Кәсіпорындардың маңызы және оның формалары

КІРІСПЕ
1.ТАРАУ. КӘСІП0РЫНДАРДЫҢ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ФОРМАЛАРЫ
1.1 Кәсіпорынның маңызы
1.2 Кәсіпорындардың меншік формаларына карай түрлері
2.ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӨТПЕЛІ ЭКОНОМИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН КӘСІПКЕРЛІКТІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ РӨЛІ
2.1 Қазақстан Республикасының шағын кәсіпкерліктің
экономикалық pөлі
2.2 Сатып алушылар алдындағы кәсіпкердің жауапкершілігі
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР TI3IMI
Біздің еліміздің болашағы — оның, интеллектуалды қоры, ҒЫЛЫМ және инновация жетістіктерінде. Бұл сөздер Президент Н.Э. Назарбаевтың халыққа арналған жолдауында айтылған болатын. Өмір өзi көрсеткендей, шикізат сатуға бейімделген экономика құлдырауға бағытталған. Тек жоғары сапалы, ең coңғы ҒЫЛЫМ жетістіктеріне сай техника мен технологиялар ғана экономиканы көркейтіп, халық өмірін жақсартуға қабілетті. Сондықтанда, ҒЫЛЫМҒА жене ғылыми-техникалық және инновациялық саясатқа ерекше көңіл бөлінуі тиic.
Өткен ғасырдың СОҢҒЫ ОҢ ЖЫЛДЫҒЫНДА Қазақстан ҒЫЛЫМИ-техникалық потенциалы қиындықтармен қақтығысын, түбірімен өзгеріске ұшырады. Тек 1999 жылдан [145;8] бастап ғана ҒЫЛЫМ жетістіктері мен инновацияларды игеру, ғылым-өндіріс тізбегін дамытудың, маңыздылығын мойындай бастадық. Рынокты экономика тұсында ҒЫЛЫМИ жаңалықтарды инновациялық компаниялар игеріп өндіріске енгізіп отырады. Бұл салаға ШАҒЫН инновациялық кәсіпкерлік айтарлықтай үлес қосады.
Шағын кәсіпкерлік кез келген мемлекет экономикасының негізгі саласының, бipi. Шағын және орта кәсіпкерлікке кез келген рынокты дамыған елдерде 10 кәсіпорынның 9-ы кipin отырады. Егер, Европа елдерінде әр мың тұрғынға шаққанда 45—50 шағын кәсіпорын болса, АҚШ-та ол көрсеткіш 75 кәсіпорын шамасында, ал Қазақстанда не бары 7—8 кәсіпорын ғана кұрайды екен.
Нарықтық экономиканың субъектілері болып жекеленген меншік иелері саналады. Меншік иесінің өз мүліктерін пайдалануға, иеленуге құқығы бар. Меншіктің көптүрлі формалы болуы кәсіпорынның әртүрлі ұйымдық-құқылық формасын құруға негіз болып табылады.
1. Закон РК "О государственной поддержке малого
предпринимательства" от 19.06.97 г. / Вечерний Алматы, 27 июня
1997 г.
2. Закон РК "Об индивидуальном предпринимательстве" от 19.06.97 г. /
Вечерний Алматы, 9 июля 1997 г.
3. Закон РК "О товариществах с ограниченной и дополнительной
ответственностью" от 22.04.98 г. /Вечерний Алматы, 5 мая 1998 г.
4. Закон РК "О лицензировании".
5. Закон РК "Об акционерных обществах" от 10.07.98 г. / Казахстанская
правда, 21 июля 1998 г.
6. Закон РК "О крестьянском (фермерском) хозяйстве" от 10.04.98 г.
7. Закон РК"О банкротстве" от 21.01.97 г. /Биен, 22 мая 1997 г.
8. Указ Президента РК "О защите прав граждан и юридических лиц на
свободу предпринимательской деятельности" от 27.04.98 г. /Биен, 21
мая 1998г.
9. Гражданский кодекс. -Алматы, 1995.
10. Агеев А.И. Предпринимательство: проблемы собственности и
культуры.
11. Балакоев В.З. Общая экономическая теория. Учебное пособие. -
Новосибирск, ТОО "ЮКЭА", НПК "Модус", 1996.
12. Борисов Е.Ф. Основы экономической теории. - М., 1996.
13. Казаков А.П., Минаева Н.В. Экономика. Учебный курс по основам
экономической теории. - М., 1998.
14. Дайджест экономической теории. - М.: Аналитика-Пресс, 1998.
15. Прикладная экономика. Пер. с англ. -Алматы: ТОО "Книга", 1997.
16. Экономикалық теория –Ержан Байғожаұлы Жатқанбаев
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1-ТАРАУ. КӘСІП0РЫНДАРДЫҢ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ФОРМАЛАРЫ
1. Кәсіпорынның маңызы
2. Кәсіпорындардың меншік формаларына карай түрлері
2-ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН ... ... ... ... ЭКОНОМИКАЛЫҚ РӨЛІ
1. Қазақстан Республикасының шағын кәсіпкерліктің
экономикалық pөлі
1. Сатып алушылар алдындағы кәсіпкердің жауапкершілігі
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР TI3IMI
КіРіСПЕ
Біздің еліміздің болашағы — ... ... ... ... ... ... Бұл ... Президент Н.Э. Назарбаевтың халыққа
арналған жолдауында айтылған болатын. Өмір өзi көрсеткендей, шикізат сатуға
бейімделген экономика құлдырауға бағытталған. Тек жоғары ... ең ... ... сай ... мен технологиялар ғана экономиканы
көркейтіп, халық өмірін жақсартуға қабілетті. Сондықтанда, ... ... және ... саясатқа ерекше көңіл бөлінуі тиic.
Өткен ғасырдың соңғы оң жылдығында Қазақстан ... ... ... ... ... ... Тек ... [145;8] бастап ғана ғылым жетістіктері мен инновацияларды игеру,
ғылым-өндіріс тізбегін дамытудың, маңыздылығын мойындай бастадық. ... ... ... ... инновациялық компаниялар игеріп
өндіріске енгізіп отырады. Бұл салаға шағын ... ... үлес ... ... кез ... ... экономикасының негізгі саласының,
бipi. Шағын және орта кәсіпкерлікке кез келген рынокты дамыған елдерде ... 9-ы кipin ... ... ... ... әр мың ... 45—50 ... кәсіпорын болса, АҚШ-та ол көрсеткіш 75 кәсіпорын
шамасында, ал Қазақстанда не бары 7—8 кәсіпорын ғана ... ... ... ... ... жекеленген меншік иелері
саналады. Меншік иесінің өз мүліктерін ... ... ... ... ... формалы болуы кәсіпорынның әртүрлі ұйымдық-құқылық
формасын ... ... ... ... ... ... ... басты буыны болып ... ... өнім ... жұмыстар
атқарылады, қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру және таза табыс алу
мақсатындағы игі ... ... ... өз ... ... етуші
субъекті болып табылады.
Шағын бизнес - нарықтық экономиканың нeгiзi. Шет елдерде оның дамуы
үшін 50-шi жылдардан ... ... және ... мемлекеттік басқару
органдарының мамандандырылған жүйелері мен тікелей және жанама ... ... ... бастады.
Кәсіпкерлік дамыған рыноктық экономикада кәсіпорын ұйымдарының, ... ... ... ... ... ... жалпы
экономикалық, шығармашылық ізденіс (инновациялық), ресурстық, ... ... ... жалпы экономикалық қызмет анықтаушы болып
табылады, бұл кәсіпкерлік ұйымдар мен жеке кәсіпкерлердің рынок субьектісі
ретіндегі рөліне негізделеді. Кәсіпкерлік ... ... ... ... орындау) өндіруге және оны нақты ... ... ... дамуы экономикалық өсудің, жалпы ішкі өнім мен
ұлттық табыс өсуінің басты шарты болып табылады.
Кәсіпкерлікті шаруашылық қызметтің бір түрі деп ... ... ... ерекше сипатты белгілерін бөлуге болады:
1.Шаруашылық субьектілерінің еркіндігі және тәуелсіздігі.
2.Пайда табуға бағытталуы.
3.Новаторлық және шығармашылық ізденісі.
4.Шарушылық жүргізуде нар тәуекелге баруы.
егер осы ... ... ... экономикалық қызметке тән болса, онда
оны толық негізбен кәсіпкерлік қызмет деп атауға болады.
Кәсіпкерлік ұйымдар неғұрлым ... ... ... ... ... ... бюджеттен тыс және әлеуметтік қорларға түсетін қаражаттары ... көп ... ... ... ... дамуы жұмыс орындарының
санын көбейтеді, жұмыссыздық деңгейін төмендеттеді, жалдамалы жұмысшылардың
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... бақылауымен дамып келе жатыр. Отандық ... ... ... бағыттарға бөліп қарастыруға болады.
1.Кәсіпкерліктің қызмет етуі мен дамуының құқықтық негізінің ... ... ... бірнеше республикалық және ... ... ... ... Азаматтық Кодекс, сондай-ақ
«Шаруашалық қызметінің ... және ... ... ... ... ... «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау
туралы» және т.б. заңдар.
2.Кәсіпкерлікті ... ... ... ету және ... жүйесінің
қалыптасуы. Бұл үшін салық салу, қаржыландыру және ... ... мен ... ... ... Ең
алдымен тиімді кәсіпкерлікті жеңілдіктер көмегімен ынталандыру үшін
салық ... ... ... ... жүйесі кәсіпкерлік пен мемлекет
мүддесін ынталандырушы қызмет ... ... орта ... ... ... ... ету үшін мемлекеттік
ресуртарды қалыптастыру ... ... ... ... ... және аймақтық деңгейде кәсіпкерлік құрылымдарды қолдаудың
бірлескен қорын құру ... Бұл ... ... ... ... ... және кәсіпкерлік құрылымдардың ... ... ... ... ... ... ... ресурстары болады
1-ТАРАУ. КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ... ... Қазақстан Республикасында шағын және орта кәсіпкерлікті
дамыту мәселесі өзекті болып отыр. ... ... ... көп ... бөлуі оның оң экономикалық, саяси және әлеуметтік
нәтижелер беруіне байланысты. Шағын ... 1) ... ... 2) рынокты отандық тауарлар және қызметтермен
толтыруға мүмкіндік ... 3) ... ... қамтамасыз етед. 2005 ж
1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстанда 208409 ... ... 93,9% ... 5,1% орта 1% ірі ... ... ... ... басым бөлігін - 82,7% жеке меншік кәсіпорын, содан
кейін 12,7% ... ... және 4,6% ... ... ... ... 36% ... саласында, 13% мүлікпен
операция жасау саласында, 9,8% құрылыста, 8% жуығы өңдеуші өнеркәсіпте
жұмыс ... [148;16 ... ... нарықтық, қатынас жағдайында әрбір кәсіпорын:
1. ... ... ... ... өз ... өз ... және даму перспективаларын белгілейді. Жоспарларының
негізін тауар (жұмыс, ... ... ... келісімдері
құрайды.
2. Өз өнімдерін ... ... ... өз бетінше немесе келісім негізінде белгіленген бағдар мен
тарифтер бойынша таратады, ал кейбір жағдайда заңнама бойынша
бағаны реттеу немесе белгілеуді мемлекет атқарады.
ҚР ... ... 385 ... былай жазылған:
1) Шарттың орындалуы тараптардың келісімімен белгіленген бaғa
бойынша төленеді. Заң актілерінде көзделген жағдайда оғaн ... ... ... ... ... ... ... бара қою, ставкалар және т.б.) қолданылады.
2) Шарт жасалғаннан кейін бағаны өзгертуге шартта, заң актілерінде
көзделген реттер мен жағдайларда немесе заң актілерінде ... ... жол ... Ақылы шартта баға көзделмеген және шарт ережелеін негізге
ала отырып, оны анықтау мүмкін ... ... ... ... ... ... ... ұқсас жағдайларда әдетте осы сияқты
тауарлар, жұмыс немесе қызметтер үшін алынатын баға бойынша
жүргізілуге тиіс деп ... ... ... көздердің есебінен кұралады:
табыстап, ... ... ... ... ... ... пай және басқа жарналарын сатудан тускен
қаражаттан, сондайақ, несиелерден және басқа заңды түсімдерден.
4. ... ... және ... ... ... ҚР және
халықаралық заңдарға сәйкес толық жауаптылық көтереді.[47;9 ]
ҚР Азаматтық кодексінде, ... ... ... ... ... ... ... және қосымша
жауапкершілігі бар серіктестіктер туралы" және басқа заңдарда:
-меншіктің ... ... ... ... ... ... ... белгіленген;
-кәсіпорындардың ұйымдық-құқылық формалары, ... ... ... ... ... мен ... ... қаржыландырудың көздері аударудан,
еңбек ... ... ... кодексінің 10, 11 баптарының, 1-5
тармақтарында Қазақстандағы кәсіпкерлік кызметтің жүзеге асырылуының жалпы
құқылық ... ... ... ... ... рет ... ... кодексі 10 бабының, I ... ... ... - меншік түрлеріне қарамастан, азаматтар мен заңды
ттұлғалардың, тауарларға (жұмысқа, қызметке) сұранымды ... ... ... жеке табыс табуға бағытталған жеке меншікке ... не ... ... ... басқару құқығынa
(мемлекеттікк кәсіпкерлік) негізделген ынталы қызметі. Кәсіпкерлік қызмет
кәсіпкердің атынан, онын, ... ... және ... ... ... [139;16 ]
Мыналар кәсіпкерлік қызметтердің субъектілері болуы мүмкін:
-әрекет қабілеті заңда ... ... ... ... ... заңнамасында белгіленген
өкілеттіктер ... шет ... ... ... жоқ ... ... — ұжымдық кәсіпкерлер (әріптестер).
Кәсіпкерлік мәртебесі мемлекеттік тіркеу және реестрге кіргізілуі
арқылы беріледі. Реестр — ... ... ... ... ... жауапкершіліктері бар серіктестіктер мүшелерінің фамилиялары, фирманың
жеке капиталы туралы мәлімет және ... ... ... есеп ... ... ... мен меншік иeci арасындағы қатынас
жақтардың ... ... ... ... және ... ... жүзеге асыру құқығын шектеуді, жақтардың қаржылық, ... мен ... ... ... мен ... бұзұдың, негіздері мен жағдайларын белгілейтін ... ... ... ... мүлік
басқарушымен шарт жасасқаннан кейін, шартта, кәсіпорын ... және ... ... ... өзге реттерде, кәсіпорын қызметіне
араласуға құқығы жоқ.
Кәсіпорынның банкіде есеп айырысатын ез ... мөрі ... ... ол өр ... ... жасап, мәмлелер жүргізе алады. Бұл
жaғдaйдa ол басқа кәсіпорын немесе мемлекет қаражаттары есебінен де ... ... де өмip сүре ... Ocыған байланысты кәсіпорын ... ... ... ... біз ... ... ... туралы, ал екінші жағдайда кәсіпорынға тұрақты қаржылық жағдай
жасайтын оның экономикалық дербестігі, тиімді қызметі ... ... ... ... ... басы ... кәсіпорының өз алдына
шаруашылықты-оперативті единица немесе ... ... ... ... ... ... ... кодексінің 33 бабында заңды
тұлғаның ұғымы былай берілген: "Меншік, ... ... ... ... ... оқшау мүлкі бар және сол ... өз ... ... ... өз ... муліктік және мүліктік емес жеке құқықтар
мен міндеттерге ие болып, оларды жүзеге асыра алатын, ... ... ... бола ... ұйым заңды тұлға деп танылады.
Заңды тулғаның дербес балансы ... ... ... ... ... өз ... жaзылғaн мөpi болады".
Заңды тұлғa болып тіркелу үшін кәсіпорынның төмендегідей белгілері
болуы керек:
1. ұйымдық ... Бұл, ... ... ... ... ішкі құрылым жене басқару тәртібі
бекітілген
ұйымдасқан ұжым.
2. ... ... ... ... және айналым
қаражаттардан тұратын меншік мүліктері болады, ол өз алдына мүлік
3. иеленіп, оны ... ... ... сатады, жарамсыз
деп табады, мүлікке салық төлейді.
3. Мүліктік ... ... - ... ... ... ... ... жауапкершілікте болады.
4. Азаматтық айналымда өз атынан сөйлеу. Кәсіпорын, кәдімгі адам
секілді таныйтындай, басқа кәсіпорындардан айыра алатындай болуы
керек. Сол мақсаттар үшін ... ат ... ... сол атпен ол
мүліктік және жеке мүліктік емес құқыққа ие болады және одан айырады,
міндет алады, сотта, төрелік сотта және ... ... ... және
жауапкердің рөлін атқарады.
1.2 Кәсіпорындардың меншік формаларына қарай түрлері.
Кәсіпорын ең алдымен қайбір жеке меншік ... ... ... ... ... ... болып екі типке бөлінеді.
Бірінші тип. Мемлекеттік ... ... ... экономиканың
қоғамдық секторы болып саналады.
Екінші тип. Серіктестіктерді, акционерлік ... ... ... жеке ... Олар ... ... ... жекеменшік секторындағы кәсіпорындар кәсіпорын иелері
бipey ... ... адам ... ... кәсіпорын жұмысы үшін
жауапкерштілктеріне, кәсіпорынның жалпы капиталына жеке ... ... ... бөлінеді.
Жауапкершілік шектеулі және шектеусіз болып келеді.
Шектеулі жауапкершілік – ... өз ... ... ... ... ... өзi ... қаражат мөлшерінде
жауапкершілік көтереді дегенді білдіреді.
Шектеусіз жауапкершілік — кәсіпорынға өз қаражатын ... ... ... ... ... барлық мүліктерімен ортакқ
жауапкершілікте болады дегенді білдіреді.
Айталық, екі адам ... ... 100 млн. ... ... делік.
Сонда кәсіпорынның жалпы кұрылған капиталы 200 млн. теңге кұрайды. Егер
кәсіпорын ... ... ... 300 млн. теңге көлеміндегі
міндеттемелері бойынша банкрот болса, онда жауапкершілігі ... ... ... ... 100 млн. ... яғни ... қосқан
мөлшерде ғана жабады. Ал шектеусіз ... ... екі ... млн. ... ... қала ... Егер бipeyi 100 млн. ... ғана
төлей алса, онда соры қайнаған кісіпорынның екінші иегеріне 200 млн. ... тура ... ... ... ... азаматтардың өз меншктеріне
негізделген. Оның иeci болып ... бәpiн ... және ... ... орай ... тәуекелді көтереін бip отбасы (біp тулға)
саналады.
Артықшылығы: таза табысты бөлісу жөнінен ыңшың жоқ, ... салу ... ... ... ... ... капиталының мөлшері мердымаз, банктен несие алу,
ауқымды icтi бастау қиын.
Толық серіктестік мүшелердің үлестік (пай) ... ... ... ... ... қызметтін нәтижесі бойынша
өздерінің жеке мүліктеріменен толық жауапкерштілікті көтереді. Қаржылы
жылдың ... ... ... ... таза ... ... олардың жарғылық капиталға қосқан үлесіне сэйкес бөлінеді.
Артықшылығы: айтарлықтай қаражатты салыстырмалы кысқа мерзім ішінде
жинақтауға болады; қаражат салу ... ... кете ... ... ... ... салуда әртүрлілікті қолдана алады.
Кемшіліктері: таза табысты болу ... ... ... ... ... салық салуда жеңілдік жоқ.
Коммандитті cepiктестік ... ... ... ... ... ... мөлшерінде жауапкершілік көтеретін, салымшы
мүшелерді (коммандистер) және мінтдеттеме бойынша ... ... ... ... жолдастарды (өзінің мүлікмен жауап беретін жауапты серіктестерді)
қамтиды.
Артықшылығы: басқаруға қатысы жоқ, бipaқ өз ... ... ... ... ... ... ... жастағы
немесе кәсіпкерліктің басқа түрлерімен шұғылданып жүрген адамдарды.
ҚазаҚстан Республикасы Азаматтық кодексіне сәйкес (77-84 баптары),
сонымен ... ... ... және ... ... кұруға болады.
Ашық және жабық акционерлік қоғамдар.
Ашық акционерлік қоғам — бұл акция шығарып және оны сату ... ... ... ... жолымен ақшалай қаржысы
құрылған кәсіпорын. Акцияның иеci болып — мемлекет, кәсіпорын, ұйым ... ... бipгe жеке ... да бола ... ... мен шығыны ... ... ... ... жауапкершілігі олардың
қоғам капиталына салған ақша мөлшерімен шектелінеді.
Акционерлік қоғамның бағыты мен қызметінің өзгешелігі әртүрлі ... ... ... - таза ... ... ... табылады.
Жабық акционерлік қоғам - акцияларды тек оның құрылтайшылары арасында
немесе алдын-ала белгіленген адамдар арасында ғана бөледі.
Кәсіпорындардың басқа да ... бар. ... ... ... Ол ... ... көп ... ететін
салаларында ғылыми зерттеу, инженерлік талдау, маңызды жаңалық жасау және
оны өндіріске ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӨТПЕЛІ ЭКОНОМИКАСЫНДАҒЫ ШАҒЫН КӘСІПКЕРЛІКТІҢ
ЭКОНОМИКАЛЫҚ РӨЛІ
2.1 Қазақстан Республикасының шағын кәсткерліктің экономикалық рөлі
Шағын кәсіпкерліктің артықшылығы:
айырықша қажеттіліктерді ... бала ... ... ... қызметін құру ... ... ... тез икемделу қабілеттілігі;
3. жаңа ... ... жаңа ... ... ... Қазақстандағы шағын кәсіпкерлікті дамытудың негізінен
үш мақсаты бар: өнімдер мен кызметтерді өндіру ... ... ... ... ... ... мен басқадай төлемдердің бюджетке
түсуін көбейту.
Алынған статистикалық eceпті талдаудың көрсетуіне Қарағанды 1997 ... ... ... және онда ... істейтін адамдардың
саны оншалыкты өспеген. 1996 жылдық соңында 21,2 бірлік болса, 1997 жылдың
аяғында - 21,9 болған. Күшіндегі заң ... ... ... ... оның
барлық қызметтері салаларында ынталандырылуы тиіс.[109;5]
Шағын кісіорындардың кейбір салаларындағы кызметтерді экономикалық
талдау нәтижелеріне қарағанда ... ... ... ... ... мүліктер мен операциялар, ... және ... ... яғни жалпы ұғым бойынша өте рентабельді деп
саналатын барлық салалар шығынды болып келеді екен ... және ... ... ... ... ... шағын бизнестің тиімсіз салалық және аймактық құрылымдарының
кұрылуы және оның ... ... ұсақ ... ... ... ... сияқты шағын кәсіпкерлік аясында сонғы ... ... ... ... ... ... экономикасының
маңызды секторының баскаруға келмейтіндігі, оның ұйқы-тұйқы қалыптасқандығы
туралы тұжырым жасауға негіз болады. Мәселе, оның жетілген ... ... ... ... ... ... ... емес.
Шағын кэс1пкерл1кт! колдаудьщ мемлекетт1к стратегиясыныц tmjctj
салалык, аймак;тык; жэне баск;адай артыкшылыктьщ ... ... Kepi ... болмауы, Tin жаткан процестерд1 бакылау жэне
оларды текест1рудщ жок;тырыида больп отыр. Шарын бизнес аймактык; ... ... ... айырыкша секторы турЫде элдеб1р бут1н
сектд! owiip cypin жэне дамып келед1, сонымен 6ipre ... ... ... кэсткерл1кт1и б1рталай сапалык ерекшел1ктер1 бар, ол ерекшелктер
оны экономиканьщ спецификалык, секторы релнде белектеп керсетуге ... ... ... ... менам™ к;ук;ык;тын 6yTiHfliri жэне кэсторынды т1келей баскару,
6ip жарынан, ... ... ... ... ... — басшынын табыск;а жетудеп реп\ мен мэнЫ кушейтед1;
* кэсюорын ... ... жене ... ... арасындары т1келей байланыс, 6ip жарынан, баск;ару
TMiMflmiriH арттырады, еюнш1 жарынан — енд1рюке ... ... ... ... ... мен ресурстардыи шектеулт!п, 6ip жарынан,
оран тауар турЫе (жумыс, кызмет) бер!лген барара жэне тауарлы рынок
* ... ... ... ету мумюнд1пн тудырады, еюнш! жарынан —
кызметтщ турЫ тез езгертуге жардай жасайды.
тутынушылар ... ... жене ... рынокка
бардарлануы, 6ip жарынан, сатуды кецейтуд! шектейд1, еюнин жарынан -
туракты ... ... жэне ... ... ... ынталандырады;
каржылык ресурстарра жол ашуды шектеу, 6ip жагынан, eHflipicTi
кенейту мумюнд1пн шектейд1, eKiHmi жагынан, каржылык; ресурстардьщ
бытыранкы рыноктарын ... ... ... мен ... ... ... пaйдaлaнyFa итермелейд1.
Шагын кэсткерлж — ewiipmenfliK деигей! темен жэне ... ... ... болып саналады. Ce6e6i ол:
ете бимэл1мди~ппмен, ... жэне ... ... 6ip ... ... ... рынокта
Kecin етед!. Бул - ... ... ... кеп ... жэне ic жузЫде реттелмей-т1нд1пне байланысты;
мемлекетпен к;атынас жуйес1нде, ipi жэне орташа бизнестермен,
каржылы-несиел! институттармен, уйымдаск;ан кьтмыспен объективт!
турде "элжуаз" позицияда ... муны оньщ ... ... мен
элеумегпк уйымдаспарандыгымен TyciHflipyre болады;
эзЫщ айтарльщтай iniKi ... ... ол ... ecepiHe ете сез1мтал келед1.
Шагын кес1пкерл1кт1 камтыран дардарыс елдеп экономикалык жардайлардьщ
езгерулер!не байланысты. Шарын ... мен ... ... ... салу ... ... жэне экономиканьщ мемлекетт1к
секторыньщ оралымсыздырын пайдалана отырып, ойдарыдай табысты жумыс icTen
кетт!. ... ... жэне ... ... ... ... ... бизнес^ экономиканык дел осы саласына кайтадан бардарлап
17
Мемлекетпк менш1кт1 жаппай жекешеленд1ру, ... ... ... ... ... ... к;ыск,арту, капитал айналымыньщ аясын толтырып
ж1беру жэне осы ... ... ... бэсекелес™ шаг-ын кэс1пкерл1кт1
айтарлык,тай дагдарыска ушыратты. К,атал бэсеке, ей алдымен, барасыздану
жэне таза табыс мелшершщ ... ... ... ез ... ... сактау уинн "сургылт" экономикага кетуге, салык; телеуден жалтаруга
мэжбур етуде.
LUafbiH кеапкерл1к экономиканьщ ... ... ... ewiip cypin ... ... eiviip суре ... Оны ... шектеу, реттеу жэне бак;ьлау
жеынен мемлекетт1и мумюнд1п реттегеннен repi 6ip мыск,алдай кемдеу шырады.
Шагын кэсткерлжтщ непзп Meceneci — салыстырмалы ... ... ... жoFapы эрекетштд1пмен, к,аржылай ресурстармен жэне халык,тын барша
топтарынан алынган кадрлармен турак,ты к,амтамасыз етту!мен толык;тырылады.
Экономиканьщ бул секторына мемлекетт1н ... ... ... жэне ... ... бар. LUaFbiH ... муддес1 мынаган
саяды:
* ел экономикасыныц к;урамдас бел!п болып, экономиканьщ дамуы
мен TniMflmiri ... ... ... ... муньщ
езЫде
орталыксыздандырылган каржы кездер1н паидаланады;
* бюджетке салык, ... ... ... муныи вз1нде
экономиканьщ баска секторынан езгешел!п - оньщ ... ... ... ... ... ... орташа жэне ipi бизнестер уи-пн к;ай жерде кадрлар мен ... ... сол ... ... ... кай ... мемлекет эрекет1 немесе ipi жэне орташа ... ... ... сол ... ... ... ... деген суранымдарды канагаттандырады;
* 18
к;ай жерде бэсекел1 орта турак;ты ... жэне ... ... ... емес ... ... белшек сауда барасыньщ
децгей! калыптасса, экономиканьщ сол секторы болып саналады;
енбект! когамдык белуд1 терендетт жэне болымсыз ... ... жacayFa ... ... ... ... ... мынаган сай:
болашак;тары саяси жэне элеуметт1к турак;тылык;тыи Kenmmici
сеюлд1, орташа топты калыптастыратын кездерд1н 6ipi ... ... ... бупн ... 6ip ... алып жене ... ул^йтура ум'"П"енет1н элеуметт1к топ ... ... ... ... ... ... ... MbiHafaH саяды:
ецбекке жарамды хальщтьщ айтарльщтай бел1пн жумыска
тартады жэне оныц ... ... ... TipmmiK ... ушын ... ен ... бел1пн1н дт!н езгерт1п, ... ... ... жэне ... ... ... мумюндк
тудырады.
Жогарыдагы аталган мудделерге байланысты шагын кес1пкерл1кке к,атысты
мемлекет саясаты ею барыттан ... 6ipiHmi — ... ... eKiHmici ... ... ... жанама perreyfli косу.
Шарын бизнест! елеул! кетермелеуге Казахстан Республикасы Президент1н1и
"Шагын ... ... ... ... жэне оньщ ... шаралары туралы" Жарлыгы жак;сы ьщпал етт ... ... ... ... ... ... ... аньщталран:
* шагын KecinKepniicri к;олдайтын мемлекеттк институттарды куру;
* шарын кэс1пкерл1кт1 дамытуды ынталандыратын жэне оны к;уру
тэрт!б1н ... ... ... ... жэне т.б. мэселелер женшен кажегп нормативтж-кукыктык
акттерд! кабылдау;
* шарын кэапкерл1к субъекттерЫщ жумыстарына жаедай жасау
(енд1рют1к г-имарат, жер учаскеан белу жене ... mafbiH ... ... ... ... ... - ол ymiH ... ... ... ... ... ymiH ... ... жуйеан к;арастыру.
K;a3ipri уакытта Акмола мен ... ... ... барлык;
аймакта ic жузнде шарын кэс1пкерл1кл ... ... ... уйымдастырылган.
"Жеке кэсткерл1к туралы", "Жеке кэс!пкерл1к маселелер1 ... ... ... зац ... ... мен ... ... "Шагын кэапкерл1к субъекттерЫ xipKeyfli оцайлату мэселелер!
бойынша Кэзакстан Республикасыньщ кейб1р зан ... ... ... ... ... Зандар дайындалып жэне к,абылданды. Ол
кужаттарда фермерлт жэне шаруалар к;ожалыктарын камтый ... жеке ... ... даму кетлдИне к;атысты, сондай-ак; мемлекетт1к
органдардыц араласуынан к,оргайтын ... ... ... ... ... ... ... кэсшкердщ жауапкершт!п
0Mipflin баска салаларынын, еюлдер1 сек!лд1 К|азакстандагы 1скер
адамдардыи Kenumiri адал да, ... жэне ... эдт ... ... ... ... деп ... тутынушылар туралы кам табыс
туралы каммен катар журу1 ти1с. Ерте ме, кеш пе, тутынушы ... ... ... 6min ... онда ол ... ... журпзуден бас
тартады.
Нарыктық экономикалык елдерде тұтынушылар кукығын қорғау ... ол ... ... ... Оның өмipгe келуі тұтынушыларды
өнім ... мен ... ... ... ... ... ... жеткен тауарлар сапасынын ... ... ... ... ... жарнамада айтылғандармен
сәйкес келмейді. Монополистер мен ... ... ... ... ... ... мудделері мен құқықтарын қорғау проблемасы ... ... ... адам ... ... проблемасының
eкінші жағы секілді.
Тұтынушылардың мүдделері мен құықтарын қорғау проблемасы ... ... ... ... 50-70 ... ... ... өмірде
ұйымдасқан қозғалыстарды тудырды. Белгия мен Құрама ... ... ... ... ... ... 1957 жылы,
Нидерландияда — 1953 құрылады.[47;14]
АҚШ-та тұтынушылар қoзғaлыcы өткен ғасырдың басында пайда ... ... ... ет ... ... мен медициналық препараттарды
патенттеу жөніндегі шатақтарға байланысты туды. ... ... ... ... ... 30-шы жылдарындағы экономикалық дағдарыстың
дүлей күші мен дәрілік препараттарға ... ... ... ... рет ... ... 60-шы жылдары көтерілді.
Қазіргі уақытта консъюмеристік қозғалыс әлемнің барлық елдерін қамтып
отыр.
Оның ceбeбi, сол ... ұзақ ... ... ... шығару
айтарлықтай молайып, синтетикалық жаңа және басқадай жасанды материалдарды
және т.б. қолдану елеулі түрде өрістеген ... ... ... индустриялды елдерде тұтынушылардың мүдделерін
жаппай барлық салаларда емес, тек кейбір салаларда
(несие ... ... үйді ... ... ... ... жекелеген
нормативті aктілері бар болатын.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғауға бағытталған ... ... ... ... және ... ... салаларында да
бекітілген еді. Алайда ... ... ... ... мен
кызметтердің ерекше әртүрлілігінің пайда болулары, жарнамалаудың қуатты
құралдарының ... ... ... ... бар ... ... жеткілікті емес екендігін көрсетті. Дамыған нарықтық
экономикасы бар ... ... ... ... ... ... ... нормативті актілердің шығуы осы себептерге
байланысты еді.
Оған мыналарды жатқызуға ... ...... мен игі ... кезіндегі алдау мен жалғандық туралы Заң (1905), ... ... ... ... ... Заң (1953), алдамшы жарнамаларды
пайдалануды болғызбау туралы Заң (1935); Данияда — тауарларды сатып алу ... ... ... Заң (1906), ... ... және ... көрсету
туралы Заң (1977), тұтынушылармен жасалған келісімдердің ... ... Заң (1978); ...... ... туралы Заң
(1978), келісімдердің арамдық жағдайлары туралы Заң (1977), шектеулі сауда
практикасы туралы Заң (1956) және ... ... ... ... ... ... ... заңнамасы сауда мен игі қызмет
керсетудің ... ... ... ... ... ... қорғаудың терт негізгі құқығы туралы Декларацияға президенті
Д.Кеннеди 1962 ж. 15 наурызда қол қойған болатын.[55;14] ... ... ... құқық;
-тауарларды таңдауға
-өз мүдденді білдіру құқығы
Халықаралық тұтынушылар одакқарының ұйымы (XTOY) бұған төртеуін қосты:
-негізгі қажеттліктерді қанағаттандыру
-зиянның орнын толтыру
-тұтынушылық білімге құқық
-қоршаған ортаның ... ... ... қорғау барлық елдерде әкімшілікпен
соттың ... бар ... ... ... ... ... құқықтарын қорғауға арналған Басшылыкқ принциптер 1985
жылдьың 9 наурызындағы №39/248 ... ... Бас ... Ассамблеясының күшіне еніп, бекітілген қатарынан кейін BҰҰ-ғa мүше
мемлекеттер Басшылық принциптерді есепке ала отырып, ... ... ... белсенді саясат жургізуге міндеттенген. Әр мемлекет өзіне
тән экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... бұл салада өздерінің бірінші
кезекте тұрған жеке ... ... тиіс ... ... ... ... ... пен денсаулыктың зиян шегуінен қорғay;
-олардың экономикалық мүдделерін сақтау;
-жеке қажеттіліктеріне сәйкес тауарларды (қызметтерді) дұрыс
таңдауды қамтамасыз ... ... жол ... ... ... ... ... табу;
-тұтынушылардың құқықтары сөз болып, шешім қабылдау процеci үстінде
өз пікірлерін білдіруге құқықтары бар тұтынушылар ... ... ... ... ... тұтынушылар құқығы Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексінің ... ... ... ... ... және т.б. ... ... ішінде Қазақстан Республикасында тұтынушылардың
құқықтарын қорғау ... ... ... жaғдaйлapынa 5000
тексеру жүргізген, оның 2816-да әртүрлі заң бұзушылық ... 5966 ... 1810 ... рәсімделген. Өндірілген зиянның сомасы 4649 мың
теңгені құрап, тұтынушылардың ... ... ... ... өте қарапайым саналады. Кейбір фирмалар өздерінің адалдықтары
мен туралықтары жөнінен жақсы атаққа жетуге мүдделі болмаулары ... олар ... ұзақ ... ... ... ... ... алдампаздықтарын жүзеге асыра салып, түнге қарай тайып отыру. Coңғы
уақытта ... ... ... ... жиі ұшырасатын
болды.
Тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі заңнамалар ... ... ... ... ... ... халыққа
сауда, қоғамдық тамақтандыру, тұрмыстык; қызмет, ... ... үй және т.б. ... ... 4682 кәсіпорын
тексерілді.
Азаматтардың 19944 ой-тілектері қаралды, ... бәрі ... ... ... ... ... ... құқығының бұзылуы 3700 кәсіпорында немесе тексерілген
кәсторындардың 80 пайызында орын алғаны анықталынып, ... ... 175 млн. ... ... ... ... зиянның сомасы 162 млн. тенгені
курап, ... ... ... 152 млн. тенге түсірілді.
Шаруашылық жүргізуші субъекттердің ... 939 ... ... ... ... ... қоғамдары сот органдарына 152 талап-арыз
берді, оның 137-ci қанағаттандырылып, 90 адам жауапқа тартылып, 145 ... ... ... өтелді.
Рынок, мүмкін, өнімнің пайдалану ... ... ... ... ... ... ... сатушылардын, арыздарын
жалғастыру үшін жалпы стандарт немесе эталонға зеру, әcipece, егер ... ... ... аса күрделі заттарға байланысты болса. ... ... ... ең ... бipi. ... ... шығындайтын тоңазытқыштар, кондиционерлер және басқа да ... ... ... ... ... ... ... тұрған тоңазытқыштың басқа
модельмен caлыcтыpғaндa ... ... ... көрсететіндей
акпараттар окығысы келетіндігі табиғи нэәсе. Айта өтер болсақ өндірушлер
тұтынылған электр энергиясын өлшей ... ... ... бар. ... ... ... энергияның тұтынушы мөлшері ... ... ... пен мұздатқышта койылған температураға,
сондай-ақ тоңазыткыш тұрған бөлменің ... да ... ... ... ... ... де энергияны тұтыну туралы хабарлаудың
көптеген тәсілдері бар. Кейбір ... ... ... көзінің единицасымен білдіpyi ... ... ... бip ... ... жыл ішінде пайдаланушының орта бағасын
және тағы басқадайларды тілдеріне тиек ... ... ... ... ... ... және ол ... егер тіпті, барлық өндірушілер ... ... ... жасауға құлшынғанның өзінде де тұтынушылар, ойлап салыстырып
көруге қабілетсіз болып қалуы мүмкін.
25
Сондыктан, ... АК|Ш ... ... ... ... ... ... энергияны Мемлекегпк тацбалау туралы зац эз1рлеп жэне
кабылдап, онын, орындалуын камтамасыз ету ... Бул заи ... ... ... электр куаты туралы хабарлама мен сынактан етюзу
жагдайларынын. жалпы ... ... ... осы ... непзЫде оларды пайдаланудык 6ip жылгы KYHbl ... ... сол ... ... ... ... KapafaHfla к;алай белг1ленгенд1пн
айта алады. Мундай стандарттандырылган акпарат тутынушыньщ приборды дурыс
тандауын рана ... ... 6ipre ... мерзймд! перспективалы
бэсекелесткке ынталандырады. Дайындаушылардьщ енд1 ... да ... ... ... ... ... жуйе барасы бэсекелесуш1мен
салыстырганда жаца моделдщ жаксы болып шыгуын карастырады.
Нарыктык катынаси;а ... ... TinTi, ... ... ... салымына
тусетн, каржы мекемелер1н1Н есеп айырысулары мен пайыздарды жарнамалауда
колданатын формуланы ... ... ... ... ... ... ... неге мына немесе баск;а ен1мд1 тандайды? Мундай жагдайда ол
кандай елшемд1 басшылыкка алады? К^айтт оны белпл1 6ip ... ... ... ... ... болады? Мундай сурак;тар эрб!р фирманын,
коммерциялык; к;ызмет1нде ... рел ... Ал ... ... ... ... олар дэл сол елде кандай тауар енд!руге болады
деген принцип™ мэселемен ... ... ... ... ... к;абтет
деген урыммен байланысты.
Тауардьщ бэсекел1к к;абтеттт1п деген сез, ол ... ... ... пейт1н тауардьщ ез1не тарта тусерл!ктей ден,гей!. Теж!рибе
керсет1п ... ... ... ... ... ... ... сатып алгалы турран адамын кызыктырарлыктай ез!не тэн суйк1мдт1пне
байланысты. Осыдан кел1п
26
тутынушыньщ егемендт ... Tirni ол ... ... ... сез онда ... экономикасы дамыг-ан елдерде фирмалардьщ еым тарататын
рыноктар ушН тутынушылар уинн бэсекелестж курестернщ ... ... ... ... ... немесе ... ... ... ... бегемоттардыи" деп аталатын
стратегиялар eHflipic шырынын азайту жагында болады. Ол сапа
жагынан алганда жап-жаксы, салыстыра Караганда к;ымбаттау
емес ... ... ... ... ... ...... эдетте алып елшемд!
болады (жаппай тутынылатын аяк; шм, азык;-тул1к еымдерО;
* патиентт1 стратегия — ... ... жеке ... ... ... ... ... Мундай фирмалар ездерЫщ аса
к,уатты бэсекелестер1н кушпен емес, 1скерл1ктер1мен
утады.
Мундай фирмалардьщ стратегиялары "ку ... ... ... ... ... ... ... айтканда "сур
тышк;андар" стратегиясы — келем1 ... maFbiH ... аса ... ... ... ... устанган усак ... ... ... ... жацалык;тар болмайды немесе
арнайы салаларда ... ... ... ... ... бэр! ... ... рынокта алга
басуларына ешкандай да кедерп келт1рмейд1.
* эксплерентлк ... ... ... ... ... ... тимеген" к;ау1пттеу
тур!мен шугылданушы фирмаларды ... ... ... ... ниш ... - компаниялардьщ icKe ... ... ... npoqeci. ... ... ... 27
бармау уинн фирмаларда удайы 6ip нишаны иемденуге тырысады. ... ... ... ... ... да баска тауар шыгарады;
рынокта езнщ жеке nimiHiH керсетедк
Фирмалардык кепштИ тутынушылардьщ сураныстарын канагаттандыру - ... ... юлт ... ... ... Олар наразылыктан
аулак болу уипн тутынушылардын шагым-арыздарын зерттейд1 жэне соган орай
шаралар кабылдайды. ... ... деп ... ... ... ... ... KopFay женждеп когамга барып, 93flepiHiK шагымдарын
карауды ет!не алады. Шагымдар сотка дейЫ де, сот ... де ... ... - кргамдык, енд1рютщ непзп буыны.
KecinopbiH (фирма) - еым шьтарып, таза ... алу ... ... к,ызмет керсету ушн к,¥Рылран ез алдына шаруашылык етуин субъект!.
Кес1пкерл1к кызмет (кэстшщдт) - бул таза ... алу ... ... ынталы к.ызметтер1 жэне олардын 6ipnecTiKTepi.
Кэсткер - ол тутынушылардьщ ... мен ... ... ... мейлЫше ти!мд! пайдаланудьщ жолдарын 1здеген адам.
Тутынушы - жеке басыныц к,аже"гпл!п ymiH ... мен ип ... ... ... Уак;тылы-уак,тылы эр кайсымыз да тутынушы боламыз.
LLJafbiH бизнестщ кэс1пкерлер1 мен иегерлер! таза ... алу ... ... ... ... к;арайтын болсак., шагын кэапкерл!к к,ызмет1не
жэне дамуына ен ... ... ... ... ...
инкубаторларда, техно-парктерде, технополистерде уйымдастырылады екен. Бул
уйымдар шарын инновациялык; кэапорындарды 6ip ... ... ... ... onapFa ... ... лабораторияларын,
eHflipic-тэж1рбиел1к цехтарын жэне жалра белмелер усынады.
Букт к.иындык;тарра к,арамастан К^азакстанда инновациялык, идеяларды
eMipre енпзет1н ... ... бюро ... атк;арады, сондай-ак;
инновациялар менжаналыктар жэне технологиялар дамыту орны К¥РылаДы- Сондай-
ак, рылым жене ... ... ... ... ... ... ... инновациялык даму бардарламасы-ньщ npoeKirepi
талрыланран.
29
Шаг-ын кэсткерлктщ барлык; кешенд1 iujKi жене сыртк,ы
проблемалары олардын ез ... lueiumyi ... ... Kja3ipri ... ... ... ... жэне орта бизнеске мемлекетт1к
колдау жуйес!н1н к;ажетт1пн керсет!п отыр. Олардын iiuiHfle: Европалык,
к,ауымдастык шеибер1нде 1993 ... ... ... жагдайын шепне жетюзе шиелен1ст1ретЫ товарлар, кызметтер,
жумысшы Kymi жэне капитал козгалысы ... ... ... ... мен табигатты коргау шараларына байланыоты заидык,
нормалардьщ ... ... ... ... каржыны одан api
кыск,арту жэне оны пайдаланудьщ ти1мди~ппн арттыру.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... РК "О ... ... от 19.06.97 г. / ... Алматы, 27 июня
1997 г.
2. Закон РК "Об индивидуальном предпринимательстве" от 19.06.97 г. ... ... 9 июля 1997 ... ... РК "О товариществах с ограниченной и ... от 22.04.98 г. ... ... 5 мая 1998 ... РК "О лицензировании".
5. Закон РК "Об акционерных обществах" от 10.07.98 г. / ... 21 июля 1998 ... РК "О ... ... хозяйстве" от 10.04.98 г.
Закон РК"О банкротстве" от 21.01.97 г. /Биен, 22 мая 1997 ... Указ ... РК "О ... прав ... и ... лиц ... ... деятельности" от 27.04.98 г. /Биен, 21
мая 1998г.
Гражданский кодекс. -Алматы, 1995.
10. Агеев А.И. Предпринимательство: ... ... ... ... В.З. Общая экономическая теория. Учебное пособие. -
Новосибирск, ТОО "ЮКЭА", НПК "Модус", 1996.
Борисов Е.Ф. ... ... ... - М., ... ... А.П., Минаева Н.В. Экономика. Учебный курс по основам
экономической теории. - М., 1998.
Дайджест ... ... - М.: ... ... экономика. Пер. с англ. -Алматы: ТОО "Книга", 1997.
Экономикалық теория –Ержан Байғожаұлы Жатқанбаев

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Атмосфералық ауа гигиенасы14 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет
Италия11 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Макро-, микро-және ультрамикроэлементтер6 бет
Маркетингтегі баға құрудың теориялық негіздері64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь