Түркістан аймағындағы туризм

КІРІСПЕ
І ТУРИЗМНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Туризмнің қалыптасу тарихы
1.2 Туризм жүйелі зерттеу обьектісі ретінде
1.3 Туризмнің классификациясы
1.4 Туризмнің экономиканы дамытудағы ролі және оған әсер ететін факторлар
ІІ ТҮРКІСТАН АЙМАҒЫНДА ТУРИЗМНІҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ
2.1 Түркістан қаласының құрылу тарихы
2.2 Түркістан аймағының тарихи.мәдени ескерткіштері
2.3 Түркістан аймағының туристік бағыттары
2.4 Түркістан аймағындағы туризмнің қазіргі жағдайы
2.4 Түркістан аймағының халықаралық туризм нарығындағы қазіргі жағдайын талдау
ІІІ ТҮРКІСТАН ҚАЛАСЫНДА ТУРИЗМДІ ДАМЫТУ ІС.ШАРАЛАРЫ
3.1 Түркістан аймағында туризмді дамыту мәселелерін шешу іс.шаралары
3.2 Түркістан аймағындағы туризм саласында қызмет сапасын жетілдіру
3.3 Туризм үшін ыңғайлы қала ретінде Түркістанның алға басу сипаты
3.4 Туризмнің материалдық базасы мен инфрақұрылымының дамуы
3.4.1 Туристік сервис кәсіпорындары
3.4.2 Туристерге медициналық қызмет көрсету
3.4.3 Қажетті ресурстар мен көздер.Оларды қаржыландыру.
4 Түркістан аймағындағы туризмнің қазіргі жағдайын оқыту
4.1 Қазақстанның экономикалық және әлеуметтік географиясы курсынан «Туризм экономиканың дамушы саласы» тақырыбындағы кіріктірілген сабақ
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Зерттеу жұмысының өзектілігі:"Қазақстан-2030" стратегиялық бағдарламасында еліміздің келешектігі дамуына айқынды бағдар берілгені мәлім. Осы орайда ел экономикасында өсіп-өркендеуіне айтарлықтай үлес қосатын бір сала туризм екеніне бүгінде көз жеткендей. Жиьангерлік және саяхатшылық-адамның танымдық көкжиегін қеңейтетін, қазіргі замандағы ғаламат мүмкіншілігі бар, пайдасы шаш етектен келетін, біз әлі толық игере алмаған саланың бірі екендігі баршамызға белгілі. Бүгінгі туризм, яғни жиьангерлік және саяхатшылық-бұл мемлекет пен қоғамның экономикалық әлеуметтік дамуының, тұлғаның жан-жақты қалыптасуының маңызды факторы. Сондықтан туристік қызмет көрсету рыногында мүдделі министірліктер мен ведомстволардың, уәкілетті органдардың, туристік компаниялардың, фирмалардың және жеке кәсіпкерлердің күш мүмкіншіліктерін жұмылдыруға, біріктіруге ықпал жасау - Қазақстан Республикасының Туризм және спорт жөніндегі агенттігі жұмысының күн тәртібінен берік орын алған. Туризм әлемдік экономикада басты рөлдің бірін атқарады. Дүниежүзілік Туристік Ұйымның ДТҰ деректері бойынша ол әлемдегі жалпы ұлттық өнімнің оннан бір бөлігін, халықаралық инвестицияның 11 пайыздан астамын, әлемдік өндірістің әрбір 9-шы жұмыс орнын қамтамасыз етеді.
Туризмнің қазіргі индустриясы табысы жоғары және серпінді дамып келе жатқан қызмет көрсетулердің халықаралық сауда сегменттерінің бірі болып табылады. 1999 жылы халықаралық туризмнің үлесі экспортқа шығарылатын дүниежүзілік табыстың 8 пайызын, қызмет көрсету секторы экспортының 37 пайызын құрады. Туризмнен түскен табыс мұнай, өнімдері және автомобиль экспорты табысынан кейін тұрақты 3-ші орында келеді мұндай оң үрдіс жаңа мың жылдықтың бас кезінде де ұсақталады деп күтілуде. Әлемдік туристік рыноктың дәстүрлі аудандары өзінің рекреациялық сыйымдылығының шегіне іс жүзінде жеткендіктен, туризмнің өсуі туристер баратын жаңа аумақтар есебіне басым дамитын болады. Осыған байланысты, Қазақстанның әлемдік туристік рынокта өзінің лайықты орнын табуға бірегей мүмкіндігі бар.
Қазақстан Республикасындағы туризмді дамыту жөніндегі мемлекеттік бағдарлама да бар. Ол 2006 жылдың желтоқсан айының 29-дағы Президенттің Жарлығымен бекітілген. Аталмыш құжаттың басты мақсаты - сырттан келетін туристер мен ішкі туризмді дамыту арқылы мемлекет кірістерін арттырып, халықты жұмыспен қамтамасыз ете алатын бәсекеге қабілетті туристік индустрия қалыптастыру болып табылады. Сондай-ақ құжат Қазақстанды 2011 жылы Орталық Азия аймағындағы туризм орталығына айналдыруды көздейді.
«Батыс Еуропа-Батыс Қытай» арқылы өтетін аталмыш жоба бойынша Бүкіләлемдік туризм ұйымының мәліметтеріне сәйкес, аталмыш аймақта 2020 жылға дейін 20 миллион турист болып қайтады. Бұл жоба негізінде Қазақстанға тиесілі ерекше туристік аймақтар ретінде Оңтүстік Қазақстан облысындағы Түркістан қаласын атауға болады.
1. Ердавлетов С.Р. География туризма: история, теория, методы, практика. – Алматы, 2000.
2. Менеджмент туризма: Туризм и отраслевые системы. – М.: Финансы и статистика, 2001.
3. Ердавлетов С.Р. История туризма. Развитие и научное изучение. – Алматы, 2003.
4. Алиева Ж.Н. Экологический туризм. – Алматы, 2002.
5. Менеджмент туризма: Экономика туризма. – М.: Финансы и статистика, 2001.
6. Александрова А.Ю. Международный туризм. – М.: Аспект-Пресс, 2001.
7. Папирян Г.А. Экономика туризма. – М.: Финансы и статистика, 1998.
8. Энгциклопедия туриста. – М., 1993.
9. Биржаков М.Б. Введение в туризм. – М. – СПб.: Издательский Торговый Дом «Герда», 1999.
10. Гуляев В.Г. Организация туристкой деятельности. – М., 1996.
11. Квартальнов В.А. Менеджмент туризма: Туризм как вид деятельности / В. А. Квартальнов. – М.: Финансы и статистика, 2002. – 288 б.
12. Квартальнов В.А. Туризм / В.А.Квартальнов. – М.: Финансы и статистика, 2003. – 320 б.
13. Волков Ю.Ф. Введение в гостиничный и туристический бизнес / Ю.Ф. Волков. – Ростов н/Д.: Феникс, 2004. – 352 б.
14. Атышов К.А. Экотуризм / К.А. Атышов. – Б.: 2005. – 320 б. Немелоева М.Э. Ходоркова Л.Ф. «Халықаралық туризм кеше, бүгін,ертең» Москва «Халықаралық қатынастар» 1995 жыл
15. Ердаулетов С.Р «Қазақстанның географиялық туризмі» Алматы Ғылым 1998 жыл
16. Абуков. А. X. «Туризм бүгін және ертең» Москва 1995 жыл.
17. Әметұлы. Ө. «Түркістан салтанаты», Түркістан - 2002 Анкара.
18. Байбатша. Ә. «Қазақ даласының ежелгі тарихы» Санат Алматы 2001 ж
19. Салықов Қ. «Түркістанға тағзым», Алматы 2000
20. Әбішұлының жолдауы, Н.Н. «Қазақстан 2030» стратегиясы
21. Байпақов К. «Қазақстан тарихы очерктері» Алматы 1994
22. Жұмат Ж. Алуахан Е. «Қасиетті мекендегі қала» Астана 2000
23. «Егемен Қазақстан» газеті, 15.09.1994
24. Есмаханов. К. Байпақов «Түркістан өркениет ордасы» Дидар, Айна 2000,Алматы 1994
25. Нұрбеков. Ж. «Нұрын шашқан Оңтүстік» Алматы «Эффект» 2003ж
26. Смағұлов Е. Түлкібаев М. «Түркістан Орта ғасырлық тарихы» Ғылым Алматы 1994
27. Хашимов М. «Религозные и духовные памятники Центральный Азии»
28. Байжігітов Қ. Даменова А. «Яссауи университетінің хабаршысы» №2,2003
29. Будак Ф. «Қазақстан өткені, ертеңі мен бүгіні» Анкара 2000
30. Проблемы развития туризма и возрождение историческрй значимости Щелкового пути. Шымкент 1998
31. «Түркістан» газеті, №16,21 сәуір 2005
32. Байғұтов М. Файзуллаев Ә. «Қазыналы қара шаңырақ» Алматы 1996
33. География туризма Казакстана. Алматы, Ғылым 2002
34. Мырзахметұлы «Түркістан Тараз арасы...» Астана 2002
35. Қазақстан Республикасы мен оның өңірлерінің әлеуметтік экономикалық дамуының статистикалық көрсеткіштері. ҚР статистикалық агенттігі. Адматы 2002
36. Туризм в Казахстане: Современные проблемы развития // Казакстан,Экономика и жизнь, 2004 №8
37. «Қазақстан тарихы журналы»-№1 2005
38. Немелоева М.Э. Ходоркова Л.Ф. «Халықаралық туризм кеше, бүгін,ертең» Москва «Халықаралық қатынастар» 1995 жыл
39. Ердаулетов С.Р «Қазақстанның географиялық туризмі» Алматы Ғылым 1998 жыл
40. Абуков. А. X. «Туризм бүгін және ертең» Москва 1995 жыл.
41. Әметұлы. Ө. «Түркістан салтанаты», Түркістан - 2002 Анкара.
42. Байбатша. Ә. «Қазақ даласының ежелгі тарихы» Санат Алматы 2001 ж
43. Салықов Қ. «Түркістанға тағзым», Алматы 2000
44. Әбішұлының жолдауы, Н.Н. «Қазақстан 2030» стратегиясы
45. Байпақов К. «Қазақстан тарихы очерктері» Алматы 1994
46. Жұмат Ж. Алуахан Е. «Қасиетті мекендегі қала» Астана 2000
47. «Егемен Қазақстан» газеті, 15.09.1994
48. Есмаханов. К. Байпақов «Түркістан өркениет ордасы» Дидар, Айна 2000,Алматы 1994
49. Нұрбеков. Ж. «Нұрын шашқан Оңтүстік» Алматы «Эффект» 2003ж
50. Смағұлов Е. Түлкібаев М. «Түркістан Орта ғасырлық тарихы» Ғылым Алматы 1994
51. Хашимов М. «Религозные и духовные памятники Центральный Азии»
52. АСТАНА. Желтоқсанның 25-і. ҚазАқпарат /Айдар Оспаналиев
53. Будак Ф. «Қазақстан өткені, ертеңі мен бүгіні» Анкара 2000
54. Проблемы развития туризма и возрождение историческрй значимости Щелкового пути. Шымкент 1998
55. «Түркістан» газеті, №16,21 сәуір 2005
56. Байғұтов М. Файзуллаев Ә. «Қазыналы қара шаңырақ» Алматы 1996
57. География туризма Казакстана. Алматы, Ғылым 2002
58. Аймақтық туризмді дамытудың мақсаты мен негізгі бағыттары. //«Қазақ мемлекеттілігінің хронологиясы, құрылымы және заңдылығы туралы мәселелер» атты Халықаралық ғылыми –теориялық конференция – Түркістан, 2008.- Б.307-309. (авторлық бірлестікте э.ғ.к.,доцент С.Асан)
59. Мырзахметұлы «Түркістан Тараз арасы...» Астана 2002
60. Қазақстан Республикасы мен оның өңірлерінің әлеуметтік экономикалық дамуының статистикалық көрсеткіштері. ҚР статистикалық агенттігі. Адматы 2002
61. Туризм в Казахстане: Современные проблемы развития // Казакстан,Экономика и жизнь, 2004 №8
62. «Қазақстан тарихы журналы»-№1 2005
63. Агеева Е.И. Пацевич Г.И. Из истории оседлых поселений и городов Южного Казахстана \ Труды ИНАЭ АП Каз ССР. Т.Ү, 1958 С 203-210
64. Байпақов К.М. Нұржанов А.Ұлы Жібек жолы және ортағасырлық Қазақстан-Алматы Қазақстан 1992-208 бет
65. Елеуов М. Шу мен Талас өңірлерінің ортағасырлық қалалары ( VI-XIII ғ.басы) \\ Алматы: Қазақ университеті, 1998 -14-35-бб.
66. Маргулан А.Х.Древние Караваные пути через пустыню Бетпақ дала \\ Вестник АНКаз ССР. 1949. № 1.-С.68-78
67. Ерзакович Л.Б Караванные пути Юга Казахстана XIII – XVIII вв.\\ Известия АН.КазССР. Серия общественая.-1969,№2 –С.79-84.
68. Зуев. Ю.А. Китайские известия о Суябе \\ Известия АН КазССР. Серия истории, археолгоии и этнографии.-1960.Вып.3 ( 14)-С.91
69. Ибн Хордадбех. Книга путей и стран \ Перевод с арабского, комментарии, исследования, указатели и карты Наили Велихановой –Баку: Элм,1986. -64-б
70. Бартольд В.В. Отчет о поездке в Среднюю Азию с научной целью 1893 -1894 гг. \\ Бартольд В.В. Сочинения. Т.ІҮ. Работы по археологии, нумизматике, эпиграфике и этнографии. – М.:Изд-во Наука.Гл. ред.Восточной литературы, 1966. – с.21; Агеева Е.И., Пацевич Г.И.Из истории ..., с.143: Байпаков К.М.О локализации средневековых городов Южного Казахстана\\ Археологические исследование в Отыраре, Алма-Ата: Наука, 1977.-С-84:; Байпаков К.М
71. Средневековая городская культура Южного Казахстана и Семиречья.-Алма-Ата: наука, 1986. – С-24 Байтанаев Б.А. Вопросы локализации Будухкета \\ Ясауи университетінің хабаршысы №1, 2002.-11-22-бб.; Соныкі, Древнии Испиджаб.
72. Средневековые города Южного Казахстана на великом Шелковом пути.-Шымкен- Алматы, 2003.-с-43-61.
73. Волин С.Сведения арабских источников IX-XVI вв.о долине реки Талас и смежный районах \\ Труды ИИАЭ АН КазССР.1960.№ 5 – С-74,77
74. Бернштам А.Н. Археологические работы в Казахстане и Киргизии \\ ВДИ. 1934 .№ 4 ( 9). –С.175
75. Ремпель Л.И. Археологическик памятники в дальних низовьях Таласа \\ Труды ИИАЭ АН КазССР 1956.№ 1. –С.72.
76. Байпаков К.М. Средневековая городская культура Южного Казахстана и Семиречья. –с.30; Соныкі. Средневековые города Кзахстана На Великом Шелковом пути.- Алматы; Ғылым, 1998-с.92
77. Маргулан А.Х. Древние караваннык пути ... с.71
78. Қ.А. Ясауи. Пақырнама және мұнажатнама. Ауд. Р.Ә.Абдушукуров. Түркістан, 1992.
79. Мұқанов С. Таңдамалы шығармалар. 15 том. Халық мұрасы. Алматы: Жазушы, 1979
        
        кІРІСПЕ
Зерттеу жұмысының өзектілігі:"Қазақстан-2030" ... ... ... ... ... бағдар берілгені
мәлім. Осы орайда ел экономикасында өсіп-өркендеуіне ... ... бір сала ... ... ... көз ... Жиьангерлік және
саяхатшылық-адамның танымдық көкжиегін қеңейтетін, қазіргі замандағы
ғаламат мүмкіншілігі бар, пайдасы шаш ... ... біз әлі ... ... саланың бірі екендігі баршамызға белгілі. Бүгінгі туризм, яғни
жиьангерлік және саяхатшылық-бұл ... пен ... ... ... тұлғаның жан-жақты қалыптасуының маңызды факторы.
Сондықтан туристік ... ... ... ... ... мен
ведомстволардың, уәкілетті органдардың, туристік ... және жеке ... күш ... ... ... ... - ... Республикасының Туризм және спорт
жөніндегі агенттігі жұмысының күн тәртібінен ... орын ... ... ... ... ... бірін атқарады. Дүниежүзілік Туристік
Ұйымның ДТҰ деректері ... ол ... ... ... ... ... бір
бөлігін, халықаралық инвестицияның 11 пайыздан астамын, әлемдік өндірістің
әрбір 9-шы жұмыс орнын қамтамасыз етеді.
Туризмнің қазіргі ... ... ... және ... дамып келе
жатқан қызмет көрсетулердің халықаралық сауда сегменттерінің бірі ... 1999 жылы ... ... ... ... шығарылатын
дүниежүзілік табыстың 8 пайызын, қызмет көрсету секторы экспортының 37
пайызын құрады. Туризмнен түскен ... ... ... және автомобиль
экспорты табысынан кейін тұрақты 3-ші ... ... ... оң ... ... ... бас кезінде де ұсақталады деп күтілуде. Әлемдік туристік
рыноктың ... ... ... ... ... ... іс
жүзінде жеткендіктен, туризмнің өсуі туристер баратын жаңа аумақтар есебіне
басым дамитын болады. Осыған байланысты, Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі бар.
Қазақстан Республикасындағы туризмді дамыту жөніндегі мемлекеттік
бағдарлама да бар. Ол 2006 ... ... ... ... Президенттің
Жарлығымен бекітілген. Аталмыш құжаттың басты мақсаты - сырттан келетін
туристер мен ішкі ... ... ... ... ... ... жұмыспен қамтамасыз ете алатын бәсекеге ... ... ... болып табылады. Сондай-ақ құжат Қазақстанды 2011
жылы Орталық Азия ... ... ... ... ... Еуропа-Батыс Қытай» арқылы өтетін аталмыш жоба бойынша
Бүкіләлемдік туризм ұйымының ... ... ... аймақта 2020
жылға дейін 20 миллион турист болып қайтады. Бұл жоба негізінде Қазақстанға
тиесілі ерекше ... ... ... ... ... ... ... атауға болады.
Диплом жұмысының мақсаты мен міндеттері:
Дипломдық жұмыстың ... ... ... туризмнің жағдайын
талдау, сонымен қатар дамыту жолдарының іс-шаралары мен алға басу сипатын
анықтау болып табылады.
Мақсатқа жету үшін ... ... ... Туризмнің қалыптасу тарихын іздену;
- Туризмнің классификациясын анықтау;
- Туризмнің экономиканы дамытудағы ролі және оған әсер ... ... ... қаласының құрылу тарихын зерттеу;
- Түркістан аймағының тарихи-мәдени ескерткіштерін анықтау;
- Түркістан аймағының туристік ... ... ... ... ... ... ... жағдайын талдау;
- Түркістан аймағында туризмді дамыту мәселелерін шешу ... ... үшін ... қала ... ... алға басу ... Туризмнің материалдық базасы мен инфрақұрылымының дамуын ұсыну.
Сондықтан, жұмыстың бірінші ... ... ... ... ... ... ... туризмнің экономиканы дамытудағы ролі
және оған әсер ететін факторларын көрсетуге ... ... ... ... ... құрылу тарихын зерттеу;
Түркістан аймағының тарихи-мәдени ескерткіштерін ... ... ... ... ... ... аймағының туризм
нарығындағы қазіргі жағдайын талдауы зерттелген.
Үшінші ... ... ... туризмді дамыту мәселелерін шешу
іс-шараларын құрастыру, туризм үшін ыңғайлы қала ... ... ... сипатын зерттеу, туризмнің материалдық базасы мен инфрақұрылымының
дамуын ... ... ... ... ... дамыту тақырыбына диплом
жұмысын жазу барысында нақты ... ... ... ... ... Түркістан аймағында туризм дамытудағы іс-шаралар
мен жолдарын ұсыну болып табылды.
Зерттеу нысаны ретінде Түркістан аймағында туризм таңдалды.
Диплом жұмысының құрылымы: Дипломдық жұмыс ... үш ... ... ... ... құралады.
І туризмнің теориЯлық аспектілері
1. Туризмнің қалыптасу тарихы
Туризм ол көптеген адамдардың ... ол ... жаңа әсер ... ... Белгісіз өлкелерді ашу және тануға, табиғи
ескерткіштерді, тарих және мәдениет, әртүрлі елдердің салт – ... ... ... ... ... адам ... өте қажеттене
түсті.
Туризм – ол экономиканың ірі жоғары кірісті және ... ... ... ... сферасы 250 млн – дай ... ... ... ... ... ... көлік және байланыс,
сауда – саттық, құрлыс, ауыл шаруашылық, халықтың тұтыну ... ... тағы ... салаларға үлкен әсерін тигізеді.
Туризм қоғамдық, шаруашылық және кеңістіктік құбылыс ретінде ... ... кең ... ... мол ... ие. ... әдебиеттерде
туризмнің дамуын кезеңдерге бөлу жайында көптеп айтылады, ... ... мен Дж. ... ... ... ... еңбегінде.
Бұл еңбекте К. Пшеславскийдің (1973) бөлген кезеңдері келтірілген,
оның келесідей ... бар ... XVІІІ ... ... ... ... ежелдегі туризм;
б) орта ғасырлар мен қайта өллеу дәуірі кезіндегі туризм;
в) XVІІ және XVІІІ ғасырлардағы туризм.
2) XІX және XX ... – ІІ ... ... ... ... ) ... ... туризм.
Ертеректе туристік саяхаттар қалаларды көріп, жасанды көлдер, шипалы
бұлақтарға барумен байланысты болды; кейініректе жиілеп ... ... ... ... ... бастады. Алайда, жақсы
дамыған жол торлары мен сапалы түнеу үйлері және арзан ... ... ... ... мен Римде пайда болуы бұл саяхаттарды белгілі мөлшерде
тежеді. Туризм ол ... ... ... көзін әкелмеді.
2. Туризм жүйелі зерттеу обьектісі ретінде
Нарықтың ... ... және ... және ... ... ... анализдеуі қазіргі кезде өте қажетті болып саналады.
Бірақ туристік бизнеске ... ... ... ... ашып алайық.
«Туризм» және «турист» термині XVIII ғасырдың ... ... ... ... ... ... «tour» ... шыққан) – саяхат
алғаш рет XVIII ғасырда,ағылшын жастары ... ... ... алу үшін ... ... Егер дәлірек айтсақ, ондай саяхат
«grand tour» ... ... деп атай ... жылы бір ... туризм түсінігінде барлық экскурсиялар немесе
ескерткіштер, ландшафттану мақсатында сондай-ақ қонақжайлылық ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы немесе әсер
алу саяхаты миграциялары кіреді. XIV ғасырдың аяғынан бастап ... ... сөзі ... барлық тілдерінде түгелдерлік қолданыла бастады.
Қаншама тарихы ... ... ... да, ... әлі бір ... жоқ және әр ... мамандар және туристік ұйымдарда әр түрлі
айтылып жүр. Қиын әлеуметтік - экономикалық ... ... ол да ... соң ... ... қиынға соғады.
Туризм дифинициясы екі топқа біріктірілуі мүмкін.
Оның бірі жұмысшылар ... ... ... ... ... ... және ... туризм аспектілері немесе
оның түрлік ерекшеліктері және белгілі бір ... шешу ... ... ... ... ... туризм анықтамасы)
Басқалары,концептуальді немесе негізді ... ... ... ... ішкі мазмұнын ашады, ол көптік ... және ... ... оны ... ажыратуға мүмкіндік береді,жиі қарама-
қатынастық, ... ... ... ... да толығымен ажыратуға
мүмкіндік береді [2].
Туризмнің статистикалық анықтамасы. ... ... түбі ... жері ... ... ... болуына байланысты миграция
формасы деп түсінеді. Оның дифиницасының қажеттілігі XX ғасырдың ... ... Ол ... ... ... ... және
саяхаттаушы тұлғалардың статистикалық есептеуінің нәтижесі.
Турист сөзінің алғаш анықтамасы Нацлй Лиги (1937жыл) статистикалық
сұрақтар ... ... ... ... ... мойындауы
және негізінен біздің уақытқа немесе бізден кейінгі де түзетулермен жетті.
Ақырғы ол ... ... ... ... ... Халықаралық Одақ
кеңестерінде қаралды (Дублинде 1950 жылы, Лондонда 1957 жыл) ... ... БҰҰ ... саяхаттар (Рим 1963 жыл) Ә.Т.Ұ
конгресінде (Манила 1986 жыл) ... ... ... ... ... 1989 жыл) және тағы ... Ол турист анықтамасының теориялық және
практикалы маңыздылығын сондай - ақ оны жаңа ... және ... ... және тура етіп істеуге ұмтылысын көрсетеді.
Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... 1991 жыл) туризм және саяхат статистикасы бойынша
Халықаралық ... ... және БӘТҰ және ... статистикалық
комиссиясы құптаған соған сәйкес.
Турист - бұл келуші тағы ... ... ... және ... ... ... ... 12 айдан асқан мерзімде қандай да
болмасын демалу мақсатпен,қыдырушы тұлға.
Ұсынылған дифиниция саяхаттаушы ... тура сол ... ... ... ... ... нақты сипаттауға
мүмкіндік берді. Оттава конференциясының шешуші іс-қағаздарында және ... ... ... ... ... ретінде анықталынады. Бұл
анықтама туризм статистикасында негізгі түсінік ретінде қолдануды ұсынуда.
Ол жалпы ... ... бар ... және ... ... ... арасындағы ерекшеліктер, құбылыс негізіне қатысты емес, сондықтан
экскурсиялық саяхаттар туризмнің жеке ... ... ... ... ... анықтамалықтарда көрсетіледі.
Туристер мен экскурсанттарды келушілер категориясын 3 ... ... ... және ... - ақ ... ... ... ажыраталық: үйреншікті ортасынан басқа жерге орын ауыстыру,
келу мақсаты және сол жерде болу ... ... ... ... басқа жерге шығу. Саяхатшылар классификациясының
бірінші критериі. Бұл термин «үйреншікті ... ... ... ... ... жыл ... ... жұмысқа,және кері қайтатын
адамдарды есептемес үшін пайдаланылды. Олар ... ... ... ... ... саналмайды.
БӘҰТ туризм статистикасы ұсынысы бойынша үйреншікті орта параметрі
екі көрсеткішпен сипатталады: нысанаға бару ... және одан ... жиі ... ... ... оның ... орта элементі болып
саналады. Ол тұрғылықты жерін белгілі бір қашықтықта ... да. Осы ... ... ... тұрғындар, келесі мемлекетте жұмыс істесе және
шекарадан жиі шығатын болса да, олар ... ... ... ... қоса ... ... ... тұрғылықты жерінен жақын жерлер
де кіреді, ол ... келу ... ... ... ... трактовка
адамдардың ол нысандары тек қана өндірістік емес, сонымен ... ... олар ... ... ретінде психологиялық қабылдауынан
шыққан. Кім болса да көршідегі театрға баруды туристтік ... ... ... Ол ... ... да ешқандай көрініс таппайды.
Үйреншікті орта концепциясы мамандар арасында оқтын – оқтын ... ... ... және ... ... қажеттісі, қашықтықтың
шекті мағынасы, келушілермен санасу үшін оны жабу ... және ... ... ... ... Олар ... бойынша бөлінген
елдерге және әр нақты оқиғада арнайы ... ... ... ұзақтығы - келушілер жиынтығының статистикалық бөлуінің екінші
критериі ол үйреншікті орта концепциясының дамуына жатады және ... ... ... айыруға мүмкіндік береді. Келу
ұзақтылығы 12 аймен ... одан ... ... ... ... өтіп және ... туризмде саналмайды. Бұрынғы тұрғын
барған болса, аз уақытқа (мысалы, туған-туысқандарын көруге) онда ол тұлға
сол ... ... ... тіркеледі. Испания және Италияда – Оңтүстік
Европа елдерінен туристер ... ... өз ... ... шығатын туристік ағынның үлкен бөлігін қамтиды.
Сапар мақсаты - келушілердің үшінші ... ... ... ... ... қозғалысқа келтіреді, олар ресми іс
қағаздарында және ғылыми ... өте ұзақ ... ... ... ... статистикалық санақ ыңғайы үшін, туристтік
бағыттар бірнеше блоктарға біріктірілді: бос ... ... ... ... ... ... кәсіптік мақсаты, емделу; діни
әулиелерге сиыну; тағы басқа туристік мақсаттар. Бірдей қарасан келушілер
статистикалық жиым өте ала және ... ... ... ... бірдей емес
ұзақтылығына, бару географиясы, қозғалыс түрлеріне қарамастан бұл тұлғалар
бір ... ... ... жұмыс іздеу негізінде аттанғандарға
және төленетін қызметті іске асырушыларға қарама қарсы ... ... ... бойынша классификация мигранттар категориясының екі әр түрлі
экономикалық табиғатын көрсетеді. Олардың әр ... ... ... бірақ классификациясы ішкіге жатады, басқа орта барған
сол жерінде уақытша болса да, ... ... т.б. ... ... ... тек осы белгілердің қалдықсыз қатысуы ғана саяхатшы тұлғаны
турист ... ... ... ... ... ... ... білімнің
дамуымен соңғысы ол жүйелі зерттеу обьектісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... -
экономикалық құбылыстың ішкі және ... ... ... ... ... немесе негізгі, туризм анықтамасын
қажеттілік туындайды. Ол ... пәні ... ... түсінікті
қалыптастырады. Ғылыми әдебиеттерде туризм сұрақтары ... ... жоқ. ... ... ... ... ... авторлар
«туризм» түсінігінде туристтік талаптар мен мотивтерді, туристер мінезінің
ерекшеліктері, олардың үйреншікті емес жерлерге сирек келуін туристер ... ... және ... ... арасындағы қоршаған орта мен
туристтік орта қарым-қатынасы, экономикалық және табиғат макроорталы қосып
қарастырады. ... ... кең ... ... ... ғылыми
эксперттердің халықаралық ассоциациасын ұсынды. Соған ... ... ... ... және ... ... ... адамдар жерлеріне
келуі және орын ... ... ... қатынас және құбылыс.
Территорияны рекреациялық ... ... ... ... ... ... басқаруымен және ары қарай дамыта зерттеліп
пофессор Н.С.Мироненко және И.Т.Твердохлебова отнадық әдебиетерде жазылды.
Ақшаны жаңадан туристтік нысандар салу және ... ... ... ... қаржыдан мемлекеттік және басқа да инвесторлар
берілген қарыздан пайда түсіруге ұмтылады. Олар ... ... ... тура ... өтеуде талап етеді. Инвесторларды материалдық
назары несиелеудің жақсы ... ... ... ... ... ... бәрі ... нарықтық жүйе ретінде қарастыруға негіз береді
[5].
Туризм қиын ... ... ... ... ... ... ... болды.
Туризмнің негізгі мағынасын анықтауда және шаруашылық сферасын толық
сипаттау үшін, ең алдымен әртүрлі субьектісі ... болу ... ... ... ... - ... - бұл әртүрлі психикалық және физикалық талаптарды сезілетін
адамдар, туристік ... ... бұл ... ... ... ... ... айтамыз.
Туристерге тауар және қызмет ететін ұйымдар бұлар кәсіпкерлер, олар
туризмде тауар және қызмет ету арқасында пайдалы ... ... ... ... олар туризмді, кіріспен байланысты одан
жергілікті халықтар бұл бизнес ... ... ... пайдакүнемдікке,
жергілікті бюджетке келіп түсетін, экономикалық фактор ретінде ... ... ... ... қамтылу ретінде қабылдайды. Бұл топ үшін
туристермен, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... жергілікті орган және жергілікті
халықтардың туристік қызмет қарым - ... ... ... ... болады.
Саяхат және туризм - бұл бизнестің ағайынды сферасының комплексі
туризм ... ... ... шекті, сипатта көптеген анықтамалар түсінушілік
жағынан ... ... ... ... ... ... туризм адамдарды қысқа мерзім уақытында орын
ауыстыруы.
Статистика бойынша туризмнің көптеген бөлігі демалыс күндеріне ... одан ары ... емес ... ... (6-7күн),одан кіші бөлігін 8-12
күндік турлар алып жатыр. Ал қалғаны біраз ұзақ ... ... ... ... Себебі жалпы массада меншікті салмағының өте
кіші болуына байланысты.
2) Туризм үшін ең маңыздысы тұрғылықты жерінің категориясын ... ... ... ... ... ... ... туризм мақсатында
мемлекетке баруын қарастырады.
Негізгі категориясы болып туризм мақсаты ... ... ... ... ... рекреациялық және танымдық. Маңыздылығы бойынша
екінші ... ... және ... ... одан ... ... -
кәсіптік, қонақжайлық тағы басқа ... ... ... ... ... - ... ... іскерлік және өзге мақсаттарда қатарынан
бір жылдан аспайтын ... ... ... және ... ... тыс
жерде орналасқан орындарда болуды жүзеге асыратын адамдар қызметі.
Туристік ... - ... және ... ... саяхат ұйымының қызметі бойынша.
Ішкі туризм – Қазақстан Республикасы азаматтары мен оның аумағында
тұратын ... ... ... ... ... кіреді.
Келу туризмі – Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... елге ... ... тұлға, демалу мақсатында, іскерлік және өзге
мақсаттарда қатарынан 24 сағаттан ... бір ... ... ... ... ортасынан тыс жерде орналасқан орындарда болуды ... ... ... ... - ... ... ... әлеуметтік -
мәдени, сауықтыру нысандарды, туристтердің ... ... ... физикалық күшінің дамуы және қалпына ... ... - ... ... және т.б. ... түрлерінің,
транспорт түр, қоғамдық тамақтану орнының көңіл - көтеру орындары, ... ... ... ... және т.б. ... ұйымдардың,
туроператордың және турагенттік қызметін, статистикалық экскурсиялық және
аудармашы қызметтерінің жиынтығын айтамыз.
Тур - белгіленген мерзімдер шеңберінде ... бір ... ... саяхатты қамтитын туристтік қызмет көрсету кешені.
Туристтік қызмет көрсету - туристік саяхат кезеңінде және осы саяхатқа
байланысты туристтің ... ... үшін ... ... (орналастыру, тасымалдау, тамақтандыру, экскурсиялар, туризм
нұсқаушылары, гидтер (гид-аудармашы) көрсететін ... және ... ... ... ... да ... өнім - ... барысында туристтің қажетін қанағаттандыру
үшін жергілікті туристік қызмет көрсетулер жиынтығы [7].
- турлар - сауықтыруға бағытталған (танымдық - ... ... ... - экскурсиялық қызметтер.
- турист - сувенирлі тауарлар ... ... ... ... ... қозғалысы – туристік өнімдердің іске асу шараларының
комплексі және жиынтығы ... ... ... ... ... өнімнің сатылымы туралы туристік ақпарат орталықты ұйымы,
каталогтардың басылып шығуы, ... және ... ... - ... осы ... лицензиясы бар заңды
тұлғалардың (бұдан әр-туроператор) өзінің ... ... ... және ... ... мен туристерге өткізу жөніндегі қызметі.
Турагенттілік қызмет - қызметтің осы түріне лицезиясы бар жеке және
заңды тұлғалардың (бұдан әрі ... ... ... ұсыну және өткізу
жөніндегі қызметі.
Гид (аудармашы қызметі) - туристердің уақытша келген ... ... және ... ... ... маманданған физикалық
тұлға қызметі.
Туристік жолдама - туристік қызмет көрсету ... ... ... құжат.
Туристік ваучер - туристтің құқты ... ... ... және оның ... ... ... маршрут - бұл туристік топтарды ... бір ... ... ... ... ... ... қарай
маршруттар планды (мұндай ... ... ... арнайы
жасалынады, ал олар үшін экскурсиялық және туристік жолдамалар шығарылады)
сондай - ақ (бұл туристік топтармен ... және ... ... ... ... ... жасалынады) Туризмді мемлекетке
импорттауға және экспорттауға да болады.
Сонымен ... ... ... ... нақ ... жоқ, ... мамандармен сондай - ақ туристік ұйымдармен әр ... ... ... ... және ... ... бар. ... мағынасы ауыспалы жерінен жұмысына байланысты емес халық
миграциясы ... деп ... ... ... ... ... және ... статистикасы бойынша (Оттава 1991 ... ... ... БӘҰТ және БҰҰ статистикалық комиссиясы
қолдаған анықтама кең ... жүр. Оған ... - бұл ... ... бір ... екінші жерге сапар шегуші,
саяхат кезеңі 12 айдан аспайтын, кез-келген ... ... ... басқа
мақсаттағы әдеттегі ортасынан тыс жерде келетін адам.
Саяхаттаушы тұлғаның және ... ... ... және ... біріктіруге мүмкіндік беретін 3 негізгі
белгілері: әдеттегі ортасынан тыс ... ... ... болу
ұзақтығы, сапар мақсаты.
Туризмнің негізгі анықтамасы ол зерттелу пәнінің комплексті ... ... ... ... классификациясы
Туризмді әр түрлі белгілеріне қарай классификациялауға болады:
мақсатына қарай, саяхаттың ... мен ... ... ... ... ... саяхатқа қатысушылардың құрамының сапасына және тағы
басқа. Бірақ, шешуші ролді атқаратын – саяхаттың ... Олар ... ... ... қолданылуы тапсырмалары т.б. бойынша
ерекшеленеді. Туризмнің басты бөлігі болып халықаралық және ішкі туризм
табылады.
Халықаралық туризм - ... ... ... ... ... ... саяхаттар жүрген тұлғаларды қамтиды. Мемлекеттік
шекараны кесіп өту ... бір ... ... ... және ... ... кедендік процедуралардан өту, медициналық
және валюталық ... Бұл ... ... ... ... терроризммен, есірткі саудасына, жезөкшелік және тағы ... ... ... ... енгізілген және елге келу және
кетудің ... ... ... Арнайы қызмет саяхаттаушы
тұлғалардың құжатты визалы режимнің ... ... ... талап ету, шекарадан киім - кешек, сауда, валюта ... мен ... ... ... ... ... байланысты.Туристік
формальдылықтар, Халықаралық туризмнің ажырамас бөлігі болып ... ... ... ... ... ... Мемлекеттердің ақша жүйесінің
түрлілігі қанша тереңдеген сонша адамдардың еркін жол жүруі ... ... ... ... бірақ ол туристік формальдылыққа жатпаса да,
сонда да ұлттарды бөле отырып туристік әсер етеді.
Халықаралық туризмнің келесі бір ... ... ... ол мемлекеттік қаржылық балланс халықаралық туризмнің әсері арқылы
сипатталады. Шетелдік туристер ... ... ... ... ... бюджетіне валютаның түсуін қамтамассыз етеді және сондай - ... ... ... ... Сондықтан шетелдік туристтердің
келуі белсенді туризм ... атқа ие ... ... ... ұлттық ұлттық қаржылық ... ... ... ... операциялардың халықаралық төлемі мемелекеттің пассивтік
төлем баланысында туристерді жеткізумен тіркеледі, ал ... ... ... ... және ... болып бөлінуі, төлемдік баланыста ... ... ... ... (көріне отырып) біріншіден
тек халықаралық туризмді көріне отырып және ішкі туризмге таралмайды.
Халықарлық ... екі ... ... қарастырамыз - келуші және
кетуші деп олар ... ... ... ... Бір туристтің өзі
келуші және кетуші болып тіркеледі, ол оның қай елге ... ... ... қай ... ... ... қайдан
кетіп және қай елге барып, ... ... ... ... екіншіден келуші туризм туралы айтылады. Бұл теминдер жол жүрудің
басында шетелдік саяхатшылар үшін ... Ал ... ... ... ... деп ... туризмнің Халықаралық туризм ерекшелігі: ол мемлекет шекараны
ескеру және туристтің қағаз жүзінде қадағалау ... ... Ол ... ... ... ... туристтік мақсатпен
адамдардың миграциялық ағынын көрсетеді. Ал күнделікті қолданудағы ұлттық
қаржы бірлігі ... заты ... ал ... ... ... өз тілі ... заты ... саналады. Бұндай саяхаттарды ... ... ... ... ... ... барлық туристтік сапардың
ішкі туризмнің үлесіне 80-90%, ал ішкі ... ... ... ... ... ... туристерге кететіншығымнан 5-10 асып түседі.
Ішкі және Сыртқы туризм бір-бірінен жоғарғыдағыдай ... ... өте ... байланыста. Ішкі туризм қандай да бір мөлшерде
халықаралық туризмнің катализаторы ретінде ... Ол жаңа ... және ... ... ... инфраструктураның пайда
болуы, мамандарды дайындауға және статистикалық интеграциялық процестерге
және бір әлемдік туристік кеңістіктің құрылуына игеруге ... ... ... және ішкі ... ... жақындығы
байқалады ол қағаз жүзіндегі туристік жұмыс қысқаруымен шартталады.
1985 жылы маусымында Нидерланды, Бельгия, ФРГ, ... ... ... ... ... ... және ... басқарудың
болмауына түгел мемлекеттік Шелген шешіміне қол қойылды. Кейіннен ... ... ... да ... ... ... ал оның құрылымы бірнеше
қосымша және анықтамалар енгізілді. Олар: анық және ... ... ... ... ... ... шарттар орындалады,
қоғамдық қауіпсіздікті сақтау үшін және ЕО-та ... ... ... ... және тәртіптер енгізілді [9].
Бұл Шелген келісімнің қортындысы, статистикалық Маастрихтск келісімі
әскери-саяси немесе валюта – ... ... (15 ... ... ... ... ... алды. Шелген жаңа ережесі
зонасына келудің бірнеше қиындықтан женетін және сапарды арзандатты. ... ... ... жасауға мүмкіндігінін жоғарлатты. Ал ... ... ол ... ... ... туристтер бұрынғыдан қол
іс-қағаз жұмысынан босатылып, визаны пайдаланды, оның ... ... ... ... ... ... шыға алу ... ие болды, ал
Европалық қашықтықты ескере отырып, көрші мемлекетке демалыс күндері сапар
шегу жақсы сарынның көрінісі ... келу және кету ... әр ... үйлесімі,халықаралық туризмнен
басқа,ұлттық және мемлекеттің ішіндегі туризмді қалыптастырады.
Ұлттық туризм. Ішкі және кету ... және ... ... ... ауқымдағы туризм ішкі және кету ... ... және ... ... ... (совокупность) сәйкес ... ... ... және ішкі ... ... БТҰ ... ... және мемлекет ауқымы туризмнің Халықаралық концепциялар барлық 4
деңгейде де қолданыста ... ... ... немесе қалаларда бір мемлекет шекарасында.
Туризмнің келесі классификациясы саяхат мақсатында негізделеді ол
дискуссиялық сипатқа ие. Зерттеушілер ... ... ... ... ... ... Көпшілігі бастысы көңіл - ... және ... ... деп бөлсе, келесі бір жақтан іскер туризм-
келушілердің іс ... әр ... ... ... ... Көңіл
–көтеру және демалу мақсатығы саяхат Халықаралық туристік алмасудың негізін
қалайды. Оның үлесіне әлі ... 70% ... Олар ... сапаларды
біріктіреді.
Халықтың теңізге және ... ... ... әлі де ... ... ... Шомылу жағажай демалыстары жүйкелік және физикалық
шаршағанды ... ... ... ... бірі т.б. ... ... ... өзгерістерге байланысты бұрынғысынан біраз төмен
көрсеткіштерге теңіз ... ... ... ... туристік ағындар соған бейімделе бастады. Тауға сапар шегуге
және қызық оқиғалы және ... ... ... ... ... - ... ... бөлінбес бөлігі, тарихи - мәдени көңіл
бөлерліктер, ... ... ... ... ... қоғамдық дүниетанымды
кеңейту болатын. Негізгі халықаралық салт - ... және ... ... ... ... ... бір ... бөліп, бір тартылыс
сипатта болды. Адам өмірінің бұндай жақтары туралы толық ... ... ... ... ... үнемі қатысу нәтижесінде
қалыптасады. Танымдық туризмнің мағынасына және масштабына ... ... ... ... ... ... ... оны туризмнің
басты салаларының қатарына жатқызады.
Іскер туризм – қызмет бабы ... ... ... ... ... ... ... Демалуға баратын
сапарларға қарағанда командировкаға бару туралы шешіледі және ... ... ... туристтердің өзі емес,ал басқа тұлғалар ... ... ... ... Іскер туризмге съездге қатысушы, жалпы қандай-да бір дипломаттық
және басқа сипатты ұйымдастыруының ... ... ... ... ... және ... немесе халықаралық салаларды және тағы басқа қызмет сапарларын
жатқызады. БӘҰТ іскер ... ... жүк ... ... ... ... туристік гидтерді және тағы басқа әрқашан
сапарда болатын және ... ... ... ... ... ... ... адамдарды жатқызады. Олардың бәрін қызметтегі
туристтер деп атауға болады.
Көптеген арнайы ... ... ... жиі ... және ... туризмге (ағылшыннан аударғанда
incentive – оянымдылық, ұзарту) бөледі. ... ... ... өз ... жұмыстан жоғары көрсеткіштеріне байланысты ол
фирманың сыиапаты ретінде көрініс табады.
Әрине өндірістік еңбекті ақылы талай ... ... ... болады.
Бірақ, іс тәжірибе көрсететіндей туристік сапар жақсы жұмыс ... ... ... ... сүиіспеншілігін арттырудың бұндай түрі әсіресе сақтандыру және
банкілік компанияларде тармақталған сауда-саттық ... ... бар ... ... ... комммерциялық фирмасы өтетін
сұрау нәтижесінде, олардың 90% ... ... ... ... және ... ... туралы мәлімдеді. Жаппай турларға қарағанда интенсивті
бағдарламалары анық бір кәсіпорындық тұтынушысын жасалынады және ... ... ... ... және ... ... көрсетуді ұсынады.
Коммерциялық (ақылы) туризмге қарама-қарсы салмақ әлеуметтік
туризммен ... ... ... ... қаржыландырылған заңдылық
құқты бекітілді,онымен еңбек етушінің демалыс туралы мәселесі шешілді ... ... шын ... ... қызметтер қала берді. Тұтылу шеңбері
әсіресе экономикалық әлсіреу деңгейде кішірейді және жұмысының ... және ... ... ... де айтарлықтай әсер етті.Осы кезде
әлеуметтік туризмге деген күші ... ... ... ... ... деңгейде қолдау тапты.
Әлеуметтік туризмнің концепциясы 3 негізгі принціпқа негізделеді.
Төменгі деңгейдегі кірісті адамдарды ... ... ... және ... демалыс пен қамтамассыз туристік ортаға кең көлемде тарту жолымен
қамтылуы. Айталық ... ... ... ... ... туризмнің субсидированиесі муниципалды қоғамдық және ақылай
(коммерциялық структуралық) құрылымның дамуына Бұл концепция Швецияда және
Францияда демалыс шектік ... ... ... ... ... Оның
басты элементі чек-төлемдік есептеу заты болады.Ол туристерге ... ... және ... барлық түрінде демалысты қажет еткізуге
мүмкіндік берді ... және ... ... ... ... кездегі даму
деңгейінің ерекшелігін жаппай туризмді деген анықтама арқылы көруге болады.
Ол демократизация процесі және ... ... ... ... елдеріндегі елдердің жартысына дерлігі ... ... ... ... ... ... туризм» анықтамасы XIX ... ... ... ... ... Жаппай туризмге
қарағанда элитарлы туризм ақшалы клиентке негізделген. Оның категориясы
тұтыну деңгейінің бағасы маңызды емес, ... олар ... ... ... және ... ... деген талабы жоғары. Бұл жерде жалпы
туристік кәсіптік дамуындағы элитарлы ... ... рөлі ... орнын
көрсетіп өту қажет. Мұнда барлық туристік ... ... әсер ... қызмет көрсетудің жаңа жоғары стандартты таралуына немесе бекітуіне
қабілетті, түйіндей келе, ... өмір сүру ... ... ... ... ... туризмді «туристік лакоматив» деп атайтыны бекер
емес.
Тұрақты және экологиялық туризм «тұрақты ... ... ... ... ... ... концепциясына байланысты салыстырмалы
түрде жақында пайда болды. Цивилизацияның жаңа моделін ... ... ... ... Аралық комиссияларының қоршаған орта (МКОСР) тиесілі 1987 жылы ол
«болашақ бізге ортақ» деген ... ... ... даму ... ... ... ... қоғамның дамуы сарқылмайтын
базадажәне табиғатты экологиялық саналы туүрде пайдалану туралы, ... адам ... ... ... ... ету ... адам денсаулығы экологиялық қауіпсіздік, адам ... ... ету ... ... және т.б ... ... принціптері БӘТҰ және Бүкіл әлемдік одақпен
саяхат және туризм негізінде ... Олар ... ... ... ... сондай ақ жергілікті ұйымдарда тұрақтала
біріктірілген. ... ... ... табиғи және мәдени
потенциалы ... ол ... ... мақсатты – бағдарламасына
негізделген, туризм кәсіпорындарының ресурстаушы ... ... ... ... ... ... ... жүргізу
арқылы туризм дамуына қатыстышешім қабылдау процесіне тарту; жеке меншік
секторлар және қоғамдық қарым - ... ... ... ... ... жеке және ... және барлық мемлекеттің әлөуметтік -
экономикалық котерілуіне әсері [12].
Бүкіл әлемдік одақ ... және ... ... ... ... қимыл программасын өзінің мүшесіне толтырған – шамамеен
500 - дей ... ... ... әуе компаниялары және
басқа да туризм индустриясындағы компаниялар енеді. Бағдарлама шегінде
нақты экономикалық ... ... ... ... ... асады. Оның
белсенді қатысушылары, қоршаған ортаны қорғауға үлес ... ... ... ... жаңа ... түрінің дамуы 3 принціпке
негізделеді: туристтерге ... ... ... ... ... ... ... табиғатты қорғауға жұмсалынады; табиғатты қорғау шаралары
қадағалау негізгі ... ... ... ... ... танымдық
мақсатқа сүйенеді. Бәлкім нағыз ... ... ... ... ... болып келеді, сондықтан тек АҚШ - та 43
млн адам өздерін экотуристерміз деп есептеді. ... ... әр ... ... ... ... Америка және Африканың оңтүстігіндегі
елдерде ірі жыртқыш және тұяқтыларға бақылау жүргізуге қызығушылықтар
жоғарылауда. ... ... ... ... далалық жұмыстармен
айналысуда. Олар демалыс ... ... ... ... ... ... ... дүниесі және ... ... ... ... ... ... шөлдер) зерттейді,
өлі табиғат объектілерін (конъендар, ... т.б) ... ақ ... ... ... ... болады .
Экотуристтік қызметтің диверсификациясы экологияны және тағы басқа
туристтердің жақындау процесін көрсетеді. ... ... ... жаппай
туристтік қозғалыста байқалады. Шомылу жағажайлы демалыс, круиздер қызмет
бабымен жүзеге асатын ... ... және ... саябақтарға баруды
біріктіреді. Экологиялық туризмнің нақты ... ... ... ал оның ... және ...... маңызын сипаттау
өте қиынға соғады.
1997 жылы ... ... ... ... ... келесідей
мәліметтер сипатталады. Қазір әлемде туристердің тек 12%ғана жасыл ... ... ... оның саны ... ... ... – жылына 30%. Батыс
мамандардың бағалауы бойынша 1993 жылы экологиялық туризм 30 млрд ... ... ... ... ... 10% ... ... [13].
Әр бір ел «жасыл» саяхатұйымын құруға мүмкіндігі бар. Қазір
негізгі экотуристік ағындар АҚШ, ... ... ... ... ... тағы ... ... бағытталған. Экологиялық туризм туристтік
қызметтің перспективалық және ... ... бірі ... ... ... өте көп. Олар бұл ... ... құрылу принціпімен, классификациялы қолданбалы тапсырмалармен
ерекшеленеді. Туризмнің бастысы халықаралық және ішкі деп бөлінеді.
Халықаралық туризм тұрғылықты және күнделікті өмір сүру ... тыс ... ... мақсаттағы саяхаттауды тұлғалардың
сапарын қамтиды. Белсенді және пассивті болып бөліну, қаржылай ... ... ... ... ... ... ол ... аралық туризмге тән және ішкі ... ... ... оның 2 ... қарастырамыз – келу және кету, олар туристік ағынның
бағытына байланысты бөлінеді
Ішкі туризм тұрғылықты ... ... ... миграциялық ағымын көрсетеді .
Ұлттық туризм ішкі және кету ... ... және ... ... ... ... баллдық өлшемімен) жүктеледі.
Туризм классификациясының үлкен ғылыми және тәжірибелік маңызы
зор. Ол әлемдік туристтік алмасудың негізін тереңірек ... ... ... ... ... қызметтің сапасы және көлеміне туындаған
талаптардың ... және ... ... жаңа ... және ... ... ... ол үнемі жетілу немесе даму процесінде болғанда
ешқашан мүлде тоқтады деп есептеуге болмайды [15].
4. ... ... ... ролі және оған әсер ... экономикасының толығуы мен туризм бір-бірімен өзара тығыз
әрекеттеседі. Жалпы экономикалық факторлар ... әрі ... әрі оң ... Оң әсер ... ... ... ... табылады:
- Нақты табыстың өсуі, бұл кезде тұтынушылар мол қаржыға ие ... ... ... ... ... арта түспек;
- Пайданың барынша тепе-тең бөлінуі, қаншалықты ... ... ... түссе, соғұрлым көп адамдар туристік өнім тұтынатын болады;
- Валютаның тұрақтылығы, егер шетел ... құны ... ... оны көп ... ... ала алады, әрі бұл ... олар ... ... ... ... ... әсер ... факторлар болып мыналар табылады:
- Экономикалық дағдарыс құбылысы;
- Жұмыссыздықтың артуы, жалақының ... және сол ... ... ... тұрақсыз жағдайы, егер шетел валютасының құны жоғары
болса, тұрғындар оны аз алады да, ... ... шет ... ... ... ... болады.
Туризм өзі орналасып, дамыған аймағының экономикасына ... ... ... қоғам өміріне әсерінің ... үш ... атап ... экономикалық, әлеуметтік және гуманитарлық [16].
Туризмнің экономикалық маңызы. Экономикалық ... ... екі ... ... ... ... көбінде бейбіт өмір тіршіліктің процестері
мен қатынастарының экономикалық біртұтас жиынтығы.
- Экономикасының өрістеуінің маңызды ... ... Бұл ... ... ... ... ішкі ... өнімнің өзара бөлінісу арнасы
қызметін ... ... ... Индустриалды түрге ие;
- ... және ... ... ... түрінде көрініс береді;
- Жоғары тиімділігі мен тез салым қайтарымдылығымен сипатталады;
- Жаңа ... ... ... ... ... ... және мәдени құндылықтарды қорғаудың тиімді тәсілі болады;
- Адам ... ... ... ... ... ... түрде
үйлесіп ынтымақтасады.
Дамыған елдерде шетелдік туризмнен түсетін ... қара және ... ... ... түсетін пайдадан екі есе артық ... ... ... туристік сапар барысындағы ... Ол ... ... қайту, мекенде болу барысында тұтынуға шығарған
шығындарының жиынтығымен анықталады [17].
Туристік шығындарға мыналар жатады:
- біртұтас жолсапар;
- ... және ... ... ... ... ... рекреациондық, мәдени және спорттық қызмет түрлері үшін;
- саяхаттың ажырамас бөлігі болып табылатын ... ... ... ... және ... туристік шығындар экономикаға тікелей әсер етеді. ... ... ... ... ... ... өз ... береді.
Туризмнің ел экономикасында тұтастай алғанда қоғамға әсер ету ... ... ... ... ... ... құру ... өз өнімдері
мен қызметтерін ұсыну арқылы пайда ... ... ... мен
қызметкерлерге жалақы мен түрлі төлемдер алуына, ...... ... мен ... ... ... береді.
- Тұтынушылық және кірістік жақтары. Туризм тұтынушылық сұраныстың жаңа
түрін жасайды. ... ... ... мен ... ... ... ... дамуына ықпал етеді. Осының ... ... ... ... ... тұрмыс деңгейі көтеріледі.
Туризмнің арқасында жергілікті кәсіпорындар өсіп өркендейді, оның
ішінде:
- өз кезегінде салық салу ... ... ... ... беретін
мәдени және ойын-сауықтар (музей, көрме, мемориалдық кешендер ... ... ... ... кәсіпорындары мен фирмалары (қоғамдық көлік, автокөлікті жалға
беру, автобустарды ... ... ... ... ... туризмнен табыс табуға бағышталған);
- Сувенирлер даярлаушы, арнайы туристік жабдықтар мен ... ... ... (бұл кәсіпорындардың бұйымдары бүкіл әлемде
көбінесе туристерге ... ... ... ... шетел валютасы ағымынан елге келуіне ықпал
етеді. Әлбетте шетел валютасы тек ... ... ... ... ... сонымен қоса туистер күнделікті шығындары мен қосымша қызметтер үшін
туристік орталықтардағы ақша алмастыру арқылы реттеседі.
Өндірістік құрылымы. Туризм тек ... үшін ғана ... ... ... ... демалу құрылымын жасайды. Жаңа
туристік орталықтардың ... ... ... және ... ... пайда болуымен қабаттаса жүреді, бұнымен қоса
қоршаған инфрақұрылымға, әрі тұтыну ... мен ... ... оң әсер ететін жолдардың құрылысы мен пляждар салынуын айтуға
болады. Туристік инфрақұрылымның ... арғы ... ... ... ... тұрмысының көрсеткіші болады.
Туристердің барған жерінде жұмсаған ақшасы біруақытта сол барған
елдің кірісін де ... Бұл ... ... ... ... алғашқы айналымда түсірген құрал т.б. түрдегі табыстарының
әрбір сомасы есеп шотта қалмай қайта айналымға ... ... ... ... ... ... қайта айналымға салу өсім қосып ... де ... ... ... да бір ... өнім ... үшінші жақ
кәсіпорнына табыс түсіреді. Нәтижесінде өнім қосқан кіріс алынады.
Бұл процесс ел экономикасына жанама әсер етеді. Елдің ... ... ... ... тауар мен қызметті белгілі мерзімде,
белгілі жерде сатып алуының қайталануы ... ... ... ... ... әсер ... мультипликатор деп
аталады. Туризмнің мультипликациялық әсері ... ... ... ... ... алынатын табыс, оның саяхат барысында тауар мен
қызмет үшін жұмсаған ... ... асып ... ... түскенде
көрінеді. Бұл туристік қызмет пен тауар сатудан ... ... бір ... ... ... білдіреді. Туристік кәсіпорын тек
жергілікті тауарларды ... ... ғана одан ... ... ... сол
аймақтың экономикасына жұмыс істей бастайды. Осы табыстан жұмысшыларға
жалақы ... де олар өз ... бұл ... ... мен қызметті сатып
алуға жұмсайды. ... ... ... бір ... қор құруға жұмсалады
да тағы бір бөлігі ... ... ... ... ... төлеуге
жұмсалып, бұл өз кезегінде туризм экономикасынан ... ... ... ағып ... жол ... ... ... өнім өндірісін басқару
және табысты ... ... ... ... ... ... жағынан қаншалықты туристік өнім сырттан әкелінсе,
соншалықты оның сол ... жер үшін ... азая ... ... ... ... ... алғанда туризм экономикасы мешеу қалған,
құрылымы дамымаған аймақтың экономикасының көтерілуіне әсер етеді. ... ... үшін ... аса ... ... табыс көзі болып
табылады.
Туризм жалпы экономикалық мәселелерді шешуге көмегі тигенмен бірақ
туристік ... ... ... болсақ, ол өздігінен тиімді
болып өз алдына дами алмайтынын да байқауға ... ... сол ... ... ... мен басқа да салаларының кешенді
дамуына параллель түрде әсер етеді.
Туризмнің әлеуметтік маңызы. Туризмнің ... ... ... ... ... ... ... психо-физиологиялық қорларын қалпына келтіру және адамдардың
еңбек қабілеттілігі;
- Бос ... ... ... ... орындарын жасау мен тұрғындарды еңбекпен қамту;
- Жергілікті тұрғындардың мәдениетіне әсері;
- ... мен жеке ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі және оның рекреакцияны
тұрақтандыру мен қалыптастыруға бағышталуы.
Әлеуметтік ... ... ... ... яғни ... өзінің міндеттерін ... ... және ... әрі ... біртектіліктен демалу мен қалпына келтіру
болып табылады.
Туристік демалу – бірқалыпты жағдайды өзгерту, өмір ... ... ... әрі ... күй ... жаңа жерлермен танысудың, оның
адамдармен танысуы жалпы пайымын ұлғайтудың және т.б. мүмкіндіктері. ... ... ... ... ... мүмкіндігі [20].
Туристік кәсіпорындар туристік демалуға шақыра отырып, өздерінің
қызметін де ұсынады. Туристер жексенбі ... ... ... де ... мүмкіндік алады. Жастарды ойын-сауықтық тартымды саяхаттарға тарта
білген туристік клубтар жақсы мінезді жастардың ... ... ... ... өз ... ... мақсаттарын дұрыс
орындауына қоғамдық ... ... ... мен ... ... байланысты болады.
Туристік индустрияның дамуы жұмыс қолының ... ... ... ... ең бір көп ... ... талап ететін саласы және сол
арқылы жұмыссыздықтың азаюына мүмкіндік жасайды. Дүние ... ... ... ... ... әлемдегі әрбір 15-ші жұмыс ... ... ... ... ... ... ... даму барысында
түрлі жұмыс қорын басқа ауданнан тартуға ... ... сол ... тұрғындардың санын арттырады. Туризм тұрғындардың өмір сүру
деңгейінің артуына әсер ... ... ... ... басқа да
жұмыстарға қарағанда жұмысшыларға жақсы төлемақы жасайды, ... ... ... ... ... сұранысқа ие.
Кемелденген туризм экологиялық жағдайға екі ... әсер ... ... ... ... ... дәрежеде зиян келтіреді. Яғни адамдардың
өмір ... мен ... және ... ... ... ... ... тұрғындар туризмнің ... ... ... қатарда
автокөліктердің әсерінен ауаның ластануы және жерді экологияға жат әсерін
жатқызады.
Енді бір ... ... ... және ... ... ... ... ол оның қызметінің ең маңызды шарттарының бірі.
Туризм ... ... ... ... ... ... ... мүдделі. Ескерткіштер саны, сапасы, парктердің әсем болуы,
туристердің жақсы ... ... ... әрі ... ... ... жергілікті тұрғындарға кері әсерінің нәтижелеріне мыналарды
жатқызуға болады [21]:
• Машықталынбаған еңбек үлесінің артуы;
• Қоғамдық мінез-құлық әдеттен ауытқу санының артуы
... ... ... ... ... ... ... айналуы;
• Нақты туристік бағыттың өз құндылығын жоюы;
• Жергілікті халықтар мен ... ... ... оң және ... ... барысында жергілікті тұрғындар
өздерін ұлттық, отаншылдық және индивидтік деңгейден ... ... ... ... ... ... ... мәдени және тарихи құндылықтарға, қоршаған ... ... ... тигізбеуге тиіс.
Туризмнің гуманитарлық маңызы. Бұл мағынада жалпы ... ... ... ... ... ... ... мәдениеті, әдет-ғұрыптарын
ұштастыру. Туристер үшін сол ... ... ... ... маңызды
мәнге ие. Саяхат барысында көрген, естігеннің бәрі әдетте ұзақ ... ... ... ... және салт-дәстүрімен танысу
адамның пайымдауын ... ... ... ... туризмнің артықшылығына мыналар жатқызылады [22]:
• Аймаққа ақша ағымының артуы, соның ішінде шетел валютасы;
• Ішкі жалпы өнімнің өсуі;
• Жаңа ... ... ... Туристерде, жергілікті тұрғындар да пайдаланатын демалыс орындарын
жаңғырту;
• Қаржы салымын ... ... ... ... қаржыны;
• Аймақта салық жинағының артуы;
• Туризмнің дамуының теріс салдарларына мыналар ... ... ... ... ... ... ... Туризм арқылы әлеуметтік және экологиялық мәселелердің тууы;
• Егер туризм аймақта негізгі сала болса, басқа ... ... кері ... экономикалық жүйесінде төмендегідей туризмнің өмірлік кезеңдік
циклі болады [23]:
• өндіріс
• қалыптастыру
• өткізу
• тұтыну
Туристік қызмет өндірісі ... ... ... ... ... ... ... жалпы жағдайы мен ... ... ... мәселесі мен аймақтық тұтынушылардың ақпаратпен
жеткілікті қамтылуы секілді ішкі факторларға ... ... ... кез-келгені тіристік ағымды ... ... ... туристік өнеркәсіптің қаржылық тұрақтылығына шешуші әсер ете
алады.
Туристік ... ... ... және оны ... ... нарықта
сату оның күрделі жағы болып табылады. Әрбір жеке көрсетілген туристік
қызмет ... ... ... ... ... және т.б.) ... ... барша қажеттілігін қанағаттандыра
алмайды. Бұндай жағдайда саналы түрде туристік қызме ... ... ... ... ... қажеттілігі туындайды, яғни көптеген
кәсіпорындар мен туристік ассоциациялардың тізе қосып күш ... ... ... туристік өнім шығару. Мұндай қажеттілік
туризм экономикасында ... ... ... ... яғни туристік өнімді тұтынушыға жеткізіп беруді жүзеге
асыратын туроператорлар және турагенттерге аса ... роль ... ... айқындайды [24].
Туризмнің экономикалық жүйесінің соңғы тізбегі – бұл туристік ... Бұл ... ... ... бар. Әдеттегі заттай өндірісте
оның өнімі өндірілген жерден тұтынушы бар ... ... ... ... туризмнің қазіргі жағдайына талдау
2.1 Түркістан қаласының құрылу тарихы
«Қасиетті Түркістан жеріне келген сайын ерекше тебіренемін. ... ... ... мен ... ... ... тер төгіп жүріп өмір кешкен
хан да, би де, батыр мен бағлан да мәңгіге ... ... ... ... ... үшін атқарған қайрат-жігерге толы қызметінің қасиеті
әрбірімізді жебеп-желегей ... ... ... – Орта Азия мен ... ең көне ... бірі. Ол
туралы алғашқы деректер араб жазбаларында ІҮ-ІХ ғғ. ... ... ... ... ... Араб ... ... ибн Кордаубех ат-
Танрази өз жазбаларында: “Көне Шавғар ХІ ғасырға дейін өмір сүрген де, ... қала ... ... ... - дейді. Бұл деректерді қазіргі біздің
археолог ғалымдар да растайды.
Ал қорық ғылыми қызметкерлердің ... ... ... санекрит
жазбаларындағы деректерге қарағанда, Түркістан ... ... ... ... ғғ. өмір ... және сол ... ... ірі мәдени және
рухани орталық болғандығы туралы болжамдар айтылып жүр. ... ... сол ... Қарахандық билеушілердің осында әкелініп жерлене
бастауы, атап ... ... ... ... ... ... ... туып-өскен Ахмет Иассауидің де Түркістан жерінде тұрып, осында
жерленуі жайдан-жай емес екендігі анық.
ХІҮ ғасырда, яғни ... ... ... ... ... ... тілдес халықтардың діни орталығына айналып, “Хазрети Түркістан”
немесе “Кіші ... ... Бұл ... ... ... ... да қолдайды.
ХҮ ғасырда Түркістан Сырдария өңірінің саяси және экономикалық
орталығына ... 1598 жылы ол ... ... хандығының орталығы
болады. Бұған дәлел – А.Иассауи кесенесі төңірегіне қазақ хандарының
жерленуі ... ... ... ... орта ... ... ірі ... орталығы
болғандығы белгілі. Оның мәдени өмірінде дәруіш ақындардың, ... ... да ... ... орын ... ... Ахмет Иассауи бастап, оның шәкірті ... ... ... ... ... ... ... жылдан аса өмірбаяны бар Түркістан – ер жүрек батыр қала.
Монғол-татар, жоңғар шапқыншылығын, қазіргі Орта Азия мен ... ... өмір ... ... мен хандықтардың жаугершілігін көрген қала.
Орта ғасырдағы Сыр бойындағы Сығанақ, Сунақ, ... ... ... ... ... ... де осы ... ғасырдың басынан Түркістан қазақ хандығының, яғни ... ... ... ... мен ... ... ... Түркістаннан Ресейге, Ресейден Түркістанға елшіліктер жүріп отырған.
Түркістанның бүкіл ... ... ... ... ... ... ... Есім, Жәңгір, Тәуке, Абылай, Қазыбек, ... ... ... ... мен Қанжығалы Бөгенбай, Тобықты, Мамай, Қоңырат Сырғақ,
Нияз, ... ... ... ... А.Иассауи сағанасында
орналасқанын айтудың өзі жеткілікті емес пе?!
Өткен дәуірлерде құрылыс саласында қол ... ... ... бойына жинақтаған ғимараттардың бірі, Түркістан қаласындағы күні бүгінге
дейін жақсы сақталып келген кесене.
Бізге жеткен жазба мәліметтерге ... көне ... ... ... ... мұсылманның атақты әулиелерінің бірі, дәруіштер шайқасы –
Ахмет қабіріне ХІІ ғасырдың өзінде-ақ шағын мавзолей ... ... бұл ... ... ... ... ету орнына айналды.
Ахмет Иассауи кесенесінің қасиетті орын ретінде атағының жайылуына ХІҮ
ғасырдың 30-шы ... ... ... ... ... ... қайта гүлдене бастауы ерекше ықпал етті. Алтын ... ... ... ... ... ... ... Темір осы жеңістің құрметіне
ескі мазар ... ... зор ... ... ... Осы тұрғыда Темір тек
діни мақсат-мүддені ғана көздеген еді деу ... Бұл оның ... ... ... ... ... үстемдігінің мызғымас берік
екендігін көрсетуге қажет еді [26].
Құрылысты жүргізуді Темір Мәулен ... ... ... ... ... ... ... жобасын жасауға Темір тікелей
қатысып, негізгі бөлмелерді өзі анықтаған көрінеді.
1991 жылдың 1-ші қаңтарынан бастап Республикалық ... ... ... ... ... ... ... қайта құрылды. Қорықтың
жалпы ауданы 88,7 гектар. Оған бірнеше ... ... ... Қазақ хандарының зираттары (Есім, Тәуке хандар);
• Ұлы ... ... ... қызы ... Сұлтан Бегім мазары;
• Ортағасырлық “Шығыс моншасы”;
• Жер асты мешіті (Аңызға қарағанда, Ахмет 63 ... ... ... ... өмір сүру күнә деп, ... ... ... осы жер
астында өткізген көрінеді. Осында ... ... ... ... ... жазады);
• Шілдехана, белгісіз мавзолей, Гауһар ана, Алқожа ата мавзолейлері,
т.б. ... ... – аса ... ... ... ... 46,5м, ұзындығы 65м. Орталық бөлмесінің төңірегіне түрлі мақсатқа
арналған 35 ... ... ... ... ... ... ... ғана барды. Оның құрылысын Бұқарды билеген Абдолла хан
аяқтайды. ... ... ... мұнаралар мен порталдар қам кесекпен қоршалып,
мавзолей қамалға айналдырылған. ... ... ... ... өз ... ... кесене құрылысын толық аяқтауға тырысқанмен,
ешқайсысы да белгілі бір нәтижеге жете алмаған.
Қазіргі кезде бұл алып ... ... 700-800 жыл ... өмір сүріп,
кейіннен қазақ халқының негізін құраған көне түркі тайпаларының тілі, ... мен ... ... өте құнды дерек болып табылады.
Қалада 1992 жылы құрылған Халықаралық Қазақ- Түрік университеті бар.
Онда 22 мыңнан аса ... ... ... Алматы, Тараз, Шымкент , Кентау
және Анкара қалаларында филиалдары бар.
Университетте 26 елден 500-ден астам ... ... ... Оның ... ... ... Түркменістан, Башқортстан, Дағыстан, ... ... ... және т.б. ... 14 ... 63 ... 74 ... бойынша білім
беріледі. 92 ғылым докторы, 220 ... ... ... ұстаз білім береді.
1997 жылдан жылдан бастап Түркістан ... мен ... ... ... жүйе ... ... ... туралы мәлімет.
Түркістан қаласы Оңтүстік Қазақстан ... ... ... 170 км. ... орналасқан. Қаланың шығысы тарихи ... ... ... және ... ... батысы Қызылорда облысының
Жаңақорған ауданымен шектеседі. Әкімшілік аумағы 9,4 мың ... ... ... 1 ... қала ... саны 198813 ... құрады,
құрамына 12 ауылдық әкімшілік және 5 мөлтек аудан кіреді. Қалада 46 ұлттың
өкілі тұрады.
2.2 ... ... ... ... ... ... ... санатына жатқызамыз.
Олардың қатарына көне сәулет құрылыстары, ... ... ... ... мен қорғандар, жартастағы жазулар, таңбалар және тарихи
орындар жатады. Аталған мұралардың заңдылықтарына ... ... ... ... ... маңайында жиі-жиі ұшырасады. Жалпы
Қазақстан аумағында қазіргі уақытта 25 ... ... ... ... және ... ... сынын жоймай жеткен үлгілері тіркелсе,
зерттекшілердің пайымдауынша, Түркістан ... ... ... саны ... ... ... тарихи кезеңді қамтитын тарихи-мәдени мұраларымыз ... мол ... ... ... ... ішінде көне Түркістан қаласында
орналасқан Қожа Ахмет ... ... ... ... ең
негізгісі. Қожа Ахмет Ясауи кесенесі тарихи-мәдени ... ... ашық ... ... ... ... ... маңындағы көптеген ... ... ... саны ... ... ... ... мемлекеттік тарихи-
мәдени қорық мұражайы құрылған. Оның құрамына Қожа ... ... ... оның ... қалпына келтірілген сәулеттік құрылыстар мен Күлтөбе
қалашығы, ортағасырлық Түркістан қаласы археологиялық ескерткіш ... осы ... ... ... ... болып табылатын 88,7 га жер
негізгі қорғау аймағы деп бекітілген.
Оңтүстік ... ... ... ... (бұл ... ... мен Кентау қаласының аймағы сөз болып отыр) ежелден-ақ шартарапқа
кетіп жатқан керуен ... ... жері ... ... Ұлы ... басталған керуен жолы (Сыр жолы) Сырдарияны жағалап отырып Арал
теңізіне, онан әрі ... ... ... ... Еуропада өткен, ал
Сырдарияның бойындағы ежелгі ... ... ... мен Жетіқоңыр
керуен жолдары Қаратаудан асып, Сарыарқа ... ... ... Бұл ... әр түрлі кезеңдерінен сақталған тарихи-мәдени ескерткіштерге
бай өлке. Ескерткіштер Сырдарияның жағасынан бастап Қаратаудың қойнауына
дейінгі ... ... ... ... ғылымға белгілі болған
археологиялық ескерткіштердің жалпы саны 350, ... ... ... ... ... ерте ... ... мен ортағасырлық обалар мен
оба қорымдары, ежелгі және орта ... елді ... ... мен
бекіністер, қарауыл төбелер, тасқа салынған сурет орындары, кәріздер бар
[28].
Тас ғасырынан тұрақтары Қаратау ... тау алды ... ... тас ... топырақтан үйілген әр түрлі тарихи
кезеңдердің обалары тау ... тау үсті және тау алды ... Кіші ... аумағы 4-5м, биіктігі ... ал ... ... 40-50м-ге дейін жетеді, биіктігі 5-6м. Қаратаудың оңтүстік-
батыс беткейіндегі тау алды ... мен ... ... ... аймағында 100-ге жуық ежелгі, орта ғасырлық бекіністе, елді
мекендер, қарауыл төбелер, ... мен ... бар, ... ... мен ... ... ... керуен жолдарының бойында
жатыр, үлкен қалалар бір-біріне 10-20 км ... ... ... ... Қарашық, Сидақата, Сауран қалалары. Елді ... ... бір ... ... ... тау алды жазығында
кездеседі. Қазақ хандықтары кезіндегі тастан салынған бекіністер ... ... ... ... ... және ... ... қарауыл төбелер мен қарауыл мұнаралары Қаратаудың
теріскейге өтетін шатқалдарының бойында, асуларда, тау алды жазығында және
елді ... мен ... ... биік ... ... ... ерте ... және ортағасырлық тасқа салынған суреттер Қаратаудың
оңтүстік-батыс беткейіндегі Қоржайлау, Жыңғылшық, ... ... ... ... ... ... ... өзендері мен
шатқалдарында, Бессаз шыңы төңірегінде сақталған. ... ... ... ... ... ... ... қабан, адамдар бейнеленген.
Ортағасырлық қалалардың төңірегінде каналдар, арықтар, егістік
алқаптары сақталан, ... ... ... ... ... алды ... орналасқан Майдантал, Абай, Бабайқорған, ... ... ... ... мен оның ... ... ... баға жетпес жәдігерлер тарихымыздың куәгерлері болып табылады,
оларды әр ... ... ... енгізуге болады.
3. Түркістан аймағының туристік бағыттары
Түркістан қаласы мен ... ... ... ... екенін, өзіндік табиғатын және географиялық орналасу ерекшелігін ... ... ... бұл ... ... тарихи - өлкетанушылық
экологиялық салаларын, келешекте этнотуризмді дамытуға болады.
Тарихи-өлкетанушылық туризм. Туризмнің бұл саласының негізгі ... ішкі ... және ... ... ... ... мен
Түркістан аймағымен бай тарихымен жан-жақты таныстыру.
Тарихи-өлкетанушылық туризмді келесі бағыттар бойынша ... ... ... ... ... ... ... сақинасы
- Қаратау ескерткіштері
- Транзиттік бағыт
- Түркістанның киелі орындары
- Оңтүстіктің алтын шеңбері
- Түркістанның ... ... ... ... ... бағыты туристер мен өлкетанушыларды Түркістан
қаласының тарихымен, онда ... ... ... ... ... ... ... туралы қысқаша түсініктеме
береді. Бұл бағытқа кіретін ескерткіштер:
- ежелгі Күлтөбе қаласы
- ортағасырлық Түркістан қаласы
- Қожа Ахмет Ясауи кешені
- Есімхан кесенесі
- ... ... ... кесенесі
- Қылует жер асты мешіт музейі
- Ортағасырлық монша
- Құмшықата жер асты мешіті
- Түркістан тарихи музейі
- ... ата ... ... ана ... Түркістан қаласындағы тарихи орындар мен ғимараттар
- Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық Қазақ -Түрік университеті
- Ғылым орталығы, ... ... ... ... (I мың жыл, ортасы-XIVғ.) кейінгі ортағасырлық
Түркістан қаласының ... ... Қожа ... Ясауи кесенесінің 350 ... ... ... ... ... ... ... Ескерткіштің
көлемі 120х150м, биіктігі 9м. Жүргізілген археологиялық қазба жұмыстарының
нәтижесінде Күлтөбеден Түркістан қаласының 1500 ... ... ... табылған.
Ортағасырлық Түркістан қаласы (XV-XIXғғ) Түркістан қаласының
оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Қала ... ... және ... ... батыс және оңтүстік-батыста жобасында төртбұрышты болып
келген ... ... оның ... 23,5 га (350 х 670м). ... ... ... мұнара мен қабырға қалдықтары салынған. Қаланы
айналдыра ... ... ... 3 км ге ... ... ... қала цитаделі Монғол шапқыншылығынан кейін қалыптасып,
XV-XVIғғ. кесененің батыс жағында шахристан пайда ... ... ... ... ... ... Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің,
XII ғ. өмір ... ұлы ... ... ... ... қалаушы Қожа Ахмет
Ясауидің бейітінің үстіне ХІV ғ соңында Әмір Темірдің бұйрығымен салынған.
Бұл ғимарат өз ... ... ... ... жетістіктерін бойына
жинаған құрылыстарының бірі.
Кесененің көлемі 60х50 м, ... 38 м. ... ... ... ... ... ... табылады. Оның негізін жамағатхана, қабырхана,
мешіт, үлкен және кіші Ақ сарай, ... ... ... және хужра
бөлмелері құрайды.
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі ЮНЕСКО-ның мұралары ... ... ... (XVIIғ) ... кесенесі жобасында төртбұрышты
құрылыс. Оның фасаттары сырлы плиткалармен қапталған. ... ... ... Архитектуралық, археологиялық зерттеулерге қарағнда бұл
құрылыс XVII ғ. салынған. Кесенеге ... ... ... ... ... ірі ... қайраткері Есімхан (1598-1628жж) жерленген.
Рабия Сұлтан бегім кесенесі (XVғ) Рабия Сұлтан ... ... ... Ол ішкі ... ... және 4 ... ... Бұл құрылыс туралы алғашқы деректер XVI ғ. бастап кездеседі. Рабия
Сұлтан бегім Ұлықбектің қызы, Әмір ... ... ... ... ханы ... ... болған.
Қылует жер асты мешіт (XII - XIX ғғ) Қылует жер асты ... ... ... ... 150 м ... ... Қылует жер асты
мешітінің салынуын ... ... ... ... XII-XIX ғғ ... ... XX ғ 40-шы жылдарында толығымен бұзып қыштарын зауыт
салуға қолданған. ... ... ... 1941 жылы
жасалынған макетке сүйенен отырып Қылует жер асты мешіті ... ... ең көне ... - ғархана (XIIғ) бөлмесі болып табылады.
Жер бетінен 4 метр тереңдікте орналасқан бұл бөлменің көлемі 1,5 х 1,5 ... 1,6 м. Аңыз ... ... Ясауи пайғамбар жасына (63 жас) толған
соң қалған өмірін осы бөлмеде ... ... ... ... ... мешіт, дәретхана шаруашылық бөлмелері жатады. Ал XVIII-XIX ғғ
құрылыстың солтүстік ... ... ... ... ... [32].
Ортағасырлық монша (XVIғ) Ортағасырлық шығыс моншасы Ахмет Ясауи
кесенесінен оңтүстік шығыста, 150 м ... ... жеті ... тұрады.
Монша 1978 ж. дейін жұмыс істеп келген, 1979 ж. бастап оның негізінде Шығыс
моншасы музейі ашылған.
Құмшықата жер асты ... ... ... ... ... оңтүстік-
шығыста, 1 км жерде орналасқан. Жер асты ... ... ... ... қатарына жатады. Күйдірілген қышпен салынған. Құрылыс екі
бөлмелі, түпкі бөлме төртбұрышты өлшемі 2х2 м, ... 1,6 м, ол ... ... 2,5, ... 2 м ... бөлмемен байланысқан.
Түркістан тарихи музейі. Музей 2000 ж. ашылған. Музей орналасқан
ғимарат XIX ғ ... ... ... ... ... Түркістан тарихи
музейінің экспозициясы 8 бөлімнен тұрады [33]:
1. Тас, қола және ерте темір ескерткіштері
2. ... ... ... ... ... ... Ясы қаласы
5. Қожа Ахмет Ясауи – «Түркістан пірі»
6. Ескі Түркістан қаласы
7. Түркістан - Қазақ ханлығының астанасы
8. Түркістан –түркі ... ... ... ата ... (XIIғ) ... ... ХІІ ғ. ... Кесене
толығымен қайта қалпына келтірілген. Аңыз ... ... ата ... ... ... болған.
Гаухар ана зираты (XIIғ) Түркістан қаласынан оңтүстік-шығыста 1 км
жерде орналасқан. Аңыз бойынша Гаухар ана Қожа ... ... қызы ... Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті. ... ... ... ... ж. Қазақстан мен Туркия президенттерінің шешімімен ол Халықаралық
қазақ-түрік университеті ... ... ... ... ... ... ... Шымкент, Алматы, Кентау институттары мен ... ... ... ... ... ... Халықаралық қазақ-
түрік университеті Сенатының шешімімен 2001 ж. ... ... ... ... ... ... ... және Баспа
бөлімінен тұрады.
Археология музейі ... бас ... ... ... 200 м кв. ... ... 4 бөлімнен тұрады:
- Тас ғасыры
- Қола ғасыры
- Ерте темір ғасыры
- Орта ғасырлар
2. Түркістанның Алтын Сақинасы бағытының ұзындығы ... ... РАФ, УАЗ, ... жүруге арналған. Бағыттың мақсаты туристерді,
өлке танушыларлы ... ... ... ... ... ... қаласынан көлікпен шыққан туристер тас
ғасырының Шоқтас тұрағында, ерте Темір ғасырының Әшір, Хантағы обаларында,
Хантағы ... ... ... ... Сидақата, Қарашық
қалаларында болып, оларда ... ... ... ... ... ... келеді.
Шоқтас тұрағы Түркістаннан 25 км солтүстік-шығыста, Кентау-Ащысай
жолының жағасында орналасқан ... ерте тас ... ... ... Бұл ... Қазақстан мен Орталық Азияда сирек кездесетін
ескеркіштердің бірі. Шоқтас ... ... ... - ... ... ... ... кезінде тастан жасалынған еңбек құралдыр ... ... ... ... табылған. Шоқтас тұрағы қазақ жеріндегі ең
ежелгі ескерткіштердің бірі.
Ерте темір ғасырының Әшір ... ... ... ... ... 3,2 км ... Хантағы өзенінің оң жағалық жарқабағында орналасқан.
Тастан, тас аралас топырақтан үйілген обалар оңтүстіктен солтүстікке қарай
созылып ... ... ... ... биік төбенің үстінде тұрған
хан обасының аумағы 36 м биіктігі 6 м.
Ерте темір ғасырының Хантағы ... ... ... ... ... 6,5 км ... ... жағасында, Хантағы тауының ... ... тас ... ... ... обалардың аумағы 4-12 м,
биіктігі 0,2 -1,3 м.
Хантағы төрткүлі (VIII-XIIғғ.) Хантағы ауылының солтүстік шетінде
орналасқан. ... ... төрт ... ... ... ... м, ... биіктігі 3 м, ені 8-10 м.
Ортағасырлық Ішкент (VII-XVIIІғғ.) қаласы Қарнақ ауылында орналасқан,
жазба деректерде Махмұт ... (XІғ), ... ... ... ... ... ... 100х150 м, биіктігі 1-1,5 м, оның
солтүстік- батыс бұрышында орналасқан цитадельдің көлемі 60х70 м, ... м ... ... Ясауи кешеніндегі Тайқазан XV ғ осы қалада құйылған.
Ортағасырлық Сауран қаласы (XIII-XVIIIғғ) Түркістаннан 40км солтүстік-
бастыста ... ... мен ... ... ... оң ... 8 км жерде орналасқан.
Қазіргі күнде ортағасырлық Сауранның орны солтүстік-шығыстан ... ... – 800 м-ге, ... солтүстік-шығысқа қарай - 500м-
ге созылып жатыр, биіктігі 2 м. Қаланың пахса мен ... ... ... биіктігі 3-6 м, оны сырттай терең ор қоршаған. Осы ... XVI ғ, өмір ... ... и ... ... деп ... ... қоршаған
ордың кеңдігі мен тереңдігі сондай, оны өзен деп қаласын». ... ... және ... ... ... ... ... 20м
келетін коридор тәрізді болып жатыр, оларды жан-жағынан мұнаралар қоршаған.
Қала ... ... ... мен ... жағалай салынған көптеген
құрылыс қалдықтары сақталған. Ортағасырлық ... ... ... ... ерекше техникалық тетіктердің арқасында щайқатылып
тұратын екі мұнара болғаны айтылған. Осы мұнаралардың XIX ғ. ... ... ... ... ... ... ... бірде-бір
деректе мұнаралардың нақты орналасқан жері ... ... ... ... өз заманындағы таңғажайып құрылыстардың
бірі болған қос мұнара ... ... ... ... ... ... ... жатқан жерде орналасқан болса керек. Дегенмен
бұл ... ... ... ... жері ... ... ... жұмыстары кезінде ғана анықталуы мүмкін.
Сауранның төңірегіде кең алқапты алып жатқан қала аймағы, ... ... ... ... суреттер бойынша қала аймағында 320-ға
жуық қора-жайлы жер бөліктер есепке алынған. Қалаға және оның ... ... ... ... және ... ... ... XVI ғ авторы
Васифидің айтуына қарағанда басын Саураннан 7 км ... ... ... ... ... ... 200 ... қатысқан. Сауранның
кәріз жүйесінің бір қатары осы уақытқа дейін сақталған.
2005 жылдан бастап ортағасырлық Сауран ... ... ... ... ... кең көлемде археологиялық ... ... ... ... ... ... ... бөлігінен мешіт, медресе және солтүстік -шығыс қақпасының бірнеше
тарихи ... ... мен оған ... тас жолы ашыла бастады.
Ерте ортағасырлық Сидақата қаласы ... ... 18 ... ... ... 2 км ... орналасқан. Қаланың
жалпы көлемі 9,1 га, жобасында алты бұрышты болып келген шахристанның
көлемі. 6,2 га, оның ең биік ... ... ... ... ... 14 ... сырттай қоршап жатқан жатқан 10-70 м келетін ... ... м. ... қаласының әртүрлі бөліктерінде 1998, 2002-2005 жылдарда
жүргізілген археологиялық қазба жұмыстарының барысында оның ... өмір ... ... көптеген бөлмелер, құрылыс қалдықтары
ашылып әртүрлі археологиялық заттар табылған.
Ортағасырлық Қарашық қаласы (VI-XIV ғғ.) ... 8 км ... ... оң ... ... ол ... бөліктен
(шахристан, цитадель,рабад) және шаруашылық аймағынан тұрады. Шахристанның
көлемі 220х135-200 м, биіктігі 8-9 ... ... ... ... ... 40х-40 м, ... 1,5-2 м. ... рабадтың көлемі 400х460м, биіктігі 3-4 м. Қаланың орталық бөлігін
сырттай ... ... ... ... кең ... қамтығын, оны қоршаған
қамал құландысының ені 10-12 , ... 2-3 ... жж. ... ... ХҚТУ Тұран археолгиялық экспедициясы
Қарашық қаласының цитаделінде кесік салып, оның VI-XIV ғ. ... ... ... ... ... қабатынан X-XIV ғ, кезіндегі ... ... ... ... ... ... IX-Xғғ. кезінде
әбзелдерінен жерленген жылқының сүйегі табылды. ... ... ... XIII-XIV ғғ ... ... үй ... мен ыдыс
күйдіретін құмдандар кешен ашылды.
3. Қаратау ескерткіштері ... ... ... ... ... ... ... беткейіндегі Біресек, Үшөзен,
Қызылата мен Өгізтау шатқалында орналасқан археологиялық ескерткіштерді
таныстыру. 3-4 ... ... ... ... 400-450 км. Бұл бағыт
автокөлікпен және жаяу ... ... ... ... ... Біресек, Үшөзен, Қызылата жіне Өгізтау ... іске ... ... ... ... 100 км. Осы ... жүрген туристер
Біресек өзені мен оның ... ... ... ... танысады.
Ерте темір ғасырының Алмалысай обалар қорымы Біресек ауылынан 8,7 ... ... ... ... ... үйілген обалардың
аумағы 8-20 м, биіктігі 0,4 -2,5 ... елді ... ... ... ... 9 км ... өзеннің оң жағасында орналасқан. Төртбұрышта елді мекенінің ... м, ... 1,5-2 ... ... ... қабырғалары тастан
қаланған үш бөлмелі құрылыстың көлемі 14х6 м ал солтүстік ... ... 15х5 ... елді ... Түркістаннан шығып Қаратау арқылы Созаққа
өтетін, Біресек өзенін жағалып жүрген ортағасырлық керуен жолының ... ... ... ... ... ... Біресек ауылынан солтүстік
шығыста 10-18 км аралықта бірнеше топ болып ... ... ... ... ... Обалар тастан үйілген аумағы 6-20 м,
биіктігі 2,4-2,8 м. ... ... ... ... ... ... 12 ... 3 м, осы обада жүргізілген қазба жұмыстары кезінде үйілген тастың
астынан көлемі 2,3 х 2,4 м ... ... ... кұм ... ... ... Оның ... 2 м, ені 0,5 м келетін есігі
оңтүстік қабырғасында орналасқан. ... ашу ... ыдыс ... Бұл оба ерте заманда-ақ тоналған.
Есекбел бекінісі (VI-IХғғ,) Біресек ауылының солтүстік шығысынан 11 км
жерден, өзеннің оң жағасындағы биік төбеде ... ... 50х56 м, ... м ... жартастың үстіне салынған. Бекіністің солтүстік бөлігінде
биіктігі 3 м, көлемі 10х12 м ... ... ... ... ... есік арқылы шығуға болады. Есекбел бекініс Біресек өзені ... ... ... ... ... тұруға өте қолайлы жерге салынған,
онан Біресек өзенінің шатқалы бірнеше км ... ... ... тасқа салынған суреттері (Қола, ерте темір ғасыр) Біресек
өзенінің саласы Жыңғылшық ... оң ... ... ... 1982 ж ... З.С. Самашев ашып, зерттеген. Жыңғылшықтағы
тасқа салынған суреттерді ... жж. ... ... ХҚТУ ... экспидициясының тасқа салған суреттертді қайта зерттеп ... ... ... ... Суретерде «құс тұмсықты бұғылар», түйе,
тау ешкілері, жылқылар, бұқа турлар, күн бейнелері, антропоморфты бейнелер
салынған.
5. Байылдыр бағытының ... 130км. Осы ... ... ... ... мен ... археологоиялық ескерткіштерімен танысады.
Ортағасырлық Аша қаласы (VI-XIIғғ) Аша ауылынан 1,3 км ... ... 12,7 км ... Байылдыр өзенінің сол жағында
орналасқан. Қала екі бөліктен тұрады оның оңтүстік бөлігінің ... ... ... 13 м, ал ... 3 м сай ... ... солтүстік бөлігінің
ұзындығы 130 м, ені 7м, ... 8 м. ... Аша ... ... ... барып, Аша арқылы теріскейге өтетін керуен жолының бойында
орналасқан.
Аша бекінісі (XV-XVIғғ) Аша ауылынан 1 км ... ... 12,8 км ... ... өзенінің оң жағасындағы биіктігі 180
м келетін оңтүстік және солтүстік жақтары тік ... ... ... ... Оны қоршаған тас қаландының ені 1-1,5 м, биіктігі 1-2 м. Тас
қаландының солтүстік және ... ... ... ... ... ғасырының Бозбұтақ обалар қорымы Аша ауылынан 1-2,4 км
солтүстік-батыста ... ... ... ... ... 6-15 м,
биіктігі 0,3-1,3 м.
Ерте темір ғасырының Балағайып обалар қорымы Аша ... 1 ... ... ... ... Балағайып үңгіріне жақын жерде
орналасқан. Тастан, тас аралас топырақтан үйілген обалардың аумағы 7-16 ... 0,6-2,5 ... ... ... Аша ауылынан 2 км солтүстікте Байылдыр өзенінің
оң жағасындағы биік таудың басында орналасқан. Оның ... ... ... жағы тік ... құз ... келген, ал батыс жағы қалыңдығы
1,5-2 м келетін ... ... Тас ... оның ... ... ғана кіруге
болады. Қамалдың ішінен ыдыс сынықтары кездеседі. Халық аузындағы аңыздарға
қарағанда, ел басына күн туғанда ... осы ... ... оның ... ... ... ... Қамалдың бір жерінде шыңырау құдық болған
деседі. Тас қамал Байылдыр өзенін ... ... Аша ... ... ... ... ... орналасқан.
6. Қызылата бағытының ұзындығы 140км. Осы бағытпен жүрген ... ... ... ... ... ... қамалдарымен және
ерте темір ғасырының обаларымен танысады.
Қырыққыз қамалы (XV-XVIғғ) ... ... 16,9 км ... ... сол ... биік төбеде орналасқан. Қалыңдығы 2 м
келетін ... ... ... Олардың қазіргі сақталған биіктігі
2,5-3 м. ... ... ... ... орындары байқалады. Оған кіретін,
екі жағы таспен қаланған есік шығыс қабырғада орналасқан. ... ... ... ... ... ... (XV-XVI ғғ) Кентау қаласынан 17 км солтүстікте,
Қызылата өзенінің сол ... биік ... ... ... ... ... қаланға. Оның солтүстік жағында бірнеше
бөлмелердің орны байқалады. Қамалға ... есік ... ... ... [34].
Қырықсыз бен Балақорған қамалдары Түркістаннан шығып, Қаратаудың
теріскей бетіне ... ... ... ... ... ... ... ғасырының Қырықсыз және Балақорған обалары қорымдары Кентау
қаласынан 17,3 км солтүстікте, Қызылата өзенінің жағасында ... ... ... ... 4-15 м, биіктігі 0,5-1,2 м. Олар
тізбектеліп ... ... ... созылып жатыр.
7. Өгізтау бағытының ұзындығы 140 км. Осы бағытпен жүрген ... ... ... ... ... танысады.
Өгізтау қаласы (XV-XVI ғғ) Серт ауылынан 16,9 км солтүстік-шығыста,
Қысқаша ... сол ... ... ... ... ... ... жатқан, жобасында төртбұрышты болып келген
қалашықтың көлемі 110х140 м, биіктігі 3-4 м. Оның ... ... ... ... ... ... есігі батыс жағында
орналасқан. Қаланың ... ... ... ... ... ... байқалады.
Өгізтау қорымы (XV-XVI ғғ) Ортағасырлық Өгізтау қаласының ... ... ... ... ... және ... жақын
орналасқан жобасында тікбұрышты және төртбұрышты қырынан көмілген тас
қоршаулар бар. ... ... ... ден 2,6-3,1 м-ге ... ... ретсіз орналасқан, кейбір қоршаулардың басына жобасында төртқырлы
болып келген тас бағандар қойылған, осындай бір бағанның қырлары 22х27 см,
биіктігі 1,4 м. ... ... ... ... саны 400-ден асады.
Өгізтау тас бекінісі (XV-XVI ғғ) Серт ауылынан 16,9 км солтүстік
шығыста, тау ... ... мен ... өзендерінің қосылар жерінің
солтүстік-батысындағы жан-жағы тік Өгізтау ... ... ... 0,4 км ... өзен деңгейінен 150 м биіктікте ... ... ... ... жатқан таудың сүйірленіп
келген солтүстік-батыс бөлігіндегі көлемі 85х50м алаңды ... ... ... қоршап тұрған қамал тастан қаланған, оның жалпы ұзындығы 80
м, ені 1-2,2 м, ... ... 0,5-2 м. ... және ... ... ... ... алаңның ортасындағы үйілген тастың аумағы 6 м, биіктігі 0,7
м.
Өгізтау елді мекені ... ... ... оң ... ... 0,2 км оңтүстік батыста орналасқан. Жобасында алаңды төбе
тәрізді болып келген елді мекеннің көлемі 35х55 м, оның алаңының ... ... м, ... 5м. Алаңның ортасындағы ойдың аумағы 15 м, тереңдігі 1м.
Ерте темір ғасырының Өгізтау обалар қорымы Серт ауылынан ... ... км ... ... жолының жағында орналасқан.
Тастан тас аралас ... ... ... ... 7-13 м биіктігі 0,3-
1,3 м.
Ерте темір ғасырының Өтегенбұлақ обалар қорымының Серт ауылынан 17,8
км ... ... ... ... сол ... ... ... обалар солтүстіктен оңтүстікке қарай тізбектеле орналасқан, ... м, ... 0,4-2,5 м. ... обалардың солтүстік- батыс, оңтүстік-
батыс бөліктерінде төртбұрышты қосалқы құрылыстары бар.
Ерте темір ғасырының Доланабұлақ обалар қорымы Серт ... 19 ... ... ... тас аралас топырақтан ... ... 6-15 м, ... 0,2-0,9 ... ... ... арқылы автокөлікпен өтетін туристерге арналған
бұл бағытың мақсаты-туристерге Түркістан қаласы мен ... ... ... ... ... Бағыт екі күндік.
Алғашқы күні туристерге Түркістан ... ... ... ... ал ... күні ... Қарашық, Сидақата,
Сауран қалалары көрсетіледі. Түркістан- Қарашық - Сидақата-Сауран бағытының
ұзақтығы 60 км [36].
Түркістанның ... ... ... ... ... зиярат етуге келген сыртқы және ішкі
туристер мен жергілікті тұрғындарға Түркістан қаласы мен оның ... ... ... ... ... зиярат еткізу. Бұл бағыт
бойынша зиярат етуге келген ... мен ... ... ... ... зиярат етуіне болады:
- Арыстан баб кесенесі
- Гаухар ана бейіті
- Қожа Ахмет Ясауи ... ... ата ... Қарнақ медресесі
- Үкәшата бейіті мен құдығы
- Жылаған ата бұлағы
Оңтүстіктің алтын шеңбері бағыты
Бұл бағытының мақсаты - Түркістан қаласына келген туристерге ... ... ... ... ... ... жүруге арналған бұл бағыттар оңтүстік Қазақстан облысының
Түркістан – ... ... ... ... өтеді. Бағыттың жалпы ұзындығы 900 км. Осы бағыт
бойынша автокөлікпен жүрген ... ... ... ... танысады:
- Ортағасырлық Түркістан қаласы
- Ортағасырлық Алтын төбе ... ... баб ... ... ... қаласы
- Отырар музейі
- Бөріжар обала қорымы
- Қажымұқан өзені
- ... ... ... ... ... ... ... ата кесенесі
- Абділ Азиз баб кесенесі
- Қарашаш ана кесенесі
- Ортағасырлық Қобалбұлақ қаласы
- Ортағасырлық Төрткүлтөбе қаласы
- Ортағасырлық Керейт қаласы
- Қара ... ... ... ... төбе ... ... ана кесенесі
- Ортағасырлық Баба ата қаласы
- Ортағасырлық Шолаққорған
- Ортағасырлық Созақ қаласы
- Қарабура кесенесі
- Ортағасырлық Ақсүмбе қаласы
- Сауысқандық тасқа ... ... ... ... елді ... Ортағасырлық Сығанақ қаласы
- Ортағасырлық Ордакент қаласы
- Ортағасырлық Сауран қаласы
- Ортағасырлық Қарашық қаласы
Сурет 1: Түркістан аймағындағы туристік бағыты
Ортағасырлық Түркістан қаласы. XV-XIX ғғ. ... ... ... ... ... Қала ... ... және рабад
бөліктерінен тұрады. Цитаделден батыс және ... ... ... келген шахристан орналасқан, оның көлемі 23,5 ... ... және ... ... ... қыбарға қалдықтары
сақталынған. Қаланы айналдыра қоршаған қабырғаның ... 3 ... ... хандығының астанасы болған Түркістан қаласында орналасқан тарихи-
археологиялық ескерткіштер: ортағасырлық Түркістан қаласы, ежелгі ... Қожа ... ... ... Есімхан кесенесі, Рабия Сұлтан бегім
кесенесі, Қылует жер асты мешіт музейі, ... ... ... ата ... ... ... тарихи музейі, Әл-Қожа ата кесенесі, ... ... ... ... ... ... мен ... [37].
Алтынтөбе. І-ХІ ғғ. Оңтүстік ... ... ... ... ... 8 км ... ... орналасқан. Жобасында алаңды төбе
тәрізді болып келген шахристаны мен цитаделінің биіктігі 17м. Алтын ... ОҚАЭ ХХғ. 70-80 ... ... ... ... әр түрлі тарихи кезеңдерден сақталған құрылыс қалдықтарын ... ... ХХ ғ басы ... ХІІ ғ өмір ... белгілі сопы
Арыстанбабтың бейітінің үстінде салынған. Алағашқы ... ... XVIII ғ ... ... ... ... ... орнына күмбезді
ғимарат салынған. XVIII ғ салынған кесене құрылысы ... өте ... ... ... 1971 ж. ... мүшкіл жағдайын ескере отырып
кесенені толығымен бұзып ... ... баб ... көп ... құрылыс болып табылады. Кешен
құрылысы негізгі көрхана бөлмесіне қосымша салынған ... ... екі ... ... және шаруашылық бөлмелерден
тұрады.
Отырар ... І-XVIII ғғ ... ... ... ... ... ... солтүстік-шығыста орналасқан. Ортағасырлық
Отырар қаласының цитаделі мен шахристаны жобада бесбұрышты болып келеді,
оның биіктігі 18 м, ... 20 ... ... ... ашылған қаланың орталық мешітінің орнында
концервация жүргізіліп, ашық ... ... ... ... Музей Отырар ауданының орталығы Шәуілдір ауылында
орналасқан.
Қараспантөбе қаласы. VIII-XIIғғ. Қараспантөбе ... ... 1км ... Арыс ... жағасында орналасқан. Қала цитаделі
жобасында төртбұрышты болып келеді, оның көлемі ... ... ... ... І-VIII ғғ ... ... ауылының жанында, Арыс сол
жағасын бойлай ұзындығы 5-7 км, ені 1-2,5 км ... 1 және 2 ... алып ... ... ... ... ... орталығы Темірлан ауылында
орналасқан.
Шымкент қаласы. VII-XIXғғ Ортағасырлық Шымкент қаласы ... ... ... ... және ... өзендерінің аралығында
орналасқан. Қала жобасында төртбұрышты болып келеді, оның көлемі 180х210м,
т биіктігі 15-25 м.
Сайрам ... ... ... ... Сайрам қаласы
Сайрам ауылында, Сайрамсу өзенінің оң ... ... Қала ... ... ... биіктігі 3-5 м.
Ибрагимата кесенесі. XVIІ-XX ғғ басы. Күйдірілген қыштан салынған
кесене Сайрам ауылының ... ... биік төбе ... Аңыз ... Қожа ... ... ... Ибрагим шейх бейітінің
үстінде салынған кесене жобасында ... ... ... ... XVI-XVII ғғ. ... ... ... құлаған соң XIXғ соңы-ХХ
ғасырдың басында шатыры қайта салынған.
Әбділ-Азизбаб ... XIX ғ ... ... ... ауылының
солтүстік бөлігінде, есік қорымда орналасқан. Күйдірілген қыштан ... ... ... көлемі 6,3х6,3м. Кесенеде XIX-ХХ ғғ бірнеше
рет ... ... ... ана кесенесі XVIII ғ Кесене ... ... ... ескі ... ... орналасқан. Күйдірілген қыштан салынған
кесене жобасында ... ... 6,3х6,3 м. ... аңыз ... Қожа
Ахмет Ясауидің анасы Қарашаш ана бейітінің үстінде салынған. Кесенеде XIX-
XX ғғ бірнеше рет ... ... ... ... ... ғғ. ... ... жанында, ақсу
өзенінің сол жағасында орналасқан. Қала жобасында ... ... ... 300х300 м, ... 7-8 м. ... оның ... бөлігінде
орналасқан, оның көлемі 30х50м, биіктігі 10-11 м.
Төрткүл қаласы VIII-XII ғғ Шарапкент ауылының ... ... ... сол ... ... Қала ... мен цитаделден
тұрады. 2002 ж. Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ-дың ... ... бұл ... ... ... ... қазба жүргізді.Қаланың
сыртынан XI-XII ғғ шығыс моншасының орны ашылды.
Керейт қаласы. VІ-Xғғ. Мақталы ауылының шығыс ... ... үш ... болып келген,орталық бөлігінің көлемі 60х40м, биіктігі
7 м; шахристан көлемі 120х100 м, ... 3-3,5 м; ... ... 0,3 ... тұрағы. Б.д.д 5-4 мың жылдық. Қараүңгір ауылынан 15 км
солтүстікте, Қараүңгір өзенінің оң ... ... ... ... ... ... оның ені 20-25 м, ұзындығы 21 м, биіктігі 2-16 м.
Қараүңгірде 1959 ж. ... ... 2002 ж. Ж. ... ... төбе ... VIII-XV ғғ ... ... оң жағында,
Ақбастау тас жолы бойында орналасқан. Жобасында 2 алаңды болып келеді,
көлемдері батыс ... 80х85 м, ... 7-8 м; ... ... ... 5-6 м.
Домалақ ана кесенесі. XX ғ басы. Ақбастау ауылынан 5 км шығыста
орналасқан. Кесене ХХ ... ... ... кеткен мазар үстіне ... ... ... ... тәрізді болып келеді, Сыртқы фасат
жағында алты ойығы бар.
Баба ата қаласы. VI-XV ғғ. Баба ата ... ... Баба ... сол ... ... Ортағасырлық қала цитадел, шахристан
және бірнеше рабаттан тұрады. 1953-1954, ... ж.ж ... әр ... ОҚАЭ ... ... ата ... XIX ғ соңы. Ортағасырлық Баба ата қаласында
орналасқан. Екі күмбезді болып ... ... ... ... салынған.
Кесененің ішіне жазу және өсімдік үлгісіндегі ою-өрнектер салынған.
Шолаққорған қаласы XIII-XVI ғғ. Шолаққорған ауылының шығыс бөлігінде
орналасқан. ... ... ... келген, жоғарғы алаңның көлемі
8х160м. Шығыс бөлігінің орташа биіктігі 20 м, ... ... ... ... ... ... X-XVIII ғғ. Созақ ауылының жерінде орналасқан. ... ... ... үш ... ... жалпы көлемі 19 га. Орталық
алаңның көлемі 350х200 м, ... 22-25 м, ... және ... ... 300х200 м, ... 15-18м.
Қарабура кесенесі. Шолаққорған ауылында орналасқан.
Ақсүмбе қаласы. X-XV ғғ. Ақсүмбе ауылының оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... келген,
биіктігі 2,5-3 м. Оңтүстік жағындағыалаңның көлемі 25х30 м, биіктігі 0,6 -1
м.
Ақсүмбе мұнарасы. ... ... ... ... ... ... жанындағы биік төбеде орналасқан, оның қазіргі сақталған
биіктігі 12м, түбіндегі аумағы 8 м.
Сауысқандық тасқа салынған суреттер. Қола ерте ... ... ... ... ... Еңбекші ауылынан 50 км ... Бала ... ... ... ... ... беткейлерінде, Сауысқандық өзенінің оң
жағалауында орналасқан. Суреттерде Қаратау мен ... ... ... ... ... ... Антропоморфты бейнелер,
арбалар, аң аулау көріністері, шеңбер, күн басты адам және ... ... ... елді ... ... ... облысы Шиелі ауданындағы
Еңбекші ауылының 3 км солтүстік-шығыста орналасқан. Жобасында төртбұрышты
болып ... елді ... ... ... ... бұзылған екі
қабатты құрылыстың қалдығы сақталған.
Сығанақ қаласы. XII-XVII ғғ. Қызылорда облысы Жаңақорған ... ата ... 1 км ... ... Шымкент-Қызылорда тас жолының
жағасында орналасқан. Орталық бөлікте және оны қоршаған ... ... кең ... алып жатыр. Ортағасырлар кезінде Қыпшақ мемлекетінің, Ақ
орданың ... ... ... ... ... бұл қалада 2003 жылдан
бастап кең көлемде археологиялық қазба ... ... ... ғғ. ... ... ... ауданының
орталығы Жаңақорған кентінің 3 км ... ... ... ... ... ... Жобасында төртбұрышты болып келген ... ... ... ... ... XIII-XVIIIғғ. Түркістан қаласынан 45 км
солтүстік-батыста, Сауран ауылынан 5 км ... ... ... ... ... ... көлемі 800х500, оны қоршаған қамалдар 3-4 м
биіктікте сақталған. Қаланы сырттай қоршаған шаруашылық ... ... ... ... алып жатыр. 2004 жылдан бастап Республикалық «Мәдени мұра»
бағдарламасы бойынша қаланың орталық ... кең ... ... жұмыстары жүргізіліп, медресе, мешіттер және оның солтүстік-шығыс
қақпасы ашыла бастады.
Ортағасырлық Қарашық қаласы.VIII-XIV ғғ. Түркістаннан 8 км ... ... оң ... ... ол ... ... ... рабад) және шаруашылық аймағынан тұрады.
2001-2003 жылдары аралығында Қ.А.Ясауи ... ХҚТУ -дың ... ... ... ... цитаделінде қадба және кесік
салып, рабадында, шаруашылық аймағында қазба жұмыстарын жүргізді.
Түркістан аймағындағы экотуризм
Туризмнің бұл саласының негізгі ... ... ... ... мен ... дүниесімен таныстыру. Сыртқы және ішкі
туристерге, өлкетанушыларға Қаратау мен ... ... ... ... мен ... көрсету үшін «Қаратаудың табиғи-
мемлекеттік қорығына» кіретін Бессаз шыңы мен ... ... ... жоғарғы ағысы және Сырдария өзенінің алқабында автокөлікпен не
жаяу жүруге арналған ... ... ... ... ... ... ... Хантағы шатқалына саяхат
- Біресек шатқалына саяхат
- Байылдыр шатқалына саяхат
- Қызылата шатқалына саяхат
- Сырдария бойымен
Сонымен қатар Қаратау шыңдары мен ... ... ... ... [38].
Түркістан аймағындағы этнотуризм
Туризмнің бұл саласын дамытуға Түркістан ... ... ... Ол үшін ... ... ... не ... осы өңірдегі
елді мекендердің бірінен қолөнер шеберлерінің ... не ... ашу ... ... ауылы (ұсташылық, зергерлік, тоқымашылық және т.б)
- аңшылар ауылы
Түркістан қаласы үшін этнотуризмнің орнын ерекше ескере отырып, тез ... ... ұзақ ... ... ... ... қарды көздерін
іздестіру қажет [39].
2.4 Түркістан аймағындағы туризмнің қазіргі жағдайы
Түркістан экономикасының ... ... осы ... ... тұралап келе
жатқан туризм саласы кедергі келтіруде. Атажұртқа келемін деушілер көп,
бірақ ... ... ... жоқ. ... ... ... ... қонақ
үй мен оның келіп кетуіне ыңғайлы әуе жолы болғаны дұрыс.
Түркістан – еліміздегі ең көне ... ... ... ... ... ескі ... тарихтан сыр шертер түрлі қолөнер ... және ... ... мен ... орындар бұл өңірде көптеп
саналады. Яғни туризм саласының дамуына қолайлы ... ... ... ... Яссы секілді көне қалалардың тарихы отандық және шетелдік
саяхатшылардың қызығушылықтарын арттырары анық. Дегенмен де, ... ... ... ... ... әлі де болса кенжелеп, еңсесін тіктей ... анық ... ... ... Қожа ... Иасауи кесенесіне келушілердің басым
көпшілігі ересек, яғни, жасы ... ... ... ... байқалады.
Қожа Ахмет Иасауи кесенесіне келуші қонақтардың көпшілігі зиярат ... ... ... ... ... орындалуын тілеу,
Кесенеде жерленген тұлғаларға құрмет көрсету, имандылық ... бет ... ... ... ... өмірінің екінші жартысын, яғни қырыққа аяқ басқан кезін –
неміс ғалымы Карл Густав Юнг «жаздан соңғы күз ... деп ... ... орта ... ... ... рухани сезімдердің оянуы
байқалатынын және олар ... ... кез ... ... мән іздеп,
соны жүзеге асыруға арнайы мақсатпен құлшына кірісетінін ғылыми тұрғыдан
дәлелдеген.
Ал, орта жасқа дейінгі жастарда ... ... ...... ... құштарлану екендігін де айтып өтеді. Яғни, тарихи-
орындарды, ежелгі ... ... үшін ... қойып келетіндер
негізінен жастар деген сөз.
«Кесенеге келудегі мақсатыңыз?» деген сауалға әлеуметтің 67%-ы арнайы
зиярат ету үшін ... ... ал 29%-ы ... ... ... ... айтқан.
Сурет: «Кесенеге келудегі мақсатыңыз?» деген сауал
Сауалнама ... ... ... Қожа ... Иасауи кесенесін
негізінен тарихи-рухани (зиярат) туризм бағытында ... ... ... Бұл жерде байқағанымыз, мұражайға келушілер негізінен кесенеге
кірудің ақысыз болғандығына ... ... ... Себебі
республиканың, жалпы әлемдегі бірқатар мұражайлардың қызметі ... ... Бір ... шетелден келетін қонақтардың барлығы
мұражай қызметінің ақысыз ... ... ... мен зияратшылар
үшін айрықша қамқорлыққа балаған. 2007 жылдан бастап «Әзірет Сұлтан» қорық
мұражайының аумағындағы тарихи ... ... ... ... қол
жеткізді. Одан бұрын зияратшылардың барлығы кассадан билет алып қана ішке
енуге мүмкіндік ... ... бұл ... ... аз ... ... еткен.
Себебі 2005 жылғы көрсеткіш 364 338 адамды құраса, 2006 жылы 350 468 ... ... ... Ақысыз қылудың нәтижесінде соңғы жылдары халық саны 600
000 жанға дейін жеткен [40].
Мұражайға келушілерді уақыт мезгіліне қатысты ... ... ... ... мезгілін зияратшылар уақыты деп атасақ болады. Өйткені
наурыз-сәуір айларында ... ... саны ... ... ... көктем мезгілінде, әсіресе наурыз
айында Қазақстаннан, алыс-жақын шет ... Қожа ... ... ... да ... ... ... тамашалау, дұға бағыштау мақсатында сапарға
Сурет 2: «Әзірет Сұлтан» кесенесіне зиярат ету көрсеткіші.
шығатыны да мәлім болды. Бұл ... ... ... ... болсақ, наурыз айы жалпы түркі халықтары үшін жаңа ... ... ... ... кез. ... ... ... қасиеті
туралы «Наурыз сияқты мейрамдар біздің сана-сеніміміздің жетілуіне, сөйтіп,
ұлттың бірлік ... ... жол ... деп баға ... Ұлттық
менталитеттің ажырағысыз бір бөлігіне айналған Наурыз айында қазақ ... ... үшін ... есеп ... ... ... рухани ізденіске бой
ұрады. Қыстан аман шыққанына шүкіршілік етіп, Әзірет Сұлтанның ... ... ... құрбандық шалу, ата-бабаларының рухтарына Құран
бағыштау сынды т.б. діни рәсімдерді орындайды. Әулие Баба кесенесіне келіп,
мақсатын орындап, елдеріне ... бара ... ... ауыр ... ... бір ... айтады, алдында тек қана сәттілік пен
жақсылық тосып тұр деп ... Оның ... ... кезде кесенеге
зиярат етіп келіп жатқан адамдардан ... ... ... ... ... ... болып
өтті. Ол – қысқа мерзім ішінде салынып біткен тарихи-мәдени, этнографиялық
орталық сияқты ... те ... ... бой ... ... әкімінің бастамасымен Елбасымыздың «Мәдени мұра» бағдарламасының
аясында ашылған ... ... ... Түркістанның,
Қазақстанның, бүкіл түркі халықтарының өткені мен бүгінін паш ететін үлкен
мәдени орын, оның негізгі ...... ... жинақтап,
сақтап, халық арасында кеңінен насихаттау.
Рухани астанамыз Түркістаннан аспанмен таласа бой ... ... ... орталық ғимараты түркістандықтарға ғана емес, әулие
бабамыздың ... ... ... ... ... да жаңа ... ... мен тарихилығын, оның мәдени мұрамыздағы
алатын орнын, маңызын орталық қорындағы тарихи ... ... ... ... ... ғана емес ... және алыс елдерден
келетін қонақтардың да рухани жан-дүниесін байыта түсетіні ... ... ... ... ... ... ... Археология
және тарихи мәдени ескерткіштерді қорғау бөліміне қарасты ... 137 ... ... діни ... ... құрылыс ескерткіштері
бар.
Құдірет пе, әлде табиғаттың заңы ма деп ой ... ... ... ... ... ... тартуға кепілдік болуға сұранып тұр.
Қаратау бөктеріне қарай Серт ауылын артқа тастап Үкаша ата ... ... ... ... сол ... «Көк қошқар» әулиенің басына зиярат
жасап барушылардан табиғат аясында демалуға баратындар қатары ... ... ата ... ... жолдың бойында Ер Қоян ... ... Бұл кісі ... ... ... досы әрі ... болған. Үкаша
сахаба жау қолынан қаза тапқанда мүрдесін жерлеген осы кісі екен.
Ал 25 ... ... ... ... ... ата ... барасыз. Ол
кісінің кесенесі қызыл қыштан қаланған соң солай аталса керек. Сәл ілгері
жүрсеңіз Үйрек атаның ... ... Бұл ... ... ... ... ... ұстаған сахаба жатыр. Ел арасындағы ... ... ... ... бөктерінде өмір сүрген елдің ... ... ... 7 ... бірі екен дейді.
Көк тас әулиені артқа тастап 30 шақырым тауға қарай жүрсеңіз Жылаған
ата бұлағы мен ... кез ... Бұл ... ... де ... мәз ... кездері арысы Қытайдан, берісі Ресейден тағы да ... шет ... мен ... ... ... бағытта және зиярат етіп келіп
жатқандар қаншама. Жол ... ... ... ... шаршап шалдығып,
дертіне шипа іздеп Алладан тілек тілеп жеткенде, ол жерде жастардың сайран
құрып, әулиелі ... ... тау ... лағындай өрмелеп шығып, айқай
салып бастарына көтергені былай тұрсын, ескерту тақтайшаларына мән бермей
Жылаған ... көз жасы ... ... ... таспен ойып тұрып
бадырайтып аттарын, туған жылдарын жазып қол таңба қалдырғаны.
Қаламыздың ... ... ... ... ... ... ... көз
тартады. Қамалдың өзі қойнауы тарихқа толы тұнып тұрған ... ... ашық ... ... ... медресе қаншама қызығы мен шыжығы
қаумалаған тарихи деректерге толып тұр. ... ... ... ... ... ... «Жалаулы ата», «Қарахан ата», «Сәдуақас» аталар
жерленген болса, темір жолдың ар ... ... ... ... ауылында
бара жатқан жолдың сол жағында «Әздер әулие» аталарымыз жатыр. Кентау
бағытына ... ... ... ... ... ... немесе Көк
тонды ата кесенесі бар. Бір ... ... ... Имам Марқозыға көкжөтелге
шалдыққандар сенен келіп емін алады, көкжөтел пірі бол деп бата ... Сол ... ... ... ... ... шалдыққан адамдар
зиярат жасап, Құран бағыштап, топырағынан ... ... ... шипа ... ... ... жол бойында орналасқан Құсшы ата бейітіне
кез боласыз. Бұл жерге де Қазақстанның түкпір-түкпірінен ... ... ... ... елді ... ... алып жолға шықсаңыз, Қаратау
бөктері жағында Кентау су ... ... ... ... баба ... ... ... сайда Қотырбұлақ деген киелі бұлақ бар. Тастай суық ... суы да ... ... ем ... ... Сол себепті де
Қотырбұлақ қойса керек. Бұлақтың суы ағып ... ... ... Бұл ... ... ... орнына айналған. Осы бұлақтың әулиелі бейіттің жанынан
ағып жатқанын біреу білсе, ... ... ... ... суы мың да бір шипа ... ананың бейіті тұр. Бір өкініштісі, сол орынға ... ... ... ... да ... ... 400 метр тас ... асфальт салу мәселесі
шешілмей тұр.
Иқан ауыл округіне барсаңыз ауыл ортасында Жүсіп ата ... Бір ... ... бабамызбен үзеңгілес болған атамыздың кесенесі
қайта жөндеуден өтті. Шымкент бағытымен келе жатқанда жолдың сол ... ... ... ... ... кесене, міне, осы ... ... ... ... ... ... ... тарихи
оқиғаларды бейнелейтін монументті, панорамалар құрып, сол кездегі тұрмыс,
тіршіліктен көріністер, видеопанорамалар жасалса, сонда ғана ... ... ... ... еді. Ол үшін ... ... ... эстетикалық бейнесін жақсартумен бір мезгілде, бірдей
қарқынмен жоғарыдағы обьектілерді дайындау керек шығар.
Түркістанның экономикалық келешегін туризммен ... ... ... сөз жоқ, ... керек.
Түркістанның мәдени-рухани мәселелеріне Мәдениет ... ... ... ... ... ... деп ... аман болса қаламызды туризм орталығы ретінде көрер күн де алыс ... ... ... ... көмек қолын созу Түркістаным деп жүрегі соғар әрбір
азаматтың парызы.
Статистикалық мәліметке ... 2010 жылы ... ... ... ... ... ... ішкі туризм бойынша 580900 адам Түркістанға келген.
Туристердің кедергісіз келіп-кетуіне өңірде толығымен жағдай ... ... 2011 ... ... болсақ, тарихы мол Түркістанға
келушілердің саны артқан. Қалаға келген бір турист тәулігіне ... ... ... ... бұйымдарына, туристік фирмаға қызметіне ең
төменгі көрсеткішпен есептегенде 15000 теңге төлейді екен. Ал жыл сайын
қалаға ... ... ... саны 30 ... жуықтайтын көрінеді. Бұл 30
мың адам 15000 ... ... ... жыл ... қаланың бюджетіне 450
млн теңге табыс түседі деген сөз [41].
Дегенмен де, қазіргі ... ... ... ... емес, қызмет көрсетуші өзге жақтың фирмалары қанжығасына
байлап жатқан жайы бар. Киелі ... ... ... ... ... турфирмалары көрсетіп, қаржы ... ... Яғни ... ... ... ... гөрі ... туризм белең алған. Әрине,
бұл жүйенің қала үшін пайдасы көл-көсір болмасы ... ... ... ... туризмді жоюдың бірден бір жолы бәсекелістік екен. ... бұл ... ... айналысатын Түркістан қаласының әкімдігіне қарасты
«Иассы-Сауран» туристік фирмасы ЖШС жұмысы 2008 жылдан бері көңіл көншітпей
келеді. Яғни ... ... ... ... ... ... ... көрсету, туризмнен түскен нақты табысты білу, жалпы, қалада туризмді
дамыту мақсатында ... ... ... 2008 ... ... ... ... Қалада «Иассы-Сауран» фирмасынан бөлек 3 туристік фирма
тіркелген. Алайда, ... әлі ... ... қажетті лицензиясы жоқ. Сондай-
ақ саяхатшылар үшін ... ... ... ... ... ... ... Түркістанға туристтер мен зияратшыларға қызмет көрсететін бір
орталық қажет.
Теміржол торабында орналасқан төрт ... ... ... ... ... ... ... туристік нысан ретінде пайдалануға болатын
тарихи-мәдени мұра ескерткіштері, яғни «Әзірет-Сұлтан» тарихи-мәдени қорық
мұражайы, Гаухар-ана мазары, Үкаш-ата ... ... ... ... ... бар. ... Қ.А.Ясауи кесенесі мен өзге де ... ... ... көптеп келеді. Тек туризм саласына басты
назар аудару қажет.
Жер шарындағы туризм барынша дамыған мемлекеттер жыл сайын осы ... ... ... ... ... Осы жағдайларды ескере отырып,
пайдасы мол тың ... ... ... ... ... ... өз
шешімін табатын болса, өңір дамуында мол игілікті істер жасалатынына
сеніміміз мол.
Кесте 5 - ... ... ... ... және ондағы туризм
үлесінің өсуі, %[42]
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... өніміндегі үлесі 2008 жылы 12,0 %-ды құрап отыр. ... ... ... ... 6 есеге жоғары. Ауыл шаруашылығы
өндірісінің үлестік ... ... ... ауыл ... аудан
екендігімен түсіндіруге болады. Сонымен қатар, Түркістан қаласы халықаралық
және ... ... ... ... ... және байланыс
екінші орынды алып отыр.
Соңғы жеті жылда ... ... ... оң өзгерістер
байқалады. 2000-2008 жылдары қала тұрғындарының саны 10,1 %-ға өсіп, ... ... ... ... ... ... деңгейі 43, 12 %-ға
артты. Жұмыссыздық деңгейі, керісінше, 40,8 %-ға ... ... ... 2,3 ... ... ауыл ... 2,6 есеге, көлік және
байланыс 1,9 есеге, сауда және ... да ... - 1,6 және ... ... өскен.
Қаланың экономикасының қалыптасқан құрылымы өтпелі кезеңге лайықты
екендігі ... ... ... ... ... және ... бай ... экономикалық бейнесі және мамандандырылуы басқаша
сипатта болуы тиіс. ... қала ... ... ... ету және туризм
индустриясы бар ... ... ... теңдестіруі қажет.
Түркістан қаласының имиджін қалыптастыру үшін туристік қызметтерді
ақпараттық қамтамасыз етуде де ... ... ... ... ... ... мәселелердің бірі – біліктілігі жоғары мамандар
дайындау. Мейманханалық кешендерге қызмет көрсетуші ... ... орта ... ... ... жүйе ... туристік мүмкіншліктерін дұрыс бағалау үшін, қонақүй
деңгейінде туристік қызметтің көрссеткіштерін жан-жақты ... ... Ол ... ... ... ... ұйымдастыруға, жетілдіру бағыттарын
анықтауға, мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... ... талдау «Яассы»
қонақүйі негізінде жүргізілді (кесте 6).
Кесте 6 - ... ... ... негізгі көрсеткіштерін маржиналдық
кіріс негізінде есептеу мәндері [43]
|Көрсеткіштер ... ... ... ... ... ... ... (1840 тг.) рентабелділік (18,4 %) сәйкес
келіп отыр) яғни, дұрыс ... ... ... ... да қызмет
нәтижелерінің оң болуларына ... ... Ал бұл, өз ... қызмет көрсетуде дұрыс шешімдер қабылдауға жағдай жасайды.
Айта кетейік, Әзірет Сұлтан кесенесі ЮНЕСКО-ның мәдение мұралар тізіміне
енген. ... ... ... ... 1500 ... ... ... толықтай реставрация жасалды. Сол сәттерде сыртта
жатқан ... ... ... мен ... ... ... ... қайта жерленді. Бұл шара кесененің қасиеттілігін одан сайын
арттыра түсті деуге болады. Мұнда ... етіп ... ... ... ... ғана ... сонда жатқан Абылайхан сынды өзге хан-билерімізге ... ... ... ... ... ... Сұлтан қорық мұражайына да ерекше ... ... ... ... ... кесенені аралап көру ақылы
болатын. Кейіннен мұражайды көру тегін болды. ... жыл ... ... саны арта ... Мәселен, биылғы жылдың алғашқы алты айында
Әзірет Сұлтан мұражайын көруге 430 мыңға тарта ... ... ... ... ... алғашқы алты айымен салыстырғанда, 100 мыңға жуық адамға
артық. Егер туристердің ... ... ... ... ... ... ... сайын миллиондаған турист аяқ басады деген сөз.
Елбасымыздың өзі елде туризм саласын дамытуға мүдделілік ... ... ... ... Түркістан қаласын одан әрі дамытуға аз көңіл
бөліп жатқан жоқ. Осыдан біраз ... ғана ... ... мұражай
ашылғаны естеріңізде болар. Қала да барынша абаттандырылуда. Бірақ, Мәулен
мырзаның ... ... ... де көңіл бөліп, қаладағы көне ... ... ... ... ... ... назар аударар
болсақ, туристердің санын да арттыра алатын едік. Ал туристер саны ... жаңа ... ... де ... әрі халықтың табысы да еселенбек.
Әзірет Сұлтан қорық-мұражайы тарапы әрине, ... ... ... ... ... ... ... дисктер, кітапшалар шығарып таратуда.
мұражайдың арнайы сайты да бар. Өкінішке қарай, ... ... ... Түркістан қаласында мамандардың тапшылығына сәйкес,
сайтты үнемі жаңартып ... ... ... ... ... шаһары дамып, атағы алыстарға жайыла береді деп сенеміз. ... көне ... ... ... ең көп ... ... айналарына үміттіміз.
4. Түркістан аймағының халықаралық туризм нарығындағы қазіргі ... ... ... Түркістан қаласындағы туризмнің қазіргі
кездегі жағдайының талдауы.
Туризм бұрыннан бері дүниежүзілік ... ... ... ... көбірек кіріс түсіретін салалардың бірі ретінде қарастырылуда. Бұл
жайында туризмнің үлесіне әлемнің барлық ұлттық кірісінің 10 % - ға ... ... ... бола ... ... ... де ... экономиканың ең маңызды
саласының бірі болып табылады және ол 9 млн. аса ... ... ... 6 % ... қамтамасыз етеді. Туризмнің жалпы өнімдегі үлесі 5,5 %
құрайды. Түркияда бұл көрсеткіш ең жоғарғы көрсеткіштің бірі ... ... 20 % ... құрайды.
Үшінші мыңжылдықтың басында халықаралық туризмнің үлесіне әлемдік
экспорттың жалпы ... 8- % және ... ... қызметінің 30 - 35 %
тура келген ішкі және ... ... ... ... ... ... өнімнің 42 % құрайды.
Туризмнің дамуы экономиканың тасымал, байланыс, сауда, құрылыс, ... ... ... ... ... ... секторларға
тұрақты әсер тигізеді –және экономиканың қайта құру құрылымының көбірек
перспективті бағыттарының бірін құрайды ... ... ... ... ... ... табиғи -
рекреациялық және тарихи - ... ... ... табылады. Мәдени және
табиғи бай потенциалдық қолда болуы көбірек экономикалық ... ... ... ... ... ... шарттардың барысында –
туризмнің даму ... ... ... ... ... ... шарттардың барысында әлемдік туристік
нарықта нақты ұстанымдарды жаулап алуға мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... қорғау, отандық туристтік
өнімнің өндірушілерінің мүдделерін қорғау, ішкі және сыртқы туризмнің
бүкіләлемдік қолдауы болып ... ... ... және т.б. осы ... туристтік инфрақұрылымның қалыптастырылуына бағытталған
тікелей инвестициялардың, ... ... ... ... өнімнің әлемдік нарықта ... және ... ... ... ... және ... - ақпаратпен қамтамасыз
етуден.
Түркістан үлкен туристтік потенциалға ие, оның ішінде жекелей ... ... ... ... ... айтуға болады, оларды толық ... ... ... облысымен қатар жақын маңда орналасқан
облыстардың ... ... ... ... қанағаттандыруға
мүмкіндік бар.
Республикамыздағы туристтік ағымның маңызды сегментін жақын және алыс
шет елдерден келген туристтер құра ... бұл ... ... қаласында
аймақтағы экономиканың ең перспективті секторларының бірі ретінде дамитын
жоғары табыстық туристтік-рекреакциялық кешеннің құрылуына сілтеме ... ... де бұл ... ... мәселелер бар. Туризмнің қолда бар
материалды базаларының 80 % жуығы қайта жөндеуден өтуді қажет ... ... ... ... ... ... Білікті мамандардың өткір тапшылығы сезіледі, дегенмен
де кадрларды дайындау мәселесі Қ.А.Яссауи атындағы ХҚТУ - де ... ... ... шешілуде.
Туристтік өнімнің ішкі және сыртқы нарықтарда алға басуын қамтамасыз
ететін ғылыми және жарнама - ақпараттық жүйе іске ... ... жай күйі ... ... ... ... құлдырауымен, 1990 жылдардағы дағдарыстың
орнауымен және де қорыта айтқанда ішкі ... ... алып ... ... тез ... ... дифференциясымен және халықтың өмір
сүру деңгейінің төмендеуімен түсіндіріледі.
Республикалық туризмдегі инвестицияға тек қана тактикалық сипат ... ... және ... ... кепілдемесінің жоқтығынан жағдай
-қиындатылған.
Аты аталған кері ... ... ... ... ... ... ... саясаттың активизациясын, бәсекеге қабілетті
қазіргі туризм индустрия саласында құқықтық, ұйымдасқан және ... ... ... ... көбінесе шаруашылық байланыстың ыдырауымен,
өндірістің ... 1990 ... ... және ішкі туризмді
қысқартатын, тұрғындардың табысының дифференциясының бірден ... мен ... ... төмендеу нәтижесімен түсіндіріледі. Республикалық туризмге
инвестициялар құралдардың қайтарымдылығы мен пайда алу ... ұзақ ... ... стратегияны жасау мүмкіншілігі мен
қызметінің жоспарлық сипатының ... ... ... ... сипатын ғана алады.
Бұл негативті тенденцияларды игерудегі экономиканың ... ... ... ... және ... негіде
облыстарда жаңа замандық, бәсекеге қабілетті ... ... ... ... ... ... және жергілікті бюджет құралдары есебінен туризмнің
материалдық базасының дамуын инвестициялау шектелген мүмкіншілігін қабылдай
отырып, ... ... жеке ... оның оның ... ... ... мүмкіншілігі қарастырылады [45].
Ішкі және сыртқы нарықта туристтік өнімдердің тиімді қозғалысы үшін
ғылыми және жарнамалық ақпараттың қамтамасыз ету ... ... ... ... рөл ... ... ... нарықтағы басты ұстаным
болатын елдердің ұлттық туристік әкімшілігінің құралдарының жартысы-осыған
бағытталады.
Түркістан қаласы ... ... ... ... ... мәдени - тарихи және діни маңызы бар 93 ескерткіштің болуы ... ... - 160 ... ... ... кесенесі мен Арыстанбаб кесенесі сияқты ... ... ... болуы;
* көптеген рекреациондық обьектілер (ыстық бұлақтар, емдік лайлар);
- ыңғайлы климаттық жағдай ... ... ... ... жануарлар мен өсімдік әлемінің бай және әртүрлілігі;
* ұлттық көркем кәсіпкерлік пен ... кең ... ... ... ... ... меңгеруінің жоғарғы деңгейі;
- санаториялардың, қарт үйлерінің, демалыс үйлері мен басқа да
реакция обьектілерінің ... ... ... ... ... және ... ұйымдастыруға қажетті жағдайлар жасалған. Түркістан қаласындағы
6 жұмыс істейтін қонақ үйлердің ішінде 1 қонақ үй әлемдік ... ... ... ... ие, 3 ... үй өмір сүрудің жоғарғы жайлылығына
ие. Сондай-ақ әр түрлі қызмет көрсететін (техо ... ... ... ... жуу және ... да қызметтер) транспорттық- жол инфрақұрылымы
дамыған. Қалада тамақтандыру кәсіпорын обьектілерінің ... оның ... ... ... мен ... ... дамыған. Туристерге
транспорттық қызмет көрсету үшін көлік ... ... ... бар.
Арыстанбаб кесенесі орналасқан Отырар ауданында қонақ үйлер, әдет-ғұрып
бөлмелері, базарлықтарды сату үшін дүкендер, ... бар. ... ... үшін ... ... - ... көлік жолдары бар.
Жалпы әлеуметтік экономикалық-құрылымда туризм потенциалының табиғи
және басқа факторлардың бар ... ... ... ұзақ ... ... қала береді. ... және ішкі ... ... ... ... ... ... қызметтен Түркістан қаласының бюджетіндегі
түсетін табыс шегі анықталмаған. Бұл көбінесе транспорт, байланыс, қоғамдық
тамақтандыру, қызмет ... және тағы ... ... ... ... ... «кеткен» табыстар есебімен
туризмдегі түсімдер есебінің жүйесінің ... ... ... туризмдегі төменгі түсімнің
негізгі себептері ... ... ... экономика саласы ... ... ... ... ... мен статистикалық есептің кемелденбеуі;
- кірудегі көшпелі туризмнің маңызды артықшылығы;
- меншіктілік және жеке қорғаныс пен ... ... ... ... мен ... ... ... қаласының территориясында орналасқан көптеген
рекреациондық ұйымдардың материалдық базаларының қанағатсыз ... ... өмір сүру ... төмендеуі, әлеуметтік
сақтандыру қоры және ... ... ... ... бұзылуы;
- Қазақстандық бұқаралық ақпарат құралдарындағы ... ... ... ... ... шешудегі комплекстік тәсіл мерзім, ресурстар,
атқарушылар ... ... ... ... ... және ... және ... процесін ұйымдастыруды қамтамасыз ететін мақсаттық -
бағдарламалық әдісті қолдануды ұйғарады.
Қонақ үйлер мен тамақтану орындары
|Қонақ үйлер ... |
| ... |
| |2009 жыл |2010 жыл |2011 жыл | ... |17 |17 |17 |13 ... |570 |570 |570 |3470 ... ... ... ... ... -автомобиль
жолдары және теміржол бар. Келген қонақтарға экскурсия ... үшін ... жоба ... ... ... ... - «Әзірет Сұлтан» қорық музейі;
- Діни бағыт - «Зиярат»;
- ... ... - ... тарихы ізімен».
2005 жылы Түркістан қаласына турист ретінде ресми мәлімет бойынша
Түркия ... 484, ... ... ... ... ... 489, өзіміздің елден 6028 қонақ келген болатын. Ал, ... ... 368 ... ... ... ... Түркістан туризміне тек бір
бағытты қарау қате. Түркістанда туризмнің бірнеше бағытын дамытуға болады.
Мысалға, діни ... ... ... ... ... және ... [47].
Түркістанға тән тағы бір нәрсе бұл спорттық туризм ... те ... ... жылы қала көлемінде барлығы 45 спорттық іс-шара өткізіліп,
оның ішінде: қалалық, облыстық, -Республикалық және Халықаралық дәрежедегі
жарыстар болып, оған 16 мың ... ... ... атындағы спорт кешені, Жарылқапов, ... ... ... ... ... ... - Түркістан сазды-драма театры, ХҚТУ-ның Өнер
орталығы, Мәдениет орталығы, кітапханаларда туристерді ... ... ... ... ... бар.
Автокөлік жүретін жол жүйелері, ауыз су, -сарқынды су құбырлар жүйесі
қаламызда дамымаған. Бұл мәселені шешу үшін мемлекет тарапынан ... ... ... мәлім.
Халықаралық стандартқа сай туристік кешен салу, осы ... ... ... ... ... беріп, сол жерде еңбек жасайтын
қызметкерлердің әлеуметтік тұрмысын жақсарту керек.
Туристік бизнестің дамуына басты ... - ол ... ... ... инфрақұрылымды жақсарту. Оған туристерді орналастыру,
қазіргі заманғы байланыс түрлерімен, көлікпен қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... - бір жағынан қазақстандық және шетел
азаматтарының туристік қызметтегі тұтыну қабілеттілігінің қанағаттануына,
екінші ... ... ... ... үлкен үлес қосады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, қала ... ... ... ... жаңа Тұжырымдамасын ұсынып отыр. Осыны жан-
жақты талқылап, толықтырғаннан кейін ... ... ... ... ... біздің мемлекет экономиканың өсуін қамтамасыз етудің
перспективалы бағыттарының бірі деп санайды. Осыған байланысты ... ... ... құру және ... ... ... ... туризм орталығына айналдыру міндеті алға қойылған.
Ал, Түркістан қаласын туризм потенциалы жағынан қарастырған кезде
мұнда халық ... осы ... ... мол ... ... ... осы ... дейін сол табиғи байлықтарымызға айтарлықтай мән
берілмей келе жатқаны анық.
2000 жылы қала ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаев:
«Әрбір ел, әрбір тәуелсіз мемлекет өзінің рухани орталығын белгілеу ... ... ... ... қаласы болып табылады,
ол тек ... ... ... ... ... ... бүкіл түркі тілдес халықтарының орталығы болып
табылады»-деп атап ... ... ... бұл ... қаланың
болашақтағы даму стратегиясын анықтады [48].
Туристік қызметтерге сыртқы сұранысты ұлғайту және Түркістанның
туристік беделін қалыптастыру ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалана отырып,
белсенді жарнамалық-ақпараттық жұмыс жүргізуге қала басшылығы ... ... Ол үшін ... ... ... кіру ... мақсатында алда үлкен жұмыстар тұр.
Туристік ... ... - ... ... әлеуметтік
жағдайының жақсаруы, ... ... ... ... ... Туристік өнім бүгінгі таңға дейін тауар - нарықтық қатынастар
элементінің бірі ретінде қаралған жоқ ... ... ... ... ... Президентіміздің
дәстүрлі Жолдауына сәйкес - ... ... ... ... ... Бұл ... алынған пайданы сол өңірдегі халықтың
әлеуметтік, ... және ... ... үшін қайтадан жұмсайды.
Олардың қызметі жаңа жобалар тартуға, шағын және орта ... ... ... ... ... ... ірі
жұмыс берушілерге, әрі ел ... ... ... осы ... саясатқа жан-жақтағы кәсіпкерлер, ірі туристік
фирмалар мен ... ... ... ... осы ... ... ... айқын.
Бұл құрылымның жұмысы, туристерді қабылдап қызмет көрсететін туристік
фирмалардың, жеке кәсіпкерлердің ... ... тек ... ... ... Ал ... корпорация арқылы статистикалық мәліметке ие
болып, салық көздерінің мөлшерін біле ... Ел ... ... «Кәсіпкерліктің әлеуметтік ... ... ... ол осы ... ... ... ... биліктің өз тарапынан туристерді ... ... ... фирмаларға көмек беруге мүмкіндігі де, міндеті де
бар [49]:
- қалада, ауылда ауыз су жүйесін дамытып, әр ... әр ... ауыз су ... сарқынды су жинау құбырларының жүйесін салу,
туристерді қабылдауға қабілеті бар әр ... және ... ... ... ... жол салу;
- шетел инвесторлары ... жаңа ... ... ... ... ... туристік бағытта жұмыс істейтін фирмалар мен ... және ... ... ... ... ... жүру бағыттарын ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру.
Туризм ұйымдастырушылардың міндеттерінің бірі - саяхатшыларға баратын
жер туралы объективтік ... беру - ол ... ... ... экологиялық төлқұжат, оның ішінде туристік төлқұжат жасалуын
қамтамасыз ету ... ... ... ... шығар алдында баратын елі туралы
мәлімет тауып танысуға ұмтылуы керек - ол үшін ... ... ... ... виртуалдық туризмді дамытуға болады. Халықаралық Қазақ Түрік
университетінен және басқа ... ... ... ... ... ... ... шығару көзделеді.
2-3 күндік туристік бағыт әзірлеп, орталығы етіп Түркістанды ... ... ... ... ... діни бағыт: «Әзірет Сұлтан» музейі; Ашық аспан астындағы
музей; Қ.А.Иасауи кесенесі; ... ана; ... ата, ... ата ... ... бағыт - «Түркістан тарихы ізімен»: «Түркістан тарихы»
музейі; Шауғар-Шойтөбе; Иассы-Күлтөбе; Сауран қаласы.
- ... онын ... ... ауыл ... ... ... ... көшесін жасап, көрмелер ашу.
Осы
жерде айта ... жәйт - ... ... ... ... ... деген ... ... ... ... жәй
кәсіпкерлердің
қатарынан шығарып алу керек.
Аңшылық туризміне де ... ... ол үшін осы ... ... ... ... бірігіп 10-15 мың гектар жерге
аңшылық қорығын ... ... ... ... ... - Қаратау табиғи қорығына және Сырдария ... ... ... ... қорығында 4-5 күн
түнейтін жаяу және ат ... ... ... ... ... ... археологиялық
реликтілері мен осы ... ... ... ... және қола ... деп аталған ерте
замандағы ... ... мен ... көп кездеседі.
Тек осы жерде ғана ... өзі ... ... ... ... ... болады.
Қаланың ландшафтық дизайнын ... ... ... ол да ... бір көрсететін нысандардың бірі болады.
- Спорт және рекреациялық туризм саласында - Джип-сафаридан ... ... ... ... ... ... де ... болады, альпинизм өткізетін жер Қаратау тауларында
табылады. Сырдария өзенінде жасанды ағаш қайықпен серуендейтін ... ... ... 3-4 ... ... ... болады. Шипа су құбырларын пайдаланып, рекреациялық ... ... Ол үшін ... дәуірі кезінде бітпей қалған құрылыстарды
жаңғырту керек.
Сонымен, туризмді дамыту саласындағы инвестициялық мүмкіншіліктер осы.
Ал алғашқы ... ... ... ... ... шақырып
халықаралық туристік жәрмеңке, көрме ұйымдастыру жұмыстарын ... ... ... ... туристік слёт өткізу мақсаты
көзделіп отыр.
Түркістан – Самарқанд, Бұхара, Ташкент, Баку ... ... ... жыл ... ... ... астанасы болуға лайықты қала.
Түркістанның орналасқан жері, ... ... ... ... шатқалдары экономикалық, мәдени туризмге сұранып тұр.
Айналып келгенде, мұның жүзеге асуы жергілікті халық санасының көтерілуіне
байланысты.
ІІІ Түркістан ... ... ... ... басты мақсат – Түркістан қаласын Орталық Aзиядағы аса маңызды
мәдени, рухани-ғылыми және сауда-экономикалық орталық ... одан ... беру ... ... Түркістан аймағында туризмді дамыту мәселелерін шешу іс-шаралары
Қазақстан жерінің таңғажайып табиғаты кез ... ... ... Қазіргі міндет барды ұқсатып, көрікті ... ... ... ... ... ... қалыптастыру. Сонымен
қатар, көрсетіліп отырған бар туристік қызметтер түрлерін сақтай отырып,
ішкі ... ... ... ... табиғи, тарихи және еңбек әлеуеті
бойынша мүмкіндіктері мол аймақтарының бірі – ... ... ... еліміз тарапынан қолға алынуы тиіс мәселелер де, жетілдіруге
қолайлы ... да ... ... бірі де, ... де ... ... ... айтқандық емес. Өйткені Қазақстанның табиғаты көркем, жері кең
байтақ, тек ... ғана ... ... ... және өзге де ... қатысты тарихи мәдени, ескерткіштер мен жәдігерлеріне толы мекен.
Яғни, туризмді дамытуға әлеует те, ... те ... ... ... ... және ... туризм болсын, қай-
қайсысының да өрісі кең. Тек сол мүмкіндік тиімді пайдаланылса болғаны.
Әрине бәсекеге қабілетті елу елдің ... ... ... ... ... ... да ... көңіл бөліп келеді. Айталық елімізде
мемлекеттің туризм саласындағы нақты ... ... ... ... ... ... ... 2007-2011 жылдарды қамтитын
Қазақстан ... ... ... ... мемлекеттік
бағдарлама да бар. Ол 2006 жылдың ... ... ... ... ... ... ... басты мақсаты - сырттан келетін
туристер мен ішкі ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ете алатын бәсекеге ... ... ... ... ... ... құжат Қазақстанды 2011
жылы Орталық Азия аймағындағы туризм орталығына ... ... ... ... ... ... айтқанда Туризм және
спорт министрлігінің ... ... ... бастығы Мәлік
Сапашевтің айтуынша, келесі жылы, яғни еліміз Еуропадағы қауіпсіздік және
ынтымақтастық ұйымына ... ... жылы ... ... ... ... жіті ... бөліп, туристердің қауіпсіздігіне баса назар
аудару қажет болады. Ал трансшекаралық туризм ... ... ... ... артуын қамтамасыз етеді. Осыған қарай ... ... ... ұйымдастыру мақсатында көптеген жобалар ... ... ... ... ... Иран, Әзірбайжан және
Түрікменстан ... ... ... теңізі арқылы ұйымдастырылатын
халықаралық теңіз саяхаты жобасы бар. Аталмыш елдердің ... ... ... ... мен қолайлы инвестициялық климат жағажайлық
және ... ... ... ... ... ... жасап отыр.
Трансшекаралық туризм туралы сөз қозғағанда, Жібек жолы жобасына тоқталмай
кету мүмкін емес. ... ... ... ... өтетін аталмыш жоба
бойынша Бүкіләлемдік ... ... ... ... ... аймақта
2020 жылға дейін 20 миллион турист болып қайтады. Бұл жоба ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
облысындағы Түркістан қаласын атауға болады. Онда түркі халықтарының
қасиетті мекендерінің бірі Қожа ... ... ... орналасқандығы
баршаға мәлім [51].
Біздің Қожа Ахмет Иассауи мавзолейінде ислам ... ... одан ... ... ... жатқан жоқ па?!
"Түркістан — екі дүние есігі ... — ер ... ... ғой.
Тамаша Түркістандай жерде туған
Түріктің Тәңірі берген ... ... — деп ... Жұмабаев бабамыз
жырлағандай, қасиетті Түркістан шаһары еліміздің ... ... ғана ... ... ... ... халықтардың қасиетті қара шаңырағы, мұсылман
жұртшылығының тәу етер киелі орталығы. Түркістанның ... ... ... орын — ... Сұлтан, яғни Қожа Ахмет Иасауи кесенесі. ... ... ... және ... ... адам ... зиярат етіп келеді, ... үшін көне ... ... айбарлы болып тұрған зәулім тарихи орынды тамашалау өзінше бір
қызық.
Түркістан – ... ең көне ... ... ... көрікті
нысандар мен ескі ғимараттар, тарихтан сыр шертер түрлі қолөнер бұйымдары,
мұражайлар және ... ... мен ... орындар бұл өңірде көптеп
саналады. Яғни туризм саласының дамуына қолайлы аймақ. Өңірдегі ... ... Яссы ... көне ... тарихы отандық және шетелдік
саяхатшылардың ... ... ... Дегенмен де, бүгінгі күні
қалада туризм саласының дамуы әлі де болса кенжелеп, еңсесін тіктей ... анық ... ... Қазақстан облысы үшін туристік дестинация аймағы (яғни,
туристерді ... ... ... ... ... болып
Түркістан қаласы саналады (сурет 2).
Саяхатқа шыққан туристер
Саяхаттан қайтқан туристер
Сурет 2 - Туризмнің жүйе ретіндегі үлгісі
Ескерту: ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі туристік дестинацияға айналдыру
үшін мынадай шарттардың орындалуы қажет:
- туристерге қажетті белгілі бір ... ... ... ең ... дестинацияға жеткізуші көліктік тасымалдың
болуы, қонатын орын (қонақүйлер, кемпингтер, саяжай және т.б.)
және тамақтанатын жер ... ... бар және ... ... қызықтыратын тартымды орындардың болуы; Осы жерде
дестинациялар арасында бәсекелестік туындайды. Туристерді
қызықтыратын орындар көп ... ... ... ... ... де ... ... туристер саны артады.
- туристік нарықтағы дестинация қызметінің қажетті құралы болып
табылатын ақпараттар жүйесінің ... Бұл ... ... ала
тапсырыс беруде, брондауда компьютердік жүйеге ену ... ... ... мен ... және ... құндылықтарды
сақтаудың қазіргі жағдайы кесенелер мен ежелгі ... және ... ... ... жұмыстарын жүргізе отырып, солардың негізінде
тарихи, мәдени ... ... ... ... ... түскен табыспен ғана күн көріп отырған
елдер бар. Оны ... ... ... ... ... ... әлемдік жалпы өнімнің оннан бір бөлігін, халықаралық инвестицияның
10 пайызын туризм қамтамасыз ... ... ... ... ... ... орны да осы саланың үлесіне тиесілі. Сондықтан дамыған елу
елдің қатарына енуге талаптанып отырған ... ... ... зор. Ал, ... ... ... өңірінде туризмді ... ... ... ... мен бесігі Түркістан Орта Азия аумағында
орналасқан ежелгі, дүние ... ... ... ... рухани, мәдени орталығы ретінде танымал мекен болып ... ... сан ... бойы ... ... біріктіріп, рухани негізді сақтап
қалуға сіңірген ... ... ... қала ... аласапыран тарих
толқынында талай қиындықты бастан кеше отырса да өзінің салтын, ... ... ... ... ... ... келбетіне, сәнді-салтанатына,
оның рухани бағыт-бағдары мен ізгі дәстүрлеріне көз ... ... Ашық ... астындағы көптеген ескерткіштері арқылы қаланың
ауасына тұнып тұрған ... ... жады ... ... ... күннің
сырлы да мұңды, асқақ та айбынды шежіресіне жетелейді.
Ислам әлемінде киелі орындарды рухани туристік ... ... ... ... бар. Араб мемлекетінде Мекке, Мәдина
қалалары, Түркияда Кония жерінде Мәулана Руми ... ... ... ... т.б. ... ... ... туризм саласы қатты
дамып, өз жемісін беріп отыр [52].
Қазақ халқының қарашаңырағы көне ... ... ... оның ... XVII-XIX ғасырлардағы халқымыздың бірлігіне, ынтымағына ... ... ... ... бүгінгі, ертеңгі ұрпаққа насихаттау
бағытында өткен ғасырдың соңғы ... жаңа ... ... ... ... ... ... Түркістандағы тарихи-мәдени
ескерткіштерді сақтап қалу мақсатында дәл ... ... ... ... ... ... ... келтіру» шеберханасы
ұйымдастырылып, қыруар шаруалар тындырылды. Кезінде ... ... ... ... ... ... экономикасын дамыту»,
«Әлеуметтік-мәдени жағдайларын көтеру» туралы бірнеше қаулылар қабылданды.
Өткен ғасырдың ... ... ... правда» газетінің
редакциясы Түркістан қаласында ...... ... ... ... ... ... Жоспарлау комитеті бастаған бірнеше
министрліктердің ... ... ... шаралар белгіленді. Келер жылы
тағы да осында жиналып, іс-шаралардың орындалу барысымен танысты. ... ... ... ... мектеп, ауруханалардың жаңа ғимараттары
салынды. Жолдар салынды, ... ... ... ... ... болған тарихи қаланың әлеуметтік-экономикалық бейнесі жақсарды.
Қазақтың қаншама хандары мен билері, батырлары ... ... ... ... ... өзінде-ақ жақын-алыс шетелдерден ғалымдар мен
ел басшылары, атақты тұлғалар қадірлеп, қасиеттеді. Жыл сайын ... ... ... ... ... тәуелсіздік алғаннан кейін, мұнда Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың
идеясымен, ықпалымен ... ... ... ... 1500 ... ЮНЕСКО бағдарламасына cай халықаралық деңгейде атап
өткізілуі – сөз жоқ ... ... ... ... ... ... Жәдігер қаланың бұрынғы рөлін, миссиясын, беделі мен атағын
әділеттік жолымен қайта қалпына ... ... ... ... тарапынан
көңіл бөлінбей жатыр деп айта алмаймыз. Алайда, Түркістанды түлету ... ... ... ... ... ... ... қаласының туристік орталық ретінде жандануына Елбасымыздың
«Біздің ұрпақ алдында бабалар қол ... ... ... ... ... мемлекетімізді нығайту және дүниежүзілік қауымдастық
талаптарына сай жаңа сапалық деңгейге көтерілу міндеті тұр» деген пікірі ... ... ... ... ... және мәдени, туризм кластеріне еріксіз сұранып тұрған
аймақтың, қазіргі таңда «Түркістан қаласын ... ... ... және ... орталығы ретінде дамытудың 2010-2015 жылдарға
арналған бағдарламасының» ... ... ... ... органдарға
ұсынылды.
Бұл жоба бойынша Қожа Ахмет Иасауи кесенесін қорғаудағы аймағы мен оның
төңірегіне мынандай құрылыс жобаларының ... тиіс ... ... ... мен ... ... көрсету орталығы. Жобаның құны
468 000 АҚШ доллары.
2. Пантеон
3. Қазақ мемлекетін негізін қалаған Керей мен ... ... ... ... ... ... Жобаның құны 1,2 млн. АҚШ
доллары.
5. 150 орындық қонақ үй.
Біздің байқауымызша, әзірге, аталған қаланы туристік қалаға ... ... ... ... ұзақ ... ... ... түбегейлі шешуді,
көздеген шаралар толық белгіленбеген сияқты. Қазіргі белгіленген, атқарылып
жатқан жұмыстар қаланы ... ... ... Бұл өте жақсы, бірақ
туристерді көбірек ... ... ... ие ... ... бюджетін
томпайтуға, жоғарыдағы істер, нысанаға алған мақсаттың алғышарттары ғана.
Бүгінгі күн тәртібінде өткір мәселе – ... ... ... ... ... ... ... кемінде екі күн ұстауға
жағдай жасауымыз ... Олар ... ... ... жылы ... үйлерге
орналасатындай болуы керек. Түркістанда Ахмет Иасауи мавзолейінен басқа ... ... не ... ... ... ... ... қызмет сапасын жетілдіру
Туризм – бұл экономика саласында клиентке ақылы негізде қызмет көрсету
жиынтығы болып табылады. ... ... ... ... ... ... даму ... болашағы бар қызмет саласы болып табылады.
Бұл сала саудадан басталып қаржылыққа дейінгі әр түрлі салаларды қамтиды.
Қонақжайлылық ... ... ... даму алып ... ... ... қонақ үй нарығында жаңашыл халықаралық стандартқа сай жауап
беретін комплекстер бар. Қазіргі кезде жай ғана ... ... ... ... ... ... отельдердің материалдық жағдайы бір
параметрлері, ал бірақ қызмет ұсынуында ... ... ... қонақ үйдің бизнестегі және қызмет нарығындағы сәттілігі.
Қызмет саласына қонақ үйлер, ресторнадар, кір жуу ... ... ... ... ... т.б. ... - ... іс-шаралар немесе пайда табу болып табылады.
Қызмет нарығы басқа нарықтардан 2 маңызды себебімен ерекшеленеді:
1) Қызмет – ұсынған уақытқа дейін болмайды.
2) ... ... ... ... ие.
Қонақ үйде сапа қызметіне түсініктеме:
1. Сапа- клиенттің нақты анықталған қажеттілігі,
2. Сапа – ... ... ... Сапа – ... ... ...... үйдегі экономикалық, әлеуметтік, ұйымдық
саууалдардың жүйелі шешілуін талап ететін көп аспектілі процесс.
Қонақ үй қызметінің сапасы ... емес адам ... ... ... ... ... кадр дайындау болып табылады. Қонақ үйдің
әрбір ... ... ... ... ол қызметкерлер жұмыс графигінің
жасалынуы мен сапаның бақылануы мен қадағалануында.
Қызмет ... ... ... 3 сапа аспектілері
біріктірілуі қажет:
Тұтынушылардың қызмет сапасының көрсеткіштерінің қарапайым критерийлері:
Жетімділік: қызметті ыңғайлы уақытта, ... ... ... ... қызметтің сипаты клиенттің тілінде нақты орындалуы,
Компетенттік: қызмет көрсетуші персонал барлық талаптарға ие болуы,
Ұқыптылық: ... ... ... жасаушы, қарсы алушы қабілетіне ие
болуы,
Сенімділік: компанияға және оның қызметтеріне, персоналдарына сенімді болу.
Үміттілік: ... ... әрі ... ... ... мәселелерді шешуге шығармашылық жағынан дайын болуы,
Сақтандыру: көрсетілген қызмет түрлері сақты, қауіпсіз, тәуеклсіз болуы,
Клиент түсінігі/біліктілігі: қызметкерлер клиенттің ... ... және де ... аударуы.
Клиенттің ең бастапқы қонақ үй қызметтерінен әсерлену этаптары:
- ... үйге ... ... ... ... ... ... қызметі;
- мәдени қанағаттануы;
- фитнес қанағаттануы;
- трансфердегі қанағаттануы.
Қызмет сапасын бақылаудың мақсаты:
1. Бар клиентті ... жаңа ... ... Мәселелерді тез шешу;
3. Қонақ үй ұсынысын жақсартатаын немесе кемітетін іс-шараларды бағалау
мүмкіндігі;
4. Сапаны көтеру мақсатындағы тұрақты үздіксіз ... ... Салт ... сапасын қолдану арқылы персоналдың біліктілігін арттыруда
оқытудың негізін құру.
3.3 Туризм үшін ыңғайлы қала ретінде Түркістанның алға басу сипаты
1.Туристік орын ... ... 2 ... ... ... ... ... үшін стратегия (дамыған инфрақұрылым және бай ... ... ... пен қауіпсіз, барлық әлемге ашық орың).
2. Ішкі ... ... үшін ... ... ... топтары үшін түрлі және ... ... ... ... үшін ... орын) 2.Жарнамалық - ақпараттық
жұмыстарды нығайту, келген туристерге ақпараттық - ... ... ... ... ... және де ... ... іс -әрекеттерді жүргізу мақсатына - ... ... ... және туризм ... ... - ... жеке ... әсерінсіз туристік нарықтың әртүрлі
қатысушыларының қолында.
2.1. Ақпараттық анықтамалық қызмет.
2.1.1. ... ... ... үшін ... база ... ... мен қалыптастыру.
* «Ақпарат кітапша» мәлімет базасы. Түркістан жайында жалпы ... ... ... ... ... демалу, сауда-саттық, мейрам,
оқиғалар Түркістан күнтізбесіндегі арнайы шаралар);
* «Жоспарлау және бронирлеу» мәліметтер базасы. Түркістанға сапар және
тұруды ұйымдастыру жөнінде ... ... ... ... ұшу ... ... ... орналасу, консультация алу,
тапсырыстарды жалғастыру, бронирлеу, арендалау және т.б. ... ... ... ... АҚ ... ... жүйесі»,
в) «турагенттіктер үшін ... ... ... ... ... ... алып келсе, ол жүйе бұл
мәліметтерді ... және ... ... ... ... бергенде ерекше орынды. «Сапарды жоспарлау жүйесі» ерекше орынды
алады.
«Түркістандық өмір күнделігі» мәліметтер базасы. Қаладағы болып жатқан
оқиғалар қайда, қашан және т.б. ... ... ... ... ... ... ... репертуарлары, түнгі клуб бағдарламалары, қайда
демалады, немен ... ... және т.б. ... ... обьектісінің жұмысы жайында ақпарат туристік— ресурстар, туристік
өнімдер, Түркістанның қоғамдық және мәдени өміріндегі оқиғалар ... және ... ... береді.
2.1.2. Анықтама және консультация қызметі. Қызметтер тізбесі.
-Телефон бойынша үш тілде анықтама беру;
-Жеке консультация;
-Тапсырыс қызметіндегі келесі тапсырыс берушінің ... алу ... ... ... ... қызметінің адресіндегі қоңырауларды ауыстыру;
-Дауыс тәртібіндегі және сұраныс -бойынша «факс» ... ... ... ... ... ... ... Маркетингтік қызмет.
Туристік комплекс жайында жарнамалық және ... ... мен ... ... ... ... Түркістан жайында қоғамдық
көзқарасты қалыптастыру бойынша Түркістанда және ... ... ... жүргізу.
2.2.3. Орталық мәліметтер барысында сақталған ресурстар жайында ... ... ... ... ... зерттеу.
2.2.4. Жаңа туристік ресурстың қозғалысы. Туристік ... ... жэне де ... мен ... ... ... ... келетін туристерге сол орында
қызмет көрсету.
2.3.1.Түркістанда ... ... ... ... ... ... ... қатысу, ресторандар, экскурсиялық қызмет
көрсету және гидтік және т.б. талондарды ... ... ... үшін ... ... ... ... жіберу үшін ... ... ... - ... ... ... ... саудасы.
«Қонақ картасы» дисконттық карточка мен ... ... ... кітапша барашюр және сыйлық басылымдар, видео және СД және т.б. карт
саудасы.
Базарлық өнімдер саудасы.
3. ... және ... ... ... мен ... ... ... фирманың қатысуымен туризм бойынша конференция ұйымдастыру.
Түркістанда халықаралық туристік ұйымдардың конгресін өткізу.
5. Түркістанға шақырылған шетелдік журналистермен ... ... ... ... түрік ... ... ... ... ... — ақпараттың өнімдерді өңдеу және шығару.
8. Туристік шаралардың жалпы күнтізбесін жылда шығару.
Халықаралық ... ұйым және PR ... ... ... ... құру үшін ... ... резонансқа ие
жобаны жүзеге асыруға қатысу.
11. Қазақстандық - шетелдік ... ... ... ... ... ... туристік орта
ретінде ... ... ... ... ... ... ... және
қолдайтын Түркістандағы белсенді насихаттау жүргізетін компаниялар.
ҚР аймағындағы туризм объектісі ... ... көп ... ... жүргізу.
«Интернет» жүйесінде Түркістандағы туристік серверді құру және қолдау.
14. «Қазақстанға» ... ... ... шетелдік
туроператорлармен тікелей қатынас орнату [54].
3.4 Туризмнің материалдық базасы мен инфрақұрылымының дамуы
Қлассикалық сызба бойынша ... ... ... ... ... көрсетілген:
- өмір сүру негізгі және ... ... ... типтерін қанағаттандыру қажет;
- ... ... оның ... қызықтыратын
тамақтануды қамтамасыз ету қажеттілігімен байланысты;
- Туристік әсерлер;
- Транспорттар.
Туристердің ... ... үшін ... және жеке ... ... және ... ... басқа типтерін құруға
бағытталған және де ... ... ... ... ... есептелінген
қызмет көрсетудің инфрақұрылымдары, қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... саясаты
ұсынылады.
Қаланың тарихи сипатын, оның өзіндік оның ... ... ... ... идеясында туристік құрылым дамуы жұмыс істеуі қажет.
1. Өмір сүруді ... үй ... ... және т.б.),
туристерге қызмет көрсетуді (базарлықты ... ... ... ... және т.б.), ... ( бос ... ... театрлар,
кинотеатрлық залдар және т.б.), анықтамалық - ақпараттық ... ... ... ... ... қызмет көрсету), транспорттық
қызмет көрсету, автотұрақтарын қосқанда 15 - ... жаяу ... ... ... үшін ... ... көрсету комплсімен
қамтамасыз ететін әртүрлі туристік категорияларға бағдарланған, туристік
маршруттармен ... және ... ... ... ... ... Туристік зонада- туристік инфрақұрылымның дамуы қызметінің басқа
да ... ... ... басымдылық болып табылатын теория
түсіндіріледі. ... ... - бұл ... тартатын және басқа да
обьектілер мен ... ... ... ... ... ... комплекс және қажетті инфрақұрылымдардан ... ... ... ... деп атау ... болар еді. Туристік шекарада ... ... ... яғни ... ... ... туристік
ұсыныстар: толық әсерлікті қарастыру, музейлерге бару ... бару ... ... және жай ... ... дүкендерге,
көркемдік салондарға, галлереяларға бару және де тамақтану, ... ... ... ... және т.б. Әртүрлі нарық сигменттеріне
өлшенген туристік өнімдерді құру және ... орай ... ... ... ие ... прогрессивті болып табылады.
1.2. Туристік шекара ... ... ... ... саясаты әлеуметтік- экономикалық және ... ... ... басты жоспарын жүзеге ... ... ... ... даму үшін ... болған жағдайда
жекелеп экономикалық және ... ... ... ... ... топтастырады. Саты бойынша даму ... ... ... ... және жаяу жүру ... Базалық инфрақұрылымдардың қосымшалануы немесе құрылу
мерзімі;
- Туристік нарықтағы сұраныс;
- Обьектілердің және толық ... ... ... Осы ... ... тұратын тұрғындардың
әлеуметтік түйсіктерінің туристік дамуы.
Шекараның типі мен ... ... ... ... ... ... - ... немесе табиғи
потенциалға ... ... ... ... театр, көрмелік
және ... ... ... ... әсерлік
орналасқан территорияда ... ... ... ... ... ... ... мен ... ... ... принциптері
болып табылады. ... бір ... ... ... ... және ... ... келуін
жалғастыру мүмкіншілігін береді. «Бұтақты» әдіс ... ... ... ... ... ... қорытындыланады. Бұл. 2-ші ... ... ... ... және тек ... ... ... Басқа жағдайда
мобильді (қандай да бір мәдени ... ... ... нөлден дамиды (мысалы,
халықтың кәсіптік өнімдерін сату мен ... үшін ... ... ... ... ... бос уақытты
ұйымдастыру обьектілері сияқты ... ... ... ... ... мен ... обьектілер топтары. Орналастыру ортаның ... ... ... ... ... транспорттық және жаяу жүру
мүмкіншіліктерін ... ... ... территорияларын баспайтын
негізгі әсерлікпен дұрыс келуі керек.
1.7. Дәл ... ... ... ... – пропкаларды
қақпайлау және басқа да жол ... ... үшін ... көше ... тыс ... траңспорттар үшін тұрақтар құру.
1.8. Шекараны ұйымдастыру ... ... бір ... ... мен жақындығы бойынша оларды орналастыруға байланысты.
Екінші жағдайда ... ... ... мүмкіншілігі
оның Түркістандағы қала салу жүйесіндегі ... ... ... ... Бас ... ... экологиялық транспорттық және
әлеуметтік ... ... ... болуы
керек. Түркістандағы туризмнің даму жоспары ... ... бір ... ... Қала ... ... белбеу құру (яғни
қаладан 10- 15 км ... ... ... ... ... және ... обьектілерінің тізімін қосу)
1.10. Қалада ... ... құру ... ... ... ... жағдайларды болдырмауды
қамтамасыз ететін 6.8 мың ... ... ... ... ... ... ... Қалалық шаруаның басқа ... ... ... ... ... ... авто ... ... ... ... ... коммуналдық шаруашылықтың
дамуы, ... ... және ... да ... - ... ... ... экологиялық ... ... мен жасы ... ... үшін ... ... ... территориясында діни туризмді қалыптастыру және «Яссауи»
мен ... ... ... мәдени ... ... ... Жаңа қонақ үйлер салу және де 2005 ж кезеңінде
номерлер ... ... ... Құрылған салалардың қағидалары
туристер мен қонақтар ағымын болжамдаумен сәйкес анықталады. Осыған ... ... орта ... отельдер құрумен, оның ішінде қалаға
туристік мақсатпен келген азаматтың орналасу құралдарына ... ... үшін ... ... ... ... ... жағдайдың дамуы.
Автотранспорттың құралдары (автобус, микроавтобус, жеңіл ... ... ... ... ... ... ... және
радиобайланысқа жабдықталған түркістандық такси ... және ... жүйе ... ... ... ... ... және құру.
8. Түркістан қаласындағы ... ... ... ... ... бойынша шаралар қабылдау [55].
3.4.1 Туристік сервис кәсіпорындары
1. Қазақстан және Түркістан тақырыбында ... және ... ... көп ... ... ... ... кәсіпкерлігінің желісін дамыту.
2.. Тез ... ... ... ... ... және бос ... индустриясы.
3. Туристік обьектілердің жаңартылуы мен жаңа құрылысы.
4. ... ... ... ... ... ... ... көтеру және бос уақыт индустриядарын
дамыту.
3.4.2 Туристерге медициналық ... ... және ... ... ... ... көрсету, қала
қонақтарын қонақ үй серіктестіктері мен ... ... ... біркелкі қағидалар дайындау және ... ... ... ... ... та қосылады.
3.4.3 Қажетті ресурстар мен көздер.Оларды қаржыландыру.
Бағдарламаны жүзеге асыру кезінде қолданылатын негізгі ресурстар
материалдық - техникалық және ... ... ... ... көздері болатындар:
-Жеке инвестициялық жобаларды немесе мемлекеттік ... ... ... ... бюджеттік
құралдар;
- Облыстық бюджет құралдары;
- Қалалық бюджет құралдары;
- Ұлттық және шетелдік инвестиция;
- ұлттық және шетелдік банктерден ... мен ... шет ... ... ... ... ... ұйымдарынан кепілдік;
- туристік ұйымның меншікті құралдары;
- туристердің қайырымдылығы және Қ.А.Яссауи ...... ... ... ... есебінен құрылатын.
- Түркістанды жаңарту» арнайы қорлары.
Қаржылық ... ... ... ... ... ... ... және корректірленеді.
Көрсетілген корректірлеу жылдық бюджеттік тапсырыстарда көрініс табады.
Бағдарламада қарастырылған туризмді дамыту ... ... ... ... ... ... ... орнының санын арттыру және
жаңа замандық туризм инфрақұрылымды дамыту үшін ыңғайлы жағдай ... ... ... және ішкі ... дамуына бағытталған болса, туристік
бизнес субьектілөрінің саны айтарлықтай артуына мүмкіндік береді.
Бағдарламаны жүзеге асыру мақсатында жоспарланатындар:
- «Жеңіс» ... ... ... Қала маңында рекреционды белбеу құру (яғни қаладан 10-15км
орналасқан рекреционды обьектілерді жаңарту және туризм
обьектілерінің тізіміне қосу);
- Қалада жасыл алаңды қалыптастыру;
Түркістан қалалық ... ... ... ... ... ... облысының облыстық орталығынан 165 км-де орналасқан және
Қазақстанның ежелгі қалаларының бірі ... ... ... ... және ... ... ... әлемде белгілі кешені, ғимарат
салу өнерінің ең үздік үлгісі – Қожа Ахмет Ясауи кесенесі бар қала ... ... ... және ... ... ... жолы ... өрлеуі, түркі тілдес мемлекеттердің мәдени мұраларының
дамуын ... және ... ... бағдарламасына қосылған.
Жобамен туризмді ойық-сауық, тарихи-танымдық, соның ішінде «Көне
Түркістан» туристік орталығының ... ... ... ... ... және туристер мен зиярат етушілерге қызмет көрсету үшін
қолөнер мектебін орналастыру ... ... ... кешенінің
шығысында тұрған тұрғын үй құрылысын асыру ұсынылады [56].
Түркістан аймағында туризмдi дамытудың мақсаты:
• сапасы, халықаралық туристiк рынок ... ... ... ... ... ... өнiм ... және сатуға қабілеттi,
рентабельдi туризм индустриясын құру ... ... ... ... салаға айналдыру;
• республиканың туристiк әлеуетiн арттыру;
• тарихи-мәдени және табиғи-рекреациялық ресурстарды сақтау және ұтымды
пайдалану;
... ... ... туристiк ресурстарға қол жеткiзуiн
қамтамасыз ету, туристiк қызмет көрсетуге деген сұранысты ... ... ... қамтылуын ынталандыру;
• мемлекеттік және жеке құрылымдардың туризм саласындағы өзара бiрлескен
iс-қимылының тиiмдiлiгiн арттыру;
• шағын және орта кәсiпкерлiктi ... ... ... ... ішкі аймақты дамудың өзекті бағытының бірі ретінде
халықаралық туризм және зиярат етудің дамуы ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайын оқыту
4.1 Қазақстанның экономикалық және ... ... ... экономиканың дамушы саласы» тақырыбындағы кіріктірілген сабақ
Қазақстанның экономикалық және ... ... ... республиканың және оның ... ... ... шаруашылығының даму және орналасу заңдылықтарымен танысады.   
Осы курс ... ... ... және ... ... ... ... білім беріледі. Біз дипломдық жұмыс материалын осы сабаққа
қосымша кіріктірілген сабақ ретінде ... жөн ... – бұл бір оқу ... әр ... саладағы жалпы
білімдермен тоғысуы, бір-бірімен етене араласып кетуі. Кіріктірілген
сабақтар оқушыға әлем ... ... мен ... ... ... ... мағлұмат береді, олар құрылысы бойынша  белгілі қалыпқа
сыймайды, сондай-ақ, оқу сағаттарын ... ... ... ... Осы ... ... ... бейнелі ой-өрісі дамып,
шығармашылық мүмкіндіктері ашылады. Кіріктірілген сабақтардың ... ... ... ... әр ... оқу
материалының логикалық өзара келісімімен, материалдың зор ... ... 9 ... «Туризм экономиканың дамушы саласы»
тақырыбын кіріктіре оқыту оқушыларға мол мағлұмат береді.
Сабақтың мақсаты: 
Білімділік: Туризм ... ... ... оған әсер етуші
факторларды анықтауға үйрету, бағыттары туралы білім беру.
Дамытушылық:  ... ... ... бере ... ... ... ... құштарлықты арттыру.
Тәрбиелілік:  оқыту арқылы ептілікке, шапшаңдыққа, батылдылыққа,
бірлікке, ұжымшылдыққа, патриоттық сезімге тәрбиелеу.
Сабақтың барысы:
Туристік ресурстар ... - ... ... ... - ... сауықтыру нысандар жатады.
Туристік индустрия - қонақ үйлер және т.б. таралу ... түр, ... ... ... ... - ... ... танымдық
нысандар, кәсіптің, сауықтыру, спорттық және т.б. ... ... және ... қызметінің жиынтығын айтамыз.
Туризмнің артықшылығына мыналар жатқызылады:
➢ Ішкі жалпы өнімнің өсуі;
➢ Жаңа жұмыс орындарын құру;
... ... ... да ... ... ... Қаржы салымын тарту, соның ішінде шетелдік қаржыны;
➢ Аймақта салық жинағының артуы.
№1 Талда
Туризмнің классификациясы
№ 2 Зертте
Туризмнің жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... жұмысқа сүйене отырып мектеп бағдарламасының 9 ... ... ... ... ... ... сабақта,
қосымша сабақ ретінде қодануға болатын сабақ үлгісін ұзынамыз.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... Түркістан аймағында туризмнің дамуына  түсінік бере
отырып, ой-өрісін кеңейту, білімге  деген құштарлықты арттыру.
Тәрбиелілік: Туған ... ... ... ...   өз
беттерінше   ізденуге  тәрбиелеу.
Көрнекілігі:
1. Оңтүстік Қазақстанның физикалық картасы
2. ... ... ... ... ... ... сабақ (әңгімелесу, пікірталас, пікір-алмасу,
демонстрация)
Сабақ барысы:
1. ... ... ... ... ... ... ... дайындау
3. Үй тапсырмасын сұрау
4. Жаңа ... ... Жаңа ... ... ... қорытындылау
7. Оқушыларды бағалау
8. Үйге тапсырма
Сабақтың барысы.
1 сайыс. “Топтардың таныстыру кезеңі”
2 сайыс. “Аймақты тану”
Оқушылар Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... климатына сипаттама береді;
✓ гидрологиясына анықтама береді;
✓ экономикасына сараптама жасайды;
✓ әлеуметтік көрсеткіштерін сипаттайды.
Айтылған табиғи және ... ... ... ... ... ... Әр топ ... аймағында кездесетін табиғи немесе тарихи
ескерткіштерінің біреуіне сипаттама береді.
4 сайыс. “Мен-саған, ... ... топ ... бір –біріне
сұрақ қояды). Оқушылар сабақ барысында алған ... ... ... ... ... ... қаласында туризмді дамытудың 2007-2011 жылдарға ... ... ... ... ... және ... көрсетілетін туристік қызметтің дамуы, қазіргі заманғы
бәсекеге қабілетті етіп ... ... ... ... ... және ... ... табиғи, тарихи-мәдени
туристік ... ... ... іс-шаралардың жүзеге асырылуы
көзделген еді. Бүгінгі таңда алдымызда жаңа ... ... ... ... ... міндеті тұр. Ұлы Жібек жолының Қазақстан бөлігінде ерекше
орынды Түркістан қаласы алады. Мұнда туристердің ... ... ... ... ... келген туристерді орналастыруға,
тамақтандыруға және бос уақыттарын тиімді өткізуін ... ... ... 17, оның ... жоғары сапалы үш қонақ үйі және оннан астам
мейрамханалар мен ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым ... ... ... май ... автожуу және т.б.) дамыған.
Түркістан ... ... ... ... ... арналған
өңірлік Бағдарламасы бойынша шетелдік ... және ... ... ... қызметтің дамуы, қазіргі заманғы
бәсекеге қабілетті етіп ... ... ... ... ... және ... ... табиғи, ... ... ... ... ... ... ... еді. Бүгінгі таңда алдымызда жаңа өңірлік Бағдарлама қабылдап,
оны жүзеге асыру міндеті тұр. Ұлы Жібек ... ... ... ерекше
орынды Түркістан қаласы алады. ... ... ... ... ... ... ... келген туристерді орналастыруға,
тамақтандыруға және бос уақыттарын тиімді өткізуін ... ... ... 17, оның ішінде жоғары сапалы үш қонақ үйі және оннан астам
мейрамханалар мен ... ... ... ... ... ... инфрақұрылым ... ... ... май ... ... және т.б.) дамыған.
Сонымен қатар халықаралық көліктік-жолдық ... ... және ... бар. ... ... экскурсия жүргізу үшін үш
бағыттағы жоба ұсынылады. ... ... ... - ... ... ... ... - Діни бағыт
- ... ... ... - ... ... ... жылы Түркістан қаласына турист ретінде ресми ... ... ... 484, ... ... Германиядан, Ауғанстаннан, ТМД
елдерінен 489, өзіміздің ... 6028 ... ... ... Ал, ... ... 368 мыңнан астам қонақ келген. Түркістан туризміне тек бір
бағытты қарау қате. Түркістанда туризмнің бірнеше ... ... ... діни ... ... ... ... этнотуризм және аңшылық
туризм.
Түркістанға тән тағы бір нәрсе бұл спорттық туризм десек те ... ... жылы қала ... барлығы 45 спорттық іс-шара өткізіліп,
оның ішінде: ... ... ... және Халықаралық дәрежедегі
жарыстар болып, оған 16 мың ... ... ... ... ... ... ... Балуан
Шолақ атындағы стадиондар қызмет көрсетуде.
Мәдениет ошақтары - ... ... ... ... ... Мәдениет орталығы, кітапханаларда туристерді қызықтырады.
Сонымен қатар мынадай шешілмеген мәселелер бар.
Автокөлік жүретін жол ... ауыз су, ... су ... ... ... Бұл ... шешу үшін мемлекет тарапынан біраз қаржы
бөліну керектігі мәлім.
Халықаралық стандартқа сай туристік ... ... осы ... ... ... ... ... беріп, сол жерде еңбек жасайтын
қызметкерлердің әлеуметтік тұрмысын жақсарту керек.
Туристік бизнестің дамуына ... ... - ол ... индустриясына
қызмет көрсететін инфрақұрылымды жақсарту. Оған ... ... ... ... ... көлікпен қамтамасыз ету және ... ... ... ... туризм - бір жағынан қазақстандық және ... ... ... ... ... ... жағынан өңірдің экономикасының дамуына үлкен үлес қосады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, қала ... ... ... ... жаңа ... ... ... Осыны жан-
жақты талқылап, толықтырғаннан кейін Туризмді дамыту ... ... ... ... ... ... өсуін қамтамасыз етудің
перспективалы бағыттарының бірі деп санайды. Осыған байланысты бәсекеге
қабілетті ... ... құру және ... Қазақстанды Орталық Азия
өңірінің туризм орталығына айналдыру міндеті алға қойылған.
Ал, Түркістан қаласын туризм потенциалы ... ... ... ... ... осы саласын дамытуға мол мүмкіншіліктер бар
екені, бірақ осы уақытқа дейін сол табиғи ... ... ... келе жатқаны анық.
2000 жылы қала тұрғындары алдында сөйлеген ... ... ел, ... тәуелсіз мемлекет өзінің рухани орталығын белгілеу қажет.
Қазақстанның рухани орталығы ... ... ... ... тек ... ... ... орталығы емес,
сонымен қатар бүкіл ... ... ... орталығы болып
табылады»-деп атап көрсетті. Мемлекет басшысының бұл ... ... даму ... ... ... ... сұранысты ұлғайту және Түркістанның
туристік беделін қалыптастыру мақсатында ұлттық және
халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалана отырып,
белсенді жарнамалық-ақпараттық жұмыс жүргізуге қала ... ... ... Ол үшін ... ... ... кіру іс-шараларын
ұйымдастыру мақсатында алда үлкен жұмыстар тұр.
Туристік ... ... - ... ... ... ... жергілікті тұрғындардың табыс ... ... ... өнім ... ... ... ... - нарықтық қатынастар
элементінің бірі ретінде қаралған жоқ еді.
Туризм ... ... ... ... Президентіміздің
дәстүрлі Жолдауына сәйкес - әлеуметтік кәсіпкерлік корпорация ретінде
қаралуы керек. Бұл ... ... ... сол ... халықтың
әлеуметтік, экономикалық және мәдени мақсаттары үшін қайтадан жұмсайды.
Олардың қызметі жаңа ... ... ... және орта бизнесті дамытуға,
кооперациялануды күшейтуге бағытталады. Сөйтіп, корпорациялар ... ... әрі ел ... ... ... осы қабылданған саясатқа жан-жақтағы кәсіпкерлер, ірі туристік
фирмалар мен шетелдегі инвесторлар ... ... осы ... ... қосылатыны айқын.
Бұл құрылымның жұмысы, туристерді қабылдап қызмет ... ... жеке ... ... ... тек ... ... болады. Ал мемлекет корпорация арқылы ... ... ... ... көздерінің мөлшерін біле алады. Ел басшысы жариялаған
қағидада: «Кәсіпкерліктің ... ... ... ... ол осы іс-шаралар арқылы жүзеге асырылады.
Жергілікті биліктің өз тарапынан ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі де, міндеті де
бар:
- қалада, ауылда ауыз су жүйесін дамытып, әр ... әр ... ауыз су ... ... су ... ... ... салу,
туристерді қабылдауға қабілеті бар әр кәсіпкерге және шағын қонақ үйлерге
дейін асфальттанған жол салу;
- ... ... ... жаңа ... ... ... салынуын ұсыну;
демек, туристік бағытта жұмыс істейтін фирмалар мен кәсіпкерлікті
ашу және оларға жан-жақты қолдау көрсету;
- ... жүру ... ... олардың негізгі
жүру, шоғырлану жерлеріне туризм инфрақұрылымдарын жетілдіру.
Туризм ұйымдастырушылардың міндеттерінің бірі - ... ... ... объективтік мәлімет беру - ол экологиялық қауіпсіздігін ... ... ... оның ... ... ... ... ету керек.
Ал саяхатшылар өздері саяхатқа шығар алдында баратын елі туралы
мәлімет тауып ... ... ... - ол үшін ... ... ... ... виртуалдық туризмді дамытуға болады. Халықаралық Қазақ Түрік
университетінен және ... ... ... ... ... ... ... карталар шығару көзделеді.
2-3 күндік туристік бағыт әзірлеп, орталығы етіп Түркістанды ... ... ... ... ... діни бағыт: «Әзірет Сұлтан» музейі; Ашық аспан астындағы
музей; Қ.А.Иасауи кесенесі; Гауһар ана; Үкаша ата, Жылаған ата мазарлары.
- ... ... - ... ... ... «Түркістан тарихы»
музейі; Шауғар-Шойтөбе; Иассы-Күлтөбе; Сауран қаласы.
- Этнотуризм, онын ... ... ауыл ... қымыз-
қымыран), қолөнер ... ... ... көрмелер ашу.
Осы
жерде айта кетер жәйт - қолөнер ... ... ... қызмет
етеді деген мәртебені заңмен ... ... ... ... алу ... ... де ... -қызығады, ол үшін осы аймақтағы
Отырар, Жаңақорған, Созақ аудандарымен бірігіп 10-15 мың ... ... ... ... ... болады.
- Экотуризм - Қаратау табиғи ... және ... ... жасау. Қаратау табиғи ... 4-5 ... жаяу және ат ... саяхат бағытын
ұйымдастыруға ... ... ... ... мен осы ... дейін шешілмеген
петроглифтер, темір және қола ... деп ... ... ... ... мен ... көп ... осы жерде ғана ... өзі ... ... ... жартастарды кездестіруге ... ... ... ... сәулетшілердің ... ол да ... бір ... ... бірі ... Спорт және рекреациялық туризм саласында - ... ... ... Түркістан-Қызылорда бағытымен Ралли ... де ... ... ... ... жер Қаратау тауларында
табылады. Сырдария өзенінде жасанды ағаш ... ... ... тоқтап түнейтін 3-4 күндік ... ... ... Шипа су ... пайдаланып, рекреациялық туризмді
ұйымдастыру қажет. Ол үшін Кеңес дәуірі кезінде бітпей қалған құрылыстарды
жаңғырту ... ... ... ... ... ... ... алғашқы қадамдардың біреуі,- Түркі тілдес мемлекеттерді шақырып
халықаралық туристік ... ... ... ... бастап,
өткізгеннен кейін, келешекте Дуниежүзілік туристік слёт өткізу мақсаты
көзделіп отыр.
Сондықтан Түркістан ... ... ... ... үшін ... ... іске ... қажет:
1. Қазақстан Республикасының алда ... ... ... ... ескере отырып, туристік қызмет ... ... ... ... ... ету мәселелері
жөнінде нормативтік –құқықтық актілер жобасын әзірлеу.
2. Сыртқы ... мен ішкі ... ... көші ... ... ... рәсімдерін, кеден және шекара бақылауын ... ... ... ... ... ... туризм мен ішкі туризмді ... үшін ... ... салу ... ... қажетті нормативтік құқықтық
актілерді қабылдау.
4. Шетелдермен туризм ... ... ... шарттық нысанын кеңейту негізінде жандандыру.
5. ... және ... ... ... ... ... реттеу жүйесінің белгіленген талаптарына сәйкес арттыру.
6. Туристік менеджменттің ... ... ... ... Қызмет көрсету сапасын арттыру, облыста және ... ... ... ... ... және ... көрсету
мәселелері туралы меншік нысаны мен ... ... ... ... ... қызметін үйлестіру,
жауапкершілігін арттыру.
8. Туризм ... ... және ... ... ... шешуде: электр беру желісін ... ... және су бұру ... ... ... ... желісін
тарту немесе өткізу және спутниктік ... ... ... ... салу және қайта салу.
9. Санаторийлік – курорттық істі дамыту ерекше ... ... ... қызметтерді мемлекеттік реттеу және
қолдау ... ... ... ... ... реттеудің
негізгі мақсаты: демалыстағы азаматтар құқығын, ... ... ... ... қамтамасыз ету; қоршаған ортаны қорғау; ... ... және ... ... қызмет үшін жағдай
жасау; саяхат жасау кезінде азаматтар қажеттілігін ... ... ... ... жаңа жұмыс орындарын құру, туристік
индустрия дамуы ... ... ... ... ... ... арттыру; халықаралық туристік ... ... ... ... ... ... ... С.Р. География туризма: история, теория, методы, практика.
– Алматы, 2000.
2. ... ... ... и ... ... – М.: ... и
статистика, 2001.
3. Ердавлетов С.Р. История ... ... и ... ... ... 2003.
4. Алиева Ж.Н. Экологический туризм. – Алматы, 2002.
5. Менеджмент ... ... ... – М.: Финансы и ... ... А.Ю. ... ... – М.: ... ... Папирян Г.А. Экономика туризма. – М.: Финансы и статистика, 1998.
8. Энгциклопедия туриста. – М., 1993.
9. Биржаков М.Б. Введение в туризм. – М. – СПб.: ... ... ... ... ... В.Г. Организация туристкой деятельности. – М., 1996.
11. Квартальнов В.А. Менеджмент туризма: Туризм как вид деятельности / ... ... – М.: ... и ... 2002. – 288 ... ... В.А. Туризм / В.А.Квартальнов. – М.: Финансы и статистика,
2003. – 320 б.
13. Волков Ю.Ф. Введение в гостиничный и ... ... / ... – Ростов н/Д.: Феникс, 2004. – 352 б.
14. Атышов К.А. Экотуризм / К.А. Атышов. – Б.: 2005. – 320 б. ... ... Л.Ф. ... ... ... ... ... ... 1995 жыл
15. Ердаулетов С.Р «Қазақстанның географиялық туризмі» Алматы Ғылым 1998
жыл
16. Абуков. А. X. «Туризм бүгін және ... ... 1995 ... Әметұлы. Ө. «Түркістан салтанаты», Түркістан - 2002 Анкара.
18. Байбатша. Ә. «Қазақ даласының ежелгі тарихы» Санат Алматы 2001 ... ... Қ. ... ... ... ... ... жолдауы, Н.Н. «Қазақстан 2030» стратегиясы
21. Байпақов К. «Қазақстан тарихы очерктері» Алматы 1994
22. Жұмат Ж. Алуахан Е. «Қасиетті мекендегі ... ... ... ... ... газеті, 15.09.1994
24. Есмаханов. К. Байпақов «Түркістан өркениет ордасы» Дидар, Айна
2000,Алматы ... ... Ж. ... ... ... ... «Эффект» 2003ж
26. Смағұлов Е. Түлкібаев М. «Түркістан Орта ғасырлық тарихы» Ғылым Алматы
1994
27. Хашимов М. «Религозные и ... ... ... ... ... Қ. ... А. «Яссауи университетінің хабаршысы» №2,2003
29. Будак Ф. «Қазақстан өткені, ертеңі мен бүгіні» Анкара 2000
30. ... ... ... и ... ... ... пути. Шымкент 1998
31. «Түркістан» газеті, №16,21 сәуір 2005
32. Байғұтов М. Файзуллаев Ә. «Қазыналы қара шаңырақ» Алматы 1996
33. География туризма Казакстана. ... ... ... ... «Түркістан Тараз арасы...» Астана 2002
35. Қазақстан Республикасы мен оның ... ... ... ... ... ҚР ... ... 2002
36. Туризм в Казахстане: Современные проблемы ... ... и ... 2004 №8
37. «Қазақстан тарихы журналы»-№1 2005
38. Немелоева М.Э. Ходоркова Л.Ф. ... ... ... ... «Халықаралық қатынастар» 1995 жыл
39. Ердаулетов С.Р «Қазақстанның географиялық туризмі» Алматы ... ... ... А. X. ... ... және ... Москва 1995 жыл.
41. Әметұлы. Ө. «Түркістан салтанаты», Түркістан - 2002 Анкара.
42. Байбатша. Ә. «Қазақ даласының ежелгі тарихы» Санат Алматы 2001 ... ... Қ. ... ... ... 2000
44. Әбішұлының жолдауы, Н.Н. «Қазақстан 2030» стратегиясы
45. Байпақов К. «Қазақстан тарихы очерктері» Алматы 1994
46. Жұмат Ж. Алуахан Е. «Қасиетті мекендегі ... ... ... ... ... ... ... Есмаханов. К. Байпақов «Түркістан өркениет ордасы» Дидар, Айна
2000,Алматы 1994
49. ... Ж. ... ... ... Алматы «Эффект» 2003ж
50. Смағұлов Е. Түлкібаев М. «Түркістан Орта ғасырлық тарихы» Ғылым Алматы
1994
51. Хашимов М. ... и ... ... Центральный Азии»
52. АСТАНА. Желтоқсанның 25-і. ҚазАқпарат /Айдар Оспаналиев
53. Будак Ф. «Қазақстан ... ... мен ... Анкара 2000
54. Проблемы развития туризма и возрождение историческрй значимости
Щелкового пути. Шымкент ... ... ... №16,21 ... ... ... М. ... Ә. «Қазыналы қара шаңырақ» Алматы 1996
57. География туризма Казакстана. Алматы, ... ... ... ... ... ... мен ... бағыттары. //«Қазақ
мемлекеттілігінің хронологиясы, құрылымы және заңдылығы туралы
мәселелер» атты Халықаралық ... ... ...... ... ... ... э.ғ.к.,доцент С.Асан)
59. Мырзахметұлы «Түркістан Тараз арасы...» Астана 2002
60. Қазақстан Республикасы мен оның ... ... ... ... ... ҚР ... ... 2002
61. Туризм в ... ... ... развития //
Казакстан,Экономика и ... 2004 ... ... ... ... ... Агеева Е.И. Пацевич Г.И. Из истории оседлых поселений и городов Южного
Казахстана \ Труды ИНАЭ АП Каз ССР. Т.Ү, 1958 С ... ... К.М. ... ... ... жолы және ортағасырлық Қазақстан-
Алматы Қазақстан 1992-208 бет
65. Елеуов М. Шу мен Талас өңірлерінің ... ... ( ... \\ ... ... университеті, 1998 -14-35-бб.
66. Маргулан А.Х.Древние Караваные пути через пустыню Бетпақ дала \\
Вестник ... ССР. 1949. № ... ... Л.Б ... пути Юга ... XIII – XVIII ... ... Серия общественая.-1969,№2 –С.79-84.
68. Зуев. Ю.А. Китайские известия о Суябе \\ Известия АН КазССР. ... ... и ... ( ... Ибн ... ... ... и стран \ Перевод с арабского, комментарии,
исследования, указатели и карты Наили Велихановой ... ... ... ... В.В. ... о поездке в Среднюю Азию с научной целью 1893
-1894 гг. \\ ... В.В. ... Т.ІҮ. ... по ... ... и ... – М.:Изд-во Наука.Гл.
ред.Восточной литературы, 1966. – с.21; Агеева Е.И., Пацевич ... ..., с.143: ... К.М.О ... средневековых городов
Южного Казахстана\\ Археологические исследование в ... ... ... ... ... ... городская культура Южного Казахстана и Семиречья.-Алма-
Ата: ... 1986. – С-24 ... Б.А. ... ... Будухкета
\\ Ясауи университетінің хабаршысы №1, 2002.-11-22-бб.; Соныкі,
Древнии Испиджаб.
72. Средневековые города Южного ... на ... ... ... ... ... ... С.Сведения арабских источников IX-XVI вв.о долине реки Талас и
смежный районах \\ ... ИИАЭ АН ... 5 – ... ... А.Н. ... работы в Казахстане и Киргизии \\ ВДИ.
1934 .№ 4 ( 9). –С.175
75. Ремпель Л.И. Археологическик памятники в ... ... ... ... ИИАЭ АН ... 1956.№ 1. ... Байпаков К.М. Средневековая городская культура Южного Казахстана и
Семиречья. ... ... ... города Кзахстана На Великом
Шелковом пути.- Алматы; Ғылым, 1998-с.92
77. Маргулан А.Х. Древние караваннык пути ... с.71
78. Қ.А. ... ... және ... Ауд. ... ... ... С. ... шығармалар. 15 том. Халық мұрасы. Алматы: Жазушы,
1979
-----------------------
1
2
71%
29%
35-тен жоғары
35-тен төмен
Туристерді қалыптастыра-тын аймақ
Туристік дестинация аймағы
Транзиттік ... ...

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 94 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тау туризмі77 бет
Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмның индустриясы негіздері63 бет
Каспий аймағындағы мұнайқұбыр коммуникациялар геосаясатының экономикалық астары16 бет
ҚР Арал аймағындағы қоршаған ортаны қорғау мен табиғи ресурстарды пайдалануды құқықтық реттеу22 бет
Cпектрдің жақын ИҚ аймағындағы сатурынның бұлытты жамылғысының сенімді спектрлік бақылау мәлметтерін алу38 бет
«Дала уалаяты», «Түркістан уалаяты» газеттеріндегі қоғамдық-саяси және ағарту мәселелері30 бет
«Түркістан» газетіндегі мәдени мәселелердің көрінісі51 бет
ІI- ші дүние жүзілік соғыс кезіндегі Түркістан легионы51 бет
А. Г. Серебренников мұрағаты, патшалық Ресейдің Түркістан өлкесін отарлау саясатының тарихи дерек көзі (1840-1870 жж. )50 бет
Азия-Тынық мұхиты аймағындағы негізгі интеграциялық үдерістер17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь