Ұлттық тұлға қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері

Философия ғылымының зерттейтін обьектісі әр алуан.Оның зерттейтін обьектілерінің негізгісі- адам мәселесі.
Біз бүгінгі күннің адам ішінде оның жетілген кемелденген түрі «тұлға» ұғымының мәніне, мазмұны мен тарихына үңілсек философиялық және т.б.ғылым салаларының тарапынан берілген анықтамалар қоғамның ең құнды бір бөлігі ретінде екендігін дәлелдейді.
Осындай мінезінің арқасында ол кез-келген адам мен шүйірлесіп кететін, сондықтан ол өзіне кез-келген мағлұматты адамдардан сұрап-біліп алатын
Басқалардан оның өзгеше даналық жолы осы еді-деп көрсетеді./ Древ китайская философия 43 стр/
Адам-жер мен Аспан арасындағы сансыз заттардың ішіндегі «ең құндысы» өз табиғатына тереңірек үңілген зердесі (Дун Гжуниу) дей отырып оның табиғи қабілеттерін төмендегінше саралаған.Адам бес бірдей табиғи қабілетті –адамгершілікті (Ли), даналықты (Гжи) адамдықты (Чен) бойына сіңірген деп көрсетеді.Сонымен қатар жақсылыққа, игілікке деген көзқарас адам өмірімінің айнасы деген Конфуций тоқтамында үлкен мән бар екендігі оның Қытай философиясында «Адам өмірге келісімен өз үлесін алады» Бірақ адам үшін халықты жақсылыққа үйрететін патша керек «Патша халықтық болысымен қалыптастыратын Аспанның пиғыл-ниетін аяқтайды және жалғастырады» (Дун Чжунну) деп көрсетеді.
Ал Конфуций ұсынған қағидалардың ішіндегі «адам бойындағы күш-қуатты жалғастыру үшін, жетістікке жету үшін жағымды әрекетінен пайымдау жәнеәне адамның жақсы жақтарын жүзеге асыру үшін басқарудың қолдануына, ерекше ілтипатына ілігу деп көрсетеді.
Қытай философиясында басқарушы:
а) Аспанның еркін жүзеге асырады, содан ол күшті.Аспан адамды қайырымдылық ырқамен бөледі оны жүзеге асыру үшін басшы тәрбиені тәртіп нұсқауында әрекеттенуі керек.
        
        Ұлттық тұлға қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері
1.1 Тұлға туралы философиялық педагогикалық, психологиялық түсініктер
Философия ғылымының зерттейтін обьектісі әр ... ... ... адам ... ... ... адам ... оның жетілген кемелденген түрі «тұлға»
ұғымының мәніне, мазмұны мен тарихына үңілсек ... және ... ... ... ... қоғамның ең құнды бір бөлігі
ретінде екендігін дәлелдейді.
Осындай ... ... ол ... адам мен шүйірлесіп кететін,
сондықтан ол өзіне кез-келген мағлұматты адамдардан сұрап-біліп алатын
Басқалардан оның өзгеше даналық жолы осы еді-деп ... Древ ... 43 ... мен ... ... ... заттардың ішіндегі «ең құндысы»
өз табиғатына тереңірек үңілген зердесі (Дун ... дей ... ... ... төмендегінше саралаған.Адам бес бірдей табиғи қабілетті
–адамгершілікті (Ли), даналықты (Гжи) адамдықты (Чен) бойына сіңірген деп
көрсетеді.Сонымен қатар жақсылыққа, ... ... ... адам ... ... ... тоқтамында үлкен мән бар екендігі оның Қытай
философиясында «Адам өмірге келісімен өз үлесін алады» Бірақ адам ... ... ... ... ... «Патша халықтық болысымен
қалыптастыратын Аспанның пиғыл-ниетін аяқтайды және жалғастырады» (Дун
Чжунну) деп көрсетеді.
Ал Конфуций ұсынған ... ... ... ... ... ... жетістікке жету үшін жағымды әрекетінен пайымдау жәнеәне
адамның жақсы жақтарын жүзеге асыру үшін ... ... ... ... деп көрсетеді.
Қытай философиясында басқарушы:
а) Аспанның еркін жүзеге асырады, содан ол күшті.Аспан адамды қайырымдылық
ырқамен бөледі оны жүзеге ... үшін ... ... ... ... ... Мемлекет тірегі, оны құрметтеу-қажетті тәртіп негізі.Құрмет тұту-Аспан
жер жәнеәне Адам арасындағы қызметті бөлу.Соны ... ... ... ... ... пен ... арқылы, яғни лайықты
рәсім- салт арқылы бәрін де басқарады.Басқарушы:
-Осы үш бірдей бастадың қайнар көзіне лайық;
-құрбандық жасау арқылы ... ... ... ... рәсімін жасай отырып, жерге қызметін жалғастырады;
- тәрбиелеудегі, оқытудағы, тәрбиеге үйретудегі қамқорлығы арқылы Адамға
қызмет етеді.Үшеуіне бірдей қызмет ... ... ... ... мен ... ... ... мен жерге ондағы адамдарға қамқорлық жасайтын іштей
жетілген, дара даналарды Қытай философиясында көргені мен есіткеніне мән
беретін, жан мен тән ... ... ... мінез құлқына еліктей
бермейтін адамдық жоғары адамдарды адам деп қабылдаған.
Жарасымдылыққа жетістікке жету үшін оқу үйрену, ойлану, рефлексия
арқылы білім беру алу емес ... ... ... ... білу, Конфуций
айтады: «Мен жасап жатқан жоқпын, беріп жатырмын, мен бұрынғыға сенемін
және ұнатамын» Дәстүрді біліп,оны өмірде қолданамын, ата баба ... ... ... ... «сюэ», «сы», «чни» терминдері арқылы
білдіреді.
Яғни Қытай философиясында тұлғасына қасиеттердің қатарына ұлы
ұстаздың сөзімен ... ... ... жаңаны биледі», я болмаса
«Көпті тыңдап дұрысын таңдаймын таңдағанына еремін, көпті бақылап,
көргенімді есте сақтаймын.Осындай әдіспен білімге жетемін»-дейді
Аз ... көп ... оның ... өіне ... ала білу ... ... қажеттісін өз өміріне пайдалану,осы негізде білімін ... б.д.д ... ... бұрын да айтып анықтауға әрекет жасалынған.
Адам білімді өзінің байқауын, ... ... ... ... мен ... ... ... арқылы алатынына маңызды
күмәнданбайды, сондықтан ол «тура біткен білім» идеясын, оның ... ... ... ... туа біткен қабілеттері
ұқсас.Бірақ әртүрлі адамның қабілеті біртекті емес.кімнің тәжірибесі мен
білімі мол болса-дейді Мо-цзы ол, «жетілген дарында».
Мо-цзының айтуынша ... ... бар адам ... ... ... ... дарындылық біліммен келеді сондықтан өмір сүру үшін оның
маңызын жоғары қояды.Әрине ... ... ... ... адам бойындағы
туа біткен қаасиеттерді де жоққа шығара алмаймыз.Білім-ақыл-ой танымының
ерекше ... ... ... ... ... бойындағы қажетті,
керекті қасиетттердің негізгісі.
Қытай ойшылдары шындықққа жетер ... ... ... еске ... «Көп тыңдағын күдіктенетін
нәрсеге көңіл бөле берме» немесе «Ақылды күдіктен күйзелмейді», Батыстың
қағидасы «Күдіктен де ойлан» десе ... ... ... ... тоқталады.
Шығыс философиясының ішінен Қытай философтарының тұлға туралы
философиялық ойларын тұжырымдай отырып, олардың «басшы тұлғасына» үлкен ... ... ... пен ... ... ... бойындағы
ерекше қасиеттерді ата-баба дәстүрінен, өткенді саралап керектісін ала
білуден деген пікірді баса айтқандығын, сонымен қатар тек ... ... ғана ... ... ие бола ... жоғары қойғандығын
анықтадық.
Мұсылман философтарының бірі-Ибн Арабидің түсінігінше адам жалпы болмысы,ол
Құдай көрінісінің бәрінде ойы мен ... ... өз ... мен ... ... ... ол ғарыштық болмыс пен
жер болмысының бірлестігін құрайды.Сондықтан адам өзін-өзі жетілдіруге
тиісті, осы жоғарғы тек ... ... ғана ... біртұтас және сыртқы
міндеттерін орындай алады.Жетілген адам-адамгершіліктің үлгісі, ... ... ... ... ... танытатын жолды ашады.
Ибн Арабидің «жетілген адам» деуінен өзгесіне өзі жауап бере алатын,
дүниетанымы терең, ол ғарыштың болмыс пен жер ... ... ... ... ... ең ... сатысы адамгершілік пен
жақсылықтың өлшемі болуы керек деп түсіндіреді.Сонымен «жетілген»
өзгелерден қабілеттілігімен, қайырымдылығымен, ізденімпаздығымен,
ойлылығымен озуы тиіс.
Адамның жетістігі оның ойлану ... ... ... ... ... деңгейі жәнеәне
ақылдылықтың парасаттылықтың белгісі.
Ақыл парасаттың білім жүйесінде үлкен қызмет атқаратын
саралағандардың бірі-Аль-Газали (1058-1111) діни догматиканың ықпалынан
шығу үшін шындықты іздейді.
Ол ақыл-парасаттың төрт ... ... ... ... ... ... ... ойша дерексіз ғылымдар мен білімді
қабылдайтын күрделі ойлану өнерін меңгеретін қабілет;
-мүмкіннің мүмкіндігін, мүмкін еместің мүмкінсіздігін білдіретін кейбір
қажетті білімдер;
-өмір ... ... мол ... ... білімі;
-іс-әрекеттің салдарын танытатын және сүріндіретін құмарлыққы ұрындыратын
қылықты бақылатқызатын ... осы ... ... адам ... нағыз білімге жетеді.
Яғни,Әл-Газалидің пікіріне сүйене отырып, терең ойлана білетін,
күрделі іс-әрекеттердің шешуін табуға ... ... ... ... ... мол, келеңсіз ге әрекеттерден сақтануға-бейімдігі білімді
терең адамды тұлғалық қасиеті бар адам деп айтуға болады.
Ибн Сина үшін ... ... ... ... ... ... «Даганимэ», «Ақыл таразысына түспеген қандай білім
болмасын, ол дәлелді жәнеәне шыншыл бола алмайды»-дейді.Дәлдіктің осы
идеясына сүйене отрып, Ибн Сина философиялық ... ... ... ... деп ... ... әр қайсысы тағы да үшке
бөледі.
Практикалық ғылымға жататындар:
-халықты басқаратын –а ) діни ... ... ) ... ... жайды басқаратын ғылым
-адамның өзі туралы ғылым, яғни адамды өзімен зін салыстыратын және оның
қандай болуы керек туралы ғылым.
Теориялық ... ... ... тыс ... ... туралы, олардың қажетті мәні
туралы ғылым;
-математика
-табиғат туралы адамға ... ... Сина ... мән ... ... тән жәнеәне тең,
«абсолютті даналық», «парасатты пайымдылық».
Ибн-Сина барлық парасаттылықты, пайымдылықты, даналықты,
қабілеттілікті саралайтын шындықтың өлшемі білімде дей отырып, оның барлығы
Құдайға, ... тән деп ... ... ақыл ғана ... ... ... талдайды,
«сөйтіп нағыз білімге» жеткізеді нағыз білім-шындыққа жол, шындықпен
тоғысатын сабақтастық-дей отырып шындықты тек діни ... ғана ... ... ... ... топтар, теологтар және
философтар деп бөледі.Философтарды «құдай жарылқағандар» деп олардың ролін
жоғары бағалайды.Шындықтың тәсілі-парасаттық пайымда, нағыз білімді
түсіндіру тек таңдаулардың философтардың үлесі ... баса ... ... ілім, білім мәселелеріне үлкен мән
берген.Американдық шығыстанушы Ф.Розенталдың араб әдебиеттіндегі білімнің
мағыналары мен анықтамаларын көретін дәлелденген.Біз де өз еңбегіміздің де
білімнің адам өміріндегі ... ... ... ... мойындай отырып,
Ф.Розенталдың білімге берілген анықтамалардың талдауына тоқтауды, жәнеөн
көрдім.
Білім дегеніміз-таным процесі,табысу түрі,тану жолы.
Кез келген тіршіліктің саласында, барлық іс-әрекеттің бастауын, тану ... ... ... болады.Тек қана танып, анықтап қана қою емес, оның
мәнісін, мағынасын ашатын да- «Білім»
«Білім-танитын нәрсенің қаеттігін ... ... мен ... обьектісіні, заттың ақылдағы мағынасы;
Білім дегеніміз тану, таным обьектісін сол күйінде тани білу;
Білім-таным обьектісінің басшысын оның ерекшеліктерінің ... ... ... жанның өз мақтасын айқындауды; жүректе шынайы сенім
орнықтыру;
Білім-заттардың ... ... ... сол ... ... мен ... ... нәрсе, оларды ақыл парасатты
тексеру;
Білім-танушының қиялы,еске түсіру;
Ф.Роузентан «Торжество знания».М,1978 с 67-83)
Қысқасы білім-ой,сенім,даналық іс-әрекет тәжірибесі, ой-ислам,
сауаттылардың қоғамы және қозғаушы күші.
Білімнің ... ... ... ... беру-орта ғасырдағы
мұмылман философиясының үлкен жетістігі.
Адам баласының бойындағы тану мен таным білушілік, ойлану
қажеттілігі, өз ... ... оған ... ... шынайы сенім,
айналысын дұрыс қабылдап, ой түюі, оның ... ... ... ... білу ... осы ... игі қасиеттердің барлығын ақылға,
парасаттылыққа салып тексере білу міне, осы сияқты игі қасиеттердің ... ... ... мұсылман философиясында анық көрсеткен.
Бұл-мұсылман философиясының идеяның бастауы жолы, жалаң ... ... араб ... және ... ... халықтардың ұлттық
мәдениетінің қалыптасуының бағдары болғандығын дәлелдейді.
Мұсылман негізгі идеялары Мұхамедтің діни ілімі Қоранда
–мұсылмандардың киелі ... ... ... ... ... ... айрықша мән
берілген.Соның кейбіреуіне тоқтарлық:
37.Мүмкін болғанынша адамдарды қатал жазаламауға ... ... ... ... өз ... ... ... келсе, оны өлтіруге
болмайды.
103.Ақталуға көп әуестенбе.
148.Адамдар арасындағы талас-тартысы әділ, адам ... ... тура ... ... ... ... сауапты істер тапсырылса ғана орындау керек.
174.Екі түрлі адамның:жетім мен жесірдің ақысын жеу харам.
183.Мас қылатын ішімдіктерді аз ішуге де рұқсат жоқ.
324.Момын ... ... жаза ... ... ... де оны ... да ... түседі.
545.Кімде кім біреудің малын-мүлкін зорлықпен тартып алса, ол ислам дінінен
шығады.
625.Мұсылмандар келісілген шарттарды зор құрмет тұтады.
630.Өз ақысын ... ... ... ... ... өлімі-жақсы өлім.
653.Аманатқа қиянат қылушыда иман жоқ, уәдеде тұрмайтында ұят жоқ.
684.Бір-бірлеріңе жала жауып, өсек-аяң айтпаңдар.
Құранның хадистерінің кейбіреулеріне тоқтала отырып, адам баласына ... ... ... ... анықтайтын.
Отыз жетінші хадисте қаталдықтыңадамға жат пиғыл екендігін атай отырып,
тәртіпсіздіктің де ... ... ... ... хадисінде әркез кешірімді болу, себепсіз адамның қанының
төгілмеуі мұсылман дінінің негізі болғандығын анық.
103-хадисте егер кінәлі болмасаң босқа ... ... өз ... ақты-ақ, қараны-қара деп ажыратып алуға болтындығын меңзейді.Сол
сияқты қасиетті құранның басқа да хадистерінде адамдықты, әділдікті,
пайымдылықты ... ала ... ... тазалықты біреуге зәбір
көрсетуді, өзінің елі үшін, жері үшін, ата-анасы мен туыстары үшін, ... ... ... ... қиянат қылудың ұятсыздық, имансыздық
екендігін, уәдеге беріктігі жоғары бағалап, өсекшілдік пен өтірікшілдіктен
аулақ болу қажеттілігін уағыздаған.Бұл айтылғандардан мұсылман
философиясындағы адщам болмысының ... ... ... ... ... ... ... анықтамаларынан оның
аңғарылады.
Сонымен ислам тек діни-философияның ағым емес. Ол әлеуметтік –мәдени
қозғалысқа үлкен демеушілік пен дәнекерлік жасауда ... ... ... ... ... оған ... қою ... қолдау таппауда.
Құранның басты идеяларын бүгінгі ынтымақ бағдарына орай қайта
толықтырылып, олар жер-жерлерде жүзеге асыру әрекеттері қарқындауда.
«Адам» деген ұғым сана, ақыл, ... ... ... ... ғана ... бірге адам деген ұғымды анықтау үшін ар,
ұят, сезім, көңіл,үміт,жігер,сенім,күдік, үрей, мұң деген ұғымдарды
қолданатындығымыз белгілі.
Бұл ұғымдармен философия ғылымы айналысатыны да ... келе ... ... ... адам ... ілім ... ... өз еңбектерінде анықтап жүр.
Философияның ертеден келе жатқан тағы да бір анықтамасы дүние, өмір,
адам жәнеөніндегі ілім.
Ғылым мен ілім тығыз байланысты; ... ... ... ... мүмкіндік
берсе, ілім оларды түсінуге, олармен қарым-қатынас жасауға оларды
пайдалануға көмектеседі.Ғылым ... ... ... ... ... ілім адам ... ... ұстайды, адам мен бірге
болуға тырысады.
Философия сонымен қатар адамгершілікке, өнерге, әдебиетке, дінге де
арқа ... ... ... ... ... «философия» деген сөзді кең
мағынасында қолданып, оны теологиямен ( грек теос-Құдай, логос-ілім, Құдай
жәнеөніндегі ... ... ... ... ... ... ... философия олар жәнеөнінде дәл, нақты білім
алуға болмайтын предметтермен айналысады; ғылым құсап ол ... ... ... ... ... ... ... жүгінеді, өзі негізднеуге
тырысады.нақты білім, Расселдің ойынша, ғылымның үлесіне тиеді, ал нақты
білімнің сыртындағы догмалар теологияның үлесіне тиеді.
Ғылымның да телогияның да әлі ... ... ... бұлармен
Расселдің пікірінше философия айналысады.Оларға Дүние рух пен материяға
бөлінген бе, егер бөлінсе онда рух деген не, ал ... ... не? ... ... ... дәрежеде? Табиғаттың өзіне тән заңдары бар
ма?--деген т.б. осындай сұрақтарға ... ... ... ... ... бағыты даналық «софия» деген гректік
сөзі даналықтың ұғымын ... ... қана ... бір ... ... де ... ... гөрі
ақыл-парасатпен өлшеу керек деп жүрміз.Білім оқумен келсе, ақыл-парасат
тоқумен келеді; білгеніңді ой елегінен өткізіп, өлшеп-пішіп, тәжірибеге
ұштастыру арқылы білім жеке нәрселерді қамтыса. ... ... ... ... бейнелейді.Көпті көріп байқау, алысқа көз тастау,
тереңге бойлау заттардың құбылыстардың мәніне ... ... осы ... ... өз еңбектерінде көрсетеді.
Сонымен даналықты бойына сіңірген, парасаттылығымен қоса ... ... бар ... ... ... ... ... тамырында адамның сөзі мен ісі, ізгі қасиеттері жатыр.
Данлық өмірдлен, өмірдің талас-тартысынан, қайшылықтарынан ... ... ... ... өмірдің ащысы мен тұщысын көп
көрген, түйгені мен білгені мол ... ... мен ... ... шығады.
Даналық-тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні,даналық халық мұрасы «Халық
қалт айтпайды»-дейді қазақ.
Қазіргі таңда мамандар, ғалымдар көп болғанмен, олардың ... ... ... ... пен ... ... мен ... аданлары аз
болып шықты.Қазір екінің бірі саясатпен айналысады.Бірақ олардың ішінде
Рудвельт,Черчилл, Брант,Дэн, Сяо-Пен кемеңгерлер көрінбейді. «Ел билеуші
фиолософ» болсын дегенде- Платон оған бір ғана ... ... еді, ... болсын.
Философияның бірден бір айналысатын обьектісі адам болған соң,
даналықсыз адам бойында қалыптасуын, ... ... ... ... үшін ... пен ... ... тікелей айналысуын соның негізінде
ғана адамдықтың биік сатысы даналықтың бойға ... анық ... ... ... дана ... қалыптасып ел билігіне, халықтың
өмірінің жақсаруына, болшақтың жарқын болуына септігін тигізе ... ... бір ... ... ... кез-келген заттарды, құбылыстарды, дүниетанымды танумен
ғана емес оны түсінуден пайымдаудан тұратындығын белгілі.гераклит «Көп
білгеннен ақылды болмайсың» немесе Сократтың «Менің білетінім, ештеңені
білмейтінім» ... ... ғана ... ... ... ... кез-келген
нәрсені түсінікпен, ойланумен тереңдеумен шешу керектігін
білеміз.Клнфуцийдің пайымдауынша, адамдардың қарым-қатынасындағы ең қиын
нәрсе бірін-бірі жақсылықтың басауы түсінушіліктен болса, ата-ана мен
баланың қызметкерлер мен ... ... ... ... ... ... келісіп тіршілік істеуі, қаунышқа, бақытқа, жақсылықққа
жетелейтін іс әрекет «адам», «түсініктік», бірін-бірі аша түсінетін
толықтыратын ұғымдар.Олай болса бұл ұғымдардан ... өзін өзі ... ... ... өзін ... орнына қоя білу, біреудің
қуанышымен қайғысын бөлісу сияқты ізгілік қасеттермен сабақтасып
жатады.Әрине, бұл қасиеттердің тұлғалық қасиеттер екендігі ... ... ... ... еткен Маркс «маркстік ілімге» біз
кезінде түсінбедік.Себебі біз одан керегімізді ала алмадық.Оны біз бізге
жат капитализмді ғана көре алдық.Абайды біз ... ... ... ... ... ... ... та, көре
алмаушылық та, надандық та, басымызда бұл сияқты төніп тұр.
Абай неге өзін «жалғызбын» дейді, неге ол қырық жасында «қартайдым»
деп ... ... өлім ... Неге Абай ... кекесін, әжуа,
сын, басымырақ.Біздің заманның Абайы да егер ондай тұлға табылар ... ... күй ... ... халқының болашағынан түңіледі «қайран елім
қазағым», рухани биіктен көре алмай қиналды.
Қазір де біз ұлы Абайдың бойынан шыға алмай келеміз.
Мағжан Жұмабаев біз үшін ... ... ... ІІІ ... ... пайда болған ежелгі
Қытай философиясына оның ішіндегі ең көрнектісі деп есептелетін
Конфуциийшылдық бағытқа ... ( ... жж) ... ... ... ... келген, ата-анасынан ерте айрылған ол, тек он бес жасында
ғана білімге құштарлық танытады.Елу жасында ол өз мектебін
қалыптастырады.Оның көптеген ізбасары, ... ... ... ... ... қағидалары мен тұжырымдарын жинақтап
«әңгімелер мен пікірлер».
(Лун Юи) ... ... ... ... келтірген.Қытайдың көптеген
ұрпақтары бұл кітапты үлгі тұтып, басшылыққа алған.Кун-Фу-Цзы өз ілімін
адамадаар арасындағы ... ... ... орай ол мына ... көп ... ... «тең орта»,
«адамгершілік» жәнеәне «өзара сүйіспеншілік».Осы үш ұғым бірігіп «дао», (
дұрыс жол) ұығымын құрайды, әр адам осы ... ... өмір ... қажет деп
көрсетеді.
Оның шәкірттері Цзы-Чун ұстазы жәнеөнінде былай дейді: ұстаздық
мінезі биязы, мейірбанды, ... ... ... ... ол ... ... тез ... кететін.Сондықтан ол өзіне
қажетті мағлұматты алатын.басқалардан өзгеше оның даналық жолы осы еді, деп
көрсетеді. «Жақсы ... Лао Цзы,- ... ... ... ... ... ... бұған немқұрайды қарай алмайды, оны түзеткісі келеді.Ұстазын
сыйламағн адам да, түзетпек болған адамын жақсы көрмеген адам да, ақыл
болса да, ... ( ... круг ... І 1,с ... ... ... ... Лао-Цзы –ақыл жолымен жүре
алам.Маған кедергі болар бір нәрсе бар –ол өзімшілдік.даналық тым жұпыны
нәрсе, бірақ адамдар оны түсінбейді жәнеәне ... ... ... ... ... деп ойлайды. / 82 ст/
«Басқаларды білген адам-ақылды, өзін өзі білген адам
ғұлама.Басқалардың жеңген ... өзін өзі ... ... де, ... ... із ... ... тірі./ 82 ст/
Бұл айтылған құнды пікірлердің қазір де құндылығына ешкімнің таласы
жоқ.Өзі жақсы болып, ойналасындағыларға ... ... не ... ... деу ... ... ... ондайлар көп әрине.Сондықтан
ұрпақ бойына өзімшілдік қасиетін аулақ болуды қалыптастыру қажет.Ол үшін
бала жасынан адамдарды ... ... ... қуанышына ортақтасып,
қайғысын бөлісуге өзіңдей түсіне біл.Сонда ғана сенің бойыңа ізгілік
қасиеті қалыптасады.
Өз бойындағы қажеттікті, ... ... оған сын ... ... ең қиын ... дейтініміз жалпы адам баласының көпшілігі «өзімдікі
дұрыс» деуге жақын.Ескертуді, ақыл айтқанды көпшілік жастар ұнатпайды.
«Өзін-өзі ... биік ... ... белгісі.Қазіргі таңда жоғары оқу
орындарында, мектептерде, тіптен бала бақшаларда «өзін өзі ... ... осы ... бала ... дарыту іс шаралары
жүргізілуде.бұл –құптарлық, қуантарлық іс.
Өзін-өзі танып білу, өзімшілдік қасиеттен аулақ болу, адамдарды сүю,
оған ... ... ... ... ізгіліктің, тіптен даналықтың белгісі.
Бұл қасиеттерді тұлғалық қасиеттер дейміз.
Кун қашанда ... өзі сын ... ... ... ... білгеннен
білмейтіні көп екенін айтып жүреді, білетіні мен білмейтіні айтып
отырады.Өзінің білімге қатынасын былай білдіреді: «Бірдеңені білсең, білем
деп ... ... , ... деп ... ... ... ... тырыспа» / Древнекитайская фил; 154,153 ст /
Білмесе де білемін деп, өзін білгіштердің қатарына қосу, біріншіден
әдетсіздік болса, екіншіден ... ... көп ... ... ... айта ... оқып тумайды.Оған жету үшін
іздену, еңбектену қажет, деп адам бойындағы еңбексүйгіштік қасиетті
Конфуций де өте жо,ары бағалаған.Ол ұрпақ бойына осы ... ... ... ... ... ... біліп, үлкендермен
ақылдасып отыру керектігін уағыздаған.
Конфуций әңгімелерінің негізгі тақырыптары: қоғам, ел ... ... ... ... мен ... ата мен ... ұстау бен шәкіртттің
қарым-қатынасы, өмірдің мәні, адамның қоғам алдындағы борышы мен
міндеті.т.т. / 448б ... ... ... ... «вэнь» деген «шу» ұғымдар бар
соларға тоқталайық.
«Жэнь» ұғымының мәніс-адамшылық яғни адамның ақыл ойы, ... ... ... ... ... «тең орта» деп уадарымға болады.Әрнәрсенің шамасын
білу құбылыстардың, іс-әрекеттердің шегін білу, бір жақтан екінші ... да ... да ... ... ... туа біткен және жүре қалыптасқан қасиеттері
мен қабілеттерін анықтайды.
«Вэнь» ұғымымен байланысты адамның мінез-құлқын реттеуге бағытталған
«ли» деген ұғым бар, бұл ... ... ... ... ортада ұстай
білуі баяндалады.адамдарға қойылатын негізгі талаптардың бірі «сяо» деғп
аталады.
Мұнда ата-анасы, үлкенді құрмет тұту, қадірлеу.Кун өсиеттерінің бір
түрі-«Әкеңді сыйла, үлкенді ... тұт, ... ... бір ... аудару қиын деп көрсетіледі.Мағыначы-
қайырымдылық .Өзіңе ұнамағанды біреуге істеме.Адам өзін басқалардың орнына
қоя білу керек.
Бұл айтылғандарды қорытындыласақ адам бойындағы ... ... ... ... ... ... ... бірін бірі толықтырып тұрса оның адамшылық қасиеттері жоғары
болғандығы, яғни бойындағы тұлғалық ... ... ... тағы бір ... мен ... ақ пен
қарыны, әділдік пен әділетсіздікті, жақсы мен жаманды ажырата білу, болса
бұл қасиеттердің де Конфуций ілімінде уағыздалғандығын «Чжун-Юн» ұғымынан
анықтадық.
Конфуций адамдарды ... ... ... ... ... ... қабілетіне, кісілігіне, түсінігіне қарап бөлмейді.Цзюнь-цзы
«благородный муж».Конфуцийдің суреттеуінде-алым адам.Несімен? Көргенімен,
тәрбиесімен, біліммен, мәдениетімен, ар-ұятымен.Асыл адам үшін ең ... ... ... ... деген ықылас және қоғам алдындағы борыш./
«И»/
«Асыл адамның сөзі мен ісінде алшақтық болмайды; ол-сөге сараң, іске
құмар болып келеді; ол ... ... уәде ... ... ... асырады.Асыл адам қателессе, кінәлі өз мойнына алады, өзін-өзі
кіналайды.кішкентай адам басқаларға кінә тағуға әзір тұрады.Асыл адам
жұмыста ... ... ... біледі; кішкентай адам біреудің айтқанын
ғана ітейді, өздігінен аттап баспайды.
Асыл адам ... ... ... ... ... ... кішкентай адам бәріне бірдей қарамайды; сөйтіп әділетсіздікке жол
береді.Асыл адам ең ... өзін ... ... ... ... 52 бет ... алдындағы борыш та қасиетті борыш.Адам өзін-өзі қоршаған
ортаны, ... ... ... ... ... ... уәдеде тұр,
кез-келген істі ыждаһатппен орындау , өз қатесін, кінәсін,мойындап, оны
жеңе білу де үлкен ерлік.Қазіргі ... өмір ... ... ... осы ... сіңіре білсек жан-жақты дамыған мемлекет көкейген
ел боларымыз сөзсіз.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық ойындарды пайдаланудың тиімді жолдары38 бет
Ұлттық педагогикалық ойлар32 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Ағылшын елдерінде болашақ әлеуметтік педагогтарды кәсіби даярлау ерекшеліктері80 бет
Ақпараттық - коммуникациялық технологияны қолдануда пән мұғалімдерін дайындау36 бет
Бастауыш сынып мұғалімінің педагогикалық шеберлігі және оны қалыптастыру мәселелері47 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет
Мектептегі басқарудың ғылыми-педагогикалық негіздері15 бет
Мұғалімдердің педагогикалық және әдістемелік білім деңгейін жетілдіру10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь