Салықтардың экономикалық мәні және қызметі


КІРІСПЕ
2005 жылғы мемлекеттік бюджеттің атқарылуының алдын ала қорытындыларына келетін болсақ, ішкі жалпы µнім 9, 4 пайызға өскен. (жан басына шаққанда 3620 АҚШ долларына жетіп отыр) . Құрылыс жұмыстары көлемінің артуы 34, 1 пайызды, жүк тасымалдау көлемінің артуы 4, 8 пайызды құрады. Байланыс қызметінің көлемі 2004 жылмен салыстырғанда 27, 7 пайызға өссе, ұялы байланыс қызметі 65, 3 пайызға артқан. Тұрғын үй құрылысына 241 миллиард теңге инвестиция бөлінген. Бұл оның алдындағы жылғы деңгейге қарағанда 1, 6 есе көп. 2005 жылы инфляция орта есеппен 7, 6 пайызды құраған. Халықтың нақты ақшалай табысы бағалау бойынша 11, 6 пайызға өскен. Бір жұмыскердің орташа айлық номиналды жалақысы 33, 8 мың теңге болған.
Үкіметтің 2006-2008 жылдарға арналған іс-қимыл бағдарлама бойынша ІЖӨ-нің орташа жылдық өсімі 8, 5 пайыз болуы тиіс. Бұл экономиканың жалпы өсімін осы үш жылда 27, 7 пайызға арттырады. Орташа жылдық инфляция 5-7, 3 пайыз шегінде қалып, еңбек өнімділігін жыл сайын 6, 3-7, 0 пайызға өсіру көзделген. Негізгі капиталға инвестиция салу 14-15 пайызға өсетін болады. Сөйтіп, ІЖӨ-нің жан басына шаққандағы үлесі 2008 жылы 5450 АҚШ долларына жетпек, бұл бүгінгі деңгейден 1, 5 есе артық.
Осы мақсаттарға жету жолындағы негізгі бағыттар:
- Қазақстан экономикасын жедел жаңарту және оның серпінділігі;
- Қазақстанның жедел экономикалық дамуы үшін серпінді секірістерді
қамтамасыз ету;
- Єлсіздерді қорғайтын және экономика мен елдің дамуын қолдайтын
осы заманғы әлеуметтік саясат.
Әрине, осындай маңызды міндеттерді шешу жолында басқарудың барлық жүйесі мен деңгейлерін қажетті ақпаратармен қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін мемлекеттік жүйесінің бухгалтерлік есебінің ұйымдастырылуының маңызы зор.
Дипломдық жұмыста мемлекеттік кєсіпорындардыњ бухгалтерлік есебін ±йымдастырудыњ µзекті мєселелері ќарастырылѓан. Ж±мыс Шардара ауданы бойынша салыќ комитетініњ негізінде жазылѓан.
Дипломдыќ ж±мыстыњ маќсаты- Шардара ауданы бойынша салыќ комитетініњ бухгалтерлік есебін ±йымдастыру.
Шардара ауданы бойынша салыќ комитетініњ тарихы.
Қазақ Советтік Социалисттік Республика Министрлер кеңесінің 16. 03. 1990 жылғы 112 «Мемлекеттік салық инспекциясының құру туралы» Қаулысы және Қазақстан Республикасының президентінің 09. 07. 1991 жылғы 380 «Қазақстан Республикасының Бас Мемлекеттік салық инспекциясының құру туралы» Жарлығына байланысты Қазақстан Республикасы салық органы құрылды. Шардара ауданынының салық қызметі органы заңды тұлға болып табылады, ол республикалық бюджет есебінен қаржыландырылады.
Салық қызметі органы орталық және жергілікті атқарушы өкімет органдарымен, құқық қорғау, қаржы және басқа мемлекеттік бақылаушы органдарымен өзара қарым-қатынас жасап отырады, бірлескен бақылау шараларын қолданады, заңға сәйкес өзара ақпарат алмасады. Мемлекеттік Өкімет органдары Қазақстан Республикасының салық заңдары мен республикалық және жергілікті бюджеттерге басқа да төлемдер туралы заңдардың орындалуына бақылау жасау жөніндегі міндеттерді атқаруында, салық бұзушылық пен қылмысқа қарсы күресте салық қызметі органына жәрдемдесіп отырады.
Отанымыздың қалыптасуында, эконимикалық, әлеуметтік саяси дамуында Шардара ауданы бойынша салық комитетінің үлесі аз емес. Егер 1995 жылды негізге алып, бюджетке түсіп отырған төлемді 2000 жылмен салыстырсақ, салық түсімі 415, 0 % өсіп отыр. 1995 жылы бағдарламадағы 65, 5 млн теңгенің орнына бюджет кірісіне 91, 7 млн теңге түсіп, 140, 0% орындалса, 2000 жылы бюджеткірісіне 272, 0 млн теңге түсті, немесе 1995 жылдан 180, 3 млн теңге артық түсіп отыр. Ал үстіміздегі 2004 жылдың алты айлық жоспары 109, 0 пайызға орындалды, яғни бағдарламадағы 112, 12 млн теңгенің қаржы жинауда қарқынды қимыл жасап отырған салық қызметкерлерінің ерен еңбек нәтижесінде бюджет кірісіне 122, 3 млн теңген түсіріліп қазына қоржынына 10, 1 млн теңге артық түсірілді. Тексеру қорытындысымен 9, 7 млн теңге қосымша есептелініп, оның 9, 4 млн теңгесі бюджетке енгізілді.
І. Шардара ауданы бойынша салық комитетініњ бухгалтерлік есебін ±йымдастыру.
1. 1. Салықтардың экономикалық мәні және ќызметі.
Салық дегеніміз - мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардан белгілі бір мөлшерде түсетін міндетті төлемдер.
Салықтар - шаруашылық жүргізуші субектілердің, жеке тұлғалардың мемлекет пен екі арадағы мемлекеттік бюджет арқылы жүзеге асырылатын, қаржы қатынастарын сипаттайтын экономикалық категория. Салықтардың экономикалық мәні мынада: Салықтар шаруашылық жүргізуші субектілер мен халық табысының қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін білдіреді. Сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субектілер мен халық табысының белгілі бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын көрсетеді.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болады және мемлекеттік өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашанда болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен жаңаруымен бірге қалыптасады.
Әрбір мемлекетке өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар - мемлекеттің тұрақты қаржы көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады.
Салықтардың мәнін толық түсіну үшін, олардың экономикалық маңызын түсіну қажет. Ал салықтардың экономикалық маңызы олардың атқаратын қызметіне тікелей қатысты.
Салықтың мынадай негізгі қызметтері бар:
- реттеушілік
- фискальді
- қайта бөлу.
Жоѓарыда көрсетілген негізгі функциялармен қатар салықтардың ынталандыру, бақылау функцияларын да атауға болады.
Реттеушілік қызметі - салықтың ең негізгі қызметі. Осы қызмет арқылы салықтар ел экономикасына өз ықпалын тигізеді, яғни салықтық реттреу жүзеге асырылады. Салықтық реттеудің ең басты мақсаты - өндірістің дамуына ықпал ету. Салық түрлері, салық ставкалары, салық жеңілдіктері, салық салу әдістері салықтық реттеудің тетіктері болып саналады.
Жоғарыда көрсетілген салықтық реттеудің тетіктері тек қана өндірістің дамуын реттеп қана қоймайды. Сонымен қатар, ақша және баға саясаты, шетелдік инвесторларды ынталандыру, шағын және кіші кәсіпкерлікті дамыту жұмыстарын жүзеге асырады. Әрине, салықтық реттеу тетіктері тиімді қызмет атқару үшін, олардың басқа да экономикалық тетіктермен тығыз байланысты болуы эқажет. Салықтық реттеуде салықтық ставкалары мен салық жеңілдіктерінің алатын орыны ерекше. Себебі, ғылыми негізделмеген, шектен тыс жоғары қойылған ставкалар кәсіпкерлердің ынтасын төмендетіп, өндірістің қарқынын бәсеңдетеді, ал шектен тыс төмен қойылған ставкалар салық төлеушілердің жауапкершілігін азайтып, өндірістің төмендеуіне және мемлекеттік бюджет кірісінің азайуына әкеліп соқтырады. Осы сияқты салық жеңілдіктерінің де тиімсіз жағы тағы бар. Дамыған елдердің тарихынан салық ставкалары жөнінде мынаны байқауға болады:
а) егер төленетін салық мөлері салық төлеуші табысының 50 пайызынан асып кетсе, онда ол өндірістің тоқтап қалуына соқтырады;
ә) егер салық мөлшері салық төлеуші табысының 45-50 пайызы аралығында болса, онда жай, ұдайы өндіріске әкеледі;
б) егер салық мөлшері, салық төлеуші табысының 35-40 пайызы аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндіріске әкеледі.
Салықтың екінші қызметі - фискалдық немесе бюджеттік қызметі. Бұл қызметі (функциясы) арқылы мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлімі құрылып, салықтардың қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік бюджеттің кірісін топтастыра отырып, әлеуметтік, әскери-қорғаныс, тағы бақа да шараардың іске асырылуын қамтамасыз етеді.
Қайта бөлу қызметі арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлшегі мемлекет пайдасына өтеді. Бұл қызметтің іс-әрекеттінің көлемі ішкі жалпы өнімді салықтардың алатын үлес салмағы арқылы анықтайды. Соңғы жылдардағы мәліметтер бойынша Қазақстан Республикасының ішкі өнімдегі салықтардың үлес салмағы 40 пайыздан көбірек болып отыр. Бұл эконоимкасы дамыған басқа елдерден әлдеқайда жоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін қаржы көздері орталықтандырудың бір айғағы осы.
Мемлекет мына жоғарыда көрсетілген салықтардың қызметін (функциясын) пайдалана отырып еліміздің салық жүйесін анықтады. Салық меанизмінің қызмет ету жолдарын белгілейді, жалпы экономикалық саясатты негізге ала отырып, салық саясатын анықтайды.
Салық салу обьектісіне қарай салықтар тікелей және жанама салықтар болып жіктеледі.
Тікелей салықтар жалғаусыз немесе тікелей табысқа немесе мүлікке салынады .
- заңды және жеке тұлғалардың табысына салынатын салық;
- мүлік салығы;
- жер салығы;
- бағалы қағаздармен жүргізілетін оператцияларға салынатын салық;
- жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы салығы мен төлемі;
- көлік құралдарына салынатын салық және т. б.
Жанама салықтар - тікелей емес, жанама түрде тауар немесе қызмет құны арқылы алынады.
- қосылған құнға салынатын салық
- акциздер
- баж салық.
Жанама салықтарды сатушы емес сатып алушы, яғни тұтынушы төлейді. Тауар немесе қызмет бағасына алдын-ала салық енгізілмегендіктен, іс жүзінде оны бюджетке сатушы аударады.
Бюджетке түскен соң қандай шараларға жұмсалатын белгісіне қарай салықтар жалпы және арнайы салықтарға бөлінеді.
Жалпы салықтар бюджетке түскен соң, ешқандай дербессіз жалпы мақсатта жұмсалады.
Жалпы салықтарға жататын салықтар: заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы, қосылған құнға салынатын салық, акциздер т. б.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң алдын-ала белгіленген міндеттер бойынша нақтылай шараларға жұмсалады. Мысалы, көлік құралдарына салынатын салық. Бұл салықтар жол қорын құрауға жұмасалады.
Салықты алатын және салыққа иелік ететін органдардың ерекшелігіне қарай салықтар жалпы мемлекеттік және жергілікті салықтар болып бөлінеді.
Жалпы мемлекеттік салықтарға мына салықтар жатады:
- заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы;
- қосылған құнға салынатын салық;
- акциздер;
- бағалы қағаздармен жасалынатын операцияланға салынатын салық;
- жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы салығы мен төлемдері.
1. 2. Салық салу механизмі.
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде салық саясатының негізгі бағыты немесе салық саясатының басты мақсаты - салық жүйесін құру және оның тиімді қызмет етуіне мүмкіншілік беретін салық механизмін іске асыру.
Салық жүйесі - өзінің құрамы жағынан бірнеше компоненттерден тұратын күрделі модель.
Салық жүйесі компоненттерінің құрамы мынадай: қаржы қатынастары және осы қатынасты анықтайтын салықтар : салық механизмі, яғни салық салу әдістері мен жолдары: нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар: салық салуды басқару және салық қызметі органдары. Салық салудың әдістері мен жолдары, нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар, салық салуды ұйымдастыру, салық салудың негізгі принциптері және т. б. салық механизіміне жатады. Салық жүйесінің жақсы да тиімді қызмет істеуіне салық салу механизімінің тигізер ықпалы өте зор.
Енді осы салық жүйесінің құрамы мен салық салу механизміне кеңірек тоқталайық.
Қандай да бір механизмнің құрамында бірнеше тетіктер және элементтер болады. Салық салу механизмі де сол сияқты белгілі бір салық элементтерінен құралады.
Салық салу элементтері мыналар:
Субъект, объект, салық көзі, салық ставкасы, салық өлшем бірлігі, салық оклады, салық жеңілдіктері, салық төлеу мерзімі мен тәртібі, салық төлеушінің және салық қызметі органдарының құқы мен міндеттері, салықтың төлеуін бақылау, салықтың жазалау шаралары.
Енді осы әрбір элементке қысқаша түсінік берейік.
- Салық субъектісі (салық төлеуші) дегеніміз - заң бойынша салық төлеу міндеті жүктелген жеке және заңды тұлғалар.
- Салық объектісі - табыс, мүлік, еңбек ету түрі, қызмет көрсету, ақшамен жасалынатын операциялар, мүлікті басқаға беру, табиғи қорларды пайдалану, қосылған құн, айналым және т. б.
- Салық көзі - салық салынатын табыс.
- Салық ставкасы немесе бәсі өлшем бірлігінен алынатын салық мөлшері.
- Ставкалар тұрақты немесе пайызбен белгіленеді.
- Тұрақты ставкалар салық объектісінен түсетін табыстың мөлжшеріне байланыссыз, өлшем бірлігіне тұрақты сомамен тағайындалады.
- Пайыздық ставкалар үш түрге бөлінеді; үдемелі немесе прогрессивті, регрессивті және пропорционалды.
Үдемелі немесе прогрессивті ставкалар салық салынатын табыстың өсуіне сәйкес ұдайы үдеп, өсіп отырады.
Регрессивтік ставкалар, керісінше, салық салынатын табыстың төмендеуіне сәйкес, азайып отырады.
Пропорционалдық ставкалар салық салу объектісіне мөлшеріне байланыссыз, тұрақты бір пайызбен тағайындалады.
- Салық оклады - салық төлеушінің белгілі бір салық объектісінен төлейтін салық сомасы.
- Салық жеңілдіктері дегеніміз - заңға сәйкес салық төлеушіні біртіндеп немесе салық төлеуден түгел босату. Салық жеңілдіктеріне салықтан босатылатын, салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық ставкасын төмендету, салық төлеу мерзімімен ұзарту жатады.
- Салық төлеу мерзімі - салық төленетін уақыт.
- Салық төлеу тәртібі - белгіленген мерзіиде салықты төлеген кезде алдымен бюджетке қандай салықтар төлеу керек екенін, яғни төлеу кезінде белгілі бір дәйектілікті белгілейді.
Салық төлеудегі дәйектілік заң жүзінде бекітіледі де, мынадай тәртіппен іске асырылады:
а) бірінші кезеңде барлық мүлікке салынатын салық төленеді, содан соң
акциздер және баж салығы;
ә) екінші кезеңде жерлікті салықтар мен алымдар;
б) үшінші кезеңде басқа салықтар мен алымдар.
Салық төлеушілер мен салық қызметі органдарының құқы мен міндеттері салық заңдары арқылы белгіленеді және реттеледі.
Қазақстан Республикасының салық заңдарына мыналар жатады:
Қазақстан Республикасының салық қатынастарын реттейтін Қазақстан Республикасының Президентінің Заң күші бар Жарлығы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы».
Қазақстан Республикасы Президенті мен Қазақстан Ресупбликасы Үкіметінің актілері; Қазақстан Республикасы Мемлекеттік салық комитетінің нормативтік актілері.
Салыққа қатысты емес заңдарға салық салуға байланысты мәселелерді енгізуге тыйым салынған.
1. 3. Шардара ауданы бойынша салық қызметінің құрылымы мен мәртебесі және есеп беруі мен талдауы.
Шардара ауданынының салық қызметі органы заңды тұлға болып табылады, ол республикалық бюджет есебінен қаржыландырылады. Салық қызметі органы орталық және жергілікті атқарушы өкімет органдарымен, құқық қорғау, қаржы және басқа мемлекеттік бақылаушы органдарымен өзара қарым-қатынас жасап отырады, бірлескен бақылау шараларын қолданады, заңға сәйкес өзара ақпарат алмасады. Мемлекеттік Өкімет органдары Қазақстан Республикасының салық заңдары мен республикалық және жергілікті бюджеттерге басқа да төлемдер туралы заңдардың орындалуына бақылау жасау жөніндегі міндеттерді атқаруында, салық бұзушылық пен қылмысқа қарсы күресте салық қызметі органына жәрдемдесіп отырады.
Салық қызметі органдарының негізгі міндеттері:
- салық төлеушілерді құқықтары мен мемлекет мүдделерін сақтау және қорғау, салықтың дұрыс есептеліп, толығымен уақтылы төленуіне бақылау жасау;
- салық төлеушілер мен салық салынатын объектілердің, есебін уақтылы алу;
- салықты есептеу мен төлеуге байланысты декларацияның және басқа құжаттардың нысандарын әзірлеу;
- салық тәртібін бұзушыларға, салықты уақтылы төлемеушілерге, салықты дұрыс есептемей өз табысын азайтып көрсеткен заңды және жеке тұлғаларға заңға сәйкес шаралар қолдану;
- салық төлеуден жалтарып жүрген заңды және жеке тұлғаларды салық полициясының бөлімшелеріне бірігіп іздестіруді жүзеге асыру;
- мәліметтер құпиясын сақтау.
Салық қызметі органдарының мынадай құқықтары бар:
1) Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тәртіп пен шарттар негізінде заңды және жеке тұлғалардың барлық ақша құжаттарын, бухгалтерлік кітаптарын, есептерін, сметаларын, қолда бар ақшалай қаражатын, бағалы қағаздарын және басқа да құндылықтарын, есеп айырмаларын, декларация мен бюджетке салық пен басқа төлемдерді есептеу мен төлеуге байланысты құжаттарын тексеруге;
2) ұйымдардың лауазымды адамдарына салық жөнінде тексерулер барысында пайда болатын мәселелер жөнінде анықтамалар, ауызша және жазбаша түсініктеме алуға;
3) салық полицясы бөлімшелерімен бірлесе отырып салық тергеулерін жүргізуге;
4) өз өкілеттігін жүргізген кезде қорлданылып жүрген заңдарға сәйкес, ұйымдар мен азаматтардың табыс түсіру үшін немесе тұрған жеріне қарамастан, салық салынатын объектілерді ұстауға байланысты пайдаланылатын кез-келген өндірістік, қойма, сауда, және басқа үй жайларын тексеруге құқы бар. Ұйымдардың басшылары мен азаматтар салық қызметі органдарының лауазымды адамдарын аталған үй жайларын тексеруге жіберуден бас тартқан жағдайда салық инспекциялары мұндай субъектілердің салық салынатын табысын олардың табыс алып отырғанын дәлелдейтін құжаттар негізінде анықтауға құқы бар;
5) салық заңдарын бұзған ұйымдарға, лауазымды адамдарға және азаматтарға заңға сәйкес айыппұл салуға;
6) салық айыппұл және өсім белгіленген мерзімде төленбеген кезде, салық төлеушілердің жылжымалы және жылжымайтын мүлкінің, ақша валюта қаражатының тізімдемесін жасауға;
7) Қазақстан Ресупбликасы Ұлттық Банкі мен оның бөлімшелерінде заңдарымене белгіленген қорларға аударымдар жасаудан кейін қалған пайданы бюджетке толық және уақтылы түсу мәселесі бойынша тексерулер жүргізуге;
8) қызмет бабындағы мақсатта басқа заңды тұлғалардан, банктерден, биржалар мен азаматтардан тексерілетін ұйымдар мен азаматтардың кәсіпкерлік қызметі, операциялары және шотындағы ақша қаражатының жай-күйі туралы мәліметтерді алуға.
9) Мемлекеттік қызмет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенім білідіру болып табылады және мемлеттік қызметшілердің адамгершілігіне және моральдық - этикалық бейнесіне жоғары талаптар қояды.
Қоғам мемлекеттік қызметші өзінің барлық күш - жігерін, білімі мен тәжірибесін атқаратын кәсіби қызметіне жұмсайды, өзінің Отаны - Қазақстан Респулбликасына адал да қалтқысыз қызмет етеді деп сенім білідіреді. Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің осы ар-намыс кодексі (Мемлекеттік қызметшілердің қызмет этикасы ережелері) (бұдан әрі - кодекс) «Мемлекттік қызмет туралы» 1999 жылғы 23 шірдедегі Қазақстан Республикасының заңына Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы 1998 жылғы 2 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына және жалпы қабылданған моральдық - этикалық нормаларға сәйкес Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілері мінез - құлқының негізгі стандарттарын белгілейді.
- Мемлекеттік және еңбек тәртібін бұлжытпай сақтауға, өзінің қызметтік міндеттерін адал, әділ де сапалы атқаруға, ол үшін өзінің жұмыс уақытын тиімді пайдалануға;
- Жоғары кәсіби жұмыс үшін барлық күш жігерін жұмсауға, қойылған міндеттерді шешудің оңтайлы және үнемді әдістерін қолдануға, меніп тапсырылған мемлекеттік мүліктерге ұқыппен қарап, оны ұтымды әрі тиімді пайдалануға;
- Сыбайлас жемқорлық көріністеріне қарсы тұруға;
- Мемлекеттік қызмет мүдделеріне залал келтіретін іс-әрекетті болдырмауға, мемлкеттік қызметшінің жеке мүдделерін қозғайтын мәселелер жөнінде шешім қабылдауға қатысы бар адамдардың қызметіне араласпауға;
- Кәсіпкерлік қызметке араласуға және жекелеген шаруашылық субъектілерінң мүдделерін сүйемелдеуге жол бермеуге;
- Қызметтік ақпаратты пайдакүнемдік және өзге де жеке мақсаттарға пайдалануға жол бермеуге;
- Қызметі жоғары немесе төмен тұрған не өзімен қызмет немесе жұмыс бойынша өзге де тәуелділіктегі адамдармен ақшалай немесе өзге мүліктік сипаттағы құмар ойындарға қатыспауға;
- Мемлекеттік функцияларды орындаумен байланысты жеке және заңды тұлғалардан сыйлықтар қабылдау немесе қызметін пайдалану фактілеріне жол бермеуге;
- Заңмен белгіленген жағдайлардан басқа, Қазақстандық немесе шет елдік жеке және заңды тұлғалар есебінен мемлекетішілік және шетелдік туристтік, емдеу - сауықтандыру және өзге де сапарларға шаруалардан бас тартуға;
- Өзінің іске көз қарасымен және жеке мінез - құлқымен ұжымда орнықты және жағымды моральдық психологиялық жағдай туғызуға ықпал етуге. (Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызметшілерінің ар - намыс кодексі және этикасы 2005 жылғы 3-ші мамырдағы Жарлық. )
Салық қызметінің қызметкерлері өздерінің міндеттерін атқару барысында оларды заң қорғайды және республикалық бюджет қаржы есебінен міндетті түрде жеке сақтандырылуға тиіс.
Салық жүйесі және оның қызмет ету механизмі белгілі бір принциптерге сәйкес қызмет ету керек. Сонда ғана салық жүйесі өз қызметін жан-жақты және тиімді түрде іске асыра алады. Дүниежүзілік тәжірибеде қолданылып келе жатқан бірнеше принциптер бар. Олар мыналар: қарапайымдылық, әділеттілік, салыстыру принциптері.
Қарапайымдылық принципі. Бюджеттің кіріс көзін құраудағы, салықтар мен төлемдердің тиімді түсуінің ең басты кепілі болып саналады.
Салық жүйесі қарапайым да айқын болуы қажет, салық төлеушінің түсінуіне жеңіл болуы керек. Бұл үшін мынадай шаралар қолданылуы тиіс:
- салықтардың түрлері аса көп болмай, нақты да дәлелді болуы керек;
- белгілі бір салықтың түріне біріңғай салық ставкасын белгілеу қажет;
- салық салу объектісін, салық салынатын табысты немесе айналымды анықтау әдісі мейілінше жеңіл, қарапайым, қолдануға ыңғайлы және түсінікті болғаны дұрыс;
- салық жеңілдіктері не үшін беріледі, оған қандай негіздер бар екені дәлелді болуы керек. Салық жеңілдіктерінің мейілінше азайғаны керк;
- салық төлеуде, салықты табыс көзінен, яғни төлем жүргізілген көзден төлеген ықтимал.
Әділеттілік принципі. Салық жүйесінде әділеттілік принципі тікелей және көлденең екі бағытта сақталуы тиіс.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz