Қазақстан Республикасының сыртқы экономикалық қызметі

КIРIСПЕ


1.1Капитал мен тауарлардың халықаралық қозғалысы
1.2 ҚР.ң төлем балансындағы капитал қозғалысының есебі.


2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ СЫРТҚЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ

2.1Ашық экономикадағы Манделл . Флеминг моделi
2.2 Қазақстан Республикасының экспорт пен импорт қызметтеріндегі кезіндегі протекционизм саясаты


ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒЫН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазiргi жаһандану кезенде әлемдегi барлық елдер бiр-бiрiмен тығыз байланыста болып, әлемдiк шаруашылықты құрып отыр.
Егемендiгiн алғанына аз ғана уақыт болған елiмiздiң де осы әлемдiк экономикада өзiндiк үлесi бар. Елiмiз әлемдiк шаруашылықта рыноктық қатынастағы дамушы ел деп танылуда.
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай отырып, әлемнiң тиiмдi дамып келе жатқан елдерiнiң қатарына қосылуға тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен экономикамыз бәсекеге қабiлеттi болған жағдайда ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық, әлеуметтiк және саяси жедел жаңару жолында” атты Қазақстан халқына Жолдауында ерекше атап өттi.
Осыған байланысты отандық өнеркәсіпорындарының экономикалық өнімділігі төмен, яғни өндірістік және экономикалық шығындары жоғары. Елде өндіріс көлемінің өсуі шығындардың одан да жоғары қарқынмен өсуін қамтамасыз етеді. Осының салдарынан отандық өнеркәсiптердiң рынокқа шығарған өнiмдерiнiң бәсекеге қабiлеттiлiгi төмен болып, олардың экономикалық белсендiлiгiнiң өсуiне керi әсер етуде. Яғни, бiр сөзбен айтқанда экономиканың тиiмдi дамуы үшiн ұдайы өндiрiстiң негiзi болып табылатын капиталдардың толық және қарқынды қызмет етуi қажет болып табылады.
Осы аталған тиімсіз даму формасы болып отырған экономиканың шикізаттық бағытынан экономиканың индустриялы-инновациялы түріне көшу елдің ішкі саясаттарымен қоса, сыртқы экономикалық қатынастары мен әрекеттеріне де тікелей байланысты болып табылады. Себебі, сыртқы сауда, халықаралық капитал қозғалысы, ашық экономика, шетел инвестициялары, капитал және тауардың халықаралық қозғалысы, дамыған елдердің өзіндік ерекшеліктерінің әлемдегі 50 алдынғы қатарлы елдер қатарына кіреміз деп алдыға нық қадам басып отырған Қазақстан Республикасы үшін маңызы орасан зор болып табылады.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбын “Қазақстан Республикасы сыртқы сауда саясатының тауарлар, шикізат және капитал ағымына әсері” деп алдық.
Осы тақырыпқа макроэкономикалық тұрғыдан келетiн болсақ экономиканы жабық және ашық экономика деп қарастыруға болады. Ашық экономикада негiзгi макроэкономикалық теңдеуге экспорт пен импорт ұғымдары қосылады. Мұның мағынасы бiр елдегi артық тауарлар мен қызметтердiң екiншi бiр сол өнiмдерге сұранысы туып отырған елге экспортталуымен және басқа қажеттi өнiмдердi импорттаумен байланысты болып отыр.
1. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика. - Оқулық. – Алматы. Экономика. - 2003. – 432 бет.
2. Байгiсиев Майдан-Әли / Халықаралық валюта қатынастары және валюталық құқық: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2004. – 302 бет.
3. Агапова Т. А., Серегина С. Ф. – Макроэкономика. - Учебник. – МГУ. - Изд-во “Дис”. - 1999. – 416с.
4. Ивашковский С.Н. - Макроэкономика. - Учебник. – 2-е изд., испр., доп. – М., - Дело. 2002. – 472 с.
5. Мэнкью Н.Г. - Макроэкономика. – Москва. - 1994 г. – 630 с.
6. Гальперин В.М. и др. - Макроэкономика. – СПб. - 1997г. - 630 с.
7. Дорнбуш Р., Фишер С. - Макроэкономика. - Пер. с англ. – М.: Изд-во МГУ. - 1997. – 784 с.
8. Микро-макроэкономика. - Практикум. - Под общ. ред. Ю.А. Огибина. – СПб. - 1994 г. - 230 с.
9. Бұхарбаев Ш.М. “Валюталық бағамның және оның атқарылуы тәртiптерiнiң елдiң сыртқы экономикалық қызметiне әсерi” // Банки Казахстана. №1.- 2005 ж.
10. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту – индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты” // Аль-Пари, №2-3. 2004 ж.
11. Кожахмедов Д.Б. “Машиностроение как основа формирования конкурентспособной экономики Қазахстана” // Аль-Пари , №1.2004г.
12. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
13. Статистический ежегодник. Алматы. – 2006г.
        
        МАЗМҰНЫ
КIРIСПЕ
1.1Капитал мен тауарлардың халықаралық қозғалысы
1.2 ҚР-ң төлем балансындағы капитал қозғалысының ... ... ... СЫРТҚЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚЫЗМЕТІ
2.1Ашық экономикадағы Манделл – Флеминг моделi
2.2 Қазақстан Республикасының экспорт пен импорт қызметтеріндегі
кезіндегі ... ... ... ... ... ... ... барлық елдер бiр-бiрiмен тығыз
байланыста болып, әлемдiк ... ... ... ... аз ғана ... ... ... де осы әлемдiк
экономикада өзiндiк үлесi бар. ... ... ... ... ... ел деп танылуда.
“Қазақстан өз азаматтары үшiн өмiр сүрудiң жоғары стандартын жасай
отырып, әлемнiң ... ... келе ... елдерiнiң қатарына қосылуға
тиiспiз. Бiз мұны ұлтымыз бен ... ... ... ... ғана iстей аламыз” деп Елбасымыздың “Қазақстан экономикалық,
әлеуметтiк және ... ... ... ... атты Қазақстан халқына
Жолдауында ... атап ... ... отандық өнеркәсіпорындарының экономикалық өнімділігі
төмен, яғни өндірістік және ... ... ... Елде ... өсуі ... одан да жоғары қарқынмен өсуін қамтамасыз етеді.
Осының ... ... ... ... ... өнiмдерiнiң
бәсекеге қабiлеттiлiгi төмен болып, олардың экономикалық белсендiлiгiнiң
өсуiне керi әсер етуде. ... бiр ... ... ... тиiмдi дамуы
үшiн ұдайы өндiрiстiң негiзi болып табылатын ... ... ... ... етуi қажет болып табылады.
Осы аталған тиімсіз даму формасы болып отырған экономиканың ... ... ... ... көшу ... ішкі
саясаттарымен қоса, сыртқы экономикалық қатынастары мен әрекеттеріне де
тікелей ... ... ... ... ... ... халықаралық
капитал қозғалысы, ашық экономика, шетел инвестициялары, капитал және
тауардың халықаралық ... ... ... ... ... 50 ... қатарлы елдер қатарына кіреміз деп ... нық ... ... ... Республикасы үшін маңызы орасан зор болып табылады.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбын “Қазақстан Республикасы сыртқы сауда
саясатының тауарлар, ... және ... ... ... деп ... ... макроэкономикалық тұрғыдан келетiн болсақ экономиканы
жабық және ашық экономика деп қарастыруға болады. Ашық ... ... ... ... пен импорт ұғымдары қосылады. Мұның
мағынасы бiр елдегi артық ... мен ... ... бiр ... ... туып ... елге ... және басқа қажеттi
өнiмдердi импорттаумен байланысты болып отыр.
Меркантелистердiң ... ... ... үшiн iшкi ... ... ... ... сауданың орнының ерекше екенiн атап
көрсеткен. Қазiргi халықаралық экономикалық қатынастарда әр ел ... ... ... ... шаруашылыққа әр түрлi әсер ете
алады. ... ендi ғана ... ... келе ... тұста
әлемдiк экономикаға әлi де өз әсерiн тигiзе алмайды. Сондықтан ол ... ... ... ... яғни ... жағдайы әлемдiк
өзгерiстерге тәуелдi. Ал мұндай экономиканы ... кiшi ... деп ... Осы кiшi ашық ... ... ... ... тиiмдi қолдана бiлсек елiмiздiң болашағы
жарқын болмақ.
Жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... және тауарлар қозғалысын макроэкономикалық ... ... ... оның ... ... тоқталып кету болып табылса, ал
екінші тарауда Манделл-Флеминг моделі мен Қазақстанның ... ... ... ... болып табылады.
СЫРТҚЫ САУДА ЖӘНЕ КIШI АШЫҚ ЭКОНОМИКА
Ашық экономикадағы капитал мен тауарлардың халықаралық ... ... ... ... ... ... қарастырудан
басталады, өйткенi халықаралық экономикалық қатынастардың негiзiн сыртқы
сауда құрайды. Ашық ... ... ... ... ... пен
импорттың көлемi ЖҰӨ деңгейiне, жұмысбастылыққа тiкелей әсер етедi. Бұл
көрсеткiштер жалпы макроэкономикалық теңдестiкке әсерiн тигiзедi.
Экспорттық ... ... өсуi шет ... ... ... ... сұраныстың өсуiн көрсетедi, ... ... ... ЖҰӨ көлемiн өсiредi. Керiсiнше, импорттың
өсуi шет ... ... ... өсiредi, бұл жағдай ЖҰӨ көлемiн
кемiтедi. / 1, 394 б. /
Ашық экономиканың жабық экономикадан ерекшелiгi ... ... ... ашық ... ... қосылады.
Мысалы, экспорт пен импорт, әлемдiк пайыз қойылым және айырбас бағамдары.
Ашық экономикада ұлттық табысты есептеу келесi теңдеумен берiледi:
Y = C + I + G + ( EX – IM ) ... - өнiм ...... мен ... ...... – мемлекеттiк шығындар;
( EX – IM ) – ... пен ... ... ... Бұл ... N x-тi ... / 2, 356 б. /
N x - ашық ... негiзгi компонент болып табылады. Ол
мынаған тең деп ... = Y – ( C + I + G ) ... ... ... ... негiзгi тепе-теңдiгi болып табылады. Мысалы,
Y > C + I + G => N x ... < C + I + G => N x ... ... ... қозғалысы шоты мен ағымдағы операциялар
шотына нақты келетiн болсақ ... ... ... ... / 3, 339 б. /
Y = C + I + G + ( EX – IM ... ... ... ... ... – C – G = I + NX ... ... сол жағы көрiп отырғанымыздай ұлттық жинақты бередi.
Осылайша, ұлттық жинақ iшкi инвестициялар мен таза экспортты қаржыландыруға
жұмсалады.
S = I + NX ...... ... ... ... бiр ... ... нолге теңестiргенде
ағымдағы операциялар шоты мен капитал қозғалысы шотының негiзгi теiдеуi
шығады. / 3, 339 б. /
( I – S ) + N X = 0 ... ... ... ... ... шоттардың байланысын, яғни (
I – S ) ... ... шоты мен N X ... ... мен
қызметтер ағымы арасындағы. Мысалы, ( I – S ) оң ... ... онда N ... ... тең болу үшiн ... ... болу ... Бұл жерде екi жағдай
болуы мүмкiн:
1. I > S, ... ... ... көп, ... аз ... I – ... немесе инвестиция сұранысы, ал S – капитал немесе
инвестиция ұсынысы. Онда екi шара ... ... ... дайын
өнiмдер аламыз немесе екiншi шара қаржыны несиеге аламыз.
2. I < S, ... ... ... ... ... көбейiп,
сыртқы инвестицияларға сұраныс азаяды және экспорт өседi. / 4, 512 б. /
Кiшi ашық экономикада басты экономикалық шарт ... ... ... = r ... ... Өйткенi кiшi ашық экономика әлемдiк экономикаға
әсер ете алмайды, сондықтан iшкi ... ... ... ... ... ... ... экономика моделiнiң шарттары:
1. Y = Y = F ( K, L ... C = C ( Y – T ... I = ... r = ... N х тек қана инвестицияға әлемдiк пайыз қойылымның өзгеруiне
байланысты болады. Оны келесi ... көру ... X = ( Y – C – G ) – I (r*) ... - ... пайыз қойылымы.
Осы теңдеу жинақ көлемдi және ... ... ... ... ... және ... ... шотын қандай элементтер
анықтайтынын көрсетедi. Ол ең ... ... ... ... салық
саясатына байланыстылығы. Мысалы, G↑, Т↓ ондай жағдайда ... ... ... де ... ... ... ... сұранысы көлемi. Бұл көрсеткiш I→
r*. Ендi ... 1-шi ... ... / 5, 574 б. /
r* ... I ... S
80 ...... кiшi ашық экономикадағы негiзгi өзгерiп отыратын
көрсеткiш
Мұндағы:
r0 - iшкi пайздық ... - ... ... ... ... ... және ... операциялар шотына әсер ететiн
факторлар немесе саясаттарына iшкi бюджеттiк салық ... ... ... ... және ... ... ... Iшкi бюджеттiк-салық саясатының әсерi. Мысалы, G↑, T↓ деп алайық.
( Сурет-2) / 6, 737 б. /
а) G↑ өссе S↓, яғни I > S онда N x ... ... ... T↓ → ( Y – T )↑ → C↑ → S↓ ... орын ... T↓ - ... ... салық саясаты, ал G↓, T↑ - рестрикция
бюджеттiк салық саясаты деп аталады. / 2, 364 б. /
2) ... ... ... ... саясаттар кiшi ашық экономика болғандықтан ұлттық экономикаға
өз әсерiн тигiзедi. Шетелдiк мемлекеттiк ... өссе G↑ онда ... ... да, ... ... қойылымы өседi. Ұлттық ... шыға ... ... ... таза экспорт өседi.
r* S2 - I S1 - ... I ... S
I = ... – Iшкi ... ... G↑, T↓ ... ... Инвестиция сұраныстың өзгеруi. Мысалы, iшкi экономикада мемлекет
салық жеңiлдiктерiн ... деп ... ... ... I ... S
I = S
Сурет-3 – Iшкi экономикада жеңiлдiктердiң енгiзiлуi
Мұндай жағдайда ұлттық ... ... ... ... ... ... қойылым көтерiледi, шетелдерден инвестициялар келе бастайды,
жалпы таза экспорт көлемi азаяды. ... I > S, r↑, N x ↓. / 3, 340 б. ... ... ... бағамдары
Халықаралық валюталық қатынастар дегенiмiз – дүниежүзiлiк шаруашылықта
орын алатын валюталық iс-әрекеттер ... ... және ... ... ... ... айырбасын жүзеге асыратын
қоғамдық қатынастар жиынтығы. Валюталық қатынастардың жекелеген элементтерi
вексельдiк және айырбастау әрекеттерi ... ... ... мен ... ... ... белгiлi. Валюталық қатынастар дамуының келесi кезеңi
ортағасырлық Лион, Антвериен қалаларындағы “вексельдiк жәрменкелер” болып
табылады.
Валюталық ... ... – бұл бiр ... ақша бiрлiгiнiң
басқа бiр елдiң ақша бiрлiктерiне бейнеленген бағасы. Әрбiр елдiң ... ... ... ... және айырбас процесiнде пайда
болатын обьективтi құндық қатынастарына негiзделедi. ... ... ... пен ... ... ... көптеген факторларға
байланысты өзгередi.
Тауарлармен, қызметтермен саудаласқанда, капиталдар мен несиелердiң
қозғалысы ... ... және ... ... ... ... әр ... елдердiң ұлттық немесешетелдiк валюталарға шаққандағы құндық
көрсеткiштердi салыстыраған уақытта валюталық бағам аса қажет.
Валюталық бағам мынадай факторлардың ... ... ... ... ... алу қабiлетiне қарай ... ... ... ... арақатынасы валюталықбағамның өзiне
тән қызмет етедi. Сондықтан валюталық бағамға құнсыздану қарқыны әсер
етедi. Басқа факторлар қарсы ... ... ... құнсыздану қарқыны
неғұрлым жоғарылаған сайын валютаның бағамы да соғырлым төмендейдi.
Ақшаның құнсыздануы елде ... алу ... және ... ... ... ... ... бағамның құнсыздануға тәуелдiлiгi
әсiресе ... ... және ... ... көлемi үлкен елдерге жоғары болады.
2. Төлем базасының жай күйi. Активтi ... ... ... ... жоғарылауына ықпал етiп, шетелдiк борышқорлар жағынан оған
деген сұраныс күшейедi. Пассивтi төлем балансы ... ... ... беталысына себепшi болып, өздерiнiң сыртқы
мiндеттемелерiн өтеу үшiн борышқорлар оны шетел валютасына ... ... ... ... ... айырмашылығы. Пайыз
мөлшерлемесiнiң елдегi өзгерiсi басқаша тепе-тең ... ең ... ... мерзiмдi капиталдардың қозғалысына әсер
етедi. Пайыз мөлшерлемесiнiң жоғарылауы шетел капиталының құйылуын
ынталандырса, оның төмендеуi ... ... арғы ... дем ... ... рыноктағы және алып сатарлық валюта операцияларының
қызметi. Егр қандай да бiр ... ... ... ... онда фирмалар мен банктер оны әлсiзденген валютаның қалпын
нашарлататын мейлiнше тұрақты валюталарға күнi ... ... ... ... өзгерiстердi , бағамдық арақатынастардың
ауытқуының ... ... тез ... ... бiр ... ... және халықаралық есеп айырысуда
пайдалану дәрежесi;
6. Ұлттық және ... ... ... ... Ол ... ... және ... ахуалымен, сонымен бiрге валюта
бағамға ... ... ... ... ... ... ... бағамдарының орны ерекше. Айырбас бағамы
атаулы және нақты болып бөлiнедi.
Нақты айырбас ... – екi ... ... тауарлардың
салыстырмалы бағалары немесе сауда шарттары ... ... Ол ... ... = e P / P* (7)
Мұндағы:
Е – нақты айырбас бағамы;
е – атаулы айырбас бағамы;
Р* - ... ... ... ... – iшкi ... / 2, 347 б. ... Р > P* => E↑, онда N x ↓ ... E↑ iшкi валюта
құнсызданады. Нақты айырбас бағам ... онда ... ... импорт көбейедi немесе керiсiнше жағдай болуы мүмкiн.
Атаулы айырбас бағамы (е) – екi ... ... ... = e P / ... атаулы айырбас бағамы АҚШ бойынша e = $ / ... ... ... e = ... / $ болып келедi. Сондықтан экономикада
көбiнесе нақты айырбас бағамын ... ... ол ... екi ... салыстырмалы бағалары қарастырылады. / 2, 351 б. /
Нақты айырбас бағамды анықтайтын факторларға:
1. N x таза ... ... ... ... шоты;
2. N x = S – I;
а) S = Y – C – ... ... ... ... ... ... қойылыммен
байланысты. / 6, 443 б. /
E N = S - I ... ... ... жерi ... ... ... табылады.
E S - ... N x ... ...... ... ... ... нүктесi
Мұндағы:
Е0 – нақты айырбас бағамының тепе-теңдiк нүктесi.
Ендi осы нақты айырбас бағамына әсер ететiн саясаттарды қарастырайық.
1) Бюджеттiк-салық саясаты.
а) ... ... iшкi ... ... ... мемлекеттiк
шығындар өссiн деп есептейiк. ( Сурет-5)
E S2 - I S1 - ... x ... x
50 ... – Нақты айырбас бағамға iшкi бюджет-салық саясаты әсерi
Суреттен көрiп отырғандай мемлекеттiк ... өсуi ... ... ... ... салдарынан нақты айырбас бағамы өседi,
таза экспорт азаяды. / 3, 341 б. ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк
шығындар көбейсiн деп есептейiк, онда келесiдей ... ... ... S1 - I S2 - ... N x ... ... – Нақты айырбас бағамға шетелдегi бюджет-салық саясаты әсерi
Суреттен көрiп отырғандай, шетелдiк ... ... ... жинақтың өсуiне әкеледi. Соның нәтижесiнде нақты айырбас бағамы
ұлттық экономикада төмендейдi, ал таза экспорт өседi.
б) ... ... ... ... S1 - ... x (E)
E1
N x (E)
N x
Сурет-7 – Халықаралық сауда саясатының әсерi
Кейде бұл ... ... ... ... яғни “протекционистiк”
саясат деп те атайды. Бұл ... ... әдiсi ... ... ... ал ... әсерi жоқ. Осылайша импорт азаюы әсерiнен таза
экспорт өседi. ... / 5, 574 б. ... ... ... ... айырбас бағамды өсiредi.
/ 4, 561 б. /
Валюта бқозғалысының ағымын ... ... ... ... валюталық бағымдардың индексi кеңiнен қолданылған. Нақты ... ... ... ... екi ... iшкi бағаларындағы
өзгерiстерге қатысты ... ... ... индекссiн бiлдiредi.
Нақты тиiмдi валюта бағымның индексi ... ... ... олардың өзгерiстерi бойынша сол елдiң iшкi ... ... ... ... ... ... ... кезде АҚШ долларының тиiмдi бағымының индексi номиналды
және нақты ... ... ... ауыстырымдылық тәртiптемесiн валюталық бағамды
реттеудiң маңызды құралы болып саналады.
Қазақстанның дүниежзiлiк ... ... ... ... ... және ... қатынастарына белсендi түрде қатысуын
талап ... ... ... ... негiзгi валюталық саясаты теңге
құнының тұрақтылығын орнықтыру және оны ... ... ... ... ырықтандыру. Мұның өзi бiр ... ... ... ... ... мен ... үшiн ашық ... рыноктың
болуын талап етедi. Теңгенiң еркiн ауысатын валюталармен салыстырғандағы
бағамының орнықтылығы Қазақстан экономикасы үшiн ... ... ... ... ... ... ... қозғалысының есебі.
Мемлекеттің әлемдік нарықтағы жетістіктері мен жалпы әрекеттерінің айнасы
ретінде төлем ... ... ... ... балансының ішіне елдің
барлық жасаған қарым-қатынасының экономикалық жағы, яғни сандық мәні ... ... ... ... ... бойынша оның құрамына –
операциялар балансы мен капитал қозғалысының балансы жатады.
Елдің ... ... ... ... артық болған
жағдайда төмен балансын активті (оң), ал кем болған жағдайда – ... ... деп ... Оң ... ... ... қажет шетел
валютасымен қамтамассыз етеді.
Төлем балансы төмендегідей тармақтардан құралады:
1. ағымдағы операциялар сауда, табыс қозғалысы, аударымдар ... жеке ... ... ... ... ұзақ ... ... – тікелей
және қоржындық, қысқа мерзімдік капиталдар ... ... ... ... қайта бағалау және қозғалысы.
Халықаралық валюта қоры қаражатын қолдану, басқа да қаржы ... ... ... ... ... ... валютасының, несиелердің
өзгерісі.
Егерде ҚР-ң ұлттық валютасы теңгемен басқа елде, мысалы Ресейде ... ол ... бола ... ... ... мемлекет белгілеген өзіндік
валюта бар. Ал егерде Ресей азаматтары ҚР-ң аумағында ... ... ... онда ол ... құралы ретінде «теңге» валютасын қолдануы керек.
Мысалы, Қазақстандық компания Ресейде бір ... ұн ... ... ... ... ... жабдықтаушыға ұнның құнын теңгемен
төлеуі қажет.
ҚР-ң әлемдік экономика қоғамына тең ... ... ... енуі үшін ... ... халықаралық қаржылық капитал қозғалысы тәжірибесіне
сүйенуі керек. Мысалы, егер 1990 жылдары капиталды сыртқа шығару ... ... ... ... Олар ... үш ел еді: АҚШ – Батыс
Еуропа – Жапония. Ал Еуропада ... ... ... – Голландия, Швеция,
Швейцария саналады.
АҚШ инвестицияларды ... және ... ... ... ... ... ТМД елдерінің ішінде бірінші болып, тұрқты әдеуметтік ... ... ... ету, ... ... ... ... үшін Ұлттық Қор құрды.
Бүгінгі күні Ұлттық қорда 5,3 миллиард доллар жинақталып ... ... қоса ... еліміздің алтын-валюта резервтері, тұтас алғанда
1,4 млрд АҚШ доллардан асып түсті.
Бізде ашық сыртқы сауда саясатынын дәйекті жүргізіп ... ... жылы ... ... айналымы келемінің оң сальдосы 7млрд ... 33 млрд АҚШ ... ... ... ... ... ТМД-ң ауқымымен шектелген біздің сыртқы саудамыздыңгеографмясы да
біршама ... ... ... ... ... құрылымында 2004 жылғы
Еуропалық одаққа мүше елдер, Ресей, Швейцария мен Қытай алғашқы орындарға
шықты.
Жыл басынан бері ... АҚШ ... ... номиналдық -----
4,28% құрады.
Биржалық ... ... ... ... ... 5,5% ... 575,6 млн ... жетті. Биржадан тыс валюта
рыногындағы операциялардың көлемі 9,2% артты.
2004 жылғы экспорт 20536,94 млн АҚШ долларын ... 2005 жылы ... АҚШ ... ... 2004 жылы ... – 13783,38 ал 2005 жылы – 17929,40
АҚШ доллар құраған. Шетелдерде ... ... сату және ... ... ... ... 2004 жылы 1,92 АҚШ доллар құраса, 2005 жылы ... ... ... ... ... мен тарифтер
Жалпы жер жүзіндегі халықтардың бір мемлекеттегі екінші мемлекетке
көшіп-қонуы заңды нәрсе. Канада, АҚШ, Нидерланды, Финляндия, ... ... ... ... ... ... ... процестері
әртүрлі. Ал Қазақстан мемлекетінің олардан айырмашылығы жер ... ... ... жинап жатыр. Бұның барлығы ... 1991 ... бері олар 377 ... ... ... жылы ... 10 мың ... квота берді. Соған қарамастан
олардың саны екі есе өсіп отыр. ... ... ... ... жыл ... 500 ... келді. Ол көрсеткіш 2004 жылы 10 мың, 2005
жылы 15 мың отбасы келуі. Шет ... ... ... ... ... жоқ.
Олар өз беттерімен де көшіп келіп қоныстануда.
Жалпы мемлекеттік ... ...... ... ... көмек. Ал импорттық квота дегеніміз оның көмегімен белгілі бір
уақыт ішінде импортталатын тауарлардың ең жоғарғы ... ... ... ... гөрі ... ... көп ... Қытай халық республикасының Сыртқы сауда және экономикалық даму
министрлігі делегацияның Астанаға сапары кезінде Қытайға жылына 1 млн. ... ... ... ... ... ... елімізге квота бөлді және
оны жыл сайын 3-5 өсіріп отыру ... ... ... ... Украина және
Белоруспен бірге Қазақстан, Қытай рыногына ... ... ірі ... кіреді. Біздің ел Қытайға жыл сайын 1млн. Тоннадан астам болат
өнімдерін ... АҚШ ... ... ... ... ... ... кейін әлемнің көптеген мемлекеттердің өз ... ... ... өндірушілерді қорғау үшін Қытай 3 жыл мерзімге ... ... ... ... Егер уақытша шаралар болат өнімдерінің
17 түріне шектеу енгізсе, түрақтылары 4 түріне ... Оның ... ... ... ААҚ ... болат қаңылтырының ыстық және суық
қақтамаларына қатысты. Бұған баланысты ... ... ... ... және ... да өнімдер экспорттай аламыз. Яғни, біз қорғаным
шараларын айналып ... ... ... ... ... ... тарифтер табиғи монополисттердің ... ... ... ... ... ... индикаторы жүйесін жасау, ол үшін
жүйелеу тәсілдері қажет әдетте ... ... ... ... ... ... негізделіп жатажы.
Сумен қамту тарифін алсақ, бұл тарифте тұтынушының мойнына түсетін
төлемнің негізгі бөлігін табиғи ... өз құны ... ... қызмет
ауысы құрап отыр. Демек бізде менеджмент әлі ... ... ... ... ... ... мен пайданы есепке алады. Тариф
шығынды жауап тұру керек. Тарифтерді ... ... ... ... ... ... Біз сонда ғана әр ... ... ... тұратын тариф белгілеу секілді күрделі мәселе алға басатын боламыз.
Электр мен жылу ... ... ... 2005 жылдың 1-ші тоқсаны
арасында отын мен көмір бағасы 200 есе, мазут 783 есе, табиғи газ 359 ... ... ... 200 есе, нан- 375 есе, ... ... бағасы-115, жылу қуаты 229 есе ... Егер осы ... салу ... қаралмаса, бұл қиындық әлі де ... ... ... ... ... ... ҚЫЗМЕТІ
2.1 Ашық экономикадағы Манделл – Флеминг моделi
Ашық экономикадағы ...... ... IS – LM ... ... ... ... бағаларды тұрақты деп аламыз. Айырмашылығы
IS – LM моделi жабық экономианы, ...... ашық ... ... / 3, 341 б. ... ... ... экономика жұмыс iстеуi заңдары валюталардың айырбас
бағамдарына немесе валюталық режимдерге байланысты. Валюталық режим ... ... ... ... валюта бағамы;
2. Еркiн алқымалы валюта бағамы.
Манделл – Флеминг моделiнiң ... ... Y = C ( Y – T ) + I (r) + G + NX (E) ... ... M / P = L ( r, Y ) ... ... r = ... валюта бағамы модел бойынша айырбас бағамының номиналды жене
нақтының ... e = E жоқ. / 3, 341 б. /
r ... = ... ... – Ашық ... Манделл – Флеминг моделi
IS-LM моделiнiң ашық экономикадағы ерекшелiгi IS қисығы айырбас
бағамына тәуелдi болады.
Манделл – ... ... үш ... ... ... ( ... e ) Осы үш көрсеткiш арасында ... ... Y пен r ... ... ...... ... IS қисығына
әсер етсек.
r LM
Е1
r0 r = ... IS ... IS2 ......... модел “ У; r ”
Мұнда r = r* ... ... ... және ... ... ... IS қисығының азаюы елдегi пайыз қойылымының ... ... ... ... ... Шетелдiк инвестициялар келе бастайды,
айырбас ... ... таза ... ... / 3, 342 б. /
2. Y және e ... ... ақша нарығы тұрақты болады немесе е-ге
байланысты емес. Оны 9-суреттен көруге болады. (Сурет-9)
Сондай-ақ ашық экономиканың ...... ... IS* ... ... Манделл – Флеминг арқылы шығарып алуға болады. Яғни оның
жабық экономикадан ... ... ... ... ... ... ... / 2, 364 б. /
e ... – Ашық ... ( Y, e ) ...... ... ... Республикасының экспорт пен импорт қызметтеріндегі кезіндегі
протекционизм саясаты
Қазақстан Республикасының бүгiнгi әлемнiң экономикалық ... ... ... ... ... ... орны оның рыноктық
қатынастағы дамушы ел деп танылуы ... ... ... қатынастардың
дамуы ұлттық экономикамыздың елiмiз өз егемендiгiн алғаннан ... ... ... даму үстiнде. Рыноктық қатынастардың тиiмдi қызмет етуi
барлық қоғамдағы ... ... ... қызмет етуiн қамтамасыз
етiп отырады.
Сұраныс пен ұсынысты талдау баға тепе-теңдігін және ... ... ... ... ... ... тауар қызметін импорттау
және экспорттау ... ... ... баға мен ... сол ... ... бағаның айырмашылығына байланысты. Дүниежүзілік
баға тепе-теңдігі ішкі сұраныс пен ұсыныстан пайда болаы, яғни бұл ... ... ... жабық экономикалы елде қалыптасады.
Мемлекет ішіндегі баға тепе-теңдігі ішкі сұраныс пен ұсыныстан пайда
болады, яғни бұл баға ... ... ... ... экономикалық
елде қалыптасады, мұндай жағдайдағы баға деңгейінде ... мен ... ... көп ... ... ... ... ұлттық бағалар
дүниежүзілік бағаларға сәйкес келе бермейді. Қазақстан Республикасы ... ... ... экспортық жағынан тиімді болғанымен оған көп
бөгеттер қойылған. Оларға: /1, 411 б/
• Импорт тауарына ... ... ... баж ...... ... ... тауарға
салынады.
• Қолдампаздық (протекционистік) салым. Олар ... ... ел ... ... ... үшін ... мөлшері
көп болғанымен шет еле өндірушілерін сауда кезінде қолайсыз ... ... ... – оның ... ... бір ... ішінде
импортталатын тауардың ең жоғары шегін белгілейді. ... ... ... ... ... көп ... тигізеді.
• Тарифсіз бөгет – лицензиялық жүйе.
• Экспортқа еркін шектеу – ... ... жаңа ... ... ... бір мемлекетке экспорттайтын тауарға өз ... ... ... сауда бөгеттерінен қорыққан экспорттаушылар экспорт
көлемін өз еркімен шектеуге келіседі.
Сыртық саудадағы протекционизм кезінде еркін сауданы жақтаушылар ... ... ... ... ... ... көп.
Олардың еркін саудаға кедергі қою ұлттық маңызды себептерге байланысты: ... ... ... ... ... – бұл себептің маңызы экономикалық
емес, әскери саясат үшін маңызды. Қолдампаздық баж ... ... ... ... үшін ... ... мен материалдар шығару
үшін салынады.
• Мемлекеттегі жұмыс орнын ... – оның ... ... Ашық ... ... ... ... шығынынан,
инвестициядан, мемлекеттік шығыннан, таза экспорттан құралады. ... ... ... ... ... өсуі экономиканың дамуын
ынталандырады. Өйткені соның арқасында пайда және жұмыс орны көбейеді.
Протекционизм саясатының ... ... де ... ... жұмыс орнының қысқаруы. Импорт көлемінің өсуі
жұмыс орнын қысқартады, бірақ басқа елдерде жұмыс орны көбейеді.
2.Импорттық ... ... ... барлық мемлекеттер
жетістіктерге жете бермейді. Бір мемелекеттің экспорты ... ... ... экспорт импорттан үлкен болса, ол мемлекеттің экономикасы ... ал ... ... кіші болса, онда ол мемлекет ... ... ... Баж және ... ауыртпашылық көрген мемлекет оған ... ... ... ... Соңында барлық мемлекет экономикасы
құлдырайды.
4. Ұзақ уақытты кері байланыс. Ұзақ уақыт жоспары бойынша ... ... болу ... ішкі ... ... ... ынталандыру
жетістіктерге әкелмейді. Сонымен баж салымы арқылы таза экспортты
өсіруге және жұмыс орнын көбейтуге ... ... ... ... ... үшін ... – жоғары маманданған экономика
халықаралық нарыққа тәуелді. Соғыс, циклдық ... ... ... ... ... әкеледі. Сондықтан өндіріс
диверсификациясын ынталандыру үшін баж салымын және квотаны ... ... ... ... 1 ... 2 ... ... Ол ішкі экономиканы ... ... ... құлдырауынан сақтайды.
• Арзан шетелдік жұмыс күшінен қорғау – Қазақстан фирмаларын ... ... ... ... күшінен қорғау керек. Егер оларды
қорғамаса, онда Қазақстан нарығында шетелдік арзан тауарлар қаптап,
ұлттық ... ... және ... айлығы төмендейді. Бұл әсіресе
Қазақстан үшін екі ... ... бар. ... ... ... ... ретінде шетелде қалып жатыр, ал ... ... ... ... байланысты жақын ... да ... күші ... ... /1, 413 ... келеген шетелдiк инвестициялардың үлсi жылдан –жылға ... ... 1996 жылы оның ... ... 1997 жылы – 22% және ... ... 40%-ға өстi. Жалпы 1993-2000 жылдар аралығында шетелдiк инвестицияның
көлемi 12,5 млрд. долларды құрады. /13/
Бiрақ ... ... ... ... ... ... ... қорын игеруге салынып отыр. ... ... ... өзi осы сонғы жылдарда әлемдiк рыноктарда мұнайға деген
бағаның өсуiмен байланысты болып отыр. Ал ... ... ... ету үшiн өндiрiстiң өңдеушi саласын дамыту мәселесi туындап
отыр. Ол үшiн осы ... ... ... ... ... ... ... алу керек. Жалпы оның ... 2006 ... ... ... инвестиция мөлшерiмен анық көруге болады.
(сурет 3).
Шетелдiк инвесторлар дайын өнiм шығаруға ... ... ... ... ... өнiм шығару арқылы өз елдерiне бәсекелес болуға ұмтылмайды.
Оларға керегi ... ... ... отыр. Бүгiнде шетел
инвестицияларының 80% шикiзаттық өндiрiске ... Оны ... ... көре аламыз: /10, 16 б/
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... ... ... құрылымы
Импорт көлемiн азайту экспортқа бағытталған өнiм өндiру барлық дамыған
және дамушы елдердiң басты мақсаты. Осы ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсiбiн көтеруге барлық күш-
жiгер салынуы тиiс болып отыр. ... ... ... ... ... мәжбүр. Минералды шикiзатты өндiруден өңдеуге
дейiн, тамақ, киiм, ауыл шаруашылығы, көлiк жiне құрылыстың техникасыз күнi
жоқ. Республикада ... ... ең ... өндiрiстерi көлiк және ауыл
шаруашылығына қажеттi техника өндiруi ... ... ... және ... ... ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... | | | | | | ... |43,6 |43,9 |55,2 |58,0 |61,0 |65,0 ... | | | | | | |
| ... |16,7 |11,3 |13,2 |14,0 |12,0 |12,0 ... емес | | | | | | ... |32,5 |32,1 |25,4 |24,0 |23,0 |20,0 ... | | | | | | |
| ... |11,6 |9,4 |11,2 |14,0 |11,0 |12,0 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |- |- |8 |8 |7 |7 ... т.б. | | | | | | ... | | | | | | |
| ... |- |- |58 |55 |60 |58 ... 2-шi кестеден тiкелей шетел инвестицияларының өнеркәсiп
саласындағы ... көре ... ... ... ... ... ... тартудағы мақсаты бiздiң елдiң экономикасының тұрақты
дамуы емес, қайта бiздiң елдiң қойнауындағы шикiзат қорының молдығы ... Олар өз ... ... ... құю ... тез ... ... елiмiздiң шикiзат бағытындағы тұрақсыз экономикалы ел бола беруiне
ықыласты. Өйткенi, олар өңдеушi ... ... ... ол салалар кейiн
дамып, сол елдердiң өздерiне бәсекелес болып табылады. ... ... ... ... ... қамтамасыз етуi үшiн отандық
инвесторларды осы ... ... ... өнеркәсiп салаларын басты орынға
қойып, оларға қолдау көрсетуi ... /11, 23 ... ... ... ... мәселенiң бiрi ... ... ... ... кiру ... дайындық жұмыстары өнеркәсiп
салаларына жаңа мiндеттердi шешудi жүктеп отыр. Ол ... және ... ... ... бере ... ... ... деңгейiн
көтеру болып табылады. Мұны, Оңтүстiк Корея, Сингапур, Тайвань елдерiнiң
өнеркәсiптiк тауарлары әлемдiк нарықта дәлелдеп шықты. ... ... ... кез ... ... ... ... ғылыми-техникалық
сиымдылығын көтеруi тиiс, сөйтiп инновациялық мәнi бар тауар өндiруде өз
бағыты мен ... ... алуы ... ... ғана еліміз әлемдегі
алдынғы қатарлы 50 елдің қатарына қосылуға дайын болып, өзінің экономикасын
индустриялы-инновациялы етіп құра ... ... ... ... бюджеттен бөлiнген қаражаттардан
құралатын, Даму институттары арқылы iске асырылмақ. Әрине, ол қаражаттарды
бастапқы мақсатына ... ... ... ... жол ... ... орын алмауын қадағалауды кұшейткен ... ғана ... ... болады.
Қазiргi таңда тағы бiр маңызды мәселелер ... ... ... ... ... географиялық ерекшелiгiне қарай құру,
олардың құрылымын жетiлдiре түсу болып саналады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келгенде, сыртқы сауда қызметінде кiшi ашық ... ... ... ... ... ... экономикада ұлттық табысты есептеу негiзгi макроэкономикалық
теңдiкке экспорт пен ... ... ... ... ашық ... басты шарт болып iшкi пайыздық қойылым ( r )
әлемдiк пайыздық қойылымға ( r* ) ... ... ... Бұл ... бiз әсер ете алмаймыз.
Сондай-ақ ашық экономикада екi ел арасындағы экономикалық қарым-
қатынас ... ... ... де ... ... айырбас бағамы
екi ел валюталарының салыстырмалы бағалары болса, ал нақты айырбас бағам
екi мемлекетте ... ... ... ... ашық ... әр түрлi макроэкономикалық саясаттар
жүргiзедi, оларға: бюджеттiк-салық саясаты, ақша-несие саясаты және сыртқы
сауда, яғни ... ... ... ... ашық ... қарастыратын МАнделл-
Флеминг моделi қолданылады. Бұл модел бойынша экономиканың жұмыс ... ... мен ... ... ... ... ... айырбас
бағамы кезiнде бюджеттiк салық саясаты тиiмдi, ... ... ... ... ... ... ал сыртқы сауда саясаты тұрақты айырбас
бағамы кезiнде тиiмдi ... ... ... ... ... ... ... халықаралық
экономикалық қатынастардың жаһандануына байланысты ол елдiң болашағы
ұлттық экономикасының ... ... ... ... ... ... ... Ал қазiргi Қаазқстанның экономикасы сыртқы сауда
қатынастарына негізінен бәсекеге қабiлетсiз ... ... ... ол ... ... көзі ... ... Бұл жағдай жалпы экономикалық
дәлелдегендей экономиканың шикiзат бағыттылығы елдiң тиiмдi және ... ... ... ... ... ... кезiнде ұлттық
экономика бәсекеге қабiлеттi болмаса, онда оның болашағы бұлынғыр болып
табылады. Сондықтан да ... ... ... ... ... iстеу үшiн
тұтастай алғанда экономикамыз бәсекеге ... болу ... Ал ... ... салалардың өз мiндетi туындайтыны белгiлi. Жалпылап келсек,
бәсекеге қабiлеттiлiк – маңызды экономикалық категория болып табылады.
Елбасының Қазақстан ... ... ... қолдаудың оңтайлы
ролi, бiр жағынан, экономиканы барынша ырықтандырып, оның ... ... ... ...... ... және ... салаларды
дамытуға жеке меншiк секторды тарту жөнiнде белсене жұмыс жүргiзуде деп
бiлемiн” деп атап өтті. ... ... ... уақытта бәсекеге барынша
қабілетті экономика құруы керек және әлемдегі ... ... 50 ... ... ... болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика. - Оқулық. ... ... - 2003. – 432 ... ... ... / ... валюта қатынастары және
валюталық құқық: Оқу ...... ... ... 2004. ... ... ... Т. А., Серегина С. Ф. – Макроэкономика. - Учебник. – ... ... ... - 1999. – ... ... С.Н. - ... - Учебник. – 2-е изд., испр.,
доп. – М., - Дело. 2002. – 472 с.
5. Мэнкью Н.Г. - ...... - 1994 г. – 630 ... ... В.М. и др. - ... – СПб. - 1997г. - 630 ... ... Р., Фишер С. - Макроэкономика. - Пер. с англ. – М.: Изд-во
МГУ. - 1997. – 784 ... ... - ... - Под общ. ред. Ю.А. ...
СПб. - 1994 г. - 230 с.
9. Бұхарбаев Ш.М. “Валюталық бағамның және оның атқарылуы тәртiптерiнiң
елдiң ... ... ... ... // ... Казахстана. №1.-
2005 ж.
10. Дәуренбекова Ә.Н. “Бәсеке қабiлеттi өнеркәсiптi ... ... ... ... бағыты” // Аль-Пари, №2-
3. 2004 ж.
11. Кожахмедов Д.Б. ... как ... ... ... ... // ... , ... Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50
елдің қатарына кіру стратегиясы» ... ... 2006 жыл, ... ... ... ... – 2006г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XV ғасырдың соңы мен XVI ғасырдың басындағы Қазақ хандығының сыртқы саяси қатынастары76 бет
XV – XVI ғасырлардағы қазақ хандығының құрылуындағы керей – Жәнібектің, Хақназар және Тәуекел хандардың тарихи рөлі және оны нығайту жолындағы ішкі және сыртқы саясаты78 бет
XVIIғ Соңы мен XVIII ғ. Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясаты7 бет
Ішкі және сыртқы аудит20 бет
Ішкі және сыртқы борыштар14 бет
Ішкі және сыртқы шығындар туралы жалпы түсінік28 бет
Абылай ханның ішкі және сыртқы саясаты31 бет
Абылай ханның сыртқы саясаты17 бет
Адамның сыртқы құрылысы5 бет
Ангела Меркельдің сыртқы саясаты107 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь