Химиялық реакциялардың жылдамдығы

Химиялық реакция процесі кезінде заттардың мөлшері өзгереді: алғашқы – реагенттердің мөлшері кемиді және соңғы - өнімнің мөлшері өседі. Осындай өндірістің жылдамдығын химиялық реакциялардың жылдамдығы деп атайды
,
мұнда r - жылдамдық (ағылшынша «rate»);
Δυ - зат мөлшерінің өзгеруі
Δτ - уақыт интервалы.
Әдетте, егер реакция ерітіндіде өтсе, заттың мөлшері реакциядағы кеңістіктік көлен (V) бірлігіне жатады,
онда

мұндағы ΔС молярлық концентрацияның өзгеруі. Бірақ, мысалы реакциясында А заты В затына қарағанда, жайымен 2 и рет жұмсалады, және А заты бойяынша жылдамдықтың сандық мәні (А заттың концентрациясының өзгеруі) В затына қарағанда 2 есе кіші болады.

Сондықтан, концентрацияның өзгеруімен қандвай заттың жылдамдығын өлшейтінін көрсету керек. Одан басқа, егер бір зат реагент болса, онда оның мөлшері азаяды (ΔС<0), ал егер өнім болса, онда (ΔС>0) өседі. Барлық уақытта r > 0 болуы үшін, жазуда сәйкес келетін белгіні таңдаймыз

мұндағы τ - алынған реакция қатысушысы.
        
        Химиялық  реакциялардың кинетикасы мен энергетикасы
§ 1. Химиялық реакциялардың жылдамдығы
Химиялық реакция процесі кезінде заттардың мөлшері өзгереді: алғашқы –
реагенттердің ... ... және ... - өнімнің мөлшері өседі.
Осындай өндірістің жылдамдығын ... ... ... ... r - ... ... «rate»);
Δυ - зат мөлшерінің өзгеруі
Δτ - ... ... егер ... ... өтсе, заттың мөлшері реакциядағы
кеңістіктік көлен (V) бірлігіне жатады,
онда
мұндағы ΔС молярлық ... ... ... ... ... А заты В затына қарағанда, ... 2 и рет ... А заты ... ... сандық мәні (А заттың
концентрациясының өзгеруі) В затына қарағанда 2 есе кіші ... ... ... ... заттың жылдамдығын
өлшейтінін көрсету ... Одан ... егер бір зат ... болса, онда
оның мөлшері азаяды ... ... ... r > 0 ... ... жазуда сәйкес келетін белгіні
таңдаймыз
мұндағы τ - алынған реакция қатысушысы.
Гетереогендік ... ... яғни ... ... ... ... ... және т.б.) реакцияласатын ... S ... ... ... ... ... ... реакцияда әрбір затта ... ... ... ... ... жылдамдығын эксперимент анықтайтын затты немен түсіндіруге
болады.
3. 1-сұрақта келтірілген реакция ... ... ... ... ... деңгейде жылдамдықты ұстап тұратын, азайтатын немесе
тездететін ... ... ... ... ... беті көп ... сайын, гетерогендік
реакцияның жылдамдығы көп болатынын жиі оқуға болады. Гетерогендік ... ... S ... ... ... ... 2. ... жылдамдығының реацияға түсетін заттардың табиғатына
концентрацияға температураға байланыстығы
Молекула мен ... ... ... ... ол ... олар әр түрлі жылдамдықпен өзара реакцияға түседі. Мұнда реагент
заттардың химиялық байланысының беріктігі аз ... ... ... тез ... ... ... ... тұрақтылығы аз озон
О3 және ... О2 ... ... ... көп, ақ фосфордың
қызыл фосфорға қарағанда реакциялық қабілеті көп және т.б. ... акт ... ... ... ... ... ... мұндай соғысулар сөп болған ... ... ... болады.
Соғысулар саны берілген көлемінің бөлшектер ... ... ... ... реакция жылдамдығы реакциясы түсетін
заттардың концентрациясынан пропорционал ... ... әсер ету ... үшін
мұндағы k - пропорционалдық коэффициент немесе ... ... және СВ - А, В ... сәйкес келетін концентрация.
m және n – экспериментальдық ... ... ... ... ... ... бір стадияда жүрсе, онда бұл көрсеткіштердің ... ... тең: m=a, n=1. Бұл ... ие ... төмендегі жай реакцияларда:
Көбіне m ≠ a және n ≠ b ... ... ... реакциялар
бірнеше стадияларда жүреді. Мұнда ... ... ең ... ... ... анықталады.
Температураны 100-қа көтерсе химиялық реакцияның ... ... ... ... ... Осы уақытта соғылысу саны мұнда ... кез ... ... саны ... ... ... Олардың жай жақындауының өзі энергетикалық ... ... Бұл ... ... ... ... тебуімен
немесе судағы ... ... ... ... ... реакцияда барьерді жеу үшін, ... тек ғана ... ... молекулалар қатысады.
Температурада өскен сайын активті молекулалардың саны да ... ... ие ... кіші ... ... деп ... ... аз молекулалар соқтығысқанда
реакцияға қатыспайды. ... ... ... ... ... (активтердіру энергиясы мұндай реакцияда 50-150 кДж/моль) ... ... Бұл ... ... жазылуы да мүмкін:
мұндағы мен - мен , ... ... - ... ... ... (2-4 ... ие).
1. Реакция жылдамдығы константасының физикалық ұғымы қандай?
2. Реакция жылдамдығы константасының ... ... ... үшін ... деп ... бола ... Реакция жылдамдығының константасы температураға, концентрацияға,
катализаторға байланысты ма?
5. не үшін қатты ... мен ... ... ... ... ... және катализаторлар
Реакциялық қоспаға кейбір заттарды қосқанда реакция ... ... ... ... ... болып қалады. Мұндай заттар
катализаторлар деп аталады.
Мысалы, ... ... егер газ ... ... ... қоссақ, онда реакция жүреді.
NО-ның жұмсалмайтыны көрініп тұр. Бірақ, мұның ... ... ... жүреді (NО2 қоспасының түзілуімен активтендіру
энергиясы аз ... ... ... ... ... жағдайда, NО –
катализатор.
Бұл мысал гомогендік катализ, ерітіндіде ... газ ... Тағы бір ... -+ ... реакциясы, сынап ... ... ... ... ... ... жүреді,
реагенттер молекулалары бетінде адсорбцияланады. ... ... ... ... мүмкін, адсорбцияланып олар өзгереді.
Онда бұл қатты заттар ... ... ... ... ретінде темір қолданылады. Бетінде азот ... ... азот ... ... байланыс әлсірейді.
Гетерогендік катализге тағы бір мысал,
Сонымен, катализаторлардың ... ... ... ... ... ... ... өзгеруінен активтендіру энергиясы
төмендеп, жылдамдығы өседі.
Реакциялық ... ... ... заттар, реакцияда бәсеңденуі
мүмкін. Мұндай заттар ... деп ... тұз ... ... металдармен әрекеттесіп,
қосылатын ... ... ... ... ... темірдің коррозиясында тоқтайды.
Ингибатордың әсері ... оның ... деп ... және ... осы ... изоляциясынан аяқталады.
1. Реакция жолы деген не?
2. Судың катализатор болатын реакцияға ... ... ... асқын тотығының айыру үшін оның судағы ... ... ... MnO2 ... ... катализаторлар деп аталады?
§4. Химиялық реакцияның қайтымдылығы
Егер реакция өнім ... ... ... ... ... өтеді) өзара әрекеттесу үшін жағдай туады, яғни ... ... ... ... ... ... ... аммиакты синтездеу , күкірт газының тотығуы ... ... ... ... ... ... ... ретінде төмендегі реакцияны кейде қайтымды деп атайды.
Енді иондық ... ... жыл сол ... иондарды жазу тәртібінен ажыратылады. Бірақ
мұнда ешқандай ... жоқ ... ... ... – жаңа ... ... жағдайға байланысты қайтымды және қайтымсыз болуы мүмкін.
Мысалы, ... ... ... ... ... өте жоғары температурада (1500-25000С) судың айырылуы
байқалады, яғни қайтымды реакция ... ... ... осы ... ... ... ... реакциялар қайтымды және қайтымсыз болып
саналады. Мысалы,
реакциясын ... деп ... ... егер біз ... күміс
ионын тұнбаға түсірсек.
Алайда AgCl белгісіздеу үлгіштікті (~ 10-5 моль/л) игереді.
Солай ... ... мен ... ... ... орнына ие
болады.
Осы көзқараспен қарағанда ... ... ... ... электролиттердің қайтымсыз
реакциясының екі шартын келтіруге ... ... ... ... сферасынан (газ, ... ... ... шығады.
2) алғашқы затқа қарағанда, өнімнің көп мөлшерін түзуге ... ... ... ... ... кезде, нәтижеде экзотермиялық
күрделі заттар жай ... ... ... ... ... ешқандай тәсілдермен реагенттерді алу
мүмкін ... Не үшін ... орай ... ... қайтымды реакция?
2. С+О2=СО2 реакциясы қайтымды немесе қайтымсыз ба?
Химиялық тепе-теңдік және оның ... ... ... бір ... ... ... жүру жағдайына ие
болса, онда бірнеше уақыттан соң ... ... ... ... ... ... сондықтан түзу және ... ... ... ... ... ... үшін ... А+В ↔Х реакцияның түзу
жылдамдығын жазамыз және қайтымды ... ... ... жүру кезінде СА және СВ ... ... ... түзу реакцияның жылдамдығы түседі. Бір ... ... ... ... ... ... ... химиялық тепе-теңдік шығады. Демек
Түзу және қайтымды реакциялар ... ... ... ... және ... ... ... концентрациясын
квадрат жақшамен белгілеп, ... ... ... ... К – деп ... Бұл ... әсер ету заңы деп аталып, ... ... ... көбейтіндісінің ... ... ... ... шама болып, алғашқы концентрациядан
тәуелсізідігін білдіреді.
Көп стадия реакция ... ... ... қарасытрамыз:
Ол екі стадия жүреді ... ... ... ... 1000
есе болу).
Екі стадиядағы тепе-теңдік константын ...
2) ... ... ... ... К ... белгілеп,
мынаны аламыз:
Көп стадиялы ... үшін ... ... ... ... кіріп, реакция ... ... ... онда ... ... оңға ... және ... ... ... ... сірке
қышқылы
тепе-теңдік солға қарай ... ... ... үшін
250С-та К =4,6 ·105, яғни тепе-теңдік оңға ... ал 4270С ... К =8,2 ·10-5, ... ... ... тепе-теңдік константы үшін концентрациясы аз өзгеретін
немесе ... ... ... ... ... ... заттардың бірі – еріткіштер (қышқылда ... – су). ... ... ... жеке ... ... ... мүмкін, сол себепті ол реакция ... тек ... ... ... үшін
, көріністен қалады. Тепе-теңдік күйі ... ... ... ... ... ... өзгерген кезде өнім
шығуы артса, онда тек ... оңға ... егер ... ... ... деп ... ... принципі бойынша химиялық тепе-теңдік күйде,
тұрған ... ... ... бірі ... ... ... азаюымен сол реакция жаққа қарай ығысады.
Мысалдар.
Концентрацияның ... ... ... NH4Cl ... ... реакциясында тепе-теңдікті ... ... Н3О ... ... ... онда ... оңға ... ығысады. Ерітіндіден аммиак
бөлінеді:
2. ... ... ... ... ... көтерілгенде оңға
қарай ығысады, ал С+СО2↔2СО ... ... ... ... көлемінің кемуіне алып ... ... ... ... ... реакциясына әсер етпейді, сол себепті осы жүйе ... ... ... ... ... ... ... реакция сияқты жылдамдық
түзу болып өседі, ... әр ... ... ... ... ... ығысып, энергия сіңірілуімен эндотермиялық
реакция күшті жылдамдатады.
солға, ... ... ... ... ... бір ... жүреді деп
неге көрсетілген.
2. Не үшін К ... ... ... алғашқы концентрациясынан
тұрмайды.
3. 2Fe2++H2O2=2FeOH2+ ... үшін ... ... ... ... ... ... үшін және
қайтымды және түзу реакциясы жылдамдық үшін ... ... ... ... ... ... ... жазыңдар.
6. Химиялық тепе-теңдіктің оңға, солға ығысуы нені білдіреді.
7. Химиялық ... ... оңға ... ... ... Тепе-теңдікте солға ығысу болғанда, ... ... ... не үшін ... ... ... процесінде қайтымды және түзу реакцияның
жылдамдығына қысым мен ... ... әсер ... 6. Химиялық реакцияның жылу әрекетісі.
Кез келген химиялық ... бір ... және ... сол ... ... ... Реагент және
реакция ... ... ... ... ... энергиясы құрамындағы жылудан тұрады.
Жылу шығара жүретін ... ... деп ... сіңіре жүретін реакцияларды эндотермиялық деп атайды.
Осы санықтамадағы ... және ... ... ... алыс: жылу энергияның бір түрі.
Жылу эффектісі ... ... ... ... ... Жылу ... реакцияға түсетін ... ... ... ... алгебралық теңдеу ... ... ... егер ... ... жылу эффектісі
белгілі болса, ... жылу ... ... ... заттарда жылу ... ... ... ... ... ...
2)
3)
Бұдан жылу Qх реакциясын табамыз.
СаСО3 = СаО+СО2+ ... үшін (1) және (2) ... ... (3) жиынтығынан
аламыз (жылу эффектілерімен берге):
бұл эндотермиялық ... ... ... ... қандай түрлері бөлінуі
сіңірілуі) мүмкін? Анық имысалдар ... ... жылу ... ... ... Басқа әдебиеттердің немесе ... ... ... ... экзо- және ... ... ... СН4 + 2О2= СО2+ 2Н2О
3) Н2О = Н2 +1/2О2
4) CaO+H2O=Ca(OH)2
5) (CuOH)2CO3=CuO+H2O+CO2
6) S+O2=SO2.
4. Азот не үшін ... ... ... ... ... жылу ... ... не?
§7. Емтихан сұрақтары.
1. көміртегі (ІІ) ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызады.
Жауапты дәлелдеңдер.
Ле-Шателье ... ... ... ... өсу ... қоспаға СО2 реагенттік ... СО ... ... керек.
2) Температураны жоғарылату, себебі реакция ... ... ... ... ... ... ... шығады.
2. 1 моль мыс ерігенде 11,5 кДж жылу ... ... ал ... мыс сульфаты ерігенде 66,1 кДж жылу ... ... жылу ... есептеңдер.
Есептің мұндай ... ... ... ... ... ... ыңғайлы:
Сұрақтарға жауаптар.
1. Мұнда rH2O қатыспайды, ... Н2О – ... және ... іс жүзінде реакция ... ... ... ... ... электрөткізгіштік және т.б.) ... ... ... ... мөлшерін ыңғайлы, жеңіл,
дәл ... ... ... KMnO4 ... ... ) ... H2SO4 ... өзгеруі) жұмсау ... ... кез ... оның ... тұрады.
4. Резеңкенің бұзылуы, материалдардың коррозиясы, ағаштардың
шіруі және т.б. ... ... алып ... ... ... ... Энергия және зат алудағы ... ... ... ... ... ... ... Бұрын
айтқандай көрініске ие ... ... ... ... ... жылдамдық анықтағанда көлемнен тұрады. Көлем ... ... ... ... ... зат та көп ... реакцияласатын кеңістіктегі бірлікке ... ... алып ... онда V және S ... ... ... 2.1 ... әсер ету заңының теңдеуіне қарап, мұнда k
- ... ... ... ... ... ... деп жауап береді. Бұл ... ... m және n-нен ... r
және k ... ... ... Егер ... 1-ге тең ... онда k сандық мәні r-ге тең. K ... ... ол ... ... k-ның ... Х ... ... жылдамдық теңдеуінің
сол және оң ... ... ... ... онда , ... ... Жоқ ... Ережедегі сияқты ... ... ... ... ... ... ... тең емес. Мектеп ... ... ... ... ... заттарға, температура мен
катализаторларға байланысты концентрацияға байланысты ... ... ... ... гетерогенді) реакция зонасындағы
заттардың жылдамдығымен жиі ... Зат ... ... 3.1. ... жолы – реакция аралығындағы жиынтық және аралық
қосылыстарда ... Су ... ... ... ... жүретін
реакция.
3. - қатты зат – гетерогендік катализатор.
§ 4.1. ... ... ... ... ... ... ... бұл реакция қайтымды болып қалады.
§ 5.2. Егер ... ... ... ... біз ... ... көрсеткішке ие болмас едік. Реакция ... ... ... деп ... ... ... константасы ... ... ... ... бұл ... екі ... жүреді,
ішінде бояу жүретіні ... ... жолы ... болса, онда реакция жылдамдығы
көрінісін ... ... ... ... ... ге ... ... қатты заттардың СаСО3 СО концентрациясы
реакция процесінде ... Егер ... ... K1 ... ... Егер ... ... кезінде реакциондық қоспада
реагенттер мөлшері ... ... ... ... егер ... ... - оғңға қарай ығысады.
8. ... ... ... ... өте ... ... және түзу реакция ... ... ... ... ... ... болып. Сондықтан тепе-теңдік
ығысады.
§6. Реакция мысалдарында ... ... 4 Рақ ... ... ... ...
механикалық жұмыс
реакция мысалдарында сіңіретіні:
жылу
жарық ... ... ... жылу ... бұл жай ... ... осы заттың ... ... ... ... .
3. ... ... 1,2,4 және 6 ... ... ... ... ... ... NO тек қана
үздіксіз жылу ... ... ... Заттың жанғанда жылуы - азот ... Ni ... 1 ... оксидтер түзуімен ... ... ... ... жылуы.
Өзін-өзі бақылау үшін тест
Ұсынылып отырған тест (байқау) ... ... ... ... ... тек қана ... дұрыс. Қалғандардың
бәрі дұрыс емес. Тестпен жұмыс істегенде, дұрыс ... ... одан соң ... жауабыңызды эталонмен салыстырады.
Әрбір ... ... үшін бір ... ... ... ... ... енді өздеріңді сынаңдар!
1. Температура өскен кезде жай бір ... ... ... ... көрсетілген:
1 2
3 4
2. ... жану ... ... ... = SO2 + 296,9 ... ... ... 742,25 кДж жылу ... ... ... (г) қандай?
(1) 32 (2) 64 (3) 80 (4) ... ... ... ... ... ... А заттың кронцентрациясы екі есе көбейгенде (В ... ... ... ... 8 есе ... ... ... көбейгенде (А алғашқы ... ... есе ... жылдамдығы өседі. Теңдеу реакция ... ... m және n ... ... сәйкес келетін мәндер:
(1) 3 және 1 (2) 2 және 2 (3) 1 және 2 (4) 1 және 1
4. ... ... ... жылу ... ... ... а (2) б (3) в (4) ... Катализатор химиялық реакция ... ... ... активтендіру энергиясының жоғарылауы.
(2) жылу реакциясының азаюы.
(3) жылу ... ... ... ... ... Реакцияда қысымның көтерілуімен жүйеде ... ...
(2)
(3)
(4)
7. 1 моль ... Na2CO3 · 10 H2O ... 67 кДж ... ал 1 моль ... тұз ерігенде 25 кДж жылу ... ... ... ... жылу ... +42; (2) -42; (3) +92; (4) ... Газ түзетін сутегі мен ... ... ... ... Схемада реакцияға түсетін концентрацияның
өзгеруімен және зат түзетін ... ... ... ... артуы.
(2) температураның артуы;
(3) реакциондық ... иод, ... ... ... ... қосылды.
9. Сұйытылған H2SO4 Fe -мен ... ... ... ... ... ... 1 г темір бөлігін ұнтақтағанда,
бірдей 1000 ... ... ... ... ... 2-4 есе; (2) 10 есе; (3) 100 ... 1000 есе.
10. Егер жартылай ыдырайтын периодқа ие ... 100 г йод, ... онда 16 ... соң ... ... 2,5 мг; (2) 12,5 мг; (3) 25 ... 11,5 ... ... ... ... кДж
Реакция ходы
Реагенттер
1,0
0,6
0,2
0

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аминолиттік ферменттер 5 бет
Химиялық реакцияның жылдамдығына температураның әсері4 бет
1.Ресейдегі И.Грозный және Ұлы Петр: Саяси портреттері 2. М.Тэтчер-темір ханым5 бет
«Ферменттер биосинтезі »7 бет
Гомогенді катализ8 бет
Ферменттер биосинтезі жайлы8 бет
Ферменттер биосинтезі жайлы мәлімет12 бет
Химиялық кинетика және катализ4 бет
Химиялық тепе-теңдік8 бет
Химиялық тепе-теңдіктің ығысуы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь