ... жағдай жеңілдеп, халықтың жаңа заман талабы мәдениетіне тез
арада бейімделелуі артты.
Әрқашанда өзімен бір ... ... ... ... етудің
алғашқы қиындығы мол жылдары ... ... ... қиындықты бірге
бөлісіп, таптық, ұлттық, мәдени көптүрлі әлеумет қайығын шайқалтпағаны, ... ... үшін ... ... ... ... мол.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оңтүстік Қазақстан облысында кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың 2006-2008 жылдарға арналған өңірлік бағдарламасы40 бет
Тәуелсіз Қазақстан Республикасының халықаралық қатынасы және сыртқы саясаты8 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
Патенттер және лицензиялар4 бет
Салық әкімшілендіру жүйесін жетілдіру7 бет
Қазақстан Республикасындағы тәуелсіздік декларациясының қабылдану сипаты23 бет
Қазақстан тәуелсіз, егеменді мемлекет12 бет
1867-1868 жылдары патша үкіметі жүргізген реформалардың Қазақстандағы ұлттық білім беру жүйесі82 бет
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет
1950-1960 жылдарындағы қазақстанның қоғамдық - саяси өмірі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь