Қаржы тәуекелдерін басқару

Қаржы тәуекелдерінің теориялық негіздері
Қаржылық тәуекелдердің жіктелуі
Қаржы тәуекелдерін басқару қағидаттары
Қаржылық тәуекелдерді төмендетудің механизмі
Пайдаланылған әдебиеттер
Қазақстандық нарықтың қаржылық тәуекелдерін бағалау және басқаруды жетілдіру проблемасын шешудің практикалық маңызы және өзектілігі осы негізде нарық қатысушыларының қаржылық тұрақтылығын жоғарылату мүмкіндігімен анықталады. Қаржы нарығының қатысушыларының қаржылық тұрақтылығын жоғарылату осы нарықтың тұрақтануына әкеледі, ал бұл өз кезегінде бүкіл елдің экономикасының тұрақтануына себебін тигізеді.

Қаржы тәуекелдерінің теориялық негіздері.
Кез келген кәсіпорынның қаржылық әрекеттерінің барлық түрлері көптеген тәуекелмен тығыз байланысты болады. Оның ықпал ету дәрежесі нарықтық экономикаға байланысты біршама артуда.
Тәуекел шаруашылық қызметті жүзеге асырумен байланысты категориялардың ішінде ең күрделілерінің бірі болып табылады. Тәуекел - бұл бір жағынан, барынша мүмкінді қауіптілік, ресурстардан айырылу мүмкіндігі немесе ресурстарды ұтымды пайдаланудан алынатын табысты толық алмау, басқа жағынан, тәуекелдің арқасында қосымша пайда табу мүмкіндігі. Шынында да тәуекелдің салдарын біз алдын-ала нақты айта алмаймыз. Тәуекелге бару арқылы кәсіпорын табыс табуы да мүмкін, сонымен қатар оның шығынға ұшырамайтынына да ешкім кепілдік бермейді. Сондықтан да қаржы менеджменті табыс алу мүмкіндігін ылғи да тәуекелмен байланыстырады. Тәуекел және табыс - өзара байланысты қаржылық категориялар.
Тәуекел - бұл экономикалық категория. Экономикалық категория ретінде ол болуы да мүмкін, болмауы да мүмкін оқиғаны білдіреді. Кәсіпорынның тәуекелі деп оның қаржылық қызметінің жүзеге асырылуының шарттарының белгісіздігі жағдайында табыстар жоғалту немесе капитал жоғалту формасында жағымсыз қаржылық салдарлардың пайда болу ықтималдылығы түсіндіріледі.
Тәуекелді басқаруға болады, яғни тәуекелді оқиғаның пайда болуын қандай да бір дәрежеде болжауға мүмкіндік беретін әртүрлі шараларды қолдануға және тәуекел дәрежесін төмендетуге шаралар қабылдауға болады.
Тәуекелдердің сыныпталуы деп белгілі бір мақсатқа жету үшін қандай да бір белгілер бойынша тәуекелдерді жеке топтарға бөлуді түсінуге болады. Мүмкін болатын нәтижеге байланысты тәуекелдерді екі үлкен топқа бөлуге болады: таза және спекулятивті тәуекелдер.
1. Шапкин А.С. "Экономические и финансовые риски", Монография. М.: М Дишков и К, 2003

2. "Анализ финансово-экономических рисков", "Банки Казахстана" №11-2003

3. "Анализ и методы управления финансовыми рисками компаний", "Финансы и кредит Казахстана" №9-2004

4. "Теоретические основы управления финансовыми рисками" Жузбаева Б.З. АльПари №1 2007ж.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Т. РЫСҚҰЛОВ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Қаржы ... ... ... ... ... Қ.И
Орындаған:
Бөлебай Мөлдір
310-топ
Алматы 2008 жыл
Қазақстандық нарықтың қаржылық тәуекелдерін бағалау және басқаруды
жетілдіру ... ... ... ... және өзектілігі осы
негізде ... ... ... ... ... анықталады. Қаржы нарығының қатысушыларының ... ... осы ... ... әкеледі, ал бұл өз
кезегінде бүкіл елдің ... ... ... тигізеді.
Қаржы тәуекелдерінің теориялық негіздері.
Кез келген кәсіпорынның ... ... ... ... ... тығыз байланысты болады. Оның ... ету ... ... ... ... ... шаруашылық қызметті жүзеге асырумен байланысты категориялардың
ішінде ең күрделілерінің бірі болып табылады. Тәуекел - бұл бір ... ... ... ... айырылу мүмкіндігі немесе
ресурстарды ұтымды ... ... ... толық алмау, басқа
жағынан, тәуекелдің арқасында қосымша ... табу ... ... ... салдарын біз алдын-ала нақты айта ... ... ... ... табыс табуы да мүмкін, сонымен қатар оның шығынға
ұшырамайтынына да ... ... ... ... да ... менеджменті
табыс алу мүмкіндігін ылғи да тәуекелмен байланыстырады. Тәуекел және табыс
- ... ... ... ... - бұл экономикалық категория. Экономикалық категория ретінде
ол болуы да ... ... да ... ... ... ... деп оның ... қызметінің жүзеге асырылуының шарттарының
белгісіздігі жағдайында табыстар жоғалту немесе ... ... ... ... ... пайда болу ықтималдылығы түсіндіріледі.
Тәуекелді басқаруға болады, яғни ... ... ... ... да бір ... болжауға мүмкіндік беретін әртүрлі шараларды
қолдануға және тәуекел дәрежесін төмендетуге шаралар қабылдауға болады.
Тәуекелдердің сыныпталуы деп ... бір ... жету үшін ... ... ... бойынша тәуекелдерді жеке топтарға бөлуді түсінуге болады.
Мүмкін болатын нәтижеге ... ... екі ... топқа бөлуге
болады: таза және спекулятивті тәуекелдер.
Таза тәуекелдер теріс немесе нөлдік нәтиже aлy ... ... ... ... ... ... ... және
коммерциялық тәуекелдердің кейбір түрлері (мүліктік, өндірістік және ... ... ... оң ... де, ... теріс нәтиже де алу
мүмкіндігімен айқындалады. Оларға коммерциялық тәуекелдердің бір ... ... ... ... ... болуының негізгі себебіне байланысты тәуекелдер келесідей
категорияларға бөлінеді: табиғи, ... ... ... ... ... ... тәуекелдерге табиғаттың апатты күштерінің көрініс табуымен,
яғни жер сілкінісімен, су ... ... ... эпидемиямен
және тағы басқалармен байланысты тәуекелдер жатады.
• Экологиялық тәуекелдер - бұл ... ... ... ... ... ... - ... саяси жағдаймен және мемлекеттің қызметімен
байланысты тәуекелдер. ... ... ... ... ... себептер бойынша
бұзылуынан пайда болады.
• Транспорттық тәуекелдер — бұл жүктерді ... су ... ... ... ... самолеттермен және тағы басқа да
көлік түрлерімен тасумен байланысты тәуекелдер.
• Коммерциялық ... - ... ... ... ... ... Олар ... мәміле нәтижесінің
белгісіздігін білдіреді. Құрылымдық белгілері бойынша ... ... ... ... қаржылық тәуекелдерге
бөлінеді.
• Мүліктік ... - бұл ... ... ... және ... ... бұзылуы нәтижесінде мүлкін
жоғалту ықтималдылығымен ... ... ... ... — бұл әртүрлі факторлардың ықпалы ... ... ... ... ... ... ... жаңа техника мен технологияны өндірумен байланысты
тәуекелдер.
• Сауда тәуекелі - бұл ... ... ... ... кезінде
төлемдерді жүргізуден бас тарту, тауарды уақытында жеткізбеу себептері
бойынша шығындармен байланысты тәуекел.
• Қаржылық тәуекелдер – ... ... ... ... ... ... жіктелуі
Кәсіпорындардың тәуекелдерінің ішінде ең көп кездесетіні және ең
негізгісі ... ... ... ... ... ... көп түрімен сипатталады және оларды тиімді басқару мақсатында
келесідей негізгі белгілер бойынша сыныптайды.
1.Түрлері ... ... ... төмендеу тәуекелі;
• Төлем қабілетсіздігі тәуекелің;
• Инвестициялық тәуекел;
• Инфляциялық тәуекел;
• Пайыздық тәуекел;
• Валюталық тәуекел;
• Депозиттік тәуекел;
... ... ... ... ... тәуекел;
• Криминогендік тәуекел;
• Тәуекелдердің басқа түрлері.
2.Сипатталатын объекті бойынша:
• Жеке қаржылық операция тәуекелі;
• Әртүрлі қаржылық қызмет түрлері тәуекелі;
• Кәсіпорынның жалпы қаржылық ... ... ... ... ... Жеке ... тәуекел;
• Портфелді қаржылық тәуекел.
4.Зерттеу кешенділігі бойынша:
• Қарапайым қаржылық тәуекел;
• Күрделі қаржылық тәуекел.
5.Пайда болу ... ... ... ... ... тәуекел;
• Ішкі немесе жүйелік емес тәуекел.
6.Қаржылық салдарлары бойынша:
• Тек ... ... ... ... ... ... алу тәуекелі;
• Экономикалық залалдар да, қосымша табыстар да әкелетін тәуекел.
7.Әсер ету уақыты бойынша:
• Тұрақты қаржылық тәуекел;
... ... ... залалдар деңгейі бойынша:
• Мүмкінді қаржылық тәуекел;
• Сыни қаржылық тәуекел;
• Апатты қаржылық тәуекел.
9.Болжай алу ... ... ... ... ... Болжанбайтын қаржылық тәуекел.
10.Сақтандыру мүмкіндігі бойынша:
• Сақтандырылатын қаржылық тәуекел;
• Сақтандырылмайтын қаржылық тәуекел.
Қазіргі кезде кәсіпорынның қаржылық тәуекелдерінің негізгі ... ... ... ... ... тұрақтылыгының төмендеу тәуекелі (немесе
қаржылыц даму тұрақтылыгының бұзылу тәуекелі). Бұл ... ... ... (қолданылатын қарыз қаражаттарының жоғары
үлесімен) түсіндіріледі. Капитал құрылымының жетілдірілмеуі кәсіпорынның
көлемдері ... ақша ... ... ... оң ... Бұл тәуекел қаржылық тәуекелдердің қауіптілік ... ... ... орын ... ... төлем қабілетсіздігі тәуекелі (немесе тепе-теңсіздік
өтімділік ... Бұл ... ... ... ... деңгейінің
төмендеуінен туындайды, бұл кәсіпорынның уақыт бойынша ақша ағындарының
теріс немесе оң ... ... ... ... ... ... бұл түрі аса ... тәуекелдердің қатарына жатады.
• Инвестициялыц тәуекел. Ол кәсіпорынның инвестициялық қызметін жүзеге
асыру процесінде қаржылық залалдардың пайда болу мүмкіндігін ... ... ... қарай инвестициялық тәуекелдің де түрлері
бөлінеді - ... ... ... және қаржылық
инвестициялау ... ... ... жүзеге асырумен
байланысты барлық ... ... ... ... ... мысалға, нақтылы ... ... ... ... ... ... тәуекелін;
жоба-конструкторлық жұмыстарды уақытында аяқтамау тәуекелін; құрылыс-
монтаждық жұмыстарды дер ... ... ... ... ... ... уақытында бастамау тәуекелін; жобаның
тиімділігінің ... ... ... ... ... және тағы ... да ... бөліп көрсетуге болады.
Инвестициялық тәуекелдердің ... ... ... ... ... ... ... олар да аса қауіпті қаржылық
тәуекелдер тобына жатады.
• Инфляциялық тәуекел. ... ... ... бұл тәуекел
қаржылық тәуекелдердің жеке түрі болып ... ... бұл ... ... ... нақты құнының, сондай-ақ қаржылық
операцияларды ... ... ... табыстардың құнсыздану
мүмкіндігімен сипатталады.
• Пайыздық тәуекел. Ол ... ... ... ... те, ... те ... күтілмеген
өзгерісін сипаттайды. Бұл қаржылық тәуекелдің ... ... ... мемлекеттік реттеу ықпалынан қаржы нарығының конъюнктурасының
өзгеруі, бос ақша ресурстарын ұсынудың төмендеуі немесе өсуі және ... ... Бұл ... ... ... ... ... эмиссиялық
қызметінде, оның дивидендтік саясатында, қысқа мерзімді қаржылық салымдарда
және басқа да ... ... ... көрініс табуы мүмкін.
• Валюталық тәуекел. Тәуекелдің бұл түрі сыртқы экономикалық қызмет
жүргізетін ... ... және ... ... ... ... ... экспорттайтын) кәсіпорындарға тән.
Ол кәсіпорынның сыртқы экономикалық операцияларында ... ... ... ... операциялардан күтілетін ақша
ағындарына ... әсер етуі ... ... ... толығымен ала алмауын түсіндіреді. Осылайша, шикізат пен
материалдарды импорттай отырып, ... ... ... ... ... ... айырбас курсының жоғарылауынан ұтылады. Сондай-ақ, бұл
курстың төмендеуі кәсіпорынның ... ... ... ... ... анықтайды.
• Депозиттік тәуекел. Бұл ... ... ... ... ... ... мүмкіндігін сипаттайды.
Бұл тәуекел сирек кездеседі және ... ... ... ... үшін ... банкті дұрыс бағаламау немесе дұрыс
таңдамауымен байланысты болады.
• Несиелік ... Бұл ... ... өз ... барысында сатып алушыларына тауарлай (коммерциялық) немесе тұтыну
несиесін ... ... орын ... Оның көрініс табу формасы болып
кәсіпорынның несиеге берген ... ... үшін ... ... немесе
уақытында есеп айырыспау табылады.
• Салықтық тәуекел. ... ... бұл түрі ... түрде көрініс
табады: шаруашылық қызметтің жеке аспектілерін жүзеге асыруға жаңа ... ... ... ... ... ... мен алымдардың
ставкаларының деңгейінің жоғарылау ... жеке ... ... асырудың шарттары мен мерзімдерінің өзгеруі; кәсіпорынның
шаруашылық қызметінің ... ... ... алып тастау
ықтималдылығы. Кәсіпорын үшін ... ... ... оның ... ... ... ... ықпалын
тигізеді.
• Құрылымдық тәуекел. ... бұл түрі ... ... ... ... ... ... конъюнктурасының жағымсыз өзгеруі
кезіндегі ... ... ... ... ... қызмет бойынша оң ... ақша ... ... ... қызметтің осы түрі бойынша таза ақша ағындары сомасының
төмендеуінің одан да жоғары қарқынымен ұштасады.
• Криминогендік тәуекел. Кәсіпорынның қаржылық қызметі сферасында ... оның ... өзін ... банкрот деп тану формасында, басқа
бір үшінші тұлғаның осы ... ... және ... да активтерін
заңсыз иемденуді қамтамасыз ететін құжаттарды жалған рәсімдеу; кәсіпорынның
жеке персоналының ... ... ... ... және ... ... ... көрініс табады.
• Тәуекелдердің баска да түрлері. Басқа да қаржылық тәуекелдердің тобы
айтарлықтай үлкен, бірақ ... болу ... ... ... ... ... ... бұл тәуекелдер жоғарыда атап ... ... ... кәсіпорын үшін ... ... ... ... тек ғана күтілген табыстардың ғана
емес, сондай-ақ кәсіпорынның активтерінің бір ... ... ... ... ... ... ... мүмкін
стихиялық апаттар тәуекелі және басқа да "форс-мажорлық ... ... ... орындалмау тәуекелі;
эмиссиялық тәуекел жатады.
Сипатталатын объекті бойынша ... ... ... ... Жеке қаржылық операция тәуекелі. Ол ... да бір ... тән ... ... тәуекел түрлерінің бүкіл спектрін кешенді
түрде сипаттайды (мысалы, қандай да бір акцияны сатып алуға тән ... Әр ... ... қызмет түрлері тәуекелі (мысалы,
кәсіпорынның инвестициялық ... ... ... тәуекелі);
• Кәсіпорынының жалпы қаржылық ... ... ... ... тән ... ... ... кешені оның
қызметінің ұйымдастырушылық-құқықтық формасының ... ... ... ... ... және ... ара ... және тағы басқалармен анықталады.
Зерттелетін инструменттер жиынтығы бойынша ... ... ... ... Жеке ... тәуекел. Ол жеке қаржылық инструменттерге тән жиынтық
тәуекелді сипаттайды.
• Портфелді ... ... Ол ... бір ... ... ... кешеніне
тән жиынтық тәуекелді (мысалы, кәсіпорынның несиелік ... оның ... ... ... және тағы ... да
тәуекелдер) сипаттайды.
Зерттеу кешенділігі бойынша тәуекелдердің келесідей түрлерін ... ... ... ... Ол әрі ... жеке ... ... сипаттайды. Қарапайым қаржылық тәуекелге инфляциялық ... бола ... ... ... ... Ол түрлерінің кешенінен тұратын қаржылық
тәуекел түрін сипаттайды. Инвестициялық тәуекел күрделі қаржылық тәуекелдің
мысалы бола ... ... жоба ... болу көздері бойынша қаржылық тәуекелдердің келесідей ... ... ... ... ... нарықтық тәуекел (барлық
терминдер бұл ... ... ... тәуелді емес
тәуекел ретінде анықтайды). ... бұл түрі ... ... ... және ... ... барлық түрлеріне
тән. Ол экономикалық ... жеке ... ... ... нарығының конъюнктурасының өзгеруі кезінде және кәсіпорын өз қызметі
барысында әсер ете ... ... да ... ... ... пайда
болады. Тәуекелдердің бұл тобына инфляциялық тәуекел, пайыздық тәуекел,
валюталық тәуекел, салықтық тәуекел және ... ... ... макроэкономикалық шарттарының өзгерісі кезінде)
жатқызылады.
• Ішкі жүйелік емес ... ... ... ... ... бұл
тәуекелді нақты бір кәсіпорынның қызметіне тәуелді тәуекел ... Ол ... ... ... ... ... активтер мен
капиталдың тиімсіз құрылымымен, шаруашылық ... ... және ... ... тиімді басқару есебінен теріс
салдарларды қандай да бір дәрежеде ... ... ... ... да
факторлармен байланысты болуы мүмкін.
Қаржылық салдарлары бойынша барлық ... ... ... Тек ... ... әкелетін тәуекел. Тәуекелдің бұл
түрінде қаржылық салдарлар тек теріс ... ... ... ... ... жоғалту).
• Пайданы жіберіп алу тәуекелі. Ол кәсіпорынның қалыптасқан ... ... және ... ... ... ... ... операциясын жүзеге асыра алмауы жағдайын сипаттайды
(мысалы: кәсіпорынның несиелік рейтингісінің төмендеуі салдарынан ... ала ... ... ... да, ... ... да ... Әдебиеттерде қаржылық тәуекелдің бұл түрін көпшілік жағдайда
"спекулятивті ... ... деп ... ... ол ... ... ... жүзеге асырумен байланысты. Бірақ бұл
термин (мұндай мағынада) бұл тәуекелдің ... ... ... ... бұл түрі тек ... қаржылық операцияларға
ғана тән емес.
Әсер ету уақыты бойынша қаржылық тәуекелдердің екі тобын бөледі:
• Тұрақты қаржылық тәуекел. Ол ... ... ... ... ... үшін ... және ол тұрақты факторлардың қызмет етуімен
байланысты. Мұндай қаржылық тәуекелге пайыздық тәуекел, ... ... тағы ... ... ... бола алады.
• Уақытша қаржылық ... Ол ... ... ... жеке ... ғана ... ... өзгергіштік
сипаттағы тәуекелді сипаттайды. Мұндай қаржылық тәуекелге мысал: тиімді
жұмыс істеп тұрған кәсіпорынның төлем ... ... ... ... ... тәуекелдерді келесідей түрлерге
бөледі:
• Мүмкін қаржылық тәуекел. Ол ... ... ... қаржылық операция бойынша есептелген пайда сомасынан ... ... Сыни ... тәуекел. Ол қаржылық залалы ... ... ... ... есептелген жиынтық табыс
сомасынан асатын ... ... ... ... ... Ол қаржылық залалы меншікті капиталдың
бөлшектей немесе ... ... ... ... ... бұл түрі ... ... да жоғалуын сипаттауы
мүмкін).
Болжай алу мүмкіндігі ... ... ... ... екі топқа
бөлінеді:
• Болжанатын қаржылық тәуекел. Ол ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестіктің
болжамды дамуымен және тағы ... ... ... сипаттайды. Қаржылық тәуекелдердің болжана алуы салыстырмалы
сипатқа ие, себебі ... ... ... ... ... ... категориясына жатпайтындығын білдіреді. Болжанатын
қаржылық тәуекелдерге мысал: инфляциялық тәуекел, пайыздық ... ... да ... ... ... ... тек ... мерзімге ғана болжауға
болады).
• Болжанбайтын қаржылық тәуекел. Ол пайда болуын ... ... ... ... сипаттайды. Мұндай тәуекелдерге
форс-мажорлық топтың ... ... ... тағы ... да тәуекел
түрлері мысал бола ... Осы ... ... ... ... ... шеңберінде басқарылатын және басқарылмайтын
тәуекелдер деп те бөледі.
Сақтандыру мүмкіндігі бойынша да ... ... екі ... Сақтандырылатын қаржылық тәуекел. ... ... ... ... ... ... беріле алатын тәуекелдер
жатады.
• Сақтандырылмайтын қаржылық тәуекел. Оларға қаржы нарығында сәйкес
сақтандыру өнімдерінің ұсынысы жоқ ... ... ... екі ... ... ... өте өзгермелі және
ол тек оларды болжау мүмкіндігімен ғана емес, ... ... ... ... ... ... түрлерін жүзеге асыру
тиімділігімен де байланысты болады.
Қазіргі кезде ... ... ... кәсіпорындардың өмірлік
циклының ерте стадиясын, сәйкесінше ... ... мен ... ... менталитетін ескере отырып, олардың қызметінде
кездесетін тәуекелдердің түрлері өте көп ... айта кету ... ... ... ... ... тәуекелдерін басқару қаржы менеджментінің
айрықшалықты сферасы болып табылады. Кейінгі ... бұл ... ... ... бөлініп шығып, "риск-менеджмент" деп аталып жүр. Бұл сферада
қызмет ететін мамандарға ерекше кәсіби талаптар қойылады, атап ... ... мен ... ... ... ... ... статистика негіздерін, сақтандыру ісінің негіздерін және ... ... ... ... ("риск-менеджерлер") негізгі функциясы
болып кәсіпорынның қаржылық тәуекелдерін басқару табылады.
Кәсіпорынның ... ... ... - ... ... ... алдын ала көре білу және бейтараптандырудың
тәуекелдерді ... ... ... байланысты процесі.
Кәсіпорынның қаржылық тәуекелдерін басқару белгілі бір ... ... ... түсініп қабылдау. Егер қаржы менеджері
қаржылық операцияны жүзеге асырудан сәйкес табыс алғысы келсе, ол ... ... ... ... ... қаржылық тәуекел - көптеген
шаруашылық ... тән ... ... қаржылық
тәуекелдің қандай да бір түрін қабылдауға өз ... бару ... ... ... ... ... бейтараптандырудың маңызды шарты болып
табылады.
2. Қабылданған тәуекелдердің басқарылуы. Қаржылық тәуекел портфелінің
құрамына көбінесе объективті немесе субъективті табиғатына тәуелсіз басқару
процесінде ... ... ... қажет. Тәуекелдердің
тек осы түрлері бойынша ... ... ... ішкі ... ... ... ... алады,
яғни оларды басқару өнерін көрсете алады.
3. Жеке тәуекелдерді ... ... ... әр ... ... ... ... бір-бірінен тәуелсіз және басқару
процесінде оларды ... ... ... ... ... тәуекелдердің деңгейі мен қаржылық операциялардың
табыстылық деңгейімен ... Ол ... ... ... ... ... ... қаржылық тәуекелдердің деңгейі "табыстылық-тәуекел"
шкаласы бойынша сәйкес ... ... ... түрлерін
ғана қабылдауы керек. Деңгейі күтілетін табыстылық деңгейінен ... кез ... ... ... бас ... керек.
5. Қабылданатын ... ... ... ... ... ... тәуекелдің қандай да бір
деңгейіне сәйкес келетін кәсіпорынның ... ... ... ... тәуекелдерді ішкі сақтандырылуын қамтамасыз ететін
үлесіне сәйкес келу керек. Тәуекелдік ... ... ... ... ... қойылуы керек.
6. Тәуекелдерді басқарудың үнемділігі. Сонымен бірге, сәйкес
қаржылық ... ... ... кәсіпорын шығындары сол
тәуекел бойынша ... ... ... ... ... ... ... үнемділігі критериі қаржылық тәуекелдерді ішкі
сақтандыруда да, сыртқы сақтандыруда да ... ... ... ... ... ... ескеру. Қаржылық операцияны
жүзеге асыру кезеңі ұзақ болған ... бұл ... ... ... ... кеңейе түседі, тәуекелдерді басқару
үнемділігі ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мүмкіндігі де соғүрлым азая түседі. Мұндай
қаржылық операцияларды ... ... ... ... ... ... ... тек ғана тәуекел үшін сыйақы есебінен ғана емес, сондай-ақ
өтімділік үшін сыйақы есебінен де қажетті қосымша ... ... ету ... ... басқару процесінде кәсіпорынның қаржылық стратегиясын
ескеру. Қаржылық тәуекелдерді басқару жүйесі кәсіпорынмен ... ... ... ... ... ... қызметтің
жекелеген бағыттары бойынша жасалған ... ... ... ... ... Тәуекелдерді беру мүмкіндігін ... ... ... бірқатарын қабылдау кәсіпорынның тәуекелді жағдай туындаған
кезде олардың, яғни ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келмейді.
Сонымен бірге, сәйкес қаржьшық операцияны ... ... ... ... ... ... талаптарымен ... ... ... ... ... ... портфеліне тек осы тәуекелдерді қаржылық операция бойынша
серіктестерге немесе сыртқы сақтандырушыға ... ... ... ... ... жағдайда ғана қосуға болады.
Қаржылық тәуекелдерді төмендетудің механизмі
Тәуекел-менеджментті қабылдау - бұл тәуекелді ... ... ... ... шешу құралдарынан және тәуекелді төмендету әдістерінен
тұрады. Тәуекелді шешу ... бас ... ... ... ... бас ...... байланысты жобадан бас тарту. Бірақ
жобадан бас тартқанда мүмкін ... ... ... ... ... тұру - бар ... инвесторға қалдыру. Яғни капитал
салымын жүргізген кезде мүмкін болатын шығындарды ... ... ... беру - инвестор өз тәуекелін басқа біреуге беруі, ... ... Бұл ... ... ... ... ... деңгейін төмендету - шығындар ... мен ... Оны ... ... ... диверсификация, таңдау және нәтижелер
бойынша қосымша ... алу, ... ... ... ... жобалар бойынша тәуекелді ... алу, ... ... ... ... қолға алу, жалпы қордағы компанияның
арнайы қорларын қолдану көлемін бағалау, есеп жүргізу, және тағы ...... ... ... объектілерге
капитал салымын бөлу процесі. Мысалы, егер инвестор бір ... ... ... бес ... қоғамның акцияларын сатып ... ол ... ... ... және ... ... алу ... Диверсификация - бұл инвестициялық тәуекелді төмендетуші ... ... оған ... ... әсер ... оларға: экономикалық
жағдайлар, әскери іс-әрекеттер, азаматтық ... ... ... ... есептік ставканың өзгеруі, депозиттер мен несиелер бойынша
проценттік ставканың өзгеруі, бұл ... ... ... арқылы төмендетуге болмайды. ... ... ... ... ... ... және ... тәуекел - ол диверсификация арқылы тәуекелді
өзгерту мүмкіндігі. ... ... оны тағы ... ... ол ... ... төмендетіле алмайтын тәуекел.
Шектеу - бұл шектеуді орнату, яғни несиелер, сатулар және тағы
басқалар ... ... ... ... ... ... Көбінесе бұл
банктермен қарыз беру жағдайында және ... ... ... ... ... ... ... байланысты қолданылады. Шаруашылық
субъектілер тауарды несиеге сатқан кезде, қарыздарды бергенде және капитал
салымның сомасын анықтаған ... ... ... - ... ... ... ... кететін капитал шығындарын үнемдеу арқылы өзін-өзі сақтандыру
болып табылады. Бұл орталықтандырылмаған ... ... ... қорларды құру формасы болып келеді. Бұл қорлар натуралды немесе
ақшалай түрде құрылуы мүмкін.
Кәсіпкерлік тәуекелдің сақтандыру бағасы - бұл ... ... ... ... ... ... қызметінен мүмкін болатын
шығынға ұшырау сомасы.
Хеджирлеу — (ағыл. heaging - ... ... ... ... ... ... ... тәуекелді сақтандырудың
әртүрлі әдістерін анықтайды.
Хеджирлеу - бұл болашақтағы валюталық бағамның өзгеруінен мүмкін
болатын ... ... тап ... үшін тез ... ... ... Яғни әртүрлі тауарлы материалдық құндылықтардың коммерциялық
операциялармен келісім бойынша бағаларының ... ... ... тауарларды (сату) жеткізуді қарастыру бойынша тәуекелден
сақтандыру. Хеджирлеудің 2 ... бар: өсу ... ... ... ... ... бойынша хеджирлеу - немесе сатып алу бойынша хеджирлеу, ... мен ... ... ... ... операция болып келеді.
Келешектегі бағамның көтерілуін сақтандыру үшін хедж қолданылады. ... ... ... ... ... алу ... ... мүмкіндік
береді. Мысалы, 3 айдан кейін керек тауардың ... ... ... өсуі ... Соған сәйкес бүгінгі бағамен осы тауарға қатысты
шуғыл келісімді сатып алып, ал 3 айдан кейін ... ... ... оны сатып
жіберуге болады. Тауар бағасы мен шұғыл ... ... ... ... өзгереді, егер бұрын сатып алынған келісім ... ... ... тауардың бағасымен бірдей қымбат болуы мүмкін.
Төмендету бойынша ... ... сату ... ... - бұл ... сату ... ... операция. Бұл керісінше келешекте тауарды
сатқан кезде бағаның төмендеп қалуына байланысты биржада ... ... ... ... ... сату болып табылады.
Форвардтық операция көмегімен хеджирлеу - белгіленген күнде ... ... ... ... ... үшін екі жақтың бірлескен
міндеттемелері. Яғни ... сату ... ал ... ... ... ... ... валюта көлемін сатып алуы тиіс.
Опциондар көмегімен хеджирлеу - сатып алушы сатып алу құқығына ие, ал
сатушы ... ... ... ... белгіленген бағам бойынша
валютаға айырбастауға немесе ... ... ... ... кәсіпорындары үшін «тәуекел» категориясының
мәні мен мазмұны артуда. Қазақстан өз тәуелсіздігін алған ... ... ... ... ... ... тәуекелді дұрыс басқармау
нәтижесінде банкроттыққа ұшырады. Осыған орай, қазіргі ... ... мен ... ... ... мен ... қалыптасқан.
Кәсіпорын үшін тәуекелдердің түрлерін анықтау және оларды бағалау ... Осы ... шешу үшін ... алдын ала болашақта пайда болуы
мүмкін барлық тәуекелдердің түрін және оларға ... беру ... ... Егер де ... ... ... анықталып талданса,
нәтижесінде кәсіпорының банкроттыққа ұшырау мүмкіндігі артады. Сондықтан
нарықтық экономика жағдайында тәуекелді басқарудың, ... ... өте ... ... Шапкин А.С. "Экономические и финансовые ... ... ... ... и К, ... ... ... рисков", "Банки Казахстана"
№11-2003
3. "Анализ и ... ... ... ... ... ... и
кредит Казахстана" №9-2004
4. "Теоретические основы управления финансовыми рисками" ... ... №1 ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
Банк тәуекелдерін басқару және оларды бағалау27 бет
Банктік тәуекелдер, банк тәуекелдерін басқару30 бет
Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелдерін басқару85 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
«ҚР-ның екінші деңгейлі банктерінде тәуекелдерді басқару жүйесі (банк мысалында)»66 бет
Банк тәуекелі. Банк тәуекелінің жіктелуі86 бет
Банк тәуекелдіктерді тиімді басқару жүйесі25 бет
Банктік тәуекелдер27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь