Топырақ бонитетінің қысқаша тарихы

Мазмұны

Кіріспе

1. Топырақ бонитетінің қысқаша тарихы

2. Топырақ бонитетін анықтау әдістері мен тәсілдері

3. Топырақ бонитетінің критерилері мен негізгі принциптері

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Топырақ дүние жүзіндегі тарихи кезеңдерде дамыған адамзат қоғамдары мен табиғи байлықтарының заттық (материалдық) негізі болып табылады. Ол үлкені-кішілі организмдердің Жер планетасындағы аналық жыныстармен өзара әрекеттесуінің арқасында түзіледі. Сондықтан топырақ тірі және өлі заттардың физико-химиялық күрделі бірігуінен пайда болған биосфераның литосфера деп аталатын биокосты бөлігіне кіреді.
Бонитеттеу (латынша bonitos – жақсы) , яғни ізгі сапалық деген мағына береді. Бонитеттеу топырақтарды бағалау, ауыл және орман шаруашылығында, өндірістік құрал тұрғысында, топырақтың сапасын салыстырмалы бағалау, ол топырақ қасиеттері мен өнім деңгейін есептеуге негізделген және санды көрсеткіштері мен (баллдар) белгіленеді. Ғалымдардың анықтауы мынадай: -Соболев С – «Бонитировка немесе топырақты сапалы бағалау деген түсінік - топырақтарды өнімділігі тұрғысынан арнаулы жіктеу; ол топырақтардың, ауылшаруашылық дақылдарының өсіп-дамуына оңтайлы және олардың орташа көпжылдық өніктілігіне сай (корреляция) келетін, ең маңызды белгілері мен қасиеттері негізін құрайды».
- Карманов И – «Бонитировка деген – ықтималды егіншіліктің қарқынды деңгейіндегі топырақтарды өнімділігі тұрғысынан салыстырмалы бағалау».
- Гаврилюк Ф – «Бонитировка деген өнімділік қабілетіне қарай топырақтардың қасиеттерін салыстырмалы бағалау; ...ол деген топырақтарды тектік - өндірістік жіктеу; олардың құнарлығы балл арқылы есептеледі; топырақтар сапасының өнімділігі мен оңтайлылық көрсеткіші».
Мемлекеттік жер кадастры жерлік учаскелер туралы барлық мәліметтерді (информация) қамтиды.
Учаскелер болса мызғымайтын нысан (объект) – жерлік учаскеге меншіктік құқық, жерді пайдалануға құқығы (жерлік учаскелердің мөлшері мен сапалық күйі, құны, т.б.) және нарықтық экономиканың тіршіліктік (функциялық) , сондай-ақ жер қорын нәтижелі басқару құралы болып саналады. Ол жерлік нарықты дамытуға, бағалауды жетілдіруге, дұрыс салық салуға және т.б. жер төлемдерін атқаруға, ипотектік (жерге қарыз алу) кредиттеуге және фискалдық (мемқазна ынтасы) саясатты іске асыруға себептеседі.
Топырақтарды бағалау жалпы мемлекеттік проблемаға айналып, жер кадастрдың (құжаттар жиынтығы) құрамдық бөлігі болып саналады.
Ал топырақтарды бағалау болса аталған жер кадастр мәселелерін шешуге керек құжат. Солардың бастығы- ауылшаруашылығы өндірісінің негізгі құралы – жер туралы деректермен жоспарлау мекемелерін қамтамасыздау, жерлік деректер болса ауыл шаруашылық өндірісінің жоспарлау, ұйымдастыру мәселелерін шешуге, ауыл шаруашылық кәсіпорындарының өндірістік әрекетінің нәтижелерін бағалауға, шаруашылық есептік қатынастар жүйесін, ауыл шаруашылық өнімдеріне мемлекеттік бағаларды, материалдық- техникалық қамтамасыздандыруды, салық салуды, кредиттеуді, т.б.реттеуге керек.
Бонитеттеудің мақсаты ауыл шаруашылық дақылдар және табиғи шөптесіндер мен ормандар өсіп-өнуіне ең қолайлы топырақтарды анықтау, оның материалдары аймақтық ғылыми негізделген, өндірістің топырақ – климаттық жағдайларын сәйкес қолданылатын, егіншілік жүйесін енгізуге, тыңайтқыштарды дұрыс және тиімді пайдалануға және –де басқа мелиоративтік – топырақ құнарлығын қайтаруға, тұрақтылауға және көтеруге бағытталған шараларды енгізуге керек. Жерді (топырақты) бағалау жұмыстарының топырақ жамылғысын бұзылудан, батпақтану, қайта сортандану мен ластанудан, т.б. құбылыстардан қорғауда маңызы зор., себебі жердің (топырақтың) пайдалануы мен күйін анықтау, оның саны мен сапасын қатал есептеу, яғни топырақтарды бағалау материалдары негізінде жүргізіледі.Сонымен қатар, топырақ бонитеті- топыраққа өндірістік тұрғыдан салыстырмалы баға беру. Мен осы дипломдық жұмысымның материалдарын 2006 жылдың ақпан айының 6-17 аралығындағы дипломдық практика кезінде ГОСПЦЗем орталығында және «Республикалық ауылшаруашылығы кітапханасында» жыйнадым.
Қолданылған әдебиеттер

1. Оспанов Бақыт, Жамалбеков Есбол. «Қазақстан жер қорлары, оларды бағалау және тиімді пайдалану». Қаз. Ұлттық унив-ті. Алматы: 2005ж.
2. Тазабеков Тілепбай «Топырақтарды жақсарту, бағалау және қорғау». Алматы: Қазұлтагру, 2004ж.
3. Жамалбеков Е.У., Білдебаева Р Н. «Жалпы топырақтану және топырақ географиясы». Алматы: Қазақ унив-ті 1997ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1. Топырақ бонитетінің қысқаша тарихы
2. Топырақ бонитетін анықтау әдістері мен тәсілдері
3. Топырақ бонитетінің критерилері мен негізгі принциптері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Топырақ дүние жүзіндегі ... ... ... адамзат қоғамдары
мен табиғи байлықтарының заттық (материалдық) негізі ... ... ... ... Жер ... аналық жыныстармен өзара
әрекеттесуінің ... ... ... ... тірі және ... ... ... бірігуінен пайда болған биосфераның
литосфера деп аталатын биокосты ... ... ... bonitos – ... , яғни ізгі ... ... ... Бонитеттеу топырақтарды бағалау, ауыл және орман ... ... ... топырақтың сапасын салыстырмалы бағалау, ол
топырақ қасиеттері мен өнім деңгейін есептеуге ... және ... мен ... ... Ғалымдардың анықтауы мынадай:
-Соболев С – «Бонитировка немесе топырақты ... ... ... ... -
топырақтарды өнімділігі тұрғысынан арнаулы жіктеу; ол ... ... ... ... және ... ... өніктілігіне сай (корреляция) келетін, ең маңызды белгілері мен
қасиеттері негізін құрайды».
- Карманов И – ... ...... ... ... ... ... тұрғысынан салыстырмалы
бағалау».
- Гаврилюк Ф – «Бонитировка деген өнімділік қабілетіне қарай
топырақтардың қасиеттерін салыстырмалы ... ...ол ... ... - ... жіктеу; олардың құнарлығы балл арқылы есептеледі;
топырақтар сапасының өнімділігі мен оңтайлылық көрсеткіші».
Мемлекеттік жер ... ... ... туралы барлық
мәліметтерді (информация) қамтиды.
Учаскелер болса мызғымайтын нысан (объект) – жерлік ... ... ... ... ... ... учаскелердің мөлшері мен
сапалық күйі, құны, т.б.) және ... ... ... , ... жер ... ... басқару құралы болып саналады.
Ол жерлік нарықты дамытуға, бағалауды ... ... ... ... және
т.б. жер төлемдерін атқаруға, ипотектік (жерге қарыз алу) кредиттеуге ... ... ... ... іске ... себептеседі.
Топырақтарды бағалау жалпы мемлекеттік проблемаға айналып, жер
кадастрдың (құжаттар жиынтығы) құрамдық ... ... ... ... ... ... аталған жер кадастр мәселелерін шешуге
керек құжат. Солардың бастығы- ... ... ... ...
жер туралы деректермен жоспарлау мекемелерін қамтамасыздау, жерлік деректер
болса ауыл ... ... ... ... ... ауыл ... кәсіпорындарының өндірістік әрекетінің нәтижелерін
бағалауға, шаруашылық ... ... ... ауыл ... мемлекеттік бағаларды, ... ... ... салуды, кредиттеуді, т.б.реттеуге керек.
Бонитеттеудің мақсаты ауыл шаруашылық ... және ... ... ... ... ең ... топырақтарды анықтау, оның материалдары
аймақтық ғылыми негізделген, өндірістің топырақ – климаттық ... ... ... ... енгізуге, тыңайтқыштарды дұрыс және
тиімді пайдалануға және –де басқа мелиоративтік – ... ... ... және ... бағытталған шараларды енгізуге керек.
Жерді (топырақты) бағалау жұмыстарының топырақ жамылғысын бұзылудан,
батпақтану, ... ... мен ... т.б. ... ... зор., ... ... (топырақтың) пайдалануы мен күйін анықтау, оның
саны мен сапасын қатал есептеу, яғни ... ... ... жүргізіледі.Сонымен қатар, топырақ бонитеті- топыраққа өндірістік
тұрғыдан салыстырмалы баға беру. Мен осы дипломдық жұмысымның материалдарын
2006 жылдың ақпан ... 6-17 ... ... ... ... ... және ... ауылшаруашылығы кітапханасында»
жыйнадым.
1. Топырақ бонитетінің қысқаша тарихы
Топырақ ... ... ... ... ерте ... Бұл жиындағы мәліметтер XY-XYII ғ. ғ. қолжазба ... ... ... ... ... т. б. қоныстар аталған.
Егістік топырақтарға сипаттама берілген, сапасына қарай олар жақсы, орташа,
нашар және ... ... ... .Екінші кезеңдегі жер сапасын
есептеу жұмыстарын 1833-1867 ж.ж. ... ... ... ... ... мен ... ... Комиссия мүшелері
топырақтар сапасы жайында мәліметтер жинап, әр топырақтан алынатын орташа
өнімді анықтаған. Осы жұмыстар ... ... ... өнім ... ... ... (кестесі) құрылған. Кадастрлық комиссия
жұмыстарын В. Докучаев жоғары бағалаған, себебі оның ... ... ... ... ... қажетті материал келтірілген.
1861 жылғы реформадан кейін ... ... ... ... ... ... ... топырағын бонитеттеуде үшінші
кезең басталды.
П.Костычев (1872) ... ... ... ... ... ... тегіне, өсетін дақылдар сипатына, топырақтардың орнына,
қалыңдығына және астындағы жынысқа аударуды ұсынған.
Жергілікті ... ... ... ... әр ... мен ... ... жер иесінің таза пайдасы т.б. тұрғыдан)
жүргізіледі. Төменқала губерниясы топырағын зерттеу материалдарына ... ... Н. ... қатысуымен, алғаш рет топырақты ғылыми
бонитеттеу әдісін ұсынды, ол орыстың табиғи-тарихи ... ... ... ... ... әдісі деп аталады.Ол бойынша топырақтарды
немесе жердің ... ... ... ... ... олардың құнарлығын
анықтайтын табиғи сапалары, яғни «табиғи құқықтық қабілеті» саналған.
В.Докучаев ... ... ... анықтауда маңызы зор
қасиеттерді негізге алған Ондай қасиеттер 4 топқа біріктірілген:
1. Геологиялық ... ... ... ... ... мен ... ... гумус мөлшері);
2. Химиялық (миниралдық құрам және әр топырақ типіндегі ... ... ... жұту қабілеті;
4. Физикалық қасиеттер
Көрсетілген қасиеттердің әр тобында
Жердің негізгі сапасын бағалайтын ең ... ... ... ... ... яғни олар ... кепілі-
табиғи сапаларын жатқызған.
Топырақтарды бонитеттеу В.Докучаев пікірінше топырақ құнарлылығын
анықтайтын көптеген ... ... ... ... ... ... қабатының қалыңдағы, ондағы гумус мөлшері, аналық жыныс ... ... т.с.); ... ... ... ... үшін әр
топыраққа толық химиялық талдау жүргізілген: топырақты фторлы сутек ... ... ... ... ... ... ... ( 10
және 1 процентті тұз ... ... ... ... ... ... қасиеттері. Көрсетілген қасиеттердің әр тобында ең жақсы
топырақ 100 бал алған, ... ... ... ... баллдардың
анықтаған. Жоғарыдағы 4 көрсеткіштердің орташа ... ... ... ... құрған. Топырақтардың осындай бағалау деректерін өнім
мен салаыстырғанда ... ... ... ... ... толық бонитеттеу кестесін Н.
Сибирцев құрастырған. Сонымен В.Докучаев пен Н. ... ... ... мен ... дамытуға көп еңбек сіңірген.
Ғалымдардың пікірінше топырақ-табиғи-тарихи дене, сондықтан оны
еңбек объектісі (орны) және ... ... ... ... үшін пайдалануға болады деген.
1кест- Ресейдің Төменгі губерниясы топырақтарын жалпы бағалаулық
(бонитеттік) шкаласы (Докучаев,1886).
|Топырақтар ... ... |
|1 |2 ... ... ... |100-80 ... өзен аңғарлық |100-90 ... ... |80-70 ... ... ... |65 ... ... ... |55 ... ... құмбалшық |35 ... ... ... |50-45 ... ... ... |20-15 ... ... ... орташа санынан барып топырақтардың соңғы
бағалауы жасалған. Бағалаулық баллдар мен өнім деректерін салыстырғанда
жақсы ... ... ... ... ... атты еңбегінде топырақтар сапасын анықтаудағы бас
белгіге ... ... ... Сол ... ... 10 сыныпқа
бөлген және оларды күздік дақылдар өнігі мен салыстырған (2-кесте).
кест-Топырақтағы қарашірінді мөлшері мен күздік
дақылдар өніктілігі (Константинов, 1901)
|Сынып ... ... ... ц\га |
|1 |2 |3 |4 ... ... көпгумусты |10 ... ... ... ... |8 ... ... |Қаратопырақ азгумусты |6 |6,6-8,2 ... ... ... |6 |5,0-6,6 |
|X |Тым ... ... |

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақ бонитеті67 бет
«Вокалдық-хор тәрбиелеу» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі32 бет
«Каспиймұнайқұрылыс» АҚ – ның қысқаша тарихы22 бет
«Кондитер цехы жабдықтары» қыскаша оқу құралы40 бет
«Приречное» ЖШС-тің кәсіпорнының қысқаша сипаттамасы31 бет
«Статистика» пәнінен дәрістің қысқаша конспектісі22 бет
«ш. бейсенованың «сүзгенің соңғы күндері» хикаятындағы лиризм мен психологизм. а.кемелбайдың "қоңыр қаз" шығармасын талдау. е.раушановтың « ғайша - бибі»поэмасының құрылымдық ерекшелігі. е.раушановтың «аспанға көшіп кеткен ел» поэмасының сипаты. е.раушановтың «қызық емес оқиға» атты поэмасының діни- мифологиялық сюжеті. ақын н.айтұлының «тоғыз тарау» поэмалар кітабына қысқаша талдау»21 бет
«Ғылыми зерттеулердің методологиясы» пәнінен дәрістердің қысқаша курсы32 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет
Алакөл көліне қысқаша сипаттама21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь