Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасы

КІРІСПЕ
1 Қызмет көрсету сферасының даму тарихына шолу
1.1 Қазақстан Республикасындағы қызмет көрсету сферасының даму тарихы
1.2 Қызмет көрсету сферасының орналасуы мен дамуының факторлары
1.3 Қызмет көрсету сферасын аумақтық ұйымдастырудың принциптері
2 Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасының орналасуы және дамуы
2.1 Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасының қазіргі жағдайы және дамуы
2.2 Қызмет көрсету салаларының орналасу ерекшеліктері
2.3 Қостанай қаласындағы қызмет көрсету саласына шолу (Л.Н.Толстой атындағы Қостанай облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы мысалында)
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Қызмет көрсету саласы – қоғамдық өндіріс жүйесіндегі қызметтік мәні халыққа қызмет және рухани әл-ауқат көрсету және жүзеге асырумен түсіндірілетін салалардың, кіші салалар және қызмет түрлерінің жиынтығы.Біздің елімізде қызмет көрсету сферасының қарқынды дамуы 90-шы жылдары басталды. Соңғы он жылда қызмет көрсету сферасы экономиканың жеке және қарқынды дамушы секторына айналды. Бұл мемлекеттік қаржыландыруды қысқартумен, халыққа және ұйымдарға ақылы қызмет көрсетулердің үлесінің артуымен байланысты болды. Меншіктің өзгеру процестері және жеке кәсіпкерліктің дамуы көптеген жаңа қызмет көрсету түрлері (бухгалтерлік, брокерлік және т.б. қызметтері) пайда болуына, бәсекенің күшеюіне әкелді.
Қазақстан Республикасында қызмет көрсету сферасы дамуының келесідей ұлттық бағдарламалары жасалған және сәтті жүзеге асырылуда: электроэнергетикадағы жекешелендіру және қайта құрылымдануы, Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есеп және аудитті дамыту және жетілдірудің мемлекеттік бағдарламасы, Қазақстан Республикасының қызмет көрсету нарығын дамытудың ұлттық бағдарламасы; қаржылық секторды дамыту бағдарламалары және т.б. ҚР«Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңы аясында жүргізілуде.
Республикада біртіндеп қызмет сферасының құқықтық базасы қалыптасуда.Елімізде банктік іс, жолаушыларды және жүкті тасымалдау, білім беру және денсаулық сақтау сфераларында жақсы нормативтік база қалыптасқан.
Қазақстан Республикасы үшін қызмет көрсету секторындағы Қазақстан Республикасы экономикасының трансформациялануы және нарықтық экономикаға көшуі процесінде туындайтын бірнеше мәселелер тән. Ең алдымен, бұл, индустриялық дамыған елдерге қарағанда қызметтерді тұтыну деңгейі абсолютті түрде төмен болып жалғасып отыр. Бұл қызмет көрсетудің көптеген салаларына тән.Сондай-ақ сатып алу қабілеттілігінің тең бөлінбегендігін де есепке алған жөн.
Қазақстан Республикасында қала және ауыл тұрғындары арасында тұтынуда күрделі айырмашылықтар сақталуда. Мұндайда, елдің урбандалу деңгейі қаншалықты төмен болса (бұл Қазақстанға тән), тұрмыстық әл-ауқат (әсіресе қызмет көрсету) таңдау соншалықты бай емес. Бұдан мынадай қорытынды шығаруымызға болады, біздің еліміздегі халықтың көп бөлігінің ұсынылып отырған қызметті пайдалануға мүмкіндігі жоқ және бұл қызмет көрсету саласының даму қарқынын тежейді.
Зерттеудің өзектілігі сол, жоғарыда аталған артықшылықтар мен кемшіліктерін ескере отырып, қызмет көрсету сферасының орналасуы мен дамуын ғылыми тұрғыда негіздеу.
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының өзектілігі: Қызмет көрсету саласы - қоғамдық өндіріс ... ... мәні ... ... және ... әл-ауқат көрсету және жүзеге асырумен түсіндірілетін салалардың, кіші ... және ... ... ... ... ... көрсету сферасының қарқынды дамуы 90-шы жылдары басталды. Соңғы он жылда қызмет көрсету сферасы экономиканың жеке және ... ... ... айналды. Бұл мемлекеттік қаржыландыруды қысқартумен, халыққа және ... ... ... ... ... ... ... болды. Меншіктің өзгеру процестері және жеке кәсіпкерліктің дамуы көптеген жаңа ... ... ... ... ... және т.б. ... пайда болуына, бәсекенің күшеюіне әкелді.
Қазақстан Республикасында қызмет көрсету сферасы дамуының келесідей ұлттық бағдарламалары жасалған және ... ... ... ... ... және қайта құрылымдануы, Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есеп және ... ... және ... ... ... Қазақстан Республикасының қызмет көрсету нарығын дамытудың ұлттық бағдарламасы; қаржылық секторды дамыту бағдарламалары және т.б. ҚР Заңы ... ... ... ... ... ... базасы қалыптасуда.Елімізде банктік іс, жолаушыларды және жүкті тасымалдау, білім беру және денсаулық ... ... ... ... база қалыптасқан.
Қазақстан Республикасы үшін қызмет көрсету секторындағы Қазақстан Республикасы экономикасының трансформациялануы және нарықтық экономикаға көшуі процесінде туындайтын бірнеше ... тән. Ең ... бұл, ... дамыған елдерге қарағанда қызметтерді тұтыну деңгейі абсолютті түрде ... ... ... ... Бұл ... көрсетудің көптеген салаларына тән.Сондай-ақ сатып алу қабілеттілігінің тең бөлінбегендігін де есепке алған жөн.
Қазақстан Республикасында қала және ауыл ... ... ... ... ... сақталуда. Мұндайда, елдің урбандалу деңгейі қаншалықты төмен ... (бұл ... тән), ... әл-ауқат (әсіресе қызмет көрсету) таңдау соншалықты бай емес. Бұдан мынадай ... ... ... ... ... халықтың көп бөлігінің ұсынылып отырған қызметті пайдалануға мүмкіндігі жоқ және бұл ... ... ... даму ... ... ... сол, жоғарыда аталған артықшылықтар мен кемшіліктерін ескере отырып, қызмет көрсету сферасының орналасуы мен ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасының орналасуының негізгі мәселелерін, аумақтық ұйымдастырылу ерекшеліктерін, қазіргі даму ... ... ... көрсету салаларының экономикаға қосар үлесін анықтау, қызмет ... ... ... мен ... кедергі негізгі мәселелерді қарастыру.
Зерттеу жұмысының міндеттері: Жоғарыда аталған мақсатқа сәйкес келесідей міндеттер қойылды:
* Қазақстан Республикасындағы ... ... ... орналасуы мен дамуының факторларын анықтау;
* Қызмет көрсету сферасын аумақтық ұйымдастырудың ерекшеліктеріне талдау жасау;
* ... ... ... көрсету сферасының қазіргі жағдайы және дамуы, оның ... ... ... ... ... салаларының орналасу ерекшеліктеріне сипаттама беру.
Зерттеу жұмысының объектісі: Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасы
Зерттеу ... ... ... ... ... ... үлес қосқан отандық зерттемелер, ғылыми конференциялардың материалдары және басқа жарияланымдары құрайды. Олардың ... Б. ... , Ə.А. ... және ... ... ... ... бірге, отандық ақпарат көздері пайдаланылды. Зерттеудің талдамалық базасын Статистика жөніндегі Қазақстан Республикасы агенттігінің ресми статистикалық ... ... ... ... ... ... ... интернет ресурстары құрады.
Зерттеу жұмысының құрылымы: Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш тараудан, тарау өз ішінде бөлімдерден, қорытындыдан, пайдаланылған ... ... және ... ... жұмысының әдісі: Салыстырмалы - аналитикалық, экономикалық-статистикалық, ... ... ... ... ... әдістері қолданылды.
1 Қызмет көрсету сферасының даму тарихына шолу
+ Қазақстан Республикасындағы қызмет көрсету сферасының даму тарихы
Қызмет көрсету ... ... ... мен ... ... ... еңбек ресурстарын абсорбоциялау қызметін атқара отырып және жұмыс орындары мен еңбек ... ... ... ... отырып, біздің еліміздің экономикасында дамушы рөл атқарады. Қазақстанда қазіргі кезде қызмет ... ... ... ... өсу қарқыны және пайда болған жаңа қызмет түрлері бойынша, оның нарық пен тұтынушылардың қажеттіліктеріне бейімделуі ... ... ... ... көрсету саласының тез дамуы 90-жылдары басталған. Қызмет көрсету саласының индустриалды дамыған елдердегі оның жағдайымен салыстырғанда артта қалушылығына қарамастан, соңғы он ... ... ... ... ... дербес секторына айналды. Мұның келесідей себептері бар: мемлекеттік қаржыландырудың ... ... ... және ... ... ... ... үлесі артты, яғни бұл меншіктің түрлену процесі және жеке кәсіпкерліктің дамуының ықпал етуімен байланыстыкөптеген жаңа қызмет ... ... ... ... ... ... ... және т.б.), қызмет көрсету кәсіпорындарының арасында бәсекелестік күшейді.
Қызмет көрсету ... ... үшін ... ... себебі кейбір салалар бастапқы зор капиталды қажет етпейді, басқалары өздерінің дамымағандығымен байланысты жоғары пайда (қаржылық, трасталық) түсіруге мүмкіндік береді. ... ... ... ... салу және ... ... ... тез қайтару кезеңділігімен және айналымның бастапқы жоғарғы мөлшерлемелерімен қызмет көрсету саласының кеңеюін алдын-ала анықтап берді. ... ... ... ... ... көрсету саласына сауданың қарқынды даму процестері қатты әсерін тигізді: бұл саладағы айналымның ... ... ... ... кеңейтіп отыр.Қызмет көрсету саласында қазіргі кезде көкейкесті болып осы секторды басқарудағы құрылымдық өзгерістермен байланысты мәселелер саналады. Бұл өзгерістер - ... ... ... ... және ... нарықтың әдісіне көшу. Сонымен қатар, олар қызмет көрсету саласындағы экономиканың көпқырлылығындағы өзгерістерді әкеледі.
Қазақстан үшін ... ... ... ... және ... ... кешеніне шоғырландырылған, себебі қызмет саудасындағы әлемдік рыноктарында мемлекеттің бәсекелік қабілеттігі ... ... ... ... ... қызмет көрсету нарығы әлсіз дамыған, отандық және шетелдік қызмет көрсетулер үшін тәртіп тіркелген қызмет көрсету сфераларында ... ... ... жоқ ... ... ... ... қызмет көрсету секторлары шетелдік бәсекемен ешқашан таныс болмады (тұрмыстық, коммуналды, кейбір коммуникациялы және т.б.), ал кейбір қызмет көрсету секторлары монопольды ... ие ... ... және ... ... ... көрсету саласына дәстүрлі түрде мыналарды жатқызып келді: тұрғын үй және коммуналды шаруашылық; халыққа тұрмыстық қызмет көрсету; денсаулық сақтау және әлеуметтік ... дене ... және ... ... ... ... және өнер; ғылым және ғылыми қызмет көрсету; несиелеу; сақтандыру; мемлекеттікбасқару және қорғаныс; коммерциялық емес ұйымдар, үй ... ... ... Сауда, көлік, байланыс қызметтері, банктік қызметтер материалдық өндіріске жатқызылды. Дегенмен, шетелдік тәжірибеде, қызметтің бұл түрлері ... ... ... ... ... Бұл ... ... екі секторының - біздің республика мен батыс елдерінің - өндірістік және ... ... ... ... әкеп ... Республикасы үшін қызмет көрсету секторындағы Қазақстан Республикасы экономикасының трансформациялануы және нарықтық экономикаға көшуі процесінде туындайтын бірнеше ... тән. Ең ... бұл, ... ... ... ... қызметтерді тұтыну деңгейі абсолютті түрде төмен болып ... ... Бұл ... ... көптеген салаларына тән.
Сондай-ақ сатып алу қабілеттілігінің тең бөлінбегендігін де есепке алған жөн. Және ... ... ... ... ... тұтыну мінез-құлқындағы үлкен айырмашылығын да атап өту қажет. Мамандардың бағалауы бойынша, Қазақстан Республикасында 70% ... ... ... ... ... Аз ... ... қызметке жұмсайтын шығындары меншікті салмақтың азғантай мөлшерін құрайды және ол 10-15% қана. Олардың көп үлесі пәтерақы мен ... ... ... отыр. Қолда бар деректерге сүйенетін болсақ, Қазақстанның барлық облыстарындағы халықтың түрлі топтары қызмет көрсетуге өз ... ... үлес ... ... жоқ, ... бұл үлес ауыл ... өте төмен болып отыр. Табыстардың көбеюі шамасына қарай бұл үлес тұрақты түрде артуда.
Қазақстан Республикасында қала және ауыл ... ... ... ... айырмашылықтар сақталуда. Мұндайда, елдің урбандалу деңгейі қаншалықты төмен ... (бұл ... тән), ... ... ... ... көрсету) таңдау соншалықты бай емес. Бұдан мынадай қорытынды шығаруымызға болады, біздің еліміздегі халықтың көп бөлігінің ұсынылып ... ... ... ... жоқ, және бұл ... ... саласының даму қарқынын тежейді.[2]
Ведомстволық бастау қызмет көрсету саласының қажетті дамуына кедергі болады. Жекеменшік секторларды ... ... ... ... мен үйлестіру арасындағы шатақтың мысалы ретінде қызмет етеді. ... ... ... ... ... әкімшілік сипатта емес, өз міндеттерін нақты болжау бағалары мен ... ... ... ... ... ... ... сипатына ие болуы қажет.
Қазақстанның салық жүйесінің демеушілікпен жебеушілікті дамыту мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... заңдарына әлеуметтік салаға ынталандыру енгізілімдері сияқты, қаржылық айла-шарғы мүмкіндігіне жол бермейтін ойластырылған, өлшенген өзгертулер мен толықтырулар ... ... ... айқын көрініп отыр.Сондай-ақ қызмет көрсету саласында туындаған жайттарға өз ... ... ... болып қана қоймай, сонымен қатар экономикалық жағдайлар, ... ... ... ... білімі бар, адамдармен жұмыс істей алатын білікті менеджерлердің болмауы байланысты болып ... Олай ... ... кең ... дайындау, басқару қызметінде тәжірибе алмасу қажеттілігі туындайды.
Түрлі қызмет ... ... ... ... ... байқалып отыр, мысалы, қаржылық сектор мен денсаулық сақтауда, мәдениетте, білім беру саласында. Халық шаруашылығындағы орташа жалақы өз мөлшері ... ... ... бұлэкономикалық процестермен және өтпелі кезеңдегі экономиканың қиын жағдайымен байланысты ... ... ... өту ... түрлі секторыларындағы жалақыны тұрақтандыру қажеттілігін болжайды.
Әлсіз қаржылық база қызмет көрсету саласында ұйымдардың қақтығысқан ... ... бірі ... ... ... ... қарамастан, республика потенциалының өсуімен байланысты қызмет көрсету саласын ... ... де ... ... Жаңа ... қалыптастыру есебінен нарықтың қызметтермен толығуы толық көлемде жүзеге асқан жоқ, себебі мұндай кәсіпорындар үшін, әсіресе ... үшін ... ... ... ... шаруашылықтың өзгешеленетін жағдайлар жасалды: материалдық-техникалық қамсыздандыруда, табысты бөлу қағидасында, еңбек қатынастарын реттеуде, қаржылық-несиелік есептерде, бюджетпен салықтық өзара қатынастарда, ... екі ... ... яғни бұл ... әр ... өзінің шаруашылық қағидалары бойынша әрекет етті, бұл өз ... ... ... жүйеге айқын сәйкессіздік келтіреді.[3]
Бәсекеге қабілетті қызмет көрсету рыногын қалыптастыруда берілген ... ... және ... ... бірнеше мәселелермен кездеседі. Осындай мәселелердің бірі жалпы қабылданған стандарттар мен ... ... ... сапасының сәйкессіздігі. Тұтынушыларды тартуда қызсет көрсету сферасының кәсіпорындары төмен бағалармен кең қызмет көрсету ... ... ... ... ... бір ... ... алған кезде, қызмет көрсету сапасына тұтынушыларды тарту сатысындағыдай үлкен көңіл бөлінбейді. Бұл мәселе қызмет көрсетудің барлық түрлеріне тән және бұл ... жеке ... ... ... ... ... сақтау, білім беру және шаштараз қызметтерін ұйымдастыру кеінде ерекше ... Егер де бұл ... ылғи да ... ... ... қызмет көрсетушілер әлемдік нарыққа шығуда олар жоғары білікті шетелдік ... ... ... ... ... ... ассортиметінің шектеулілігі болып табылады. Қазақстан көптеген қызмет көрсетулерді шетелден қызметтерді импорттау себебі - отандық ... ... ... ... ... ... көрсетулерге сұранысты қанағаттандыра алмайды. Ертеректе айтылғандай, Қазақстанда жоғары сұранысқа ие жоғары сапалы іскерлік қызмет көрсетулердің көп бөлігі мүлдем жоқ деп ... ... ... көрсету сфераларында ең басымды бағыттарында мамандарды дайындау ... ол ... ... ... ... ... және қосымша жұмыс орындарымен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Сонымен ... ... ... ... базасыда белгілі бір кемшіліктер бар. Сонымен бірге республикада біртіндеп ... және ... ... құқықтық базасы қалыптасуда. Қызмет көрсту сферасы дамуының келесідей ұлттық бағдарламалар жасалған және сәтті жүзеге асырылуда: электроэнергетикадағы жекешелендіру және ... ... ... ... ... есеп және ... ... және жетілдірудің мемлекеттік бағдарламасы, Қазақстан Республикасының қызмет көрсету нарығын дамытудың ұлттық бағдарламасы; ... ... ... ... және т.б. Заңы аясында жүргізіуде.
Тәуелсіздік алған жылдан бері ... ... ... ... ... ... бес ... жуық құқықтық актілер қабылданған және де қазіргі кезде тағы да ондағандары жасалып, бекітілуде. Қызмет көрсету сферасындағы ... ... ... ... бойынша іс-әрекетінде ең маңызды міндеттері: кәсіпкерлікті лицензиялау ... ... және ... ... және тағы ... заңнамалық базаны жасау.
Барлық қабылданған нормативті актілер қызмет көрсету іс-әрекетті реттеу мақсатында кәсіпкерлікті лицензиялаудың ... ... ... ... ... ... ... жеке секторларындағы іс-әрекетті лицензиялау тәртібін белгілейді. Лицензияланатын қызмет көрсетулерге: банктік іс, жобалық және құрылыстық жұмыстарын ... ... ... ... білім беру және денсаулық сақтау, байланыс, тасымалдың барлық аяларындағы іс-әрекеттер, шетелдік жұмыс күшін кіргізу және шығару, ойын ... ... ... орындарының жұмысы және т.б.
Республикада банктік іс, жолаушыларды және жүкті тасымалдау, білім беру және ... ... ... жақсы нормативтік база қалыптасқан.Нормативті құжаттардың қызмет көрсету сферасындағы халықаралық Қазақстан ынтымақтастықтары реттейді. Сонымен бірге Қазақстан қызмет көрсету сферасындағы ... ... ... қосылды. 2000 жылдың сәуірінде Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы шеңберінде құрылыс іс-әрекетін жүзеге асыруға лицензияны қабылдау туралы Келісімге қол қойылған. Сыртқы саудада ... ... ... ... ... ... ... сауда режиміне 1999 жылы 26 ақпанда қол қойылған келісімге сәйкес мүмкіндік береді.
Қазақстанмен ең қолайлы режиміне мүмкіндік беру ... ... ... қол қойылған (Эстония, Түркменстан, Индия, Малайзия, Словакия, Канада, ЕО, ... ... ... ... Румыния).
Соңғы жылдары қазақстандық қызмет көрсету сферасында үлкен үлесті көлік, байланыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, білім беру, денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... ... әсерінен қалыптасатын көлік, ақпараттық, коммуникациялық, сонымен қатар қаржылық, білім беру және ... ... ... Кейінгі жылдар аралығында коммерциялық қызметтер, сонымен бірге мемлекеттік басқару қызмет ... ... ... ... ... ... ие.
Қазақстандық қызмет көрсету индустриясының қазіргі кездегі жағдайы қызмет көрсету нарығы дамуының аймақтық және ... ... ... ... емес ... Көрсетілетін қызметтердің ең кең ассортименті және жоғарғы сапа деңгейі ... ... ... мен ... облыстары секілді өнеркәсіптік дамыған аймақтарда шоғырланған.
Қазіргі кезде қызмет көрсету сапасына үлкен көңіл бөлінуде. Қызмет ... ... ... бірліктердің мінез-құлқын және өзара қарым-қатынас нысандарын анықтайтын нормалар мен ... ... ... ... болып табылады. Сондықтан қызмет көрсету индустриясының дамуы әлемдік қарқындарға кейбір жағынан ғана сәйкес келеді.
Қызмет көрсету индустриясы әр ... ... ... ... ... ... ... тамақтану, сауда жүйелерінде, санаторлы-курорттық қамтамасыз етуде, нарықтық қатынастар дамуда және ... ... ... ... ... Бірақ денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет сияқты экономика секторларында нарықтық қатынастар шектеулі мүмкіндіктерге ие. Бұнда мемлекеттік кәсіпорындар және ... ... ... ие ... емес ... бар. ... байланысты мемлекет әлеуметтік қызмет көрсетуге және тұтынуға белсенді араласады.[4]
Импортпен бәсекелеспейтін секторларда, ... ... ... ... көрсету сферасы, қонақ үй бизнесі, құрылыс материалдарын өндіру және т.б. секторларда жұмысбастылық масштабтары одан әрі ... ... ... ... ... ... ... шешілмеді. Халық білім беру, денсаулық сақтау, сонымен қатар мәдени-тәрбиелік көңіл көтеру аясындағы қызмет ... ... ... Төмен табысты халыққа қызмет көрсетулердің кейбіріне әлі күнге дейін қол жеткізе алмай отыр.
Мемлекеттік басқару органдарымен халықтың туристік ... ... ... ... туризмнің материалды-техникалық негізін қатайту, туристік маршруттар географиясы мен көптүрлілігін кеңейту бойынша ... ... ... туризм инфрақұрылымы баяу дамуда.
Көңіл-көтеру, белсенді демалыс және туризм, отбасылық және балалар үшін ... ... ... ... ақылы қызмет көрсетулердің ішінде жолаушылар тасымалы, байланыс, тұрғын үй-коммуналдық және тұрмыстық қызметтер басым.
Халыққа ақылы қызмет ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер болды. Бірақ қызмет көрсетулердің аумақтық және бағалық қол жеткізу мәселесінің шешімін таппады, ауылдық елді мекендеріндегі тұрғындар қиын жағдайға тап ... Бұл ... ... ... ... коммуналды қызмет көрсетулеріне қатысты.
Қоғамдық тамақтану және қонақ үй шаруашылық сферасында бірлескен кәсіпорындардың дамуы (түрік, корей, қытай, италиялық ... ... ... және ... үйлер), сервисті ұйымдастыру және күрделі жабдықтар мен автокөліктерге кепілді қызмет көрсету (LG, Samsung және т.б. фирмалардың) жоғарғы ... ... ... жаңа ... пайда болуына әкелді.
Осылай Қазақстанда өткен жылдары ерекше жағдайлар орын алды, ... ... ... ... ... күрт ... және адамдардың қызмет ету үшін жаңа сфераларды таңдау, өндіру және түтыну арасындағы ... ... ... ... дамуы, сонымен қатар делдалдық, кеңес беру, сақтандыру, риэлтерлік, жарнамалық және басқа да жаңа қызмет көрсетулер кең тарап кетті.
Байқап отырғанымыздай, ... ... ... ... ... Қазақстан экономикасында маңызды орынға ие, себебі қызмет көрсету ... ... ... орындарын қалыптастырады және ішкі ұлттық өнімге елеулі үлесін қосады. Қазіргі кезде нарық өндіріс және ... ... жаңа ... мен ... ... ... ... кепілді әлеуметтік қызмет көрсету көлемімен қамтамасыз ету бойынша мемлекеттік ақша-қаражаттарын жұмсаудың үнемді тәртібін болжайды.[5]
+ ... ... ... ... мен дамуының факторлары
Қызмет көрсету - заттық нысан сипатына ие болатын және тұтынылу құны ... ... ... өзгеше түрде нақты еңбектің пайдалы нәтижесінен көрініс табатын арнайы еңбек өнімі. ... ... ... ... т.б. ... ... ... еңбек өніміне жатады. Олардың еңбегімен сатып алу және сату нысаны, тұтыну заты бола алатын бейзаттық нысандағы белгілі бір өнім өндіріледі. ... ... ... ... ... ... оны өндіру мен тұтыну үдерісі уақыт жағынан үйлес келеді.
Қызмет көрсету бейматериалдық (жаттықтырушылардың, заңгерлердің, актерлердің, банк қызметкерлерінің, т.б.) және материалдыққызмет ... ... ... ... жеке ... киім ... т.б.) түрлеріне бөлінеді. Материалдық қызмет көрсету жағдайында материалдық зат өндіріс нәтижесі және тұтыну нысаны болып табылады.
Қызмет көрсету аясының ілгерілеуі үшін ... ... ... табылатын материалдық өндірістің дамуы, сондай-ақ қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... ... түседі. Қызмет көрсету мазмұнына қарай жеке адамға үйде қызмет көрсету (аспаздар, үй қызметшілері, т.б.), жаңа бұйымдар жасайтын қызмет көрсету ... жеке ... ... тұрғын үйлер салу, киім-кешекті не аяқ киімді жеке-дара тапсырыс бойынша тігу, т.б.), бұрын пайдаланылған тауарлардың тұтынылу ... ... ... ... ... ... ... т.б. жөндеу), зияткерлік қызмет көрсету (жаттықтырушылық, жарнама, т.б.), білім беру, денсаулық сақтау, мәдениет аясындағы қызмет көрсету, көлік, пошта телекоммуникация ... ... ... мен ... ... қызмет көрсетуі, сауықтыру мекемелерінің, қоғамдық тамақтандыру кәсіпорындарының қызмет көрсетуі ... ... үшін ... ... ... бөлу ... ... көрсету ақылы (қызмет көрсетуге тұтынушы ақы төлейтін) және ақысыз (бюджеттік қаражат есебінен көрсетілетін) қызмет ... ... ... ... ... ... қатынастардың сипатына қарай түрлі әлеуметтік-экономикалық нысанда болуы мүмкін. Тауар ретінде қызмет көрсету екі ... ... ие ... ... ... құны (нақты еңбектің пайдалы нәтижесі) мен құн (қызмет көрсетудегі қоғамдық қажетті еңбек) сипатында көрініс табады. Демек, қызмет ... аясы ... ... етуі мен ... қажетті қорды өзі ғана ұдайы өндіреді, ал осы аяға жұмсалған еңбек қызмет көрсету өндірісіне қатысушылар табысының көзі болып ... ... ол ... ... ... ... ... көрсету аясының пайдасына қайта бөлу нәтижесі болып табылмайды.
Қоғамдық еңбек бөлінісі құрылымында қызмет көрсету аясы экономиканың "бірінші" секторына ... ауыл ... мен ... ... ... ... ... түрде заттай тауарлар сияқты жалпы ұлттық өнім мен ұлттық ... ... ... Қоғамдық өндіріс жүйесіндегі қызмет көрсету аясының үлесі елдің экономикалық дамуы деңгейінің өзіндік көрсеткіші болып табылады.
Қызмет көрсету саласы - ... ... ... ... мәні ... қызмет және рухани әл-ауқат көрсету және жүзеге асырумен түсіндірілетін салалардың, кіші салалар және қызмет түрлерінің жиынтығы.[7]
Қызмет көрсетудің тауары - қызмет ... ... және ... ... ... да ... ... мәдени қызмет көрсетулерде үнемі төлем ақы төлене бермейді. Өндіріс немесе қызмет көрсету ежелден бері ... ... бір ... ... ... ... қызмет көрсету бұл қоғамның рухани-мәдени өсуіне үлкен әсерін тигізді.
Қызмет ... ... ... ... яғни олардың материялдық емес сипаты, басқа сөзбен айқанда қызмет көрсету клиентке, оған қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... Қызмет көрсетуді сақтауға болмайды, яғни қызмет көрсетуді ұсыну және тұтыну процесі бір ... ... және ... бұл процеке тікелей қатысушылар болып табылады. 3) Қызмет көрсету - бұл қызмет көрсетілместен бұрын оның сапалы және сапасыз ... білу ... ... Өз ... ... ... олар ... көбінесе қызметкердің маман дәрежесіне оның жеке ерекшеліктері мен көңіл-күйіне ... ... ... ... және ... ... ... тауар материалданған және өндірушіден шеттетілген еңбек нәтижесі тауарды тұтынушыға дейін жеткізу процесі процедураның стандартта жиынтығы арқылы жүзеге ... ... ... және жеке ... беру және оны әрі ... жатқызу, қызмет көрсетуді жасау кезінде және кездері болмайды). ... ... ... ... ... ... ... өсірді. Қызмет экономикада басты роль ойнап, қызмет сферасы және қызмет рыногы пайда болды. ... ... ... ... ... бірі ... ... көрсетудің феноменді өсуі болып табылады.
Қызмет көрсету саласындағы динамикалық өсудің өзекті факторы болып технологиялық прогресс ... ... ... ... ... көрсетумен айналысатын, ұйымдардағы бизнесті жүргізу әдістерін радикалды өзгертеді. Технологиялық прогресс басқада ... ... ... ... ... тасымалдаудан бастап, бөлшекті саудаға дейін. Техникалық ойдың қарқынды дамуы әрекеттердің жаңа түрлерінің пайда болуына, сервистің жетілдірілген жүйелерін ... ... ... ... ... ... ... сервистік қызметтің өсуіне ықпал етеді. Кез-келген физикалық тауар, әсіресе жоғары технологиялық және ұзақ мерзімді ... ... ... ... тудырады. Бұйымның сипаттамасына тәуелді қызметтерге енгізіле алады:
♦ тасымалдау және ... ... және ... ... техқызмет;
♦ тазарту;
♦ экологиялық өтелдеу.
Қызмет көрсету саласына ... ... ... ЖІӨ ... ... тұтынушы тауарлар сұранымының өзгеруімен, халықтың жұмыспен қамтылуымен, оның табысының деңгейімен шартталады. Қызмет көрсету ... ... және ... ... ... ролі ... ... лизинг және т.б.)
Экономиканың барлық саласына тұтас, оның ішінде қызмет көрсетуге, сыртқы ортаның ықпалы жүйесіндегі демографиялық фактордың маңызын бағалау ... ... ... ... өмірінің ұзақтығы 76 жас, ұлттың қартаюы өтуде, бұл қызмет ... ... ... ... ... сақтандыру қызметінің нарығы (өмірді сақтандыру, салымдарды сақтандыру және т.б.). Нарықтың бұл түрінің дамуының мысалы бола алатындар Жапония мен ... ... ... көрсету саласына ықпал ететін маңызды фактор болып табылады. Ауыл шаруашылығының және өнеркәсіптің ... ... ... ... ықпал етуін сезінеді. Және де, тапшы шикізат ресурстарына, сонымен қатар экологиялық проблемаларға көңіл аударылады. ... ... ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Сервис индустриясына мемлекеттік реттеуші ықпалды ырықтандыру болып табылатын, негізгі вектор болып саяси-құқықтық фактор ... ... ... ... салалар (көлік, байланыс, банк және басқалары) дәстүрлі түрде, өнеркәсіпке қарағанда, мемлекет жағынан қатаң реттеуге түседі.
Мемлекеттік реттеудің босаңсуы, ... жол, ... және ... ... ... ... ... салаларда көптеген шектеулердің жоғалуына немесе минималдануына әкелді.
Мәдени ортаның факторлары қызмет көрсету аясында көптеген проблемаларды туғызуға қабілетті. Мәдени айрмашылықты ... ... АҚШ пен ... ... өз уақытында Уолт Дис - ней компаниясы үшін кезінде проблема болып табылды. [8]
Қызмет көрсету саласына ... ... ... мен ... ... ... және ... әл-ауқатын көтерудегі көрнекті рөлі жатады. Ол материалдық, еңбек және қаржылық ресурстарды үнемдеуге мүмкіндік береді, қызметкердің бос ... ... ... ... ... ... арттырады, жұмыс уақытынан тыс тиімсіз шығындарды азайтады, адам өмірін аса қолайлы және жағымды ... ... ... ... экономиканың ең перспективтік, жедел қарқынмен дамушы салаларының бірі болып табылады. Ол қызметтің кең ... ... ... және көліктен қаржыландыруға, сақтандыруға және әртүрлі тектегі делдалдыққа дейін. Экономикалық жүйенің түпкілікті өзгеру процесі, командалық-әкімшілік ... ... ... өту ... көрсету саласына, әлеуметтік салаға аса қатты әсерін тигізді.
Дамыған елдер тәжірибесі көрсеткендей, өндірістің күрделенуі мен нарықтың ... ... ... сұраныс та өсіп отыр. Қоғам қаншалықты экономикалық әлсіз болса, оның ... ... көп ... тек заттай әл-ауқат өндірісімен ғана шектеліп қояды. Экономикалық деңгей қаншалықты жоғары болса, индустрия негізі қаншалықты дамыған және ... ... ... ... ... шаруашылық қызметі соншалықты күрделене түседі: қызмет көрсетуге бағытталған шаруашылық құрылымы өзгереді және еңбек қызметінің мәні артады.
Қызмет көрсету экономикада әрқашан да ... роль ... ... Бір қызметтердің экономикадағы рөлі өндірістің салаға қызмет көрсетумен, өндіріс жүйесінің үздіксіздігін қамтамасыз ететін материалдық өндіріс өнімдерін бөлу және тұтыну процестерімен ... ... ... ... рөлі - ... ... ... қамтамасыз етумен, білім беру және мәдени-технологиялық деңгейдің артуымен, денсаулықты ... және ... ... ... ... ... ... байланысты. Соңғы 10-20 жылдары әлемде осы саладағы қызмет ететіндер саны ... өсе ... оған ... ... ... ... жұмыспен қамтылғандардың аз санымен көп мөлшерде тауар өндіруге мүмкіндік бергендігімен түсіндіріледі. Бұл түрлі тектегі қызмет көрсетумен айналысқан қызметкерлердің едәуір ... ... ... ... бір маңызды фактор - сирек кездесетін немесе бірнеше онжылдық бұрын мүлдем болмаған, компьютер ... ... ... ... өмір берген технологиялық прогресс. Сонымен қатар қызмет көрсету саласының аса қарқынмен өсуі өндірушілерге бұрын өздері айналысқан қызмет көрсету ... ... ... ... мүмкіндік туғызды. Бұл факторлар жиынтықта тұрып қызмет көрсету саласында еңбекпен қамтылғандар ... ... әкеп ... ... ... ... өндіріспен салыстырғанда біртекті емес, бірақ барлық қызметтер оларды тауарлардан ерекшелейтін жалпы ерекшеліктерге ие. Сонымен қатар осы сфераның даму ... ... ... және ... ... көзқарастары әртүрлі.
Қызметтердің әртүрлілігі экономистердің қызметтерді әртүрлі факторларға негізделе отырып классификациялауына әкеледі. Американдық экономист Стентон коммерциялық негіздегі қызметтерді он топқа ... ... ... ету ... ... ... ... (пәтерді жөндеу, жинау және т.б.).
* Демалыс және көңіл көтеру.
* Индивидуалды санитарлы-гигиеналық қызметтер көрсету (кір жуу, ... ... ... ... және ... ... және басқа денсаулық қызметтері.
* Жеке білім беру.
* Бизнес аясындағы және басқа да ... ... ... ... бухгалтерлік, кеңестік және т.б.).
* Сақтандыру және қаржылық қызметтер.
* Көлік қызметтері.
* Коммуникация аясындағы қызметтер.[10]
Экономист Джадд негізгі үш қағиданы ... ... ... ... ... ұсынды:
* клиент иемденетін, бірақ жеке меншікті иемденуші құқығында пайдаланбайтын физикалық тауарлармен байланысты қызметтер;
* ... жеке ... ... ... ... тауарлармен байланысты қызметтер;
* физикалық тауарлармен байланыссыз қызметтер.
70-жылдардың соңында қызмет классификациялауының белгілер құрамы кеңейтілген және тереңдеген. Қызметтің әртүрлі компоненттерінің сезілуі мен ... ... ... ... ... және ... ... бөлінді.[11]
Қызмет көрсету сферасындағы өзгерістерді ынталандырушы факторлардың бірі - ... тез және ... ... ... ұмтылу. Ол қазіргі технологияларды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Сондай ақ электронды ... ... ... мен тұтынушылардың жақындауына жағдай жасайды.
Әлемдік тәжірибеде кең тараған классификация Әлемдік Сауда Ұйымының шеңберінде ... ... ... ... ... және Сауда бойынша Басты Келісім (ГАТТ) Секретариатымен ұсынылған. Осы классификацияға ... ... ... Қызмет Саудасы бойынша Басты Келісімнің (ГАТТ) 12 секторына бөлінген:
* ... ... ... ... және ... қызметтері.
* Құрылыстық және олармен байланысты инжинерингтік қызметтер.
* Сауда және дистрибьютерлік қызметтер.
* ... беру ... ... ... ... қорғаумен байланысты қызметтер.
* Сақтандыруды қосатын қаржылық қызметтер.
* Денсаулық сақтау және ... ... ... ... және ... ... қызметтер.
* Демалысты, мәдениет және спортты ұйымдастыру аясындағы қызметтер.
* Көлік қызметтер.
* Жоғарыда келтілілмеген басқа да қызметтер, сонымен қатар кәсіпкерлік ... ... ... да ... ... басқа тәсілдер де қолданылады. Әлеуметтік мәні бойынша және функционалды мәні бойынша классификациялауды бөліп ... ... ... ... мен ... ... ... классификациялық нысанына сәйкес барлық қызметтерді үш ірі блокка бөлуге болады (Сызба):
1) Өндіріс, тұтыну сферасындағы қызметтер (құрылыс, көлік, телекоммуникациялық және т.б.).
2) ... ... ... қаржылық, сақтандыру және т.б.).
3) Әлеуметтік сфера қызметтері (денсаулық ... ... ... ... және ... КӨРСЕТУ СФЕРАСЫ
Өндірістік қызметтер
Іскерлік қызметтер
Әлеуметтік қызметтер
* Білікті қызмет
* Лизингтік ... ... және ... ... ... ... Қоршаған ортаны қорғау қызметі
* Туристік қызмет
* Көлік қызметі
* Басқалары
* Білікті қызмет
* Есептегіш техника қызметі
* Жылжымайтын мүлікпен байланысты ... ... ... аясындағы қызметтер
* Сауда
* Басқалары
* Білім беру қызметтері
* Денсаулық сақтау қызметтері
* Мәдениет қызметтері
* Мемлекеттік емес ұйымдардың, діни және ... ... ... ... және ... ... қызметтері
* Басқалары
[12]
Қызмет көрсету секторының тез өсуі ғылым және ғылыми қызмет көрсету, білім беру, мәдениет және ... ... ... және дене ... ... ... және тұрмыстық қызмет көрсету, әлеуметтік қамсыздандыру, демалыс ... ... ... ... ... болып отыр. Егер қазіргі кезең ғылым және ғылыми технология рөлімен байланысты болса, келесі кезең адам ... ... жүйе және ... ... ... ... Бұл жағдайда жоғары басымдылыққа өзінің ғылыми потенциалын ... ... ... мемлекет ие болады. Қызметтердің әртүрлі түрлері халықаралық айналысқа қатысу дәрежесімен сипатталады. Денсаулық сақтау және білім беру сияқты ... ... ... ... ... ... ... жыл бұрын экспорттық салалық құрылымында көлік қызметтері басымдылыққа ие болды, бірақ келесі жылдары жоғары қарқынды өсімге ... және ... да ... тән ...
Басқа да қызметтер категориясына банктік және сақтандыру, коммуникациялық және ақпараттық, сонымен қатар соңғы уақытта айтарлықтай мәнге ие кеңес беру қызметтері ... беру ... - бұл ... ... ... ... беру ... әртүрлі мәселелер бойынша шешімдерді жасау немесе басқаруда, нарықты зерттеуде, әртүрлі шараларды жасау және жүзеге асыруда келісім-шарттар ... ... ... Техникалық емес іскерлік қызметтер қарқынды дамуда - ... ... ... байланыс, фирмада әлеуметтік климатты қалыптастыру және т.б. жұмыстары.
Іскерлік қызмет көрсетулерге телекоммуникациялы және несиелік-қаржылық қызметтер кіреді. Инвестицияларды салу, телекоммуникациялық, ақша-қаржылық ... ... ... ... компьютерлік қызметтерге, көтерме саудаға, денсаулық сақтауға көбірек өсті.
Тез ... ... ... бос ... өткізу, олардың әлеуметтік және мәдени талаптарын қанағаттандыратын қызметтер кіреді. Алғашқы орында туризм, белсенді демалыс нысандары және т.б. ... ... ... да салаларына қалыпты қарқын тән. Көлік және сауда салаларының ... ... ... ... аяқ-киімді жөндеу, химиялық тазалау сияқты қызмет көрсетулер төмен қарқынмен дамуда. Ауыстырушы ... ... ... ... және ... өмір сүру ... мен ... өзгерістер әсерінен олардың үлесі көптеген елдерде қысқартуда, ескі тауарды жөндеуден гөрі жаңа және сәнді тауарды сатып алған үнемді.
Сөйтіп ... ... ... ... ... ... өсу, адам ... сапасын және қоғамның гуманизациясын қамтамасыз ететін күрделі ғылыми сиымды, сонымен қатар әлеуметтік қызмет түрлеріне ілгері жылжу байқалады.
Мемлекеттің қандай да бір ... ... ... экономикалық даму деңгейіне тәуелді. Өнеркәсіптік дамыған мемлекеттерде қаржылық, ... ... және ... ... ... басым. Дамушы мемлекетерге көлік, туристік және қаржылық ... ... ... тән. ... Қызмет көрсету сферасын аумақтық ұйымдастырудың принциптері
Қызмет көрсетудің қандай түрі болса да оның ... ... ... болады. Оған пайдаланушының есімі, деңгейлері бойынша байланыс жасау түрлері жатады.
Халық пункітінің әр түрлі деңгейі ... ... ... ... ұжым ... пішіндес орналасады. Соның нәтижесінде қызмет көрсету түрлері барлық халықтың пунктерімен байланыста ... ... ... - аудан орталығымен байланыста болатын әр түрлі типтегі шаруашылық топтары мен халық пунктінің ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда халықтық пунктерімен тікелей байланыста болу керек. Бұл байланыстар мына түрлермен анықталады: өндіруші, әкімшілік, транспорттық және т.б. ... ... ... ... ... - ... ... - бұл бірізді жалғасулар: ферма аралық (бригадирлік) ауыл бөлімше орталығы (бригада) - ... ... - ... ... Бұл ... ... ауылшарушылық ірімшік өндіретін ауыл немесе жақын теміржол станциясымен бөлімше пунктерінің күрделі байланысын коруге болады. Халыққа ... ... бұл ... ... ... мен ... ... пішіндес болып келеді. Басты тармақты бөлімшеге , ал одан төменгі бөлікте ... ... ... ... географиялық орналасу жағдайларға байланысты бірдей типтегі халықтық бөлімшелерінде әр түрлі рөлдермен ойнауы мүмкін, ... ... ... ... категориялары ұқсас болады. Мысалы, аудан орталығы - саяси, әкімшілік және барлық ауданның шараушылық - ... ... ... қоса ... - ... медициналық және сауда қызметін атқарады.
Аудандық халықтың территориялық баспалдақ жүйесі аудан орталығындағы қызмет көрсетудің көптеген ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік мәселелердің қатары көрінеді.
Ортақ және қиынырақ мәселеге әсіресе әр түрлі қызмет түрлерінің ұқсастығы мен салыстыру деңгейлерін бағалауда туындайды.
Қызмет ... ... ... әр ... ... ... бойынша түрліше болып қалыптасады.
Қызмет көрсетудің интегралды дәрежесін бағалауда әр түрлі ... ... ... ... ... ... кіретін негізгі элементтері:
* Қызмет түрлерінің толығымен болуы (кешенді)
* Сандық қатынасы бойынша халықты қызметпен қамтамасыз ету
* ... ... ... ... көрсету сферасын кеңістік - уақыт қатынасында адамдардың ... және ... ... ... қарастыру үш территориялық деңгейде бөлуге мүмкіндік береді: 1) елден облысқа дейін; 2) ... ... кей ... ... ... масштабына жететін, негізінен облыс іші масштабындағы аудандар шекараларында орналасады; 3) жеке елдімекен шегіндк (Листенгурт Ф.М.). Әр ... ... ... зерттеудің ерекшеліктерінің басымдылығы болады. Бірінші деңгей үшін ... ... ... географиялық әдістеме басым болатыны сөзсіз, екінші географиялық және қалақұрылыстық әдістемелердің орны болып келеді.; үшінші деңгей қалақұрылысы компентенциясы ... ... ... ... ... теориясы 50 жылдардың соңы мен 60 жылдардың бірінші жартысында қалыптасты, орналастырудың үш ... типі ... 1) ... ... ... орнына жақын орналасқан тұрғын үйлердің жай тенденциясына негізделген; 2) қалалық, оған функциональды құрылым байланысына тән; 3) селоаралық, елдімекендердегі топтар ... ... ... ... және ... - ... ... жылдары ауылдағы тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындары тез дамып келеді, мектептердің ... - ... ... ... ... ... бұл құбылыс денсаулық сақтау және басқа мекемелерге де тән; сумен қамту, газбен ... ... ... ... ... ... сферасының мекемелері мен кәсіпорындарының айтарлықтай кешені бар, бірақ бұ кешендер одан әрі тез даму мен жетілдіруді қажет етеді.
Қызмет көрсетудің ... ... ... ... ... ... ... да барлық қызмет көрсету орталықтарын оптимальды ұйымдастырудың негізгі мәселері ауылға да, ... да ... ... табылады. Ауылдағы тұрмыстық қызмет көрсетуді ұйымдастырудың өзіндік ерекшелігі бар.
Географиялық зерттеулердің жалпы аймағы ауылдық ... ... ... сферасын ұйымдастыру үшін және ауылда қызмет көсету сферасының типі бойынша территорияларды ... ... ... көрсетіледі. Қызмет көрсету сферасын ұйымдастыру типі бойынша территорияларды ... ... ... және арнайы карталарда кездесетін жалпы ақпаратты географтар саралайтын бұл ... ... ... типі ... ... ... ... ұйымдастырудың біртүрлілігі белгісі бойынша территорияларды бөлуді қарастырады. Сондай-ақ бұл ... және ... ... ие. Бұндай территориялық жүйелерді зерттеу - ... ... ... ... ... ... көрсету сферасын аумақтық ұйымдастырудың жүйесi ауылдық жердегі және қаладағы қызмет көрсету болып ажыратылады. Қалалық жүйе үш ... ... 1) ... 2) ... ... ... Әр ... үшiн қызмет көрсету саласының мекемелерiнің өз жиынтығы қалыптасады. Үлкен қалаларда шағынаудандардың тұрғындары 20 мың ... ... 100-150 мың ... ... ... Ал ... саны аз қалаларда шағын аудандар 4-6 мың тұрғынмен ... ... ... күнделікті қызметтер көрсетіледі. Бастысы тұтынушыға жақындығы (қолжетімділігі 5-10 минут), сапа деңгейінің төмендігі. Аудан шегінде көбінесе мерзімдік қызметтер көрсетіледі. Қызмет ... ... ... (жол ... ... станциясында) шоғырландыру жиі кездеседі. Аумақтың қолжетімділігі қоғамдық көлікте 5-10 минут.
Қала деңгейінде қызметтің барлығы дерлік ... Ол үшін ... ... көп ... ... ... сапаның болуы. Сондықтан тиісті ұйымдар көбіне қаланың орталығында орналасады.
Ауылдық жерде күнделiктi қызмет көрсету мекемелерiнің салыстырмалы толық жиынтығын ... саны 1 мың ... ... ғана ... ... Бұл ... шағынауданға сәйкестенедi, бiрақ кейбiр ұйымдар дотациялануға тура келедi, клиенттердiң саны ... ... ... үшiн аз ... ... аз ауылдық елді мекендерде тек жекелеген мекемелер (дүкендер, мектеп, аурухана және т.б) қызмет етеді, ал кейбір елді мекендерде ... ... ... ... орындары жоқ. Ауыл тұрғындарына мерзімдік қызметтердің көп бөлігі қалада көрсетіледі.
Қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... мәнге ие. Мұндай айырмашылықтардың басты факторлары келесiдей:
* Табиғи фактор. Тұрғын үйлерді орналастыруда аумақтың климаты, жауын-шашын мөлшері, сейсмологиялық ... ... ... ... ... ... қоректену мен киімге қажеттілікті де анықтайды. Суық ... ... ... ... жоғары, ал киімнің оқшауланған қасиеті көп болу керек.
* Халықтың құрамы. Халықтың ... ... ... ... белгілі бір жастық топтарына қызмет көрсетуге арналған мекемелердегі (балабақша, ... ... үйі) ... ... әсер ... ... ... басқа тұрғындардың отбасылық, әлеуметтiк, этникалық құрамы және т.б. маңызды.
* Халықтың қозғалысы. Халықтың қозғалысы табиғи (туу, өлім-жітім, ... ... және ... ... Туу мен ... ... ... сақтаудың тиiстi мекемелерiнде қажеттiлiкпен анықталады. Жоғары көші-қоны қозғалысында тікелей көлікке қажеттілік артады.
* Тұрғындардың табыстары. Тұрғындардың табыстары қоғамдық ... ... мен ... қызмет көрсетудің ара қатынасымен анықталады. Отбасының табыс деңгейі жоғары болған сайын, өзiне-өзi қызмет көрсетудiң үлесi азаяды, осылай қызмет ... ... ... ... жеткiзiлiп берiлетiн қызметтерге қажеттiлiк жоғалады. Табыстардың өсуі жеткізілетін қызметтің саны мен ... ... ... ... әсер ... ... ... аумақтық ұйымдастыру мен қызмет көрсетудің өзара байланыспен дамуы шаруашылық үшін ұқсас байланыспен дамуда деп ... ... ... ... ... ... ... орналасуы және дамуы
+ Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасының қазіргі жағдайы және дамуы
Тәуелсіздіктің алғашқы ... ... ішкі ... ... ... көрсету үлесінің тез көбеюі тауар бағаларының өсуімен ... ... ... бағалардың озық өсіміне, кейіннен нарықтық экономикаға тән қаржылық және басқа делдалдық қызметтердің ... ... ... ... ... ... бастапқыда қызметтердің салалық жетілуі туралы әңгіме болмады. ... ... ... ... ... дамуы, дәсүрлі тұрмыстық қызмет көрсетулер көлемінің төмендеуі, экономиканың басқа секторларының елеулі асып түсетін қызмет көрсету сферасы табыстылығының артуы байқалды.
Қазақстанда ... ... ... ... сферасынан өсу қарқыны, нарық қажеттіліктеріне бейімделу жылдамдығы бойынша қарқынды дамыды.
№1 диаграмма ... ... ... жыл ... ... ... ... серпіні(млн.теңге)
[16]
Бұл диаграммада 2008-2012 жыдардағы Қазақстан Республикасындағы барлық қызмет көрсету салалары бойынша көрсетілген қызметтен түскен қаржы көлемі көрсетілген. ... ... ... ... ... жыл сайын арту үстінде, тек 2009 жылы 37 166 мың теңгеге төмендеу байқалғанмен, одан кейінгі жылдарда ... даму ... ... Мысалы, 2008 жылы 2 096 187 теңгеден 2012 жылы 3 568 043 ... яғни бес жыл ... ... ... саласы бойынша 1 471 856 теңгеге артқан.
№2 диаграмма
Қызмет көрсету саласының жекелеген ... ... ... ... ... (млн ... ... көрсетілген бес жыл ішінде баспа қызметі, бағдарламалар мен телерадио хабарламалар қызметі, заң және бухгалтерлік қызметте аздаған тұрақсыздық байқалады, бұл ... ... ... ... ... ... Ал жалға беру қызметі 2008 жылы 76 690 мың ... ... 2012 жылы бұл ... 151 420 мың ... жеткен, сондай-ақ, жұмысқа орналастыру2008 жылы 65 522 мың теңгені ... 2012 жылы 96 956 мың ... ... ... мұрағат, мұражай және өзге де мәдени мекемелердегі қызметтер 2008 жылы 14 328 мың теңгеде тұрақты өсу көрсеткіші арқылы 2012 жылы 25 927 мың ... ... ... ... ... қызметтері мен демалысты ұйымдастыру 2008 жылғы 45 985 мың теңгеден 2012 жылы 84 465 мың ... ... жылы ... мен жеке ... ... ... секторын есепке ала отырып, 3735469,9 млн. теңге сомаға қызмет көрсетті, 2011 ... ... ... ... ... ... 7,3%-ға өсті.
Бұл негізінен сəулет, инженерлік ізденістер, техникалық сынақтар жəне талдау саласындағы қызметтері, жылжымайтын мүліктермен байланысты қызметтер, ... беру ... ... бас ... қызметтері жəне басқару мəселелері бойынша кеңес беру қызметтері, жарнама жəне нарықты зерттеу саласындағы қызметтер, тергеу жүргізу жəне ... ... ету ... ... ... ... жəне техникалық өзге де қызметтер көлемінің өсуінен болды, ғылыми зерттеулер мен əзірлемелер бойынша қызметтер.
Бақыланбайтын экономика секторының есебінсіз 2012 жылы ... ... ... ... көрсетілді. Сəулет, инженерлік ізденістер, техникалық сынақтар жəне талдау саласындағы қызметтер үлесіне 13,1% немесе 468943,3 млн. ... ... Осы ... көрсету түрі көлемінің 64,1%
немесе 300471,1 млн. теңге жеке меншік нысанындағы ... ... 135225,2 млн. ... - ... ... кəсіпорындар, қалғанын (7,1% немесе 33247 млн.теңге) - ... ... ... 2012 жылы бұл ... ... ... (41,4%) шағынкəсіпорындар, 37,3% - орта ... ... - ірі ... ... ... ... жылжымайтын мүліктермен байланысты қызметтер 10,9% (386914,7 млн.теңге) құрады. Жылжымайтын мүліктер рыногында қызмет көрсету көлемі өткен ... ... ... кəсіпорындардың қызметі есебінен едəуір (69,7%) өсті. Жеке меншік
кəсіпорындардың қызметтер көлемі 336549 млн. теңгеде (87%), мемлекеттік
кəсіпорындардың - 25169 млн. ... ... Бас ... ... жəне ... ... бойынша кеңес беру қызметтері 159238,8 млн. теңге сомманы немесе жалпы қызмет көрсету көлемінің 4,5%-ын құрады.
Аталған қызмет түрінің ... ... ... ... (63,1%), жеке ... ... жəне ... меншігінде тиісінше 75% жəне 24,6% құрады. Жалға беру бойынша қызметтерүлесі қызметтердің жалпы көлемінде - 4,2% (151420,1 млн. ... ... 2011 ... ... бұл қызметтердің көлемі басым шағын жəне орта ... ... ... ... ... ... жəне ... меншігінде көрсеткенқызметтер көлемі, тиісінше 69,6% жəне 30,4% құрады. Жарнама жəне нарықты зерттеу саласындағы қызметтер көлемі 136316,9млн. теңге ... ... ... ... 3,8% ... Осы қызметтүрінің негізгі бөлігін шағын кəсіпорындар(95,5%), жеке меншік ... ... ... (94,9%) ... жылы ... жүргізу жəне қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша
қызметтер 131941,5 млн. ... ... ... ... ... 3,7%-
на көрсетілді. 2012 жылы осы қызметтүрі көлемінде елеулі үлесті (36,5%)
орта кəсіпорындар, 28,4%-ды шағын кəсіпорындар, ... ірі ... ... жəне ... ... саласындағы қызметтер көлемі 107111,1млн. теңге немесе қызметтердің жалпы көлемінен 3% құрады. Осы қызметтүрінің негізгі бөлігін шағын ... жеке ... ... ... кəсіпорындар (69,1%) көрсетті.
Ғылыми зерттеулер мен əзірлемелербойынша қызметтер көлемі 99063,4млн. теңгені немесе жалпы қызмет көрсету көлемінің 2,8%-ын ... Жеке ... ... ... 64192 млн. ... (64,8%), мемлекеттік кəсіпорындар - 33883,7 млн. теңгеге (34,2%) қызмет көрсетті. Аталған қызмет түрі көлемінің едəуір бөлігі орта ... (66,8% ... ... ... ... ... бойынша қызметтер көлемі 96956,1 млн. теңгенемесе қызметтердің ... ... ... ... ... ... қызметтердің едəуір бөлігін жеке меншік нысанындағы ірі кəсіпорындар(56,7%) көрсетті.
Шамалы қызметтер көлемі спорт қызметтері жəне демалысты ұйымдастыру бойынша қызметтерге (2,4%), ... ... ... ... беру жəне осыған ұқсас қызметтерге (1,9%), жəне ... ... ... ... ... (1,6%), кеңселік əкімшілік, кеңселік қосалқы жəне өзге де қызметтерге (1,5), ғимараттарға бағдарламалармен телерадио хабарламалар жасау бойынша қызметтерге (1,4%), өзгеде жеке ... (1,3%), заң жəне ... ... (1,2%), баспа қызметтерге (1,1%), ақпараттық қызметтерге (1,1%), кітапханалар, мұрағаттар, мұражайлар жəне өзге де ... ... ... (0,7%), кино-, видеофильмдерді, телевизиялық бағдарламалар, фонограммалар мен музыкалық жазбалар өндіру бойыншақызметтерге (0,7%), ... өнер жəне ... ... ... (0,6%), ... ... (0,6%), ... жеке қолданатын заттарды жəне тұрмыстық тауарларды жөндеу ... ... (0,5%), ... ойындар жəне бəс тігуді ұйымдастыру бойынша қызметтерге (0,4%) келеді.[17]
Біздің ... ... ... үшін ... ... ... және консалтингтік, тұтынушылық қызмет көрсетулер ішінде қоғамдық тамақтану, сауда, қонақ үй индустриясы, автокөлік және әуе көлігімен халықты және жүкті ... ... ... ... ... ... ішкі өнім құрылымы туралы статистикалық мәліметтерге негізделе Қазақстанның қызмет көрсету сферасы ішкі нарықта ... ... ... деп ... болады. Елдің қызмет көрсетудің сыртқы сауда айналысын бейнелейтін төлем балансының мәліметтері сыртқы рынокта отандық қызмет көрсетулердің ... ... ... ... ... ... тарапынан отандық қызмет көрсетушілерді қолдау бойынша белсенді іс-шаралар жасай және ... ... ... Қазақстандық қызмет көрсету рыногын даму тиімділігін ынталандыру ... ... ... ... ... ерекшеліктері
Қазақстан Республикасындағы қызмет көрсету саласына дәстүрлі түрде мыналарды жатқызады: тұрғын үй және ... ... ... ... қызмет көрсету; денсаулық сақтау және әлеуметтік қамсыздандыру; дене шынықтыру және ... ... ... ... және ... ... және ғылыми қызмет көрсету; несиелеу; сақтандыру; мемлекеттік басқару және қорғаныс; коммерциялық емес ұйымдар, үй шаруашылығына қызмет көрсету.
Сауда, көлік, ... ... ... ... материалдық өндіріске жатқызылды. Дегенмен, шетелдік тәжірибеде, қызметтің бұл түрлері шүбәсіз қызмет ... ... ... Бұл ... экономиканың екі секторының -- біздің ... мен ... ... -- ... және ... көрсету салаларының өлшеусіздігіне әкеп соқтырды.
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесi. Қазақстан Республикасында ел басшылығының адами капиталды дамытудың қажеттілігі мен ... ... ... беру ... реформалауды бастауға және жүргізуге жан-жақты қолдау көрсетуінің нәтижесінде білім беруді қарқынды дамыту мен жаңғырту мүмкін ... ... ... ... беру саласындағы Заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді. Осы Заң және ... ... өзге де ... актілеріне сәйкес мемлекеттік саясат принциптері айқындалады. Қазіргі өскелең өмір ... сай ... ... және ... беру, оларды жан-жақты дамыту - қоғам алдында тұрған басты міндеттердің бірі.
Білім беру - бұл ... ... ... ... ... дамуының жоғары деңгейін және кәсіби біліктілігін қамтамасыз етуге бағытталған тәрбие беру мен ... ... ... Қазақстан Республикасында жастарға білім беру процесі халқымыздың ... ... ... ... және саяси өміріне негізделіп іске асырылады.
Заңда көрсетілген білім беру жүйесінің негізгі міндеттері::: жеке ... ... және ... ... ашу, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, әрбір адамды дамыту үшін жағдайлар жасау;:: азаматтықты, үйелменнің, халықтың, ... және ... ... жеке ... ... мен міндеттерін ұғынуды, сондай-ақ республиканың мәдени, қоғамдық, экономикалық және саяси ... ... ... ... ... тұрғындарына жалпы және кәсіптік білім алу үшін мүмкіндіктер жасау;:: жеке адамның ... ... және ... ... ... қазақ халқының мәдениеті мен дәстүр-салтын оқып-үйрену үшін жағдайлар ... ... ... беруді дамытудың 2005 - 2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын іске асыру нәтижесінде 2010 жылғы 1 ... ... ... ... ... ... деңгейі тиісті ұйымдар желісімен институционалды қамтамасыз етілген. Білім берудің құрылымы Халықаралық білім берудің стандартты жіктеуішіне сәйкес келтірілді.
Оқытудың 12 ... ... ... үшін жағдайлар жасалуда. Техникалық және кәсіптік білім қайта құрылымдалды. ... үш ... ... ... ... - магистр - Ph.D докторы. Мамандықтардың ірілендірілген топтарынан тұратын Қазақстан Республикасы жоғары және ... оқу ... ... ... ... жіктеуіші бекітілді.
Тәуелсіз сыртқы бағалау элементтерін қамтитын (лицензиялау, аттестаттау, аккредиттеу, рейтинг, ұлттық бірыңғай тестілеу, мемлекеттік аралық бақылау, ... ... ... және т.б.) Ұлттық білім беру сапасын бағалау жүйесі құрылды.
Республиканың барлық өңірлерінде білім беру ... ... ... ... ... ... беру ұйымдарының материалдық базасы нығайтылуда. 2009 жылдың өзінде мектептерде 640 ... ... 536 - ... ... ... 10 ... ... 78 химия кабинеті жарақтандырылды, 721 мектеп интерактивті тақталармен толықтырылды. Қазіргі ... 3450 ... ... ... ... бар, 2009 жылмен салыстырғанда олардың саны 2661-ге көбейіп отыр.
Білім беру сапасы арттырылуда.
Инклюзивті білім дамуда.
Орта мектептің балаларын тегін ... және ... ... баяу ... және ... оқу ... ... білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысы 2009 жылғы 25710-нан 2012 жылы 35425-ке артты.
Білім саласын ақпараттандыруды дамыту ... ... ... ... 18 ... бір компьютерден келеді. 2009 жылы аталған көрсеткіш 41-ді құраған, оның ішінде 36-сы - ауылдық жерлерде. ... ... ... 98 %-ы ... ауылдық жерлерде - 97 % (2005 жылы - тиісінше 75 % және 70 %). ... 34 %-ның кең ... ... ... мүмкіндігі бар.[20]
Қазіргі уақытта Қазақстанда мемлекеттік тілдің дамуына зор ... ... ... және ... ... органдарда, республика өңірлеріндегі жоғары оқу орындары жанынан қазақ тілін оқыту орталықтары құрылды, міндетті оқыту курстары енгізілді, қазақ тілінде іс жүргізу, ... және орта ... ... ... мектептерде мемлекеттік тілді деңгейлеп оқыту енгізілді.
Дарынды балаларға ... үш ... ... ... мектептердің желісі құрылды. Қазіргі уақытта республикада үш тілде оқытатын 33 мектеп жұмыс істейді.
6 Назарбаев Зияткерлік мектебі құрылды.
Ұлттық жоғары ... ... ... ... деңгейіне жету жөнінде шаралар қабылданды: Қазақстан Еуропалық ... ... ... Болон Декларациясына қосылды, Астана қаласында әлемдік деңгейдегі беделді жоғары оқу орны - ... ... ... ... ... оқу ... академиялық еркіндігі кеңейтілді: таңдау бойынша компонент бакалавриатта 40 %-дан 50 %-ға, магистратурада 50 %-дан 60 %-ға және докторантурада 70 %-дан 80 %-ға ... ... ... ... ... ынталы студенттердің саны өсіп келеді. Шет елдерде 20 мыңнан астам қазақстандық білім алады. 3 ... жуық ... ... ... ... 27 ... оқиды.
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мәнін арттыру жалпы әлемдік үрдістер қатарына жатады. Балабақшаға баратын балалар білім берудің ... ... ... тез ... және ... өмірде табысты болып келеді.
2012 жылғы 1 шілдедегі жағдай ... ... ... ... тәрбиемен және оқытумен қамту 2009 жылмен салыстырғанда 16,8 %-ға өскен және балалардың 40 %-ын ғана құрайды, ал ... ... бұл ... 90-100 %-ға ... отыр.
Туу деңгейінің есебінен балабақшалардағы орын тапшылығы елімізде орта ... жыл ... 5 - 7 %-ды ... ... орта есеппен 100 орынға 111 баладан келеді, қалаларда - 120. Қалалық жерлерде әрбір үшінші бала, ауылдық ... 100 ... 5-уі ғана ... ... беру ... ... ... орта білім болып табылады. Оны тегін алу құқығына ел Конституциясы ... ... ... беру ... ... оқу-әдістемелік базаның нашарлығына, сондай-ақ оқытудың мазмұны мен әдістерін жаңарту қажеттілігіне байланысты ... орын ... ... 1 ... ... ... республикада жергілікті атқарушы органдар мен Қазақстан Республикасы ... және ... ... ведомстволық бағынысты 7576 мемлекеттік күндізгі жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді, онда 2,5 ... жуық ... ... алады. Мектептердің жалпы санының 64,6 %-ы үлгілік, 35,4 %-ы - ... ... ... 201 ... апатты жағдайда. Мектептердің 37,4 %-ы тасымалданатын суды пайдаланады. 70 мектеп 3 ауысымда, 1 ... 4 ... ... ... Мектептердің 25,1 %-ы күрделі жөндеуді қажет етеді.
Республиканың негізгі және орта мектептерінің 47,4 %-ы жаңа ... ... ... 13,2 %-ы химия, 16,3 %-ы биология, 46,7 %-ы ... ... ... ... бесінші мектепте асхана мен буфет жоқ. Мектеп асханаларының жабдықтары мен мүкәммалының ескіруі 80 %-ды құрайды. Мектептердің 26,4 %-нда ... ... жоқ. ... ... ... автобустармен балаларды мектепке тасымалдау бағдарламасы жоқ.
Осылардың барлығы 12 жылдық білім беру моделін енгізу мерзімін кейінге қалдыруға себеп болды. ... және ... ... беру жүйесі тұлға мүдделерін, еңбек нарығының сұраныстарын және экономика мен әлеуметтік саланы дамытудың перспективаларын қанағаттандыруда маңызды рөл атқарады. 2012 ... 1 ... ... ... ... ... ... деректері бойынша 786 техникалық және кәсіптік білім беру оқу орны ... ... 2009 ... ... ... саны 64-ке ... оның ішінде 306 кәсіптік лицей, 480 колледж. Олардың 22,8 %-ы ауылдық жерлерде орналасқан.
Жалпы білім беретін ... ... 32,7 %-ы ... ... мен ... оқуын жалғастыруда, оның ішінде 9-сыныптан кейін - 24,8 %, 11-сыныптан кейін - 7,9 ... және ... ... беру орындарында 609 мың адам, оның ішінде 36,3 %-ы ғана ... ... ... ... ... және ... көрсету еңбегінің білікті мамандарын даярлау 177 мамандық және 416 біліктілік бойынша жүзеге ... ... ... ... ... барлық салалары үшін құзыретті және бәсекеге қабілетті мамандарды кәсіби даярлауды қамтамасыз етуде, ғылым мен өндірісті біріктіруде маңызды рөл атқарады.
Қазіргі ... 148 ... оқу орны (9 ... 2 ... 32 ... 12 азаматтық емес, 90 жеке меншік жұмыс істейді, оның ... 16-ы ... онда 595 ... астам адам оқиды.[20]
Көптеген жұмыс берушілер жоғары оқу орындары оқытып шығаратын мамандар сапасына қанағаттанбайды. Білім беру бағдарламалары жұмыс берушілердің ... ... ... ... және ... талаптарына сәйкес келмейді.
Қазақстанда барлық жоғары білім жүйесін қамтитын маңызды жасырын фактор жемқорлық болып табылады. Оны ... ... ... қабылданбайынша жоғары білім саясаты тиімді болмайды.
Жоғары оқу орындарын кадрлармен қамтамасыз ... кері ... орын ... ... құрамын жүйелі даярлау жоқ, қоса жұмыс атқару кеңінен таралған.
Қазақстанның жоғары оқу ... ... ... ... ... ... ... оқу орындарында гуманитарлық мамандықтар сияқты техникалық мамандықтар бойынша да кітапхана қорын жаңартудың бекітілген нормалары сақталмайды. Көптеген пәндер ... ... ... немесе аз тиражбен басылады. Жоғары оқу орындарының ақпараттық ресурстары біріктірілмеген, кітапхана қоры ... ... ... ... ... ... талдау мыналарды көрсетеді.
Күшті жақтары:
* білімді дамытудың нақты айқындалған басым бағыттары;
* мектепке дейінгі және орта білім объектілері желісінің ұлғаюы;
* ... ... ... ... бойынша ұлттық және республикалық орталықтардың болуы;
* қазақстандық білім беру құрылымының Білім берудің ... ... ... ... ... және ... білімді қайта құрылымдау;
* Ұлттық білім беру сапасын бағалау жүйесінің қызмет етуі;
* ... ... беру ... ... ... ... ... қаржыландырудың жеткіліксіздігі;
* педагог кәсібі мәртебесінің төмендігі;
* педагог кадрларды даярлау сапасының жеткіліксіздігі;
* жоғары білікті педагог кадрлардың тапшылығы;
* балалар құқықтарын ... ... саны ... ... ... ... ... дамуы;
* білім беру саласында мемлекеттік - жеке-әріптестік ... ... ... білім беруді ақпараттандырудың нашар дамуы;
* білім беру статистикасы халықаралық стандарттарға сәйкес емес және білім алушыларға қолжетімсіз;
* мектепке дейінгі тәрбиемен және ... ... ... ... орта және ... ... ... бірігуінің жоқтығы;
* білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасының нашарлығы;
* инклюзивті білімнің нашар дамуы;
* ... ... ... жоқтығы;
* колледждер мен ЖОО бітірушілерінің біліктілігіне білім беру жүйесінің ұсынысы мен жұмыс берушілердің сұранысының ... ... ... ... ... мен ... ... жоқтығы.
Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласы.
Халық денсаулығының жай-күйi ... ... ... ... өз ... алдындағы жауапкершiлiк дәрежесiн сипаттайтын әлеуметтiк кепiлдiктерiнiң интегралды ... ... ... ... ... ... елеулi экономикалық құлдырауға ұшырап, әлеуметтiк салада, соның iшiнде кеңес уақытында ... және ... ... сандық көрсеткiштерiне бағдарланған медициналық ұйымдардың икемсiз жүйесiнен тұратын денсаулық сақтау жүйесiнде елеулi оңтайландыру жүргiздi.
Соңғы жылдары Қазақстан едәуiр экономикалық өсуге қол ... ... ... ... ... саласын қаржыландыру елеулi өстi (соңғы үш жылда екi рет), сондай-ақ олардың одан әрi дамуының перспективалары жасалды. Әлеуметтiк бағдарлана ... ... ... әрi де ... ... елеулi түрде көңiл бөлуге ниеттенедi.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының дерегi бойынша азамат денсаулығының тек 8-10 %-ы ғана ... ... ... жұмысына байланысты екендiгiне қарамастан, мемлекеттiң қоғамдық денсаулық сақтау жөнiндегi күш-жiгерi экономикалық және ... ... ... өсе ... ... ... ... сақтау саласындағы жұмыстар ҚР Конституциясына, "Қазақстан Республикасы азаматтарының денсаулығын сақтау туралы" Заңға, "Халық денсаулығы" атты ... ... ... ... ҚР ... ... ... тұрғысындағы мемлекеттіксаясат мына принциптерге негiзделген: мемлекеттікденсаулық сақтау ... ... ... ... ... көмектiң мемлекеттік кепiлдiгiн қамтамасыз ету; олардың орындалуын қадағалаудағы жауапкершiлiгi; денсаулығынан айырылған азаматтардың әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... жәрдем алудың әлеуметтік әдiлеттiгi және теңдiгi.
Азаматтарға ... ... ... кепiлдi көлемiнiң қолайлығын және оны алуын қамтамасыз ететiн мемлекеттiк денсаулық сақтау жүйесiнiң негiзiн:
- фельдшерлiк-акушерлiк пункт (дәрiгерге дейiнгi ... ... ... ... және ... ... ... көмек);
- аудандық орталық аурухана, диспансерлер (бiлiктi дәрiгерлiк көмек);
- облыстық аурухана, қалалық ... ... ... ... ... ауруханалары мен станциялары, республикалық орталықтар мен ғылыми-зерттеу институттарының клиникалары (мамандандырылған дәрiгерлiк көмек) құрайды.
Лицензиясы болған жағдайда ... және жеке ... ... ... ... да ... ашуына рұқсат етiледi.
Халыққа медициналық жәрдем көрсету: алғашқы медициналық-санитариялық көмектi, мамандандырылған медициналық көмектi, медициналық-әлеуметтiк көмек пен оңалтуды қамтиды.
Мемлекеттiк ... ... ... ... ... медициналық ұйымдар (жедел медициналық жәрдем станциялары мен бөлiмдерi) өмiрге қауiп төнген жағдайларда, бақытсыз жағдайларда және ауыр ... ... ... мен ... ... ... ... көмек көрсетедi.
Алғашқы медициналық-санитариялық көмек медициналық қызмет көрсетудiң әрбiр азамат үшiн негiзгi ... және ... түрi ... ... және ол ... кең таралған ауруларды, жарақаттарды, улануды және кiдiртуге болмайтын басқа да жай-күйлердi емдеудi, бала тууға жәрдемдесудi, санитариялық-гигиеналық және ... ... ... ... аса ... ... ... профилактикасын, санитариялық-гигиеналық бiлiм берудi, отбасын, ананы, әке мен ... ... ... ... ... ... жерi ... медициналық көмек көрсетуге байланысты басқа да шаралар жүргiзудi қамтиды.[21]
Республикадағы ... ... ... ... саны 50,6 мың ... ... 10 мың ... 33,9 дәрiгерден келедi. Орта буын медицина қызметкерлерiнiң саны 104,4 мың адамды құрайды (10 мың тұрғынға 74,1). ... ... ... ... ... 6 жоғары оқу орындары даярлайды. Барлық облыс орталықтары мен iрi қалаларда орта буынды медицина қызметкерлерi даярланады.
Қазақстанда тұрғындарға емдеу-профилактикалық қызмет ... ... ... ... ... тарамдалған нысандары арқылы жүзеге асырылады.
Денсаулық сақтаудың негізгі көрсеткіштерінің серпіні денсаулық ... ... ... ... ... жыл сайын көбейе түскенінің дәлелі. Мәселен, 2004 - 2009 ... ... ... ... ... ... ... берілген көлемін қаржыландыру көлемі 90,5-тен 273,1 млрд. теңгеге дейін көбейген.
Медициналық қызметтерге қол жеткізудің әркелкілігі мен медициналық ... ... ... ... ... Қазақстан халқының 40 %-дан астамын ауыл адамдарының құрайтындығына қарамастан, қазіргі таңда денсаулық сақтау саласының инфрақұрылымы мегаполистерге, атап айтқанда ... және ... ... ... Бұл ... ... өңірлеріндегі пациенттердің сапалы және жоғары технологиялық медициналық қызметтерге қолжетімділігін айтарлықтай қиындатады.
Өңірлер бойынша ресурстарды әркелкі бөлу де ... ... 2009 жылы ... ... көмектің кепілдік берілген көлемге арналған шығыстарды жұмсау бір ... ... 12 964 ... 21 289 ... дейін құрады.
20 ғасырдың 90-жылдары жекеменшiк медицина кең етек жая ... Iрi ... мен ... ауылдық елдi мекендерде санитарлық, дәрiгерлiк, фельдшерлік-акушерлiк пунктер жұмыс iстейдi. Республикада (негiзiнен, облыс орталықтары мен Астана, Алматы қаласында) әр түрлi ауру-сырқаттарды ... iрi ... ... ... бар. ... жылдары, Қызылорда мен Жезқазған қалаларында, елiмiздiң экологиялық қолайсыз аймақтарының тұрғындарына көмек көрсететiн iрi, қазiргi заманғы жаңа құралдармен жабдықталған медициналық ... iске ... ... 440 ... мен ... да емдеу-сауықтыру мекемелерi жұмыс iстедi. Оларда 64 мың орын болды.
Соңғы жылдары негiзгi медициналық көрсеткiштердi -- ... ... өмiр ... ... ... тұрақтандыруға қол жеткiзiлдi. Жұқпалы аурулармен ауыру төмендедi. Денсаулық сақтау саласында бiрқатар реформалар жүргiзiлді, олардың бір бөлiгi табысты iске ... ... ... ... жалғасына жетпеді. Соңғыларына мiндеттi медициналық сақтандыру жүйесiн құруды, отбасылық медицина моделiне көшуге әрекеттенудi жатқызуға болады. Солардың арасынан саланың нормативтiк ... ... ... ... ... ... елеулi ұлғаюын оң өзгерiстер ретiнде атап өткен жөн, бұл ... ... ... клиникалардың құрылысын жүзеге асыруға, медициналық ұйымдарға күрделi жөндеулер жүргiзуге және олардың материалдық-техникалық жарақтандырылуын жақсартуға, емдеу-диагностикалық процесіне жаңа медициналық ... ... ... ... ... ... ... сапасын жақсарту және оның қолжетімділігін арттыру нәтижесiнде бiрқатар жұқпалы және басқа да ... ... ... ... ... оң ... қол жеткізілді. Алайда республика халқының денсаулық жағдайы өлшемiнiң көптеген бөлігі ... ... ... ... ... білікті кадрлармен қамтамасыз ету мәселесі өзекті проблема күйінде қалып отыр. Бүгінгі таңда салада шамамен 59 мыңнан ... ... ... етеді. Медициналық ЖОО-ларға қабылдаудың 9,5 %-дан астам өсуі есебінен жоғары білімі бар медицина кадрлары санының жыл сайын ұлғаюына, оқу бітірушілер ... ... ... ... ... ... жерлерде кадрлардың тапшылығы сақталуда.
Ауыл халқының дәрігер кадрларымен қамтамасыз етілу көрсеткіші ... ... ... 4 есе кем. ... өңірлері бойынша дәрігер кадрларды бөлудің теңсіздігі өте жоғары болып ... және ... ... 10 мың адамға шаққанда 9,5-тен (Алматы облысы) 19,3-ке (Қарағанды облысы) дейін құрайды.
Кадрлардың үрдісі байқалады. Салаға жас мамандардың ... ... ... ... үлесі жеткіліксіз және дәрігер кадрлардың жалпы санының 4 %-ын құрайды. Бұрынғыша мамандыққа деген қызығушылықтың ... және ... ... ... салдарынан ЖОО-ны бітіруші түлектерді жұмыспен қамту деңгейі 87 %-дан аспайды. ... ... ... ... ... ... (42%) ... олар көрсететін медициналық қызметтер сапасы тұтынушылар мен жұмыс берушілерді қанағаттандырмайды.Бүгiнгi таңда ... ... ... ... ... ... ... әзiрлеу сәтiндегi талаптарына барабар болған, алайда қазiргi ... олар ... сол ... ... да ... өзгерiстер қарқынынан кейiн қалып отыр. Осы құжаттарда белгiленген жекелеген iс-шаралар түпкілiктi нәтижеге бағдарланбаған, ал ... ... ... ... ... ... ... өзгерту үнемi дәйектi сипатқа ие бола бермейдi. Бүгiнгi күнi денсаулық сақтау жүйесiнiң жай-күйi қоғамды, мемлекеттi және ... өзiн ... ... деп ... ... сақтау саласындағы жағдайды талдай отырып, жалпы саланың ... ... ... ... ... болады: - денсаулық сақтау саласын дамытудың нақты белгіленген басым бағыттары; - ... ... ... мемлекеттік қаржыландыруды айтарлықтай ұлғайту; - ел халқының негізгі медициналық-демографиялық көрсеткіштерінің тұрақтануы мен ... оның ... ... мәні бар ... бойынша сырқаттанушылықтың төмендеуі;
- денсаулық сақтау объектілерінің қалпына келтірілуі және жаңаларының салынуы;
- емдеу-диагностикалық үдеріске жаңа медициналық ... ... ... жерлердің медициналық ұйымдарында телемедициналық пункттердің болуы;
- елдің барлық өңірлерінде филиалдары бар республикалық медициналық ақпараттық-талдау ... ... ... дәрілік заттарға қолжетімділігінің жақсаруы. Әлсіз жақтары:
- денсаулық сақтау ұйымдарының, ... ... ... ... ... ... ... жұмыс берушінің және азаматтың денсаулық сақтау үшін ортақ жауапкершілігінің жоқтығы;
- азаматтардың дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге құқықтарын іске ... ... ... ... ... және ... маңызы бар қалаларда ұсынылатын медициналық қызметтердің сапасындағы үлкен ... ... ... ... сапасының жеткіліксіздігі;
- ауылдық жерлердегі шалғай орналасқан елді мекендердегі, әсіресе халықтың әлеуметтік аз ... ... ... ... ... ... ... сақтау ұйымдарында әлеуметтік жұмыс жөніндегі мамандардың болмауы.
Қазақстан Республикасының мәдениет саласының дамуы. ... ... ... ... ... ... негізгі жүзеге асырушы орган Қазақстан Республикасы Мәдениет және ... ... ... ... ... ... Мәдениет және ақпарат министрлiгi мемлекеттік реттеуді, сондай-ақ заңнамада көзделген шекте мәдениет, ақпарат, iшкi саяси тұрақтылық, этносаралық ... ... ... ... iсi мен құжаттама, мемлекеттік рәміздер, мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс салаларында салааралық үйлестiрудi жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының орталық атқарушы органы ... ... ... ... ... төрт ... бағытта жүргізіледі:
1. Мәдениет және өнер саласының бәсекеге қабiлеттiлiгiн арттыру;
2. ... ... ... ... қабілеттілігін арттыру;
3. Қазақстан халқын біріктіру факторы ретінде төзімді ... орта ... ... және ел ... одан әрі ... iшкi саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету.
Бірінші аталған міндет бойынша ұлттық стратегиялық ... одан әрі ... ... аясында тарихи-мәдени мұраны сақтау және танымал ету. мемлекеттік бағдарламасы Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаев бастамасымен іске асырылуда. Бағдарлама халықтың ... ... ... оның ... заманауи ұлттық мәдениет, фольклор және салт-дәстүрлерін; ұлттық тарих үшін ерекше маңызы бар тарихи-мәдени және ... ... ... келтіру; ұлттық әдебиет пен жазбаның ғасырлар бойындағы тәжірибесін жалпылау; мемлекеттік тілде әлемдік ғылыми ойлар, мәдениет және әдебиет жетістіктерінің үздіктері ... ... қор ... ... ... құруды қарастырады.
мемлекеттік бағдарламасы рухани және білім беруді ... ... ... ... ... ... жоба ... табылады. 2004 жылдан - бағдарламаны жүзеге асыра бастаған кезден - бастап ... пен ... 78 ... ... ... бітірілген, олардың 28-і (35%) - 2008-2011 жылдары реставрацияланған.Біздің түп-тұқияндарымыз туралы көптеген мәлімет беретін ғылымды мыңдаған артефактылармен байытқан 26 ... 40 ... ... ... ... ... облысындағы Шілікті мен Берел қорғандарындағы қазбалар, немесе өнерге жататын табылған алтын ... ... ... атақ алды ... V-III ғғ.).
Тәуелсіз Қазақстан тарихында алғаш рет еліміздегі ескерткіштердің масштабты инвентаризациясы өткізілді және республикалық (218 нысан) және жергілікті (11 277 ... ... бар ... пен ... ... ... қабылданды. Қытай, Түркия, Моңғолия, Ресей, Жапония, Мысыр, Өзбекстан, Армения, ... ... АҚШ пен ... ... ... экспедициялар нәтижесінде 5 мыңнан астам құнды тарихқа, этнографияға, Қазақстан өнеріне байланысты архивті құжаттар, қолжазбалар мен баспа шығарылымдары алынды.
Қазақстанда тәуелсіздік ... ... ... рет ... ... ... ... толымды гуманитарлы білім беру қоры құру басталды. 537 кітап бір жарым миллионнан астам тиражбен шығарылды, олардың ... ... ... ... жаңа ... ... байланысты қайталанбас сериялар кездеседі.
Орта ғасырлардағы әуендерді терең зерттеулер ... оның ... ... терихи өлеңдер. Қазақтың дәстүрлі әндерінің антологиясы шығарылды. Бұл масштабы мен қайталанбастығы бойынша ... ... ... ... ... ... ... орындауларын жинау, даярлау, өңдеу, реставрациялау, цифрлундіру мен CD-дискілерді шығару бойынша орасан зор еңбек.
Сәтті аяқталған шетелдік ... - ... ... Аз-Захир Бейбарс кесенесінің, Каирдегі Сұлтан Бейбарс мешітінің, реставрациясы, ... ... ... ... және ... ... АҚ ... ұлттық мәдениеттің маңызды тарихи орындары мен мұралары туралы 20 деректі фильм ... Бұл , , , , және ... ... ... ... ... саяхаттық кластерді дамытатын бағыттағы шаралар іске асырылады. Туристік маршруттарды құрғанда археологтардың кеңестері қолданылады. Жыл сайын елімізде және шет ... ... ... ... ... шамамен 200 шара ұйымдастырылады.
Жобаның масштабтылығын мұндағы қазіргі Қазақстанның бүкіл интелектуалды потенциалы қатысқаны көрсетеді: әдебиет пен ... ... ... пен ... тіл білу және т.б. ... ... Ұлттық кітапхана, еліміздің жоғарғы оқу орындары.
бағдарламасы Қазақстан ... ... ... ... бола ... ... халқының ұлттық рухани байлығын әлемге паш етті.
Жүргізілген жұмыстардың қорытындысы бойынша ... ... ... ... болу деңгейі 2012 жылы 76,6%-ды ... ... ... қол ... ... ісі ... кезеңде ҚазҰЭК (Қазақ ұлттық электронды кітапханасы) электрондық қоймасына кітаптар мен диссертациялардың авторефераттарының 5042 е-көшірмелері жүктелді, 18 000 ... ... ... ... ... қашықтықтан пайдаланушылардың сұранымдары бойынша 2067 тапсырыс қабылданды және олармен жұмыс жасалды.
ҚазҰЭК ... ... ... 2012 жылы 122 449 ... ... ішінде әлемнің 74 елінен 80 022 сыртқы кірушілерді құрады. Олардың қатарында ҚазҰЭК сыртқы қатысушыларының абсолютті бірегей саны 66 073-ті ... ... ... жылы ... тапсырыстың шеңберінде Ш.Айманов атындағы АҚ 37 фильмнің өндірісін қамтамасыз етті, 25 фильмнің өндірісі ... ... жылы ... кинопрокаттағы отандық фильмдердің саны 4,6%-ды құрады. Жалпы прокатқа 7 ... ...
* ;
* ;
* ;
* ;
* ;
* ;
* ... 32 ... ... ... кинофестивальдер мен кино көрсетілімдерге қатысты, 8 картина 13 ... ... мен ... ... ... ... және музыка өнері салаларында.
2012 жылы еліміздің республикалық театрларында 1,5 мыңнан астам спектакль қойылды, олардың 44-і жаңа қойылымдар.
2012 жылдың ауқымды ... мына ... ... (И.Штраус), (В.Моцарт), (Т.Әбдік), (А.Рахымов), (М.Әуезов), (И.Оразбаев), ... ... ... ... (М.Әуезов), (Л.Лагин), (К.Гоцци), (Г.Х.Андерсен), (У.Голдинг), (Х.Ниязи), (Б.Брехт), ... ... (Цой Ен Гын) және ... ... ... ... кеңінен қолдау мақсатында 2012 жылы атауымен гастрольдік - концерттік іс-шарасын өткізу ұйымдастырылды.
Жобаның мақсаты - шағын ... ... ... рухани сұраныстарын қамтамасыз ету, ұлттық және әлемдік өнер және әдебиет туындыларын насихаттау, тұрғындардың мәдени демалысын ұйымдастыру болды.
Оның ... (15 ... ... ... ... ... 56 елді мекенінде болып, өнер көрсетті. 8 ... ... жаңа ... ... ... ... ісі саласында.
Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша елордада халықаралық деңгейдегі Қазақ ұлттық мұражайы салынып жатыр. Мұражай құрамында - ... ... Өнер ... сондай-ақ тарихи-археологиялық, антропологиялық, алтын және бағалы металдар мұражайларындағы экспозициялар халық назарына ұсынылады.
Халықаралық ынтымақтастық саласында.
Отандық мәдениетті шетелде таныстырудың шеңберінде ... ... (22 ... ... (10-12 ... Кореядағы (31 қазан), Әзірбайжандағы (19-22 қараша) және Өзбекстандағы (30 қараша) мәдениет күндері өткізілді. Елімізде Әзірбайжанның (7-9 маусым), ... (26 ... ... (10 қыркүйек), Шри-Ланканың (19 қараша) және Индияның (23 қазан) мәдениет күндері өтті.
2012 жылы мемлекеттік ... ... 98 ... ... ... орындаған. Оның 11-ін телеарна, 4-ін радио, 83-ін баспасөз БАҚ құрайды.
Мемлекеттік тапсырыс шеңберінде әртүрлі ... және ... ... аудиторияға бағытталған материалдар 10 тілде (қазақ, орыс, ... ... ... ... ... ... түрік және татар) жарияланды.
Отандық бұқаралық ақпарат құралдарында жарық көрген материалдардың ... ... ... А-2 ... 16 047 бет;
* ... 1 550 баспа табақ;
* теле- және радио арналардың эфиріне шыққан көрсетілімдер мен бағдарламалар - 102 785 ... 2012 жылы ... ... ... және бұқаралық ақпарат құралдарымен біріге отырып 40-дай медиа-жоспардың тиімді жүзеге асырылуын қамтамасыз етті.
Бұқаралық ... ... ... ... ... ... бағыттар:
* Елбасының атты Қазақстан халқына Жолдауы;
* Мемлекет басшысының тақырыбындағы мақаласы;
* ... ... ... ... жаңа ... ... атты Жолдауы;
* Халықаралық мамандандырылған көрмесiн өткізуқұқығына Астана қаласының өтінімін жылжыту;
* XXX-шы олимпияда ... ... ... ...
* ... ... ... жылдарға арналған бағдарламасы;
* Қазақстан халқы Ассамблеясының XIX сессиясы;
* VI Астана экономикалық форумы;
* G-Global интернет-порталын жылжыту;
* ... ... ... ... атты ... халқына Жолдауын түсіндіру және жүзеге асыру шеңберінде белді республикалық бұқаралық ақпарат құралдарында 1 600 астам материал жарыққа ... ... ... ... ... ... 1 300 материал жарияланды.
Министрлік 2012 жылы мыңнан астам республикалық және 3 мыңнан астам өңірлік іс-шараларға ақпараттық қолдау көрсетуді ... ... ... ... ... ... мақсатында 2011 жылы жаңа мультимедиалық телерадиокешен іске қосылды. Аталмыш ... ... мен ... сериалдар түсіретін, дыбыс басатын, қайталайтын, радио таралымын қамтамасыз ... 24 ... ... ... жылы ... бойы ... тарататын телеарнасы мен арналарының толық қанды іске қосылуы қамтамасыз етілді.
Қазірге кезде тақырыптық ... ... ... ... ... кең ... ... жүргізілуде.
Мәселен, балалар арнасының таралуы 5 сағатқа ұзартылып (17 сағат), оның ... ... және жеке ... мен бағдарламалар өндіруге қаржы бөлінсе, телеарнасында таяп қалған іс-шаралар туралы баяндайтын мәдени жаңалықтар форматындағы күнделікті бағдарлама эфирге шығарылуда.
2012 жылғы 23 ... ... жеке ... ... қызметінің таралымы жүзеге асырылуын бастады.
Халықаралық телеарнасың ... ... ... Қазіргі уақытта телеарнасының таралу аймағын кеңейту үздіксіз жүзеге асырылуда (таралу аймағы - ... ... Азия және ... Африканың 93 елін құрайды. Әлеуетті аудиториясы - 200 миллион адам).
және ... ... ... ... ... ... ... Интернет-редакциялары жасалып, онда күнделікті эфирге шығып жатқан жаңалықтар, фильмдер, тележурналдар, клиптер және бағдарламалар орналастырылуда.
Министрлік ... ... ... қаржыландыруды 2011 жылмен салыстырғанда 50% арттырды. Болашақта әлеуметтік желідегі bnews.kz ... ... ... одақ ... ... арналған жобалар жасау, өңірлердің экономикалық дамуы туралы бейне материалдар және елімізге қатысты басқа да ақпараттық материалдар ... ... ... әлеуметтік маңызға ие бейне-порталын дамыту жоспарлануда. ... ... ... ... жаңғырту жоспарлануда. Онда жоғарғы оқу орындарының жеке әлеуметтік желілері топтастырылып, мемлекеттік тілді оқыту және ... ... ... ... да бағдарламалар орналастырылатын болады.
Осыған қоса, мемлекеттік телеарналарыныңматериалдары орналастырылатын сайт агрегатордың жұмыстары алға ... ... ... ... ... ... ... Өткен жылы біздің еліміз 100 мыңнан астам материал орналастырған ... ... ... 127-ші ... 35 ... ...
Министрліктің тікелей қарауында республикалық бюджеттен қаржыландырылатын 7 мемлекеттік мұрағат мекемесі бар.
Бүгінгі таңда Ұлттық мұрағат қоры 22 млн. ... ... ... ... ... қамтиды.
Мемлекеттік мұрағаттарда 66 405 мұрағат қорлары сақталуда. Атап өтетін болсақ:
* 44 704 басқару құжаттарының ... 2 299 жеке тек ... ... 183 ғылыми-техникалық құжаттамалар қоры;
* 80 аудиовизуальды құжаттамалардың қоры;
* 1 машинамен оқылатын құжаттама;
* 2 түпнұсқа ... ... 19 136 жеке ... ... ... ... ... мұрағат қоры мен жеке құрам бойынша құжаттар көлемі орта есеппен ... 300 мың ... ... ... ... ... 15 мыңнан астам заңды тұлғаларды бақылайды. Министрлік мемлекеттік мұрағатты жинақтаудың негізгі көзі болып табылатын мыңдаған республикалық мемлекеттік ... ... ... ... ... және т.б. ... құзіретіндегі мұрағаттардағы іс-қағаздарын жүргізу жағдайын ұйымдастыру-әдістемелік жағынан басқарып, қадағалайды.
2012 жылы іс-қағаздарын жүргізу және құжаттарды сақтау ... ... 344 ... ... тексеру жүргізілді.
2012 жылы 300 мыңнан астам еліміз бен шетел азаматтарына қызмет көрсетілді. Жеке және заңды тұлғалардың 480 өтініші, 875 ... ... ... ... 795 ... апостил қойылды. Сонымен қатар, мемлекеттік мұрағаттардың оқырман залдары ... 1 млн. ... ... ... жылы 1 009 ... мен 202 теле- және радио көрсетілімдердің жарыққа ... ... ... 18 ... ... ... қорының құжаттары негізінде 259 мұрағат құжаттарының көрмесі ... ... жылы ... ... бағдарламасы шеңберінде 404 кітап басылып таратылды.[17]
Тақырыптық бағыттарды жүйелеу және оқырман аудиториясын тарту мақсатында 2012 жылы ... ... және ... ... ... және ... жаңа ... әзірленді.
Мемлекеттік тілді оқыту орталықтарының жоспарлы өсуі қамтамасыз етіліп, біріңғай мемлекеттік тілді оқыту жүйесі құрылды. 2012 жылғы ақпарат бойынша ... ... ... ... саны 130-ға ... Олардың 57-і мемлекеттік (44-орталықта қазақ тілін, 10-орталықта қазақ және ағылшын тілдерін, 2- орталықта ағылшын тілін, 1 - ... ... және орыс ... ал 73-і ... емес ... ... 2012 жылы ... тілді меңгерген ересек халықтың саны 67,5% құрады. ... ... ... ... ... беретін 7 516 мектептің:1 524 - орыс, 58 - ... 14 - ... 2 - ... 2 097 - ... ... ... береді.
2 261 мектепке дейінгі мекемелерден: 272 - орыс, 3 - ... ... ... берсе, 808-і балалар білім беру мекемесінде екі ... ... ... Этномәдени орталықтарының қасында 190 жексенбілік мектеп жұмыс ... Сол ... ... ... ... 30 этносқа туған тілін үйренуге жағдай жасалған.
Өскемен, Семей, Петропавл, Павлодар және Шемониха ... ... ... мектептері жұмыс істеуде. Сол аймақтардағы халықтың этникалық құрамы ескеріліп, тілін, мәдениетін және дәстүрлерін оқып білу бөлімшілері құрылды.
2012 жылы орыс ... ... ... ... үлес ... 92,7%, ... ... - 11,6%, үш тілді - 7,8% ... ... ... ... ... Мемлекеттік Стратегиялық құжаттарды түсіндіру және насихаттау бойынша республикалық ақпараттық-насихаттау ... ... және ... ... ... ... Республикалық ақпараттық-насихаттау топтары - орталық мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... қоғамдық пікір жетекшілері.
2012 жылы республикалық ақпараттық-насихаттау топтары шеңберінде 16 республикалық ақпараттық-насихаттау топтары және 3 193 аймақтық ақпараттық-насихаттау тобы ... ... ... 20 ... ... ... және ... мемлекеттік органдардың, этномәдени бірлестіктердің, Үкіметтік емес ұйымдардың, ... ... ... ... және шығармашылық интелегенцияның өкілдері енді. Аталған топтар 9 млн. қамтитын 80 мыңнан астам іс-шаралар өткізді. Ақпараттық-насихаттау топтары жұмысының нәтижесінде Президент ... ... ең ... ... мәселелерінің тізімі ұсынылды.
2012 жылы әлеуметтік зерттеулердің қорытынды мәліметі бойынша ақпараттық-насихаттау іс-шараларының нәтижесінде бағдарламалық құжаттар және ... ... ... ... ... ... ақпараттандырылуы 86,1% құраған.[16]
Қазақстан Республикасының туризм саласы. Туризм соңғы уақытта экономикалық және әлеуметтік құбылыс ретінде ауқымы айтарлықтай кеңейген қызмет түрі ... ... ... ... ... ... ... немесе қосылған құнды құру, жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуде, жеке табыста, мемлекеттік кірісте және т.с.с. әсер ету ... алып ... ... алатын рөліне көп назар аударылуда.
Әлемдік экономиканың қазіргі даму жағдайында туризм саласы жетекші және ... ... келе ... ... бірі ... ... Бүкіләлемдік туристік ұйым деректері бойынша туризм тауар мен қызмет көрсетулердің (7,4 %) әлемдік экспортында тек автокөлік, ... және отын ... ... жол бере отырып, төртінші орынды иеленеді. Ал кіріс жағынан бұл сала әлемде мұнай өндіру өнеркәсібі мен ... ... ... ... ... ... бай ... мүмкіндіктерге ие бола отырып, туризмнің жеткілікті деңгейде дамымауымен сипатталады. Туризм үлесі жалпы ішкі өнімде шамамен 0,3 %-ды ғана құрайды. 2011 жылы ... ... ... көлемі 145,3 млрд. теңгені құрады, бұл 2008 жылғыдан 2 есе артық (77,6 млрд. теңге). Республика ... ... ... 20,6 ... ... ... ... туристік қызметпен шұғылданатындар саны 158700 адамды құрады.[23]
2012 жылғы қаңтар-қыркүйекте туристік қызметтен түскен кірістер көлемі 91,8 млрд. теңгені құрады, бұл 2011 ... ... ... 11,5 % (82,3 ... ... ... ... ұйымдар мен орналастыру орындарында жұмыс істейтіндер саны 26 940 адамды құрады. 2011 жылы елде 1715 ... ұйым ... ... және ... ... 630,6 мың ... ... көрсетті, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 29,6 %-ға артық (2010 жылға 486,5 мың адам). Туристік қызметтің ... ішкі ... 32,2 %, кіру ... - 5,7 %, ... ... ... - 62,1 % құраған. Егер осы ... 2010 ... ... ... онда ... шығушылар туризмінің 56,4 %-дан 62,1 %-ға дейін ұлғаюы, ішкі туризмнің туристерге қызмет көрсетудің жалпы құрылымында 35,4 %-дан 32,2 %-ға азайғаны ... ... ... елде 1 950 ... ұйым ... ... және туристік фирмалар 494,1 мың адамға қызмет көрсетті, бұл 2011 жылғы сәйкес кезеңдегі көрсеткіштен 10,6 % (446,5 мың ... ... ... ... ... ішкі ... 18,6 %-ды, кіру туризмі - 31,4 %-ды, шығу туризмі - 50 %-ды құраған. Егер осы көрсеткіштерді 2011 ... ... ... ... ... онда ... шығушылар туризмнің 43,7 %-дан 50 %-ға дейін ұлғаюы, ішкі туризмнің туристерге қызмет көрсетудің жалпы құрылымында 28 %-дан 18,6 %-ға азаюы ... ... ... ... ағындарды талдау республиканың шетел туристері үшін тиісті деңгейде тартымды емес екенін көрсетеді, осыған байланысты елімізге ... ... саны ... ... ... ... ... қалып отыр.
Қазақстанның туристік өнімінің бірегейлігіне қарамастан, бәсекеге қабілеттілігі жеткіліксіз және ... ... ... ... ... қолжетімділігі, туристік қызметтердің деңгейі мен бағасы жағынан ұтылып отыр. Астана және Алматы қалалары ең маңызды туристік ... ... ... онда ... ... сай келетін орналастыру орындарының неғұрлым көпшілігі шоғырланған. Аталған қалалардан тысқары орналасқан орналастыру орындары халықаралық сапа стандарттарына сәйкес келмейді және негізінен ... ... ... Ірі ... 3* және 4* ... ... ... тапшы. Қазақстандық туристік нарықта ... ... үй ... ... деңгейінің төмен екені байқалады. Барлық халықаралық қонақ үй компаниялары төрт ... ... ... ... ... қалаларында орналасқан.
Қонақ үйлер қызметтерінің деңгейі жоғары орналасу орындарында тұру бағасы өзге елдердегі жетекші туристік дестинацияларға ұқсас қонақ үйлердегілерге қарағанда, айтарлықтай ... ... және ... ... 5* ... халықаралық бренд қонақ үйлерінде нөмірдің құны Еуропаға қарағанда 2-3 есе жоғары. Басқа орналасу орындарындағы ... ... - ... ... базаларда, кемпингте, келушілерге арналған жатақханаларда және басқаларында айтарлықтай төмен.
Жоғарылатылған ... ... ... ... толтырылуына, бәсекелес ортаның жетіспеушілігіне және бизнес-туристерден күшті тәуелділікке байланысты. Ұсынылатын қонақ ... ... қоса ... ... қызметтер шектеулі сервиспен ұсынылады және әлсіз реттелген.
Тұру және әуе билеттеріне жоғары ... ... тур ... ... ... және тиісінше халықаралық нарықтағы баға бойынша оның бәсекеге қабілеттілігін төмендететінін атап өткен жөн. ... ... оның ... ... ... пансионаттардың, үйлердің және демалыс базаларының, сондай-ақ шипажай-курорттық мекемелердің материалдық базасы физикалық тозуының жоғары ... ... ... күні ... ... ... ... болмауына байланысты туристер үшін тұратын орындарында ұсынылатын қызметтер сапасы халықаралық талаптарға сәйкес келмейді. ... ... ... деңгейі төмен күйінде қалып отыр, бұл туристік өнімдер дамуының жеткіліксіз деңгейіне және туристерге ... ... ... және жайлы жағдайлардың жетіспеуіне байланысты. Бұл визит-орталықтарының болуына, туристік дестинациялардағы белгілер мен көрсеткіштерді орнатуға және т.б. ... ... ішкі және ... келуші туризміне сұраныстың артуы 2000 жылдан бастап 2007 жылға ... ... ... ... ... кейіннен экономикалық дағдарысқа байланысты 2008 және 2009 жылдары төмендеуі байқалды. Экономиканың қайта қалпына келуімен туризмге ... 2010 жылы ... және 2011 жылы ... ... саны 11,7 %-ға ... рекордтық деңгейге жетті, түнеу саны 2010 жылға қарағанда 25,9 %-ға артты: 2000 жылғы 43 298 келушіден 2011 жылы 2 845 832 ... ... ... жылдық өсу қарқыны 17 %; 2000 жылғы 1 250649 түнеулер санынан 2011 жылы 7 085 020-ға ... ... ... өсу ... 25,9 ... ... ... бүгінде қалыптасқан жағдайды төмендегі факторлар сипаттайды: Қазақстанда туристік қызмет көрсетулерге арналған сұраныс азаматтардың материалдық мүмкіндіктерімен шектеледі, ... ... ... ... ... ... ... аздығы. Ішкі нарық туроператорлары мен еліміздің шипажай-курорттық кешені кәсіпорындарының қарым-қатынасында мүдделердің келіспеушілігі ... ... ... ... әкеп ... 2011 жылы ... келу құрылымы мынадай көрсеткіштермен сипатталды: орналасу объектілерінің типтерібойынша: ... 88,1 %-ы ... ... ... 45,8 %-ы санатты қонақ үйлерге және 42,3 %-ы санатсыз қонақ ... және ... 11,9 %-ы ... ... ... өңірлер бойынша: тіркелген келушілердің 46,1 %-ы, оның ішінде ... 18,0 % және ... ... 17,6 %, сондай-ақ 5,7 % Ақмола, 4,8 % Алматы облыстарында ... ... ... ... - 12,5 %, ... - 7,8 %, Атырау - 7,5 %, Маңғыстау - 5,2 % және басқа да ... 20,9 % ... ... ... ... ... 79,5 %-ы қазақстандық келушілер, 4,8 %-ы Ресей Федерациясынан келушілер, 2,4 %-ы Ұлыбритания және Солтүстік ... ... ... ... 1,6 %-ы Америка Құрама Штаттарынан келушілер, 1,4 %-ы Түркия Республикасынан келушілер, 1,3 %-ы Италия Республикасынан ... 0,9 %-ы ... ... Республикасынан келушілер, 0,9 %-ы Германия Федеративтік Республикасынан ... 0,8 %-ы ... ... ... және басқа елдерден келушілер саны 6,4 %;
сапарға шығу мақсаттары бойынша: іскерлік және кәсіптік - 69,6 %, демалыс, бос ... және ... - 25,0 %, ... мен ... бару - 3,0 %, ... мақсаттарда - 2,4 %. Қазақстандық келушілердің (30,7 %) демалыс және рекреация мақсатында саяхатқа шыққанын, ал бұл ... ... ... ... тек ... және ... мақсаттарда (93,2 %) келгенін атап өту қажет.[16]
Жоғарыда атап көрсетілгендей, Қазақстандағы туризм негізінен жергілікті халыққа, сондай-ақ, ... ... ... және ... ... ... ... саласындағы негізгі капиталға инвестициялар 2010 жылы 143,7 млрд. теңгені, 2011 жылы 178,9 млрд. теңгені құрады. Салалардағы негізгі ... ... ... ... және ... ... өсу үрдісі бар екенін атап өткен жөн. Туризм дамуының негізгі экономикалық көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... ... ... іске асырылмай отыр деген қорытындыға келуге болады, өйткені туристік саланың дамуы туристік қызметтегі қазақстандық және ... ... ... ... үшін ... ... ... инфрақұрылымын, оның ішінде, Мемлекеттік шекарадан өткізу пункттерін (автомобильдік, авиациялық, теміржол) ... ... ... ... отырып, кең мүмкіндікті қамтамасыз ете алатын қазіргі заманғы бәсекеге қабілетті туристік кешенді құруға тікелей байланысты.
Туристік ... құру ... ... ... - ... ... түсім есебінен едәуір үлес қосады, шетелдік валютаның құйылуы, жұмыс орындары санының артуы есебінен, сондай-ақ мәдени және табиғи ... ... және оны ... ... бақылауды қамтамасыз етеді.
Күшті жақтары
Елдің табиғи, мәдени, әлеуметтік және экономикалық сипаттамалары: - ... ... ... - ... ресурстардың әртүрлілігі; - материалдық және материалдық емес мәдени мұра ... сан ... - ... саяси және мемлекетішілік ахуал; - ... ... ... - ... ... жалпы ішкі өнім; - мемлекеттік қаржыландыру мүмкіндігі; - ... ... мен ... ... төмендігі.
Мүдделі тұлғалар мен серіктестер: - мүдделі тұлғалардың ынтымақтастыққа әзірлігі; - ... ... ... ... әзірлік; - ұлттық туристік/қонақ үй қауымдастықтарының болуы.
Әлсіз ... ... ... ... және ... сипаттамалары: - Халық тығыздығының төмендігі - ішкі туризмнің дамуына, оның ... ел ... ... өнімдерге деген сұраныстың төмен деңгейі арқылы кері әсерін тигізуі мүмкін;
- ... және ... ... ... маршруттарға енгізудің жеткіліксіз деңгейі - мәдени, патриоттық тәрбиелеу, сондай-ақ жекелей алынған өңір экономикасын ... үшін ... ... ... ... көлемде пайдаланбау, оның ішінде елдегі ірі тарихи және мәдени ескерткіштерге түсетін едәуір туристік ... аз ... ... ескерткіштерді әлсіз ілгерілету;
- туризм саласындағы білікті кадрлардың жетіспеушілігі - оның ішінде білімнің академиялық сипаты, білім беру ... ... ... ... ... қажеттіліктерінен, жұмыс берушілер күтулерінен және т.б. біршама алшақ болуы;
- сыртқы қаржыландырудың жеткіліксіздігі: туризм ... ... ... сол сияқты жеке) инвестициялардың жеткіліксіз саны; - одан әрі ... ... ... ... қолдау құралдары, оның ішінде салықтық қолдау шараларын енгізу, кіру шарттылықтарын (визалық, көші-қон режимі) оңайлату, жер пайдалану режимін ... және т.б. ... ... ... ... туристік бизнестің дамуына ықтимал кедергілер, оның ішінде әкімшілік кедергілердің болуы, одан әрі жетілдіруді қажет ететін ... ... ... ... инфрақұрылымның (көлік, коммуналдық желілер, Мемлекеттік шекарадан өткізу пункттері, жолдардың жай-күйі, елді мекендер арасындағы едәуір ... және т.б.) ... ... оның ішінде туристік индустрияның көптеген объектілерінің елеулі физикалық және ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі, туризм орындарында инженерлік, көліктік және әлеуметтік ... ... ... ... ... қол ... ... туристер демалатын орындардағы қызмет көрсету деңгейінің төмендігі, жол маңындағы инфрақұрылым объектілерінің жеткіліксіз саны және сервис сапасының төмендігі;
- әуебилеттеріне ... ... ... аз ... әуе ... жоқтығы, туристердің әлеуетті ағынын қамтамасыз ететін елдерден жаңа кіру әуе маршруттары, сондай-ақ Қазақстан Республикасында туризмді дамытудың кластерлік үлгісінде ... ... ... ... ... бағытындағы ішкі әуемаршруттар санының аздығы.[25]
Қазақстандағы байланыс жүйелері
Байланыс
1) әр түрлі техникалық құралдар арқылы ақпарат беру және қабылдау;
2) почта, телефон, телеграф, радио, т.б. ... ... ... ... ... шаруашылығының бір саласы. Ерте кезде хабар жаяу жүргінші немесе салтатты кісі ... ... ... от, дабыл, қада, белгі арқылы жеткізілген. Қоғамдағы өзгерістер мен дамуға, техникалық жетістіктерге орай байланыс құралдары жетіле түсті. 18 ... ... ... ... ... ... 19 ... сым бойымен тез хабар бере алатын телеграф ... ... 1837 жылы ... пен ... (код) арқылы тұтас сөздерді бере алатын Морзе аппаратын, 1876 жылы телефон, 1895 жылы радиобайланыс құралы ойлап ... ... ... ... ... ... ... және электрлік байланыс болып бөлінеді. Почта байланысы арқылы хат, газет, журнал, бандероль, т.б. жеткізіп беру және ақша аудару ... ... ... ... ... ... автоматтандырылған жүйелері қолданылады. Электрлік байланыс құрылымы бойынша сым арқылы және радиотолқын арқылы таралатын байланыс болып, ал ақпарат түрі бойынша ... ... ... ... т.б. болып бірнеше түрге бөлінеді. Телеграф аппараттары бағанадағы сым, жер асты кабелі, радиорелелік желілер арқылы жалғасады. Телеграф техникасының ... түрі -- ... ... (фототелеграфия). Онымен газет беттерінің көшірмесі, фотография, сурет, қолжазба, сызба, сондай-ақ, Байланыстың басқа түрімен қабылданбайтын құжаттар беріледі. Телефон байланысы: ... ... және ... ... ... Қалааралық телефон-телеграф байланыссы көбінесе, симметриялық және коаксиальдык кабельдерден тұратын магистралдық желілер арқылы жүргізіледі. Жергілікті жердегі (қаладағы) телефон байланысы автоматты ... ... (АТС) ... ... істейді. Онда бір абонентті екінші абонентке стансадағы автомат-аспаптар ... ... ... ... ... телевизия және радиорелелік желілері арқылы да беріледі. Радиобайланыс қазіргі заманда өте кең тараған.[7]
Байланыс құралдары
Байланыс құралдары қазіргі кездегі ең ... ... бірі ... ... Ол өте ... экономикалық және әлеуметтік қызмет атқарады. Осы заманғы байланыс ... ... Жер ... ең ... орналасқан аудандарымен, тіпті ғарышпен де байланыс жасалады. Бірақ дүниежүзінде байланыс жүйесі біркелкі таралмаған, ... ... тең ... ... ... ... не екенін де білмейді.
20 ғасырдын басында Қазақстанда 250 почта-телеграф пункті болды. ... ... ... ... мен ... ... 1950 -- 1960 ... басталды. Осы кезеңге дейін республикалық байланыс құралдарының негізін бағаналы желілер мен коммутациялық қондырғылар ... 1950 жылы ... 800 ... ... ... стансалары, 1956 -- 1957 жылдары Алматы, Қарағанды, Өскемен қалаларында тұңғыш телевизия орталықтары салынды. 1960 -- 1975 ... ... ... телефон стансаларын автоматтандырудың үлес салмағы 97%-ке жетті. 1966 жылы Қазақстанның батыс және оңтүстік облысы арқылы өткен Мәскеу-Ташкент ... ... ... ... аяқталды. Бұдан соң Новосибирск -- Алматы, Самара -- Атырау -- Жаңа Өзен кабель магистральдары, 1967 жылы "Орбита" ... ... ... іске ... ... телефон байланысын автоматтандыру басталды. 1972 жылы Алматыда Қазақстанды КСРО-ның 120 қаласымен байланыстыратын АРМ-20 халықаралық автоматты телефон станциясы іске ... 20 ... ... ... ... ... ... телекоммуникацияның цифрлы жүйелері негізінде өзгертіле бастады. Республикадағы ... ... ... 2 жер үстілік телепорттар арқылы жүзеге асырылады. Республикада халықаралық телефон ... 1992 жылы ... және 1995 жылы ... Жер ... ... ... қамтамасыз етілді. Халықаралық автоматты коммутациялық станциялар С-12 жүйесіндегі цифрлы станциялармен ауыстырылды. Аумағы зор, халқының ... ... ... ... ... ... ... қиын жерлері көп Қазақстанда ғарыштық спутник арқылы байланыс аса тиімді. 20 ғасырдың 90-жылдары Қазақстанда ... ... ұялы ... пейджинг, транкинг, интернет сияқты жаңа түрлері пайда болды. Республиканың 7 облыс орталығында 7000 абонент ұялы байланыс, 12 ірі ... 5000 ... ... ... ... қызметін пайдаланып келеді. 1996 -- 1997 жылдары пайдалануға берілген Ақмола -- Қарағанды талшықты-оптикалық желі Қазақстандағы халықаралық ... ... ... ... ... 1998 жылы ... халықаралық телефон каналдарының ұзындығы 43 млн 363 мың км-ге жетті. Республика қалаларында жалпы сыйымдылығы 1.856.997 нөмірлік 637 ... ... ... ... ... жалпы сыйымдылығы 573945 нөмірлік автоматты телефон стансалары жұмыс істеді.
Қазақстанда қазіргі кезде ... ... ең жаңа ... іске ... Республикамыздың байланыс жүйесінде сандық телефон стансылары, ұялы телефон, арнайы карточка ... ... ... ... беретін таксофондар, факс және пейджинг, Жердің жасанды серіктері арқылы байланысу елеулі орын ала бастады. 1994 жылдан бері Қазақстан ... ... ... ... қосылды.[26]
2.3 Қостанай қаласындағы қызмет көрсету саласына шолу (Л.Н.Толстой атындағы Қостанай облыстық әмбебап ... ... ... көрсету - адамның немесе тұтастай қоғамның кез-келген мұқтаждарын қанағаттандыруға бығытталған, тұтынушылардың тапсырысы бойынша өндірушілер жүзеге ... және осы ... ... ... ... өзгеруіне әкелетін қызмет.
Қызмет көрсету дегеніміз бұл нәтижелері ... ... ... ... ... мен ... істердің алуан түрлілігі.
Қызметтерді іске асыру және олардың ... ... ... ... Қызмет көрсету өндірісінің аяқталу сәті оларды тұтынушыларға ұсыну сәтімен сәйкес келеді.
№3 диаграмма
Қостанай қаласындағы 2008-2012 жылдардағы көрсетілген қызметтің жалпы көлемі (млн ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің номенклатурасына сәйкес көрсетіледі.
Халыққа қызметтердің мынадай түрлері көрсетіледі:
* баспа қызметі;
* кино, бейнефильмдер және телевизиялық бағдарламалар, фонограмма мен ... ... ...
* бағдарлама және теле-радио хабарлама жасау бойынша қызмет;
* компьютерлік бағдарламалау, кеңестер беру және басқа ілеспе қызмет көрсетулер;
* ақпараттық қызметтердің ... ... ... жасалатын;
* құқық және бухгалтерлік есеп саласындағы қызмет;
* бас ... ... ... ... ... бойынша кеңестер беру;
* сәулет, инженерлік ізденістер, техникалық сынақтар мен талдау саласындағы қызмет;
* ғылыми ... және ... ... ... және ... ... ... өзге де кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет;
* ветеринарлық қызмет;
* жалдау, жалға беру, лизинг;
* жұмысқа орналастыру;
* қауіпсіздікті ... ету және ... ... ... қызмет;
* ғимараттарға және аумақтарға қызмет көрсету саласындағы қызмет;
* әкімшілік-басқару, шаруашылық және өзге де ... ... ... ... ... ... өнер және ... саласындағы қызмет;
* кітапханалардың, мұрағаттардың, мұражайлардың және мәдени қызмет көрсететін басқа да мекемелердің қызметі;
* құмар ойындар және бәс ... ... ... қызмет;
* спорт, демалыс пен ойын-сауықты ұйымдастыру саласындағы қызмет;
* компьютерлерді, тұрмыстық бұйымдар мен жеке тұтынатын ... ... өзге де ... ... көрсету. (кір жуатын, химиялық тазалау, сән салондары, рәсімдік ... ... ... және т. б.) қызметтер кіреді.
Л.Н.Толстой атындағы Қостанай облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы
Қазақстанда ... ... ... ең ... орыс ... ... болған губерниялық және уездік қалаларда құрылды. Осылай, Торғай ... ... ... ... қоныс аударып келген орыстар арасында бастапқы білім беруді тарату туралы 1891 жылы ... ... ... ... ... Торғай облысының әскери губернаторына өтінішпен барды. 1892 жылы осындай оқу залы ашылды, онда 467 кітаптар болды, және ол Жарғы негізінде ... ... жылы ... қаласының Халық үйінде бірінші көпшілік кітапханасы ашылды. Өкінішке орай, кітапхананың тарихы ... ... ... ... нақты дәлелдер жоқ. Кітапханадағы бар құжаттарда келесі мәлімдемелер байқалады: .
1949 жылы атақты орыс жазушысы Лев Николаевич Толстойдың 120 ... ... ... ... оның ... берілді. Кітапханаға оның есімі кездейсоқ берілмегені туралы мұрағаттық құжаттар дәлелдейді. Л.Н.Толстойдың мұрасының ерекше қызықтыратыны ол оқырман-шаруа адамдарымен ... ... ... хат ... ... ... ... Л.Н. Толстой Ресейдің шалғайдағы түкпірлерден, сонымен қатар ұлттық шеттерден көптеген хат алып тұрды. Бірде бір жол адресаттың ... ... бұл ... ... алынған корреспонденцияға жауап хаттары мен белгілеулері дәлелдейді.
Кiтапхана ғимараты ұзақ жылдар бойы ... 74 ... ... ... ... облыстық әмбебап ғылыми кітапхананың дамуы, пайдаланылып отырған алаңнын кеңейтуімен қоса, техникалық жабдықтардың, кітапханалық қордың, штаттың, ... ... ... коса ... 1979 ж. ... ... мәнді оқиға - жаңа типтік ғимаратқа көшу болды. Кітапхананың пайдалаланылатын алаңы 6 000 шаршы метрді құрайды, ... ... ... 500 мың том, ... үшін ... саны - 500. ... жылы ... атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы дүниежүзіне белгілі Сорос қорының грантын алды. Сорос қорымен, және ашық ... ... ... ... ... және ... ... ішіне кірді. Гранттың арқасында Интернет жүйесіне кіруге рұқсат ашылды, этап бойынша оқу семинарларына ... ... ... ... жаңа ... ... мегажобасына қатысуға байланысты қор едәуір ресейлік басылымдардың ең жақсы әдебиеттермен, сонымен қатар электрондық ақпаратты ... ... жылы ... 170 ... ... ... ... қонақжайында А.М.Горькийдің сөзімен аталған: атты үнемі ... ... ... Онда - шығарма жинақтамалары және жеке туындылары, ... ... 1872 жылы ... ... ... шыққан басылымы, И.Репиннің, И.Крамсковтың репродуктивтік суреттері, Толстойдың замандастарымен түсірілген фотосуреттері, оның романдарына иллюстрациялар, олардың балаларының ... ... ... және т.б. өз орнын тапқан.
2001 жылы бағдарламасын сатып алуға байланысты кітапханалық процесстерді автоматтандыру, кітапхана жұмысын түбегейлі ... ... ... ... ... туралы ақпарат енгізуде электрондық каталогты қалыптастыру бар қарқынмен жүргізілуде.
Қазіргі уақытта кітапханада 45 автоматтандырылған жұмыс орны бар, ... ... ... қазақ және орыс тілдерінде және , ол құжаттарды электрондық түрде жеткізу ... ... ... ірі кітапханаларының әрбір тарихи беттері - өңір мәдениеті дамуынын едәуір салмақты қазынасы.
Бүгінде Л.Н.Толстой атындағы облыстық ... ... ... - бұл ... ақпаратпен жұмыс істейтін, Интернеттің қорын жүйелейтін, әртүрлі электрондық қызметті көрсететін және жаңа технологияларды ... ... ... ... ... ... ... жаңа үлгісі.
Л.Н.Толстой атындағы облыстық әмбебап ғылыми ... - ... ... мәдениеттік, өлкелік білім алатын орталық, Қостанай облысында басып шығарылған басты баспа туындыларының, және өлке туралы әдебиеттердің, облыс кітапханалары үшін ғылыми-әдіскерлік ... ... ... 20 жылдан артық әртүрлі кездесу-кештерін ұйымдастырады. Кітапхананың қонақтары әр түрлі жылдары Сара Назарбаева, Әбіш ... ... ... Иван Шеголихин, Морис Симашко және т.б. болды.
Кітапхана оқырмандарға салалық бөлімдер, оқу залдары, ... ... ... ... ... ... ... мен билік ұйымдарына ақпараттық көмек көрсетеді. Кітапхананың кадрлік құрамы - 130 ... 14 ... ... 97 ... мамандары ұйымдастырады. Жыл сайын кітапхана 35 мың оқырманға қызмет етеді, оларға 900 мың дана әдебиеттер беріледі. Кітапхана 500 ... ... ... мен ... ... ... жұмысының негізгі сандық көрсеткіштері
р/с№
Көрсеткіштер атауы
2010ж. орындал-ғаны
Норматив
(2011ж. жоспары)
2011ж. орындал-ғаны
2010ж. айырмашылық
1
2
3
4
5
6
1.
Оқырмандар саны.
Барлығы
Бірыңғай тіркеу картотекасы ... ... ... саны
Барлығы
Бірыңғай тіркеу картотекасы бойынша.
318100
131968
317000
318391
139969
+291
+ 8001
с.і. виртуалды келушілер
9157
-
16756
7599
3.
Басылымдар беру,
соның ішінде КАА - ҚЭЖ ... ... ... ... саны:
соның ішінде:
* негізгі қорда
* қосалқы ... ... ... қоры
10980
14382
3402
6.
Баспадан жарық көрген басылымдардың түсуі,
с.і. мерзімді басылымдар
10711
3823
10323
3567
- 388
- 256
7.
Оқылым
25,4
25
25,2
- 0,2
8.
Қор айналымы
1,5
1,5
1,5
+ 0,1
9.
Жаңадан келіп түскен ақпараттар туралы мәліметтердің шұғыл түрде ... ...
* ... ... ... ... күн
8 күн
2-3 күн
8 күн
2-3 күн
Оқырмандардың құрылымы
№4 диаграмма
26,9%
2,2%
12%
58,9%
қазақтар
орыстар
немістер
басқалары
Оқырмандардың ұлттық құрамы:
* қазақтар - 10036 (58,9%)
* орыстар - 4575 ... ... - 373 ... өзге ... - 2059 ... ... ... құрамы:
* ерлер - 4506 (26,4%)
* әйелдер - 12537 (73,6%)
№6 диаграмма
6,7%
35,3%
13,2%
44,8%
Оқырмандардың білімдері бойынша
құрамы:
* ... - 6022 ... ... - 2249 ... орта - 7736 (44,8%)
* орташа - ... ... ... міндеті болып табылатын - ақпараттық, мәдени және демалыс ... ... ... көрсетуін жалғастырып келеді. Соңғы жылдары оқырмандар саны біршама тұрақтанып, 17000 астам адамды құрап отыр. 2011 жылы ... ... ... білімділердің (+269), қызметкерлердің (+218), жұмысшылардың (+16) және басқа мамандық (+516) иелерінің өскені ... ... ... ... ... ... ... көрсетудің сапасын арттыру жолында қолдан келгеннің барлығын жасап бақты. Жыл бойы ... жаңа ... ... ... түскен кітаптар мен мерзімді басылымдар уақытында өңделіп және негізгі кітап қоймасына тапсырылып отырылды.Оқырмандарды ... алу ... ... штрих-код түсіріліп, түрлі түсті фотосурет жапсырып барып ламинатталған оқырман билетін берумен қоса жүргізіледі. ... жылы , ММ, ... ... жеке ... колледжінің оқушыларына қызмет көрсету жөнінде шарт ... ... өзі ... 16 жастан кітапхана абонементін пайдалануға мүмкіндік берді. 2011 жыл ішінде кітапхана бойынша 63 экскурсия ұйымдастырылды. ... ... ... ... ... және ... елді мекендерінің тұрғындары өздерінің сол жерде тіркеуде тұрғандарын дәлелдейтін куәліктерін көрсеткен жағдайда, кітапхана абонементтерін ... ... ... ... тарихынан хабардар ететін, оларға кітапхананың демеушілері, оны ... ... мен оның ... ... ... ... ... ақпараттық стендтер ілінген.
Жыл бойы фойеде кітапханаға келушілер үшін ҚР Тәуелсіздігі күні мен ҚР Астана күніне арналған, ҚР Президенті ... ... мен ... ... қ. мен ... ... туралы жазылған жаңа кітаптар туралы, кітапхананың бөлімдері, өткізілген іс-шаралар, мәдени мұра бойынша ... ... ... өмір ... ... ... көрсетілді.
Ақпараттық ресурстар
2012 ж. 01.01. қарсаңында кітапхананың кітапханалық қоры ... ... ... ... мен мерзімді басылымдардан тұратын 539280 дана құжатты құраса, оның 54822 данасы ... ... ... ... ... қоры 1291 ... ... басылымдар 74411 дананы құрады.
Кітапхана қорына 10323 дана құжаттар мен түрлі материалдар келіп түссе, оның 3271 данасы (34,5%) - (2010 ж. - 33,2%) ... ... ... электрондық ақпарат тасығыштарда 205 дана (2%) құжат ... оның 16 ... (7,8%) ... ... түсті. 2010 жылмен салыстырғанда кітапханаға 388 құжат кем түсті. Жаңа басылымдардың түсуі 2,2 %, мемлекеттік тілде 2,7 % кеміді. ... ... ... ... тиісті 5 % орнына 1,8 % (2010 - 1,9 %) құрады.
Кітапханалық қордың 833 бірлікке, с.і. мемлекеттік ... 482 ... ... ... түсу ... мен ... есептен шығару көлемінің сәйкес келмеуінен орын алды. Кітаптардың ескіруі мен тозуы себепті оларды қордың есебінен ... ... 2,1% ... ... ... ... ... 1,9% құрады. Кітаптар мен мерзімді басылымның үнемі ... ... ... орындауға мүмкіндік бермей отыр. Жыл ішінде мерзімді басылымға жазылу облыстық әкімшілік пен облыстық ... ... ... ... ... ... ... өзгеріске ұшырап отырады. Қаржыландырудың қомақты бөлімі мерзімді басылымға жұмсалып отыр. Оны келесі цифрлардан көруге ... ... 2010 ж. 5845,1 мың т. 3823 дана ... ... ... 2011 ж. 6663,0 мың т. 3695 дана алынды, яғни 817,9 мың т. ... ... ... ... ... 2010 ж. 12590,5 мың т., 2011 ж. 13698,8 мың т. ... айырмашылық 1108,8 мың т. құрады.
№7 диаграмма
Кітапхана қорының қозғалыс динамикасы
center198120
Әдебиеттердің толықтыру ... ... ... түрлері бойынша кітапхана қоры
№8 диаграмма Басылым тілі бойынша кітапхана қоры
[28]
Кітап айырбас ... ... 76755,5 ... ... 67485 дана (2010 - 35900 ... ... түскен болса, оның 73981,6 теңгені құраған 63118 данасы (2010 - 32011) ... ... ... ... әдебиет болып, с.і. 41814,7 теңге сатып алынған 41730 данасы (2010 - 23556) ... ... ... ... ... АРҚ 38 534,8 мың ... ... 41961 дана құжат (2010 - 37236) берілді, соның ішінде 32 076,4 мың теңгеге мемлекеттік тапсырыс бойынша 31045 (2010 - 35002) дана ... ... оның 22 055 9,2 ... ... 22813 дана (2010 - 28626) ... ... тілінде болды.
№9 диаграмма
Құжаттардың айырбас-резерв қорына түсуі
[28]
Кітапхана жобасы аясында ЖШС (74), (50), Заречный к. Қазақ тіліндегі орта ... (60), № 6697 ... ... (66), ММ (63), ... қ. № 5 ... мектебіне (56), облыстық ардагерлер қоғамына (231) әдебиет бөлу арқылы қайырымдылық акциясына ... ... ... қорынан облыс кітапханаларына 64083 дана (2010 - 41961 дана), с.і. мемлекеттік тапсырыс бойынша алынған 62877 (31045 ... ... ... ... ... ... толықтырудың маңызды көзі болып қалып отыр. Кітапхана қорына 3695 дана құжат түсіп, жалпы түсімнің - 35,7% құрады (2010 - ... ... ... ... ... алу
[28]
№2 кесте 2011 ж. 1 жартыжылдығына мерзімді басылымға жазылу
Барлығы
Соның ішінде республикалық басылым
сомасы ... қаз. ... қаз. ... қаз. тілінде
3339,1
482
614
989,7
258
106
347
142
2011 ж. 2 жартыжылдығына мерзімді басылымға жазылу
Барлығы ... ... ... ...
атауы
жинақ
сомасы
атауы
жинақ
Бар
лығы
с.і. қаз. тілінде
Бар
лығы
с.і. қаз. тілінде
Бар
лығы
с.і. қаз. тілінде
2605,8
432
537
645,1
213
96
274
123
2012 ж. 1 жартыжылдығына мерзімді басылымға жазылу
Барлығы
Соның ішінде республикалық ... ... қаз. ... қаз. тілінде
барлығы
с.і. қаз. тілінде
4057,2
504
685
1269,4
276
128
414
207
2012 жылдың бірінші жартыжылдығына мерзімді басылымға жазылу АҚ, ЖАҚ мен ЖШС жүргізілді.482041,68 ... ... 69 ... газет-журналға бір жылға жазылу жүргізілді.28 түрлі аудандық газеттерге ... ... ... 26800,0 ... ... ... (6,3%) ... жүйесі анықтамалығының>> ДБ жазылу жалғастырылды. Жыл ішінде Мәдениет басқармасынан мерзімді басылымға қосымша жазылуға қатысты 17 жарнамалық сипаттағы хат келіп, ... ... 89,1 тг. ... жұмсалды.
Кітапхана қорын сақтау жөніндегі жұмыс ... ... ... ... ... оларды сақтауға қатысты жүргізілетін жұмыстардың сапалылығы ресурстардың ұзақ уақыт пайдаланылуының кепілі болып табылады. Мұның өзі пайдаланушыларға қызмет ... ... ... ... ... ... осының нәтижесінде жыл бойы жаңадан келген оқырмандарға әдебиетті пайдаланудың тәртіптері түсіндірілді. ... беру ... ... пайдалану тәртібіне сәйкес жүргізілді. Құжаттардың кітапханаға уақытында қайтарылып отырылуына ... ... ... отырылды, 17000 жуық қоңырау шалынып, 391 хабарлама жіберілді, мекенжай бюросына оқырманның тұрғылықты орнын анықтау мақсатында 290 сұрау жолданды. Оқу орындарының ... мен ... ... 30 студенттің тізімі жіберілді. Жаңа технологияның енгізілуіне байланысты СМС ... ... ... бастады. Мысалы, өткен жылы кітапты кітапханаға қайтарудың қажеттігін ескертіп 500 СМС жолданды.
Құжаттардың сақталуы - қолда бар әдебиеттің нақты санын ... ... ... ... ... ... оның сақталуына деген жауапкершілікті арттыру мақсатында жүйелі жүргізілетін тексерулерден тұратын үздіксіз процесс болып табылады. Есеп беру жылы өнер ... ... ... сәйкестігі тексерілді. Бөлімге бекітілген 16 700 дана кітаптың 406 данасының жетіспейтіндігі анықталды. Жетіспейтін әдебиеттерді іздестіру тоқтатылмай, бақылау 2012 жылы жалғастырылмақ. ... ... кез ... ... көре ... ... беру үшін кітапхана өзінің қорының ашық болуына ұмтылып келеді. Бұл үшін кейбір ... ... ... электрондық тасығыштарға көшірілуде, мұның өзі біршама қымбат басылымдардың ұзақ ... ... ... ... қор ... 49 дана ... мен мешіт имамы Ертай қажы ұсынған араб тіліндегі 11 кітап сандық ... ... ... ... ... ... ... қорынан алар орны ерекше. Бұл басылымдарды сақтаудың ұзаққа бармайтынын түсінген кітапхана ... ... ... ... ұйымдастырды. 2010 жылдың мамырынан бергі уақытта 1941-1945 жылдар аралығындағы облыстық ... 1025 ... және ... ... ... ... 462 данасы сандық нысанға көшірілді.
Есеп беру жылы кітап түптеу ... 394 ... 124 ... 278 газет, 58 бухгалтерия құжаты, 30 кітапша түптеліп, 884 кітап ... ... ... қызмет
Кітапханада 2009 жылдан бастап шалғайда жатқан пайдаланушылар үшін ... ... ... ... электрондық каталогтың (ЭК) деректер базасына енгізу үшін кітапханаға түсетін басылымдардың библиографиялық сипаттамасы құрастырылған. ... және ... ... ... айдарларға бөлуді енгізу оқырмандарға тақырып бойынша қажетті әдебиет-ті тез ... ... ... ... енгізу тақырыптар мен кейбір оқиғаларды карточкалардың жалпы санынан бөліп көрсетудің қажеттігінен туындап ... ... ... оны ... ... ... ... қажет етті. Мақалалардың жүйелі картотекасы ескірген материалдардан толық тазартылды.
2011 жыл ішінде түскен басылымдардан алынған ... ... ... ЭК жіктелді және карточкалық каталогтар мен картотекаларға қойылды. Осы жыл ішінде ... 27753 ... ... ... 24059 ... ... ат. ОӘҒК және 3694 жазбасын Н.Островский ат. Қостанай ҚОК екі кітапхананың алатын ... ... ... ... бөле отырып, корпоротивтік каталог бойынша енгізді. Апта сайын электрондық каталогқа библиографиялық аналитикалық сипаттамалар ... ... және ... ... ... ... ... әкімінің орынбасары С.Ш.Бектұрғановқа, Мәдениет басқармасының бастығы М.В.Слесарьға қызмет көрсету жалғастырылды. ... ... ... ... болып қалып отыр. Аталған ұжымға , және т.б. ақпараттар ұсынылды. Оқырмандардың кең ауқымына бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... қызмет көрсету жалғасын тапты. Жыл ішінде Челябі ОӘҒК үшін электрондық пошта арқылы ... ... ... ... аппаратты пайдалану бойынша, кітапханалық-библиографиялық білімді насихаттау бойынша жекелей және ... ... беру ... ...
Ақпараттық технологияларды ендіру және дамыту
2012 ж. 01.01. қарсаңында кітапханада 88 компьютер, с.і. 2 ноутбук (2010 ж. -71), 30 ... с.і. 2 ... ... ... 33 ... с.і. 21 кодтанығыш, 4 көп функциональды құрылғы болды.
Кітапханада Интернетке 4 ... ... 30 ... ... ...
Кітап қорына штрих-кодты түсіруді оқу залдары, қазақ тіліндегі әдебиеттер, өнер туралы әдебиеттер, халықаралық кітап және ақпараттық-библиографиялық бөлімдерінің ... ... ... Есеп беру жылы 27 000 жуық ... ... ... ... жыл ішінде кітапхана қызметкерлері үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық кітапханасының бағдарламашысы К.А.Сұлтанаев бағдарламасы бойынша кеңес берулер өткізді. ... ... ... ... ... ... ... енгізілді. Қараша мен желтоқсан аралығында барлық қызмет көрсету бөлімдері келім санын есепке алуды автоматтандырылған тәртіпте жүргізді. 2011 жылдың аяғында ... іс ... ... ... үшін ҚР ҰК ... ... ... орынбасары, бағдарламасының бас құрастырушысы А.К.Сұлтанаев пен ҚР ҰК Ақпараттық ресурстар ... ... ... ... ... ... ... үшін дайындық жұмысын жүргізумен айналысуды, яғни оқырмандар базасы мен кітап қорын ... ... ... кітапхана бөлімдерінің, Ы.Алтынсарин ат. ОБЖК, Н.Островский ат. және Қостанай аудандық ОКЖ ... ... ... ... ... ... ҚР ... кітапханасының Электрондық кітапханасына шығуға, ЭК кәсіби-кітапханашы үшін емес, оқырман үшін ыңғайлау, аппараттың ... ... тез ... көмектесетін негізгі сөздердің көлемін арттыру, каталогтағы жиі қолданылатын сөздердің стандартын енгізу жөнінде кеңес берді.
2011 жылы Интернетке қосылу жаңаша, ... ... ... ... ... ... байланыстан қаражат үнемдеуге қол жеткізілді. Енгізілген жаңалықтың арқасында Интернет пен қалааралық байланыс үшін төленетін ақы 50%-ға ... ... ... кітапхана сирек қордан алынған өлкетану тақырыбындағы кітаптардан тыс ... ... ... де толықтырылды. Осылайша, 2012 ж. 01.01. қарсаңында электрондық кітапханада 60 басылым болды.
2011 жылы электронды құжат жеткізудің 23 (2010 ж.-28) ... 98 (2010 ж.-94) ... ... 20 ... үшін 95 құжат алынса, оның 22 ООО (, Мәскеу), 43 Ресей ұлттық кітапханасынан (РҰК), 30 Қазақстан ... ... ... (Алматы) алынды. ҚЭЖ абоненттерінің азаюы көрсетілген қызметтерге ақы төлеудің қиындықтарына байланысты болды. Лисаков қ., Қостанай және Жітіқара ауданының 3 абонентінің ... ... 3 ... ... ... ... ... жіберілді.
Ақпан айынан бастап Интернетті 30 ... ... ... ... бұл оқырмандардың ғаламторға шығуын үш есеге жуық арттырды. Егер 2010 ж. пайдаланушылар тарапынан 4226 ... шығу орын ... ... 2011 ж. бұл көрсеткіш 12439 жетті.
Қала тұрғындары арасында көпшілікке арналған ақпарат пункті зор ... ие, ... ... ... жылы 748 пайдаланушы келіп, оларға 2 281 ... ... ... ... алынған және фотоқұжатты материалдарға бай, анимациялық көріністермен және музыкамен безендірілген атты ... ... ... ... шығарылды. Аталған өнім педагогтың дүниеге келгеніне 170 жыл ... ... ... Flash ... ... орыс және ... ... шығарылды.
Қостанай мен Павлодар қалаларының жазушылары мен ақындарының қатысуларымен өткізілген бейнекөпір кітапхана жұмысындағы жаңалықтардың бірі болды.
Жыл бойы ... ... ... ... ... ... кітапхана сайттарын жарнамалау тұрақты жүргізіледі. Ұсынылатын қызмет түрлерімен, Интернеттен және кітапхана сайттарынан ақпарат іздеудің жолдарымен, М.Дулатовтың 120 ... ... ... ... ... ... құжаттарды электронды жеткізумен және электронды көшірумен, ЕПП және т.б. таныстыру мақсатында ... ... ... ... оқу орындарының студенттері үшін тақырыбымен Ақпарат күні өткізілді. Аталған жұмыстардың арқасында сайтқа шығушылардың саны артты, оған 16 756 (2010 ... рет ... шығу мен 55 242 (2010 ... рет ... алуды тіркеген 2011 жылғы статистика куә бола алады.
12 бағдарламашы мен облыстың ОКЖ ... ... атты ... ... ... ... теориялық материалдан басқа тегін берілетін Ucoz.ru. online-конструкторында сайт жасау жөнінде іс жүзіндегі сабақтар ... ... ... ... ... алқалық отырысында мәселесі қаралды. Алқа отырысына анықтамалар дайындау үшін кітапхана мамандары комиссия құрамында ... ... ОКЖ ... ... Алқа жұмысының қорытындысы бойынша кітапхана қанағаттанарлық деп бағаланды. Кітапханаға ... ... ... жыл бойы ... жүргізілді. Мысалы, облыстың қалалық және аудандық ОКЖ құжаттарды электронды жеткізудің белсенділігін арттыру үшін ... ... ат. ОӘҒК ... ... ... тегін жүргізілетіндігі жөнінде хат жолданды. Алайда мұндай мүмкіндікті ОКЖ барлығы бірдей пайдаланған жоқ. ... ОКЖ 1 ... ... ОКЖ 1 ... ... ... ҚЭЖ ... 4 ОКЖ мен №2 ОӘҒК (12 құжат) пайдаланды.
2010 жылы ашылған Виртуалды анықтамалық қызмет арқылы пайдаланушыларға on-lin ... ... ... ... келеді. Жыл ішінде библиографтар жауап берген қазақ және орыс тіліндегі 38 сұрақ түсті.
Бөлімдегі компьютерлер шараларға ... ... ... ... ... ... тақырыптық базасын жасауда, электрондық каталогқа қорды ретро-енгізуде кеңінен пайдаланылады. Сканерлер күнделікті ... ... ... құжаттарды, фотосуреттерді, суреттерді электрондық нұсқаға көшіруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ кітапхана қызметін пайдаланушылар оқу залдары бөліміндегі ... ... ... ... (30 ... ақпарат ала алады.
Кітапхананың электрондық каталогы (ЭК) 2011 ж. 41283 ... ... ... ... ДБ (қаз) - ... ДБ ... - 6243
Мақалалардың ДБ (орыс) - 18900
Мақалалардың ДБ (қаз) - 8777
Ағылшын ... ДБ - ... ... ДБ - 115
Француз және орыс тілдеріндегі ДБ - 220
Авторефераттар ДБ - ... ДБ - ... ... - ... ДБ - 1333
CD - 359
Электрондық каталог жасалған 2001 ... бері ... ... жалпы саны 409282 жазбаға жетсе, оның 323302 библиографиялық жазбалар, 85980 кітаптар болды.
№11 диаграмма
-118110402590 Электрондық каталог жазбалар саны
[28]
Кітапхананың оқу ... ... ... ... ... ... ... кітаптар бөлімінен жиі сұралатын ретро конверсияның нәтижесінде электрондық каталогқа кітапхана ... 2011 жылы ... ... ... 11081 ... енгізді. Күн сайын жаңа жазбалар мұрағаттарға тапсырылады. Қостанай және Қостанай облысы ... ... әр ... 12 дейін ҚҰ ҰК ҚККО жүйелі түрде ... ... 2011 жылы ... саны 7082 ... ... ... материалдарын географияны оқыту үрдісінде қолдану
Қазіргі таңда қоғамды дамыту үшін мектептің алдында тұрған негізгі міндеттердің бірі - оқушылардың шығармашылық ... ... ... ... ... ... өзінің бар мүмкіндігін жұмсайтын шығармашылық қабілетті жеке тұлға қалыптастыру. Сондықтан географияны оқытуда оқушыларға оқу материалын еске сақтау ... осы ... ... ... ... ... көп ... бөлінеді.Географияны оқыту үрдісінде оқушылардың шығармашылық қабілеті жеке тұлғалық қасиеттері қалыптасады. Сол арқылы ... ... ... ... және оның ой ... белгілі бір сапасын анықтап, дамытуға болады.
Факультатив сабақ дегеніміз - оқушылардың білімін кеңейту және тереңдету, олардың оқуға деген ... ... ... қабілетін дамыту мақсатында жүргізілетін сабақтар.
Зерттеу жұмысы тақырыбын іс-тәжірибеде қолдану мақсатында мектеп бағдарламасына сәйкес жүргізілетін 9 сыныптағы Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... жүргізілетін атты факультатив курс жоспарын жасадық.
Аталған курс Қазақстанның қызмет көрсету салалары туралы білімдерін нақтылауға және ... ... ... интеллектуалдық, танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамытуға көмектеседі.
Курстың мақсаты мен міндеттері.
Курстың негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... дамуы түсінігін қалыптастыру.
Аталған мақсатқа жету үшін бірқатар оқу-әдістемелік міндеттерді шешу қажет.Олардың қатарында:
* Оқушыларда Қазақстан қызмет көрсетудің ... ... ... ... және ... ... ...
* Қазақстанның қызмет көрсетудің салаларымен егжей-тегжейлі таныстыру арқылы танымдық қызығушылықтарын, интеллектуалдық және шығармашылық қабілеттерін дамыту;
* Оқушыларда патриотизм, құрметтеу ... жеке ... ... ... ... ...
* ... картографиялық сауаттылықтарын дамытуды жалғастыру;
Күтілетін нәтиже.
курсын ... ... ... ... белсенді қалыптастыру, пәнге деген қызығушылығын оятуға мүмкіндік береді. ... курс ... ... ... ... ... ... терең меңгеруге көмектеседі.
Сабақты өткізу формалары.
Аталған курста сабақты өткізуге әр түрлі ұйымдастыру формалары қолданылады. ... ... ... қою, ... ... жұмысы, практикалық жұмыстар, ақпараттық компьютерлік технологиялар арқылы жұмыс. ... ... ... ... мен біліктерін тереңдетуге мүмкіндік береді (қосымша әдебиеттер мен ... ... ... ... ... ... өз ... пайдалану). Практикалық жұмыс оқушыларды шығармашылық сипаттағы жұмыстарды өздігінше орындауда жаңа білімдерді іздеу мен жаңа дағдыларды игеруге дайындайды.
Ақпараттық компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... жаңа білімдерді алуда жауаптылық пен өз бетінше болуға тәрбиелейді.
Оқыту әдістері.
Курстың мақсатына жету үшін ... ... ... ... әдістер қолданылады. Олар: ішінара-ізденушілік, білімге өз бетінше ұмтылу, ... ... ... ... алу, ... ... көздері мен статистикалық материалдарды талдау.
Курстың мазмұны(аптасына рет, ... ... ... ... ... не және ... ... оқытылады.
1
Диалог
2
Қазақстан Республикасындағы қызмет көрсету сферасының даму тарихы
1
Дәріс
Хабарлама
3
Қызмет көрсету сферасының орналасуы мен ... ... ... ... ... ... ... Республикасының қызмет көрсету сферасының қазіргі жағдайы және дамуы
1
Практика
Карточкалар
6
Қызмет көрсету салаларын топтастыру
1
Практика
Реферат
7
Білім беру
1
Фильм
Тест
8
Денсаулық сақтау
1
Дәріс
9
Тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық
1
Практика
Баяндама
10
Сауда
1
11
Қоғамдық ... ... ...
1
Практика
Хабарлама
14
Мәдени қызмет
1
Практика
Карточкалар
15
Ақпараттық қызмет
1
Конференция
Эссе
16
Несие-қаржы және сақтандыру қызметі
1
Презентация
Хабарлама
17
Байланыс
1
Дәріс
Карточкалар
18
Транспорт
1
Практика
Реферат
19
Қостанай облысының қызмет көрсету сферасы
1
Лекция
Хабарлама
20
Қорытынды
1
Практикалық жұмыс
Курсты оқу барысында оқушыларда Қазақстанның қызмет көрсету салалары ... ... ... ... ... өз білімдерін бекітіп, қызмет көрсету салаларының құрылымы мен сипаттамасын анықтауға, түсіндіруге, атлас картасымен, кескін картамен, тақта картасымен ... ... ... ... ... ... көздерін пайдалана отырып қызмет көрсету саласына сипаттама беріп қысқаша баяндама құруға дағдыланады; ... ... ... зерттеу жұмыстары мен жобаларды жазуға өзінің біліктілігн әрі қарай дамытады.
Оқушылар алған білімдерін ... ... ... ... ... өз бетінше жүргізу үшін практикалық әрекеттерде қолдана алады. Аталған курс ... ... ... ... ... табуға, жаңа білімдерді алуда жауаптылық пен өз бетінше болуға тәрбиелейді.
Жеткіншек ұрпаққа сапалы да тиянақты білім беріп, ... ... ... инабаттылыққа тәрбиелеу және оларды белгілі бір пән саласына икемдеу қазіргі таңдағы ұстаздар қауымының маңызды міндеттерінің бірі.Белгілі бір пән ... ... ... ... ... ... ... игерудегі жетістіктерін одан әрі тереңдетіп, сол пәнге деген танымдық қабілетін дамытып, қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың ... ... есте ... қабілетін нығайтуға, тіл мәдениетінің дұрыс қалыптасуына, ойлау ... ... да ... ... пәні ... ... сабақтарды ұйымдастыру арқылы қабілетті (дарынды) оқушылармен жұмысты жандандыруға болады.
Қорыта айтқанда, факультативтік сабақтарды ұйымдастыру барысында ... ... қол ... болады,олар:
*Оқушының ой-өрісі дамиды.*Ойлау іскерлігі қалыптасады.*Ақыл- ойы жетіледі.*Есте сақтау қабілеті артады.*Қызығушылық қабілеті ... ... ... ... өз ... ... ... дағдыланады.*Шығармашылықпен жұмыстанады.*Даму мониторингі айқын көрінеді.
Сабақтың тақырыбы: Қостанай облысының рекреациялық ресурстары
Мақсаты:
1. Білімділік:Қостанай облысының рекреациялық ресурстары, оның орналасуына әсер етуші ... ... ... ... толық мағлұмат беру.Өз туған жерінің табиғи байлығын сақтай білуге, қорғауға өз үлестерін қосуға баулу.Баяндау ... өз ... ... істеу дағдысын, білімдерін дамыту.2.Дамытушылық 3. Тәрбиелік
Көрнекі құралдар:Интерактивті ... ... ... ... ... ... ... барысы:
І. ҰйымдастыруІІ. Жаңа сабақ. ТапсырмаларІІІ. Қорытынды
Қостанай облысы Қазақстан Республикасының солтүстік және солтүстік-батыс бөлігінде ... ... ... оңтүстікке қарай созылып орналасқан.
Аймақтың рекреация қызметін дамытудың бірден бір жолы рекреациялық ресурстарды тиімді пайдалану ғана емес, ... ... ... ... ... көрсету болып табылады.
Рекреациялық ресурстар - әлемнің, мемлекеттің және белгілі бір аймақтағы әлеуметтік топтың туристік қызметке сұранысын ... ... ... ... ... туризмді дамытуға қолайлы туристік, рекреациялық жерлер жеткілікті. Атап айтқанда,
* Наурызым қорығы;
* ... ... ... ... ... ... ... қарсы емдеу шипажайы;
* тарихи шежіреге толы Торғай жеріндегі әлі толық зерттелмеген Қарғалы ... ... ... және ... ... ... ... бар.
Қостанай облысындағы Наурызым Мемлекеттік табиғи қорығы тек Қазақстанның ғана емес, сондай-ақ Орта Азия елдерінің ғажайып табиғи кешенінің бірі болып ... ... дала ... сақтау үшін құрылған Наурызым қорығының құрамына ірі көл жүйелері және аралдық қайыңдар мен ұсақ жапырақты орман кіреді. Сонымен қатар ... ... ... мен ... ... ... ... кездеседі.
Арақарағай Қостанай облысындағы Алтынсарин ауданының солтүстік батысында, қоңыр қызғылт топырақты орманды дала белдемінде орналасқан шоқ ... ... ... 1972 жылы ... ұйымдастырылды.
Қостанай облысында әлеуметтік топқа қызмет көрсету кезінде басты орынды антропогендік мәдени ресурстар алады және олардың ұсынған өнімдері халыққа ... ... ... ескерткіштердің жақсы сақталған жері - Торғай. Торғайдың ежелгі тарихының асыл ... бірі ... ... би ... ... кесенелері.
Қостанай облысының өңірінде тарих пен мәдениеттің 728 ескерткіші белгілі. Солардың 6 ... ... ... ... ... - (Қостанай)
Ымзырнау - ... - ...
* ... қорығының құрамына ...... және аралдық қайыңдар мен ұсақ ...... орман кіреді.
* Арақарағай орманында ...... ...... ... ... ... өңірінде ...... пен мәдениеттің 728 ...... белгілі.
*
* ... ... ... жоғары дәрежеде дамыған деп айта аласыңба?
* Облыс экономикасын көтеруде рекреациялық ресурстардың рөлі қандай?
* Туризм және ... ... ... ... ... қызмет көрсету индустриясының қазіргі кездегі жағдайы қызмет көрсету нарығы дамуының ... және ... ... ... ... болмауымен сипатталады. Көрсетілетін қызметтердің ең кең ассортименті және жоғарғы сапа деңгейі Алматы, Астана қалалары мен Атырау облыстары секілді өнеркәсіптік ... ... ... ... қызмет көрсету сапасына үлкен көңіл бөлінуде. Қызмет индустриясындағы ерекшеліктері шаруашылық бірліктердің мінез-құлқын және өзара қарым-қатынас нысандарын анықтайтын нормалар мен ... ... ... ... ... ... Сондықтан қызмет көрсету индустриясының дамуы әлемдік қарқындарға кейбір жағынан ғана сәйкес келеді.
Қызмет көрсету индустриясы әр салада біркелкі дамымаған. Әлеуметтік-тұрмыстық қызмет ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуде, нарықтық қатынастар дамуда және қоғам қажеттіліктерін қанағаттандырудың механизмдерін қалыптастыруда. Бірақ денсаулық сақтау, ... ... ... ... ... ... нарықтық қатынастар шектеулі мүмкіндіктерге ие. Бұнда мемлекеттік кәсіпорындар және ұйымдар маңызды орынға ие рыноктық емес ... бар. ... ... ... ... ... ... және тұтынуға белсенді араласады.
Зерттеу жұмысы барысында келесідей мәселелер анықталды:
* Қазақстан Республикасы үшін қызмет ... ... ... ... ... ... және нарықтық экономикаға көшуі процесінде туындайтын бірнеше мәселелер тән. Ең алдымен, бұл, индустриялық дамыған елдерге қарағанда қызметтерді тұтыну деңгейі ... ... ... болып жалғасып отыр. Бұл қызмет көрсетудің көптеген салаларына тән.
* сатып алу қабілеттілігінің тең бөлінбегендігі, сонымен қатар, ... ... ... тауарды тұтыну үлкен айырмашылығын да атап өту қажет.
* Қазақстан Республикасында қала және ауыл ... ... ... ... ... сақталуда. Мұндайда, елдің урбандалу деңгейі қаншалықты төмен болса (бұл Қазақстанға тән), ... ... ... ... көрсету) таңдау соншалықты бай емес. Бұдан мынадай қорытынды шығаруымызға болады, ... ... ... көп ... ұсынылып отырған қызметті пайдалануға мүмкіндігі жоқ, және бұл қызмет көрсету саласының даму қарқынын тежейді.
* ... ... ... ... қызметкерлерінің жалақысында сәйкессіздік байқалып отыр, мысалы, қаржылық сектор мен денсаулық сақтауда, мәдениетте, білім беру саласында.
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... байланысты қызмет көрсету саласын дамыту мүмкіндігі де артып отыр. Қазір жаңа ... ... ... болуымен және ақпараттық технологиялардың дамуымен байланысты олардың саны едәуір өскен.
Қорыта келе, Қазақстан Республикасының қызмет көрсету сферасының ... үшін ... ... ... ... ... ... отырған саясат негізінде жұмыс жасап, қызмет көрсету сапасын арттыру арқылы халықтың сұранысын ... ... ... ... Б. ... Проблемы развития современной сферы услуг в Казахстане // АльПари. - 2006. - №1. - 53 - 55 б.
* ... ... ... ... Ж.Х. ... ... ... проблемы, прогноз"Алматы - 2008.
* Желтиков В.П. "Экономическая география" ... ... ... - 2003. 171 - 173 ... Нургалиев К.Р., Нургалиев А.К. "Экономика Казахстана" Алматы - 2007год.
* Алексеев А.И., ... С.А., ... А.А. ... ... ... - ... 1988.
* Уикипедия ашық энциклопедиясы. www.wikipedia.org
* Абрамов М.А. Производство и сфера обслуживания. - М., ... ... В.В. ... ... обслуживания, ее предмет,
содержание и место среди экономико-географических дисциплин // Вопросы географии,- М: Мысль, 1972.- №91.
* Ковалев С.А., Покшишевский В.В. География ... и ... ... // В сб. Научные проблемы географии населения. - М.: МГУ, 1967.-С. 14-18.
* ... А.И., ... А.А. ... услуг и занятость населения. - М.: Экономика, 1970.
* Географическое изучение территориальной организации сферы обслуживания. -М.: МФГО СССР, 1976.
* ... Е.А. ... ... және әлеуметтік географиясы пәнінен дәрістік курсы" Алматы - 2007.
* Меркушева Л.А. География сферы обслуживания населения. Теория и методология. - ... ... ... 1989.
* Сфера услуг: новая концепция развития / В.М. Рутгайзер, Т.Н. Корягина, Т.Н. Арбузова -М.: Экономика, 1990.
* ... ... ... ... ... ... ... 2012 жылғы қызмет көрсету / Статистикалық анықтамалық / Қазақстан Республикасының статистика ... ... / ... ... Б.Қ. ... / ... 2012 жыл, 60 ... март - апрель № 2, 2008 г.
* Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 шiлдедегi № 319 Бiлiм ... ... ... ... ... / Под ред. К.Б. ... - Алматы: Агенство Республики Казахстан по статистике, 2012. - 598 б.
* Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау ... ... 2011 - 2015 ... ... ... Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Президентінің 2010 жылғы 29 қарашадағы № 1113 ... ... ... ... ... ... ... сайты
* http://visitkazakhstan.nur.kz
* "Қазақстан Республикасының туристік саласын дамытудың 2020 жылға дейінгі тұжырымдамасын ... ... ... ... ... ... ... туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 28 ақпандағы № 192 ... ... ... туристiк саласын дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған мемлекеттiк бағдарламасы туралы" Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... Республикасы Үкiметiнiң 2006 жылғы 20 қарашадағы №1090 Қаулысы
* Байланыс туралы 2004 жылғы 5 ... № 567-II ... ... Заңы
* http://www.kostobl.stat.kz Қостанай облысының Статистика департаментінің ресми сайты
* ... ... ... ... ... ғылыми кітапханасының сайты
А Қосымша
Л.Н.Толстой атындағы Қостанай облыстық әмбебап ғылыми
кітапханасы
Кітапхана фойесі ... жазу және ... ... бөлімі
Абонементтер бөлімі
Негізгі кітап сақтау бөлімі
Өнер бойынша әдебиеттер бөлімі
Қазақ тіліндегі әдебиеттер бөлімі

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банкілік маркетингті ұйымдастырудың теориялық негіздері30 бет
Бизнес - жоспар мен, қызметтері және оны әзірлеу мақсаты8 бет
Жамбыл облысының қонақ үй шаруашылығының қазіргі жағдайы59 бет
Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні26 бет
Сервис инфрақұрылымы27 бет
Сервистегі анимациялық қызметтер12 бет
Қазақстанның Республикасының қызмет көрсету дамуының қазіргі деңгейі48 бет
Өндiрiстiк инфрақұрылымды дамытудағы мемлекеттiң реттеушiлiк рөлi15 бет
Өндiрiстiк инфрақұрылымды дамытудағы мемлекеттiң реттеушiлiк рөлi туралы16 бет
Ағылшын буржуазиялық революциясы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь