Білім беру әлеуметтануы

Кіріспе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3
I. Тарау Білім беру әлеуметтануы әлеуметтанудың бір саласы.
1.1 «Білім беру әлеуметтануы» пәнінің қарастырылатын мәселелердің ауқымы . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ¬¬¬. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
1.2 Білім беру әлеуметтануы әлеуметтанудың басқа салалары. . . . . . . . . . . . . 7
II. Тарау Қазіргі замағы білім жүйесі
2.1 Жоғары білім жүйесіндегі жастар. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
2.2 Қазіргі білім беру жүйесіндегі үрдістер. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .13
Қорытынды. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .22
Пайдаланылған әдебиеттер. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Білім беру педагогика, психология, философия, тарих, экономика, әлеуметтану секілді ғылымдар қатарын зерттеудің объектісі мен пәні болып табылады. Олардың әрқайсысы өздеріне тән шекарасын зерттеді. Білім беру әлеуметтану білім жүйесі әлеуметтік институты ретінде және оның қоғаммен өзара әрекеттестігін зерттейтін ғылыми пән. Әлеуметтанудың мұндай ерекше саласынан бөлініп шығуы бөлімінің тарихи ауыспалы жүйесіне және шартты дербесшілігіне, оларды тудырушы қоғамдық қатынастар шеңберінде қоғамның дамуы мен қызмет етуіне белсенді әсер ете алуы қабілеттілігіне негізделген.
Білім беру әлеуметтануының пәні әлеуметтік институт ретінде білім (оның қоғам қызметі мен басқа институттармен байланысы) әлеуметтік ұйым ретіндегі оның мекемелері мектеп, жоғары оқу орын т.б. Сонымен бірге білім саласындағы әлеуметтік саясат болып табылады. Білім беру әлеуметтануы сондай – ақ білім жүйесінің әлеуметтік институт ретінде қоғаммен және оның негізгі элементтерімен өзара әрекеттесулермен зерттеледі. Мысалы, қоғамның өндіріс элементтері, экономикалық қатынастар элементтері, саяси жүйе элементтері, рухани өмір элементтері. Білім жүйесі мен оның жеке кіші жүйелер ішінде пайда болатын әлеуметтік мәселелерге (мектеп, кәсіби оқу орны) оқытушы мен оқушы арасындағы өзара қатынастар ұжым мен топ арасындағы қатынас, мектеп сыныптары ішіндегі қатынас саласындағы мәселелерге келетін болсақ мұндай мәселелер білім беру әлеуметтануының саласы ретінде педагогика әлеуметтануын қалыптастырады. Білім беру әлеуметтануының негізін М. Вебер, Э. Дюргейм қалаған. Олар білімнің әлеуметтік қызметтерін оның экономикалық және саяси процестерімен байланысын қатар әлеуметтану қөзқарасы бойынша оқу орындары мен педагогикалық процестерді зерттеді, кейінірек Т. Парсонс білімді қазіргі қоғамда әлеуметтендіру институты ретінде зерттеді.
1. Р.Әбсаттаров, М.Дәкенов, «Әлеуметтану», Алматы «Ғылым» ғылыми баспа орталығы; 2003. – 376 б.
2. Рахметов Қ.Ж, Болатова А.Н, Исмағамбетова З.Н, «Социология» Алматы 2005 «Өлке» - 256 б
3. Нысанбаев. Ә. «Социология» Алматы, 2002
4. Тажин М., Аяғанов Б., «Социология негіздері» Алматы, 1993
5. Н.Р. Айтов, Қ.У. Биекенов «Социология» Алматы, 2000
6. Қ. Р. «Білім туралы» заңы Алматы, 1999
7. Тұрғынбаев Ә.Х «Социология» Алматы, 2001
8. . Тажин М., Аяғанов Б., «Социология негіздері» Алматы, 1993
9. Н.А. Айтов «Основы социологии» Алматы, 2001
10. «Әлемдік әлеуметтану антологиясы», Алматы, 2006
11. Габдуллина. К.Г. «Социология» Алматы, 1992
12. Оданова Р.К «Социология тарихы және теориясы», Шымкент, 2005- 256б.
13. Ж. Сәрсенова, Г. Тәңібергенова «Әлеуметтану» Алматы, 2000
14. И Икенов, А.Д. Жүсіпова «Әлеуметтану негіздері» Алматы, 2004
15. Социология. Ж. Сарсенова. Алматы. 1998.
16. М.М Аженов, С.И. Утешов «Общая социология» Алматы, 2001
17. И.Шәмшәтұлы, МДәкенов, Д.Дәуіт, Н.Күнкожаев "Әлеуметтану" Алматы, 1999ж
18. Радугин А.А., Радугин К.А. Социология (курс лекций) М, 1995 г
19. С.С.Фролов Социология М. "Логос" 1998
20. А.И.Кравченко Социология учебное пособие Екатиринбург
        
        Мазмұны
Кіріспе- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - ... ... ... беру ... әлеуметтанудың бір саласы.
1.1 «Білім беру әлеуметтануы» пәнінің қарастырылатын мәселелердің ауқымы -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ... ... беру ... ... басқа салалары- - - - - - - - -
- - - - ... ... ... ... ... ... ... білім жүйесіндегі жастар- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - ... ... ... беру ... ... - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - ... - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - - - - - ... әдебиеттер- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
- - - - - - - - - - - ... беру ... ... ... ... ... секілді ғылымдар қатарын зерттеудің объектісі мен пәні болып
табылады. Олардың әрқайсысы өздеріне тән ... ... ... беру
әлеуметтану білім жүйесі әлеуметтік институты ретінде және оның қоғаммен
өзара әрекеттестігін зерттейтін ғылыми пән. ... ... ... ... ... бөлімінің тарихи ауыспалы жүйесіне және шартты
дербесшілігіне, оларды тудырушы қоғамдық ... ... ... мен ... ... ... әсер ете алуы қабілеттілігіне негізделген.
Білім беру әлеуметтануының пәні ... ... ... білім
(оның қоғам қызметі мен ... ... ... әлеуметтік
ұйым ретіндегі оның мекемелері мектеп, жоғары оқу орын т.б. ... ... ... ... ... болып табылады. Білім
беру әлеуметтануы сондай – ақ ... ... ... ... қоғаммен және оның негізгі ... ... ... ... ... өндіріс элементтері,
экономикалық қатынастар элементтері, ... жүйе ... ... ... Білім жүйесі мен оның жеке кіші ... ... ... ... ... ... кәсіби оқу орны)
оқытушы мен оқушы арасындағы ... ... ұжым мен ... ... ... ... ... қатынас саласындағы
мәселелерге ... ... ... ... ... ... ... ретінде педагогика ... ... беру ... ... М. ... Э. ... Олар ... әлеуметтік қызметтерін оның экономикалық және
саяси процестерімен ... ... ... ... бойынша
оқу орындары мен педагогикалық процестерді ... ... ... ... ... қоғамда әлеуметтендіру институты ретінде
зерттеді. Оқу орындары мен оның ... ... жүйе ... ... ... ... беру ... әлеуметтанудың бір саласы.
1.1 «Білім беру әлеуметтануы» пәнінің қарастырылатын мәселелердің
ауқымы.
Білім беру әлеуметтануының пәні әлеуметтік ... ... ... ... ... мен ... ... байланысы)
әлеуметтік ұйым ретіндегі оның мекемелері мектеп, жоғары оқу ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Білім беру әлеуметтануы ... – ақ ... ... ... ... қоғаммен және оның негізгі ... ... ... ... ... өндіріс
элементтері, экономикалық қатынастар элементтері, ... ... ... өмір ... ... ... мен оның жеке
кіші жүйелер ... ... ... ... ... ... оқу орны) оқытушы мен оқушы арасындағы ... ... ... топ арасындағы қатынас, ... ... ... ... ... келетін болсақ мұндай мәселелер білім беру
әлеуметтануының ... ... ... ... беру ... ... ерекше міндеттері бар:
- білім ... ... ... ... ... мен жеке
өмірдегі оның рөлін түсініп ... ... ... ... ... білім саласын және
деңгейін бағалау.
- қоғам мен ... ... ... қатынасы, оның әлеуметтік
құндылықтырын зерттеу.
- әсіресе мәртебенің факторы ... ... ... ... ... ... мен мүдделер әсер ету ... ... беру ... ... М. ... Э. ... қалаған.
Олар білімнің әлеуметтік қызметтерін оның экономикалық және ... ... ... ... ... ... оқу
орындары мен педагогикалық процестерді зерттеді, кейінірек Т. ... ... ... ... ... ретінде зерттеді.
Оқу орындары мен оның ... ... жүйе ... ... Осы тұрғыдан алғанда ... ... ... орта ... ... ... шығу тегі
оқыту тәсілі. ... ... ие ... ... ... ... зерттелді.
Білім беру жүйесі - әлеуметтік ... ең ... ... ... бойынша білім жүйесі жеке ... ... ... ... жұмыс істеу
үшін өмір сүру ... ... ... ... Әлеуметтендіру
мәдениеттің сабақтастығын оның ұрпақтан – ... ... ... ... ... (баланың әлеуметтендірілуі) алып
жүруші ... ... ... ... ... ... ... болады. Осылармен ... ... ... ... ... ... Бұл ... әлеуметтендіру
басымдылығы бойынша мақсатты бағытталған сипатта ... ... ... ... ... құралы білім
жүйесі болып ... ... ... етуі ... сонымен қатар
әлеуметтік процесінің екі ... ... ... ... ... ... ... тарихи институтционалды құрылымы
осы кезеңге дейін қоғамның азғана ... ... және ... ... ... және ... элитаны қалыптастыру мақсатын
көздеді. ... ... ... беру ... ... ... көлемі жағынан қоғам өткен ғасырларда жетістігі тарихи
экономикалық ... ... ... тобының өкілдерінің мәртебелі құрамында
болса, қазіргі кезде қоғам өңдіріс ... ... кен ... ... ... ... жұенің басшы талабына
бұқаралық білімнің шаралауы жатады.
Білім тұлғаның дамуына өзін - өзі ... ... ... ... ... және ... сипаттағы маңызды міндеттерінің
орындалуын қамтамасыз етіп, қоғам үшін шешуші манызды орын алады .
Мәдиениетті жеткізу қызметі құндылықтарды арнайы емес ... ... ... сақтау және оларды жоғалтып алуды толғандыратын тарихи бағыт
алған сана сезім ашық ... ... ... ... . білімнің бұл
қызметінің жүзеге асуы гуманитарлық жиынтық пәндерінің – ... ... ... географияның, дін және философияның қолдануынан
көрінеді.
Білім беру жүйесі ... ... ... үлес ... ... ... этникалық, діни нәсілдік топтармен сипатталады. ... ... ... сезімін, осы бір ... ... ... ... өзінің үлесін қосады және осындай топтардың ұлттық
мәдени ерекшеліктерін сақтай отырып ... ... ... ортақ
құндылықтарды, қалаларды, мұраттарды және ұмтылыстарды ... ... ... ... ... өмірдің маңызды құрамдас бөлігі
болып табылады. Ол жастардың алған ... ... ... ... ... ... ... институттарды іс- әрекетін қамтиды.
1.2 Білім беру әлеуметтануы әлеуметтанудың басқа салалары.
Білім беру педагогика, психология, ... ... ... ... ... ... зерттеудің объектісі мен пәні ... ... ... ... тән шекарасын зерттеді. Білім беру
әлеуметтану білім жүйесі әлеуметтік институты ... және оның ... ... ... ... пән. Әлеуметтанудың мұндай ерекше
саласынан бөлініп шығуы бөлімінің ... ... ... және ... ... ... қоғамдық қатынастар шеңберінде қоғамның
дамуы мен ... ... ... әсер ете алуы қабілеттілігіне негізделген.
Білім беру әлеуметтануының пәні ... ... ... ... қоғам қызметі мен басқа институттармен байланысы) әлеуметтік
ұйым ... оның ... ... ... оқу орын т.б. ... ... ... әлеуметтік саясат болып табылады. Білім
беру ... ... – ақ ... ... ... ... қоғаммен және оның ... ... ... ... Мысалы, қоғамның өндіріс ... ... ... ... жүйе ... ... элементтері. Білім жүйесі мен оның жеке кіші ... ... ... ... ... ... ... оқу орны)
оқытушы мен оқушы арасындағы ... ... ұжым мен ... ... мектеп сыныптары ішіндегі қатынас саласындағы
мәселелерге ... ... ... ... ... беру
әлеуметтануының саласы ретінде ... ... беру ... ... ерекше міндеттері бар:
- білім алудағы ... ... ... өмірі мен жеке
өмірдегі оның рөлін түсініп ... ... ... ... астарындағы білім саласын ... ... ... мен ... ... ... қатынасы, оның әлеуметтік
құндылықтырын зерттеу.
- ... ... ... ... білімнің рөлін көрсету.
- рухани қажеттіліктер мен мүдделер әсер ету деңгейін ... беру ... ... М. ... Э. ... ... білімнің әлеуметтік қызметтерін оның ... және ... ... ... ... ... бойынша оқу
орындары мен ... ... ... ... Т. ... қазіргі қоғамда әлеуметтендіру институты ... ... ... мен оның ... ... жүйе ... ... Осы тұрғыдан ... ... ... ... орта ... ... ... шығу тегі
оқыту тәсілі. Әлеуметтік құрлымдарға ие ... ... ... ... ... беру ... - әлеуметтік институттардың ең маныздыларының
бірі функционалды ... ... ... жүйесі жеке адамдардың
әлеуметтендірілуін қамтамасыз ететін институтционалды ... ... өмір сүру ... ... ... ... Әлеуметтендіру
мәдениеттің сабақтастығын оның ұрпақтан – ұрпаққа ... ... ... әлеуметтендірудің (баланың әлеуметтендірілуі) алып
жүруші ... ... ... ... ... көбінесе
стихиялық сипатта болады. Осылармен қатар әлеуметтенуші ... ... ... ... Бұл ... ... ... мақсатты бағытталған сипатта болады.
Қазіргі қоғам ... ... ... ... ... болып табылады. Олардың әрекет етуі процесінде ... ... ... екі жақты қызметі ... ... ... ... әлеуметтану тарихи институтционалды құрылымы
осы ... ... ... ... ... ... және біртұтас
саяси, діни, әскери және ... ... ... ... Қазіргі кезде білім беру жүйесі озінің ... ... ... ... ... ғасырларда жетістігі тарихи
экономикалық табыссыз, бірақ элита ... ... ... ... ... кезде қоғам өңдіріс маманданған білімінің кен таралғанымен
анықталады. ... ... ... ... басшы талабына
бұқаралық білімнің шаралауы жатады.
II Тарау Қазіргі замағы білім ... ... ... ... жастар.
Ғылыми-техникалық революция қоғамның бүкіл ... ... орны мен ... өмір бейнесі мен тұрмысын, әлемге көзқарасын
қарқынды түрде өзгертеді. ғылыми-әлеуметтік потенциал мемлекеттің беделінің
символына айналды, себебі оның ... ... пен ... ... - әлем туралы объективті білімдерді жүйелеп негіздеуге
бағытталған адамзат ... ... ... ... ... ... білімдер
мен әлеуметтік институттар жиынтығын түсінеміз. Егер ғылымды білімнің бір
саласы ретінде қарастырсақ, онда ол объектіге ... ... әрі ... ... болуы тиіс. Арнаулы ғылыми - білімге қол жеткізу бұл ... өзі үшін ... ... таппайды, өзінің кәсіби дайындығы барысында
меңгеретін нормалардың реттелген қабылдау процесі болып табылады. ... ... ... ... ... ... бойынша біріккен тұлғалар
мен жаңа білімдерді талдау процесіне ... ... ... ... ... ... ... бірі - ғылыми қызметті жандандыру
мен жаңа зерттеуші ұрпақтарды дайындау болып табылады. Білім әлеуметтік
институттарды қамтамасыз ... ... ... ұзақ ... ... ... дайындық ғылымда қарқынды өзара байланыс пен ... ... ... ... қызметтерін қалыптастырады.
Білім мен ғылым – әлеуметтік-мәдени практика, ... ... ... процесс саласын анықтайтын көпмағаналы ұғым
қызметтің нәтижесін айқындайды.
Кез-келген білімнің ... ... ... құндылықтарға , өнерге,
рухани адамгершілік құқыққа, шаруашылыққа, ... ... ... ... ... ... пайдалы әсерін тигізеді. Білім
адамдардың жоғарғы және арнайы оқу ... ... ... әдіс ... ... құндылыќтарды үйрену меңгеру мен
таралуы процесін анықтайды. ... ... ... ретінде әлеуметтік
мәдени ортаға бейімделу, дайындау, әлеуметтену, ќоғамның әртүрлі салаларына
жастардың араласуы ... ... ... ... ... ... ... ғана емес,
сонымен қатар білім және ... ... мен ... ... ... ... жүреді. Әлеуметтік-мәдени тәжірибенің жаңартылған
түрлерінің бір ұрпақтан екінші ... ... ... ... ... болып табылады.
Қазіргі заманда білім ... ... ... ... ... ін ... ... институт атқара алмайды. Алайда, ірі
қоғамда мемлекет немесе тап, ұлттық ... ... ... ... орай негізделеді. Ірі қоғамда адамдар ... ... ... ... ... оған ... қатысы жоқ адамдармен қызмет ... ... ... беру ... әлеуметтік әрекетті іске асыратын
бірден-бір сала болып табылады.
Білім беру мекемелдерінде әр жас ... ... ... ... ... ... әрекет етуі тиіс. Бұл жағдай қоғамның қатаң
әлеуметтік нормалары мен ережелеріне сай ... ... ... ... ... нормалармен ережелерді сақтауды ... ... ... ... беру ... ... мамандандырылған білім
берудің ең басты құралы ретінде жүретінін ұмытпауымыз керек. Егер ... ... беру ... әсер ету ... ... ... ... өтіп отырса, ал дәл қазіргі қоғамда стандартты формада формальды
түрде іске асырылып жатыр. Бұл ... ... беру ... ... ... әлеуметтендіру факторына және құралына айналдырады.
Қазіргі таңда Қазақстанда білім беру ісіне аса назар ... ... ... ... жастарымызға сапалы да салиқалы білім беру ... ... беру ... ... ... Қазақстандағы жастарға
білім беруге бағытталған. Жастар қоғамның күші, еліміздің ... ... ... ... жастарға білім беру жолында еш аянып қалмауы
тиіс.Әрине, бұл күндері білім аламын ... ... ... ... ... ... те ... Мектеп бітіруші түлектерімізге тегін ... ... ... ... саны да жыл ... өсу ... ... қоса
шетелде білім аламын деушілерге де жол ашық. Яғни жыл ... ... ... білім аламын деп талпынған студенттерге «Болашақ» бағдарламасы бойынша
үш мың ... орын ... ... ... дәл осы жүйенің кейбір шикі
тұстары да бар. Бұл мәселелер әлі де қаралу үстінде. Білім ... ... ... ... болашақ қоғамның кемелденуінің жарқын бейнесі. Яғни
білім берудің дамыған жүйесі ... ... ... жоқ, дәл қазіргі кездерде білім беру саласында көптеген
реформалардың енгізіліп жатқаны рас. ... ... ... ... бір ... ... ... қаржы жұмсап, шет елде оқуына жағдай
жасап отыр. Ал, сол ... ... шет елде ... ... ... өз ... пайдасына ұқсатып жатыр ма? Жоқ әлде сол елде қалып ... ... осы ... бойынша кейінгі кездері көптеген әңгімелер қозғалып
жатыр. Сонша қаржы жұмсалып шет елде маман ... соң сол ... ... ... экономикасында пайдаға жаратқаны дұрыс емес пе. Соңғы
кездері жастар қоғамның барлық саласында ... ... ... ... ... ... спортта, және тағы да басқа салаларда.
Бұрынғыдай емес қазіргі кезде жастардың білімге деген ұмтылысы да ... ... ... ... ... ... оқыған азамат өмірде өз орнын
таба біледі. Өйткені қазір ақпараттың, жаңа ... ... ... ... келгенде жастарымыз өз мүмкіншіліктерін жіберіп
алмағаны дұрыс.
Мамандық ... ... да ... дұрыс қадам жасай білсе екен.
Өйткені біздің қоғам дәл ... ... ... ... ... мен ... ... кәсіби біліктілігі жоғарғы құрылыс
саласындағы мамандарды, ... және ... ... мамандарды
қажет етуде.
2.2 Қазіргі білім беру жүйесіндегі үрдістер.
Бүгінгі күні ... көп ... ... ... ... ... ... институт білім беру социологиясын зерттейді, ол социологиялық
білімнің білім беру жүйесінің әлеуметтік жүйе ... ... ... ... оның ... ... әрекеттестігінің заңдылықтарын
зерттеу мәні болып табылатын саласын білдіреді.
Қазіргі білім берудің қалыптасуының ұзақ тарихы бар. ... ... ... даму ... ... әлеуметтік-мәдени контекске негізделген
білім берудің әр түрлі үлгілері құрылған. Құл иеленушілік қоғам екі үлгімен
көрінді: ... және ... ... ... ... болды, олар үшін
білім берудің элитарлығы ... ... ... ғылыммен және өнермен
айналысу еркін туғандардың артықшылығы болып саналды.
Антикалық үлгіде ежелгі ... ... ... ... емес ... деп ... кезде әр түрлі өнер мен философияны
оқуға басымдық берідді. Антикалық ... ... ... ... ... ... принциптеріне ерекше мән берілді.
Білімнің римдік үлгісінің ... ... ... және ... ... ... ... білім беру тәртіп
сияқты ... ... ... ... ... ... Білім берудің
басты мақсаты әскери басшылар мен ... ... ... болды.
Орта ғасыр, әсіресе проблеманы зерттеушілер атап көрсеткендей орта
ғасырдан Жаңа уақытқа өту ... ... беру ... ... ... ... Бастапқыда монастырь ретінде пайда болған университеттерді құру
осы уақыт жетістіктерінің бірі болды.
Білім берудің қазіргі заманғы жүйесі XVIII ғасырдың соңында және ... ... ... ол ... ... атқа ие ... ... классикалық парадигмасы еуропалық мәдениет пен ... ... ... ... ... ... және орта білім беру
принципі әлемнің көптеген ... ... үшін ... факт ... XX ... әлем ... 80 ... сауатты болуы факт болды.
Қоғамның әлеуметтік құрылымы өзінің ішкі даму зандылықтарының әсерімен
және сол сияқты білім беру жүйесінің әсерімен өзгерсе де білім беру ... ... ал ... ... беру ... ... ... заңдылық болып табылады.
Мамандар білім беруде байқалған қазіргі заманғы үрдістердің ... ... ... ... ... ... ауыстыру (білім берудің
классикалық үлгісі мен жүйесінің дағдарысы, білім беру ... ... ... жаңа ... ... ... және ... құру және т.б.), білім беруді тереңдету, бұл оқытудың қарқынды
әдістемелерін енгізуді жобалайтын ірі ... ... ... ... ... ... табылады; білім беру интернационализациясы
(бірлескен халықаралық ғылыми зерттеулер, студенттер мен ... ... ... ... дамыту (ақпараттық шу, сондықтан жоғары оқу
орнында 4-5 жыл оқытумен шектелмеу керек). Тұтас ... ... беру ... ... сияқты оның ажырамас құқықтарының бірі ретінде танылады.
Адамдарға білім беру — ... ... ... ... ... ... үшін ... және тәрбиелік сияқты маңызды функцияларды орындайды.
Жеке тұлғаны әлеуметтендіру факторларының бірі ретінде бола тұрып, ... ... бір ... ... ... ... ... шеберлікгі
және білімді өткізетін (коммуникативтік функция) процесгі білдіреді. Мәдени
және таным институттары сияқты білім беру де ... және ... ... икемді тұлғаның көпжақты дамуының қалыптасуына бағдарланған.
Жас ұрпақтың өнегелі, ойлау және дене даму процестеріне ... ... ... ... ... ... ... бірі болып
табылады. Осы функция әсіресе бастауыш білім беру ... ... ... ... ... ... (диплом, аттестат) көмегімен
куәландырумен қатар білім адамды алған ... ... ... ... орнын қамтамасыз ете отырып әлеуметтік мәртебені қалыптастыруға
белгілі түрде әсер етеді. Білім беру ... ... ... ... әсер ететін факторлардың бірі болып табылады.
Орта мектеп өсіп келе жатқан қозғалмалық үшін ... ... ... жасауға мүмкіндік береді, себебі бұл ... ... ... ... ғасырда жоғары білім жоғары топтың артықшылығы болудан қалуы
уақыттың белгісі ... ... ... орта ... ... колледждер мен жоғары оқу орындарына барады. Статистикада жапон
жұмысшыларының жұмысқа ... ... 93 ... ... ... жоғары білімдері бар екенін қуаттайды және олардың 38 проценті жоғары
оқу орнында білім алған. АҚШ-та барлық ... мен ... ... — жоғары білімді адамдар.
Кезінде КСРО білім бойынша әлемдегі жетекші орындардың бірінде болды
(мысалы, бұл ... ... ... ... ... осы елде ... ... бюджеттің 12 проценті жұмсалды, 80-жылдары білім беру екі
есе қысқарды, ал ел 3-орыннан 53-орынға төмендеді. Ресейде 1995 жылы ... ... ... 2 ... ғана кетті, бұл таңдаушылардың
пікірінше, экономикалық дағдарысқа ғана емес, сонымен ... ... жеке ... ... пайда болуына да байланысты, яғни қазіргі ... ... ... ... ... ... елдеріндегідей елеулі
өзгеріске ұшырады.
Бүгін транзиттік қоғам қажеттілігін сезе ... ... оқу ... ... ... «үнемдеген» мамандарды көбірек даярлай ... ... ... ... ... ТМД елдерінде экономика және юриспруденция саласындағы жұмыс істеп
тұрған ... ... ... жаңа жағдайларда жұмыс істеуге
қабілетті кадрлардың тұрақты қажеттілігін бастан кешіруде. Мысалы, ресейлік
баспасөз деректері ... ... күні ең ... сатылатын кесіптердің
тізіміне екі аса белгілі бос орын қызметтері — қаржыгер және программист
кіреді. Екінші ... ... сату ... ... ... және ... агенттері. Жыл сайын білімдірек бола бастанған ... ... ... түрде қандай да болмасын жоғары оқу орнын бітіруші
болып табылатын және ... ... ... және ... ... істей
алатын хатшылар да менеджерлерден қалыспайды.
Отандық білім әлемдік ... ... ... ... бұл ... ... ... оқу орындарының дербестігін,
мемлекеттікпен қатар мемлекеттік емес білім беру жүйесін дамытуды ... ... ... ... 133 ... оқу орны ... ... және 71 мемлекетгік емес). Олардың 22-і тек 1998 жылы ... ... ... ... ... ... ... жеке білім беру
құрылымында 269 мектепке ... ... 124 ... ... ... ... ... техникум, 61 колледж және 71 жоғары оқу орны бар. ... ... 73 мың ... 19 мыңы ... емес ... оқу орнында оқиды.
Жоғары оқу орнында оқитындардың саны ... ... ... ... ... 300 мың ... жастар жоғары оқу орындарында ... ... ... ... 52 ... ... Студенттердің үштен бірі
оқу мен жұмысты қоса алып ... ... ... үшін ... ... ... жоғары мектептің лексиконынан шығын қалған. Білім беру ... атап ... ... білім жүйесінің 1998 жылға бюджеті ... ... ... (ең ... қажеттілік 105 млрд. теңге).
ҚР студентер контингентін қалыптастыру 1999 жылдан бастап ... ... ... беру ... ... ... ... және мемлекеттік білім беру кредиттері), сондай-ақ студенттердің
өз қаражаты есебінен жүзеге асырылуда.
Қазақстанның жоғары оқу ... ... ... ... ... ... үш ... жүзеге асырылады:
1. ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің Республикалық ... ... ... нысанында емтихан жүргізеді. Тесттен өткен
талапкерлерге мемлекеттік сертификат беріледі.
2. Тестілеу жөніндегі ... ... ... ... ... (МБГ) тағайындауға конкурс өткізеді немесе мемлекеттік білім
беру ... (МБК) алу ... ... ... ... ... беру грантын немесе ... беру ... алу ... беру ... ... сәйкес қалауы бойынша
кез келген жоғары оқу ... ... және 10 ... бастап 25 тамызға
дейін осы жоғары оқу орнының қабылдау комиссиясына тапсыруына болады.
Тестілеу ... және ... ... ... ... ... аймағы бойынша барлық облыс ... ... ... ... ... ... Талдықорған, Түркістан қалаларында
жүргізіледі.
Мемлекеттік білім гранттары тестілеу жүргізілместен ерекше белгідегі
аттестаты бар және «Алтын Белгі» омырау белгісі бар ... ... оқу жылы ... білімді мамандар даярлау үшін барлығы 9179
білім гранттары күндізгі оқуға, 2000 сырттай оқуға; 7598 ... ... ... берілді.
1999 жылы 170 мың мектеп бігірушілердің 43 мыңы гранттар мен несиелер
алуға ниет білдірді, олардың жартысы гранттар мен ... ... ... 2000 жылы ... түсушілер үшін жаңа ереже енгізілді: барлық
жоғары оқу орындарына ... үшін ... ... ... ... төрт пән бойынша емтихан тапсыру көзделген: Қазақстан ... тілі ... ... орыс) және салалық пән, бірінші рет математикадан
міңдетгі емтихан тапсыру енгізілді.
Енді меншік нысанына қарамастан жоғары оқу орны ... ... ... ғана ... ... Балл ... көп ... таңдаған
мамандықты алуға үміт соншалықты көп болады.
2000-2001 оқу жылына студент қайтармайтын 12360 ... ... ... жеңілдікті шартпен 9610 несие бөлінді. ... ... ... ... көрсетілетін көмекті 3200 студентке
көбейтті. Ауыл жастары үшін ... ... ... ... 30 ... квота бар.
Мемлекет инженерлер, мұғалімдер (бүгінгі күні мектеп ... ... ... ... жоқ), ... ... даярлауға
мүдделі. Мамандар үшін мемлекеттік тапсырыс ... ... және ... ... ... ... Бұдан диплом иеленушілер еңбек нарығына бес жылдан кейін
талап етілетін болады.
Жоғары оқу орнына оқуға түсудің жаңа ережелері бойынша ... ... ... ... ... ... Ауыл ... барлық бітірушілері 26 шілдеден бастап 2 тамызға дейін 33 базалық
жоғары оқу ... ... ... ... ... ... ... толық автоматтандырылған, жауаптардың кодтары бір мезгілде ҰҚК
арнайы байланыс жүйесіне енгізіледі. Тестілеу нәтижесін тест тапсырған ... 6-ға жуық іліп ... Одан ... барлық грант пен несие
иеленушілердің ... ... ... ... ... ... ... жинағы барлық жоғары оқу орындарында бар. Әрбір пән бойынша 2
мыңға жуық жауап бар. Тесттер үнемі жаңартылады. ... ... ... пән
бойынша 30 сұраққа жауап беру үшін (бес жауаптың бірін таңдап) үш ... ... бір ... 1,5 ... ... ... бұны ... үшін жеткілікті деп санайды және АҚШ-та 40 секунд берілетіні
қоса айтады. Тесттер ... ... ... тестердің 30
проценті А қиыңдығының, яғни «орташаларға» арналған, 50 ...... яғни ... ... ... ...... С деңгейінің сұрақтары.
БАҚ-ның деректері бойынша 2000 жылы ҚР орта ... 189 ... 100 мыңы ... өтініш берді.
Біздің еліміздегі жоғары оқу жүйесі екі дәрежелі оқыту сатысына көшті:
бакалавриат және магистратура. Бірінші дәреже төрт ... ... ... бір мамандық бойынша жоғары білім береді, екінші дәрежені бір жарым
жыл ішінде жоғары оқу орнын бірушінің кәсіби ... ... ... және ... ... өз саласында ғылым қызметпен айналысуға құқық
береді.
Біздің еліміздегі қазіргі заманғы заңгерлік жоғары ... ... ... ... бар. Қазақстанның қарт заңгері, «Әділет» жоғары құқық
мектебінің профессоры Л.В. ... ... атап ... ... ... Қазақстанда ешқандай жоғары заңгерлік оқу орны болмаған, ал ... ... ... 50 ... ... ... заңгерлік
білімі болмаған. Әсіресе жергілікті ұлт — қазақтардың өкілдері арасынан
заңгерлер ... өте ... ... ... 1938 ... 28 ... ... Алматы кеңес құрылысы институтын Алматы мемлекеттік ... ... ... ... ... қабылданды, ол 1955 жылы Қазақ
мемлекеттік университетінің (ҚазМУ) құрамына оның ... ... ... ұзақ ... бойы екі заң ... ... ... университеті) заңгер мамандарын даярлаумен шұғылданды. Әрине,
КСРО-да болған білім беру жүйесі Қазақстаннан ... ... ... ... берді. Болашақ заңгерлер Мәскеуде, Ленинградта және
Одақтың басқа қалаларында оқыды.
Бүгінгі күні ҚР-да кұкық ... ... ... ... АМУ және т.б) және сол ... ... емес («Қайнар», «Тұран»
университеттері, ... ... ... ... ... ... құқық және халықаралық бизнес институы және басқа) ... ... ... асырылады.
Заңгер мамандығы барлық әлемде талап етіледі, оларды көптеген ... ... ... ... ... 200 заң ... бар, онда ... заңгерлік білім беру жүйесі шоғырландырылған. АҚШ-тың заңгерлік білім
беру жүйесінен біздің жүйенің негізгі айырмашылықтарының бірі ... ... ... ... бітірген және бакалавр дәрежесі бар ... заң ... ... ... ... бар. Және де ... ... алғанына қарамайды: студентгердің арасында биология мен саясаттану
ғылымдарының бакалаврын да, ауыл шаруашылық білімін де кездесгіруге болады.
Алған ... ... ... жеткіліксіз. Болашақ адвокаттар кәсіби
қоғамдастық — Америка адвокаттар ... ... ... ... тек осы қауымдастықтың аймақтық бөлімшесінен емтиханнан өткеннен
кейін ғана ... ... ... ... Және де бір ... ... басқасынан практикадан өтуге мүмкіндік бермейді.
АҚШ-та ер азаматтарына білім беру үшін ... ... ... (90-жылдары 300 млрд. доллардан астам, бұл он жылдан бұрынғыдан
екі есе ... ... ... ... ... ... келе ... дәстүрлері мен
тәжірибесі бар. Гарвард университетівде оқу ... деп ... ... ... ... 6 ел ... 27-сі ... Пулищер
журналистика сыйлығының иегері (кезінде бұрынғы президент Дж. Кеннеди
марапатталған), 30 Нобель ... ... ... Бір есте ... ... оқу орны ... ... бірінші орын алмады, оны Йель және
Принстон университетгері ... ... ... оқу үшін ақы ... деңгейіңде
көрінеді. Ең жоғары беделді универеритеттерде бір жылдық оқу ақысы 30 мың
долларға дейін жетуі мүмкін, мемлекеттік ... ... 50 ... ... ... ... университеттерінің бірі шетелдік үшін
шамамен 8,5 мың ... ... ... ... ... ... штатының
тұрғыңдары үшін тұтас жеңілдік жүйесі бар. ... ... ... 13 мың ... ... ... ... оның ішінде бай
отбасыларынан шыққандары оқудан тыс уақытта жұмыс ... ... оқу ... ... елдер студенттермен алмасуда, алыс шетелдегі жоғары ... ... ... жеңілдетуде. Ешқандай артық себептерсіз бір-
бірінің құжаттарының түпнұсқалығын тану ... ... бар ... 56 ел қол ... ... ... елдер (негізінен алыс
шетелдер) әлі де ... ... ... ... ... консулдықта емес, Білім министрлігінде қойылатын арнайы белгі туралы
талаптарды сақтап ... ... 4 ... ... ... жастар шетелде әртүрлі білім
деңгейінде ... ... ... «Светоч» қайырымдылық қоғамының
бағдарламасы бойынша Қазақстанның 2,5 мыңнан астам азаматы оқиды; Түркияда
1 мыңнан ... ... 500 ... біздің азаматтарымыз Египетте де оқиды;
және АҚШ-та (200 адам — ... ... ... ... ... ... ... 20 адам оқиды. Біздің республикамыздан
бүгінгі күні Англияда оқып жүргендері өте аз (шын ... ... ... 10 ... ... ... ... студенттер үшін барлық елдерде бірдей ақылы емес. Мысалы,
Германияда, Швецияда шетелдік студенттер үшін білім алу тегін, бірақ ... және сол ... ... ... (студенттердің) несие төлеуге
қабілетгі екенін растайтын құжаттар қажет: Швецияда бұл сома ай сайын ... ... 1100 ... ... ... ... ... ақысы өте төмен, бірақ онда да студент үшін жауап беретін ...... үйым ... ... ... білім беру жүйесіндегі өзінің дәстүрлері бар:
біздің еліміздегі қайта құру және ... ... осы ... ескеру, осы дәстүрлердің ең құндысын және жақсысын ... ... ... және ... ... ... ... мамандар даярлау мәселесіңде оқу жоғары орындары мен ... ... және ... емес ... ... ... ... өзгерістерге әкелді. Бүгін іс жүзінде жоғары оқу
орындарын бірушілерді мемлекеттік бөлу ... жоқ, ал ... ... кадр ... ... ... Бұл бір ... жұмыс істеушілер
санының қысқаруына, ал екінші жағынан жұмысқа қабылданатынға ... ... ... ... ... студентке бастапқыда көмектесу үшін, ... ... оқу ... психологиялық кеңестер беретін, қоғамдық
ұйымдармен байланыс орнатылатын және студенттер өз күштерін пайдасына қарай
жұмсайтын ... ... ... ... ... бар. ... ... репетитор немесе аудармашы болып жұмыс істейді, шұғыл
көмек телефондары бойынша жауап береді, ... ... ... ... ... деңгейін бақылауға көмектеседі, клиникаларда және ... ... бұл ... үшін ақы ... ол ... өтеледі, біріншіден,
орнатылған байланыстар мен таныстықтардың арқасында жастарға ... ... ... ... ал ... ... ... түрлі іс-
әрекеттер жасап көруге және олар нені қалайды және не ... ... ... жеке ... және қабілетілігін ... ... ... ... ... ... ЖОО-ын бітірушілерді еңбекке
орналастыру біліктілік деңгейімен жиі байланысты, бітірушілердің теориялық
және практикалық даярлығына қойылатын ... ... ... ... осы ... өлшемдер бойынша жоғары талаптарды банктер
қояды. Коммерциялық фирмалар мен жеке ... ... ... ... да ... жоғары. Осы құрылымға, әдетте конкурстық ... ... ... ... бар ... ғана ... сонымен қатар қазақ және
шет тілдерді еркін меңгерген, сондай-ақ оргтехниканы жақсы білетін мамандар
шақырылады. Көптеген ... ... ... және ... ... бар
мамандарға басымдық беріледі. Бұл ЖОО-ын ... ... ең ... ... жөнінде ертерек ойлауы туралы айтады, себебі бұл
кәсіпкерлік құрылымға жұмысқа қабылдауға арналған міңдетті шарттардың бірі
(3-5 ... ... ... ... ... ... студенттер
өздерін болашақ мамандығына қатысты студенттік жылдардың уақытты тып-тыныш
қана өткізу үшін болмайтыны, ең ... ... ... ... ... алу үшін керек екені туралы аса көп ойламай алаңсыз ... ... ... бір ... кәсіби бағдарының жетілмегендігін
айтады.
Еңбек нарығындағы бәсекелестіктің әлі де ... ... ... ... ... ... және ... орналастыру орталығы
құрылды. Мұнда бітірушілер үшін лекциялар, іскерлік ... ... ... ... арнайы әдістемелік құралын шығарылды. Орталық
университетті бітірушілерді еңбекке орналастыру ... ... және ... ... үшін Республикада жүргізілетін көптеген іс-
шараларға (өндірушілердің съездері, қаржыгерлер қауымдастығы, бос жұмыс
орны жәрмеңкесі, әлеуметтік ... ... ... ... ... отырғандай, бітірушілердщ 80 процентке жуығы алған
мамандықтары бойынша жұмысқа тұрады және келіп түскен пікірлерге ... ... ... ... ... ... «Әлеуметтану», Алматы «Ғылым» ғылыми баспа
орталығы; 2003. – 376 б.
2. Рахметов Қ.Ж, Болатова А.Н, ... З.Н, ... ... ... - 256 б
3. Нысанбаев. Ә. «Социология» Алматы, 2002
4. Тажин М., Аяғанов Б., «Социология негіздері» Алматы, 1993
5. Н.Р. Айтов, Қ.У. ... ... ... ... Қ. Р. «Білім туралы» заңы Алматы, 1999
7. Тұрғынбаев Ә.Х «Социология» Алматы, 2001
8. . Тажин М., Аяғанов Б., «Социология ... ... ... Н.А. ... ... ... Алматы, 2001
10. «Әлемдік әлеуметтану антологиясы», Алматы, 2006
11. Габдуллина. К.Г. «Социология» Алматы, 1992
12. Оданова Р.К «Социология тарихы және ... ... 2005- ... Ж. ... Г. ... «Әлеуметтану» Алматы, 2000
14. И Икенов, А.Д. Жүсіпова «Әлеуметтану негіздері» ... ... ... Ж. ... ... ... М.М Аженов, С.И. Утешов «Общая социология» Алматы, 2001
17. И.Шәмшәтұлы, МДәкенов, Д.Дәуіт, Н.Күнкожаев "Әлеуметтану" Алматы, ... ... А.А., ... К.А. ... ... ... М, 1995 г
19. С.С.Фролов Социология М. "Логос" 1998
20. А.И.Кравченко Социология учебное пособие Екатиринбург

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Білім әлеуметтануы7 бет
БАСҚАРУ СОЦИОЛОГИЯСЫ7 бет
Дін және мәдениет17 бет
Дін әлеуметтануы7 бет
Дін әлеуметтануының қалыптасуы мен дамуы22 бет
Девианнттық мінез-құлық әлеуметтануының өзектілігі19 бет
Жастар әлеуметтануы17 бет
Жастар әлеуметтануы туралы19 бет
Жеке адам әлеуметтануы11 бет
Орыс әлеуметтануы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь