Адам мен азаматтардың конституциялық құқықтары, бостандықтарына және міндеттері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1. ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ ... ... ... ... ... .5

2. АДАМ МЕН АЗАМАТТЫҢ КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН БОСТАНДЫҚТАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.1. Жеке құқықтар мен бостандықтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.2. Әлеуметтік, экономикалық, мәдени құқықтары мен бостандықтары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

2.3. Саяси құқықтар мен бостандықтар ... ... ... ... ... ... ...

3. АДАМ МЕН АЗАМАТТЫҢ КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ МІНДЕТТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...



3) құқықтық мәртебенің кепілдіктері.
Бүгiнгi күнгi адам құқығы мен бостандығы мәселесi тек жекелеген мемлекеттердiң iсi ғана болып қана қоймай сондай-ақ ол барлық әлемдiк қауымдастыққа мүше елдердiң үлкен де өзектi iрi мәселесiне айналып отыр. Осы тұрғыдан алғанда менiң курстық жұмысымның тақырыбына арқау болып отырған адам құқықтары мен бостандықтарына қатысты мәселе аса өзектi сипатқа ие болып отыр деп айтуға болады.
Қазақстан Республикасында адам мен азаматтардың құқықтары мен ботандықтарына үлкен көңiл бөлiнедi. Оған Қазақстан Республикасы Конституциясының бiр тарауы арналған. Олар конституциялық құқықтар мен бостандықтар деп аталады.
Адам құқығы саласында Қазақстан Республикасының Конституциясы жалпыға мәлім халықаралық құқықтық актілердегі демократиялық, гуманды құндылықтардың бәрін барынша боиына сіңірген құжат болып табылады.
Адам, оның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары мемлекеттiң қорғауында болады. Ешкiм оларды бұза алмайды. Басқа бiреудiң құқықтары мен бостандықтарын бұзғаны үшiн кiнәлi адам жауаптылыққа тартылады. Ол құқық қорғау органдары арқылы жүзеге асырылады.
Азаматтық және саяси құқық туралы пактте "әр адам, ол қай жерде тұрса да, оның құқықтық субъектілігін тануға құқы бар" делінген (16-бап).
Азаматтылық бір жағынан, ұлттық, сондай-ақ жалпы азаматтық мораль нормаларын, дағды, әдет, саяси-құқықтық міндеттерді игеруден, екінші жағынак, оларды жүзеге асыру қабілетінен көрінеді.
Азаматтылық адам тек өзінің жалаң міндетін орындаған кезде ғана емес, сондай-ақ жеке басына келетін зардаптардан қорықпастан мемлекеттің, оның органдары мен лауазымды адамдарының заңсыз әрекеттеріне қарсы тұрған кезде көрініс табады.
Азаматтылықтың мұндай касиеті мемлекет пен азаматтардың арасында қалыптасатын саяси және құқықтық қатынастарда, сондай-ақ азаматтардың мемлекетке бейтарап қатынасында жүзеге асырылады.
Адам құқықтарын қорғау мәселесi - жекелеген мемлекеттердiң iшкi iсi болып қана қоймай - бұл бүкiл әлемнiң барлық мемелекттерi үшiн үлкен де өзектi iрi мәселеге айналып отыр.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы- 30 тамыз 1995 ж.
2. 1991 жылғы 20 желтоқсанда қабылданған"Қазақстан Республикасының Азаматтығы туралы" Заңы
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. (Жалпы,Ерекше бөлім).: 2000 жылғы 1 сәуірге дейінгі өзгертулер мен толықтырулар енгізілген нұсқасы –Алматы: Жеті жарғы, 2000.
4. Сапарғалиев Ғ.С Ибраева А.Е .Мемлекет және құқық теориясы А,.1998ж
5. Ғ.С,Сапарғалиев . Қазақстан республикасының конституциялық құқығы А, 1998 ж
6. Азаров А.Я. Права человека. М., 1995. Даниленко Г.М. Международная защита прав человека. М., 1998 ж.
7. Журсимбаев С. Права человека в международно-пра¬вовых актах и Конституции Казахстана. Астана, 1998 ж.
8. Искакова Г.К. Права человека в Казахстане. Алматы, 1999 ж.
9. Николайко И.В. Права человека и система ООН. Киев, 1991 ж.
10. Основные международные документы по правам че¬ловека. Материалы и комментарии. Алматы, 1998 ж.
11. Права и свободы человека в Казахстане. На основе материалов Международной конференции.Астана, 18-19 июня 1998 г.Алматы, 1998.
12. Права человека как фактор стратегии устойчивого развития. Под редакцией Лукашевой Е.А. М., 2000 ж.
13. Права человека. Учебное пособие. Под ред. Сарсенбаева М.А., Алматы, 1999 ж.
14. Развитие национальных учреждений по правам челове¬ка в Казахстане на основе материалов Международного семинара 2—4 сентября 1999 г., Астана, Алматы, 1999.
15. Между¬народные акты о правах человека. Сб. документов. М., 1998 ж.
16. Мемлекет және құқық негiздерi: Қураст. Е. Баянов. – Алматы: Жетi жарғы. 2001 ж.
        
        Адам мен азаматтың конституциялық құқықтары, бостандықтары мен міндеттері.
КУРСОВАЯ
Жоспары:
Кіріспе………………………………………………………………………3
1. Жеке ... ... ... Адам мен ... ... ... ... Жеке құқықтар мен
бостандықтар.......................................
2.2. Әлеуметтік, экономикалық, мәдени құқықтары мен
бостандықтары....................................................
........................
2.3. Саяси құқықтар мен бостандықтар………………………
3. Адам мен ... ... ... ... ... ... адам құқығы мен ... ... ... ... iсi ғана ... қана қоймай сондай-ақ ол барлық
әлемдiк қауымдастыққа мүше елдердiң ... де ... iрi ... ... Осы тұрғыдан алғанда менiң курстық жұмысымның ... ... ... адам ... мен ... ... ... аса
өзектi сипатқа ие болып отыр деп айтуға болады.
Қазақстан Республикасында адам мен азаматтардың ... ... ... көңiл бөлiнедi. Оған ... ... бiр ... ... Олар ... ... мен
бостандықтар деп аталады.
Адам құқығы саласында Қазақстан Республикасының Конституциясы ... ... ... ... демократиялық, гуманды
құндылықтардың бәрін барынша боиына сіңірген ... ... ... оның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары мемлекеттiң қорғауында
болады. Ешкiм оларды бұза алмайды. ... ... ... ... бұзғаны үшiн кiнәлi адам жауаптылыққа тартылады. Ол ... ... ... ... ... және саяси құқық туралы пактте "әр адам, ол қай жерде тұрса
да, оның құқықтық субъектілігін тануға құқы бар" ... ... бір ... ... ... ... ... мораль
нормаларын, дағды, әдет, саяси-құқықтық ... ... ... ... жүзеге асыру қабілетінен көрінеді.
Азаматтылық адам тек өзінің жалаң міндетін орындаған кезде ғана емес,
сондай-ақ жеке ... ... ... қорықпастан мемлекеттің, оның
органдары мен лауазымды адамдарының заңсыз ... ... ... ... ... ... ... мемлекет пен азаматтардың арасында
қалыптасатын ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Адам құқықтарын қорғау мәселесi - жекелеген мемлекеттердiң iшкi iсi
болып қана қоймай - бұл ... ... ... мемелекттерi үшiн үлкен де
өзектi iрi мәселеге ... ... ... ... тақырыбы – адам мен ... ... ... және ... қатысты
мәселені ашып қарастыру. Жұмыстың басты мақсаты ел ішінде және халықаралық
деңгейде адам ... мен ... ашып ... ... жұмысымды ҚР Конституциясына сәйкес қарастырдым осы
тақырыпқа байланысты курстық жұмыстың келесідей міндеттері анықталды:
o Тұлғаның құқықтық мәртебесіне тоқталу;
o Адамдардың ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік, экономикалық, мәдени
және саяси құқықтарының ерекшелiктерiне тоқталып ... ... ... ... ... ... мен міндеттерін ашу;
o Азаматтардың құқытарын қорғау мәселелердiң халықаралық
аспектiлерiне тоқталдым,
Жалпы ... ... де адам ... мен ... ... ... мән ... деп айтуға болады, әрi бұл бағытта ... ... ... ... ... ол - ... ... өзiмнiң курстық жұмысымда ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарына қатысты
мәселелердi және азаматтардың конституциялық ... ... ... бұл мәселелердiң халықаралық аспектiлерiн жете
тоқталып кетудi негiзгi ... етiп ... ... ... мәртебесі
Тұлғаның құқықтық мәртебесі қоғамның мемлекеттік ұйымның толыққанды
мүшесі ретінде жеке ... ... мен өзге де ... ... ... ... мен міндеттерінің жиынтығы
тұрғысында көрінеді.
Жеке ... ... ... ... оның ... ... ... болып табылады, ал бұлардың негізді болуы
үшін белгілі бір алғышарттар туындауы тиіс. Тұлғаның құқықтық мәртебесінің
алғышарты оның ... ... ... ... ... қатыстығы болып табылады.
Жаңа конституцияда “азамат” термині қолданылған кезде Қазақстан
Республикасының ... деп жиі ... ... мынада: басқа
мемлекеттерде тұратындар сияқты Қазақстан аумағында тұрып жатқандардың бәрі
бірдей оның азаматы болып табылмайды. Олардың ... ... ... азаматтығы жоқ адамдар да болуы мүмкін.
Азаматтық дегеніміз – адамның мемлекетпен, оның ... ... ... ... білдіретін тұрақты саяси-құқықтық байланысы. Бір
жағынан, азаматтыққа белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... қамқорлық жасайды. Осыған орай
мемлекет өз азаматтарын ... ... ... де ... және ... ... кепілдік береді. Екінші жағынан Қазақстан Республикасының
Конституциясында және басқа да ... ... ... ... бір ... көзделген, осыған сәйкес мемлекет азаматтардың өз
міндеттерін тиянақты орындауларына тиісті шаралар ... ... ... ... ІІ ... адам және азамат,
оның құқығы, бостандығы мен міндеттеріне тікелей арналған.
Қазіргі заманғы ... ... адам ... ... тұтастай
құқықтық актілер кешені калыптасты. Халықаралық ... ... ... адам ... ... ... БҰҰ ... (1-баптың 3-
тармағы) мемлекеттерді олардын, аумағында тұратын барлық адамдардың, қандай
да болсын кемсітуге жол берместен негізгі ... мен ... ... міндеттейді. БҰҰ шеңберінде осы мәселе ... ... ... ... ... (1948 ж.), ... әлеуметтік және мәдени құқықтары туралы", "Адамдардың
азаматтық және ... ... ... (1966), "Балалар құқы декларациясы"
(1959 ж.), "Әйелдердің саяси құқы туралы кон-венция" (1954 ж.) және ... ... ... ... жаңа ... (1995 ж.) ... мен бостандықтарын нығайта отырып, халықаралық актілердің
нормалары мен принциптеріне ... ... және ... ... ... ... құқықтар мен бостандықтарды жариялайды: кез келген
адам өмір сұруге, бостандыққа және жеке ... қол ... ... де азапталмауы, қадір-қасиетін кемсітетіндей көз алартушылықка және
жазаға ұшырамауы тиіс; барлық адамдар заң алдында тең, ... тең ... ... кез ... адам тұратын орнын мемлекет шегінде еркін
алмастыруға жәнетандауға ... кез ... адам ... ... ... денсаулығын және тұрмыс жағдайын колдауға қажетті өмірлік
деңгейде еңбек етуге, білім алуға, дем ... ... ... адам құқы мен ... ең жоғары құндылық деп таниды.
Қазақстан Республикасының Конституциясы адам құқы туралы халықаралық
құжаттардың негізгі идеялары мен ... ... және оны ... ерекшеліктерін ескере отырып нығайтты. Конституцияда мемлекеттің
адамға және азаматқа қатынасы туралы қағида орнықтырылды. ... ... ... ... тумысынан жазылған, олар абсолютті деп танылады,
олардан ешкім айыра алмайды, ... мен өзге де ... ... ... мен ... ... ... анықталады" (12-бап,
2тармақ). Бұл ... ... ... мемлекеттің тануы және бастау ... кезі ... ... және ... ... және азамат" деген II
- тарауының мазмұнын белгілейді. Мұнда адам құқымен бірге азаматтың да құқы
мен міндеті ... ... ... езінің азаматтығына
орай құқықтарға ие болып, міндеттер атқарады"(12-бап, 3тармақ). Сөйтіп,
аталған белімде Қазақстанның ... заң ... ... ... құқықтары және міндеттерімен бірге "адам құқы" ұғымы бірінші
реттанылды. Сөз жоқ, ... ... мен ... ... ... бір-біріне жақын
және табиғи түрде ұштасқан ұғымдар. Азамат деген — адам. Сондықтан, адамға
қатыстының бәрі де ... да ... ... ... жазылған,
абсолютті деп танылған және ... ... ... алмайтын құқық пен
бостандық, Қазақстан Республикасының азаматына да тән. Сонымен бірге табиғи
құқықтар мен бостандықтар шетел азаматтарына және ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленеді, өйткені
мемлекет азаматқа мейлінше кең құқықтар мен бостандықтар ... ... ... ... ерекше қатынастарына орай оған ... ... ... ... жеке ... ... мен
бостандықтарын калыптастырады. Егер құқықтар, бостандықтар мен міндеттер
баршаға қатысты болса, онда "барлығы", "адам", ... ... де ... ... ... Егер де ... бостандықтар мен міндеттер
тек Қазақстан Республикасы ... ... ... онда ол ... ... "Әркімнің құқық субъектісі ретінде танылуына құқығы
бар және езінің құқықтары мен ... ... ... ... ... ... келмейтін барлық тәсілдермен қорғауға ... ... "Заң мен сот ... ... бәрі тең" ... 17-бапта былай жазылған: "Ешкімді азаптауға, оған зорлық-зомбылық
жасауға, басқадай қатыгездік немесе адамдық қадір-қасиетін қорлайтындай
жәбір керсетуге не ... ... ... бірге, егер әңгіме ... ... мен ... туралы болса, онда бұған айрыкдіа
мән беріледі. ... ... ... ... ... ... езінің азаматтығын өзгерту құқынан айыруға, сондай-ақ оны
Қазақстаннан тыс жерлерге ... ... ... 2- ... ... ... әскери қызметті өтеудегі ... атап ... ... және т.б. ... ... бойынша, шетел азаматтары және азаматтығы жоқ адамдар —
адамдардың арнаулы ... ... ... ... Айталық, Конституциянын,
12-бабында айтылғандай, Конституцияда, заңдарда және халық-аралық шарттарда
өзгеше көзделмесе, ... мен ... жоқ ... ... үшін ... ... мен бостандықтарды пайдаланады, сондай-
ақ міндеттер атқарады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы адам және ... ... ... ... және олардың құқықтық мәртебесінің жүзеге
асырылуына ықпал ететіндей негіз боларлық принциптерді жинақтайды.
ҚР Конституциясында адам және ... ... ... ... мыналар жатады:
1. Адам құқы мен бостандығының ... ... ... ... сыйы ... Ол оны тек таниды, атай-ды және ... ... ... ... ... Не ... не оның
органдарының, не лауазымды адамдарының, заңмен көзделгеннен өзге жағдайда,
одан айыруына, шектеуіне құқы жоқ[3].
2. ... ... мен ... ... пайдалануға тыйым
салады. Адамның және ... ... ... мен ... ... ... құқықтары мен бостандықтарын бұзбауы,
конституциялық ... және ... ... ... келтірмеуі тиіс
екендігі Конституцияда анық жазылған. Әр адам мен ... құқы ... ... ... ... ... де ... білдіреді. Әрине,
адам құқы мен бостандығын екінші біреу (біреулер) бұзған жағдайда ... ... ... ... ... ... мен қадір-қасиетін
құрметтеу жөніндегі міндеттеме бұзылғандықтан, заң кепілдігі ... ... ... ... пен ... ... ... тыйым
салынады. Сонымен бірге Конституция шектеудін, шегі мен негізін ... ... адам мен ... құқы мен ... тек заң ... ... Бұл заңға сәйкес нормативтік құқықтық ... ... ... ... Үкіметтің каулысымен,
министрліктердің, мемлекеттік комитеттердің, жергілікті өкілетті ... ... ... актілерімен) адам мен азаматтьщ құқьі мен
бостандығын шектеуге болмайтындығын білдіреді. ... адам ... ... мен ... ... ... ... тәртіпті, адам құқы мен бостандығын, халықтардың ... ... ... үшін ... ... ... ... Бұл арада
әңгіме, шын мәнінде адам мен азаматтың құқы мен бостандығын шектеуден ... пен ... ... ... адамдар тарапынан болуы мүмкін кол
сұғушылықтан ... ... ... ... Үшіншіден, азамат саяси құқықтар мен
бостандықтарды шексіз пайдалана алады.
4. Адам мен ... құқы мен ... ... ... ... онымен езінің құқығы мен бостандығын пайдалану мүмкіндігі
мен ақикаттығын білдіреді. Мемлекеттік патернализм ... ... ... қамқорлықты шектеген жағдайда қабілетті адамның езі заңда
көзделген ережелер мен кепілдікке сүйене ... ... құқы ... ... асыруға өзі қамқоршы болуы тиіс. Конституцияда әркімнің
білікті заң ... ... ... бар ... ... Занда көзделген
жағдайларда, заң көмегі тегін көрсетіледі.
5. ... тең ... адам мен ... ... ... ... болып табылады. Конституцияда осы принцип адам мен
азаматтың қызмет өмірінің барлық салаларына орай ... ... ... сот ... бәрі де тең. Бұл заң ... баршаға бірдей міндеттілік
екенің заң ережелерін ... үшін ... де бір ... ... білдіреді. Сот алдында бәрі де тең. Ол адам мен ... ... ... ... жағдайына, ұлтына, жынысына,
тағы басқаларына) қарамастан, сот бәріне де бір деңгейде қызмет етеді[4].
Сонымен бірге сот істі ... ... ... ... емес, тек Конституцияны және заңды ғана басшылыққа алуы
тиіс. Адам мен ... ... ... құқық пен бостандықтың
ешқандай кемсітушілікке жол берместен, ... бір ... ... ... да ... ... әлеуметтік, лауазымдық және
мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, ... ... ... тұрғылықты жеріне байланысты немесе кез келген өзге ... ... ... ... ... ... 2- тармағы).
6. Заңдар мен өзге де нормативтік ... ... ... ... мен бостандықтарының маз-мұны мен қолданылуын
қамтамасыз ету принципі. Бұл Конституцияда ... адам ... ... осы ... пен бостандықты жүзеге асыру жағдайы мен ... ... мен өзге де ... ... ... әзірлеу және
қабылдау кезінде ең басты негізге алынатындығын білдіреді[5].
7. ... ... және ... ... ... мен азаматтың құқықтық мәртебесінің басты принципі ... ... де ... және ... ... заңдарын сақтауы
тиіс. Әр адам мен азамат адамдардың қауымдастығында өмір ... ... мен ... тең ... қана ... ... бір-
біріне, қоғамға, мемлекетке қатынастары бойынша оларға бірдей міндеттілік
жүктеледі.
2. адам ЖӘНЕ ... ... ... мен ... Жеке ... мен ... ... жеке бостандығына, арнамысы мен қадір-қасиетіне қол
сұғуға ешкімнің де құқығы жоқ. Егер өміріне, ... ... ... ... ... әр адам ... органдардан көмек сұрауға, заңмен
қорғалуға құқылы. Адам өзінін құқы мен бостандығын бұзушылардан қорғанып
Республика ... ... ... ... ... орган, бір
де бір лауазымды адам азаматтың құқығын шектей алмайды. Бұл, адам құқығы
мен бостандығы ... ... оған қай ... ... ... құқық
бұзушылық жасағаны туралы хабарлануы тиіс.
Ең маңыздысы, адамныңтабиғи құқығы — өмір сүру құқығы.
"1. Әркімнің өмір сүру құқы бар.
2. Ешкімнің өз ... адам ... ... ... ... ... ... ауыр қылмыс жасағаны үшін ең ауыр жаза ... ... ... ... ... ... кешірім жасау туралы
арыздану құқығы беріледі" (Конституцияның 15-бабы). Өлім жазасы ауыр ... ... ... кауіптілігіне байланысты және жауаптылықты
ауырлататын мән-жайларда қолданылады.
Өлім жазасына кесілген адам кешірім жасау ... ... ... Президентіне жүгінуіне құқылы. Кешірім жасау туралы шешім
шығарған кезде, сотталған адам ... ... ... ... ба, ... ... ... ба, жасы, отбасылық, жағдайы және басқа мән-жайлары
ескеріледі.
Жеке адамның өміріне қол сұқпаушылық ... ... ... азаптауға, оған зорлық-зомбылық жасауға, басқадай қатыгездік
немесе адамдық қадір-қасиетін ... ... ... не жазалауға
болмайды" (17-бап).
Конституцияның осы қағидасы, негізінен, лауазымды адамдарға қатысты.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... қадір-
қасиетін қорлайтын мұндай шаралардың қолданылуына үзілді-кесілді ... ... ... төбелесу, дене жарақатын салу түрінде көрінуі
мүмкін.
Қорлау — жеке басын, ұлттық қадір-қасиетін қорлау және басқа әрекеттер
түрінде ... ... ... ... ... ... ... мұндай әдістерді ... ... ... ... ... ... адамның бостандығын басқа жеке адамдардың да зорлық-зомбылығынан
қорғайды. Егер ... ... өз ... ... ... ... ол адам қылмыстық жауаптылықка тартылады. Мұндай іс-әрекет күш қолдану
(жеке белмеге қамау, психикалық ауруханаға ... және ... не ... деп ... ... ... ... — тергеушілік және сот ісі жүргізілуінде маңызды тұлға. Заң
бойынша ол ... ... ала ... алу), сот процесінде куәлік беруден
бас тарта алады. Ол кім кімге де ... ... ... Егер адам ... қоғамның және мемлекеттің заңды мүддесіне нұқсан келтірілген мән-
жайға куәгерлік күйде болса, онда ... ашу үшін ... және ... ... оның ... және ... ... Қылмыстылықтың
өрісі кең жағдайында ақиқат жауап бергені үшін қылмыскерлер тарапынан болуы
мүмкін кек алу әрекетінен сақтануды сот және ... ... ... ... Куәгердін, өзінің азаматтық міндетін орындауы үшін оның
қауіпсіздігін ... ету ... ... үшін ... пен кекшілдікті қоздыру адам құқын бұзу
болып ... ... ... ... деп ... ... ... заттар мен бұйымдарды қорлау мен арамдау құқық бұзушылық, болып
табылады.
Заң ар-намыс бостандығын жариялай ... ... оның ... ... босатпайды. Өзініңдіни көзқарастарын бетке ұстап
азаматтың заңды, атап айтқанда әскери міндетін ... бас ... ... ... мемлекеттен бөлу арнамыс ... ... ... ... ... оның органдары, лауазымды адамдары діни
бірлестіктердің қызметіне араласа алмайды, қайсыбір дінге немесе ... ... ... тиіс. Сонымен бірге Конституция діннің
қоғамдағы орнын белгілейді.
"Республикада саяси партиялардың діни негіздегі ... ... ... ереже әр түрлі бағыттағы дінге сенушілердің арасында бейбіт
қатынастарды сақтауды көздейді. ... ... ... ... және діни
бағыттар бар қоғамда қайсыбір дін идеологиясының мемлекеттік идеологияға
айналып кетпеуіне кепілдік жасайды. Адамдардың ... және ... ... және ... ... ... жеке ... іс жүзінде өзіндік діни идеологияға айналған. Коммунистік
партия ... ... ... басынан кешірді. Күштеп
жүргізілген ой бірлігінен ... да, адам да ... жоқ. ... ... ... ... Конституциясы адамның ең сапалы қасиеті —
арнамыс пен қадір-қасиетті жоғары қояды. Арнамыс барлық халықта да ... ... ... ... ... арың ... ... туады, ақылсыздық ең соңғынды қуады", ... ... ... орыс ... ... атамыздын, да "Арым үшін жан пида", "Малым
жанымның садағасы, жаным арымның ... ... ... ... ... бүгінгі күндерге жетті. Ізгілікке негізделген қоғамда арнамыс пен
ар-ождан заңмен қорғалады. ... ... ... ... ... қол ... деп
жазылған.
Егер кімде-кім ... ... ... нұқсан
келтіретіндей мәліметтер таратса және оның ... ... ... ол ... мүліктік жауаптылыққа тартылады. Жәбірленуші, егер
мұндай мәліметтер жалған деп есептесе, сот ... ... ... ... ... моралдық зардап үшін мүліктік құн талап
етуге құқылы.
Заң адамның арнамысы мен қадір-қасиетін ... ... ... ... ... ... — жағымсыз, жалпы адамзаттық мораль
принциптері тұрғысынан бұған жол берілмейтіндей ... ... ... ... ... қадір-қасиетпен бірге жеке өмірге кім-кімнің ... ... кол ... ... ... араласпау тұрғын жайға қол сұқпаушылықты белгілеуді де
білдіреді. Үй ... ... ... де ... ... ... басқа
адамның пәтеріне басып кіруіне құқы жоқ. Тұрғын үйге өз ... ... үй ... еркінен тыс ашық немесе үй иесі жоқ кезде ... ... ... Бұл үшін заң ... қылмыстық жауаптылық та белгілейді. Мұндай
жауаптылық билікті теріс пайдалану жолымен ... ... ... ... ... екі ... одан да көп адам басып кірген жағдайда, заңсыз
(прокурордың ... ... ... жағдайда қозғалады. Тұрғын үйге
милиция қызметкері қылмыскердің ізіне түсу және ... ... ... ... ... ... ... жағдайда кіреді.
Адамды тұрғын үйден айыруға тыйым салынады. Егер адам ... ... ... ие ... онда ол оны иеленуге, пайдалануға және оған билік
етуге құқылы.
2.2. Әлеуметтік, экономикалық, ... ... мен ... құқық пен бостандық адамға езінің материалдық ... ... ... өз ... жүзеге асыру үшін қажет.
Әлеуметтік құқық пен бостандық адамның рухани және басқа да ... ... ... ... ... ... ... саясатының негізгі бағыттары:
— жеке және мемлекеттік меншікке негізделген экономиканы құрудан;
— кәсіпкерлікке, әсіресе материалдық ... ... ... жеке ... ... қоғам үшін пайдалы кез келген нысандағы
кәсіпкерлікке ... ... ... ... жеке ... ... өндіріс құралдарына жеке
меншікті тудырып, қалыптастырады.
Казіргі заманғы алдыңғы катарлы елдердін. ... ... ... ... бетімен жіберуге болмайды. Ол мемлекет арқылы
реттелуі ... ... ... ... ... ... ... экономикасының қалыптасуы мен дамуына ықпал етуіне ... ... ... ... ... Оның ... Қазақстан мемлекеті адамдардың
игілігіне, демократия мен әлеуметтік-саяси тұрақтылықтын негізі ретінде
"орташа" таптың ... игі ... ... ... ... жеке меншік
иелерін мүмкіндігінше көбірек қалыптастыруға қолдау көрсетеді.
Осыған байланысты Қазақстанда ... ... ... белігін
жекешелендіру (жеке адамдарға беру) жүргізілуде. Жекешелендіру мынадай
мәселелерді шешеді:
1) жекешелендірудің мақсаты — әр ... оның ... ... ... ... қатысатын әр азамат мемлекеттік мүліктегі үлеске
құқығын куәландыратын құжат алады.
Сөйтіп, әрбір азамат белгілі бір мөлшерде жеке ... ие ... ... ... ... бастау қамтамасыз етіледі. Ал одан арғысы
әркімнің жеке қабілетіне, басқа да ... ... ... Кеңестік
Конституция тек азаматтың ғана өзіндік меншігін нығайтты. Ол ... ... және ... ... ... қызмет етті. Жеке
меншіктің өзі баюдың кайнар көзі болып ... ... жеке ... ... ... ... елеулі түрде ерекшеленеді.
Жеке меншік иесінің құқығы қандай? Меншік ... құқы үш ... ... ... ... меншік объектілеріне: жылжымалы ... ... ... ... ... құқығы;
ә) пайдалану құқығы, яғни, меншік объектісінің пайдалы қасиеттерінің
тиімділігін керу, техниканы, технологияны пайдалану ... ... ету ... ... ... жалдауға беру, мұралыққа қалдыру,
біреуге қайтарымсыз беру және т.б.
Меншік иесі өз меншігіне заңға сәйкес билік ... ... Бұл ... ... ... қоғамға зиянды түрде, яғни, басқа адамдардың,
қоғамдық бірлестіктердің, мемлекеттің заңды мүдделеріне ... ... ... ... деген сөз.
Егер меншік заңды негізде алынған болса, ол мемлекет арқылы қорғалады.
Мемлекет өз азаматтарының меншікке құқын ел ішінде де, сондай-ақ ... де ... ... жеке ... біріншіден, қылмысты қол
сұғушылықтан (ұрлықтан, талан-таражға салынудан, бұзылудан), ... ... ... кез ... ... қорғайды.
Меншік иесі басқалардан заңсыз иеленген ез мүлкін қайтаруын талап
етуге құқылы. ... ... ... ... ... ... шыққан өз мүлкін
(малын) таныды делік. Егер заңсыз ... ... ... өз ... соңғысы мүліктің қайтарылуын талап етіп сотқа жүгінуге ... ... ... ... бұзылса меншік иесі келтірілген зиянның
орны толтырылуын сот ... ... ... ... ... жеке ... ... қайнар көзі болып
табылатын жеке кәсіпкерлікке айрықша назар аударылады.
Жеке кәсіпкерлік
Жеке кәсіпкерлік — ... ... ... ... ... Рыноктік қатынасқа көшудің басты шарттарының бірі ... ... ... ету ... ... ... қызмет еркіндігіне құқығы бар" (26-бап).
Жеке кәсіпкерлікті қолдау және ... ... ... Республикасының
Заңы қабылданды. Онда шағын кәсіпкерлікті қорғау мен ... ... мен ... ... ... оның органдарының шағын
кәсіпкерліктің қызметіне тікелей араласуына құқы жоқ. Шағын ... ... ... ... ... бұл орайда олар заңды бұзбауы
тиіс. Шағын кәсіпкерліктің құқын бұзған ... ... ... ...... әр ... тауарларға (қызмет, көмек
көрсетулерге) қажеттілікті қанағаттандыруға ... ... ... ... өзі ... оның ... ... адам атқарады. Әрине,
кәсіпкерлікпен айналысуға ... ... адам оның ... ... ... ... тәуекелді қажет ететіндігін түсінуі тиіс. ... адам ... өз ... өзі ... ... ... ... нәтижесінде
басқа біреуге келтірілуі мүмкін зардаптар үшін ешкім де: мемлекет те ... ... да ... не басқа адамдар емес тек өзі ғана жауап береді.
Кәсіпкердің мүлкі заңмен қорғалады, ешкімнің оған қол сұғуға құқы ... зан ... ғана ... мүлкін алып қоюға не оның қызметін
шектеуге болады.
Кәсіпкерлікпен жеке ... ... ... тобы айналыса алады.
Мемлекет кәсіпкерлерге көптеген жеңілдіктер ... ... ... ... ... жабдықтармен және басқаларымен қамтамасыз етеді.
Мұндай көмек ең ... ... ... ... ... Ол ... мұндай кәсіпкерлер экономиканы дамытуға, адамдардың
осындай тауарларға сұранысын қанағаттандыруға ықпал етеді. Өндіріспен
айналысатындарға ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік пен бәсекені ... ... ету ... ету ...... ... құқықтарына жатады. Бұл
құқық еңбекке қабілетті ... ез ... өз ... ... ... бар ... білдіреді.
"Әркімнің енбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін еркін
тандауына құқығы ... ... ету ... ... ... кәсіпкерлікпен
айналысу құқығын білдіреді. Екіншіден, әрбір еңбек етуге қабілетті адамның
өз калауымен мемлекеттік ... жеке ... ... мен ... ... заңды мүмкіндігі бар екендігін білдіреді. Үшіншіден, бұл
құқық адамның жұмысқа ез мамандығы ... ... ... ... ... адамның жұмыска өзінің орналасуына құқық береді.
Жұмысқа орналасу үшін еңбек шарты ... ... ... мынадай
белгілері бар:
еңбек етуші белгілі бір ұжымның құрамына кіреді немесе ... ... ... ... үшін ... еңбек шартында көзделген жұмысты орындайды;
ол еңбек тәртібіне, ... ... ... ... ... ... сан мен сапа ... алады; және
еңбекакы заңмен белгіленген мөлшер ... ... ... ... ... жеке ... ... қолайлы жағдай жасайды.
Жалдаушы адам еңбек шартына қатысушылардың бірі болып ... ... ... өз ... қол ... ... ... еңбек ету (қызмет ету)
міндетін езінің жеке еңбегімен ... ... ... үшін, адам жұмыс
істеуге қабілетті болуы керек, яғни жұмысты қабілетіне карай өзі саналы
түрде ... және ... ... ... ... тиіс.
Әкімшілік (мемлекеттік, кооперативтік ұйымдар, жеке кәсіпкер) еңбек
шартынын екінші тарабы болып табылады.
Конституцияда мынадай қағида бар:
"Еріксіз ... ... ... ... не ... ... ... соғыс
жағдайында ғана жол беріледі" (24-бап).
Жоғарыда айтылғандай, ешкімнің ешкімді ... ... ... құқы ... ...... ... Азаматтық және саяси құқықтар туралы
халықаралық пактте көзделгендей: "Ешкімді еріксіз ... ... ... ... жол берілмейді"(3-а тармақ). Қазақстан Республикасының
Конституциясы бұл талапқа толық жауап береді. ... ... ... да
қағида бар: "Қылмыс үшін жаза ... ... коса ... жазасы тағайындалатын елдерде, 3-а тармақ осындай жаза тағайындаған
құзыретті сот үкімі бойынша каторгалық жұмысты ... ... ... ... ... ... сот үкімі бойынша
еріксіз еңбекке рұқсат ... ... ... ... ... ... ... келмейді.
Төтенше немесе әскери жағдай жарияланған кезде заң азаматтардың
белгілі бір жұмыстарды ... ... ... ... ... алады.
Мұндай "мәжбүрлеу" азаматтардың, қоғамның заңды мүдделеріне қастандықты
болдырмау және қорғау қажеттігінен туындайды.
Еріксіз еңбектің уақытша сипатта ... ... жөн және ... ... ... арнамыс бостандығын шектемеуі, азап пен
қатыгездік қатынас керсетуге ұласпауы тиіс.
Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... ... отырып, еңбек шартының еркіндігіне де кепілдік береді.
Мемлекет жұмыс істегісі келетіндердің ... ... ... ... ... жағдайында, жеке кәсіпорын пайда болған кезде мемлекет
онда жұмыс ... ... оған ... ... жол ... ... ... жұмысқа қабылдау мен жұмыстан ... заң ... өз ... ... ереуілге шығу құқығы.
Әркім өзінің еңбек ету құқығын қорғай алады, сондай-ақ азаматтар
ереуілге шығуға да құқылы.
Ереуіл — ... мен ... ... ... кәсіпорынның,
мекемелердің әкімшіліктері қанағаттандырмаған кезде қолданылатын ең ... Оның ... ... ... жеке ... қызметкерлері де
ереуілді жариялай алады. Ереуіл Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... мүдделерін бұзбауы,
оларға материалдық және басқалай зиян келтірмеуі, қоғамдық тәртіпті
бұзбауы, басқа да ... ... ... ... ... әлеуметтік
және мәдени құқықтар туралы Халықаралық пактте де ереуілшілерге осындай
талаптар койылған: ".. ... әр ... ... ... ... жағдайда ереуілге шығу құқын қамтамасыз етуге міндеттенеді."
Азаматтардың демалыс құқығы[7].
Қазақстан Республикасының Заңы ... ... ... жан-
жақты реттейді, оның үстіне демалыс туралы заң мемлекеттік ... ... жеке ... да ... ... ... — қызметкердің өзінің
еңбек ету міндеттемесін орындаудан босаған кездегі уақыттарын оны ... ... ... ... ... ... түрлері бар. Жұмыс күні ішіндегі үзіліс.
Мұндай үзіліс екі ... ұзақ ... тиіс және ... ... ... ... жұмыс уақыты басталған соң төрт сағаттан кейін беріледі.
Емшектегі баласы бар әйелге кем ... ... ... ... үзіліс
беріледі. Ол уақыт жұмыс уақыты деп есептеледі және ақы ... ... ... ... ... уақыты 7—8 сағатқа созылатын жерлерде
белгіленеді. Оқу орындарында ... ... ... ... ... күндері арасындағы үзіліс. Мұндай үзіліс жұмыс аяқталған соң
басталып, келесі ... ... ... ... ... ... уақыты.
Баршаға ортақ демалыс күні -жексенбі. Аптасына 5 жұмыс күні белгіленген
жерлерде сенбі — ... күні деп ... ... ... ... 40
сағаттан аспауы тиіс.
Жылдық демалыс уақыты — кем дегенде 18 жұмыс күндік демалыс. Әр ... тағы да ... ... ... Мысалы, мұғалімдерге берілетін
демалыстың ұзақтығы 48 жұмыс күні.
Мектептерде, арнаулы оқу орындарында (техникумдарда, университеттерде)
оқитындарға қосымша ... ... ... Бұл ... ... ... ... береді. Жұмыс орны ... ... да ... ... ... ... ... беруден бас тартуға құқығы
жоқ. ... ... жеке ... да ... ... орындауға міндетті.
Азаматтардын тұрғын ұйге құқығы.
Гуманды болғысы келетін мемлекет әр азаматына қолайлы ... ... ... тұрғын үйі болуға ұмтылуы тиіс. Міне ... ... ... ... ... үйге ... ... кепілдік
береді.
1. Азаматтар тұрғын үй салуға, ... ... ... ... ... ... үй ... пәтер алуға құқылы.
2. Азаматтар тұрғын үй немесе пәтер сатып алуға, мемлекеттік тұрғын үй
қорынан тегін немесе жалға ... ... ... ... жеке немесе кооперативтік үй тұрғызуына,
онын, ішінде қарыз алу жолымен тұрғызуына көмек көрсетеді.
4. Тұрғын үйден қуып ... ... ... ... ... Қуып
шығу заңда көзделген жағдайда ғана жүзеге асы-рылады.
5. Азаматтар ... үйді ... ... ... ... ол
мүмкіндік шектелген жағдайда заңсыздықтың тоқтатылуы туралы сотқа жүгінуге
құқылы. Егер азаматтың үйі орналасқан участок мемлекет ... ... ... оның ... ... немесе пәтер беруі тиіс.
Азаматтардың тұрғын үйге құқығы болумен ... ... ... ... ... міндеттер де жүктеледі. Олар тұрғын үйді ... ... ... үйді ... ... үйді ... ... пәтер ақыны уақытында енгізіп отыруы, салықты төлеуі тиіс.
Рыноктік қатынасқа көшуге байланысты мемлекеттіңтұрғын үй жөніндегі
саясаты айтарлықтай өзгерді. Енді ... ... ... бәрін
бірдей тұрғын үймен қамтуды міндетіне ала алмайды. Еңбекке ... өз ... өз ... ... ... алуы ... ... тұрғын үй құрылысын жүргізуіне ... ... ал ... ... ... ... пәтер тұрғызып беретін
болады.
Азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы.
Бұл құқық мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады. Бұрын барлық медициналық
көмекті мемлекет көрсетті, яғни ... ... ісі ... ... Енді ... денсаулық сақтау мекемелерімен (ауруханалар,
емханалар, дөріханалар, т.б.) бірге жеке медициналык, мекемелер ... ... ... және ... ... ... ... білімі барлар құруы және заңда белгіленген тәртіппен ... ... жеке ... ... белгілі бір мөлшерде ақы теленеді.
Барлық саладағы дағдарыс жағдайында денсаулық саласының жаңа жүйеге
көшуі ... ... ... ... алмайды. Мұны медициналық
көмекке мұқтаж әр адам қатты сезінеді. Алайда, ... ... ... ... ... ... ... туралы тұрақты
қамқорлық жасауы тиіс. Бұл — олардың конституциялық міндеті.
Медициналық қызмет көрсетуді жақсарту көп ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау туралы, жергілікті өкілетті ... ... ... ... мынадай міндеттер:
1) балалар өлімін қысқарту, олардың ден-саулығын жақсарту;
2) өндірісте еңбек ету жағдайын жақсарту;
3) жұқпалы, кәсіби ... ... алу және ... жою жұмыстарын
жүргізу;
4) барлық адамдарды денсаулығын сақтау үшін қолайлы жағдай жасау,
сырқаттанған ... ... ... ... ... ... сақтау құқы, сондай-ақ азаматтардың әр ... ... ... ... өтініш, хат және т.б.) пайдаланып, халықтың
қамтылуын жақсарту мәселесін көтере алатындығын ... ... ...... ... орта. Оның жағдайы қандай болса,
адамдардың ... да ... ... өмір ... мен ... ... айналадағы
ортаны қорғауды мақсат етіп қояды" (Қазақстан Республикасының Конституциясы
, 31-бап).
Соңғы 40 — 50 ... ... ... орасан зор, орны толмас
нұқсан келтірілді. Ол — Кеңес мемлекетінің тар өрісті саясатының ... ... ... нәтижесінде оның құнды қабаты эрозияға ұшырады. Қара
боран ... ... бойы ... жер шұрайын сорып әкетті.
Шаруашылықтар жайылымдык жерден айрылды. Су көздерін тиімсіз пайдаланудың
нәтижесінде Арал ... ... ... ертедегі кұл иеленуші мемлекеттерінің өзі суды үнемдеу үшін
ирригациялық құрылыстар жүргізген еді. ... ... бойы атом ... нәтижесінде Шығыс Қазақстаннын. жері, су көздері уланды. Мұның
бәрі адамдардың денсаулығына кері әсер ... ... ... ... зардабын шегіп отыр, ол келер ұрпаққа да жалғаспақ. Азаматтардың
қоршаған табиғи ортаның өмір мен ... ... құқы ... ... ... ... асыруда, біріншіден, егемен
Қазақстан мемлекеті бұрынғы социалистік режимнің ... жат ... ... ... ... керектігін білдіреді. Екіншіден,
Қазақстан мемлекеті алда қоршаған табиғи ортаны ластауға жол ... ... ... бір ...... ... әр ... табиғатқа жанашырлық
сезіммен қарауы арқылы қоршаған ортаны ... ... үлес ... ... өрт ... су ... ... және т.б.)
түсінуі.
Қазақстан Республикасының "Білім ... ... ... беру
саласындағы қоғамдык, қатынастарды реттейді, осы аядағы ... ... ... белгілейді және Қазақстан Республикасы
азаматтарының білім алуға ... ... ... ... беру саласындағы мемлекеттік саясаттың негізгі принциптері
мыналар болып табылады:
1) Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... азаматтың интеллектуалдық дамуы, психикалық-физиологиялық
және жеке ерекшеліктері ескеріле отырып, халықтың ... ... ... ... ... берудің зайырлық сипаты;
4) жеке адамнын, білімділігін ынталандыру және дарындылығын дамыту;
5) білім беру ... ... ... ететін білім беру
процесінің үздіксіздігі; оқу мен тәрбиенің бірлігі;
6) білім беру ұйымдарының меншік нысандары ... оқу мен ... ... беру бағыттары бойынша алуан түрлі болуы;
7) білім беруді басқарудың демократиялық сипаты және білім ... ... ... мен ... ... ... берудің ізгілікті және дамытушы сипатьі;
9) білімнің, ғылымның және өндірістің интеграциялануы;
10) окушыларды кәсіптік бағдарлау;
11) ... беру ... ... беру ұйымдарында саяси партиялар мен діни ... ... ... ... және олардың қызметіне жол
берілмейді.
Мемлекет Қазақстан Республикасының азаматтарына тегін жалпы орта білім
мен кәсіптік ... ... ... және егер ... осы ... ... рет ... алатын болса, конкурстық негізде мемлекеттік
білім беру тапсы-рысына сәйкес білім беру ... ... ... стандарттар шегінде тегін кәсіптік орта білім мен кәсіптік жоғары
және жоғары оқу ... ... ... ... ... ... ... Білім
алушыларға білімнің тегін берілуі мемлекеттік білім беру ұйымдарын ... ... ... беру ұйымдарының білім беру қызметін сатып
алуды ... ... не ... ... беру гранттарын беру арқылы
іске асырылады.
Оқушылар мен студенттердің міндеті — ... оқу, ... ... ... ... ... практикада қолдана білу, оқу орнының ішкі тәртібінің
ережелерін сақтау. Сонымен ... ... ... ... — ізгі ... мәдениетті адам болып шығу. Оқу орнына мынадай басты міндеттер
жүктеледі:
рухани ... мен ... ... көрінуіне, ізгі дәстүр негіздерін
қалыптастыруға, әр адамның дүниетанымын кеңейтуге жағдай жасау;
азаматтылыққа, оқушылардын, отбасы, ... мен ... ... борышын, қоғамның мәдени, саяси өміріне қатысу қажеттігін түсінуіне
тәрбиелеу;
оқушылардың қазіргі ... ... ... және ... ... ... ... ұлттық және жалпы адамзаттык, мәдениетті зерттеп, халықтық әдет-
ғұрыптар мен дәстүрлерді меңгеруіне жағдай жасау.
Білім берудің мемлекеттік жүйесімен ... ... жеке ... ... ... колледждер, университеттер және басқа оқу орындарын
ашуға рұксат етеді. Жеке білім беру ... жеке ... ... Жеке оку ... білім ақылы түрде беріледі. ... ... ... оны ... ... ... ... көлемі жағынан да, деңгейі жағынан да тиісті мемлекеттік оқу
орындарынан аз және ... ... ... Тек ... жағдайда ғана оларды
ашуға және қызмет істеуіне рұқсат етіледі, олардың ... ... ... ғана заңдық күші болады. Сөз жоқ, мемлекеттік және жеке
оқу ... ... ... ... ... ... ... жақсартып, терендетуіне ықпал етуі тиіс. Әрине, адамдар
мемлекеттік оқу орнындағымен ... ... және ... ... ... ... түрде окиды. Сондықтан, мемлекет, бәсекеге төтеп беруі үшін,
өздерінің оқу ... ... ... ... туғызып, білім
сапасын көтеруі қажет.
Азаматтардың керкем, ғылыми және техникалық шығармашылық құқығы ... айта ... жөн. ... ... рухани шығармашылыққа ұмтылысын
қолдайды. Ұлттык, Ғылым Академиясында, университеттерде, ... ... ... сүйенген ғылыми зерттеу жұмыстары
жүргізіледі. Екінші жағынан, ... ... ... ... ... ... мен ... шығармаларға авторлық құқығын қорғайды.
2.3. Саяси құқықтар мен бостандықтар
Азаматтық ұғымының өзінде азамат пен ... ... ... ... мәні бар. ... — ол ... сол мемлекетпен
тұрақты саяси-құқықтық байланысы. Тиісінше, азаматтар бірінші кезекте
өзінің мемлекетімен ... ... ... ... ... ... ... саяси құқық пен бостандықты, яғни ... ... ... ... байланысты құқық пен бостандықты білдіреді.
Ауылда, поселкіде, ауданда, қалада, республикада азаматтар ... ... ... ... ... ... ... де кеңейе
түседі. Демократиялық мемлекет құру ... ... ... ... ... кең мөлшердегі құқық пен бостандық кепілдігі
берілген.
Мемлекетті құрудың ең ... ...... ... ... ... ... аудандық, қалалық, ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға тікелей қатысады.
Аталған екілетті органдарды сайлауға жасы 18-ге толған азаматтар
қатысады. Азаматтардың бұл ... ... ... ... жынысына,
лауазымына, мүліктік жағдайына және басқаларына қарап ... ... ... ... құқығын шектеуге әрекеттенсе, онда ол ... ... ... ... ... ... кодексі азаматтың сайлау құқығын жүзеге асыруына кедергі
келтіруге әрекеттенгендерге жаза ... Бұл ... ... ... ... ... кездесу, кандидатураны, олардың
бағдарламаларын талқылау кезінде кедергі келтіру түрінде көрінуі мүмкін.
Кедергі келтірудің күштеу, алдау, қорқыту, ... алу ... де ... барлық екілетті органдардың азаматтары тен құқықта қатысады.
Әр адам бір дауысқа ие жергілікті атқару ... және ... ... ... тек бір рет ... береді. Алайда, ол туралы
айтылғандай, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... құқығына бейбіт жиналыстар, митингілер,
демонстрациялар, шерулер ... ... тұру ... ... Бұл
шаралар белгілі бір мәселелерді шешу немесе азаматтардың еркі мен тілегін
білдіру мақсатында жүргізіледі. Мысалы, сайлаушылар ... ... ... ... сияқты жеке ұйым ұжымдары өздерінің ... ... ... ... ... ... ... жобаларын талқылау үшін жиналуы мүмкін. Ақыр ... ... ... ... ... өз еріктерімен
демонстрацияларға шығулары мүмкін. Мемлекеттік органдар азаматтардың мұндай
заңды тілектеріне кедергі келтірмеулері тиіс.
Бостандық, ... ... ... ... ... Тәртіпсіздік
ұйымдастыруды көздейтін, заңға қайшы келетін демонстрациялар, жиналыстар
өткізуге, тосқауылдарға тұруға тыйым салынады.
Сөз жоқ, азаматтардың әр ... ... ... құру ... мәні бар. ... мынада, бұл бірлестіктердің (діни бірлестіктерден
басқасы) мемлекеттің ... ... ... атап ... ... қалыптастыруға, Қазақстан Республикасы Конституциясының талабы
шеңберінде саяси бағдарламалар әзірлеуге және т.б, құқығы бар. ... ... өз ... ... ... олар солардың
бастамасымен құрылады. Бірлестіктер жарғыларын мақсаты мен ... ... ... ... етіп ... ... кіруге тең құқығы
Қазақстан Республикасы азаматтарының конституциялық саяси құқықтарының
бірі болып табылады. Конституцияда мемлекеттік қызмет туралы бірқатар негіз
боларлық идеялар беріледі. Онда ... ... ... ... ... тек ... міндеттер сипатымен ерекшеленіп, заңмен
белгіленетіні керсетілген.
Конституциялық ... ... ... ... ... негіздерін мемлекеттік қызметкерлердің құқықтық жағдайын
анықтау, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... "Мемлекеттік қызмет туралы" (1995
жылғы 26 желтоқсан) Заң күші бар Жарлық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызмет
мемлекеттік органдар мен олардын, аппараттарындағы азаматтардың конституция
негізінде жүзеге асыратын және мемлекеттік басқаруды, ... өзге ... мен ... ... ... ... ... қызметі.
Жарлықта лауазымдык өкілеттігін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... болып табылатындығы
керсетілген.
Жарлықта мемлекеттік ... ... ... Бұл
принциптерді мемлекеттік қызметке, мемлекеттік қызмет-кердің ... ... ... ... ... байланыс орнатуына
қарай үш топқа белуге бо-лады.
Мемлекеттік құқықтық институт ретінде бірінші топқа мынадай принциптер
жатады:
а) заңдылық, яғни, мемлекеттік ... ... ... ... ... Конституция қағидаларын, заңдарын, ... ... ... ... мүлтіксіз орындауға негізделуі тиіс;
ә) мемлекеттік қызмет жүйесінің тұтастығы, ол мемлекеттік ... ... ... және сот ... ... ... ... жүйесін ұсынатындығын білдіреді;
б) мемлекеттік қызметтің үздіксіздігінің мемлекеттік ... ... және ... ... ол бір
мемлекеттік қызметкердің ауысып, оның ... ... ... ... ... ... ... тобына мыналар жатады:
а) баршаға жолдын, ашықтығы, яғни, өздерінің қабілетіне және кәсіби
даяр-лығына сәйкес мемлекеттік ... ... ... тең ... жол ашықтық кез келген азамат кез келген мемлекеттік қызметке кіре
алады деген сез ... ... ... ... айтылғандай,
азаматтардың мемлекеттік органдардағы кәсіби қызметі. Тиісінше, мемлекеттік
қызметке кіргісі келген азаматтың нақты ... ... ... ... қабілеті болуы керек;
ә) азамат мемлекет қызметіне ез еркімен кіргендіктен, ол өзіне қатысты
барлық талапты, барлық ережені орындауды міндетіне алады. Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... міндет;
б) өз қызметін жүргізу процесінде ... ... ... ... тиіс; олардың жұмысы халықтың көз алдында, жария жүргізілуі
керек. Сонымен бірге, ... ... ... ... ... тиіс.
Принциптердің үшінші тобына азаматтардың мемлекеттік қызмет көрсетуіне
қатысты ережелер жатады. Ол ... ... ... ... ... мемлекет мүддесінен жоғары тұратындығы. Бұл принцип
мемлекеттің әлеуметтік мемлекет болып ... және ... ... ... етуі тиіс екендігінен туындайды. Мемлекеттік қызмет
азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін кездейтін ... ... ... ... және бостандықтарымен бірге олар ез
еріктерімен орындауы тиіс міндеттері де бар. ... ... ... заңды міндеттерін орындауларын талап ету өкілеттігі
беріледі.
Мемлекеттік қызметкер мемлекеттік органдар атынан әрекет етеді, оларға
мемлекет берген өкілеттікті ... ... ... ... ... мәртебесін сақтау үшін мемлекеттік қызметкерлерге ерекше жауапкершілік
жүктеледі. Осыны ескере отырып, заң ... ... ... ... ... ... де жүктейді. Мемлекеттік кызмет туралы Жарлықта
мемлекеттік қызметкер Конституцияны, Республика заңдарын, сондай-ақ ... ... ... ... екендігі керсетіледі. Осы ережені
одан әрі дамыту үшін ... ... 1997 ... 16 ... ... ... ... қызмет этикасының
Ережелері" бекітілді. "Ережеде" мемлекеттік қызметке ... ... ... ... ... ... ... белгісі екендігі айтылған. Ал
бұл Қазақстан ... ... ... осы ... ... ортақ этикалық нормалар мен принциптерді сақтауы ... сөз. Ол екі ... ... топқа мемлекеттік қызметкер міндетті қызметін орындау кезінде
сақтауы тиіс этикалық нормалар мен ... ... Атап ... ... ... ... ... мемлекет мүддесін қорғауға міндетті
және Президент саясатын қолдаушы болуы тиіс. Ол ... ... және ... ... ... ... күш салуы тиіс. Ол
жалпыға ортак. моральдық-этикалық нормалар-ды сақтауға және ... ... ... ... мен ... кұрметпен қарауға
міндетті. Әділдік, шындықты тура ... ... ... жемқорлык.
көріністеріне қарсы тұру олардың моральдық ... ... ... ... ... ... қадір-қасиетін қүрметтей білуі
керек.
Екінші топ — ол мемлекеттік ... жеке ... ... ... Ол ... тыс қатынастарда өзінің лауазымын алға
тартпауға, республиканы кемсітіп, оның беделіне нұқсан келтіретіндей қандай
да болсын ... ... ... ... тиіс. Мемлекеттік қызметкер
мемле-кеттік акпараттарды өзінің жеке ... және ... да жеке ... қызметтік міндетін орындауға қатысты жеке және заңды
тұлғалардан сыйлықтар қабылдамауы және ... да ... ... ... азаматтың мемлекеттік қызметке келу құқығының терең саяси мәні
бар. Ол ... ... ... ... ... ... ... айналысуды өз еркімен міндетіне алған азаматтармен калыптастыруға
мүм-кіндік береді. Мемлекеттік қызметте жұмыс істеу құқығы — ... ... ол, ... ... ... жүзеге асыруды көздейді.
3. Адам мен азаматтың конституциялық ... ... мен ... ... мәні ... ... өз қалауларымен пайдаланулары мүмкін), оларды азаматтардың
міндеттерінен бөлек ... ... Әр ... ... адамдардың
алдында, қоғамның алдында, мемлекеттің алдында белгілі бір міндеттері бар.
Қоғамда өмір ... ... одан ... ... ... ... Адамдардың
табиғи міндеті табиғи түрде пайда болады. Адамдар да олардың өмір ... ... ... және ол ... қамқорлық жасауы тиіс қоғамының
алдында, мемлекетінің алдында міндетті. Бұл ... ... ол ... ... ... міндеттемелерді орындамаудың оны
бұзғандар үшін елеулі ... ... ... ... ... ... ... көзделген міндеттерге және конституциялық заңдарда көзделген
міндеттерге бөлуге болады.
Конституциялық міндеттер басты міндеттер болып табылады. Оған ... мен ... ...... мемлекетінің негізгі заңы, ол халықтың еркін
білдіреді, ... ... ... ... ... ... ... халықтың мемлекетті билеу тәсілдерін белгілейді.
Конституция — мемлекеттің егемендігі мен ... ... ең ... акт. ... ... Конституция — Қазақстан мемлекетінің
басқа елдердің мемлекеттерімен өзара ... ... ... акт. Міне, осылардан келіп, ешкімді алаламай, лауазымды
адамдардың ... ... ... ... Егер олай ... нормаларды бұза отырып, азаматтар, мұны қалай ма, ... ... ... мен ... ... ... ... істеуіне, оның іште де, халықаралық қатынастарда да беделі
түсуіне әрекет қылған ... ... ... ... қандай орын алса да,
қандай лауазымды қызметті атқарса да ... ... ... және оны ... сақтау әр азаматтың қасиетті
міндеті болып табылады.
Республиканың заңдарын ... ... ... ... табылады. Сақтау дегеніміз бір ... заң ... ... ... ... теріс кылықтар жасамау; екінші жағынан,
жүктелген міндетті орындау. Әрине, заңдарды сақтау ... ... ... ... ... тиістігін) білдіреді.
Азаматтардың басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, арнамысы мен
қадір-кдсиетін құрметтеу конституциялық міндеті
Азаматтарға ... ... ... ... ... ең жоғары
құндылық, ретінде азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына, ... ... мән ... ... да, ... ... ... бостандығынан, адами қадір-қасиеттен құнды не бар?! Тіпті, ең қолы
қанды, аса қауіпті ... өзі ... ... ... ... ... ... тырысады. Басқа адамдардың құқығын, бостандығын,
арнамысы мен ... ... үшін ... ... ... әр адамның заңмен қорғалатынын терең түсіне білу керек. Әрине,
адамның ізгі ... ... ... ... ... Белгілі бір дәре-жеде адамға биологиялық фактор да ... ... ... ... ең ... фактор — оның санасы, орта.
Алайда, заң үшін ... ... ... ... ерекше мәні жоқ-
Заң барлық адамның тендігі және қылмысына орай әр ... ... ... беру
принципіне сүйенеді.
Салықтар және алымдар төлеу міндеті
Мемлекеттің, барлық адамдардың, ... ... ... мен
мекемелердің өмір сүруінің маңызды ... ... мен ... болып
табылады. Рыноктік қатынастарға кешу, жеке кәсіпкерлікті дамыту жағдайында
салықтар мен алымдардың ең негізгі бөлігі жеке ... ... ... мен ... дер ... ... түрде төлеу қажеттігін
адамдар көбірек сезінген сайын мемлекеттің де ... арта ... ... ... ... ... ... салаларын дамытуға, зейнетақы
төлеуге қаржы көбірек жұмсалатын болады.
Салықтар мен ... ... және ... ... ... белінеді. Республикалық салықтар мен алымдарды Қазақстан
Республикасының Парламенті белгілейді және ... ... ... салықтары — салық төлеушілерден міндетті түрде түсетін ақшалай ... ... — ол ... ... ... ... ... және
азаматтығы жоқ адамдар. Жоғарыда көрінгендей, салықтар мен ... ... ... ғана ... ... азаматтары және азаматтығы жоқ
адамдар да төлейді. Бұл жәнедұрыс, ... ... ... ... бәрімен айналыса алады. Мемлекет оларға қолайлы жағдай
жасайды, олардың ... ... ... ... ... ... қаржы жұмсайды. Соған орай шетелдіктер де мемлекетке материалдық
қолдау көрсетуі тиіс, ... ... ... ... ... ... ... керек.
Салықты төлемегені үшін кінәлі жауаптылықка тартылады.
Меншікті дұрыс пайдалану.
Қазақстан қоғамының экономикалық негізін меншіктің екі ... және жеке ... ... ... ... — ол материалдық
құндылық және пайдалану үшін, яғни, пайдалы қасиеттерін алу үшін құрылады.
Меншік иесі өз ... ... ... Бірак меншікті пайдалану қоғам
шенберінде, адамдар арасында жүргізілуі және ... ... ... зиян ... тиіс.
"Меншік міндет жүктейді, оны пайдалану сонымен қатар қоғам игілігіне
де қызмет етуге тиіс" ... ... ... ... дұрыс пайдаланудың конституциялық талабы мемлекетпен бірге
азаматқа да ... ... өз ... ... ... ... атап ... жөн. Енді мүлік дегеніміз тек жеке ... ғана ... ... ... ... зауыттар, фабрикалар
және басқа кәсіпорындар мен техникалық құралдар азаматтардың да меншігіне
етеді. Осы мүлік иелері оны ... ... ... ... да ... мүдделеріне зиянын тигізбейтіндей етіп пайдалануы қажет. Бұл
міндет орындалмаған ... ... адам ... ал ... қылмыстық жауап-
тылықкатартылады. Сондай-ақ, олар өндіріс құралдарын алуға, кәсіпорындар
құруға құқылы болғандықтан мұндай міндет шетелдік азаматтарға да жүктеледі.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... Барлык,
азаматтар өздерінің әскери борышын өтеуге ... ...... ... Қарулы Күштер қатарында
ездерінің әскери борышын өтеуіне қатысты мемлекеттік қызметтің ... ... ... ... ... ... және ... аз
мерзімдік әскери қызметі;
солдат, матрос, сержант және старшина қызметінде келісім-шарт бойынша
орындалатын әскери ... ... ... ... ... әскери қызметі;
әскер оку орындары курсанттарының әскери қызметі;
прапорщиктер мен мичмандардың әскери қызметі;
офицер құрамының әскери қызметі.
Әскери міндетін өтеуден ... ... ... және 50 жастан асқан ер адамдар;
18 жаска дейінгі және 40 жастан асқан әйелдер босатылады.
Әскери міндетін өтеу — әр азаматтың Отан ... ... ... мемлекеті — ұлтына, жынысына, діни сеніміне, өлеуметтік жағдайына
т.б. қарамастан ... ... ... ...... ең ... ұясы. Сондықтан мемлекет оған ерекше
камқорлықпен қарайды, мүмкіндігіне қарай көмектеседі, кім ... ... ... араласуынан қорғайды. Әрине, некеге отырған, отау тіккен
адамдарға мемлекет те белгілі бір ... ... Тек ... ... ... ғана мемлекет неке, отбасына қамқорлық жасау туралы
міндеттеме қабылдайды. Мұндай талаптар кездей-соқ емес, олар ... ... және т.б.), ... қоғамның (өнегелі отбасы —
игілік негізі) мүдделерінен туындайды. Сондықтан отау тігу үшін ... ... ... ... Некеге отыру жасы ерлер үшін — 18 жас, ал
қыздар үшін 17 жас ... ... ... жағдайларда әйелдің жасы бір
жасқа ... ... Неке ... ... ... өтінішті тұрмысқа шығатын
кыздың өзі жазуы керек. Мұндай өтінішті ата-аналары, ... да ... ... ол үшін қыздың өзінің келісімі керек. Некеге тұру жасын
қысқарту туралы ... ... ... ... ... ... 18 ... басталады (құқықтық қатынасқа өз еркімен тұру ... ... өзі ... ... Алайда, некеге 17 жаска дейін тұруға
рұқсат ... ... ... ... қабілеттілік некеге 18 жасқа дейін
тұрумен басталады. Бұл, атап ... ... ... ... пайдаланудағы, отбасылық өмірдегі ... ... ... құқықтары мен міндеттерінің теңдігін білдіреді.
Неке азаматтық хал актілерін жазу мекемелерінде тіркеледі. Бұл ... ... ... бар. ... ... құқы мен міндеттері
неке АХАЖ-да тіркелгеннен кейін ғана ... ... Тек ... жағдайда
ғана мемлекет өзіне ерлі-зайыптыларды ... ... ... ... ... ... ... сондай-ак, бұл отбасыға қам-қорлық
көрсетеді.
Мынадай жағдайларда некеге тұруға рұксат етілмейді:
1. ... ... ... ... ... басқа адаммен некеде
тұрса. Мұндай шарт бір ғана неке принципінен ... ... ... деп ... ... ... ... және бұзылмаған неке танылады.
2. Тікелей алыс, жақын ... ... және ... ... аға ... арасындағы, бала етіп асырап алушылар мен асырауға алынғандар
арасындағы ... ... ... Заң ... ... ... түсінік
бермейді. Бірінен-бірі тарағандар, мысалы әке немесе ана және үл ... әже ... ата және ... ... ... ... ... Бір ата-
анадан (әке мен шешеден) тарағандар қандас аға-іні және апа-сіңлілер болып
есептеледі. Егер анасы бір, бірак, әкесі ... ... ... бір, ... ... ... ... кандастар деп есептеледі. Туыс аға-
іні, апа-сіңлілер де болады. Ол әр ... ... ... ... Зан, ... ... және ... некелесуіне тыйым салмайды.
3. Бала етіп асырап алушылар мен асырауға ... ... ... мен ... жағынан шығу тегі бойынша ... ... ... ... ... неке ... нормаларға қайшы
келеді. Сондық-тан олардың арасындағы некеге тыйым салынады.
4. Рухани дертке шалдыққандар немесе акылы кем адамдардың ... де ... ... Ол ... сот мұндай ауру адамдардың некелесуге
қабілетсіздігін тануы ... ... ... ... дерт ... ақылдың кемдігі туралы
барлық уақытта бірдей біле ... ... ... ... ... Ал ... ... адамдардан есті ұрпақтың - тарауы
неғайбыл. Болашақ ұрпак тағдыры үшін отау ... ... ... ... ... ... келетін азаматтар бір-бірінің денсаулығы
туралы мейлінше ... ... ... ... ... ... ... мен бостандығы
Егер некелескенге дейін ер адам мен әйел адамның арасындағы қатынас
ізгілік нормаларына негізделсе, некелескеннен кейін ... ... ... ... ... мен ... ... болады.
Ерлі-зайыптыларарасындағы құқықекітопқа: жеке құқыққа және мүліктік
құқыққа бөлінеді. Жеке құқық адамның езімен байланысты, оны одан ... ... ... Оған ... ... жеке ... бойынша қызмет
тандау құқығы жатады. Заң бойынша әйел кыз кезіндегі тегін сақтауға немес
ерінің тегін алуға ... ... ... ... ... кезде
ерлі-зайыптылардың бірінің өз пікірін екіншісіне ... ... ... ол жеке ... ... ... бірінің
екіншісінің мамандық, қызмет орнын таңдауын ... ... жоқ. ... мәжбүрлеусіз, бірі-бірінің бостандығы мен қадір-қасиетін
құрметтей отырып шйііілуі тиіс. Конституция бойынша ... ... ... ... және т.б. ... ... мен ері тең ... өмір кезінде жиналған мүлік ортақ меншік ... ... ... ... ... ... ... етуі
нәтижесінде жиналады. Кейде зайыбы жұмыс істемеуі, үй ... бала ... ... мүмкін. Тіпті, осындай жағдайдың
өзінде ерінің ... де ... ... ... есептеледі. Әрине, егер отбасында
мүліктің кімдікі екендігі туралы егесулер туған ... олар ... шешу ... ... ... жүгіне ала-ды. Сот мүліктің пайда
болуына қатысты барлық мән-жайды ... ... ... ... ... Сот ... тәртіп жағдайын (екеуі де салауатгы өмір
салтын ... ма ... бірі ... ... бой ... ба, ... емес пе және т.б.), бір-біріне деген, балаларына ... ... ... ... кейбір затгар (пәтер, машина және т.б) ... ... ... жазылады. Тіпті, осындай жағдайдың өзінде ол
заттар ортақ мүлік болып ... ... ... ... ... ол ... сатуға, алмастыруға, сыйлауға және
т.б. құқығы жоқ. ... ... ... ... өзара келісіп шешуі
тиіс.
Некенің бұзылуы барлық уакытта бірдей ата-аналық құқық пен ... ... ... ... ... мен ... қамқорлық — ата-аналардың қасиетті борышы. Балалар —
қоғамның ... ... ... ... ... өкінішке орай, осы бір
қарапайым ұғымды ұқпайтындар табылады. Сондықтан, заң ... ... ... ... ... ... ата-аналар үшін құқықтық
міндеттер де белгілейді. Заң ... ... ... ... және ... ... ... Ба-лалардың заңды мүддесі
дегеніміз не? Бұл біріншіден, ... ... сау ... ... мамандық алуына белсенді ықпал ету; үшіншіден, балаларын адамдар
қоғам, мемлекет алдында азаматтық жауапкершілік рухында тәрбиелеу.
Ата-аналардың балаларға ... ... мен ... ... ... және ... үшін мектеп жасына дейінгі
мекемелерге, оқу ... ... ... Әрине, ата-аналар балаларын
кәмелеттік жаска жеткенше және арнаулы білім (орта, ... ... ... ... қалыптасқанға дейін окытып, тәрбиелеуге тырысады.
Балаларын тәрбиелеу мен оқыту — тек құқық қана емес, сонымен ... бір ... ... те. Қазақстан Республикасы заңдары бойынша
балалардың орта білім алуы ... ... ... ... алуын
қамтамасыз ету, қажетті жағдай туғызу ата-аналардың міндеті болып табылады.
Ата-аналар балаларын мемлекеттік мектептермен ... жеке ... ... ... мектептер (гимназиялар, колледждер) жеке ғылым саласы бойынша
мейлінше терең ... ... Әр ... ... ... қатысты
жүздеген жылдар бойы калып-тасқан әдет-ғұрыптары, дәстүрлері бар.
Әке мен ана тең құқылы. Сондықтан екеуі де ... ... ... ... ... ... өздерінің балаларына қатысты табиғи міндеттерін саналы
түрде сезінбеуі немесе оларды немқұрайлы ... ... ... ... ... ... ... жиі кезедеседі. Әрине, өз балаларының
тәрбиесіне нем-құрайды қараудан, ең алдымен, ... ... ... ... тәрбиесіздігінен, өнегесіздігінен балалардың өздері жиі
таяк, жейді. Бірақ, тәрбиесіздік құқық ... ... ... ... адамдарға, тұтас алғанда ... зиян ... ... ... етемейтін ата-аналарға қатысты заң ықпал ету
шараларын көздейді. ... ... ... ... олардың біреуі)
ездерінің құқықтарынан айырылуы мүмкін.
Ата-аналык, құқықтан айыру ... мен ... ... ... тоқтатады. Сот ата-аналық құқықтан айырған бұл ата-аналар бала
(балалар) тәрбиелеу құқын, ... ... да жеке ... ... ... ... баланы талап ете алмайды, заңды екіл ретінде олардын ... ... ... да ... ... ... ата-аналық
құқықтан айрылғандар балаға материалдық көмек көрсетуден босатылмайды. Егер
ата-аналар (ата-ана) өзінің тәртібін ... ... ... ... ... мүмкін.
Ата-аналық аялаудан айрылған балаларға камқорлық жасау, оларды асырау
мен оқыту — мемлекеттің, қоғамның ... ... ... ...... ... дәстүрі. Бұл іспен мемлекеттін, арнаулы органы айналысады.
Ол — білім беру ... және ... ... ... ... ... органдары. Ата-анасынан жетім калғандар туралы
осы органдарға хабарлау керек. Олар ... ... ... ... қамқоршылар мен қорғаншылар тағайындайды. Қамқоршылық пен
қорғаншылық балалардың ... өз ... ... ... өз ... ... болғандықтан балаларды тәрбиелеу, олардың мүліктік
мүдделерін ... үшін ... ... 15 ... ... ал қорған-шылық — 15 жас пен 18 жас ... ... және ... ... ... немесе өзінің
міндетін саналы түрде атқаруға әзір басқа ... ... Егер ... ... ... ... ... мүлкін иеленіп
кетсе, оларды ұрып-соқса, ездерін дұрыс ұстай ... онда ... ... ... өз ... ... бері он бес жыл алға демократиялық
мемлекеттігін жариялай қадам басып келе жатыр.
Қазақстан мемлекетін ... ... ... ... және ... ... ... II бөлiмде адам мәртебесi, жеке бастың
құндылығы ашып көрсетiлген. Онда жеке ... ... мен ... ... ... қағидалары мен қалыптарына тiкелей
байланыстырылған. Азаматтардың ... мен ... ... ... ... Ата ... басты ұстанымы болып табылады.
Тек өз азаматтарының қайраты мен қабылетін ... ... ... мен ... ... ету ... жағдай жасаған
мемлекеттің ғана ұзақ кезеңдер бойына бәсекелестікке ... және ... қала ... ... ... рет ... кезенде жеке кәсіпкерлік, ереуілге шығу, діни ... ... ... ... өмір ... дауыс беру деген адамның табиғи
құндылықтармен шұғылдануға ... ... ... ... ... өкімет жылдарында "ереуіл" ұғымы жоғалтылды.
Кеңес мемлекеті халықтық мемлекет деп танылғандықтан, ол халықтың
мүддесін кездеуі, оны ... оның ... ... тиіс ... ... да, ... ... тобының да толқу, ... жеке ... ... ... болмады.
Ол — Кеңес мемлекетінің тар өрісті саясатының көрінісі.
Экономикалық құқық пен бостандық адамға өзінің ... ... өз ... ... ... үшін қажет.
Кеңестік дəуірде азаматтар жеке кәсiпқоймен айналысуға құқықтары
болмаған. Экономикалық құқық пен ... ... ... iшкi ... жеке ... жұмысын ашуға адамдарға жұмыс беруге мемлекетке
бағынбай жеке шарруашылық ... ... ... Ал ... әр ... жылжуы қоғамға пайдасын тигiзуi мемлекеттiң алға жылжу болады.
Осы себептiң өзi - ... ... ... ... ... пен ... жою ... шектеу ол сол мемлекеттiң
өзiнiң әлсiреуi өзiн өзi ... ... ... ... кеңестік дəуірде азаматтар өз кұқықтарын қорғау ... ... ... ... ... ... адамдар өздерінің
бұзылған құқықтарын қорғау үшін құқық қорғау орындарына, сотқа, Адам құқығы
жөніндегі комиссияға ... ... Бұл ... қоғамның құқықтық
мемлекет құруға бет бұрғандығымызды көрсетеді.
Пайдаланған әдебиеттер.
1. Қазақстан Республикасының ... 30 ... 1995 ... 1991 ... 20 ... ... Республикасының
Азаматтығы туралы" Заңы
3. Қазақстан ... ... ... ... 2000 ... 1 ... дейінгі өзгертулер мен толықтырулар
енгізілген нұсқасы –Алматы: Жеті жарғы, 2000.
4. Сапарғалиев Ғ.С Ибраева А.Е .Мемлекет және ... ... ... Ғ.С,Сапарғалиев . Қазақстан республикасының конституциялық құқығы А,
1998 ж
6. Азаров А.Я. Права человека. М., 1995. ... Г.М. ... прав ... М., 1998 ... Журсимбаев С. Права человека в международно-правовых актах и
Конституции Казахстана. ... 1998 ... ... Г.К. Права человека в Казахстане. Алматы, 1999 ж.
9. Николайко И.В. Права человека и система ООН. Киев, 1991 ... ... ... ... по ... человека. Материалы и
комментарии. Алматы, 1998 ... ... и ... ... в Казахстане. На ... ... ... 18-19 июня 1998 ... ... ... ... как фактор стратегии устойчивого развития. Под
редакцией ... Е.А. М., 2000 ... ... ... ... ... Под ред. ... М.А., Алматы,
1999 ж.
14. Развитие национальных учреждений по правам человека в ... ... ... ... семинара 2—4 сентября 1999 г.,
Астана, Алматы, 1999.
15. ... акты о ... ... Сб. ... М., 1998 ... ... және құқық негiздерi: Қураст. Е. Баянов. – Алматы:
Жетi ... 2001 ... ... человека. Сборник международных документов. М., МГУ. 1986.
[2] Әр адамға ... ... ... мен ... абсо-
люттілігі танылуының, оның республика азаматы болуы не болмауына
0арамастан, Қазақстан Республикасы аумағында тұратын барлық адамдарды да
камтитындығын ... ... ... ... ... ... ... 1996. № 16-17. 345бет.
[3] Адам құқығы мен бостандығының айнымастығы адамның белгіленген құқығы
мен ... ... оның ... ... Конституция мен
соның негізінде қабылданған заңдарда кдралған жағдайлардан басқасында,
айыра алмайтындығын білдіретінін ... ... ... ... ... 1996, №16-17, 345бет
[4] Бөрінің де заң мен сот алдында тең ... ... ... ... оның ... мемлекеттің соттағы өкілі ретінде
прокурордыңсот процесінде теңдігі ретінде түсінуге болмайды. Конституцияның
14-бабының 1- - ... ... ... ... іс ... ... белгілемейді, адам мен азаматтың мөртебесіне жатады. Қазақстан
Республикасының Конституциясы прокурорғасотта мемлекет ... ... ... ... оның іс ... ... кеңейтеді (83-
баптын 1- тармағы). Бұл вкілеттік іс жүргізу ... ... ... ... Кеңестің Қазақстан Республикасы
Конституциясының4-бабының 1- тармағын, 14-бабының 1- тармағын және
баскаларын ресми түсіндіру туралы 1997 жылғы 6наурыздағы каулысы.
[5] Конституциялык. Кеңестің К,азақстан ... ... ... 1- ... 12-бабының 2- тармағын ресми түсіндіру туралы қаулысы
(Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы, 1996 ж., №16—17).
[6] Закон ... ... о ... ... ... и ... 8 июля 1996 г. // ... правда, 1996 ж., 19 шілде.
[7] "Қазақстан Республикасының еңбек туралы" Заңы. Алматы, 2000. 53бет
[8] ҚРның "Білім туралы" Заңы, 1999 ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Конституциялық құқықтар мен бостандық17 бет
Адам мен азаматтың құқықтары, бостандықтары мен міндеттерінің конституциялық құқықтық қырлары59 бет
Азаматтық іс жүргізудегі адвокат қызметінің құқықтық мәселелері81 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелері14 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелерінің шешілу деңгейлері9 бет
Міндеттемені бұзғаны үшін азаматтық-құқықтық жауапкершілік36 бет
Тіршілік қауіпсіздігі негіздері туралы35 бет
Шешендік өнер және шешен таланты4 бет
ҚР сот сараптамасы пәнінен лекциялар44 бет
Адам және азаматтардың конституциялық міндеттері18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь