Химия пәнінен зертханалық жұмыстар

Бөлшектеу жэне жүйелі талдау әдістері
Қосарласып кездесетін элементгерді талдауда бөлшектеу және жүйелі таддау әдістері қолданылады.
Сапалық талдаудың химиялық әдісіндегі аналитикалық сигнал – бұл химиялық реакция кезіндегі байқалатын сыртқы әсер: тұнба түзілуі, тұнба еруі, тұнба түсінің өзгеруі, ерітінді түсінің өзгеруі, газ бөлінуі, белгілі пішінді кристалдардың түзілуі, жалынның боялуы. Аналитикалық сигнал аналитикалық реакция нәтижесінде байқалады.
Сапалық анализде әртүрлі типті реакциялар қолданылады: тұнбаға түсіру, қышқылды-негіздік, тотығу-тотықсыздану, комплекс түзу.
Аналитикалық сигнал байқалу үшін аналитикалық реакцияны белгілі эксперименттік жағдай орнату керек немесе параметр. Параметрлердің негізгілері: орта,иондық күш мәні, температура, реагнеттерді қосу реті, анықталатын компоненттің мөлшері.
Талдаудың бөлшектеу эдісі — белгілі жағдайда әрбір ионды өзіне тән реакциялармен анықтау үшін кедергі келтіретін иондарды реакцияға қатыспайтын түрге айналдыру керек. Бүл жағдайда иондарды табу үшін кезектілікті сақтау міндетті емес. Бүл әдіс өте карапайым, бірақ арнайы реакциялардың аз болуынан оны қолдану шектеулі.
Талдаудың жүйелі эдісі —иондарды аналитикалық топтарға бөлуге негізделген. Иондар қоспасын топтық реагенттер көмегімен алдын-ала топтарға және топшаларға бөледі, содан соң әрбір аналитикалық топтардан жеке иондарды анықтайды. Иондар қоспасына топтық реагент кезектілікпен және қатаң тәртіпті сақтай отырып қосады. Аналитикалық талдауда сульфидтік, аммиакты-фосфатты және қышқылдық-негіздік жіктеу түрлері қолданылады. 1 кестеде қышқылдық-негіздік талдау жүйесі келтірілген.
Топтық реагент келесі талаптарға сәйкес болуы қажет:
1. Ол катиондарды толық түндыру керек.
2. Талдауды әрі қарай жалгастыру үшін түзілген түнба қышқылдарда оңай еритін болу керек.
3. Қосқан реагенттің артық молшері ерітіндіде калған иондарды анықтауға кедергі жасамауы керек.
Талдудың жүйелік әдісінде иондарды бөлу реакциялары (топтық реакциялары) және иондарды ашу реакциялары деп ажыратады. Әр түрлі иондарға аналитикалық сигнал әр түрлі болу мүмкін. Талғамдылық (селективтік) реакциялар бөлшектеу де жүйелік те тәсілде қолданылады.
Катиондарды топтарға бөлуде келесі процестер қолданылады: түндыру, адсорбция, экстракция және т.б
        
        1-ші зертханалық жұмыс
Сапалық реакциялар
Бөлшектеу жэне жүйелі талдау әдістері
Қосарласып кездесетін элементгерді талдауда бөлшектеу және жүйелі таддау әдістері қолданылады.
Сапалық талдаудың химиялық ... ... ... - бұл химиялық реакция кезіндегі ... ... ... тұнба түзілуі, тұнба еруі, тұнба түсінің өзгеруі, ерітінді түсінің өзгеруі, газ ... ... ... ... түзілуі, жалынның боялуы. Аналитикалық сигнал аналитикалық реакция нәтижесінде байқалады.
Сапалық анализде ... ... ... қолданылады: тұнбаға түсіру, қышқылды-негіздік, тотығу-тотықсыздану, комплекс түзу.
Аналитикалық сигнал байқалу үшін аналитикалық реакцияны ... ... ... ... ... немесе параметр. Параметрлердің негізгілері: орта,иондық күш мәні, температура, реагнеттерді қосу реті, анықталатын компоненттің мөлшері.
Талдаудың бөлшектеу эдісі -- ... ... ... ... ... тән ... ... үшін кедергі келтіретін иондарды реакцияға қатыспайтын түрге айналдыру ... Бүл ... ... табу үшін ... ... ... емес. Бүл әдіс өте карапайым, бірақ арнайы реакциялардың аз болуынан оны қолдану шектеулі.
Талдаудың жүйелі эдісі -- иондарды ... ... ... ... ... қоспасын топтық реагенттер көмегімен алдын-ала топтарға және топшаларға бөледі, содан соң ... ... ... жеке ... анықтайды. Иондар қоспасына топтық реагент кезектілікпен және қатаң тәртіпті сақтай отырып қосады. Аналитикалық талдауда сульфидтік, аммиакты-фосфатты және ... ... ... қолданылады. 1 кестеде қышқылдық-негіздік талдау жүйесі ... ... ... ... сәйкес болуы қажет:
1. Ол катиондарды толық түндыру керек.
2. Талдауды әрі ... ... үшін ... ... ... оңай ... болу керек.
3. Қосқан реагенттің артық ... ... ... иондарды анықтауға кедергі жасамауы керек.
Талдудың жүйелік әдісінде иондарды бөлу реакциялары (топтық реакциялары) және ... ашу ... деп ... Әр ... ... ... ... әр түрлі болу мүмкін. Талғамдылық (селективтік) реакциялар бөлшектеу де жүйелік те тәсілде қолданылады.
Катиондарды топтарға бөлуде келесі процестер қолданылады: ... ... ... және т.б
1-кесте
Катиондарды қышкыдды-негіздік әдіс бойынша жіктеу
Топ
Катиондар
Топтық реагент
Түнбаның қүрамы мен ерігіштігі
I
Na[+], К[+], ... ... Pb[2+], ... ... ... қышкылдарда хлоридтері ерімейді.
III
Ca[2+], Ba[2+], Sr[2+]
H2SO4
MeS04; қышқылдар мен негіздерде сульфаттары ерімейді.
IV
Al3+,Cr3+, Zn2+, As(III,V), ... ... ... ... мөлшерінде ериді.
V
Fe2+, Fe3+, Mn2+, Mg2+, Bi3+, Sb(III,V)
NaOH
Ме(ОН)n; гидроксидтері NaOH-тың артық мөлшерінде ерімейді.
VI
Cu2+, Hg2+, Co2+, Ni2+, ... ... ... артық мөлшерінде ериді.
Студенттер сапалық талдау зертханалық практикумында нақты аналитикалық міндеттерді шешеді. Аналитикалық міндеттерді шешу ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау
* Тәжірибені жүргізу
* Алынған нәтижелер мен қорытындыларды ... ... ... ... шешу ... есебін жазу.
Талданатын қоспада иондарды ашу үшін тәжірибе нұсқауын қатаң сақтау керек, өте таза химиялық ыдыстарды және квалификацияға ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары келесі бөлімдерден тұрады:
* Зерттелетін ерітіндіде катиондарды анықтау
* Зерттелетін ерітіндіде аниондарды анықтау
* Белгісіз заттың химиялық құрамын ... ... ... зертханалық жұмыс
І-ІІІ аналитикалық топтардың катиондарына сапалық реакциялар
(1-4 кестелер)
Реакцияларды жүргізу техникасы
Иондарды талдауда әртүрлі ... ... ... ... ... ... физикалық әдістер. Аналитикалық реакцияның жүру жагдайына ерітндінің ортасы (қышқылдық), ерітіндінің қүрамы мен ... ... әсер ... Бүл ... сақтамаса анализ қорытындысы дүрыс шықпауы ықтимал. Реакцияны пробиркада орынду тәсілі: зерттелетін ерітіндіден 2-3 ... ... ... ... ... қабырғасына тигізбей аударылады, 2-3 тамшы реагент ндісі қосылады. Реакцияның сыртқы әсерін бақылаймыз.
Микрокристаллоскопиялық реакцияны орындаутәсілі: зерттелетін ерітіндінің бір ... таза ... шыны ... ... ... бір ... реагент тамызып, шыны таяқшамен екі тамшының арасын араластырады. Түзілген кристалдарды микроскоп арқылы бақылайды.
Бірінші аналитикалық топ катиондарын ... ... және 3-ші ... ... жеке ... ... ... жазу және зертханада реакцияларды орындау. Аналитикалық сигналды ... ... ... қасиеттерін зерттеу. Байқалған өзгерістерді конспектіге кіргізу.
2-кесте
Катион
Реагент
Химиялық реакция
Орындау жағдайы
Бақылаудың сыртқы белгілері
Ескерту
NH4+
NaOH немесе КОН
NH4Cl+ КОН ... ... NH4OH ... Фенолфталеин қағазының қызаруы
NH4+ ионға
арнайы
реакция
K2[HgI4] + КОН ... ... ... ... ... ... . .(CH3COO)8 цинкуранил -ацетат
Na+ + Zn(U02)3 (СН3С00)8 +
CH3COO- + 9 H2O ... 3COO)9 .9 H2 ... ... ... кристалдарды микроскоп арқылы бақылайды
Октаэдрлар және
Тетраэдрлар тәрізді
Кристалдар
Арнайы
реакция,
сезгіш
жалын
Натрийдің ұшқыш тұздары жалынды ашық-сары түске бояйды
Платина немесе нихром сымды ерітіндіге батырып, жалынға ұстау
Сары ... ... ... ... +
Na3[Co(N02)6]
натрий
гексанитро-
кобальтаты
2KC1+ Na3[Co(N02)6] K2Na[Co(N02)6]+2NaCI
Пробиркада 1т+1-2т
Сары тұнба
Тұнба минералды қышқыл- ... ... ... ... топ катиондарының сапалық реакциялары (Ag+, Pb2+, Hg22+) (Топтық реагент НС1)
Катион
Реагент
Химиялық реакция
Орындау жағдайы
Бақылаудың сыртқы белгілері
Ескерту
Ag+
HC1 сүйылт.
AgNO3+ HC1 AgCl ... ... ... ... ... сүйылтыл-ған HNO3,
H2S04-тe ерімейді
K2Cr04
2AgNO3+ K2CrO4 Ag2CrO4 +
+ 2KNO3
Пробиркада Іт+Іт, рН ... ... ... ... ... ... KI AgI↓ + KNO3
Пробиркада
Іт+Іт
Сары тұнба
Тұнба
NH4OH-тa ерімейді
NaOH
AgNO3+NaOH AgOH↓+NaNO3 2AgOHAg20↓+H20
Пробиркада 1т+1т
Қоңыр ...
NH 4OH-тa ... ... ... ... НСІ-дың артық мөлшерінде және ыстық суда ериді
K2Cr04
Pb(N03)2+ K2Cr04 PbCr04↓ +2KN03
Пробиркада
Іт+Іт
Сары түсті тұнба
Тұнба күйдіргіш сілті ерітінділе-рінде ериді
KI
Pb(N03)2+2KI ... ... ... ... ... ... ... тұнба
Тұнба қышқылдар мен сілтілерде ериді
Hg22+
HC1 сүйылт.
Hg2(NO3)2+2HCl
Hg 2Cl2↓ +2HNO3
Пробиркада
Іт+Іт
Ақ тұнба
Тұнбa
NH 4OH-тa ... K2Cr04 ... ... ... ... конц. HN03-тe ериді
KI
Hg2(N03)2+2KI 2KN03+ Hg2I2↓
Пробиркада
Іт+Іт
Жасыл тұнба
NaOH
Hg2(N03)2+2NaOH Hg2(OH)2↓ +2NaN03
Hg2(OH)2 Hg20↓+H20
Пробиркада
Іт+Іт
Қара тұнба
Тұнба азот қышқылында ериді
3-ші зертханалық жұмыс
III топ катиондарының сапалық реакциялары (Са2+, Ba2+, Sr2+). ... ... ... ... ... жеке ... ... конспект жазу және зертханада реакцияларды орындау. Аналитикалық ... ... ... ... ... ... Байқалған өзгерістерді кестеге кіргізу.
4-кесте
Катион
Реагент
Химиялық реакция
Орындау жағдайы
Бақылаудың сыртқы белгілері
Ескерту
Са2+
H2S04 , 2 н
CaCl2+ H2S04 ... ... 2H20 - ... пластинкасына
1т+1т, to кристалдарды микроскоп арқылы бақылайды
Ақ тұнба
Тұнба қышқылдар мен сілтілерде ерімейді
(NH4)2C03
CaCl2+ (NH4)2CO3 ... ... ... тұнба
Тұнба
NH4OH, СН3СООН-та ериді
(NH4)2 C204
CaCl2+(NH4)2C204 CaC2O4↓ +2NH4Cl
Пробиркада 1-2т+1т
Ақ тұнба
Тұнба минералды қышқ.ериді, СН3СООН-та ерімейді,
Вa2+
H2S04, 2 н
BaCl2+ H2S04 BaS04↓+ 2HC1
Пробиркада 1-2т+1т
Ақ ... ... мен ... ... ... ... 2NH4C1
Пробиркада 1-2т+Іт
Ақ тұнба
Тұнба минералды қышқылдар мен
СН3СООН-та ериді
(NH4)2C204
BaCl2+ (NH2)2C204 ВаС2О4↓+ 2NH4C1
Пробиркада 1-2т+1т
Ақ тұнба
Тұнба
NH4OH, CH 3COOH-та ... ... 4↓ ... ... ... ... қышқылдарда ериді
K2Cr04
BaCl2+K2Cr04 ВаСгО4↓+2КС1
Пробиркада 1-2т+1т
Сары тұнба
Тұнба минералды қышқылдар мен ... ... H2S04 ... 2HC1
Пробиркада 1-2т+1т
Ақ тұнба
Тұнба мин-ды қышқылдар мен сілтілерде ерімейді
(NH4)2C03
SrCl2+ ... ... ... ... ... қышкыддар мен
СН 3СООН-та ериді
(NH4)2C 204
SrCl2+ (NH4)C204 ... ... ... ... мин. ... мен ... ... ериді
K2Cr04
SrCl2+K2CrO4 SrCr04↓ +2KCl
Пробиркада 1-2т+1т
Ақ тұнба
Тұнба қышкылдарда ериді
4-ші зертханалық жұмыс

Құрамы белгісіз неорганикалық ... ... ... ... ... ала сынау
* Қатты сынаманы ерітіндіге ауыстыру
* Ерітіндіде катиондарды анықтау
* Ерітіндіде аниондарды анықтау
* Талданатын сынаманың сапалық құрамы туралы қорытынды жасау.
1. Алдын ала ... ... ... Құрғақ заттың аз сынамасын микроскоп көмегімен қарайды. Қоспада шамамен қанша зат бар ... ... ала ... ... ... ... ... - сынамада боялған катиондар мен аниондар жоқ екндігін білдіреді, ал көк - Cu(II); ... ... - Co(II) және Mn(II); ... - Fe(II), Ni(II), Cu(II) ; сары - Fe(III) , ... ... сары - ... және т.б. ... көрсетеді.
* Үлгінің жалынды бояуы. Метал тұзын жалынға енгізгенде боялуы физикалық әдіске жатады. Кейбір ... ... ... жалынның түстері: натрий - сары, калий - ... ... - ... ... стронций - шымқай қызыл, барий - сары-жасыл, мыс - жасыл, ... - ... ... сынаманы түтікшеде қыздыру. Сынаманы қыздыра отырып, өзгерістерді байқау: судың буы түзілуі, сынаманың боялуы, ұшып кетүі. ( ... Л.М., ... М.Қ. ... заттарды сапалық талдаудың зертханалық практикумына арналған оқу ... ... ... 2006 - 156 ... ... ... рН-ын анықтау , сынамадағы тұздардың гидролизденуы туралы мәлімет алу.
2. Қатты сынаманы ерітіндіге ауыстыру
Сынаманың аз мөлшерін ... суда ... ... Егер зат толық ерімесе; әлсіз қышқышдың сұйытылған ерітіндісінді ... ... ... ... ... қышқылды қолдану (Мендалиева Д.К., Чекотаева К.А., Наурызбаев М.К. Сапалық анализ (оқу құралы) III ... ... 1994.- 135 ... Кейбір катиондарды бөлшектеп талдау тәсілімен анықтау
1. Аммоний катионын Несслер реактивімен және сілті қосу арқылы алдын ала анықтау.
2. Аммоний-ионы бар ... оны ... ... ... ... қалдықты ақ болініп болғанша қыздырады. Тигельді суытып, құрғақ қалдықты дистилденген судың 4-5 тамшысында ерітеді. Содан соң ... және ... ... ... болады.
3. Na+ және K+ катиондарын жеке ... ІІ және ІІІ ... топ ... жүйелік тәсілмен анықтау
ІІ және ІІІ аналитикалық топтардың топтық ... ... ... ... алу, және жеке реакциялары көмегімен әдебиеттерде берілген сызба нұсқа бойынша талдау жасау (Мендалиева Д.К., Чекотаева К.А., ... М.К. ... ... (оқу құралы) II бөлім. Алматы,КазМУ, 1994.- 335 б.)
Талданатын сынаманың құрамында І, ІІ және ІІІ аналитикалық топтардың катиондары туралы жалпы қорытынды ... ... есеп ... ... ... V ... топтың катиондарына аналитикалық реакциялар
5-ші және 6-ші кестелердегі катиондардың жеке реакцияларымен танысып, конспект жазу және ... ... ... Аналитикалық сигналды байқау. Түзілген тұнбалардың қасиеттерін зерттеу. ... ... ... ... топ ... ... реакциялары (Al[3+], Cr[3+], Cr(VI), Zn[2+]). Топтық реагент NaOH
Ка - тион
Реагент
Химиялық реакция
Орындау жағдайы
Бақылаудың сыртқы белгілі
Ескерту
Аl3+
NaOH 2 н
АІСІз+3NaOH AI(OH)3↓+3NaCl
Пробиркада ... ... ... мен ... ... ... қасиег)
NH4OH
AlCl3+3NH4OH Al(OH)3↓+
3NH4Cl
Пробиркада 5т+1т
Ақ тұнба
Тұнба қышқылдар мен сілтілерде ериді
Ализарин
комплексті ... ... ... дақ NH 3 ... ... ... Cr(OH)3↓+3NaCl
Пробиркада Зт+Іт
Сары күлгін немесе сары жасыл тұнба
Тұнба ... мен ... ... ... + ... 2Na ... 2-Зт+2-Зт Н2O2 , to
Жасылдан сарыға өтетін түс
Тотығу-тотықсыздану реакция
NH4OH
CrCl3+3NH4OH ... + ... 3-5т+ 1т рН ... ... немесе сары жасыл тұнба
Тұнба қышқылдар мен сілтілерде ериді
Cr(VI)
H202 + H2S04 +эфир
K2CrO4+H2S04+4H202 2H 2Cr06 +K2S04 +6H20 ... lт+1т H2S04 +1т Н2O2 ... ... көк түске боялады
Сезгіш, арнайы реакция
Zn2+
NaOH
ZnCl2+2NaOH Zn(OH)2↓+ 2NaCl
Пробиркада 5т+1т
Ақ тұнба
Тұнба қышқылдар мен сілтілерде ... ... ... ... ... ... ... NaOH+l-2т дитизон
Қызыл күрең түс
Сезгіш, специфи-калық реакция
6-кесте
Vтоп катиондарының сапалық реакциялары (Ғе2+, Ғе3+, Mn2+ ,Mg2+). ... ... ... ... ... ... ... +3NaOH Fe(OH)3↓ +3NaCl
Пробиркада
Іт+Іт
Қызыл- қоңыр тұнба
Сілтінің артык ... ... ... ... ... түсті тұнба
Сілтінін артық мөлшерінде тұнба ерімейді
K4[Fe(CN)6]
4FeCl3+3K4[Fe(CN)6] Fe4[Fe(CN)6]3↓ -+12KCl
Пробиркада
Іт+Іт
Қара көк түсті тұнба "берлин көгілдірі"
Сезгіш,ар-найыреак-ция. ... ... ... ... қызыл түске боялган ерітінді
Сезгіш арнайы реакция
Fe2+
NaOH
FeS04+2NaOH Fe(0H)2↓ + Na2S04
Пробиркада
Іт+Іт
Ақтан күңгірт жасыл мен қоңыр қызылға дейін түсті тұнба
Тұнба ... ... ... ... ... + 3K2SO4 ... ... түсті тұнба "Турнбуль көгі"
Тұнба қышқылдар-да ерімейді
Mn2+
NaOH
MnS04+2NaOH Mn(OH)2 ↓ + ... ... ... ... ... қышқылда ериді, бірақ сілтілерде ерімейді
NaBiO3+ HNO3
2Mn(NO3)2+5NaBi03+
16HN03 2HMn04 +
5NaN03+5Bi(N03)3+7H20
Пробиркада 1-2т+3-4т (6н) HN03+ NaBi03 ( ... ... ... түске боялады
Сезгіш, арнайы реакция.
NaOH+ H202
Mn(N03)2+ 2NaOH+ H202 ... NaNO3 + ... ... көк ... ... ... ... ерімейді
6-ші зертханалық жұмыс
VI топ катиондарының сапалық реакциялары (Cu[2+], Co[2+], Ni[2+], Hg[2+], ... ... NH4OH ... ... ... жеке ... танысып, конспект жазу және зертханада реакцияларды орындау. Аналитикалық сигналды байқау. Түзілген тұнбалардың ... ... ... ... кестеге кіргізу.
7-кесте
Катион
Реагент
Химиялық реакция
Орындау жагдайы
Бақылаудың сыртқы белгілері
Ескерту
Cu2+
NH4OH
CuSO4+2NH4OH Cu(OH)2↓+(NH4)2S04
Пробиркада 5т+1т
Көгілдір түсті тұнба,қыздыр-ғанда караяды
Тұнба кышкылдар мен ... ... + ... ... ↓+2K2S04
Пробиркада
Іт+Іт
қызыл-қоңыр түсгі тұнба
Тұнба сүйытыл-ған ұышқылдарда ерімейді, бірак аммиакта ериді (комплекс түзі-леді)
Na2S203
2CuS04+2Na2S203+2H20 ... ... ... ... ... ... Zn, Fe ... 5т+А1 мет.
Металды мыстың кызыл дағы
Тотығу-тотықсыздану реакция
Co2+
NH4OH
CoCl2 + 2NH4OH Co(OH)2↓.+ 2NH4Cl
Пробиркада 5т+1т
көк түсті тұнба
Тұнба аммиактың ... ... ... ... спирті
CoCIә+4NH4CNS (NH4)2[Co(CNS)4]+2NH4Cl
Пробиркада 1-2т+8т NH4CNS қанык.ерітінді немесе тұз ұнтағы +5-6т амил спирті
Эфир қабаты көк ... ... ... + 2 NH4OH Ni(OH)2 ↓ ... 5т+1т
Жасыл түсті тұнба
Тұпба аммиактың артық мөлше-рінде ериді
Диметилгли-оксим
СН3 - С = NOH СН3 -С = ... ... ... ... ... сезгіш реакция
7-ші зертханалық жұмыс

1. Алғашқы байқау.
а) Ерітіндінің ... ... ... ... ... ... катиондар ерітінділерді әр түске бояйды.
б) Fe(II) катионын алдын ала анықтау керек, себебі талдау жасағанда ол Fe(III) - ке ... ... ... Fe(III) ... ... IV - ші ... топ ... V, VI аналититкалық топ катиондарынан бөліп алу және талдау (Мендалиева Д.К., Чекотаева К.А., ... М.К. ... ... (оқу ... II ... ... 1994.- 335 ... V-ші аналитикалық топ катиондарын VI-ші топ катиондарынан бөліп алып анализдеу (Мендалиева Д.К., Чекотаева К.А., Наурызбаев М.К. Сапалық ... (оқу ... II ... Алматы,КазМУ, 1994.- 335 б.)
4. VI-ші ... топ ... ... нұсқа бойынша талдау (Мендалиева Д.К., Чекотаева К.А., Наурызбаев М.К. Сапалық анализ (оқу құралы) II бөлім. Алматы,КазМУ, 1994.- 335 ... ... ... ... болуы туралы қорытынды жасау, жазбаша есеп беру.
8-ші зертханалық жұмыс
АНИОНДАРДЫ ... ... ... ... ... алу ... емес, себебі аниондарды аналитикалық топтарға сандық түрінде бөлетін реактив жоқ.Көп ... ... ... ... олар ... ... ... Сондықтан оларды бөлшектеу өдісімен табады, яғни зерттелетін ... жеке ... ... орай ... ... реагенттер оларды топқа бөлуге ғана пайдаланылмай, сол топтардың бар жоғын анықтауға да колданылады.
Аниондар барий және күмис катиондарымен түзетін ... ... ... қарай үш топқа жіктелінеді.
8-кесте
Аниондар жіктелінуі
Топ
Аниондар
Топтык реагент
Топқа сипаттама
I
СО32-, SO42- , SO32- , PO43-, SiO32-
ВаС12 бейтарап немесе әлсіз негізді ... ... ... ... суда аз ... ... басқасы)
II
Cl-, Br-, I-, CNS-, S2-
AgN03 (HN03 қатысында)
Күміс тұздары суда және сұйытылған HN03-тe аздап ериді.
III
N03-, N02- , CH3COO-
Топтық ... ... ... тұздары суда жақсы ериді.
Сонымен қатар аниондардың тотықтырғыш (KMnO4 + H2SO4, I2) ... ... (KI + H2SO4) ... ... ... ... ... бойынша топтарға бөлуге мүмкіндік береді. Яғни, топтық реагент аниондарды ... бөлу үшін ... олар ... қай топтарының бар екендігін алдын-ала зерттеулерге қолданылады.
Аниондарды талдауда төменде көрсетілген реакцияларды орындау ... ... ... мен ... ... ... дәптерге жазу керек.
І аналитикалық топ аниондараның жеке реакциалары
Әдебиеттерден конспект жазып, ... ... ... ... Д.К., ... К.А., ... М.К. ... анализ (оқу құралы) III бөлім. Алматы,КазМУ, 1994.- 135 б.):
SO42- анионы
Мына реакцияны орындау керек:
1. ВаС12-мен. Түзілген тұнбаға ... ... ... ... ... ... ... ВаС12-мен. Түзілген тұнбаға СН3СООН пен НСІ-дың әсерін тексеріңіз.
2. Молибденді сұйықтың - (NH4 )2Mo04 ерітіндісін HN03-тe, (t°)
3. AgN03-пен. ... HN03 пен ... ... ... анионы
Мына реакцияларды орындау керек:
1. ВаС12-мен.Түзілген тұнбаға СН3СООН пен НСІ-дың әсерін тексеріңіз.
2. AgN03-пен. Түзілген ... HN03 пен ... ... ... 3% H2O2 + 2M H2SO4 (t°)7 ... СО2 ... ... қаныққан ерітіндісінің лайлануын байқау.
SO32 -- анионы
1. ... + HCl ... 2 M HCl (t°). ... иісі бар газдың бөлінуі (SO2 ↑)
SiO32- - анионы
Мына реакцияларды орындау керек:
1. NH4OH +NH4Cl қаныққан ерітіндісімен (t°). Кремний ... ... ... ... ... зертханалық жұмыс
IІ-III аналитикалық топ аниондарының жеке реакциалары
Әдебиеттерден ... ... ... реакцияларды орындау (Мендалиева Д.К., Чекотаева К.А., Наурызбаев М.К. Сапалық ... (оқу ... III ... ... 1994.- 135 б.):
Сl[-] анионы
Мына реакцияларды орындау керек:
1. AgN03-пен . ... HN03 пен ... ... ... РЬ(NO3)2-мен реакцияны білу керек.
I- анионы
Мына реакцияны орындау қажет:
1. AgN03-пен . Түзілген тұнбаға HN03 пен NH4OH-тың әсерін тексеріңіз.
2. РЬ(NO3)2-мен реакцияны білу ... ... ... ... керек:
1.Темір сульфатымен /II/
2. Дифениламинмен /реакция сагат шынысында конц.
H2S04 қатысында орындалады/.
Ac- анионы
1. 3-5 тамшы ерітіндіге + 3-5 ... этил ... + 3-4 ... ... H ... FeCl3 - пен ... білу ... маңызды реакцияларының аналитикалық әсері 9-кестеде корсетілген.
10-ші зертханалық жұмыс
Белгісіз заттан ... ... ... ... ... ... сипаттамасы құрамына кіретін аниондар табиғаты жайлы қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
Газ
Анықтау әдісі
Сынамадағы анион
CO2
Әкті судың лайлануы
CO32-, HCO3-
SO2
Жанып жатқан ... ... ... ... жұмыртқа иісі
S2-, SO32-,S2O32-
HAc
Сірке қышқылы иісі
Ac-
Br2
Қызыл-қоңыр булар
Br-
HCl
Тұншықтырғыш газ
Cl-
I2
Көгілдір булар
I-
O2
Бықсыған шырпының лап етуі
MnO4-, Cr2O72-
Алдын ала ерітіндіден аниондарды анықтауға ... ... ауыр ... ... ... ... қайнату арқылы бөліп алу керек.
1. SO3[2-] ионын табу /барий ... ... 2-3 ... ерітінді алып, оған бірнеше тамшы 2н НС1 /рН 1-2 дейін/ және 2-3 ... ВаС12 ... ... Түзілген ақ түнба SO32- ионының бар екенін көрсетеді.
2. Сl[-], I[-] иондарын табу ... ... ... 2-3 ... ... алып, 2н HN03-тi рН 1-2 болғанша тамшылатып қосады және ... 2-3 ... ... Түнбаның түзілуі Сl[-], I[-] иондарының бар екенін көрсетеді.
3. I[-] ионын табу /хлорлы сумен реакция/
Ерітіндінің бірнеше тамшысына 2н H2S04-тi рН~1-2 ... ... ... ... соң бірдей көлемде хлорлы су және бірнеше тамшы толуол /немесе бензол/ қосады. Пробиркадағы ерітінділер араластырылады.
Органикалық қабаттың қызғылт-күлгін түсінің /бос иодтың І2 ... ... ... I- ... бар ... корсетеді.
9-кесте
Кейбір реагенттердін аниондарға тигізетін әсері

Реагенттер
I топ
ІІ топ
III ... ... ... ... ... ... қышқ. мен сілт. ері-мейді
ВаСОз ақ тұнба СНзСООН жөне мин. ... ... ... ... ... тұнба
NH4OН-та
ериді
Agl
Сары тұнба NH4OH-та
ерімейді
3.
AgNO3 (нейтр.орта)
Ag2CO3 ақ тұн-ба,,сұйыт. HN03 ериді
Ag3P04 , сары тұнба, HNO3, NH4OH-та ... ... ... -те, ... )3PО4І2Мo О3 /сары крист./
6.
Pb(NO3)2
РЬС12
Ақ тұнба
Ыстық суда
ериді
РbI2
Сары тұнба
7.
FeS04
Fe(NO2)S04 қоңыр сакина
8.
Дифениламин +
конц.H2S04
Көк түс
11-ші және 12-ші ... ... ... ... ... беру ... баяндама жасау және қорғау
1. Реферат келесі бөлімдерден тұру ... ... ... шолу, тәжірибелік бөлім, қорытынды, қолданылған әдебиеттер тізімі.
13-ші ... ... ... ... Гравиметрлік талдау заттар массасының сақталу және заттың құрам тұрақтылық заңдарына ... мәні ... ... ... ... ... массасын өлшеуде тұрады. Ол үшін анықталатын компонентті нашар еритін қосылыс түрінде тұндырады (немесе элемент түрінде бөліп шығарады). Түзілген тұнбаны сүзу ... ... ... ... жуып, күйдіріп (немесе кептіріп) салмағын өлшейді.
Күйдіргенде заттың химиялық құрамы өзгеруі мүмкін. Сондықтан тұнбаның гравиметрлік және ... ... ... қажет. Анықталатын компоненттің мөлшерін тұнбаның массасы және оның ... ... ... ... түзілуі
Тұнбаның түзілуі -- күрделі, көп ... ... ... ... ... ... ... туындыларының орталықтары құрылады -- аз санды иондар немесе молекулалар бірігіп тұрақты қатты фаза түзеді. Тұнбаның түзілу процесін екі ... ... ... Жаңа ... ... құрылуы.
2. Бөлшектердің жаңа иондардың қосылуы нәтижесінде өсуі.
Егер тұндыру бірінші ... ... ... ... ұсақ ... ... Егер ... өсу процесінің жылдамдығы басым болса (екінші стадия), тұнба ірі бөлшектерден тұрады.
Тұнба бөлшектерінің түзілуі ... ... ... ... және ... ... ... Осы факторлардың әсерін білу үшін ерітіндінің салыстырмалы аса қанықтылыгы деген тусінік ... Ол ... ... ... ... = Q - S/S
Q - ... ... заттың бастапқы мерзімдегі (tо) концентрациясы (моль/л),
S - заттың ерігіштігі (тепе-теңдікте) (моль/л).
Иондар көбейтіндісінің мәні ерігіштік көбейтіндісінің мәнінен артық болса, ... МА ... ... > ЕКMA, ... Q - S > Q, яғни аса ... пайда болудан. Q - S айырмашылығы өскен сайын, немесе ерітіндінің салыстырмалы аса қанығу мәні жоғарылаған сайын ... ... ... ... ... ... Сол себепті тұнба көп санды ұсақ бөлшектерден құралады (аморфты тұнба).Егер салыстырмалы аса қанығу мәні аз болса, кристалдану орталықтары аз ... ... ... қосқанда олардың мөлшері өседі, яғни ірі бөлшектерден тұратын тұнба түзіледі (кристалды тұнба).
Химик-аналитиктің мақсаты -- ірі кристалды тұнба алу. Бұл ... ... ... ... өтіп ... яғни ... ... алмау үшін кажет. (Салыстырмалы аса қанықтылық мәнінің неғүрлым аз болу жагдайын туғызу керек). Бүл мақсатқа тұнбаға түсетін ... ... (Q) ... және ... ... ( S) ... арқылы жетуге болады. Нәтижесінде кристалды тұнбалар алу жағдайы мынадай:
1. Сүйытылған әлсіз ерітінділерді колдану. } Q ... ... ... үздіксіз араластыру. } Q ... ... ... ... ... } Q ... ... ... ... } S ... ... Ерітіндіге тұнбаның ерігіштігін }S жоғарылату үшін
арттыратын реагенттерді қосу (мысалы, қышқылдар).
Лабораториялық журналға мәлиметтерді жазу тәртібі
Жұмыстың ... ... және ... ... ... көрсету қажет.
1. Талдауды бастау күні және жұмыстың аты.
2. Әдістің мәні.
3. ... ... ... ... Есептеу.
6. Қорытынды.
Барий сульфатын гравиметрлік әдіспен анықтау.
Бұл әдіс сульфат ... ... ... ... суда ... еритін кристалды BaS04 тұнбасының түзілу ... ... + Na2S04 --> BaS04 + ... (BaS04) = 1,1∙10- 10. Барий сульфаты жоғарғы температураға төзімді болғандықтан оның тұнбаға түсетін және гравиметрлік ... ... ... Барий сульфаты ұсақ кристалдар құруға бейімді, сондықтан тұндыру кезінде ірі кристалдардың түзілуіне ерекше ұқыптылықпен қолайлы жағдайды жасауды кажет етеді.
Тұндыруды ... ... ... ... ... ... BaS04 ерігіштігін арттыру үшін ерітіндіге шамалы тұз қышқылын қосу қажет.
Реагенттер:
ВаС12 ∙ 2Н20, 5% ... ...... ... 1% ерітіндісі.
Анықтау жолы. Талдауға қажетті барий хлоридінің массасын есептеп алып, өлшендіні аналитикалық таразыда өлшеп алады. Тұзды аналитикалық түрде ... ... және ... ... - ... ... ерітіндісін дайындайды ( тұндырғыштың мөлшерін алдынала есептеп, 1,5 есе ... ... ... ... Құрамына еритін сульфаттар кіретін анализденетін ерітіндіні 300 мл-лік ... ... ... ... ... Осы стаканға 140 мл дистилденген су, 2-3 мл НС1 қүйып ... ... ... ... ... 100 ... стаканға 25 мл 5%-ті ВаС12 ∙ 2Н20 ... ... ... ... ... жүргізеді, ол үшін барий хлоридын зерттейтін ерітіндіге ... ... шыны ... ... ... (стаканның түбіне және қабырғасына тигізбей).
Тұнба стаканның түбіне жиналған соң, оның толық түскендігін бірнеше тамшы тұндырғыш қосу ... ... ... ... ... жетіп, толық тұнбаға түсу үшін келесі сабаққа дейін қалдырады (тұнба ескіру үшін).
14-ші ... ... ... ... ... әдіспен анықтау (жалғасы)
Тұнбаны сүзу, жуу, қыздыру. Тұнба тығыз сүзгі (көк түсті белгілі) арқылы сүзіледі. ... ... оны ... ... ... ... жоғалғанша) жуу керек. Су тұнбаға аз мөлшерде ... ... рет ... ... ... ... хлорид-иондарына тексереді. Тұнбаны декантация әдісімен сүзгішке аударады. Қүйғышты сүзгішпен бірге шамалы кептіру үшін кептіргіш ... ... ... соң ... ... коса ... тұрақты массаға келтірілген тигельге салып 900°С температуралы муфельді ... ... ... рет ... бір ... ... ... соң пештен алып, суытып, өлшейді. Екінші рет муфельде 30 минут ұстайды да ... тағы ... Осы екі ... ... тигельдің массасы бірдей болмаса, үшінші рет тигельді пеште 20 минут күйдіріп өлшейді.
15-ші зертханалық жұмыс
Барий ... ... ... ... ... ... ... мәліметтері:
1. Тигельді тұрақты массаға жеткізу.
Бос тигельді 900°-1000°С температуралы муфельді пеште тұрақты
массаға дейін күйдіреді.
Бос тигельдің массасы ... ... - ... ... - ... ... сульфаты тұнбасын өлшеу нәтижесі:
а) Тигельдің BaS04-neн массасы (mтигель + mBaSO4 )
1-ші өлшеу - ________
2-ші өлшеу - ... ... ... (m BaSO4)
(mтигель + mBaSO4 ) - (mтигель) = _________
3. ... ... ... ... ... алып мына ... ... = m(BaS04 ) ∙ Mr(SO4)/ Mr(BaS04) = m(BaS04 ) ∙ ... m(BaS04) -- ... ... = Mr(SO4)/ ... - ... фактор (немесе қайта есептеу
факторы), ол анықталатын компоненттің салыстырмалы молекулалық ... мен ... ... қатынасымен стехиометриялық коэффициенттер есепке алынып анықталады.
4. Қорытынды
Анализденген ерітіндідегі сульфаттың массасы _________ (г) тең.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Химия пәнінен зертханалық жұмыстар жинағы46 бет
Білім беруді дамытудағы портфолио технологиясы59 бет
Химияны оқытуда компьютерді қолдану51 бет
Химияны оқытуда халықтық педагогика элементтерін пайдалану43 бет
Xимия пәнін үш тілде үндестіре оқыту58 бет
Биология сабақтарында цитологиялық білімдерді қолдану әдістемесі64 бет
Химияны жаратылыстану ғылымдарымен байланыстыра оқытудың ерекшеліктері60 бет
Информатикадан сыныптан тыс жұмыстар әдістемесі4 бет
Сұрақ кітапшасы 3804 нұсқа 8 сынып12 бет
"Физика" пәнінен тест сұрақтар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь