Сыртқы әсерлер. Сыртқы әсерлерді реттеудегі мемлекеттің рөлі

КІРІСПЕ
1. СЫРТҚЫ ӘСЕРЛЕР.СЫРТҚЫ ӘСЕРЛЕРДІ РЕТТЕУДЕГІ
МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ
1.1 Сыртқы әсерлер
1.2 Түзету енгізілетін салықтар мен жәрдем ақшалар
1.3 Экономикалық санат ретіндегі меншік
2 КОУЗА ТЕОРИЯСЫ
3 Коузаның Қоршаған ортаның ластануымен күрес теоремасы практикалық қолдану
2.1 Коуза теоремасының теоретикалық мағынасы
3 МЕМЛЕКЕТ ИЕЛІГІНЕ АЛУ ЖӘНЕ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ
3.1 Жекешелендру процесінің себептері
3.2 Жекешелендру және шаруашылық жүргізуші субьект
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Басқа әлеуметтік идеяларға және саяси бағдарлауға қарағанда құқықтық заң жоғарлығындағы және адамдар мен азаматтық құқықтарының басымдылығындағы демократиялық құқықтық мемлекет Қазақстанның болашақтағы мемлекеттік қатар ретінде қоғаммен нақты түрде қабылданған. Осы міндетті шешу қазіргі замандағы заңнаманы құрумен, мемлекеттің және оның органдарының қызметінің муниципальды жүйелер мен қоғамдық қалыптасулардың мемлекеттік және қоғамдық өмірдің барлық салаларында және ең бастысы қоғам мен әр адамның құқықтық мәдениетінің жоғары деңгейін құру шексіздігінің шекарасында тұрған құқықтық ингилизімнің қол жеткізілген қауіпті шектерін жеңе отырып, тәуелсіз сот төрелігінің сенімді, жылдам және, әділ әділеттерінің заңдылығын қамтамасыз етумен ғана байланысты болады.
Осы процестерді дамытудың қажетті шарттары олардың құқықтық сүйемелдеуі мен егемендікті жүзеге асырушы, көзі - Қазақстан халқы, ел аумағындағы жалғыз саяси ұйым-мемлекетпен қамтамасыз ету болып табылады. Бірақ мемлекет пен құқықта «аспаптық мағына» ғана емес, сонымен бірге «дербес құндылық» та бар. Бір уақытта бұл өркениетті өмір сүру құқығы және адамға тиісті еркіндікті қамтамасыз ету құралы. Осы мақсатқа қоғам «мемлекеттік биліктің институтына » жүктелген жауапкершілікті арттыру арқылы ғана келеді. Экономикалық, саяси және әлеуметтік қайта құру, осындай іс-қимылдарға сапалы құқықтық база құру жөніндегі батыл іс-қимылдар арқылы ғана жетеді.
Ол заңгерлердің жоғары кәсіби билікті құрамын және мемлекеттік қызметшіліер мен құқықтық қызметпен айналысатын басқа тұлғалардың жеткілікті құқықтық сауаттылығын қажет етеді. Осы қызметің қоғамда пайдалылығы және беделділігі революциялық қайта құрылулар, қоғамның әлеуметтік құрлысы, оның жаңа экономикалық және саяси бағдарлары кезеңінде едәуір өседі.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1. СЫРТҚЫ ӘСЕРЛЕР.СЫРТҚЫ ӘСЕРЛЕРДІ РЕТТЕУДЕГІ
МЕМЛЕКЕТТІҢ РӨЛІ
1.1 Сыртқы әсерлер
1.2 Түзету енгізілетін салықтар мен жәрдем ақшалар
1.3 ... ... ... меншік
2 КОУЗА ТЕОРИЯСЫ
3 Коузаның Қоршаған ортаның ластануымен күрес теоремасы
практикалық ... ... ... ... мағынасы
3 МЕМЛЕКЕТ ИЕЛІГІНЕ АЛУ ЖӘНЕ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ
3.1 ... ... ... ... және ... ... субьект
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Басқа әлеуметтік идеяларға және саяси бағдарлауға қарағанда құқықтық
заң жоғарлығындағы және адамдар мен азаматтық құқықтарының ... ... ... Қазақстанның болашақтағы мемлекеттік қатар
ретінде қоғаммен нақты түрде қабылданған. Осы ... шешу ... ... құрумен, мемлекеттің және оның органдарының қызметінің
муниципальды жүйелер мен қоғамдық қалыптасулардың мемлекеттік және ... ... ... және ең ... ... мен әр адамның құқықтық
мәдениетінің жоғары деңгейін құру шексіздігінің шекарасында тұрған ... қол ... ... ... жеңе ... ... ... сенімді, жылдам және, әділ әділеттерінің заңдылығын қамтамасыз
етумен ғана байланысты болады.
Осы процестерді дамытудың ... ... ... ... мен ... жүзеге асырушы, көзі - Қазақстан халқы, ел
аумағындағы жалғыз саяси ұйым-мемлекетпен қамтамасыз ету болып табылады.
Бірақ ... пен ... ... мағына» ғана емес, сонымен бірге
«дербес құндылық» та бар. Бір уақытта бұл өркениетті өмір сүру ... ... ... ... ... ету құралы. Осы мақсатқа қоғам
«мемлекеттік биліктің институтына » жүктелген жауапкершілікті арттыру
арқылы ғана келеді. Экономикалық, саяси және ... ... ... ... ... ... база құру ... батыл іс-қимылдар арқылы
ғана жетеді.
Ол заңгерлердің жоғары кәсіби ... ... және ... мен ... ... ... ... тұлғалардың
жеткілікті құқықтық сауаттылығын қажет етеді. Осы қызметің қоғамда
пайдалылығы және беделділігі революциялық қайта құрылулар, қоғамның
әлеуметтік құрлысы, оның жаңа экономикалық және ... ... ... ... ... ... оның ... және әртүрлі құқықтық
салаларында бағдарлай білуінде жатыр. Азаматтық құқық құқықтың ... ... ... орын алады, өйткені күнделікті өмірде азаматтар
арасында үнемі азаматтық-құқықтық ... ... ... отырады және
заңгердің қайсысы болсын осындай қатынастарда пайда болған дауларды қалай
заң бойынша шешу ... ... ... ... ... ... ... РӨЛІ
1.1Сыртқы әсерлер
Нарықтық жүйе бірқатар жағдайларда сыртқы әсерлер деп аталатындармен
қақтағысып отырады.
Сыртқы әсерлер, экстерналиялар-бұл бағаларда бейнесін алмаған
нарықтық мәмілелерден шығындар немесе ... Олар ... деп ... экономикалық агенттердің сол операцияларына қатысушылар ғана емес,
сонымен бірге үшінші ... да ... бар. Олар ... ... ... ... мен ... тұтыну ретінде де пайда болады.
Сыртқы әсерлер теріс пен оңға бөлінеді. Теріс әсерлер шығындармен, оң-
үшінші тұлғалар үшін ... ... ... сыртқы әсерлер
әлеуметтік шығындар мен жекеше шығындар арасындағы айырымды
көрсетеді:MSC=MPC+MEC, MSC- шекті қоғамдық ... ; MPC- ... ... ; MEC- ... ... ... сыртқы әсер бір экономикалық агенттің қызметі басқалар үшін
шығындар келтірген жағдайда пайда болады. Бұны мысалмен көрсетейін.
Целлюлозды- қағаз комбинаты жеткіліксіз жақсы ... суды ... ... ... ... ... төгіндісі өндірістің көлеміне
пропорцианалды деп айталық. Бұл өндірістің өсуіне қарай қоршаған ... ... ... ... Целлюлозды- қағаз комбинаты судың
толық тазалауын жүзеге асырмайтындықтан оның шекті жекеше ... ... ... ... ... ... ... тазалығыш
имараттардыңқосымша жүйесін құруға шығыстарды қоспайды. бұл шығарылатын
өнімдер саны шығарудың тиімді көлемінен асып кетеді.(1-сурет) Тазалағыш
имараттарсыз шығарылатын өнімдердің саны Р1 ... Q1 ... ... ... тепе-теңдік Е1 нүктесінде қойылады, онда MPC шекті жекеше
шығындарына тең ... MSВ ... ... ... тең ... қисық
сұраныспен қиылысады, дәлірек айтқанда MPC= MSВ
Сонымен бірге шекті әлеуметтік шығындар шекті жекеше шығындардың плюс
шекті сыртқы шығындардың сомасына тең. ... егер ... ... ішкіге
айналдыра алсақ, онда шығарудың тиімді көлемі Р2 дейінгі баға өсімінде Q2
дейін қысқартылушы еді. Е2 нүктесіндегі шекті қоғамдық ... ... ... теңестіруші еді MSВ=MSС
Сурет 2 -Теріс сыртқы әсерлер
Е2 нүктесінде қоршаған ортаны ластанудың зардаптары толығымен
жойылмайтындығына көңіл аударайық (біздің ... ... суды ... ... ... ал ... ... комбинатының өндіріс
көлемі Q2 нүктесінде нөлге тең емес). АЕ1Е2 ұшбұрышының алаңы ішекті жекеше
шығындардың ішекті әлеуметтік шығындардан төмен болып шыққандығына
байланысты тиімділікті ... ... ... ... сыртқы
әсер болған кезде экономикалық игілік сатылады және ... ... көп ... ... ... айтқанда теріс әсерін тигізетін
сыртқы әсерлермен тауарлар мен қызметтерді қайта өндіру орны бар.
Оң сыртқы әсер егер бір ... ... ... ... ... болады: MSB = МРВ + МЕВ, мұнда MSB- шекті қоғамдық
пайдалар; МРВ- шекті жекеше пайдалар; МЕВ- шекті ... ... ... ... оң ... ... қол жеткізуге жақсы
мысал береді. Қоғамда оның әр мүшесі азаматтардың жақсы білім алуынан жеңіп
шығады. Әйтсе де біздің әрқайсысымыз білім алу ... ... ... ... тұтастай алатын пайдалары туралы ойланады. Шешім қабылдай
отырып ұтымды тұтынушы жақсы білім алумен байланысты ... ... ... ... ... арақатыстырады. Азаматтың капиталына
қорлар қоғам үшін оңтайлыдан төмен болу мүмкін екендігі таң қаларлық
емес(2-сурет) Е1 нарық тепе-теңдігі шекті жекеше пайдалардың және ... ... ... ... ... ... Оң сыртқы әсер
Сонымен бірге шекті әлеуметтік пайдалардан шекті сыртқы
пайдалардың көлеміне көп. Сондықтан ... үшін ... ... шекті
әлеуметтік пайдалар мен шығындардың қиылысу нүктесінде, дәлірек айтқанда
Е2 нүктесіне жетуші еді. Тиімділік АЕ1Е2 ұшбұрыщының ... ... оң ... ... ... экономикалық игілік сатылады және тиімді
көлемде салыстырғанда аз сатып ... ... ... ... мен ... ақшалар
Теріс сыртқы әсерлермен тауарлар мен қызметтерді қайта өндіруді
қысқарту және сыртқы оң ... ... мен ... ... өндіруге
дейінгі емесін толықтыру үшін сыртқы әсерлерді ішкілерге түрлендіру шекті
жекеше шығындарды шекті әлеуметтік шығындарға жақындату жолымен қол
жеткізілуі мүмкін. ... осы ... ... ... ... ... мен ... ақшаларды пайдалануды ұсынды.
Тезету енгізуші салық- бұл шекті жекеше шығындарды шекті
қоғамдықтың ... ... ... сыртқы теріс әсерлермен
сипатталатын экономикалық игіліктерді шығаруға арналған салық. Біздің
мысалда целлюлозды- қағаз комбинатымен салық шекті сыртқы шығындарға тең
Т=MEC нарық тепе-теңдігі тиімдіге: MSB=MSC ... ... ... ... енгізуші жәрдем ақшалар-бұл шекті жекеше пайданы шекті
қоғамдыққа жақындатуға мүмкіндік беретін сыртқы оң әсермен сипатталатын
экономикалық ... ... мен ... ... ақшалары.
Оқыған жағдайда түзету енгізуші жәрдем ақшалар сыртқы шекті
пайдаларға тең(S=MEB) студенттерге берілетін еді, бұл көрсетулерге,
MSB=MSC ... ... ... ... ... салықтар мен жәрдем ақшалар сыртқы әсерлердің
болуы арқасында ... ... ... шеше аомайды.Біріншіден,
нақты практикада шекті шығындар мен пайдаларды дәл шығару өте қиын.
Екіншіден, залал мөлшері өте жақын құқықтық және саяси дискуссиялар
барысында ... ... ... ... ... теріс
әсерлермен сипатталатын игіліктерді өндірішілер төлейтін жағдайда соңғы
рөлде ойнайды, алға қойған мақсатқа ылғи да жете бермейді. Осының бәрі
түзету енгізуші салықтар мен ... ... ... ... ... және
проблемаларды шешудің жаңа жолдарын табуға талпынысты.
1.3 Экономикалық санат ... ... ... ... бойы ... ең ... ... аралықтың шеңберіндегі ұғымдардың санына жатады. Бірақ та
теоретикалық жоспардағы іс күреспен шектелмейді. Әлеуметтікшайқалулар
меншіктің қалыптасып отырған қатынастарын өзгертуге, осы қатынастардың ... ... ... ... ... ... себептернің бірі болады.
Бір жағдайларға осы әрекет жасаулар жетістіктерін әкелсе,екінші бір
жағдайларда күйреуге ұшырады. Қоғам шынында да өзінің дамуының жаңа, ... ... ... де ... ... ... ... қоғам алыстағы артқа лақтырылып тасталған және қалай ... ... ... ... ... ... ... жиырмасыншы ғасыр бойы екі мәрте меншік
қатынасының үзілуі блды. Біріншісі 1917 ... ... ... ... аяқталды, оның зардабын бір ғана ұрпақ тартпайды.
Екіншіден біздің кезде өтеді. Оның негізгі мақсаты-меншік қатынастарына
олардың дұрыс мағынасын қайтару, ... ... ... ... болатын жеке меншіктердің жеткілікті кең қабатын ұйымдастыру.
Сонымен меншік дегеніміз не?
Меншікке ең бірінші жақыны индивитің немесе ұжымның оған тиесілі
затқа өзінікі ... ... ... ... ... ... және
сенікіні айыруда тоқталады. Меншіктің қай үлгісі және қай нысаны болсын
нақты бір басқадай жағдайда жоғары сияқты.
Меншіктің қарапайым анықтауынан, меншік-бұл адамның затқа
қатынасы деп ... ... ... ... та ... ... келмейді.
Өйткені сол заттың меншік иелері болып табылмайтын басқа тұлғалар оған
бөтенге ... ... ... ойға ... ... ... ... қатысты қатынасын білдіреді. Осы қатынастың бір
полюсінде затқа өзіндікі сияқты қарайтын меншік иесі, ал екіншісінде-меншік
иесі ... ... ... ... ... ... міндетті барлық үшінші
тұлғалар шығады. Бұл үшінші тұлғаның бөтен затқа қол сұғушылықтан
тартынуына міндетті екенін білдіреді. Меншіктілікті анықтау оның
материалдық субстратты түрде болатындығын білу ... – бұл ... ... ... тұлғалардың меншік
иесіне тиесімі затқа бөтенге сияқты қарым- ... оған ... ... ... қатынасы да блмайды. Меншіктің қоғамдық қатынасқа сияқты
мазмұны меншік иесі материалдық игіліктерді өндіру, үлестіру айырбастау
және тұтыну ... ... ... ... ... шығатын байланыстар
мен қарым- қатынастар арқылы ашылады.
Сонымен, меншік- бұл қоғамдық қарым-қатынас, оған материалдық
субстрат және ... ... тән. ... бұл ... ... еске ... ... қатынастар қатарында ол жолбасшылық орынды алады. Бұл
бірақ та меншікті сипаттау үшін жеткіліксіз. Міндетті түрде меншік иесінің
оған тиесілі ... ... ... ... ... ... нақты
нысандарда көріне алатындығын көрсету керек. Әлбетте, осындай ... ... ... ... сөз ... ... жоқ. Бұл және ... де
емес, немесе иесі өзінің затына қатысты заңмен тыйым салынбағанның бәрін
жасай алады немесе меншіктің әлеуметтік табиғатына қайшы келтірмейді.
Меншік иесінің оған ... ... ... еркі оны ... және оған ... ... көрінеді. Оған ақырғы кезекте меншік
иесінің затқа қарым- қатынасындағы заттарда нақты актілер келтіріледі.
Иелену ... ... ... ... қожалығын білдіреді.
Иеленуде меншіктілік қарым- қатынасының статистикасы, жеке адамдар мен
ұжымдарға заттарды бекітіп қойылуы кескінделеді.
Пайдалану ... ... ... оның өндірушілік және жеке
пайдалану жолымен шығарып алуды білдіреді. Билеу затты жоюға дейінгі оның
тағдырын анықтайтын ... ... ... ... ... ... да, оны жолға беру де, затты кепілге салу да және көптеген
басқалары. Пайдалануда және билеуде меншіктілік қарым- қатынастардың
динамикасы кескінделеді.
Айтылмағанды ескере отырып, ... ... ... нақтылаймыз. Меншік- бұл тұлғаның оған тиесілі затқа өзінініне
сияқты қатынасы, ол оны ... ... және ... ... ... үшінші тұлғалардың меншік иесінің билігі өшірілетін
шаруашылық. Қожайлық ету ... ... ... көрінеді.
Әлеуметтік- экономикалық, соның ішінде құқықтық әдебиетте,
өндірістің құралдары мен өнімдерін жеке ... ... ... ... ... ... кеңінен таралған.
Меншікті иелену санатының көмегімен меншікті анықтау К.Маркстың
жұмысына шығады, онда меншік пен иелік санаттары шынында да ... ... осы ... рельфті түрде «саяси экономиканың сынына»
енгізуде көрінеді. Меншікті анықтаудың ... ... ... ... ... ... ... қажет ететінін ескеру керек, сондықтан
оның өзін анықтамай-ақ меншіктің ... ашу үшін ... ... ... бірге иелік ұғымына зерттеушілер, соның ішінде К.Маркс та
әртүрлі мазмұнды қосты. Осындай көзқараспен иелену, пайдалану және иелік
ету аса ... ... ... ... ... ... ... абстракты
санатымен салыстырғанда күмәнсіз артықшылықтарға ие. Көрсетілген
санаттардың жарамды іс-әрекетінің коэффициенті иелі санатына қарағанда
өлшеусіз жоғары. Меншік адамзат қоғамына экономикалық санат ретінде оның
бүкіл ... ... оның ... ... ... ... ... әлі бөлініп шыққан жоқ және өзінің қажеттіліктерін иелену және
пайдалау ретінде иелік етудің қарапайым әдістерінің көмегімен
қанағаттандырды. Әлбетте адамзаттың көп ... ... ... ... ... ... ... өндірістік төңкеріс кезеңінде ол
орын алды және ғылыми-техникалық төңкеріс дәуірінде қазір орын алып отыр.
Меншіктің алғашқы қауымдық, құл ... ... және ... ... ... ... Осы ... меншіктің әлеуметтік тигін де айрықша ретінде бөліп отырды, оған
көрінетіндей жеткілікті негіздер болмады. Социалистік ынтымақтастыққа
кіретін әлемдегі елдердің бірде бірінде социализм құрылғандығы ... ... ... ... ... бұрынғысынша пайдалануға тартылды,
өндірісті өндіріс жұмысшыларымен қосу құралы шын мәнінде болған жоқ.
Тоталитарлық режімнің жағдайларындағы меншіктің сол түрі осы елдерде
бекітілді, өзіне сипатты ... ... деп тану және ... бірге
тарихи өзгермелі экономикалық санаты көзқарастардағы барлық
айырмашылықтарында оған саяси-экономикалық сияқты, құқықтық ғылымда да
қожалық етуші болып табылады. Бұған басқа ... де бар, ол ... ... ... Ол ... сөз тек ... ... ретінде ғана айтылуы мүмкін деп ойлайды. Автордың осындай үзілді-
кесілді тұжырымды жасауы үшін меншік өндірістік қатынастардың барлық
жүйелерінде ... ... ... ... оны ... ... ... мүшелеп бөліп тастау мүмкін емес. Меншіктің өндірістік
қатынастардың барлық жүйелерде көрінуі күмән келтірмейді. Әйтседе дәл
сондықтан осы жүйеден меншікті мүшелеп бөліп алу ... Тек ... ... ... ... ... ашуға болады. Әйтпесе біз меншіктің мәнін
оның көрінуінің сыртқы нысандарымен ауыстыру алуымыз мүмкін, бұдан
В.П.Шкредовте қашқан жоқ.
2 КОУЗА ... ... ... мәселе өткір немесе ол айтқандай
«өзара міндетті жүктейтін» сипатта болды деп ... В-ға ... қашу үшін біз А-ға ... ... ... ... ... нақты
сұрақ, бұл –А-ға В-ға залал келтіруге мүмкіндік беру керек пе немесе В-ға А-
ға залал келтіруге ... беру ... ... ... нәтижесінде алғанымыздың бағасын анықтауға қол
жеткізгенге дейін жауап анық емес, ол үшін құрбан етуге мәжбір болу ... ... А.С. ... ... ... ... шығындардың
тұжырымдамасын қолданбайды және құқұқтық құбылыстарға емес, заттан сияқты
факторларға жатады.
Әлеуметтік шығындардың ... ... ... Дж.Стиглер
атаған «Коузаның теоремасы» тұжырымына әкелді. Оның мәні егер барлық
жақтардың меншік құқығы мұқият анықталса, ал трансакциялық шығындар нөлге
тең ... ... ... ... ... ... ... байланысты
болмайды. Осы ойды Дж. Стиглер былайша білдірді: «Жасалынатын бәсекелестік
жағдайларында жекеше мен ... ... ... ... әсерлерден залалдарға жауапкершілікті қосатын баға
құру жүйесін осындай құру жүйесін осындай жауапкершілігі жоқ баға құрушылық
жүйемен салыстыру ... ... ... ... тұжырым
жасауына әкеліп соқтырды, егер қатысушылар өздері келесі алса, және осындай
келіссөздердің ... өте аз ... онда екі ... да ... ... өндірістің құндылығының барынша мүмкіндігіне қол
жеткізіледі.
Р.Коуз келесі мысалды келтіреді. Көршілес бойынша егіншілік
ферма мен мал шаруашылығы ранчосы орналастарылған : ... ... ... ал
малшы мал ұстайды, ол көршінің жерінде егінді жейді, міне экстерналды әсер
көз алдында. Бірақ та Р.Коуз көрсеткендей, бұл мәселе мемлекеттің
қатысуысыз ... ... ... Егер ... ... жауапкершілік
атқарса, екі нұықа мүмкін:немесе малшы фермерге жерде өнделгені үшін
төлейді, немесе ол фермерге жерді өңделмегені үшін фермердің төлегеніне
кішкене көбірек төлей ... ... ... өзі ... ... ... ... болады және өндірістің құндылық максимилизациясын білдіретін болады.
Егер залал үшін ... жоқ ... ... ... қалай болды, солай болып шығады. Айырмашылығы енді төлемдерді фермер
жүзеге асыратындығында жатыр. ... ... ... ... ... қөзқарасқа байланысты болмайды, егер бағалар
жүйесі шығындарсыз жұмыс істейтіні көзделсе». Фермерде де, малшыда да
трансакциялық шығындар нөл ... ... ... ... ынтасы болады, өйткені олардың әрқайсысы кіріс өсімінде өзінің
үлесі алады. Сөйтсе де трансакциялық шығындарды есептеген екзде күтілетін
нәтижеге қол жеткізілмеуі мүмкін. ... ... ... ... мен
сот істерін жүргізудің жоғарғы құны жасақан мәмілелерден түсетін
пайдалардан асып кетуі мүмкін. Соған қоса залалды бағалаған кезде
тұтынушылық артықшылықтардың едәуір айырмашылығы да ... ( ... ... ... ... қарағанда соншама көп бағалайды). Осы
айырмашылықатарды ескеру ұшін кейінірек Коузаның теоремасының тұжырымына
кіріс тиімділігіне қатыстысөз ... ... ... ... ... (екі-үш) шекті санына дұрыс деп көрсетті. Қатысушылар
санының өсуіне ... ... ... күрт ... теоремасы трансакциялық шығындардың « қарсыласынан»
мағынасы бар бар екендігін дәлелдеп береді. Нақты шындығында олар ... ... және ... экономикалық теория осы уақытқа дейін оларды
мүлдем елеген жоқ.
2.1 Коузаның Қоршаған ортаның ластауымен күрес теоремасы
практикалық қолдану
Коуза теоремасы ... ... ... ... ... ... ... Қоршаған ортануның ластанушы бақылау
саласындағы тиімді саясат-бұл бақылаудың шекті қоғамдық шығындармен
теңдестіруге мүмкіндік беретін осындай саясат. Шекті қисық қоғамдық
пайдалардың МSВ қисық шекті ... ... MSC ... осы ... ... тиімді деңгейін анықтауға мүмкіндік береді (сурет-3)
Қоршаған ортаны ластайтын төгінділердің пайызы төмендегеніне ... ... ... күрт өседі, сондықтан әр қосымша төмендеу пайызы
қымбаттаған үстіне қымбатқа түседі.
Қоршаған ортаға зиянды төгінділерді қысқартудың үш негізгі түрі
болады:
1) зиянды төгінділер ... ... ... ... ... үшін ... ... төгіділерге уақөытша рұқсаттарды сату.
Зиянды төгінділер бойынша стандарттар бұл заңмен белгіленген
өнеркәісіптік қалдықтарды зиянды заттар шоғырларының шегі. ... ... ... ... ... ... ... орындалуын
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі басқарма қадағалайды. Үкіметтік
органдармен белгіленген арттырулар ірі айппұлдарға стандарттарды немес
қылмыстық жазалауға тартылады.
Сурет3 – Төгінділердің тиімді деңгейін ... ... ... ... та өз анық ... Ең ... олар ... шектерде зиянды заттарды тегін лақтырады. Ел
үшін бірыңғай ... ... ... әр ... ... экологиялық
проблемалардың өзектілігінің әр түрлі дәрежелері ескерілмейді, сондай-ақ
жеке фирмалардың айтарлықтай шекті шығындары да ескерілмейді. ... ... ... қол ... ... ... ... мен тұтастай қоғамның едәуір шығыдануына әкеліп соқтыруы мүмкін.
Және ақырында, аса маңыздысы стандарттар өндірушілерді ластану ... ... ... ... ... төлем ие болып отыр. Төгінділерге
төлеу – бұл қоршаған ортаны төгінділермен ластайтын әр бірлік үшін фирмадан
алынатын ... ... жүйе ... ... ... көлемін қысқартуға
жағдай жасайды, ол туралы оның Германияда қолдану тәжірибесі көрнекті түрде
куәландырады. Әйтсе де ластау стандарттарының осындай жүйеде бұзылуы
болмайтындығын ... ... ... – Қоршаған ортаны ластауға құқықтар: « жасылдардың ... ... ... ... ортаның ластануымен күрестің жаңа әдістерін
кеңінен қолдануын алып отыр. Олардың арасында табиғи ортаны ластауға
құқықтарды сату сияқты өзіндік ... бар. ... осы ... ... ... ... ... және оны аукционнан лицензия түрінде
сатады. Ол зиянды төгінділердің көлемін 1500-ден 1000 кг ... ... ... ... 1500 ... 1 кг төгіндіге құқық береді (сурет4)
Ұсыныс абсалютті түрде созылыңқылық болмағандықтан Е нүктесінде тепе-
теңдік орнайды. Мұндай жағдайда күніне 1 кг ... ... ... бір ... ... 100 мың теңгеге тең болады. Егер қоршаған
ортаны қорғаушылар партиясының жергілікті қоғамы облыста ... ... ... ол ... ... ... ала алады.
Егер осы бөлік 100 лицензияны құрса, онда 1 ... ... 120 ... дейін артады. Осылайша ластауға құқықтарды сату елдегі экологиялық
жағдайды жақсартуға үшін күрестің иілігш құралы болып табылады.
2.3 ... ... ... ... ... ... ... маңызды тұжырым жасаулар ереді:
Біріншіден, сыртқы әсерлер бір жақты емес, өзара өзекті сипатта
болады. Фабрикалық түтік жақын тұрған фермаларға зиян ... – бұл ... ... олардың келімсіз қосымша шығындарды жүктейді. Ол
басқаларға зиян келтіру есебін игілік алады бұған құқығысы болмаса. Бірақ
екінші жағынан төгінділерге тыйым салу ... иесі үшін ... ... экономикалық тұрғыдан қарағанда сөз «кім кінәлі » туралы
емес, жиынтық залалдың көлемін қалай азайту туралы ... ... ... ... меншік құқығының экономикалық мағынасын
ашады. Шаруашылық етуші субьектілер арасында оларды анық үлестіру әр
субьектінің қызметінің барлық ... тек қана оған ... ... ... әсерлердің қайсысы болсын ішкі айналатындығына әкелді.
Сондықтан меншік құқықтарының негізгі қызметі экстерналийдерді аса көбірек
интернациялау үшін себебін тигізуде ... ... ... анық ... ... ең аз ... ... соқтырады.
Үшіншіден, Коуза теоремасы базардан оның « сәтсіздігі» туралы
трансакциялық шығындардың мағынасы бар. Егер олар аз ... ал ... анық ... онда ... өзі ... әсерлерді жоюға
қабілетті: мүдделі жақтар өздігінен аса оңтайлы шешімге келе алады.
Мұндайда кімнің меншік құқығын иеленетін мағынасы болмайды, былай айтсақ
фермерлер таза ... ... ... иесі оны ... ... үшін нақты
кім осы ресурстарды меңгеретіні емес, оларды тіпті біреуі болсын ... ... осы ... ... операцияларға мүмкіндіктер көріне
бастайды.
3 МЕМЛЕКЕТ ИЕЛІГІНЕН АЛУ ЖӘНЕ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ
3.1 Жекешелендіру процесінің себептері
Жекешелендіру процесінің ... 80- ші ... ... ... ... ... үлгісінде жекешелендіру процесінің себептерін
қарастырайық. Ол 70- ші жылдардың ... 80- ші ... ... ... ... басталды және экономикада кейбір ұзақ мерзімді
процестерді дамыту нәтижесінде қажетті және мүмкін болып ... ... және ... ... қырық жыл ішінде жекеше капиталдардың
орталықтандырудың жоғары деңгейіне қол жеткізілді. Қаржы қатынастарында ірі
трансұлттық корпорацияларды тарату сол ... ... ... ... ... ... ... қаржы топтарына қазіргі көптеген жаңа өнеркәсіптік жобаларды
және ескі салаларды ... ... ... ... үшін ... ірі
ақшалай капиталдарды жұмылдыру оңай. Бірнеше он жылдықтардан ертерек 40-шы
50- ші жылдарда ғана ... ... және жаңа ... ... ... ... ... ғана құруға немесе таратуға болатын еді.
Содан бері фирма аралық шаруашылық ... ... ... шарттары да өзгерді. Ұлттандыру және тікелей мемлекеттік
бақылаудың пайдасына маңызды аргумент «трестерді» ірі корпорацияларды
кінәлау болды.
50- ші 70- ші ... ... мен ... ... ... бірыңғай әлемдік экономикалық кеңістікте кеңейту мен
диверсификациялау негізінде дамытудың жаңа ... ... ... ... болды. Өндірісті интернациянализациялау және
айналдыру экономикалық өмірдің «көгеру» қауіпсіздігін жойды.Осыған
қарамастан көделмеген капиталдың тұжырымы мен орталықтарының бұрынғы темпі
салалардың көбінде тиімді ... ... ... ... ... ірі ... саудалық, өнеркәсіптік- қаржы топтары да қазіргі әлемдік
нарықтың салаларына бақылауды ... ... ... ... ... ... беталысына айналған
себептердің үшінші тобы Кейінспен, марксистермен және институционалистермен
теоретикалық ... Ол ... жж ... ... ... Дағдарыс теоретиктер мен практикаларға кейсионстың теоретикалық
сызбасына сүйінген ... әл- ... ... ... ... төлемге қабілетті сұраныстың параметрлерін өзгерту жолымен
кәсіпкерлердің әсіресе бюджеттік ... ... ... ... сала ... ... әсер ... көдейді. Өндірі пен
төлемге қабілетті сұраныстың салалық шығындарының құрылы күрт өзгерген
кезіңде тиімді тәсілмен экономикалық дағдарысты жеңу тек қана ... ... ...... ... нәтижелерін енгізітін
стратегия, ең алдымен кәсіпорындау жүргізу керек жеке кәсіпорындарда
ғылыми – техникалық прогрессті тиімді жағдай ... ... ... ... және ... ... ... кезде ойдағыдай
қолданылып жүрген салық салу жолымен ірі қаржы ресурстарын жұмылдыру
қолданылып ... оны ... ... ... өзі ... ... осындай бағыныстылық жұмысістеді. Ол соғыстан кейінгі
кезеңдерде де өзінің жемісін әкелді. «Мұнайлық дағдарыс» ... ... ... ... ... ... ... ретінде 40- шы
жылдары қатты сезілген мемлекеттің қатысу қажеттілігін бекітуге болады.80-
ші жылдардың басына қарай экономикаылық ... ... ... және ... ... бағытталған үкіметтік іс- шаралар
құрамына құлады. Бұл «мұнайлық дағдарыстан» кейін бірден болған жоқ, 5-7
өткеннен кейін, ... ... ... ... ... қалған бойы
болды. Дағдарысты жеңудің осы саясаты шеңберінде мемлекеттік кәсіпорындар
үлкен сұранысты қолдау құралы ретінде өздерінің иелерімен белсенді
қлданылды. Үкімет мемлекеттік кәсіпорындарға ... ... одан ... ... ... ... көбейту есебінен
қорларды қалыптастыру, еңбек нарығындағы жағдайларды жеңілдету үшін
жұмыспен қамту деңгейін сақтау, өнімге бағаның өсуін ұстап тұру Мелекеттік
кәсіпкерлік тең ... ... ... және микро деңгейде барлық
экономикалық субьектілерге қатысты бірдей үкімет саясаты болса да
келтірілуі тиіс емес шығындарды көтерді.
Бұрын да нөл табысы бар режімде ... ... ... ... ... ... және антиифляциялық саясаттың
кейсианскілік кезеңінен шықты. Консервативтік сын «жауапсыз» мемлекеттік
менеджерлерді кінәлауға асықты. Менеджерлердің қайсысы ... ... ... ... ... ... ... меншікті ол жекеше болса
да, мемлекеттік болса да иемденуіне міндетті емес.
Басқарушы сияқты оның тиімді тәртібінің себептері менеджерлердің
рыногымен анықталды. Ал осы ... бәрі тең, ... ... ... кәсіби
тәжірибесінің сәттілігіне байланысты.
Кең интернализация жағдайларында дамыған дағдарыс пен ұлттық
экономикалық шекарадан енушілік шаруашылық етушілік агенттердің бәсекеге
қабілеттілік ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпкерлік сынып мемлекеттік бір жағыныа әсер етудің
сайлаушылық әдістерінің көбінен бас тартса, екінші жағынан
макроэкономикалық ... ... күрт ... талап етті және қол
жеткізді. «Мемлекеттің әл ауқаты» уақыты бітті. Сонымен бірге ... ... ... ... орын алып отырған мелекеттік
сектордың миссиясы да аяқталды.
70-ші жылдардың ... ... ... кең ... ... Саяси жоспарда жекешелендіру өте пайдалы болып шыққан факт туралы да
ұмытуға болмайды. Кәсіпорындарды деңгейге ауыстыра отырып, белгілі ... ... және ... ... ... ... ... өндірістік қажеттілік күшіне қысқарту, мемлекеттік
кәсіпорындардың өнімдеріне бағаны көтеру жолымен бюджеттік демуқаржыларды
азайту, «еңбек ұжымы» - үкімет «еңбек ұғымы- жекеше меншік» қатынастарының
барлық ... алға ... ... ... ... ... ... келді. Жекешелндіруге айналған фактінің өзі мемлекеттік капитализімнің
қожалық етудің көп жылғы он жылдығынан кейін ... ... ... ... шықты.
3.2 Жекешелендіру және шаруашылық жүргізуші субьект
Қайта құру қозғалтқыштарының қайсысы ...... ... немесе
елдің игілігі туралы ортақ пікірі ғана емес. Жалпы ұғымда қалыптасқан
мақсатқа қол жеткізуге триекторияны таңдаудың нақты нұсқасы әлеуметтік
топтардың және ... ... ... ... ... ...... анықталды,
Жекешелендірудің нақты бағдарламалары көбінесе бірнеше мақсаттарды
көздейді. Біріншіден, мемлекеттік ... сату ... ... жоя ... және ... кіріс бөлігіне түсімдерді көбейте
отырып мелекеттік бюджеттің ауыртпалығын жеңілдету. Екіншіден, барлық
кәсіпорындар, қазіргі мемлекеттік бірыңғай әкімшілік орлықтан басқарылатын
салаларда бәсекелестік жағдайларды құру . ... ... ... падаланып қалу және ірі мемлекеттік корпорациялардың құрулымен
олардың жекеше айлалуына дейін алдын ала оңтайландыруды жүргізу.
Төртіншіден, меншікті алыпсатырлық қайта сатуға ... ... ... ... ... мен ... ... түсетін ірі
корпорацияларға бақылау жасай алатындай жекешелендіру және акционерлеуді
қызметшілердің арасында акциялар. « Тозаңдату » үшін ... қалу бұл шара ... ... ... ... ... ынталандыратын ортақ әлеуметтік саясаттың құрамды элементі ретінде
қарастырылады. Жекешелендірудің батыс процесін ұстау оның жекелеген
аспектілердің айналасында жүргізілген және жүргізіліп жатқан
пікірталастардан аса ... бола ... ... ... алу үшін жұмылдыратын құралдар табиғаты
туралы мәселе белсенді толқыланды. Мүлікті сатып алу-сату капитал мен
жасалатын операцияларға жатады және сондықтан ... пен ... ... Бірақ сонда мемлекеттік меншікті сатуда
түскен табысты да ригористер бекітеді, бюджеттік тапшылықтарды өтеуге емес,
инвестицияларға жіберу ... ... ... ... ... қаржы
тәртібін осал бұзушылығы нәтижесінде қалыптасады және тапшылықсызтардыққа
жолды бюджеттік шаруашылықтың өзіне іздеу керек. Капиталдың жинақтаудың
жинақтылмайтын ... ... қай ... ... ... жеп қою ... Осындай айыптаулардан қорғана отырып, батыс үкімет арнайы
қорлар ашты, онда есепшоттарында жекешелендіруден алынған қаржы
қаражаттарын тағайындау көрсетілді.
Тағы да бір ... ... ... өз кезінде табиғи
монополия деп жүсіндірілген салалық корпорацияларды ірілендіру мәселесі
жайында ... ... ... жол ... ... және газ ... барлық осы салалар мемлекеттік ретінде лезде құрылып отырды ... ... ... серттескен себептері бойынша
ұлтшылдықтандырылды. Осындай салалардың мемлекеттендірілуі ылғи да ақталған
болып саналды, өйткені олардың техникалық процесінің бүтіндегі мен бірыңғай
орталықтан және оның ... мен ... ... ... ... оң ... ... байқалады. Осы сияқты табиғи
монополияларды ірілендіру, жекелеген бөлшектерді әртүрлі кәсіпорындарға
беру бірыңғай кешенің жұмыс істеуінің экономикалық ... лаң ... Ал бұл ... ... ынталанған бизнеске
қарама-қайшы келеді. Табиғи монополия ол мемлекетпен немесе жекеше
меншікпен жүзеге асырылатынына қарамастан монополия болып қалады. Ал
монопольді жағдаймен қиянат жасауға ... онда оны ... ... ... ... ... ... жол жекешелендірудің өте түпнұсқалық сызбасынан
табылады: кірісті алу құқығы мен институттарға акциялар түрінде сатылады,
ал жеке ... ... ... ... ... ... сақталды. Осы мақсатпен оған «аолтын акция» табыс
етілді ... ... ... ... ... ... ... заң
қабылданды.
«Қатты өзекті» Акционерлер бөлімдері ішенен құру идеясы өткір
саяси және теоретикалық таластардың затты бола бастады. Осы ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың көп емес санының қолдарына түйістіру болып
табылады. ... ... ... ... ... және ... немесе тиімді шаруашылық кешені бөлімдер бойынша сатуды
болдырмауға қол жетеді.
Жекешелендіру мен оның ... ... ең ақыр ... «қожайынды» алу ұғымын беретін барлық осы процестің кілті деп те
айтуға болады өндірісті қолдау және ... ... үшін ... ала білу ... Бір ғана ... ... ауысуы,
мемлекеттің жекеше тұлғамен немесе жекеше тұлғалардың тобымен айырбастау
жетістіктерге кепілді бермейді. Сонымен әртүрлі тәсілдермен қамтамасыз
етуге болады. Табысты көбейту ... ... ... ... ... ... ... кәсіби және жалпы білімін басшылыққа алады. Тиімді
бәсікелестікте қатысу кең ауқымды арнайы білімді көздейді. Біздің жағдайда
коммерциялық құрлымдардың бастапқы қапиталы қайта үйлестіргіш ... ... ... ... Осындай капиталды
иемденуші – болашақтағы өнеркәсіптік және басқа өндірістік кәсіпорындардың
меншік иесі- психологиялық түрде батыс үлгісіндегі ... ... ... ... өйткені оның жетістігі еңбек өнімділігін немесе
шығарылатын өнімнің сапасын үздіксіз жоғарлатуда, үнемі төңкерістерде
технологиялық базисте ... ... келе ... жоғарыда айтылғандарға қорытынды шығарғым
келеді. Сонымен мемлекеттік реттеу мжбүрлі қажетті болып табылады. Нарықтық
тетікпен бақылау ... ... ... бар, өз ... ... ... ... әкеліп соқтыруы мүмкін. Мен осы
мәселенің жекелеген салаларын қарастыруға талпындым. Сонымен бірге әлемдік
қоғамдастықтың ... бір ... ... атап ... керек.
Халықаралық ұйымдар ғаламның бүкіл халқының өмірінде үлкен рөл ойнайды.
Бірінші орындардың бірінде қоршаған ортаны ... ... ... ... ... қоғамдық игіліктерді дамытуда болашағы бар беталыстарды атап
өткен маңызды:
Қоғамдық ... ... ... ... мен ... әр ... ... жиынтығымен анықталады, оның арасында екі
анықтаушыларды бөліп көрсету керек. Бұл біріншіден, индустриалды сатыдан
экономикалық түрдегі ... ... ... көшу ... ... ... ... өнеркәсіптік даму деңгейіне қол жеткізілгендік, тиісінше
қоғамдық игіліктердің жаңа ... және ... ... ... ... ұлттық тетіктерді құру туралы. Осы игіліктер ең алдымен жаңа
ақпараттық, технологиялармен, білімдермен, стандарттар мен нормалармен,
сондай-ақ табиғи ортаны ұстаумен байланысты. Екіншіден, өндірісті
интернационализациялау және ... әлем ... ... ... игіліктердің анықталған феноменінің пада болуы.
Олардың ішіне бүгінгі таңда халықаралық;экономикалық және экологиялық
орнықтылық ... пен ... ... ... ... ... ... игіліктермен ақшамен айырбастау нысандары,
макроэкономикалық саясаттың әдістері жатады.
Осы кеңейтілген көзқарастар, әрине қоғамдық игіліктердің
проблемаларын экономикалық теория курсында жарықтандыруға қосымша талптарды
қояды.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Нарықтық экономиканы реттеудегі мемлекеттік бюджеттің маңызы8 бет
Антропогендік әсерлер10 бет
Атмосфераның химиялық ластануының ғаламдық әсерлері9 бет
Ақша айналысын реттеудегі Ұлттық банктің рөлі33 бет
Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп жүйесін реттеудегі аудиттің маңызы мен қажеттілігі51 бет
Жер салығы және жер қатынастарын реттеудегі рөлін ашу74 бет
Зиянды тастамалар және олардың әсерлерін табуға бағытталған өнеркәсіптегі технологиялық процестерге анализ жасау8 бет
Кедендік төлемдер және олардың мемлекеттің сыртқы экономикалық байланыстарын реттеудегі атқаратын рөлі(мысалға қазақстан республикасы)51 бет
Көлiк құралдарының қоршаған ортаға қолайсыз әсер етулерiн кемiту әсерлерi15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь