Прокурорлық айыптаушылық

Прокурорлық немесе айыптаушылық сөз. Прокурордың айыптаушылық сөзі оның қызметімен тікелей байланысып, өзара қабысып астасып жатыр. Яғни прокурор сөзі оның негізгі атқарар қызметінен туындайды. Қазақстан Респлбликасы Конституциясының 83-бабының 1-4 тармақтарына, 1995 жылдың 21-желтоқсан күнгі Елбасының заңды күші бар «Қазақстан Республикасының прокуратурасы туралы» Жарлығына, Қазақстан Республикасы КЕЖК 62-бабына сәйкес: «Соттың қылмыстық істі қарауына қатысушы прокурор айыптауды қолдау жолымен мемлекеттің мүддесін білдіреді және мемлекетгік айыптаушы болын табылады. Мемлекеттің мүдделірн қорғап талап коюға құқылы».
Айыптаушылық сөз - қылмыстың іс бойынша жарыссөзге қатысады, мемлекет атынан айыптауды қолдаған, іс бойынша жинақталған дәлелде-мелерге талдау жасаудан тұратын, жасалған қылмысқа баға беріп, сарап-тайтын, соның негізінде жазалау шарасын тағайындайтын, басқа да заң тұрғысынан негізгі үкім шыгаруда маңызы бар, азаматтарды құқықтың, адамгершілік жағынан тәбиелейтін прокурордың сөзі.
Қылмыстық істін түйінін шешуде сотқа қосалқы көмек беретін, мемлекет атынан айыптаушы міндетін атқаратын прокурордың сөзінің қылмыстық сот жүргізу ісіне алар маңызы ерекше. Орыс заңгері Р.А. Руденко сотта мемлекеттік анықатаудың қылмысқа қарсы күресте қоғамдық пікірді қалыптастырудағы орнын айрықша бөліп айтқан еді.
Айынтаушылық сөздін мазмұны белгілі бір іс бойынша сөйлейтін прокурордың азаматтық позициясымен, төрелік айтар сөздің мәнімен өрнектеледі. Казірде халық арасында прокурор сөзін алдағы сот шығарар үкімнің әуелгі негізгі жобасы санайтын жаңсақ пікір етек алған. Ендеше бұдан қорғаушы сөзі де алдын ала белгіленген үкім жобасының негізінен шьпады деген үғым туындауы да мүмкін. Осы екі жобаның қисынға келер бірін ғана соттың таң-дауы керек деген жорамал айтады. Бұл тіпті де олай емес. Соттағы төрелік айтар сөзде үкім шығару үшін қарастырылар барлық мәселе тілге тиек болады. Прокурор болашақ үкім жобасын емес, қылмыстық іске деген өзінің ой-шешімін ғана айтады. Шынтуайтында заң бойынша прокурор былай тұрсын соттын да сот процесінлегі жарыссөзден кейін кеңесу бөлмесінде болмаса, алдьга ала укш шығаруға құқысы жоқ.
Прокурор өз позштиясын іс материалдары бойынша әрі соттағы процес-суалдык қызметше карай айқындайды. Бүгінгі тандагы гылыми әдебиетте прокутюрдъш істегі пропесуалдьгқ қызметі туралы екі түрлі көзқарас қалыптасқан: бірі - кей авторлар оны мемлекеттік айыптаушы деп біледі, екінші біреулері - заттың дұрыс жүргізілуін қадағалайтын бақылаушы органның өкілі деп таниды. Негізгі мазмұнының өзегінде көптеген мәселелер Қамтылатын айыптаушылық сөз бір ғана айыптаумен шектелмек емес. Прокурор өз сөзінде қылмыс жасауға түрткі болған себептер мен жағдайларға тоқталып, соттың назарын заңның өрескел бұзылуына аударады, орын алған қылмыстық іске қоғам тарапынан бағасын береді.
        
        Прокурорлық айыптаушылық
Прокурорлық немесе айыптаушылық сөз. Прокурордың айыптаушылық сөзі
оның ... ... ... ... ... ... жатыр. Яғни
прокурор сөзі оның негізгі атқарар ... ... ... ... 83-бабының 1-4 тармақтарына, 1995 жылдың 21-
желтоқсан күнгі Елбасының заңды күші бар ... ... ... ... ... Республикасы КЕЖК 62-бабына
сәйкес: «Соттың қылмыстық істі қарауына қатысушы прокурор айыптауды қолдау
жолымен мемлекеттің мүддесін ... және ... ... ... ... мүдделірн қорғап талап коюға құқылы».
Айыптаушылық сөз - ... іс ... ... қатысады, мемлекет
атынан айыптауды қолдаған, іс бойынша ... ... ... ... ... ... баға ... сарап-тайтын, соның
негізінде жазалау шарасын тағайындайтын, басқа да заң тұрғысынан ... ... ... бар, ... ... ... жағынан
тәбиелейтін прокурордың сөзі.
Қылмыстық істін түйінін шешуде сотқа қосалқы көмек ... ... ... ... ... ... сөзінің қылмыстық сот
жүргізу ісіне алар маңызы ... Орыс ... Р.А. ... ... ... ... ... күресте қоғамдық пікірді
қалыптастырудағы орнын айрықша бөліп айтқан еді.
Айынтаушылық сөздін ... ... бір іс ... сөйлейтін
прокурордың азаматтық позициясымен, төрелік ... ... ... ... халық арасында прокурор сөзін алдағы сот ... ... ... ... санайтын жаңсақ пікір етек алған. Ендеше
бұдан қорғаушы сөзі де алдын ала ... үкім ... ... ... үғым ... да ... Осы екі жобаның қисынға келер бірін
ғана соттың ... ... ... ... ... Бұл тіпті де олай ... ... ... сөзде үкім шығару үшін қарастырылар барлық мәселе
тілге тиек болады. Прокурор болашақ үкім ... ... ... іске деген
өзінің ой-шешімін ғана айтады. Шынтуайтында заң бойынша прокурор ... ... да сот ... ... ... кеңесу бөлмесінде
болмаса, алдьга ала укш шығаруға құқысы жоқ.
Прокурор өз позштиясын іс ... ... әрі ... ... қызметше карай айқындайды. Бүгінгі тандагы гылыми әдебиетте
прокутюрдъш істегі ... ... ... екі ... ... бірі - кей ... оны ... айыптаушы деп біледі,
екінші біреулері - заттың дұрыс жүргізілуін қадағалайтын бақылаушы органның
өкілі деп таниды. Негізгі ... ... ... ... Қамтылатын
айыптаушылық сөз бір ғана айыптаумен шектелмек емес. Прокурор өз сөзінде
қылмыс жасауға түрткі ... ... мен ... ... ... ... өрескел бұзылуына аударады, орын алған қылмыстық іске қоғам
тарапынан ... ... ... бұл тәрбиелік, адамгершілік
аспектілерді де ... ... ... ... айыптауын қолдауы - айыптау
сөздің негізгі желісін құраса да, ол бір ... ... Ол заң ... дұрыс
та бұлжытпай орындауды керек ететін ... ... ... ... келіп шығады. Мәселен, Қарағанды ...... би ... ...... ҚР ҚК ... ... бойынша қаралған қылмыстық істегі айыптаушының сөзі осының айқын
көрінісі: «Қылмысқа К-ы итерген не ... ... ... ... ... ... ... көрінген мінезіндегі осалдық деп
айтар едік. Қылмыстық ниет неге ... Қ. ... «Ж. мені ... ... ... мен оны ұрып-соқтым». Адамды қылмысқа итермелейтін негізгі
себеп осындай болар ма екен? Бұл - өзінің ортасына ... ... ... ... ... ... пікір-көзқарастарда бірізділік жоқ, ала-
құла. Ол өз алдына бір ... ... ... біз ... ... ... ... Дегенмен, біз де айыптау туралы ... айта ... ... ... - белгілі бір іс жургізу түрімен
анықталған (қаулы, айыптау қорытындысы, ... ... ... ... ... с) белгілі бір түлғаның қылмыс жасағандығының көрсеткіші, қылмыс жасаған
қылмыскерді ... ... ... ... ... ... сот ісін жүргізудің бір түрі.
Егер прокурор соттың қарау барысында қылмыстық жауаптылыққа тар-тылған
тұлғаның қылмыс жасағандығына анық көз жеткізсе, ... ... ... ... ... ... ... көпішілік алдына келде-нең
тартады. Алайда бұл міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... шығару деген шарт емес. Прокурорлар
соттаулышыны кінәлі деп тапқан талай қылмыстық, ... ... ... не ақталып жатуы, сөз жоқ, олардың кәсіби ... ... Оның ... адамдардың заңды құқығын бұзу, сот төрелігі
мүддесіне ... ... ... ... ... ... нұқсан
келтіру деген көзқарас, пікір қылаң береді.
Прокурор көпшілік алдына шыққан кезде өзінің заңның ... ... ... ... келе ... тұлға, сөзі мен ісіне табанды жан
екенін ұғынуы кажет дейміз. Әйгілі адвокат А. Ф. Кони бір ... ... ... ... ... ... ал ... ісінде таусыла сөйлеуді
кешіруге әсте болмайды» дейді.
Прокурор сөзінде айыптау жағы басымдау болғаны ләзім. Бірақ бұл ... ... ... іске ... ... ... ... ақиқатқа
қайшы келетін әрекетке бару деген сөз емес.
Қазірде іс жүзінде ... сай ... ... ... аракідік
болса да кездесіп қалады. Мысалы, бүзақылық ... ... істе ... сөз ... «Қүрметті сот төрагасы, болған іс бәрімізге түсінікті.
Сотталушы К. гүлзардың гүлін ... Әйел мен ... ... ... ... ... ... істе төбелестің ұрыс-айғайдың болғанын
дәлелдейтін мағлұматтар бар. ... ... деп ... үш ... ... айыруды сұраймын».
Мұндай сөздерде қылмыстық іс жан-жақты тексеріліп, ... ... деп ... ... Республикасының ҚІЖК айыптаушылық сөз элементтерінің неден
тұратынын белгілемейді. ҚР ҚІЖК ... ... ... ... және оларды зерттеуге қатысады, сотқа айыптау-дың мәні
бойынша, сондай-ақ сот ... ... ... басқа да мәсе-лелер
бойынша ... ... ... ... қылмыстық заңды қолдану және
сотталушыға жаза ... ... ... айтады» делінген. Алайда тәжірибе
жүзінде соттағы дауларда бүгінгі ... ... ... ... қалыптасып
үлгерген деуге әбден болатындай. ... ... ... ... ... қылмыстың қоғамдық бағасы;
2) істің ... ... іс ... ... және сот ... зерттеген дәлелдемелерді
талдап, бағалау;
4) қылмысты саралауды ... ... ал ... ... ... ... жазалау шарасы және азаматтық талап ... өз ... ... ... ... ... болған жағдайлар мен себептердің кезін
ашу және оларды жою туралы ұсыныстары.
Сотталушының, ал кей жағдайларда жәбірленушінің, ... ... ... ... жәке ... жауапкершілігін негіздеу үшін
ғана емес, сондай-ақ қылмыстын субъективті жағын анықтап, дәлелдеме-лерді
бағалау үшін де керек. ... ... ... ... ... сақтап
отыру қажет те емес. Өйткені айыптаушылық сөздер ... ... ... ... ... шығып, тәрбиелік мәнінің жойылуына
әкеліп соғар еді. Мәселен, Қарағанды облыстың сотта ...... Н-ны ҚР ... ... ... ... туралы қылмыстық істегі
айыптаушының сөзі: «Құрметті сот төрағасы! Сот мәжілісінде сотталушының ҚР
ҚК-нің 96-6. І-бөлімімен ... іс ... ... ... ала ... айып дұрыс дәрежеленген. Нұрасқаров сөзге өгей әкесі ... ... ... төбелесіп, жанжалдасқан. Миына зақым келіп,
өкпесіне қан құйылған, қабырғалары сынған. Іс ... ... ... жауабымен айып толық бекіп отыр. Ауыр дене
жарақатын алып, осы ауыр дене ... ... ... ... ҚР ... ... І-бөлімімен айыпты деп тауып, 8 жылга бас
еркінен айыруды, жаазаны қатаң ... ... бас ... ... қалдыруды сұраймын». Айыптау дәлелдермен толық анықталса да, сөз
қан-сөлсіз шығып отыр. «Н. ... өгей ... - ... ... қалып,
төбелесіп, жанжалдасқан. Миына ... ... ... қан ... ... ... сөздің стильдік құрылымында тіпті ... ... ... ... ... ... Қылмыстық істің қоғамдық
бағасы берілмеген. ... ... ... ... бойынша құрылымның
қатып қалған шаблонын емес, ойдың ... ... жөн. Егер ... ... анықталған болса, оған көп көңіл бөліп, тоқтаудың қажеті
шамалы дейміз. Қылмысты ... ... дау ... ... ... оған зан тұрғысынан негіздеуге көбірек көңіл
аударған ләзім. Егер ... ... ... ғана ... анық ... ... ... дәлелдемелерге тиянақты түрде талдау жүргізу тән.
Айыптаушылық сөзде сот тергеуінің корытындылары келтіріліп, ... ... ... дәлелдемелер мемлекеттік айыптау тұрғ-
ысынан ... ... ... ... ... оған ... қойылады. Әрбір айыптаушылық сөзде қарастырылып ... ... ... ... ... қылмыстың қоғамға қауіптілігі кел-
тіріліп, қандай да қылмыстық іспен ұсақ-түйегіне қарамай қарсы күрес ... ... ... ... алдын алу көзделеді.
Прокурордың айыпгаушылық сөзіне этикалық талаптарда койылады. Соның
ішінде ең ... - ... ... ... ... өз позиция-сын
айқындап, анықтап алу жатады. Оның шешімдері мен тұжырымдары ... ... ... - ... тән ... ... сәттегі, іс-материалдарына қажетті
белгілерді таба білуі керек. ... ... ... ... емес. Маңыздысы - қылмыскердің моральдық бейнесінің, мінез-құл-
қының қоғамға кауіпті әрекетіне ... ... ... ... ... іске ... болған жағдайда көпшілік алдыңда оның өмір-баянынан
арына кір келтіретіндей ... ... ... ... өмірінен мәлі-меттер
айту тіптен де адамгершілікке жатпайды. Сотталуншыны келеке қылу, намысына,
арына тиіп сөйлеу - прокурорға жат ... ... ... де ... беру ... Оған ... ... айыптаудан қорғап қалуы керек.
Жәбірленушіге теріс мінездеме берілсе, ол барынша ... ... ... ... ... ... ... кездегі жәбірле-
нушінің құқыкқа қарсы әрекетін, адамгершілікке ... ... ... тыс ... сөз ... ... ... айыптаушылық сөзінде біржақты пайымдаудан қашқаны аб-зал.
Оның айыптауы соттың айыптауы ... Ол сот ... ... ... оның ... сотка деген қадірін, күрметін сезінуі керек. Ұстанған
позициясы мейлінше айкын, ... ... ... ... шарт.
Өкінішке орай, түрлі объективті, субъективті себептермен еліміздегі
сот процестері казак тіліяде мейлінше аз ... ... ... ... ... ... ... тапшы-ақ. Сондықтан
бізге мысал ретінде ... сот ... ... ... - проза
кеңістігіндегі айғақтарға жүтінуге тура келеді. Осының ... ... сот ... ... ... ... жаркын үлгісі
ретінде кезінде М. Әуезов ... ... ... ... ... ... ... айтар едік. Мұндай мысалдар қазақтың ... ... ... ... Әуезовтін «Абай жолы» романында бейнеленетін Салиқа қыздың ... төбе би ... ... ... ... сөзін, сөз сөйлеудің
классикалық талабына сай, мәтінді кіріспе бөлім, негізгі бөлім, ... ... ... бөлімі:
« - Уай, жағалай жұртым! Ортаңа мені койыпсың. «Тетігімді тап, ... бер» деп ... ... ... ... жамау бол, сына бол»
деп сеніпсін. Арылын өтер жөнім бар. Бір айтарым, ... ... ... ... ... ... ... қарар деме. Тағы бір айтарым,
бар казакта жесір дауы - жеті ықылымнан келе ... дау. ... ... ... рас па? ... ба, болмаса дау біреу болғанымен, дауа көп
болтандыктан ба, әйтеуір біздің тұсымызда, дәл осы ... бұл ... ... Келеге сын, нәсілге сын болғандай деп тү-сінемін. Міне.
ағайын. сенін ... ... ... асу қып ... екі ... бар. Айтар
билігімнін кыбласын осыдан ұқ дер едім. Бұдан басқа, баспалап бағар, өзге
себебім жоқ. ... ... ... ... өзге бағытым жоқ.
Негізгі бөлім:
«1. Әуелгі түйін - Салиқа кыз басы. Жаксы жол - елге ... Мен, ... нені ... нені ... ... ... Жаңа ұрпақ жаңа тілекпен ке-
леді. Жас боп туып, жетпестен күңіреніп өтем деп келмейді. Жаңа күн ... ... жаңа ... жас ... айтады. Оған құлак ілмеген ел-
діктін дауасын таппай, аласын табады. Бұл қыз болса, тағдыры бір ... ... ... ... ... қыз. Ата-анасы, қайын жұрты бір
атаған орнынан жас ... ... ... ... ... екі ... ... тағдыры да жоқ. Сабатар тілегі сол қыз басына ... ... ... қып ұсынып отыр. Бұл ақ ноқта емес, қайта айтамын - қан ... ... бар, бұл ... жоқ. Жиын ... ... ... де - апа-қарындас,
қыз-қыршын бар. Төрт арыстың жиыны, жора ... ... ... Бір
жанға екі күймек - әділет емес. Алғашқыда саған берген еркін, халық, ... ... ... Қыз басы - ... ... Бұл - ... бірінші
байлауым.
2. Сыбанда да жазық жоқ. Өлім - ел ... ... ер ... дауа ... ... ақ ... қызығын күткені анық еді. Бірақ өлім орнын ез ол-
қысымен толтыру керек. Салиқа қыздың ... малы ... ақы адал ... Керей, оны алдың. Бір алмадың екі алдың. Басында алғаш алған қалың
малың да аз емес еді. Елу түйенін пұлы. ... ... ... қарамай,
«қартаң кісіге барады, қатын үстіне барады» деп сылтауратып, тағы ... да көп ... Бұл ... ... жазықты емес, араныңды ашқан, Керей, сен
жазықтысын. Енедеше, адал бата, ақ малдын орайына қыз иесі ... ... ... ... ... ... ... алғаны елу түйе, кейін еселеп алғаны
жиырма бес түйе ... Мен өрі ... ... әрі ... ... алдындағы
жазығы үшін Керейге тағы жиырма түйе айын кестім. Сейтіп, Керей екі ... ... жүз түйе қып ... мен Шақантай Сыбан алдында айыпты екі ата тең тартады. ... ... Мен бес күн ... осы кыз ... ... шығын-шабуылдын екі
жағын да шолып танып, қолыма жиып отырмын. Барымта қуғын ... ... жүз ... ... Сыбанға ауысқан. Жүз жетпіс жылқының тобы ... Сол ... ... көзі ... көзі боп, көзі жоғы әр ... бір бесті боп, екі жаққа ерсілі-қарсылы қайта ... ... ... ел бірлігінің тілегінен туған, менің талабым, тоқтау сөзім де
осы. Мен болдым».
Төбе би Абай әрі кесім-билік шығарар судья, әрі ... ... ... ... ... ... баладайынан баулыған Абай даулы істің
қыр-сырына әбден жетік. Сұңғыла шешен Абай ел ішінде ынтымақтан айырар алып-
қашпа ... ... үшін ең ... ... ... алады. Абай
сөзінде классикалық айыптау сөз элемештерінің бәрі де бар: болған ... ... ... ... ... ... ... келтірілген дәлелдемелерді
анықтап, қылмыстық істі сарапқа салып барып үкімді негіздейді. Ел ... ... ... ... жағы да ... ... қалмайды. Күнәкер
жағы жазаланып, ... ... ... жағы да ... ... ... ... сөз. Әдетте тергеушілер қызметі туралы
аз ... ... жоқ. Сот ... да ... жұмыстар баршы-лық. Ал
адвокаттардың қызық та қиындыққа толы ... ... ... ... ... ... ... қасы десе де болады. Со-ның ішінде
адвоқат ... ... ... ... ... ... Егер
аналогия келтірсек, жасалған қылмыс ... ... ... ... ... мейлінше шексіз. Адвоқат болса алдын ала
тергеу ... ... ... көзі ... ... ... ол тек заңға жүгініп, содан өзіне ілік, ... ... ... ... темірқазык логикасына, сондай-ақ қарастырылар іс материалдарының
жеке-жеке детальдарына ғана ... ... алып ... жіңішке сүрлеулі
жолын іздейді. Осындай шынайы қорғаушының күш-кайратының аркасында ғана
әділеттіліктің туы ... ... адам ... босатылады. Ендеше
қоғамдағы зәрудей қажеттілігі еш ... ... ... ... ... кәсіптің кыр-сыры нендей, оның ... ... алар орны ... деген сауал зайыр-лы, қүкықтық қоғамда ғүмыр
кешкен әрбір адамды толғандырмай ... ... ... ... ісі: ... ... ... консультация-кеңес беру, тергеу
сатыларынан бастап қылмыстық істерді ... ... ... ... жеке, мемлекеттік кәсіпорындар-ында қызмет көрсету, азаматтық
істерді жүргізу т. б. ... ... ... ... ... біз ... ... бірден-бір негіз бола-тын адвоқаттың соттағы сөйлеу
еңбегін жан-жакты алып ... ... ... жүйесі қорғаудың стратегиясы мен тактикасы, оның мазмүны
мен қүрылымынан келіп түзіледі. Белгілі ғалым Е.Қайыржанов пен ; ... ... ... ... ... мен ... ... мен
құрылымына ғылыми әдебиетте тұщымды жауап беріле кой-ған жоқ дей келе,
өздері тарапынан анықтама бере ... ... ... — бұл ... ... ... асыруға бағытталған ғылыми ережелер мен ... ... ... — бұл ... ... ... мен мақсатқа жетуге
мүмкіндік туғызатын, қорғау жағдайын есепке ала отырып, қолданылатыя ғылыми
үстанымдарға негізделген қорғауды ... ... ... ... ... тәсілінің ішінде білімділік, ше-берлік секілді өнерге тән
қасиеттер кіреді. Шеберлік, іскерлік — бұл ... ... ... іске
асырудың, оның тиімділігінің шарты, бірақ мазмүн элементі ... ... ... де ... ол ... ... ... білгірлікпен жасалды ма, мәселе сонда. Қор-ғау тактикасы — бұл
өнер ғана емес, көбіне-көп қорғаушының жеке ... ... ... пен шеберлік әдемі тілмен өрілсе ғана қу-атты қаруға айналады»1,
Аталған ғалымдар қылмыстық іс бойынша қорғауды түрлі қырынан, осы ... ... ... — кең мағынада (әлеуметтік-құкықтық), тар ... іс ... ... ... дей ... оның өте ау-қымды күрмеуі
қалың күрделі мәселе екенін айтын, «оны мүмкіндік болға-нынша ... ... ... іс ... ... және ... ... зерттеу, түсіну қажет» деп нақтылай атап ... ... ... ... қылмыстық іс бойынша қорғау тәсілдерінің бар
қырын сөз ... ... ... осы бағыт-тағы мемлекеттік тілдегі
бірден бір келелі еңбек екенін айтканымыз жөн.
Елден ерек адвоқат қызметінің ... сот ... ... де ... тұратынын жургізілер стенограммалардан анық байқауға бола-ды.
Адвоқат еңбегін ... ... ... жағы сол, оның ... ғана ... ала ... ... ... жетшдірудегі, әрбір
адвоқаттың азаматтық белсенділікті арттырып, занды бәрінен де жо-ғары ұстау
бағытындағы еңбегінің үлесі зор. Егер ... ... ... ... өз
міндетіне барынша жауапты, шығармашылық түрде келіп, істі әділетті
жүргізсе, мұндай игі ... ... сот ... одан сайын кө-термесе,
әсте төмендетпейтіні белгілі.
Мәселен, қайырымдылықты кәсіби қызметінің туы еткен, жұрттың бәрі ... ... ... ... ал адвоқат адам жанының ең түкпіғ ріндегі бүғып
жатқан көлеңкелі дақтардан тазартады. Былайғы ... ... егер ... ... ... ол тек ... ... оны зан алдында ... іс деп ... Бұл — қате ... ... ... ... тәртібін
бұзушынын тірі жан иесі — адам екенін сезіну ... Ол ... ... ... атқарып отырған мемлекеттің бір мү-шесі, өзінің отбасының
отағасы мен ... ақыр ... ол ... ... ... мемлекет
оған жеңіл-желш қарамағаны жөн, өзіне жүктел-ген тікелей міндетін атқарып
жүрген толыққанды бір ... ... оны ... ... ... ... ... ауыр қылмыс жасағанның өзінде қор-ғаушыны керек етеді. Еліміздің Ата
Заңы — ... ... ... ... ... деп айып тағылған әрбір адам сол үсталған, түтқындалған немесе айып
тағылған кезден бастап адвоқаттың (қорғаушының) көмегін пайдалануға ... ... ... ... ... ... қылмыскер ретінде танымас бүрын, міндетті түрде, бұл
қылмысты нақ ... ... ... алу ... Ол ... ... ... міндеті адамның жауапкершілігін женілдететін қиыннан
қиыстырылған дәлелдемелер табумен ... ... жоқ, ... еш кінөсіз
адам да белгілі бір себептермен жауапқа ... ... ... ... ... артық жауапкершілік жүктеледі. Адвоқат ... ... ... ақ ... ... осы жерде паш етіліп, жарқыл
қағады. Адам сот алдында ... ... ... ... ... ... ... ғана жаза тартуы шарт.
Қылмыстық істі қарауға қатысқанда адвоқат сотталушынын қорғаушысы ... ... ... ... талапкер, азаматтық жауапкердің өкілі
ретінде олардың күқығын заңды ... ... ... ... 5-і күні Елбасы Н. Ә. Назарбаев қолын қойған ... ... ... Республикасының Заңында: «Адвоқатура қылмыстық
істер бойынша ... ... ... ... және ... да ... өкілдік ету, сондай-ақ азаматтардың қүқықтарын, бостандықтары ... ... ... және іске асыруға ... ... ... өзге ... ... жөніндегі адвоқаттардың қызметін
үйымдастырады» деп корсетілсе, ... ... оның ... ... ... ... ... келген адамға ол мүқтаж бол-ған кез келген заң
көмегін көрсетуге күқылы. Барлық соттарда заң көмегін
сүрап отініш ... ... ... мен ... қорғауға жә-
не білдір>те күқылы»'!
ҚР ҚІЖК 70-бабына сәйкес «Қорғаушы — занда белгіленген тәртіпен се-
зіктілер мен аГгыптаушылардың ... мен ... ... ... және оларға заң көмегін көрсететін адам». Яғни, ... ... ... ... ... емес, заң талаптары бойы-
нша жүзеге асырады.
Адвоқаттың қорғау сөзі бойынша корганудың ... ... ... қалаған позициясының заңды, өділетті екеніне адамдардың көз-дері
жетуі тиіс. Міне, осы жайттар төрелік айтар ... ... ... ... Сот ... кей ... ... көрсетпеуін, тәжіри-бе
көрсеткендей, оларда кәсіби шеберліктің, біліктіліктің жетіспеуінен деп
үккан ләзім.
Соггалушы өз ... ... ... дәледеуі міндетті емес, ал
адвоқат қорғау сөзінде дәлелдемелер келтіруге міндетті саналады. Әйтпесе
сотта адвоқатгың ... ... Сот ... ... ... ... алатыңдықтан оның сөзі өткір, өтімді ... ... ... ... ... ... назардан тыс қалдырмағаны ... ... ... сот ... ... қылмыс-тық іс)
қорғаушының сөйлеген ... ... «Сот ... ... іс ... ... Алдын ала пгергеу барысында айып ... ... ... ... жоқ. ... ... ... Бас
араздыгы жоқ. Танысына әжем, шешем, бауырым, агам ... ... ... ... ... ... бітірді, оқуга түсті, кө-мектеспедің деп
жай сөзбен айткан. Көптеген жарақат алып, ауыр дене ... ... ... ... ол ... жөнінде дәлел-дер жоқ. Күмәнді жағдай
сотталушының ... ... ... ... ауыр дене жарақатын
түсірмеген, абайсызда ... ... ... ... баға беруі
керек. Сондықтан 103 б. 3-бөлімі айыбын өзгертіп дәрежелеуді сүрап, ... ... ... ... ... мінездемесін ескеріп, жаза
мөлшерін төменгі ... ... ... сүраймын». Мұнда қорғаушы
айынқа дәлелдер жетіспеушілігін, оқиғаға қазақтың салт-дәстүрінен туындаған
түсінік түрткі болғандығы секілді психологиялық негіздерді алға ... ... ... ... сөзі ... ... ... шығуы
шарт. Өйткені ол тек ай-ыптаушымен ғана емес айыптаумен де қарсы ... ... ... кей ... бар ... сөз ... кетуі мүмкін,
ал мүны адвоқат та сөз қылмауы керек деген үтым тумаса керек. Ол осы жайтты
үтымды ... ... ... сөзі ... ... ... іс ... келіп шығады. Соның жүйелі негізінде
құралады. Бұл үлкен ше-берлікті талап етеді.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сотта прокурордың мемлекеттік айыптауды қолдауы71 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Алдын-ала тергеу стадиясындағы сезікті мен айыпталушының конституциялық құқықтары мен бостандықтарының кепілдіктері101 бет
Алдын-ала тергеудің заңдылығын қамтамасыз ету мақсатындағы прокурорлық қадағалауды ұйымдастыру41 бет
Бұлттартпау шарасының бір түрі ретінде қамауға алу58 бет
Жәбірленуши тұлғасының психологиялық анализі7 бет
Қылмыс жасаудағы күдіктілерді күзету, ұстау және айдауылдау жөніндегі полиция қызметінің жұмысын ұйымдастырудың құқықтық негізі101 бет
Қылмыстық ізге түсудің түсінігі64 бет
Жедел іздестіру қызметін прокурорлық қадағалау12 бет
Прокурорлық қадағалау24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь