Лексикалық интерференцияның лингвистикалық аспектісі

Шет тілін оқыту әдістемесінде ағылшын тілінің лексикасын меңгеру көкейкесті мәселелердің бірі болып табылады. Ағылшын тілін үйренуші студент белгілі бір деңгейде лексикалық бірліктерді есте сақтап қана қоймай, сонымен қатар, оларды сөйленіс кезінде дұрыс қолдана білуі тиіс [37, 27 б.]. Алайда, ағылшын тілінің лексикасын меңгеру ана тілі (қазақ тілі) мен бірінші шет тілінің (орыс тілі) интерференциялық әсері есебінен айтарлықтай дәрежеде қиындық тудырады.
Р.М. Гайсина лексикалық интерференцияға мынадай сипаттама береді: «Тілдер арасында ортақ құбылыстар болса, онда шет тілін меңгеруде ешқандай қиындық туындамайды, себебі, тілді үйренуші ана тілінде қалыптасқан дағдысы мен қабілетін шет тілін үйрену үдерісінде қолданады. Осыған орай, бірінші тіл мен меңгерілетін екінші тілдің тілдік жүйелеріндегі ұқсастықтар оң ауысуға негіз болады. Алайда, меңгерілетін тіл мен ана тіліндегі лексика семантикалық жүйе арасындағы айырмашылықтар мен әр тілдің өзіне тән ерекшелігі теріс ауысуға негіз болады. Мұның салдары қатенің туындауына септігін тигізеді және лексикалық интерференцияның орын алуына алып келеді» [38, 67 б.]. Осыған орай, тілді үйрену лексиканы меңгерумен тығыз байлынысты. «Лексика» деген ұғымды көбінесе сөзге қатысты қолданғанмен, лексикалық материалдар тек жеке сөзден ғана құралмайды. Сондықтан лексиканы меңгеру сөйлеу үдерісіндегі барлық лексикалық бірліктерді оқып-үйрену деген сөз [39, 248 б.]. Алайда, шет тілінің лексикасын меңгеру ана тілінің интерференциялық әсерінен айтарлықтай дәрежеде қиындық тудырады.
Тілді үйренуші шет тілінің лексикасын меңгеру барысында үйреніп жатқан тілдің лексикалық жүйесіндегі ерекшеліктерге байланысты бірқатар қиындықтармен кездеседі. Баршамыз білетіндей, тілдердің лексикалық жүйесі өзіне тән қайталанбас өзгешеліктермен ерекшеленеді. Кез келген тілдегі сөздер лексика-семантикалық жүйені құрай отырып, бір-бірімен тығыз байланыста болады, сондай-ақ, олар жеке дара және оқшау түрде кездеспейді [40, 8 б.].
Тілдердің лексикалық құбылыстарына тән өзіндік ерекшеліктерге қатысты мынадай қорытынды жасауға болады: негізінде екі тілдің лексикалық жүйесіндегі сөздердің арасында түпкілікті сәйкестік (терминологиялық лексиканы есепке алмағанда) болмайды. Бұл сөйлеу кезінде сөздердің қызметіндегі айырмашылықтар мен ерекшеліктерді анықтайды. Екі тілдегі лексикалық құбылыстар арасындағы айырмашылықтар мен олардың ерекше сипаттары бұл құбылыстарды салыстыру арқылы анықталады. Лингвистер мен әдіскерлер тілдерді салыстыру арқылы оқыту қажет деп есептейді. Ана тілі мен үйреніп жатқан тілдегі ерекшеліктерді есепке ала отырып, шет тілдерін оқыту үдерісінде туындайтын әдістемелік мәселелерді, атап айтқанда, лексикалық интерференцияның алдын алу мәселесін шешу үшін қажетті ғылыми мәліметтерді алуға мүмкіндік береді [41, 7-9 бб.].
        
        Лексикалық интерференцияның лингвистикалық аспектісі
Шет тілін оқыту әдістемесінде ағылшын тілінің лексикасын меңгеру көкейкесті мәселелердің бірі болып табылады. Ағылшын тілін ... ... ... бір ... ... бірліктерді есте сақтап қана қоймай, сонымен қатар, оларды сөйленіс кезінде дұрыс қолдана білуі тиіс [37, 27 б.]. Алайда, ағылшын ... ... ... ана тілі ... ... мен бірінші шет тілінің (орыс тілі) интерференциялық әсері есебінен ... ... ... ... ... Гайсина лексикалық интерференцияға мынадай сипаттама береді: [38, 67 б.]. Осыған орай, тілді үйрену лексиканы меңгерумен тығыз байлынысты. ... ... ... сөзге қатысты қолданғанмен, лексикалық материалдар тек жеке сөзден ғана құралмайды. Сондықтан лексиканы меңгеру ... ... ... лексикалық бірліктерді оқып-үйрену деген сөз [39, 248 б.]. Алайда, шет тілінің ... ... ана ... ... әсерінен айтарлықтай дәрежеде қиындық тудырады.
Тілді үйренуші шет тілінің лексикасын меңгеру барысында үйреніп ... ... ... ... ерекшеліктерге байланысты бірқатар қиындықтармен кездеседі. Баршамыз білетіндей, тілдердің лексикалық жүйесі өзіне тән қайталанбас өзгешеліктермен ерекшеленеді. Кез келген тілдегі ... ... ... ... ... бір-бірімен тығыз байланыста болады, сондай-ақ, олар жеке дара және оқшау түрде кездеспейді [40, 8 б.].
Тілдердің лексикалық ... тән ... ... ... мынадай қорытынды жасауға болады: негізінде екі тілдің лексикалық ... ... ... ... сәйкестік (терминологиялық лексиканы есепке алмағанда) болмайды. Бұл сөйлеу кезінде сөздердің қызметіндегі айырмашылықтар мен ерекшеліктерді анықтайды. Екі тілдегі лексикалық ... ... ... мен ... ... ... бұл құбылыстарды салыстыру арқылы анықталады. Лингвистер мен әдіскерлер тілдерді салыстыру арқылы оқыту қажет деп есептейді. Ана тілі мен үйреніп ... ... ... есепке ала отырып, шет тілдерін оқыту үдерісінде туындайтын әдістемелік мәселелерді, атап ... ... ... алдын алу мәселесін шешу үшін қажетті ғылыми мәліметтерді алуға мүмкіндік береді [41, 7-9 бб.].
Жасанды қостілділік жағдайында тілді ... ана ... ... ... ... қалыптасқаннан кейін шет тілін меңгеруді қолға алады. Олай болса, шет тілі ана тілінің негізінде меңгеріледі. Біз кез келген жаңа ... кұра ... ... ... ... ... ... жүйені естен шығаруың тиіс деп мәжбүрлей алмаймыз, себебі ол барынша табиғи және берік болады [42, 112 б.]. А.А. ... ... егер ... ... ... түрде ана тілінің грамматикалық жүйесін жалпылай алса, онда ол қандай жағдайда болмасын шет тіліндегі білімді өзінің ... ... ... ... ... болады. Сондықтан, психологиялық тұрғыда алып қарастырсақ, мұның басқа жолы болуы мүмкін емес [43, 58 б.]. ... ... бұл ... ... ... де ... ...
Жоғарыда атап өткен түрлі авторлардың пікіріне және шет тілдерін оқытудағы тәжірибеге сүйене отырып, шет тілін үйренуші өзінің ана тіліндегі ... ... ... ... ... жасауға болады. Алайда, ана тілі мен үйреніп жатқан тілдің лексикалық жүйесі сәйкес келмейді. Ана тілі мен шет тілінің сәйкес лексика-семантикалық ... ... ... ... ... алу үшін олардың арасындағы дәлме-дәл корреляцияны табу қажет. Мұндай корреляцияны белгілеу үшін ... ... ... ... ... ... арқылы қол жеткізуге болады. Оқу үдерісінде екі нақты тілдік жүйені салғастыруға келмейтін ... ... орын ... ... ... бұл ... ... арасындағы жалған сәйкестікке алып келеді. ... ... ... ... ... мақсаты интерференция мәселесін зерттеудің міндеттеріне сәйкес келеді. Интерференция тілдегі элементтер арасында ... ... ... орын алады, бұл жағдайда тілді үйренушілер олардың арасындағы айырмашылықтарды ажырата алмайды.
В.Г. Гактың ойынша, салғастырмалы лингвистикалық талдауда сөздердің лексика-семантикалық топтарымен ... ... ... мен сөз тіркестері де қарастырылады. Лексика саласы бойынша салғастырмалы талдауда сөздердің ... ... ... сөзжасамның типтері), немесе оның семантикалық аспектісі (сөз мағынасының ... ... ... ... ... ... синонимия және т.б.) нысанға алынады [44, 264 б.].
Сөз материалдық (форма) және идеалдық (мағына) болып келетін күрделі ... ... Шет ... ... ... ... ... оның формальды жағымен қатар мағыналық жағымен де байланысты екендігі айдан анық. Алайда, шет тілінің лексикасы бойынша зерттеулердің бірқатарынан алынған мәліметтер ... және ... ... қолдану кезінде жіберген қателерін талдау арқылы ана тіліндегі интерференция сөздің мағыналық жағын ... ... ... ... ... [45, 128 б]. Е.И. ... ... тұрғыдан келгенде, сөздің екі ерекшелігі бар деп атап көрсетеді, олар: формалық жағы мен ... ... Оның ... ... ... ішкі жағы деп ... Сөз ... компоненттерден тұрады: сөзді көзбен көру және құлақпен есту компонентінен (оны көруге және естуге болады) сонымен бірге, сөздің ... және ... ... (оны ... және ... ... ... Сөздің мағыналық жағы жайлы сөз болғанда, сөз бен ұғымның білдіретін мағынасы қарастырылады [46, 134 б.].
Нақты екі немесе одан да көп ... ... ... салғастыра отырып, мынадай нәтижелерге көз жеткізуге болады:
1) салғастырылып отырған тілдердің баламасы бар және ... жоқ ... ... алу ...
2) ... сәйкес келетін сөздер қатары өте шектеулі;
3) сөздердің көпшілігінің баламасы табылып ... яғни ана ... көп ... ... шет ... бір ғана ... ... немесе көп мағыналы сөз сәйкес келеді. Бұл ... ... ... негізгі потенциалды қайнар көзі болып табылады. Сөз формалар мен мағыналардың күрделі бірлігі болып табылатындықтан, салғастырылып отырған тілдердегі сөздер арасында келесі ... ... ...
1 - ... мағынасы мен формасы сәйкес келеді: museum - ... - ...
2 − ... ... ... келгенімен, мағынасы сәйкес келмейді: prospect - перспектива - ... - ... ... ... ... ал ... ... келеді (бұл негізінен термин сөздерде кездеседі): medicine - лекарство - дәрі-дәрмек;
4 - ... ... да, ... да ... келмейді: potassium - калий - калий [47, 70 б.].
Екі тілде формасы мен ... ... ... келетін сөздерден лексикалық интерференция туындамайтындығы баршаға белгілі, ... ... tennis, ... ... ... ... ... формасы жағынан қазақ тіліне сәйкес келетін, алайда мағынасы жағынан сәйкес келмейтін сөздерді мысал ретінде алайық. Мұндай сөздер ... үшін өте ... және ... ... ... ... сөздердің форма жағынан ұқсастығы олардың мағынасы жағынан да ұқсас деп ойлауға септігін тигізетін ... ... алып ... ... ... ағылшын тіліндегі сөзін әдетте деген мағынада емес, компьютердің мониторы деген мағынада қолданады. Ал ... - ... ... ... ... мағынада қолданса, family сөзін - ... ... ... деген мағынада қолданады.
Ағылшын тілін оқыту тәжірибесі мен әдістемелік зерттеу ... ... ... ... ... тілді үйренудің барлық кезеңінде дерлік орын алады. Демек, интерференция рецептивтік сөйлеу іс-әрекеті (тыңдап түсіну, оқу) мен экспрессивтік сөйлеу ... ... хат ... көрініс табады және ол тұрақты болып келеді. Лексикалық интерференцияны ... ... ... оның ... анықтап, түсіндіру өте маңызды [48, 43 б.].
М.В. Никитин лексикалық интерференцияның орын алу жағдайларын топтастырды. Ол лингвистика ғылымының мәліметтерін ... ала ... ... ... мүмкін жағдайларын бөліп қарастырады. Лексикалық интерференцияның түрлерін толықтай ... үшін ... ... ... ... ... ... жөн. Лексикалық деңгейде тілдік бірліктердің келесі параметрлері бөліп көрсетіледі:
1) фонетикалық құрамы,
2) морфологиялық құрылым,
3) синтаксистік ... ... ... мағынасы,
5) коннотативті мағына,
6) әлеуметтік-мәдени факторлар,
7) валенттілік,
8) семантикалық құрылым [49, 34 б.].
Жоғарыда аталып ... ... ... мен ... ... ... өтейік. Коннотативті мағына дегеніміз - сөздің эмоционалдық-стилистикалық мағынасы, оның эмоционалдық сипаты ретінде түсіндіріледі. Бұл субъективті-сезімдік бағалау (оң және ... ... ... ... орын алады. Ағылшын тіліндегі сөзі мен орыс тіліндегі сөзі және қазақ ... сөзі ... ... ... ... ... коннотативті мағыналары әр түрлі болып келеді. Мысалы, − және (Сен ... ... ... ... ... салыстырайық. Алғашқы жағдайда, қазақ және орыс тілдерінде теріс баға берілсе, екіншісінде - оң баға беріледі.
Әлеуметтік-мәдени факторларда коммуникация ... ... ... ... және ... ... ... сөздің мағынасы нақтылана түседі. Сонымен, және сөз тіркестерінің әлеуметтік-мәдени ... әр ... ... ... желі ... және суық ... сөздермен ассоциацияланады, яғни, жай ғана емес, ... ... ... ... - сөздің нақты лексикалық мағына оралымындағы сөздермен тіркесе алу қабілеті ретінде ... ... ... бір ... ... ... жалғап алуы болса, ал, пассив валентілік сөздің басқа меңгеруші сөзге жалғануы болып есептеледі [50, 41 б.]. ... ... ...... ... - pot ... ... − полная реформа − a through reform
соңғы жаңалықтар − cвежие новости − latest news
Сонымен, жоғарыда аталған лексикалық мағыналардың параметрлері ... біз ... ... ... ... ... ...
I. Фонетикалық құрамның ұқсас болып келуіне байланысты лексикалық бірліктердің мағынасын жалған сәйкестендіру. Оның мысалы ретінде деген сөздіктегі бірнеше ... ... ...
-- ... ( ... ... ...
-- , , ( ... ... ...
-- , , ( ... ... орнына)
-- , ( сөздерінің орнына);
II. Семантикасы бірдей лексикалық бірліктердің, соның ... ... ... формалардың жалған сәйкестендірілуі:
орыс тілінде − (деген сөз ... ... − ( ... сөз ... тілінде − ( деген сөз орнына).
III. Фонетикалық ... ... ... ... жағынан жуық болып келетін лексикалық бірліктердің коннотативтік мағынасын жалған сәйкестендіру:
Мысалы: ағылшын ... сөзі ... және орыс ... және деп ... Орыс ... сөзі ... ... тасымалданып, теріс ауысуға алып келеді. Студенттер күнделікті сөйлеу кезінде бұл сөзді қолданбауға тырысады, ... олар ... ... ... мағынада да қолдануға болатындығын жете түсінбейді.
IV. Әлеуметтік-мәдени ... ... ... Мысалы, деген ағылшын сөзі мен деген орыс тіліндегі сөздерді алайық. Ағылшын ... сөзі ... ... ... жауап ретінде қайтарылмайтындығы баршаға белгілі. Бұл сөзінің орыс тіліндегі сөзінен ең басты айырмашылығы болып табылады:
- Thank you for all you have done for ... Not at ... ... ... ... үшін ... ... есте сақтап қана қоймай, сонымен қатар, олардың қандай қатынас жағдаятында қолданылатындығын да жақсы білу керек.
V. ... ... ... ... ... ... мен ... орыс және қазақ тілдеріндегі корреляттарын жалған сәйкестендіру. Басқаша айтқанда, мұндағы басты мәселе лексикалық бірліктердің білдіретін мағынасының көп ... аз ... ... ... жағынан олардың бір-біріне сәйкес келмеуі болып табылады. Бұл тип бойынша үш ... атап ... ... ... және орыс ... ... бірліктердің білдіретін мағынасы оның ағылшын тіліндегі корреляттарының мағынасынан әлдеқайда кең болып табылады:
қазақ және орыс тілдерінде − − ... ... ... және орыс ... − − ... ... ... және орыс тілдерінде − - ... ... ... және орыс ... − - ағылшынша .
V.2. Қазақ және орыс тілдеріндегі лексикалық ... ... ... оның ... ... ... ... әлдеқайда тар болып келеді:
ағылшын тілінде - ... және орыс ... − , − , − ; ... ... - ... және орыс ... − , − , − ;
ағылшын тілінде - ... және орыс ... − , − , − ... ... тілі мен қазақ және орыс тілдерінде лексикалық бірліктердің білдіретін мағынасы көбінесе ... ... ... және орыс ... − - ... тілінде ;
қазақ және орыс тілдерінде − - ағылшын тілінде ;
қазақ және орыс ... − - ... ... ... және орыс ... − - ағылшын тілінде ;
қазақ және орыс тілдерінде − - ... ... ... ... ... әрқайсысы өздерінің корреляттарында кездеспейтін тағы басқа мағыналарға ие. Мысалы, қазақ тілінде сөзінің деген тағы бір ... ... орыс ... ... ... екінші мағынасы бар. Ал, ағылшын тіліндегі сөзінің және ... ... ... ... ... ... шет ... сөзді дұрыс қолдануда қателіктер туындайды:
1)*I promise to say the truth, the whole truth, and nothing but the truth.
[I promise to tell the truth, the whole truth, and nothing but the truth.] ... join all our forces to drive enemy out of our ... unite all our forces to drive enemy out of our ... can just sit in front of your ... and study about the culture of other ... can just sit in front of your ... and learn about the culture of other countries.]
4)*The lovers stood with their hands clasped, looking into each other's eyes. ... lovers stood with their hands clasped, gazing into each other's ... ... орыс және ағылшын тілдеріндегі бірліктердің лексикалық ва- ленттілігінің жалған сәйкеcтендірілуі. ... тип ... ... ... ... ... болады. Кез келген тілдегі сөздердің бір-бірімен байланысуы бойынша білдіретін мағыналары олардың негізгі ... ... ... ... ... түрлі деңгейде идиоматизацияланғанын көруге болады:
қазақ және орыс тілдерінде − − ... ... ... және орыс ... − − ... тілінде ;
қазақ және орыс тілдерінде − − ағылшын ... ... ... ... ... сөйлеу кезінде осындай сөз тіркестерін қолдану қажеттілігі туындағанда оларды ағылшын тіліне сөзбе-сөз аударады. Мысалы:
қазақ және орыс ... − − ... ... (дұрысында );
қазақ және орыс тілдеріндегі − − ... ... ... ). ... ... ... тұрғыда анықталған лексикалық интер- ференция типтерінің шын мәнінде студенттердің шет ... ... ... ... ... мақсатында және олардың қайсысы барынша тұрақты екендігін анықтау үшін төрт курс бойынша студенттерге тәжірибе жүргізеді. Студенттерге ... ... ... ... интерференция нәтижесінде туындаған лексикалық қателердің қайталану жиілігі қөрініс табады. Бұл - ... ... ... ... ... ... Әрбір тип бойынша сол типтің интерференциялық механизмін толығымен көрсететін жағдайлар байқалады. Мысалы, ... ... [ - ] зат ... (I тип) ... мағынада қолданылса, етістігі − , − (V тип) деген мағынада қолданылған. ... ... ... ... жағдайлармен шатастыруға болмайды. Мәселен, ағылшын тіліндегі деген сөзді, деген мағынаны ... сөз ... ... және ... ... ... табылады. Ал, деген сөзді деп қате ... ... ... емес, жағдайға жатады. Себебі, IV курста практикалық тұрғыда ағылшын тілінің деген ... қате ... ... ... Демек, лексикалық интерференцияның көрініс табуы пайыздық көрсеткішпен ... IV ... ... ... ... төмендеу қарқыны курстан курсқа өткен сайын өзгеріп отырады. Бұл студенттердің ойлау-сөйлеу тұрғысындағы тапсырмалардың күрделілігі мен тілдік материалдардың ... ... ... ... бұл ... ... жұмсалатын уақыт саны мен қажетті деңгейде қалыптасқан дағдыға да тікелей байланысты [51, 55-57 бб.]. ... ... атап ... ... ... ... ... топтастыру үлгісін жасайық.
1-сызба
Лексикалық интерференцияны топтастыру үлгісі
Лексикалық интерференция түрлері
Фонетикалық құрамының ұқсастығына ... ... ... ... ... сәйкестендіру
Семантикасы бірдей лексикалық бірліктердің формалары сәйкес болуына орай жалған сәйкестендіру
Фонетикалық құрамының ұқсас ... ... ... мағыналардың жалған сәйкестендірілуі
Лексикалық валенттілікті жалған сәйкестендіру
Лексикалық бірліктердің семантикалық құрылымдарын жалған сәйкестендіру
Әлеуметтік - мәдени факторлардың ... ... ... т
Лексикалық интерференцияның мүмкін типтерін қарастыра отырып, интерференция өзектілігінің объективті алғышарттары қазақ, орыс және ағылшын тілдерінің сәйкес емес ... ... ... ... ... Шет тілін оқытудың барлық курстарында, әсіресе, төменгі курстарда лексикалық интерференцияның алдын алу және игеру жұмыстарын дұрыс ұйымдастырудың қажеттілігін атап ... жөн. ... ... ... жұмыстың маңыздылығын есепке ала отырып, сөздіктер құрастырудың өте орынды екендігі жайлы айтады [52, 72 б.]. М.В. Никитиннің пікірінше, ... ... ... семантикалық құрылымын түсіну үшін көрнекті құрал болып табылады [53, 157 б.].
Т.А. Қадырбаева да осы ... ... ... Ол ұлттық мектептерде тілді үйренушілерге арнайы оқу құралы ретінде түрлі сөздіктер қатарын дайындау қажеттігін атап ... [54, 23 б.]. ... ... ... ... ... ... меңгеруде бірінші шет тілінің, яғни орыс тілінің интерференциялық рөлі болып табылады. ... ... ... ... ... келтірілген мысалдарға сәйкес студенттердің берген жалған баламалары лексикалық интерференцияның ... ... ... ... ... ... және ... тілдерінің лексикалық жүйесіндегі сөздердің арасында түпкілікті сәйкестік (терминологиялық лексиканы есепке алмағанда) болмайды.
Сондықтан, қорытындылай келе, студенттерді ... ... ... ... төменгі курстарда лексикалық интерференцияның алдын алу және игеру ... ... ... ... атап ... жөн. ... авторлар мұндай жұмыстың маңыздылығын есепке ала отырып, сөздіктер құрастырудың өте орынды екендігін алға ... шет ... ... ... ... ... немесе тірек тіл ретінде бұрын меңгерген тілдерді қолданады. Біздің зерттеу жұмысымызда қарастырылатын қостілділік жағдайында (қазақ тілі мен орыс ... ... ... тілін меңгеруінде бұрын меңгерген тілдерден дағды мен ... ... әр ... ... ... ... Тілдік құбылыстардың бір тілден екінші тілге оң ауысуы жаңа тілді меңгеруге оң ... ... ... ... ... ... ауысуы немесе интерференция құбылысы тілді меңгеруде қателердің орын алуына септігін тигізеді.
Ф.С. Усманованың пікірінше: [55, 574-577 бб.]. ... ... ... ... ең ... , , , ... ... өзара байланысты ажыратып алған жөн. Бір қарағанда, бұл өзара қатысты екі жұп ... ... ... ... ... ... бір-біріне қарама-қарсы қойылатын компоненттер болып көрінеді. Бұл дегеніміз, (Т1), (T2), немесе ... да бір ... ... қатысты болуына байланысты (АТ) − (ШТ) болып келеді. Ал ... ... ... олар мынадай көрініске ие болады: T1 (бірінші тіл) − T2 (екінші тіл); AT (ана ... - ШТ (шет ... ... бұл екі жұп ... ... ... қатыстылық болмайды және олар тең дәрежеде, яғни T1-AT; T2-ШТ деп қарастырылмайды. Шындығында, индивид үшін T1 (бірінші тіл) де, T2 (екінші тіл) де ана тілі ... ... ... бұл ... қостілділік жағдайында орын алады); сонымен бірге, хронологиялық тұрғыда оны меңгеру уақытына орай бірінші ... ... ... ана тілі ... мүмкін (мұндай жағдайда қостілді индивидте бір тіл доминантты ... ... тіл ... деп есептелінеді). Сонымен қатар, екінші тіл оқу әрекеті кезінде үйретіліп, болмауы да ... ... ... ... ... ... ана тілін қоса алғанда бірнеше тілдердің қоса қолданылуына қатысты ... ал ... ... үшін шет тілі үшінші немесе төртінші тіл ... ... да ... [56, 292 б.]. ... ... ... second language (Second Language Acquisition − SLA) термині кездеседі, бұл foreign language ұғымына қарағанда кең мағыналы ұғым ... ... ... ... мен Н.Ж. Шаймерденованың бұл ұғымның үш ... ... ... дығын атап көрсетеді: Екінші тіл ағыл. second language - 1. Қостілді адамның бала ... ... ... ... ... ... ... рет-тәртібіне қарай бірінші тілден кейін меңгерілген тіл. Мәселенің осы мағынасында екінші тіл ана тіліне сәйкес келуі де, ... ... де ... 2. ... жағдайында Тілдік құзіреттің деңгейіне қарай екінші тіл - басымдығы жоғары үстем тілге қосымша тіл. Мәселені бұлайша түсіндірген ... ... тіл ана ... ... ... де, ... ... де мүмкін. 3. Оқу орындарында оқыту-үйрету ретіне қарай екінші тіл − екінші шетел тілі [57, 170 б.]. ... ... ... ... ...
У. Вайнрайх тілдер қатынастары мәселелеріне арналған монография- сында: , − деп жазады [58, 25-30 бб.]. ... ... атты ... бұл ... толықтыру қажет екендігін айта келіп, жеке тұлғалар ғана қостілді емес, халықтар немесе олардың белгілі бір бөлігі де ... ... атап ... [59, 41-57 бб.]. Бұл ... ... ... ... тек лингвистикалық мәселеге ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік және қоғамдық-саяси ... ... − деп ... Е.М. Верещагин атты еңбегінде қостілділікті кешенді ғылыми ... ... ... оның ... ... үш ғылымның айналысатындығы жайлы жазады. Біріншіден, қостілділік психологияның зерттеу тақырыбы ... ... ... қостілділік лингвистикада оқытылады, бірақ мұнда ол тек мәтінмен байланыста ғана қарастырылады.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интерференция құбылысы118 бет
XIX ғ. II жартысы, XX ғ. бас кезіндегі қазақ әдеби тілінің діни лексикалық сипаты5 бет
XIX ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар4 бет
XVI-XVIII ғасыр лингвистикасы. в.ф.гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары12 бет
XІХ ғасыр тіл біліміндегі лингвистикалық мектептер мен бағыттар туралы6 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайдың жетінші, отыз алтыншы, отыз жетінші, отыз сегізінші қарасөздерінің ағылшын тілі аудармасындағы тілдік ерекшеліктері, аударма мәтініне салыстырмалы талдау жасау, лексикалық, грамматикалық, стилистикалық ерекшеліктері54 бет
Адам дамуының аймақтық аспектісі5 бет
Адам потенциялының даму аспектісі және оның көрсеткіштері12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь