Ресеймен өзара қатынастар

Кіріспе.

Негізгі бөлім:
Ресеймен өзара қатынастар.
Қазақ елшілерінің атқарған қызметі.

Қорытынды.
І Петрдің шығыстық саясатының қазақтарға бағытталуының қалыптасуы уақыты жағынан орыс қоғамында Ресейдің халықаралық аренадағы тарихи ролін қайтадан ой елегінен өткізумен және империялық доктринаның ресімделуімен тұтас келді. Оның дүние танымдық негізі еуропалық рационалистік теориялар арсеналынан алынған идеяларды және мәскеу патшалығының дәстүріне сүйенген Ресей ресми топтарының ортағасырлық идеалогиясының эклектикалық құрастырмасы болды.
Империялық санаға Византиямен Рим империясының «мұрагері» Ресейдің басқа халықтардың тағдырына «құдайлық» негізде де, (табиғи құқықпен» де билік ету құқығына сенімділік негіз болды. Ортағасырлық ресми доктринаға толық сәйкес алғанда, мемлекеттің күш қуаты және билік етуші монархтың даңқы оған бағынышты аумақтың мөлшерімен және ьодандарының санымен анықталды, ал соңғыларын алу ұрыс алаңындағы жеңістің дне дипломатиялық күрестіңкүрделі айла шарғылардың табиғи нәтижесі болып табылады. Осы түсінікті негізге алған І петр Астраханда бірсыпыра уақыт болып , «бағы заманнан естіліп келген және сол кезде беймәлім деуге болатын қырғыз-қайсақ ордаларын» Ресей бодандығына келтіру туралы тілек білдіріпосы жорықта тілмаш міндетін атқарған А.И. Тевкелевке «милионға дейін жұмсалса да,аса көп шығындарға қармастан ...жан-тәнін салуды,түптеп келгенде, бір парқ қағазбен-ақ Ресей империясының құрамында болуға міндеттелетін болсын» деп ұсынған еді.
Халел Досмухамедулы. «Избранное» Алматы 1998.
Қазақстан тарихы. ІІІ-том
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе.
Негізгі бөлім:
Ресеймен өзара қатынастар.
Қазақ елшілерінің атқарған қызметі.
Қорытынды.
І Петрдің ... ... ... ... қалыптасуы уақыты
жағынан орыс қоғамында Ресейдің халықаралық аренадағы тарихи ролін қайтадан
ой елегінен өткізумен және ... ... ... ... Оның дүние танымдық негізі еуропалық рационалистік теориялар
арсеналынан алынған идеяларды және мәскеу ... ... ... ... ... ... ... эклектикалық
құрастырмасы болды.
Империялық санаға Византиямен Рим империясының «мұрагері» Ресейдің
басқа халықтардың тағдырына «құдайлық» негізде де, ... ... ... ету ... ... негіз болды. Ортағасырлық ресми доктринаға
толық сәйкес алғанда, мемлекеттің күш ... және ... ... ... оған бағынышты аумақтың мөлшерімен және ьодандарының санымен
анықталды, ал ... алу ұрыс ... ... дне дипломатиялық
күрестіңкүрделі айла шарғылардың табиғи нәтижесі ... ... ... негізге алған І петр Астраханда бірсыпыра уақыт болып , ... ... ... және сол кезде беймәлім деуге ... ... ... Ресей бодандығына келтіру туралы ... ... ... ... атқарған А.И. Тевкелевке «милионға дейін жұмсалса
да,аса көп ... ... ... салуды,түптеп келгенде, бір
парқ қағазбен-ақ Ресей империясының құрамында болуға міндеттелетін болсын»
деп ұсынған еді.
Сонымен ... ... ... даму ... ... ... ... ол кезде Ресейдің ... және ... ... ... ғана анықталған жоқ,
сонымен қатар бүкіл халықаралық қатынастар жүйесінің даму серпінділігімен ,
аймақаралық географиялық шекаралардың айқындығымен және ... ... ... бедері және Еуразияның орталық бөлігінде оны бөліп жататын
биік тау жоталарының болмауы), Ресей державасының халықаралық беделі ... ... ... ... бір ... ... оның
әскери-саяси құдіреттілігі мен, демек, Қазақстанның ... ... ... мен ... ... ... және саяси
байланыстардың маңызын ... мен, ... ... ... ... ... артуы мен анықталды.
Қазақстанның көшпелі халқымен орыс халқымен өзара байланысының
дамуында ... ұзақ ... бойы ... ... ... орын ... Қазан және
Астрахан хандықтарына Ресейдің билігі орнатылып, Сібір жаулап ... ... ... ... маңызды екі саудажолы:орта Еділ бойынан
Сібірге және одан ары Орта Азияға апаратын Кама және ... ... ... пен ... ... ... түбегі мен Орта Азия хандықтарына
бағытталған Оңтүстік ... ... ... ... кейбір сауда
әкімшілік орталықтарының кеден ведомостваларының деректеріне қарағанда,
1655-1670 ... ... ... ... арқылы
Орта Азия қалаларынан жыл сайын төрт керуен,1670-1672 жылдарда –екі , ... ... ... ... ... келіп тұрған. Тараға ХVІІ ғасырда
жылына орта есеппен ... ... ... ... жылдары екі керуен , ал
1645-1646 жылдарда үш керуен . Алайда тұтас алғанда, қазақ даласы ... орыс орта ... ... ... ХVІ-XVIIIғасырдың басында әсте де
бір келкі дамыған жоқ, мұның өзі көптеген ішкі және ... ... ... ... ... соңғы ширегі- XVIII ... ... ... ... ... ... еділ ... және
башқұрттармен өзара саяси қатынастарының шиеленісуі, ... ... Орта жүз бен Ұлы жүз ... ... ... ... ... кетуі тікелей орыс қазақ және қазақ даласы арқылы көптеп өтетін
Ресей-Орта Азия ... ... ... кедергіге айналды. Қазақстанның
оңтүстік және солтүстік шекаралық ... ... ... үздіксіз дерлік қақтығыстары аренасына айналуы салдарынан
қазақ рулары мен бөлімшелерінің Ресеймен сауда ... сол ... ... ... тоқтап қалды, ал сауда керуендері үш жүз ... ... Еділ ... ... ... ... ... елдеріне
және олардан кері қайтқанда Ертіс бойындағы жоңғар иеліктері мен ... ... ... өтіп ... Қазақтардың еуропалық халықтармен және
Ресей аймақтарымен сыртқы сауда ... ... ... ... үштен бірінде өткен ғасырларда ашылған ... ... ... ... салдарыда қиындата түсті, ол
жаңалықтар құрлықаралықсауда комуникацияларының дүние- жүзілік орталығының
Жерорта ... ... ... ... ... және ... ... құрлық ішіндегі саудадан құрлықаралық ... ... ... ... еді. Осы ... ... өзгерістердің
Салдарынан Еуразияның еуропалық бөлігінен Орта Шығыс елдеріне тауар
ағындарының Ұлы Жібек жолының құрғақтағы дәстүрлі маршруты мен ... ... ірі емес ... ... ... жүру ... күрт нашарлады, ал
құрлықтың орталық көшпелі аймақтарына жаңа өнеркәсіп-қолөнер бұйымдарымен
технологиялардың келуі мүлде қысқарып ... ... ... ... ... мен маршруттардың
құрлық аралық ... ... ... және Сыр ... ... ... рет басып кіруінің зардаптары, атап айқанда, XVIII
ғасырдың 30 ... ... ... ... халықаралық
сауданың іс жүзінде тоқтап қалуына салқынын тигізді, өлкенің бір ... ... ... ... ... ... және басқалар шағын
ғана сауда-экономикалықмаңызы бар, ... аз ... ... ... ... өте келе ... аграрлық сипат алды.
Сонымен бірге Азияның көршілес елдерінен Сыр ... ... ... ауыл шаруашылық өнімдерімен қолөнер бұйымдары біршама ... ... ... аз ... ... ... ... өскелең тұтыну
тілектерін қамтамассызете алмады, алқазақтардың Орал өңірінің, Төменгі Еділ
бойы мен Батыс Сібірдің неғұрлым ірі және ... көп ... ... үшін ... ... бекіністерінің болуы, сондай-ақ Еділ-Орал
аймағындағы және Сібірдің оңтүстігіндегі әскери-саяси ... ... ... ... ... ... өзгерістердің
өздері үшін келеңсіз зардаптарын көршілес отырықшы-егінші халықтан қажетті
өнімдер мен бүиымдардың бір бөлігін күш қолданып тартып алу ... ... ... ... ... ... өршуіне әкеп соқты.
Тегінде, Қазақстанның геосаяси кеңестігінің әр ... ... ... ... ... орал және ... ... қақтығыстарының жиілей түскені туралы көз көргендердің
көптеген хабарларын нақ осы жағдаймен ... ... ... аяғы мен ... басында Ресеймен қазақ
жүздері арасындағы дипломатиялық қатынас жандандырыла түсті. Екі тараптың
өкілетті өкілдері дүркін ... ... ... ... ... ... ... қазақтар мен Ресей ... ... ... ... ... және башқұртар арасындағы әскери жанжалдарды реттеу,
сондай-ақ орыс көпестерінің Кіші жүз бен Орта жүздің ... ... ... ... үшін ... ... жасау болды.
Әбілхайыр ханның 1715 жылғы башқұрттар жері ... ... мен ... ... жердегі Кіші жүз ауылдарына жауап ... ... ... ... Қазан губерниясымен Батыс Сібірдегі орыс
шекаралық ... ... ... қарым-қатынастарының жаңғыртылуына
тікелей себеп болды. Осыған байланысты 1715 ... ... ... ... ... дауларын тыю және олардың тұтқындар алмасу туралы» ... ... ... Әбілқайырдың жеке елшісі, Тайқоңыр Құлтабаев батыр
Қазанға барып , онда жергілікті ... П. С. ... ... ... ... ... , үш жыл өткен соң ... ... ... ... ... ... қыркүйегінде Тобылға құрамында Бекболат Екешов пен
Байдәулет Бөриев батырлар бар ... ... ... ... , оларға
қазақтардың солтүстіктегі көшпелі көршілермен шекаралық жанжалдарын реттеп
, Сібір ... М. П. ... ... ... ... ... қарсы әскери одақ туралы келісімге қол жеткізу және «оларға
сауда-саттық жолымен ... ... ... беру ... ... жақын
жердегі рыноктарына қазақ малшыларының кедергісіз баруына кепілдік ... ... ... жаңаи қазақ елшілігінің жіберілу фактісінің өзі мен
Тәуке мирасқорының Ресей губернаторына жоңғар ... ... ... ... қимылдары туралы үсыныс жасауы көп ... ... ... ... ... іргеленуінің нақты мән-
жайларымен және оның Ямышев көлу ауданында ойрат ... ... ... ... ханның айтуына қарағанда «қонтайшының Ұ.М.И.-ға
қарсыласатынын» орыс офицері Маркел Трубниковтан ... ал ... ... 1716 жылғы 1 қаңтарда Ертіс өзенінен жоңғар ханының
ордасына жіберген екен , ... ... ... шыға ... ойраттар
тұтқынға алған да, олардан шекаралық жоңғар қарауылдарынан ... ... ... жағасында қазақ жігіттерінің тобы тартып алыпты. Орта ертіс
алабындағы Ресей-Жоңғар ... ... ... ... білетінін көзге
көрсете растау үшін Бекболат Екешов пен Байдәулет Бөриев Трубниковты ... ... ... ... ... өз кезегінде , губернатор
Гагаринге «өзін бүкіл Қазақ ордасының келісімімен жіберілгендігін, ал ... ... тату ... , ... бірлесіп соғысу керек екенін
айтқандығын» мәлімдеген.
Қазақ елшілігінің Тобылға келуі және оның жоңғарларға ... ... одақ ... ... ұсынысы Сібір губернаторын ... 16 ... ... ... ... ... бастаған арнаулы жауап
елшілігін жіберіп , оған орыс ... ... ... Орта және Кіші
жүз қазақтарымен «тату тұруға» әзір екендігіне сендіруге және «бір ... ұлы ... ... қонтайшыға әскер жіберуге құзыры түссе, осы
келісімді ескеретінін
Және сонда оларға ... ... ... Ресей
елшілері Түркістанға аман-есен жетіп , бір ... ... бойы ... ... ... ... ... кейін 1717 жылғы 26
қыркүйекте Белаусов губернатор Гагаринге ... ... ... ... хан ... ... соғысу» жөніндегі бұрынғы ниетін қуаттап, сол
жылдың жазғы айларында башқұрттар ... ... ... ... ... ... беру туралы өтініш жасаған еді. Алынған өтінішке
қайтарған жауабында Гагарин ханға айдап ... ... ... және ... орыс ... ... ... дамытуға қамқорлық ... ... 1717 ... ... ... ... губерниясының ішкі
уездеріен тағыда бір ірі ... ... ... ... ... сібір
казактары шекараласқазақ ауылдарына жауап ретінде босып кірді. Осы негізде
тұтқындар алмасу мен мал ... ... ... ... ... ахуалды ретке келтіру мәселесі қайтадан маңыз
алды.
Аталған мәселелерді шешу үшін 1717 ... ... ... ... ... ... уфа ... Федор Жилин жіберілді, ал 1718
жылдың қаңтарында Тобылдан Түркістанға ... ... пен Яков ... ... ... ... құралған Ресей елшілері аттанып, олар қырда ... ... ... болды.Ресей елшілері мен кездесу барысында Әбілқайыр
және Қайып хандар «ұлы ... ... , ... қазан және Сібір
губернияларындағы оның өкілетті өкілдерімен « ... ... ... ... орыс көпестерімен сауда байланысын дамытуға және өз
бодандарының көршілерінен ... ... ... ... жол бермеуге
мүдделі екендіктерін білдірді.
Патшалық ... ... ... ... ... және ... хандар І Петрмен жоңғарларға қарсы әскери-
саяси одақ жасасу үшін пайдалануға тағыда әрекет жасады және сол ... , ... ... ... ... ... ... мен Тобылға аталған
мәселелерді талқылау үшін өздерінің жеке ... ... ... ... Салтыков пен гагариннің атына өздері хат жазып ... ... ... ... 1718 жылы ... жүргізген батырлар :
Елмет Баулықов; Шаба ;бахадүр ; Сапа Итмәмбет және Бақұриан ; ... пен ... . Нақ сол ... 10 желтоқсанында қырдан орыс елшісі
Федор Жилинді Қазанға жеткізген Тантай Арыстанов және ... ... ... ... ... ... жоңғар ханына қарсы ұрыс
қимылдарын келісе отырып жасау проблемасын талқылады.
Алайда Қайып пен ... ... ... ... қарсы соғыс жорығын жасау туралы ұсынысты Ресейдің орталық
үкіметі мақұлдамады, ол ... ... ... ... ... қайшылықтарын тез арада шешуді және күмәнді «Еркеті» қаласының
орналасқан жерін ... ... ... ... болатын. І Петрдің ресми
өкімін негізге ала отырып , Қазан ... Сал ... ... Қайыпқа
1719 жылғы 8 қаңтарында жіберген жауап хатында оның жоңғар ханымен соғысу
ниетін жалпылама мақұлдаған ... мен ... және ... ... туралы
қандайда болсын нақты уәде беруден тартынып, оған «оның, Қайып ханның, оған
қонтайшыға, өз дегенін істей беруін» мәлімдеді. Кейінгі ... ... ... да ... ... ... ... ресми көзқарасы оның
Цин империясының тез өсіп келе жатқан әскери ... мен ... іс ... ... маңызды стратегиялық роль
атқаратындығымен анықталды, соны ескере отырып , патша ... ... ... ... ... ... мәселелер ді бейбіт жолмен шешуді
жөн көрді және бұл ... ... ... ... ... ... әскерінің Орта жүзбен Ұлы жүз жеріне ендей басып кіруі
жағдайында қазақтар ... ... ... ... орындарынан
аймақтың солтүстігіне –Жайық, Елек және Тобыл ауданына ... ... онда ... ... ... халықтармен –Сібірдің оңтүстігінде және
Еділ-Жайық аумағында мекендеген ресей бодандарымен ... үшін ... ... Соның нәтижесінде қазақ руларының алдында Жайықтың төменгі және
орта ағысы бойындағы шөбі шүйгін қоныстарды өздеріне қаратып алу ... онда ... оң ... көз ... ... ... еді және орыс ... байланыстарды кеңейтуге мол
мүмкіндіктерболатын».
Аймақтың солтүстігі мен ... ... ... ... ... ... әдістерімен қатар қазақ билеушілері өздерінің көшпелі
көршілерімен қарым-қатынастарында қатты шиеленіскен жер мәселесін ... ... ... ... өкімет органдарымен бейбіт дипломатиялық
келіс сөздер арқылы ... ... Кіші жүз ... Арал өңірі
даласынан 1725 жылдың жазында жіберген қазақ ... ... ... барған дипломатиялық миссиясы сол бағыттағы алғашқы практикалық
қадамдардың бірі ... ... ... ... ... ... ... пошта тасушысы, қазақтар және ... ... ... жылы ... солтүстік-шығыс өңірінде тұтқынға түсірген , «Әміремзей»
деген лақап аты бар башқұрт саудагері ... ... Кіші жүз ... ... ... ... ... себеп болды. Қазақ ақсақалдары
бұл тұтқынды жарты жылдай аманат жағдайында ұстап, ... ... ... «өздерінің бітім туралы өтінішіне мақұлдаған және жақсы ... ... ... оны ауылдарынан жібермейтінін мәлім еткен еді.
Осындай ерекше жағдайда Кіші ... ... ... ... қарақалпақтардың билеуші бетке ұстарларымен ... ... ... ... ... оларға «ақ патшаға» ... ... ... ... жасауды және ... ... ... ... ... бір ... мәртебелі тақ иесінің ... ... ... ... ... ... ... уәде берді.
Кіші жүз қазақтары ақсақалдары Соғыр,Едікбай, Қажыбай және
басқаларының атынан молда Мақсұт ... ... ... 1725 жылғы шілде
–тамыз айларында Петербургке жіберілген Қойбағар Көбековтің дипломатиялық
миссиясына осы өте ... ... шешу ... М. ... ... ... 1726 ... 18 қаңтарда Ресей астанасына барып, онда ... ... ... қазақ және қарақалпақ ақсақалдары жазған екі
хатты табыс етті. ... ... және ... өзі ... ... де ... хан ... Ұ.М.И. қамқорлығында болуға» тілек білдірілді
және қазақтардың ... мен ... ... Кіші Жар тауы ... жүруіне рұқсат ету, олардың елге тереңдей еніп, Ресейдің ірі
қалаларына еркін және ... ... ... ету, ... казактары мен
башқұрттардың шабуылдарынан қауіпсіздікке кепілдік, сондай-ақ тікелей Уфада
тұтқындар ... ... ... беру ... ... жасалды.
Алайда Сырдарияның сағасы жағындағы қазақ ақсақалдарына Юнусовтың
алдын ала ... сөз ... ... , ... «ақ ... ... ол ... Ресей өкіметін қызықтыра қоймады. Патша
төрелері сол кездегі жағдайға қазақтарды Ресей бодандығына қабылдау Ресей
үшін тиімсіз деп ... ... бұл ... ... ... ... патшалық өкімет орындарының әскери-саяси шептері жалпы ... ... ... маңы ... ... ... ... шептері жалпы әлсіз болып тұрған жағдайда оның ... ... ... ... ... ... ... еді. Осы екі
себеп бойынша Көбеков Петербургтен ешқандай жауап ала алмай кетті. ... ... ... ... ... ... бұрыштамасында былай
делінген:»Ұлы мәртебелі ... ... ... ... ... ... нәтижесіне қарамастан, 1729 жылы
Әбілқайыр Тобылдағы Ресей өкімет ... ... ... ... 4 адамнан кезекті елші жіберді. Сібір мұрағаты құжаттарының дені
кезінде ... ... ... , ... бұл ... ... нақты мән- жайы мен себептері қазіргі зерттеушілерге көп жағынан
беймәлім болып қалуда. Алайда аимақтың ... ... сол ... ... ... сипатта болғанын ескере келгенде, Бекболат
пен оның серіктерінің міндеттері Ресей ... ... ... ... ... қатынастарындағы әскери-саяси шиеленісті бәсеңдетуге және
патша өкіметі орындары бұрын қолға түсірген ... ... ... деп зор сеніммен айтуға болады.
Орыс-қазақ, қазақ-қалмақ және қазақ-башқұрт қатынастарын реттеу
мен аймақтың ... және ... Кіші жүз бен Орта ... ... ... ... ... құқықтық кепілдігін алу
проблемасы қазақтың көшпелі бірлестіктері ... ... ... ... Ресейдің кең байтақ жер иеліктерінің шекарасына жапсарлас жатқан
бөлімшелері үшін жыл өткен сайын ... ... ... ала ... ... ... ... бітім туралы шарт ... Кіші жүз бен Орта жүз ... ... патша үкіметінң
арнайы елші жіберуге бірлескен шешім қабылданды. Бұл дипломатиялық міндетті
іс жүзіне асыру тікелей Әбілқайырға жүктелді ... ... ... бағытталуының.
Қолданылған материалдар:
Халел Досмухамедулы. «Избранное» Алматы 1998.
Қазақстан тарихы. ІІІ-том

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тәуке хан тұсындағы қазақ хандығының көрші елдермен қарым-қатынасы46 бет
ХХ ғасырдың 90 жылдарындағы Польша мен Қазақстан қарым-қатынастарының тарихы31 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1991-2000 жылдардағы Қазақстан-Ресей қарым-қатынастары34 бет
Тахеометр-автоматтар және электронды тахеометрлер9 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Экологиялық құқық бұзушылық үшін жауапкершілік17 бет
Экологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері.Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар8 бет
Қазіргі әлемдік қауіпсіздік мәселесіндегі АҚШ-Ресей сыртқы саяси ұстанымы74 бет
Қазіргі әлемдік қауіпсіздік мәселесіндегі АҚШ-Ресей сыртқы саяси ұстанымы туралы28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь