Қазақстандағы мамандандырылған соттар жүйесін құру

КІРІСПЕ


2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ СОТТАРДЫ МАМАНДАНДЫРУДЫҢ БАСТЫ КЕЗЕҢДЕРІ МЕН МАҚСАТЫ

2.1 Қазақстан Республикасында мамандандырылған соттардың қалыптасуы мен даму кезеңдері және әлемдік тәжірибемен арақатынасы
2.2 Мамандандырылған экономикалық, әкімшілік соттардың қызметі
2.3 Соттарды мамандандырудың қарқыны: кәмелетке толмағандардың істері бойынша мамандандырылған соттардың келешегі

3. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АРАЛЫҚ СОТ ТАЛҚЫЛАУЫ
3.1 Аралық соттар институтының дамуына тарихи шолу
3.2 Аралық сот шаруашылық дауларды қарау құралы ретінде


ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ
Қазақстандағы мамандандырылған соттар жүйесін құрудың мемлекеттің экономикалық, әлеуметтік дамуындағы рөлін сот билігінің мемлекеттік билік тармақтарының арасындағы орны мен соттардың тәуелсіздігі принципі тұрғысынан сараптау. Мамандандырылған соттарға қатысты жетістіктер мен болашақта атқарылар шараларды шет мемлекеттердің тәжірибесін саралай отырып талдау.
Мамандандырылған соттар жүйесінің тұтастай мемлекеттік міндеттерді жүзеге асырудағы қызметі ерекше. Себебі, соттарды мамандандыру кез келген сала бойынша даму кепілі. Демек, мамандыру ісін сапа, сот әділдігі, заңдылық қағидаттарына бағыттау арқылы заң үстемдігі мен азаматтар құқығының бұлжымастығын қамтамасыз етумен қатар құқықтық, демократиялық, өркениетті мемлекет құруға бір қадам алға жылжитынымыз анық.
Қазақстанның әлемдік қауымдастық алдында дербес мемлекет ретінде танылғанына көп уақыт бола қойған жоқ. Сүйіндіретіні сол, Қазақстан дүниежүзілік қауымдастық алдында танылып қана қойған жоқ, даму бағдарының негізгі бағыттарын өркениеттілік өлшем шеңберінде айқындап, осы жолмен нық адымдап келеді. әрине болашақты қағаз жүзінде болжау бөлек те, оны тиімді жүзеге асырып, айқын жетістіктер мен нәтижеге жету мүлде басқа әңгіме. Тап осы тұрғыдан келгенде қазақстандық өркендеу көрсеткіші кезіндегі кеңестің шекпенінен шыққан мемлекеттер ішінде оқ бойы озық тұр, әрі демократиялық өрлеу барысында толымды тәжірибе жинақтаған мемлекеттердің жоғары бағасына ие болды.
Айтып отырған ілгерілеулер қоғамдық өмірдің саласына қатысты. Ерекше атап өтетіні, жер бетіндегі мемлекеттердің өзара қарым-қатынас пен серіктестік бағытын салмақты, бейбіт арнаға бұруы уақыт өткен сайын күрделеніп, тіпті ғаламдық деңгейдегі бас ауруға айналып отырған аласапыран заманда Қазақстан халықаралық қарым-қатынаста өзге елдермен бейбіт, ынтымақтастық, өзара тиімді байланыс орнату стратегиясын ұстанып отыр.
Шынтуайтына келгенде, басқа жұртпен байланыста қандай да бір мүдделестер тобына ілеспей, тұғырлы ұстанымнан танбаудың елдегі тұрақты дамуға бере шапағаты мол. Соның бір дәлелі, биліктің бір тармағы ретінде белгіленген сот саласында алыс-жақын шет мемлекеттермен байланыс берік орнықты. Әлемдік кеңістіктегі құқықтық мемлекеттер қауымдастығына кіру қазақстандық сот жүйесінің, тұтастай алғанда қазақстандық құқықтың дамуына негіз салған алғы шарттардың бірі болды.
1. Қазақстан Республикасының Жоғарғы соты мен Германияның сот қызметкерлерінің ұйымдастыруымен өткен «Қазақстанда әкімшілік соттарды құрудың қажеттігі және оны заңдармен қамтамасыз ету проблемалары» атты халықаралық ғылыми конференция материалдары. «Заң газеті», № 64. - 5 қараша - 2003.
2. Мелани Пайсер. Судьялар съезі: пайым мен парыз / Заң газеті. - №46-47. - 2005.
3. С.З. Зиманов. Независимость судьи - фундаментальный принцип правосудия. Международная научно-практическая конференция. 9-10 октября 2003г. - Москва, Россия.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» / Заң газеті. - №15-16.
5. Б. Тұрғараев. «Әлеуметтік теңдік пен тұрақтылық кепілі» / Заң газеті. 23 ақпан. - №15-16.
6. Қ. Мәми. «Қазақстандағы сот реформасының даму кезеңдері». - Астана, 2003.
7. Фридмэн Л. «Введение в американское право» // Государство и право. - №3. – 2001.
8. Н.А. Бекбергенов, «Правоохранительная система в Республике Казахстан». (Учебное пособие). Астана, - Фолиант. - 2000.
9. Становление судебной власти в обновляющийся России / Под ред. Топорнина Б.Н. - Москва, 1997.
10. Сулейменова Г.Ж. «Суд и судебная власть в Республике Казахстан». - Алматы, 1994г.
11. Комментарий к Конституционному закону Республики Казахстан «О судебной системе и статусе судей Республики Казахстан». - Астана, 2003.
12. Қ. Мәми. «Сот билігінің тәуелсіздігі» // Заң. - №6. - 2003.
13. Қ. Мами. «Форум достиг своей цели» // Заңгер. - №4. - 2004.
14. Инго Риш. «Распределение дел в суде и независимость судьи» // Заңгер. - №4. - 2004.
15. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995. - 30 тамыз.
16. «Құқықтық реформа туралы мемлекеттік бағдарлама» / Егемен Қазақстан. - 1994.
17. Н. Колоколова. «Судебная власть и государственное управление» // Законность. - № 7. - 1999.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ СОТТАРДЫ МАМАНДАНДЫРУДЫҢ БАСТЫ КЕЗЕҢДЕРІ
МЕН МАҚСАТЫ
2.1 Қазақстан Республикасында мамандандырылған соттардың қалыптасуы
мен даму ... және ... ... ... ... ... әкімшілік соттардың қызметі
2.3 Соттарды мамандандырудың қарқыны: кәмелетке толмағандардың істері
бойынша мамандандырылған соттардың келешегі
3. ... ... СОТ ... Аралық соттар институтының дамуына тарихи шолу
3.2 Аралық сот шаруашылық дауларды қарау құралы ретінде
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Қазақстандағы ... ... ... құрудың мемлекеттің
экономикалық, әлеуметтік дамуындағы рөлін сот билігінің ... ... ... орны мен ... ... ... сараптау. Мамандандырылған соттарға қатысты жетістіктер мен
болашақта атқарылар шараларды шет мемлекеттердің тәжірибесін саралай ... ... ... ... мемлекеттік міндеттерді
жүзеге асырудағы қызметі ерекше. Себебі, соттарды мамандандыру кез келген
сала ... даму ... ... мамандыру ісін сапа, сот әділдігі,
заңдылық қағидаттарына ... ... заң ... мен ... ... қамтамасыз етумен қатар құқықтық, ... ... ... бір қадам алға жылжитынымыз анық.
Қазақстанның әлемдік қауымдастық ... ... ... ретінде
танылғанына көп уақыт бола ... жоқ. ... сол, ... ... ... ... қана қойған жоқ, даму бағдарының
негізгі бағыттарын ... ... ... ... осы ... ... ... әрине болашақты қағаз жүзінде болжау бөлек те, оны тиімді
жүзеге асырып, айқын жетістіктер мен нәтижеге жету ... ... ... ... ... ... қазақстандық өркендеу көрсеткіші кезіндегі кеңестің
шекпенінен шыққан мемлекеттер ішінде оқ бойы озық тұр, әрі ... ... ... ... ... ... ... бағасына
ие болды.
Айтып отырған ілгерілеулер қоғамдық өмірдің саласына қатысты. Ерекше
атап өтетіні, жер бетіндегі ... ... ... пен
серіктестік бағытын салмақты, бейбіт арнаға бұруы уақыт өткен ... ... ... ... бас ... ... отырған аласапыран
заманда Қазақстан халықаралық қарым-қатынаста өзге елдермен бейбіт,
ынтымақтастық, өзара ... ... ... ... ... отыр.
Шынтуайтына келгенде, басқа жұртпен байланыста қандай да бір
мүдделестер тобына ... ... ... ... ... тұрақты
дамуға бере шапағаты мол. Соның бір дәлелі, биліктің бір тармағы ретінде
белгіленген сот саласында ... шет ... ... берік
орнықты. Әлемдік кеңістіктегі құқықтық мемлекеттер қауымдастығына ... сот ... ... ... қазақстандық құқықтың дамуына
негіз салған алғы шарттардың бірі болды.
2 Қазақстан Республикасындағы соттарды мамандандырудың басты кезеңдері
мен мақсаты
2.1. Қазақстан Республикасында мамандандырылған ... ... даму ... және ... ... ... ... бағыттарының бірі ретінде құқықтық мемлекет құруды
белгілеген Қазақстанның негізгі діттегені ... ... пен жеке ... арасындағы үйлесімділікті қалыптастыру. Осындай сәйкестікті
реттеуші фактордың құқық ... ... де ... ... ... ... ... құрылған қоғамдық өмірдің өзара үйлесімді
құрылымы.
Құқықтық орта қалыптастыруға бет бүрған елдердің осы ұғым шеңберіндегі
белгілерді орнықтырған мемлекет болуы, ең ... ... даму ... ... ... адам ... ... танылатын мелекеттердің тәуелсіз
сот жүйесіне иек артатыны ... ... ... даму ... ... тәуелсіздігі мен кәсіби дәрежесі айқындайтыны ... ... ... сот ... демократиялық үрдістер мен қоғамның
тұтастай өркениеттілік өлшемдеріне сай адымдауы өзара тығыз байланысты.
Адам ... ... ... 8 ... ... конституция
және заңмен берілген негізгі құқықтары бұзылған жағдайда, әркім өзінің
бұзылған ... мен ... сот ... қорғай алады. Әрбір адам
өзәне тағылған қылмыстық айыптың негізділігін анықтау үшін, ... ... өз ... ашық және ... ... ... ... бейтарап сотпен ісінің қарастырылуына құқығы бар. Халықаралық құқықтың
жалпы танылған қағидалары мен нормалары Қазақстан ... ... ... ... болып табылады, сондықтан қазіргі кезде мемлекет
азаматтардың сот әділдігіне қол ... ... ... ұмтылуда.
Сот жүйесінің қарыштап ілгерілеуі тежелген жерде мемлекеттің басқа
салаларының алға басуы мүмкін ... Тап осы ... ... ... сот ... прогресивті бағыты соттарды
мамандандыру болып айқындалды. ... ...... дамудың,
нақтылай түссек жаңа әлеуметтік қатынастардың, нарықтық ... ... ... ... ... көз ... халықтың сот билігіне
сенімінің артуы жұртшылықтың соттарға жиі ... ... еді. ... 2001 жылы ... Қазақстан Республикасы судьяларының үшінші съезінде
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан ... ... ең ... ... адамдардың сотқа сенімінің артқандығынан,
олардың өркениетті елдердегідей бұзылған құқықтарын қорғау үшін соттарға
жиі ... ... ... ... ... ... ... [26].
Қазақстан азаматтарының өркениетті елдердегідей тек әділ билікке
жүгінуі ... сот ... ... ... ... бір ... алғышарт болғаны анық. Тап сол себептен Мемлекет басшысы сот
жүйесінің алдына қазір кезең-кезеңімен ... еніп ... ... ... ... жүктегенді. Солардың бірі — соттарды мамандандыру.
Республикадағы соттарды мамандандыру бүрын да болған. Мемлекеттік
арбитраж төрелік ... ... ... 1996 жылға дейін жұмыс істеді.
Осыдан кейін сот реформасы барысында төрелік соттар сот ... ... ... алқалар ретінде қайта құрылды.
Тоқсаныншы жылдардың басында болашақ мемлекеттік құрылымды таңдай
отырып, Қазақстан ... ... ... ... ... жаңа сот ... құруды, тәуелсіз сот жүйесін қалыптастыруды
белгіледі. Бұған қажеттілік ... ... ... ... биліктің
дербес тармағы ретінде толық құқықты тәуелсіз сотты құру керектігі пайда
болғанда туындады. Бұл ... да. ... сот ... ... ... мен ... ... дамуы мүмкін
емес.
Уақыт қойнауына енген жылдарда республиканың сот ... ... ... асырылды. Олар қоғамның заңды құқықтары мен мүдделерін өз
деңгейінде қорғауға негізделген ... сот ... ... ... ... ... ... нетижелілігі экономикалық, саяси, құқықтық
шарттарға айтарлықтай ... ... Бұл ... сот ... ... жолының, қоғамдағы дәстүрлер мен құқықтық мәддениеттің маңызы
зор. Республиканың тәуелсіздік алуымен ... ... ... ... ... экономикалық қатынастарға интеграциялануы сот
жүйесін түбегейлі реформалаудың басты ... ... жыл ... үшін айтулы кезең болды. Атқарушы ... ... жою сот ... ... ... ... жатты. Сот
реформасындағы қағидатты жетістіктердің бірі Қазақстан ... 2000 ... 1 ... «Сот ... ... бойынша шаралар туралы» Жарлығы болды [27]. Аталмыш құқықтық
актінің әділбилік үшін ... ... ... ... сот құрылымын, соттардың жұмыс тәртібін
анықтайтын принципті түрдегі тың нормалар көрсетілді. Қазақстан ... ... ... қоса ... сот ... ... ... Бізде мемлекеттік төрелік ... ... жоқ. ... сот ... ... ... ... мамаыдандыру құрылды.
Олардың шеңберінде жекелеп айтқанда экономикалық ... ... ... ... ... ... сот ... мен судьяларының мәртебесі
туралы» Конституциялық заңның 3-бабы 3-тармағына ... ... ... (әскери, экономикалық, ... ... ... ... және басқа) соттар құрылуы мүмкін
[18]. Сот төрелігінің сапасын арттыру мақсатында сот өндірісінің жекелеген
түрлері және істердің жекелеген санаттары ... ... ... ... ... соттардан айырмашылығы
мамандандырылған соттар қазіргі жергілікті ... бір ... ... Мамандандырылған соттар үшін жекелеген процессуалдық ... ... жоқ. ... ... мәртебесі тең.
Соттарды құру формасы, сот корпусын жасақтау тәртібі, судьялардың
құқықтық жағдайы, сот ... ... ... ... барлық
жергілікті соттар үшін ортақ. Солардың ... сот ... ... ... ... да бар.
Айта кететіні, облыстық және аудандық соттар істердің барлық ... ... ... жеке ... ... бойынша мамандандыру соттың өз
ішінде жүреді. ... ... сот ... іске ... сапасын арттыру
болып саналады. Айталық бір судьяның адам ... мен ... ... ... сот ... ... ... жоғары, ал келесі судья
әкімшілік немесе тұрғын үй, отбасылық және т.б. ... ... ... Бұл ... сот ... ... қатысты айта кететіні, соңғы жылдардағы қоғамның түрлі
салаларындағы позитивті өзгерістердің арқасында ... және ... ... ... жаңарды және кеңейді. Заңнамалық база бес ... ... ... ... саны он ... асып кетті. Мұндай жағдайда
әмбебап судья болу, қолданыстағы заңнамалардың барлығын бірдей жетік ... ... жаңа сот ... қалыптасуына ілесіп отыру
мүмкін емес.
Әрине, бүрынғы бірінші сатыдағы қалалық және ... ... ... ... және ... ... облыстық пен Жоғарғы
сот судьяларын ... ... ... ... ... ... ... Конституциямен кепілдік берілген азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарының сотпен қорғалуы өз деңгейінде ... ... ... ... судьялардың кәсіби деңгейін арттыру мен ... ... ... ... ... ... деп қарастыру керек.
2.2 Мамандандырылған экономикалық, әкімшілік соттардың қызметі
Нарықтық экономика талаптарымен келген жаңа ... ... ... ... қажеттілікті туындатты. Аталмыш
соттарды құруға алғышарт ... тағы бір ... ... ... ... кіру ... ... еді.
Экономикалық соттардың құрылуына негіз болған келесі мәселе Қазақстан
экономикасының инвестициялық тартымдылығын арттыру, шет елдік инвесторлар
құқығын нақты кепілдемелермен ... ету ... ... ... 1999 жылы ... ... Президенті жанындағы
Шетелдік инвесторлардың екінші мәжілісінде көтерілуі ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Президентінің 2001 жылғы 16 қаңтардағы Жарлығымен Алматы және
Қарағанды қалаларында құрылды. Аталмыш соттардың ... ... ... ... ... сот төрелігін жүзеге асыру жатқызылды.
Олардың қызмет нәтижесі ... ... ... ... ... түскені рас. Себебі, экономикалық дауларға кәсіби ... ... ... бір ... кейін-ақ сот төрелігін ... ... Бұл ... сол ... ... қатысушылары
кәсіпкерлер де айқын сезінді. Соның нәтижесінде Қазақстан Республикасы
Президентінің 2002 ... 9 ... ... ... және ... ... құру ... Жарлығымен елде
экономикалық соттар жүйесі құрылды ... ... сот ... іске ... ... ... ... құрудың бұл бағытын таңдау арқылы Қазақстанның
өркениетті қадам жасағанын көрсетті. Бұл өз ... ... ... ... тәжірибесін жинақтауға, судъяларға азаматтық, ... ... ... ... әрі ... ... ... жасады.
Қазақстан Республикасында экономикалық соттар жүйесін құрудың саяси,
экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... енуі көптеген бүрын соңды кездеспеген құқықтық
қатынастарды туындатты. Осының ... ... ... ... ... әр ... және ... бола түсті. Сондықтан,
нарықтық қатынастарға көшу нарықтық қатынас ... ... ... сот ... ... ... ... объективті
қажеттіліктің туындауы заңды құбылыс еді.
Экономикалық соттарды құруға алғышарт болған тағы бір маңызды ... ... ... тартымдылығының жоғарылауының
арқасында жағымды ... ... ... шет елдік
инвесторлар үшін нақты кепілдіктерді қамтамасыз ету керек болды.
Заңгерлерге Қазақстан заңнамасында ... он ... ... қандай
түбегейлі өзгерістердің болғанын түсіндіріп жату артық. Заңнамалық базадағы
елеулі ... тың ... ... ... ... ... барлығы
заңнамалық массивтің күрт ұлғаюына ... ... ... ... ... ... ... өндірісінде бір мезгілде
отбасылық, салық, кеден, еңбек, тұрғын үй, жер, т. б. ... ... ... ... тамырлары, эндокриндік, жүйке хирургиясы,
психикалық, гастроэнтерологиялық ауруларды ... ... ... ... дәрігерлер жоқ. Себебі, қателіктерден қашып құтылу мүмкін емес,
ал ол адамдарга қымбатқа ... ... ... да қателігі кейде адам
өмірін бұза алады емес пе? ... ... ... ... мәні ... жатыр. Яғни, сот корпусында қандай да бір ерекшелігі
бар құқықтық қатынастарды құқықтық реттеудің бүге-шігесіне дейін ... ... ... ... ... кәсіби деңгейін жоғарылату сот төрелігін атқару ... ... сот ... ... ... ... ... етуге жол
ашады. Себебі, мамандандырылған соттың судьясы кез келген, тіпті ең ... істі ... ... аз ... ... ... сот төрелігін
атқару бойынша экономикалық соттардың қызметі, басқа соттар секілді істің
дер ... ... мен ... ... істердің өзге санаттарына қарағанда экономикалық ... ... ... ... ... ... шешу кезінде
судьялар құқықтың жекелеген түрлерін түсіндіру мен қолданудағы бірқатар
қиындықтарға тап болады.
Экономикалық соттар ... ... ... ... бір ... мүліктік мүдделерін соңына дейін қорғап, сот ... ... ... шағымдайтын кездері жиі кездеседі.
Сондықтан, экономикалық соттардың жұмыс көрсеткішін ең алдымен ... сапа ... ... сот тәжірибесін қалыптастыру үшін Қазақстан
Республикасының Жоғарғы сотына экономикалық даулардың жекелеген ... ... ... ... нормативтік қаулылар қабылдау міндеті
тұр. Оның ... ... ... ... ... ... талдау,
жалпылау қажеттігі пісіп-жетілді.
2.3 Соттарды ... ... ... ... істері бойынша мамандандырылған соттардың келешегі
Сот реформасы тәуелсіздік көшінен қалмай, ... ... ... ... ... таңда құқықтық реформаның негізгі құралдарының
бірі сот реформасы деген пікір қоғамның сана сезіміне терең ұялаған. ... ... және ... ... мемлекет пәрменді сот
жүйесінсіз болуы мүмкін емес. ... ... ... құқықтық
реформаның негізгі салаларының бірі – сот реформасын одан әрі жүзеге асыру.
Сондықтан да сот жүйесін одан әрі дамыту және ... беру ... ... ... ... ... экономикалық және саяси процестер сот-
құқықтық ... ... ... ... қажет етуде.
Соттардың мамандандырылуы сот жүйесіне берік орнығып, өзіне ... пен ... ... ... ... ... ерекше сипатқа ие және басқа билік тармақтарының атқаратын
қызметінен кем түспейтін қажетті, жауапты әлеуметтік қызметтерді ... атап ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік органдардың, ұйымдардың құқықтары мен ... ... ... да ... ... ... ... соттардың құрылып, жұмыс істей бастауы заңды құбылыс.
Соттарды мамандандыру әділ шешім шығарудың кепілі ... ... ... жүрген мамандандырылған соттардың тағы бір түрі –
кәмелетке толмағандардың ісі жөніндегі соттарды құру ... ... ... ... ... ... ... сот жүйесінің алдында тұрған ендігі бір ... ... ... ... ... бойынша мамандандырылған
соттардың жұмыстарын тиісті деңгейде ... ... ... ... құру ... ... ... екі түрлі алғышартын санамалап
беруге ... ... ... ... ... ... ... туралы конвенциясын бекітуі жасөспірімдердің ісіне ерекше
көзқарас ... ... ... [44]. ... бала ... ата-аналар, педогогтар мен өзге тұлғалардың жауапкершілігін
бекіту мәселесі пісіп-жетілді.
Кәмелетке толмағандарға қатысты сот әділдігінің ... және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Жоғарғы
Сотының Жалпы отырысында бірнеше рет аталып көрсетілген, сонымен бірге бұл
санаттағы қылмыстар ... және ... іс ... ... ... мен ... қаьаң сақтау негізінде жүзеге ... ... ... Осы ... ... тағы бір міндеті кәмелетке
толмағандардың қылмыстарының алдын алу, қылмыс ... ... ... ... жөнінде шаралар қолдану қажеттігі болды.
Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы кәмелетке толмағандарға
қатысты сот ... ... ... ... ... ережелерді
қабылдады. Бұл ережелерге сәйкес осы ... ... ... ... ... асыратын мемлекеттік орган және лауазымды тұлға ... ие ... ... ... ... ... сот ... толмағандардың мүддесіне сәйкес сот ... ... ... ... ... ... және оған ... толмаған
азамат белсенді түрде қатысып, өзінің мүддесін білдіре алатындай болуы
қажет. Бұл ... шешу үшін ... ... ... ... істері бойынша сот құруды ұсынады.
Сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымының кәмелетке толмағандарға ... ... ... ... ... ... ережелерінде /Пекин
ережелері/, кәмелетке толмағандардың басты сот талқылауына сотталушы
ретінде қатысуының өзі ... зиян ... ... ... ... Сондықтан да бұл жерде аяушылық және жұмсақтық таныту іс
жүргізудегі қатаң ... ... ... ... ... кетеді.
Қазақстан Республикасының дамыған 50 мемлекеттерінің қатарына кіруге
және құқықтық мемлекет ... бет ... ... ... ... ұлттық заңдарды сәйкестендіруді талап етеді. Осыған сәйкес
Қазақстан ... ... 2007 ... 23 ... ... ... ... істері бойынша сот
құру туралы» Жарлығы қабылданды.Осы ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... әкімшілік істерді және
азаматтық істерді қарайтын мамандандырылған ауданаралық ... ... ... сот ... ... ... қарау кезінде сот қызметінде әлі
де кемшіліктердің болуы, біркелкі қателіктердің жиі ... ... ... ауыр ... жағдай және 18 толмаған тұлғалардың
қылмыс жасауының едәуір көрсеткіші – зерттеу тақырыбының ... ... ... үстіне жасөспірімдер арасындағы қылмыс түрлерінің көбейіп, кей
жағдайда қатыгездік сипаттың қаныға ... ... ... ... ... жаңа ... қарастыру міндетін қойып отыр.
Мысалы, Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы Құқықтық
статистика жіне ... ... алу ... ... ... ... кәмелетке толмағандар жасаған 2003 жылы 1007 қылмыс, 2004 жылы 6529
қылмыс, 2005 жылы 6273 қылмыс, 2006 жылы 5814 ... 2007 жылы ... ... ... ... Республикасының Жоғарғы Сотының сот
төрелігін асыруға байланысты негізгі статистикалық мәліметтері бойынша 2005
жылы 2793 ... ... ... ал 2006 жылы 2406 кәмелетке
толмағанға қатысты айыптау үкімі шығарылған. Беріліп ... ... ... кәмелетке тодмағандардың қылмысының саны азайып ... ... ... ... ... ... бұл осы ... қаралу сапасына қажетті деңгейде әсер етіп отырған жоқ деуге
болады [56, 4б.].
3. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ АРАЛЫҚ СОТ ... ... ... институтының дамуына тарихи шолу
Кеңес дәуірі кезіндегі аралық соттың даму кезендерінен сол кездегі
аралық сот ... ... ... ... ... 1917 ... ... ішінде түрлі ірткіліктер пайда бола бастады. ... ... ... қазақтың бас көтерер азаматтары жаңа жоспарларды ... үшін ... ... 1917 жылы Алихан Бөкейханов бастаған қазақ
зиялылары «Алаш-орда» партиясын дүниеге ... ... ... ... Қазақстанды Қырғыз Республикасынан
бөліп жеке мемлекет ретінде ... ... ... негізгі
мақсаты ретінде қарастырды.
«Алаш-орда» партиясы Қазақстанда өз билігін орнатқан жерлерінде ... өз ... ... ... 1918 жылы 26 ... ... ... Омск қаласындағы колчактық «министрлер кеңесіне» жедел-
хат жолдады: ... үшін ... ... ... хабарлайды. «Алаш-орда» және тергеу комиссиясы ... ... ... ... екі өкілін ... ... ... іс сапарға жіберді...».
«Алаш-Орда» өз адамдарынан ғана сот құрмақшы болды. 1918 жылдың ... ... ... «Алаш-орданың» уездік съезі өтіп, ... ... ... бес ... ... оның ... басқа қызмет
істемейтін адамдардан аталған съезде сайланатын, ал екеуі жергілікті «Алаш-
орда» бөлімінен ... ... соты ... 1919 жылы ... ... «министрлер советімен» «Алаш-орда» ұсынған Қырғыз соты
туралы ереженің жобасы бекітілді.
Осы жоспармен Ақтөбе, Темір, ... ... ... ... халық
соттарын Құру қарастырылды. Әрбір халық сотында «екі ... әділ ... ... қалмас үшін үнемі ешқайда кетпей, ... ... ... уъезд үшін ірі қылмыстық істерді, сонымен қатар
контрреволюциялық ... ... ... ... сотына қарасты
істерді қарайтын тергеу комиссияларын ұйымдастыру көзделді.
Сол ... ... ... рөлі ... ... ала ... ғана емес, сонымен бірге кейде сот қызметінің де жүктелгендігімен
анықталғанын айта кету керек.
Социалистік Қазан төңкерісі біздің еліміз халықтарының ... ... ... ... азат ... ... басталған социалистік
революцияның бір ерекшелігі, оның ... тез ... ... ... маңызды міндеті қанаушы мемлекеттік аппаратты
жойып, социалистік мемлекет аппаратын құру ... ... ... ... ... ... ... ескі
соттар да жойылды. 1917-1920 жыл кезеңдерінде Қазақстанда жаңа сот құрылымы
саласында ірі революциялық процесс жүрді: ескі ... ... ... ... сот ... ... Буржуазиялық Уақытша өкімет революцияға
дейінгі сот жүйесіне ешқандай да өзгеріс ... ... ... патшалық сот жүйесінің үстіне келді.
Ол тек қана жаңа жағдайға ... ... және де ... ... ... ... ... қөзқарасынан
айырмашылығы болмады. Керенский, Мемлекеттік думада сөйлеген сөзінде былай
деп ашық айтты: «Түркістан және ... ... ... бұл Тула және
Тамбов губерниялары емес. Оларға ағылшындар мен француздар өз колонияларына
қарағаны ... ... ... қатар, «Алаш-орданың» азаматтарының сот жүйесін өзгертіп құруға
деген жоспарларын әрқашан алға ұстады. 1918 жылдың 17 ... ... ... қаулы қабылданған «Алаш-орданың» уездік ... ... бес ... ... ... ... соты ... ол бес
адамның 3-і басқа қызмет істемейтін адамдардан ... 2-і ... ... ... ... 1919 жылы 23 тамызда колчактық
«министрлер кеңесімен» «Алаш-орда» ұсынған ... соты ... ... бекітілді.
Осы Ережемен 1917 жылғы 24 қарашадағы соттар туралы СНК ... ... ... сот жүйесін қайта қалпына келтіруге қадам
жасалды. Кеңес территориясында патшалық Ресей ... жою ... ... 5 ... ... ... кеңестерінің атқару комитеті халық
соттарын ұйымдастыру туралы бұйрық шығарды. Осы ... 1918 ... ... ... ... соты ... ... қарастырылған соттың
ұйымдастырылуы мен қызметінің негізгі принциптері ... ... ... ... осы ... және ... ... да декреттерімен, сонымен қатар социалистік құқықтық ... алу ... ... ... ... ... мен оны жүргізудің
көптеген маңызды мәселелерін бұл ... ... жоқ, ... бұл
Қазақстандағы сот тарихы жөніндегі ежелгі құжат болды.
«Ең ... ... сот ... ... 1919 ... ... Қырғыз өлкелік басқармасы бойынша Революциялық комитет туралы
Уақытша ережемен шешілді.
Уақытша ережемен Қазақстандағы сот ... ... ... а) ... ... б) ... ... соттары және солардағы
тергеу комиссиялары, в) Қырғыз өлкелік революциялық комитетіндегі округтік
халық ... г) ... ... ... ... ... ... былай делінген: «Қырғыздар арасындағы барлық дау-шарлар жауапкердің
мекен жайы бойынша ауылдық және болыстық атқару ... ... ... ... Іс ... ... және қадағалаушы
инстанциясы уездік халық соты ... [1, ... ... сот ... ... ... құралы ретінде
Аралық сот институты өзінің тарихи түп тамырымен ежелгі сот ... ... ... ... адам ... жақын даулы істерді әділетті
шешу үшін ... ... ... ... ... ... ... жарияланған табиғи құқық болып табылады. Аралық сот ... ... ... ... ... ... Рим құқығының
нормаларында, «Еркін халықтың Цех құқықтарында», Канондық құқықтарда және
көптеген ... да ... және орта ... ... ... ... Бұл ... сот институтының өркениетті сот ... ... және ... ... зор әсер еткендігін білдіреді.
Тарих бүкіл халықтың және ... ... ... ... ... біледі, мысалы, Гуго Гроций (1583 – 1645жж. голландиялық заңгер
және ... ... ... салушы) Фукидидаға (афиналық тарихшы, б.д.д.
460 – 400 жж.) ... ... ... және ... шартында: "Егер
одақ мемлекеттердің бірі одақтас мемлекетпен дауласатын болса, онда ... ... ... мемлекеттің құзырында қаралсын» деп келісілгендігін
жазды. Сонымен қатар Гуго Гроций «соғысты ... ... ... шешу үшін ... делдарды сайлау – бұл ... ... ... ... ... жол. ... бұрынғы ұлы
корольдер мен халықтар осы ... ... деп ... ... ... ... тәуелсіздік пен әділдік қағидаттары
дауларды шешу барысында жоғары объективтілікке қол жеткізуге мүмкіндік
береді, ... ... бойы ... сот ... ... қатар
дауларды шешудің заңды тәсілі болып саналған. Араб елдері сот жүйесін құра
отырып, басында-ақ мемлекеттік емес ... ... ... ... және ... ... ... бұрыннан мінез-құлықтың
конфицуанды моделінің табиғи құрам бөлігі болып ... ... сот ... ... ... ... құқығын ресми бекіткен Франция, өзінің
Конституциясына 1791 жылы сауда, шаруашылық және өзге экономикалық дауларды
шешудің тиімді құралы ... ... ... ... жаңа ... ... желісімен аралық сот өндірісі әдет-ғұрыптардың және ... ... ... ... ... ете ... дами түсті,
жетілдірілді.
Бүгінгі күні, XXI ғасырдың дамыған елдерінде 70-тен 90 %-ға ... және ... ... даулар аралық сот өндірісінің
режимінде қаралады. Қазіргі уақытта аралық сот ... даму ... даму ... ретінде қаралады және аралық сот өндірісінің заңды
қол ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы әлемдегі қарқынды дамып келе
жатқан елдердің бірі болып табылады, бұл экономиканың феноменальды ... ... ... ... ... белсенді интеграциясымен негізделеді
және сөзсіз, біздің елдің гүлденуіне маңызды үлес қосқан ... ... ... ... және ... ... қарым-қатынастары болып
табылады.
Қазақстан Республикасындағы аралық сот қызметінің Конституциялық негізі
ҚР Конституциясының 13-бабының 1-тармағы болып табылады: «Әркiмнiң ... ... ... құқығы бар және ... ... ... ... ... қоса алғанда, заңға қайшы ... ... ... ... Бұл ... ҚР АК ... нақтылайды,
ол азаматтардың құқықтарын сотпен қорғау аспектісінде аралық ... ... ... ... теңейді. Аралық және төрелік соттардың қызметін
ҚР «Аралық ... ... және ... ... төрелілік туралы»
заңдар реттейді. Қазақстан Республикасы аймақтықты қоса алғанда, төрелік
мәселелеріне қатысты негізгі халықаралық конвенцияларды және ... және ... ... күні олар ... ... құқықтық элементтері болып табылады.
Аралық сот өндірісі айқын артықшылықтардың толық кешеніне ие, оларға
келесілер жатады:
• Тәуелсіздік және объективтілік. ... ... сот ... ... ... ... пікірлердегі моральдық қасиеттерді
және тәуелсіздікті назарға ала отырып, ... ... ... қарайтын тұлғаларды дербес таңдауға мүмкіндік береді.
• Істі қарау жеделдігі. Дәстүрлі мемлекеттік сот ... ... ... ... мүмкіндігімен сот процестерінің
ұзақтығымен сипатталады, аралық соттың шешімі ... ... ... табылады
және егер шешімде өзге мерзім және тәртіп көрсетілмесе, ол сол сәтте күшіне
енеді.
• Кәсіптілік және құзыреттілік. Аралық соттардың ... ... ... ... және бейтараптығы, себебі бұл қасиеттерге
лайықты ... ... ... ... ... шешу құралы ретінде талап
етілмеуіне алып келуі мүмкін. Әділдіктің аралық сотқа ... ... ... ... соттың мінсіз беделін қамтамасыз ету қажеттілігімен
және даулардың ... және ... ... ... тұлғалардың
аралық сотқа сенімімен негізделген.
• Процестің үнемділігі. Аралық сот алымының мемлекеттік бажға мөлшерлес
және барлық инстанциялармен бір деңгейде болған ... ... ... дауларды
қарау жалпы құзырлы сотпен салыстырғанда «арзан» болады;
• Ыңғайлылық. Аралық сот орны сот ... ... ... ... қамтамасыз етуге қойылатын барлық талаптарды қанағаттандыруы
тиіс, себебі қолайлы жағдай тараптарға және ... ... ... және ... ... ... ... беруі өте маңызды.
• Прогрессивті кадрлық бақылау – аралық соттардың ауыспайтын және ... ... ... ... ... мәртебесі артықшылықтарды, яғни
қызметінің айналасында айғай-шу тудырмайды;
• Аралық сот шешімінің орындалуына кепілдік. Аралық ... ... ие, олар ... ... тараптары үшін ғана емес, сонымен
қатар мемлекеттік органдар үшін де ... ... ... Олай болса,
орындау кепілдігі бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес
аралық соттың ... іс ... ... ... ... ... Дауларды мәмілелі шешу мүмкіндігі. Аралық сот өндірісі ... және сот ... ... ... қол жеткізудің жоғары
деңгейін болжайды;
... сот ... ... ... ... және аралық соттың
лауазымды тұлғалары ... ... істі ... ... ... келіп түскен
материалдарды қарау барысында оларға белгілі ... ... ... ... және өзге де ... ... ... жария етуге құқықсыз.
Жақын арада аралық соттар біздің еліміздің құқық жүйесіндегі қарапайым
элементі болады деп сенеміз, себебі бұл - ... ... ... және ... бизнес этикасы
Қазақстан Республикасының «IAC» Аралық Соты тұрақты ... ... ... ... ... сот ... табылады. Бұл ... ... ... ... ... келіспеушіліктерді талқылау мүмкіндігіне ие екендігін білдіреді,
сонымен ... ... ... нарықтық экономикамен және де оның даму
шарттарына ... ... ... ... ... жасауға көзделген. Қазақстан Республикасының «IAC» Аралық
Сотының құрылу ... ... ... ... жұмыс барысында, қарамағына
берілген келіспеушілікті әділ, объективті әрі заң ... ... ... ... келу ... ... ... іс жүзіне асырады.
Қорытынды
Қазақстан Республикасындағы сот билігі мемлекеттік билік тармақтарынан
өзінің құзіреті мен функциялары бойынша ерекшеленеді. Мемлекет атынан ... ... ... ... ... ... ... құқықтық даулар мен істерді шешу жөнінде заң құзірет берген шекте
сот төрелігін ... адам мен ... ... ... алатын
құқықтары мен бостандықтарын қорғау мақсатында өздеріне жүктелген өзге де
міндеттерді жүзеге асырады, мемлекеттің бүкіл ... ... ... ... Республикасында сот-құқықтық реформаның ойдағыдай
жүргізілуі, шынайы құқықтық мемлекетті құру ... ... ... іс
жүргізу заңнамасын әрі қарай дамытуды талап ... Осы ... ... ... ... сот ... ... ерекше өзекті
мәселелердің бірі.
Билікті бөлісу түжырымдамасында сот билігі заң шығару және ... ... ... Республикасының Конституциясы мен
заңдарына ғана бағынады. Бұл жерде ... ... ... ... қоғам мен азаматтар алдындағы жауапкершілік.
Мамандандырылған соттар - құқықтық, ... ... сот ... ... ... ... Соттарды мамандандыру
бағытының қарқын алуына Қазақстанның әлемдік қауымдастыққа интеграциялануы,
нарықтық экономика жолын ... адам мен ... ... ... ... ... ... маңызды міндеттердің қатарына қоюы алғышарт
болды.
Мамандандырылған ... ... ... ... ... өркениет ережелерімен дамуына жол ... ... ... ... әділ ... жағдайында өрлеуіне мүмкіндік
береді, шағын және орта бизнестің құқықтары мен ... ... ... оның ... ... тірегі ретіндегі мәртебесін арттыра түседі,
Қазақстанның инвестициялық тартымдылығын күшейтуге жол ашады.
Мамандандырылған ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерінен қорғау. Сол арқылы лауазымдық
құқық бұзушылықтарға тосқауыл қою, мемлекеттік биліктің ... ... ... ... ... ... толмағандардың ісі бойынша соттардың мақсаты - кәмелетке
толмағандардың жас ерекшеліктерін ... ... ... ... ... алу. Бұл ... жасөспірімдерге арналған соттың ізгілік
қағидаларын басшылыққа алғаны ... ... ... ... балаларға арналған соттың сот төрелігін атқарудағы тәрбиелік
ұстанымдарын жалпылап, қазақстандық үлгісін саралау міндеті ... ... ... ... Республикасының Жоғарғы соты мен ... ... ... өткен ... ... ... ... және оны ... қамтамасыз
ету проблемалары» атты ... ... ... ... ... № 64. - 5 ... - ... Мелани Пайсер. Судьялар съезі: пайым мен парыз / Заң газеті. - №46-
47. - 2005.
3. С.З. Зиманов. ... ... - ... ... Международная научно-практическая конференция. 9-10 ... - ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 ... ... ... ... экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел
жаңару жолында» / Заң газеті. - ... Б. ... ... ... пен ... ... / Заң
газеті. 23 ақпан. - №15-16.
6. Қ. ... ... сот ... даму ... ... ... Фридмэн Л. ... в ... ... ... и право. - №3. – 2001.
8. Н.А. Бекбергенов, «Правоохранительная система в ... ... ... ... - ... - ... Становление судебной власти в обновляющийся ... / Под ... Б.Н. - ... ... Сулейменова Г.Ж. «Суд и судебная власть в Республике Казахстан». -
Алматы, 1994г.
11. Комментарий к Конституционному закону Республики ... ... ... и ... ... ... ... - Астана,
2003.
12. Қ. Мәми. «Сот билігінің тәуелсіздігі» // Заң. - №6. - 2003.
13. Қ. Мами. «Форум ... ... ... // Заңгер. - №4. -
2004.
14. Инго Риш. «Распределение дел в суде и ... ... ... - №4. - ... ... Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995. - 30 тамыз.
16. «Құқықтық реформа туралы ... ... / ... - 1994.
17. Н. Колоколова. «Судебная власть и ... // ... - № 7. - 1999.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аймақтағы петроглифтерді зерттеу ісінің қалыптасуы мен дамуы16 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Лизинг және әлемдік лизингтік нарықтың қалыптасуы28 бет
Тірі табиғат объектілерінде қордаланған адамдардың қажетіне керекті биологиялық ресурстарға өсімдіктер және жануарлар ресурстары162 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстан туризмінің дамуындағы көліктің маңызы83 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь