Топырақтың түйіртпектілігі

1.Топырақ түйіртпектілігі
2. Топырақ түйіртпектілігінің қоршаған ортамен байланысы түіршіктер көлемі.
3.топырақ түйіртпектілігі туралы зерттеу
Топырақ үгілу нәтижесінен пайда болғаны әр түрлі механикалық бөлшектерден тұрады. Осы механикалық бөлшектер топырақ түзілу және оның әрі қарай даму процестерінде топырақ шіріндісі, өсімдік тамырлары, топырақтағы жәндіктер әрекеттері арқылы бір-бірінен желімденіп, жабысып, әр түрлі топырақ түйіртпектерін –агрегаттарын құрады яғни Топырақтың түйіртпектілігі деп атаймыз. Бұл топырақ құрылымына (структурасына) кіреді. Топырақ бөлшектерінің құрылымы .
1. Құрылымы жоқ, шаң-тозаңды,борпылдақ.
2. Құрылымы майда түіртпекті, оқ дәрәсіндей, мөлшері 0,5-1 мм.
3. Дәнді түйіртпекті, диаметрі 1-5мм.
4. Жаңғақоты құрылым, 5-10мм.
5. Майда кесекті құрылым, топырақ бөлшектерінің көлемі бірнеше см-ге жетеді. Топырақ түйіршектері неғұрлым ірілеу болса, соғұрлым топырақтар балшықты-сазды келеді. Ал топырақ түйіршіктері ірілеу болған жағдайда ол құмдақ жағдайда ол немесе құмды болады. Егер де топырақ құрамында майда түіршіктер мен ірілеу түйіршіктер аралас кезедессе, бұл топырақтар құм –балшықты топырақтар болып саналады.Әдетте,топырақ негізінен майда ұнтақталған түйіршіктерден тұратын болғандықтан, түйіршік көлемі оның диаметрінің ұзындығымен өлшенеді. Топырақтану саласындағы ірі ғалым профессор Н.А. Качинскийдің зерттеуі бойынша топырақ құрамындағы түйіршік өзщдерінің көлеміне қарай төмендегідей бөлінеді: Диаметрі 3ммден іріректерітастар, 1мм-ден 3мм-ге дейін –ірі құм, 0,25 мм-ден 1мм-ге дейін орташа құм, 0,05 мм-ден 0,25 мм-ден ұсақ құм, 0,01-ден 0,05-ке дейін –ірі шаң, 0,001-ден 0,005-ке дейін ұсақ шаң, ал даметрі 0,001мм-ден кішілеу –торзаң, 0,0001мм-ден кішілері-коллоидтар.
Зерттеу топырақтың бетімен домалайтын бөлшектер санының, лоардың жер бетінен ажырауының және ауа ағысымен көшуінің арасында тікелей байланыс бар екенін анықтауға мүмкіндік береді; домалау мен түйіртпектілік арасында кері тәуелділік арасында кері тәуелділік бар. Топырақ түйіртпектіліік дегенді осы жерде байқап отырғанымыздай яғни топырақтың беткі қабатында орналасқанын және көп табиғат компаненетерінің құбылыстарына түіртпенің қандай рөл ойнайтыныын байқаймыз.Топырақ беткі қабатының түйіртпектілігі неғұрлым жоғары болса, бөлшектер оның бетімен соғұрлым аз домалайды, демек, соғұлым олар жер бетінен аз ажырап, желмен аз ұшады, яни топырақтың эрозияланғыштығы төмен болады.
Түйіртпектіліктің табиғат құбылыстарында пайдасы.
Зерттеу нәтижесінде топырақтың эрозияланғыштығын сипаттайтын үш градияциясы белгіленеді. Эрозияланғыштық 5 минутта 50 грамға жеткенде жол берілетін шек туады, Бұл 0-5 см қабаттағы түйірпектілік шамамен 60 процент болғанға тең. Бұл эрозияланғыштығы 5 минутта 50 грамм және одан төмен, немесе түйіртпектілігі 60 процент және одан жоғары топырақ төзімділігі жоғары күйде болады.
Механикалық құрамы жеңіл сазды күнгей карбонаттары қара топырақ үшін әр түрлі түйіртпектілік жағдайындағы эрозияланғыштығы көрсеткіштеріне негізделген көп жақты регрессия коэффиценті есептеп шығырылады, теңдеу құрылды, сол бойынша график жасалды.

Q=103.94966-0.03745*K
Мұндағы Q – топырақтың эрозияланғыштығы (экспозицияның 5 минутта граммен есептегенде)
К-0-5см топырақ қабатының түірпектілігі (процентпен )
        
        Топырақтың түйіртпектілігі
1.Топырақ түйіртпектілігі
2. Топырақ түйіртпектілігінің қоршаған ортамен байланысы түіршіктер көлемі.
3.топырақ түйіртпектілігі туралы зерттеу.
Топырақ ... ... ... ... әр ... механикалық бөлшектерден
тұрады. Осы механикалық бөлшектер топырақ түзілу және оның әрі қарай даму
процестерінде топырақ ... ... ... топырақтағы жәндіктер
әрекеттері арқылы бір-бірінен желімденіп, ... әр ... ... ... ... яғни ... түйіртпектілігі деп
атаймыз. Бұл топырақ құрылымына (структурасына) кіреді. ... ... .
1. ... жоқ, ... Құрылымы майда түіртпекті, оқ дәрәсіндей, мөлшері 0,5-1 мм.
3. Дәнді ... ... ... ... ... ... Майда кесекті құрылым, топырақ бөлшектерінің көлемі бірнеше см-ге
жетеді. ... ... ... ірілеу болса, соғұрлым
топырақтар балшықты-сазды келеді. Ал топырақ ... ... ... ол ... ... ол ... ... болады. Егер де
топырақ құрамында майда түіршіктер мен ірілеу түйіршіктер ... бұл ... құм ... ... ... ... ... ұнтақталған түйіршіктерден
тұратын болғандықтан, түйіршік ... оның ... ... ... ... ірі ... профессор Н.А.
Качинскийдің зерттеуі бойынша топырақ құрамындағы түйіршік өзщдерінің
көлеміне ... ... ... ... ... ... 3мм-ге дейін –ірі құм, 0,25 мм-ден 1мм-ге
дейін орташа құм, 0,05 мм-ден 0,25 ... ұсақ құм, ... ... ... шаң, ... ... дейін ұсақ шаң, ал даметрі 0,001мм-
ден кішілеу –торзаң, ... ... ... ... ... ... ... лоардың жер
бетінен ажырауының және ауа ағысымен көшуінің арасында тікелей байланыс бар
екенін анықтауға мүмкіндік береді; ... мен ... ... ... ... кері ... бар. ... түйіртпектіліік дегенді
осы жерде байқап ... яғни ... ... ... және көп ... ... ... түіртпенің
қандай рөл ойнайтыныын байқаймыз.Топырақ беткі қабатының түйіртпектілігі
неғұрлым жоғары болса, бөлшектер оның бетімен соғұрлым аз ... ... олар жер ... аз ... ... аз ... яни ... төмен болады.
Түйіртпектіліктің табиғат құбылыстарында пайдасы.
Зерттеу нәтижесінде топырақтың ... ... үш ... ... 5 минутта 50 грамға жеткенде жол берілетін шек
туады, Бұл 0-5 см қабаттағы түйірпектілік шамамен 60 ... ... ... ... 5 ... 50 ... және одан төмен, немесе
түйіртпектілігі 60 процент және одан ... ... ... ... ... құрамы жеңіл сазды күнгей карбонаттары қара топырақ үшін әр
түрлі ... ... ... көрсеткіштеріне
негізделген көп жақты регрессия коэффиценті есептеп шығырылады, теңдеу
құрылды, сол ... ... ... Q – ... ... ... 5 ... граммен
есептегенде)
К-0-5см топырақ қабатының түірпектілігі (процентпен )
Топырақ бетінің желге төзімділік динамикасының 0-5 см ... ... ... ... ... құрамы жеңіл күнгей карбонатты қара ... ... ... байқаулар тыңдағы және егістікті әр ... ... ... ... мен ... ... оның көп ... шөп егісі арқылы қалпына келу ... ашып ... ... ... ... карбонатты қара топырақтың 0-5 см қабатының егістікті
пайдаланудың әр ... ... ... (%) ВНИЗХ тәжірибе шаруашылығы
6-таблица
|Клетка |Тың | ... ... ... |ған ... |
|жер |ан ... ... ... ... |
| | | ... |60 ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... | | ... ... |
| | | |ік ... | ... | |Тың, 1959, ... |66 | ... ... | | | | ... ... ... ... 1960 ... |14 |Төзімсіз |
| |954 ... ... 1961 ж. | | | |
| | ... сыдыра жыртқаннан| | | |
| | ... ... | | | ... және 48 |1946 |1959 ж. ... ... |46 |14 ... ... танап | ... 1960 ж. ... | | | |
| | ... ... ... | | | |
| | ... 1961 ж. Қайырмалы| | | |
| | ... ... ... | | |
| | ... | | | |
| | |1959 ж. ... ... | | | ... танап |1952 |жыртқаннан кейін бидай; |45 |15 ... |
| | |1960 жылы да сол | | | ... |- |1962ж. ... ... |29 |31 ... ... | |қызылша | | ... |
| |- | | | | ... да | |1962 ж. ... ... |36 |24 ... |
| | ... | | ... |
|52-ші көп | |1959 ж. Бес ... |57 |3 ... ... шөп | |еркекшөп. | | ... ... | |1960 ж. ... жылғы |46 |14 |Төзімсіз |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
| | |1961 ... да сол, үш |50 |10 ... |
| | ... | | ... |
6-таблицаның деректерінен көрінетін нәрсе, топырақтың 0-5 см ... ... ... ... ... оның әр ... құралдар мен
ауа райының күйреткіш әсеріне көп ... ... ... ... 66 процентке жетеді, бұлтопырақтың желге төзімділігін жол
берілетінін межесінен 6 процент-ақ көп. Тың жыртылғаннан кейін 8 ... ... 15 ... соң ... ... ... егіске пайдаланған
ретте 0-5 см қабаттың ... 45-46 ... ... ... беткі қабаты желге төзімділігін жоғалтты. Түйіртпектілік күйіне
әсіресе пар ... ... ... ... ... ... ... дискілі сыдыра жыртқыштарды қолдану, сондай-ақ таза ... ... ...... мен ... тұқымдастар өсіру өте-мөте апатты
зардап тигізеді. Мұндай учаскелерде түйіртпектілік 29-36 ... ... ... ... ... төзімсіз қатарына көшті және үнемі эрозияға
ұшырап отырды.
Көп жылдық шөп ... ... ... ... жақсарту
прцесі өте баяу жүреді: экспарцет- еркекшөп қоспасы егілгенде екі ... ... беті ... ... ... ... (түйіртпектілік 46 процент
болды), шөп қоспасының үшінші жылында түйіртпектілік ақырғы жол берілетін
межеге ( 50 ... ... яғни ... біршама төзімді жағдайға төзімді
жағдайға көшті; еркекшөп егісінің бесінші жылында ... ... ... ... ... жол ... межесінде де жеткен
жоқ ( ол 57 процент-ақ болды). Демек, бұл ... ... ... оның көп ... шөптің әсерімен қалпына келтіру процесінен
күштірек болады.
| ... ... ... ... |
| ... ... | |
| |ірі ... | ... ... ... | ... | | |
| | ... 1 ... қал- |
| | ... ірі ... |
| | ... саны |
| | | |( 1 ... ц) |
| | ... | ... өңдеудің кейін | | | ... | | | ... |62 |58 |6,0 ... |45 |49 |25,0 ... ... |69 |57 |16,3 ... бида ... |59 |55 |15,8 ... 1961ж | | | ... | |41 |4,8 ... |41 |37 |16,5 ... 3 ... |42 |39 |2,4 ... ... ... |40 |39 |8,0 ... |41 |16 |7,8 ... ... қалдық- |18 | | ... ... ... | | | ... құралдар мен машиналардың жұмысшы органдарының механикалық әсерінен
ғана емес, ауа ... күрт ... ... де ... ... ... ... егіс танаптарында топырақтың
беткі қабаты түйіртпектілігінің өзгерісіне жасалған байқаулар ... ... ... 1970а ... ... ... ... қысқы өтерде біршама, ал күз
ылғалды жылдары жоғары дәрежеде, ... ... аса ... ... ... күз ... жылдары (1961) топырақтың беті күзден бастап-ақ желге
төзімсіз күйге түсті.
Мынаны атап өткен маңызды: ... ... ... ... ... ... ... қарай олардың бәрінің бірдей беткі қабаты
желге төзімсіз болып шықты. Бұл ... ... ... ... ... ... астыңғы жағынан аударылатын топырақ қорғағыш
түйіртпектердің механикалық байланымының тым осал ... ... ... ... ... ... беткі қабатының түйіртпектілігінің
аударылған топыырақтың едәуір кем ... ... ... екі варианттың
екеуінің де түйіртпектілігі бірдей ... ... ... ... ... етіп ... ... пар емес танаптарды өңдеген
кездегідей дәрежеде кемиді.
Көктемде механикалық ... ... ауыр ... қара ... ... қара ... да ... 40 процентке таяу мөлшерде
айтарлықтай тұрақты дәрежеге жетеді деген әсер туады. Бұл сірә ... ... ... ... ... ... әбден ықтимал, көктемге қарай
сипатталып отырған аймақтағы ауыр топыраққа механикалық ықпалдардың бәрі
қосылып ... ... ... ... ... топырақ
түйіртпектілігінің беріктілігі сол дәрежедегі дейін төмендейтін ... ... ... одан да ... ... ... төменге шеті 20-30 процентке дейін түсуі мүмкін.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақ түйіртпектілігі , түйіртпектердің агрономиялық маңызы5 бет
«Семей қаласында орналасқан 5 қабатты тұрғын үйдің жобасы»70 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық сипаттамасы12 бет
Күкіртсутектің мұнай құрамы27 бет
Мұнай тотықтырғыш бактериялардың коллекциялық штамдарының антибиотикрезистенттілігін зерттеу25 бет
ОҚО Мақтарал ауданында мақта өсіруге арналған суғару арықтарының сапасын жоғарылату мақсатында арыққазғыш КДУ-2/1 дамба нығыздағыштың жұмысшы органын жобалау56 бет
Оңтүстік Қазақстан облысында мақта егілуінің, оны жетілдірудің қысқаша тарихы және мақта кластерінің болашағы71 бет
Сіңіру қабілетінің түрлері: механикалық, биологиялық, физикалық, химиялық, физика-химиялық5 бет
Топырақ түрлері6 бет
Топырақ құрылымы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь